Garment and textile products was among the top exports of Vietnam in 2018 after reeling in more than 36 billion USD in revenue, an annual increase of 16.1 percent.

Speaking to VietnamPlus, Cao Huu Hieu, Director of the Vietnam Textile and Garment Group (Vinatex), said many apparel firms have gained a foothold in the market. In 2018, Vietnam’s garment-textile sector was ranked third worldwide, after only China and India.

DEEPER PENETRATION OF NON-TRADITIONAL MARKETS

The garment-textile sector has met its yearly goal for 2018. What were the highlights of the past year?

Since the third quarter of 2018, the US – China trade war has affected the global economic situation, particularly the garment-textile sector. But overall in 2018, garment-textile imports of big markets were quite positive. For example, the figures for the US were estimated at 118.9 billion USD, increasing 4.2 percent year on year; the EU 283.2 billion USD, up 8.02 percent; Japan 38.16 billion USD, up 8.9 percent; and the Republic of Korea 15.51 billion USD, up 7.16 percent.

In addition, the global economic picture last year followed positive trends, with the US economy flourishing thanks to the policies of its president.

The US’s improved job market pushed up household spending, leading to better textile imports. Similarly, the EU and Japanese economies also grew well in the first nine months due to the governments’ market intervention and spending boost.

What impact will the Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP) have on Vietnam’s garment-textile industry?

First, the CPTPP leads to market opening, meaning Vietnam will more deeply penetrate non-traditional markets like Canada and Australia.

For example, in 2017, those from Vietnam accounted for 5.9 percent and 2.8 percent of the total garment-textile imports of Canada and Australia, respectively. As such, room for Vietnamese exports to the two markets remains extensive.

The deal, meanwhile, will boost exports by cutting tariffs. For example, Canada’s most favoured nation (MFN) tariffs, which average 17-18%, will be zero for the HS50-60 tariff line (fibre, yarn and fabric) and some products of the HS 61 and 62 lines when the CPTPP takes effect.

Some Vietnamese exports to Canada, such as outerwear, windbreakers and ski suits, will see their tariffs eliminated four years after the pact comes into force.

Notably, the agreement will promote investment in material production, forming a support industry for the sector. The CPTPP will make foreign investors see Vietnam as an attractive destination in terms of market opportunities, alternative supply strategies and production costs.

Then they will consider moving production lines and transferring technology to the country, and investing in its supply chain, helping the local garment-textile sector become more competitive and less reliant on imported materials.

The CPTPP has strict origin requirements. What do you think of domestic companies’ capacity to meet such a demand?

To enjoy tariff incentives, Vietnamese exporters must prove their product origin starting the yarn they have used. As our orders are mainly for manufacturing apparel from imported fabric based on customers’ requests, meeting such origin requirements is far from easy.

In the CPTPP, only three groups of goods are not required to be made from the host nation’s fabric or yarn. They are suitcases, bags, women’s bras and baby clothes with synthetic fibre. But these products are not Vietnam’s strength.

In the short term, I think we cannot fully capitalise on the benefits of the deal. But in the next 3-5 years, when foreign investors see Vietnam’s potential and production costs in other countries become more expensive, they will invest in our textile and garment industry. At that time, we will gradually fulfill the CPTPP origin requirement.

BUILDING DATA SYSTEM

Apart from the origin requirement, what hurdles does the sector face from the CPTPP?

Major export markets of Vietnamese garment-textile goods have long been the US, the EU, Japan, the Republic of Korea and China. However, with its involvement in the CPTPP, Vietnam’s potential new markets are just Canada and Australia.

Combined annual imports of Vietnamese apparel by Canada and Australia are about 23 billion USD, less than the figure for Japan alone. Currently, Vietnam’s garment-textile products just occupy less than 5 percent of the total market share in the two countries, while Vietnamese enterprises have yet to obtain close customer relations there, and need more time to do so.

In addition, to be entitled to tax incentives, Vietnamese exporters must meet requirements on origin, enterprise registration and document archives, among others. However, they are not familiar with archiving documents, making it a matter that needs more attention.

Finally, our international competitors such as China, India, Bangladesh, Pakistan and Indonesia will move to support their businesses. For example, India has set up export support funds, and other funds to reduce import tariffs imposed on machinery materials, while China has devalued the yuan to promote exports.

What measures are taken by Vietnam’s garment-textile sector to overcome such hurdles?

Overall, to exploit CPTPP markets, Vinatex has focused on trade promotion and direct approaches to customers.

Previously, garment enterprises often exported their products via intermediaries in China and Hong Kong, but now the tendency to work with customers has become more common to avoid unnecessary intermediate costs.

Within the past year, Vinatex has sent several delegations to meet customers in Canada and Australia, with direct orders sealed.

Vinatex sees it as vital to improve autonomy capacity regarding material sources, so money has been poured into yarn projects like the Phu Hung and Nam Dinh yarn production plants.

The group has also encouraged its member enterprises to work with customers for joint investment in production and technology transfer.

PRESSURE ON DOMESTIC COMPANY

What do you think of the pressure the CPTPP will put on Vietnam’s fashion industry?

In 2015, when the negotiations of the EU-Vietnam free trade agreement and the Trans-Pacific Partnership (TPP) deal ended, FDI flow into garment-textile sector was very strong. The industry attracted about 100 FDI projects worth a total registered capital of more than 2 billion USD, a record at the time.

The CPTPP is expected to create a new wave of FDI into the country. It means the pressure on domestic businesses will increase.

Meanwhile, the local fashion industry has for years seen its market divided by different sources from domestic to imported ones.

We will open the domestic garment-textile market to the other CPTPP member nations. However, only Mexico is a strong country in apparel export with its key importer being the US due to geographical advantage. As such, I think the CPTPP pressure on our domestic market will be low.

Can you tell us more about Vinatex’s plans in developing the domestic market?

Vinatex member enterprises have long been trying to maintain and expand the domestic market, with some even affirming their unique positions in the market, including Viet Tien with shirts, or Garmant 10 Corporation and Nha Be with suits.

However, the domestic market pie involves the participation of various parties, with illegally transported goods from China posing the fiercest competition.

To adapt, each member has a strategy targeting its niche market to gain its competitive edge and build its own customer system.

For example, Duc Giang has built a brand of Spearl or Hera DG specialising in office and women’s clothing with up-to-date and eye-catching designs. Meanwhile, in the last two years, we [Vinatex] have created a distribution channel for Vietnamese fashion at 25 Ba Trieu street, earning very good revenue.

As for domestic market plans in the coming years, we will continue encouraging local firms to further expand domestic distribution channels and build their made-in-Vietnam brands. Gradually, they will dominate the market.-VNA

Được đánh giá là nền kinh tế có độ mở lớn với thế giới, Việt Nam đang tiệm cận gần hơn tới các chuỗi giá trị toàn cầu. Tính đến thời điểm này, Việt Nam đã tham gia đàm phán và ký kết 16 Hiệp định thương mại tự do, cùng quá trình trải qua 12 năm kể từ khi trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), diện mạo kinh tế Việt Nam có sự thay đổi; trong đó có sự đóng góp mạnh mẽ của lực lượng doanh nghiệp.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia kinh tế, nếu được tạo lập nền tảng tốt, có đầy đủ các thông tin, kiến thức về hội nhập và sự hỗ trợ tích cực của hệ thống pháp luật kinh doanh ổn định, minh bạch và có tính thúc đẩy thì chắc chắn các doanh nghiệp Việt Nam nói riêng và nền kinh tế nói chung sẽ có những bước tiến xa hơn.

TTXVN xin giới thiệu loạt bài viết xung quanh các vấn đề này:

Làn sóng hội nhập đã đưa Việt Nam tiệm cận gần hơn tới các chuỗi giá trị toàn cầu và đem lại nhiều lợi ích kinh tế hơn bao giờ hết. Đó là điều đáng ghi nhận và tự hào. Tuy nhiên, chúng ta cũng vấp phải áp lực từ những biến động của nền kinh tế thế giới như ảnh hưởng trực tiếp, gián tiếp xoay quanh từ các xung đột thương mại giữa các nước, sự thay đổi chính sách kinh tế, chính trị hay các rào cản thương mại…

Lợi thế và thách thức đan xem

Bình luận về lợi thế khi tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA), tiến sỹ Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) nhận định, tham gia sân chơi chung của toàn cầu, Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác không chỉ được hưởng lợi về cam kết giảm, miễn thuế nhập khẩu nhiều sản phẩm hàng hóa; các cam kết về dịch vụ… mà còn nhận được tác động tích cực từ áp lực cải thiện thể chế, đổi mới hệ thống pháp luật hiện hành và thay đổi mô hình tăng trưởng theo hướng phát triển bền vững. Điều đó phù hợp với yêu cầu và đòi hỏi của thực tiễn khách quan và cũng là xu hướng chung trên toàn cầu.

Là người luôn theo sát các hoạt động pháp lý của doanh nghiệp trên thương trường, tiến sỹ Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam cho biết, được loại bỏ thuế quan theo các FTA đã mang lại lợi thế hơn cho doanh nghiệp trong sản xuất và xuất khẩu; đồng thời, thu hút được nhiều nguồn vốn, công nghệ và trình độ quản lý của các đối tác đầu tư đến từ các nước đã có FTA với Việt Nam.

“Song cơ bản nhất là môi trường kinh doanh tại Việt Nam đã trở nên thông thoáng và an toàn hơn, với hàng loạt văn bản chính sách, pháp luật quan trọng về đầu tư, kinh doanh được xây dựng và sửa đổi cũng như chính sách để hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường được đưa ra; cải cách thủ tục hành chính được triển khai trên diện rộng. Đồng thời, thấy rõ sự tham gia ít bị động hơn của cộng đồng doanh nghiệp vào chính sách thương mại quốc tế,” ông Huỳnh nhấn mạnh.

Doanh nghiệp Việt Nam chưa tận dụng được lợi thế từ các hiệp định thương mại.

Tuy nhiên, vì sao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước còn hạn chế và tính liên kết giữa khu vực doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) còn rất lỏng lẻo? Và tại sao vai trò của các doanh nghiệp Việt, sản phẩm Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu còn rất ít ỏi và mờ nhạt?

Có nhiều nguyên nhân lý giải cho việc doanh nghiệp Việt Nam chưa tận dụng được lợi thế từ các hiệp định thương mại. Theo nghiên cứu của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), vấn đề nhận thức, rào cản về trình độ và công nghệ cùng năng lực hạn chế, không đáp ứng đủ các điều kiện về quy tắc xuất xứ… khiến nhiều doanh nghiệp Việt khó với tới những quyền lợi được giảm và miễn thuế đối với hàng xuất khẩu. Thêm vào đó, thủ tục và trình tự cấp C/O để được hưởng ưu đãi hiện còn rất phức tạp khiến họ băn khoăn trước bài toán giữa chi phí bỏ ra và lợi ích thu được từ việc giảm thuế.

Đề cập vấn đề này, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế (VCCI) chỉ ra, ngoài việc chưa tận dụng được lợi thế từ các hiệp định thương mại, nhiều ngành hàng sản xuất của Việt Nam còn đối mặt với việc xuất khẩu có tăng nhưng giá trị gia tăng đem lại không cao, chủ yếu vẫn là cung ứng nguyên liệu thô và hàng gia công. Trong khi đó, phải chịu sức ép cạnh tranh từ chính các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vì tỷ trọng xuất khẩu của khu vực này ngày càng tăng cao. Thêm vào đó là sức ép cạnh tranh khốc liệt từ hàng hóa nước ngoài ngay tại chính thị trường nội địa. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa hầu như chưa có sự chuẩn bị nên thường chỉ tự điều chỉnh để thích ứng thay vì tận dụng cơ hội.

Cùng với những khó khăn đó lại xuất hiện thêm nhiều rào cản khác ở thị trường các nước có FTA với Việt Nam như hàng rào kiểm dịch biên giới hay các biện pháp phòng vệ thương mại, ông Tuấn nêu thêm.

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa hầu như chưa có sự chuẩn bị nên thường chỉ tự điều chỉnh để thích ứng thay vì tận dụng cơ hội.

Từ thực tiễn của ngành nhựa, ông Hồ Đức Lam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Nhựa Rạng Đông kiêm Chủ tịch Hiệp hội Nhựa Việt Nam cho biết, ngành nhựa có các sản phẩm liên quan đến áp thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp tại thị trường. Thêm nữa, các doanh nghiệp nhỏ và vừa ngành nhựa Việt Nam đang gặp khó khăn khi cạnh trạnh về giá với hàng hóa Trung Quốc. Trước diễn biến cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, nguy cơ sẽ có hàng trăm doanh nghiệp ngành nhựa Việt Nam sẽ tạm ngừng sản xuất và hàng nghìn công nhân sẽ mất việc do hàng hóa Trung Quốc “phá giá” hay có ý đồ lắp ráp sản phẩm và dán nhãn “made in Vietnam” để né tránh thuế.

Đó là những thách thức không hề nhỏ mà đa phần các doanh nghiệp ngành nhựa trong nước đang phải đối diện nên nếu thiếu sự hỗ trợ và tạo điều kiện kinh doanh của các cơ quan hữu quan thì việc tồn tại còn khó chứ chưa nói tới việc tự vươn lên nắm lấy cơ hội phát triển trong bối cảnh hội nhập.

Ngành hàng bán lẻ cũng không ngoại lệ, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam cho hay, các cam kết về thuế quan, thương mại điện tử và mở cửa viễn thông hay cam kết về hải quan và tạo thuận lợi thương mại, mở cửa dịch vụ vận tải… là những lợi thế thấy rõ khi Việt Nam tham gia các FTA với cộng đồng quốc tế. Song cũng có những bất cập trong lưu thông hàng hóa từ nhà sản xuất nội địa đến nhà bán lẻ, hay thực trạng thiếu lao động, khó khăn về mặt bằng kinh doanh,  vốn… khiến các doanh nghiệp ngành bán lẻ Việt Nam thường có xu hướng yếu thế hơn trước sự xâm nhập của các nhà bán lẻ ngoại.

Các doanh nghiệp ngành bán lẻ Việt Nam thường có xu hướng yếu thế hơn trước sự xâm nhập của các nhà bán lẻ ngoại.

Các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài có thể khiến cho thị trường bán lẻ Việt Nam trở nên sôi động và kích thích tiêu dùng. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp Việt học hỏi về kỹ năng quản trị. Song, bà Loan tỏ ý quan ngại về sức ép cạnh tranh của các nhà đầu tư nước ngoài, vốn có năng lực tốt hơn trên mọi bình diện sẽ thu hút hết nguồn nhân lực và khách hàng của các doanh nghiệp nội.

Trong bối cảnh hội nhập, đa phần các doanh nghiệp trong nước thường yếu về nội lực và thiếu về trình độ nên việc tận dụng lợi ích từ ưu đãi thuế hay dành được các chính sách hỗ trợ là không dễ dàng, bà Loan phân tích.

Doanh nghiệp kỳ vọng

Qua quá trình khảo sát và nắm bắt yêu cầu từ cộng đồng doanh nghiệp, bà Nguyễn Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập (VCCI) cho hay, các doanh nghiệp bày tỏ sự mong mỏi được tiếp cận thông tin đàm phán của các FTA sắp ký kết; được hướng dẫn để xác định và tự đánh giá được những tác động đối với doanh nghiệp. Cơ bản nhất, doanh nghiệp muốn được tham vấn thực chất và thường xuyên trước mọi thay đổi về các chính sách đầu tư, kinh doanh có liên quan.

Với những FTA đã có, đa phần doanh nghiệp mong đợi được cung cấp các thông tin chính xác và đầy đủ để có thể hiểu một cách toàn diện về các FTA, được hướng dẫn cách thức thực tế để tận dụng các cơ hội; đồng thời, được tư vấn về các FTA bất cứ khi nào cần…

Đại diện tâm tư của đa phần doanh nghiệp nói chung và hầu hết các doanh nghiệp ngành bán lẻ nói riêng, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam cũng đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp phát triển thuận lợi. Đó là Chính phủ tạo điều kiện để hình thành các trung tâm kết nối các doanh nghiệp bán lẻ và nhà sản xuất; khuyến khích cho vay tín dụng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa; cải cách cơ chế hành chính về thuế đối với các doanh nghiệp nhỏ, lẻ. Cùng đó, Chính phủ khuyến khích đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; thực thi chặt chẽ các cam kết mở cửa thị trường…

Kết quả cải cách thủ tục hành chính của Việt Nam vẫn còn rất chậm và chưa đi vào thực tế.

Đánh giá về việc tạo thuận lợi môi trường kinh doanh, đại biểu Quốc hội Trần Tất Thế (đoàn Hà Nam) cho rằng, trong những năm qua, Thủ tướng Chính phủ rất quyết liệt chỉ đạo cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo môi trường thông thoáng cho người dân và doanh nghiệp, với khoảng 30% điều kiện kinh doanh được cắt bỏ và sửa đổi. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, tổ chức quốc tế thì kết quả cải cách thủ tục hành chính của Việt Nam vẫn còn rất chậm và chưa đi vào thực tế.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ quyết liệt hơn nữa vấn đề này; trong đó cần chuyển đổi mạnh mẽ cách thức quản lý nhà nước từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn liền với áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro, xóa bỏ căn bản tình trạng một mặt hàng chịu sự quản lý, kiểm tra chuyên ngành của nhiều cơ quan nhằm tạo thông thoáng cho doanh nghiệp trong xuất nhập khẩu hàng hóa.

Ở góc độ doanh nghiệp xuất khẩu, ông Võ Quan Huy, Chủ tịch Hiệp hội Tôm Mỹ Thanh, tỉnh Sóc Trăng nhìn nhận, khi thực thi các FTA, các thị trường nhập khẩu có các tiêu chí cao về kỹ thuật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm nhập khẩu. Vì vậy, ban thân người sản xuất cần phải nỗ lực rất nhiều để tạo ra sản phẩm chất lượng, an toàn mới nâng được thế cạnh tranh với sản phẩm cùng loại tại thị trường thành viên các FTA.

Đó quả thực là những nguyện vọng chính đáng và rất thiết thực. Bởi hơn ai hết, chính doanh nghiệp biết mình cần gì, thiếu gì để có thể bù đắp cho những hạn chế, lỗ hổng về nhận thức, trình độ, công nghệ và cả nguồn nhân lực…, những yếu tố mềm và cứng để tạo nền tảng tốt, đủ khả năng nắm bắt cơ hội và tận dụng tốt nhất những ưu đãi, lợi thế mang lại từ các FTA./.

Việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO)  là dấu mốc quan trọng cho cả một quá trình mở cửa sau này- một chủ trương phát triển, hội nhập nhất quán của Đảng, Nhà nước. Nhìn nhận cơ hội mà Việt Nam có được khi tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA), các chuyên gia nhận định, chúng ta có nhiều cơ hội đối với các ngành, lĩnh vực kinh tế.

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là tận dụng thế nào thì lại phụ thuộc vào từng doanh nghiệp. Những chia sẻ dưới đây của một số nhà quản lý, đại diện doanh nghiệp ngành hàng sẽ làm rõ hơn vấn đề này.

Ông Nguyễn Văn Sưa, Phó chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam: Tạo sân chơi cạnh tranh lành mạnh

Tác động của các FTA tới các ngành kinh tế nói chung và ngành thép nói riêng luôn có hai chiều. Về mặt tích cực, các FTA sẽ đem đến cho doanh nghiệp nhiều cơ hội mở rộng thị trường để xuất khẩu. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng đặt ra rất nhiều thách thức đối với doanh nghiệp; trong đó, đối với ngành thép phải kể đến xu hướng nhập khẩu thép ngoại vào Việt Nam sẽ tăng cao, đặc biệt là thép từ Trung Quốc.

Ngoài việc thu ngân sách từ thuế nhập khẩu bị giảm, nguy cơ nhập khẩu tăng lên, doanh nghiệp Việt Nam cũng phải chịu sự cạnh tranh cao hơn. Tham gia nhiều FTA cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đối mặt với các rào cản kỹ thuật; các biện pháp phòng vệ liên quan đến chống bán phá giá, chống trợ cấp, xuất xứ hàng hóa một cách rõ nét hơn so với những năm trước đây.

Tham gia nhiều FTA cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đối mặt với các rào cản kỹ thuật

Vì thế, doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ quy định, lộ trình cắt giảm thuế quan, luật lệ của các nước để ứng phó phù hợp. Điều này vừa để xuất khẩu được vào các nước vừa tránh được những vụ kiện gây phiền phức, tốn kém. Đồng thời, doanh nghiệp hoàn thiện hơn nữa chuỗi sản xuất của chính mình để nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm từ chất lượng, giá cả, đảm bảo thời gian, dịch vụ cung ứng…

Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng cần có giải pháp trong việc ngăn chặn hàng giả, hàng nhái, hàng nhập khẩu mượn xuất xứ Việt Nam hay gian lận thương mại từ các nước vào Việt Nam để tạo sân chơi cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp trong nước.

Ông Nguyễn Tôn Quyền, Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFORES): Nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng

Động lực thúc đẩy sự tăng trưởng của ngành gỗ đến từ các FTA, đó là: Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam–Hàn Quốc (VKFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)… Dẫn chứng cụ thể là việc tham gia CPTPP mang lại cơ hội lớn cho ngành gỗ của Việt Nam nhờ những lợi thế cắt giảm thuế quan. Theo đó, một số đối tác chưa có hiệp định thương mại với Việt Nam xóa bỏ đa số các dòng thuế đối với các mặt hàng đồ gỗ nội thất, văn phòng, nhà bếp khi CPTPP có hiệu lực.

Hay, Hiệp định Đối tác tự nguyện về Thực thi luật lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản giữa Việt Nam và EU (VPA/FLEGT) mới có hiệu lực sẽ là cơ hội lớn để các sản phẩm gỗ từ Việt Nam thâm nhập vào thị trường EU. Hiệp định VPA/FLEGT sẽ mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam trên cả 3 lĩnh vực kinh tế-xã hội-môi trường. Nổi bật là mở rộng thị trường xuất khẩu, cải thiện thể chế về quản lý rừng, giải quyết tình trạng khai thác và thương mại gỗ trái phép, góp phần phát triển bền vững ngành chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam.

Động lực thúc đẩy sự tăng trưởng của ngành gỗ đến từ các FTA

Mặc dù có nhiều tiềm năng khi tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới, ngành gỗ Việt Nam vẫn phải đối mặt với các vấn đề như cần vốn lớn để đầu tư máy móc, cải tiến năng lực sản xuất để có thể đáp ứng được các đơn hàng. Bên cạnh đó, tăng trưởng của ngành gỗ vẫn chủ yếu dựa vào nguồn lao động dồi dào và lượng nguyên liệu để cạnh tranh, trong khi các nước phát triển đầu tư vào thiết kế, nhãn hiệu, công nghệ tự động hóa, nhà xưởng hiện đại. Việt Nam có nhiều làng nghề, nhưng xu hướng là sản xuất hàng giá rẻ và chất lượng không ổn định, trong khi các doanh nghiệp sản xuất lớn lại tập trung vào sản xuất hàng gia công xuất khẩu.

Do đó, các doanh nghiệp cần chú trọng đầu tư, áp dụng tự động hóa trong sản xuất, áp dụng công nghệ quản lý mới, nâng cao chất lượng, tay nghề công nhân để giảm giá thành, tăng năng suất lao động. Ngoài ra, các doanh nghiệp cần tăng cường hợp tác, tạo lập và hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất nguyên liệu đến xuất khẩu nhằm giảm chi phí, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng trong sản xuất kinh doanh.

Dự báo xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ của Việt Nam vẫn tiếp tục được mở rộng. Tuy nhiên, để tránh việc mở rộng bằng sự gia tăng nguồn nguyên liệu và lao động phổ thông, ngành cần có các mô hình phát triển mới, tập trung vào giá trị được tạo ra trong khâu thiết kế, thương mại, tay nghề cao và công nghệ. Phát triển các mô hình này đòi hỏi nỗ lực không chỉ từ bản thân doanh nghiệp mà cả các cơ quan quản lý, từ cấp Trung ương và địa phương.

Ông Trần Văn Phẩm, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Thủy sản Sóc Trăng: Cải thiện vị thế ngành hàng

Khi các FTA với châu Âu có hiệu lực, ngành tôm Việt Nam sẽ có lợi thế hơn tôm Ấn Độ và Thái Lan khi xuất khẩu vào thị trường này. Đây là thị trường lâu đời của ngành thủy sản Việt Nam. Vì vậy, các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản Việt Nam hiểu rất rõ những yêu cầu của thị trường.

Tuy nhiên, ngành tôm vẫn còn những “nút thắt” phải tháo gỡ lâu dài. Bởi, việc giảm thuế, phí khi hàng hóa Việt Nam thâm nhập châu Âu chỉ là sự hỗ trợ rất nhỏ. Vấn đề là doanh nghiệp, nông dân và cơ quan chức năng cần làm là có chính sách hỗ trợ để nâng tỉ lệ hạn điền cho nông dân sản xuất, doanh nghiệp đầu tư.

Khi các FTA với châu Âu có hiệu lực, ngành tôm Việt Nam sẽ có lợi thế hơn tôm Ấn Độ và Thái Lan khi xuất khẩu vào thị trường này.

Doanh nghiệp muốn áp dụng cơ giới, kỹ thuật vào sản xuất thì cần diện tích sản xuất lớn. Trong khi đó, diện tích sản xuất của 70% nông dân hiện nay vẫn còn manh mún, nhỏ lẻ, gây khó khăn cho việc giảm giá thành sản phẩm.

Tại Sóc Trăng cũng đã có nhiều hộ nông dân áp dụng kỹ thuật, giảm giá thành sản xuất tôm, nhưng số lượng không nhiều so với tỉ lệ chung của cả nước, chưa đủ sức để vực giá cho ngành tôm nói chung.

Do đó, song song với các hiệp định thương mại tự do được kí kết, nông dân và doanh nghiệp thủy sản Việt Nam vẫn cần thêm nhiều chính sách hỗ trợ để sản phẩm tôm Việt giảm giá thành sản xuất, nâng cao thế cạnh tranh với tôm Ấn Độ và Thái Lan, Ecuadore trên thị trường thế giới và ngay trên sân nhà.

Tại Việt Nam, hiện có rất nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài làm khâu trung gian cho ngành tôm Việt Nam, đưa sản phẩm tôm Việt đi các quốc gia khác. Nếu giá thành sản xuất ra 1kg tôm cao, khó có thể cạnh tranh thì chắc chắn các doanh nghiệp sẽ lựa chọn con đường tạm nhập tái xuất tôm của Ấn Độ, Thái Lan, thay vì lựa chọn sản phẩm tôm của nông dân và doanh nghiệp Việt Nam. Vì vậy, giải pháp giảm giá thành sản phẩm sẽ là cơ hội để ngành tôm Việt Nam bứt phá.

Ông Lương Hoàng Thái, Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương): Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội

Quá trình tham gia các FTA đã cho thấy, cùng với tiến trình phát triển của nền kinh tế, khả năng tận dụng ưu đãi của các FTA đã có bước cải thiện đáng kể, thể hiện rõ rệt nhất ở các FTA Việt Nam chủ động thúc đẩy đàm phán và thực thi. Chẳng hạn với Nhật Bản, từ việc Việt Nam nhập siêu khoảng 500 triệu USD năm 2009, nhưng sau khi FTA song phương giữa Việt Nam–Nhật Bản được đưa vào thực thi, Việt Nam đã chuyển sang xuất siêu. Quan trọng hơn là làn sóng đầu tư trực tiếp từ Nhật Bản vào Việt Nam có xu hướng gia tăng đáng kể.

Các FTA đã giúp Việt Nam tăng đáng kể năng lực cạnh tranh.

Tương tự, Việt Nam xuất siêu sang các nước Liên minh kinh tế Á–Âu đã tăng từ 500 triệu USD lên 900 triệu USD trong năm đầu tiên thực thi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam–Liên minh kinh tế Á–Âu … Hơn nữa, các FTA đã giúp Việt Nam tăng đáng kể năng lực cạnh tranh. Thông qua việc mở cửa, chấp nhận cạnh tranh với bên ngoài, nền kinh tế Việt Nam đã có những bước chuyển dịch tích cực, hỗ trợ cho tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng của đất nước.

Để đồng hành cùng doanh nghiệp và giúp các doanh nghiệp tận dụng lợi thế của các FTA, các bộ, ngành cần có những biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt hơn cơ hội từ thị trường bên ngoài; ứng phó với các hàng rào kỹ thuật khi thuế quan được hạ thấp theo các cam kết trong các FTA.

Tiếp theo, các doanh nghiệp cũng cần vươn lên để đáp ứng tốt hơn các yêu cầu nghiêm ngặt của các nước nhập khẩu trong khu vực FTA về các biện pháp kỹ thuật hay kiểm dịch cũng như các biện pháp quản lý nhập khẩu khác. Các doanh nghiệp cũng tìm hiểu các quy định về các tiêu chuẩn, quy chuẩn và biện pháp quản lý nhập khẩu của các nước mà doanh nghiệp muốn xuất khẩu để tránh các rủi ro.

Các cơ quan quản lý cũng cần đồng hành để tăng cường hơn nữa các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư tại các thị trường mà Việt Nam đã triển khai thực thi FTA. Ngoài ra, các hoạt động xúc tiến cần mang tính tập trung, tránh dàn trải, chú trọng vào các lĩnh vực, ngành hàng có thế mạnh xuất khẩu hoặc có tiềm năng xuất khẩu sang những thị trường này.

Bên cạnh đó, việc hỗ trợ kỹ năng đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán ngoại thương, marketing, truy xuất thông tin về mặt hàng, quản lý chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn quốc tế cũng cần được các bộ, ngành liên quan phối hợp, hỗ trợ đào tạo cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Với trên 6.000 doanh nghiệp, chiếm tỷ trọng xấp xỉ 15% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, ngành dệt may Việt Nam đã và đang giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế đất nước.

Hiện xuất khẩu dệt may Việt Nam hiện nằm trong top 3 nước xuất khẩu dệt may cao nhất thế giới. Đặc biệt, khi các Hiệp định thương mại tự do (FTA) được kỳ vọng là “đòn bẩy” để thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam.

Ngành dệt may xác định tận dụng cơ hội từ các FTA là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong thời gian tới.

Tận dụng hiệu quả các FTA

Ông Vũ Đức Giang – Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cho biết, Việt Nam đã tham gia tới 16 FTA với nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ; trong đó 12 FTA đã ký kết và có hiệu lực đều ghi nhận tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu cao so với thời điểm trước khi có FTA. Dệt may là một trong những mặt hàng đã tận dụng hiệu quả các FTA.

Các Hiệp định thương mại tự do đã đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng xuất khẩu dệt may thời gian gần đây. Cụ thể, FTA Việt Nam-Hàn Quốc (VKFTA) có hiệu lực vào năm 2015, thì ngay năm 2016, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 2,6 tỷ USD, tăng 9,5% so với năm 2015. Năm 2017, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 2,9 tỷ USD, tăng 11,8% so với năm trước và năm 2018 đạt 3,3 tỷ USD, tăng 24,9%.

Dệt may là một trong những mặt hàng đã tận dụng hiệu quả các FTA.

FTA giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á-Âu có hiệu lực vào tháng 10/2016 cũng đã giúp kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang Nga tăng từ mức 84,8 triệu USD năm 2015 lên khoảng 172 triệu USD năm 2017 và  180 triệu USD vào năm 2018.

Theo Bộ Công Thương, trong 5 tháng đầu năm 2019, ngành dệt may tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và mở rộng sản xuất, kim ngạch xuất khẩu đạt 12,061 tỷ USD, tăng 10,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, những thị trường xuất khẩu trọng điểm như Hoa Kỳ, các nước khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Liên minh châu Âu (EU), Hàn Quốc, Trung Quốc, ASEAN… đều tăng mạnh, tốc độ tăng vượt trội so với cùng kỳ năm 2018.

Ông Thân Đức Việt – Tổng giám đốc Tổng Công ty May 10 cho biết, thông thường Tổng công ty chỉ nhận được đơn hàng trước 3 tháng, nhưng ngay từ đầu năm 2019, các nhà nhập khẩu lớn của Mỹ, EU, Nhật Bản đã đặt hàng đến hết tháng 8. Điều này cho thấy, thị trường có tín hiệu tốt, thêm nhiều sự lựa chọn cho doanh nghiệp sản xuất.

Theo ông Vũ Đức Giang, dự kiến xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam từ nay đến cuối năm có tốc độ tăng trưởng tốt, kim ngạch ước đạt 16-18 tỷ USD, góp phần đưa ngành đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu cả năm 40 tỷ USD. Hiện tại, nhiều doanh nghiệp đã nhận được đơn hàng đến hết năm nên khả năng hoàn thành mục tiêu của ngành dệt may là rất khả quan.

Thực tế cho thấy thuận lợi trong xuất khẩu của ngành dệt may đã được Hiệp hội Dệt May Việt Nam sớm dự báo khi ngay từ cuối quý I, nhiều doanh nghiệp đã có đơn hàng đến hết quý III, thậm chí là hết năm.

Cơ hội mới cho hàng xuất khẩu

Về tác động của các Hiệp định thương mại tự do với ngành dệt may, các chuyên gia cho rằng tham gia hàng loạt các FTA; trong đó, có Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mở ra những cơ hội mới cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam, nhất là dệt may được coi là một trong những ngành mũi nhọn, có nhiều cơ hội mở rộng thị trường. Bởi tham gia hiệp định, dòng thuế suất bằng 0%, khi đó, sản phẩm dệt may Việt Nam sẽ có lợi thế cạnh tranh về giá.

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mở ra những cơ hội mới cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam, nhất là dệt may được coi là một trong những ngành mũi nhọn.

Theo ông Trương Văn Cẩm, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam, đó cũng là động lực để các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư phát triển ngành nguyên phụ liệu, công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam. Từ đó, thiết lập sự liên kết trong chuỗi dệt–may hiệu quả hơn, tạo nền tảng cho ngành dệt may Việt Nam phát triển bền vững. Mặt khác, nhờ có CPTPP, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam cũng sẽ quan tâm tìm hiểu và đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường mới ở khu vực Nam Mỹ.

Ông Trương Văn Cẩm nhấn mạnh, lợi thế nổi bật mà dệt may Việt Nam có được từ CPTPP là mức thuế quan được cắt giảm sâu và nhanh, từ đó gia tăng năng lực cạnh tranh về giá. Tuy nhiên, việc khai thác ưu đãi thuế là không dễ bởi muốn được ưu đãi phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như nguyên tắc xuất xứ rất khắt khe.

Nhưng với năng lực, trình độ hiện nay, các tiêu chuẩn kỹ thuật không phải là vấn đề lớn của doanh nghiệp dệt may Việt Nam. Vấn đề yêu cầu xuất xứ từ sợi trở đi, nghĩa là từ công đoạn kéo sợi, dệt nhuộm vải đều phải thực hiện trong khu vực CPTPP là thách thức vì Việt Nam hiện nay đang phải nhập khẩu hơn 60% nguyên phụ liệu ngoài khu vực CPTPP.

Do vậy, việc giải quyết nguồn nguyên liệu sẽ là bài toán không đơn giản với ngành dệt may Việt Nam.

Ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hội Dệt May Thêu Đan Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, dù đã chuẩn bị cho CPTPP nhưng để có thể tận dụng được lợi thế thì doanh nghiệp chưa đáp ứng được. Do đó, doanh nghiệp cần tìm hiểu những nội dung liên quan tới ngành từ CPTPP về quy định, thủ tục hải quan, logistics của các nước, đồng thời bản thân doanh nghiệp ý thức tự vươn lên và liên kết để nâng cao chất lượng sản xuất.

Với các FTA, CPTPP và EVFTA, nếu như không cẩn trọng và có bước đi thích hợp, doanh nghiệp Việt sẽ phải nhường thị phần cho các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài. (Ông Cao Hữu Hiếu – Giám đốc điều hành Tập đoàn Dệt May Việt Nam)

Hơn nữa, Nhà nước nên hỗ trợ các doanh nghiệp, tạo sân chơi bình đẳng, giảm thiểu thủ tục hành chính để tránh được sự “lép vế” của doanh nghiệp Việt trên chính sân nhà. Nếu có sự cộng hưởng như vậy, doanh nghiệp Việt sẽ tận dụng tốt những ưu thế mà CPTPP mang lại.

Ông Cao Hữu Hiếu – Giám đốc điều hành Tập đoàn Dệt May Việt Nam cho rằng, với các FTA, CPTPP và EVFTA, nếu như không cẩn trọng và có bước đi thích hợp, doanh nghiệp Việt sẽ phải nhường thị phần cho các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) có lợi thế hơn về vốn, kinh nghiệm, công nghệ, con người. Khi đó, nhiều doanh nghiệp FDI sẽ thiết lập chuỗi sản xuất từ sợi-vải-may mặc tại Việt Nam, vừa tận dụng các lợi thế miễn giảm thuế từ các FTA, vừa tránh, giảm ảnh hưởng nếu có rủi ro kịch bản căng thẳng thương mại với Mỹ trong tương lai.

Nếu như vậy, kịch bản tăng trưởng của toàn ngành dệt may vẫn đảm bảo, chỉ có tăng trưởng khu vực doanh nghiệp nội là đáng quan ngại. Vì vậy, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam cần đưa ra các giải pháp cụ thể với từng kịch bản thị trường, đồng thời liên kết chuỗi để cùng vượt qua những biến động của thị trường.

Phó Cục trưởng Cục Xuất Nhập khẩu (Bộ Công Thương) ông Trần Thanh Hải chia sẻ, quy tắc xuất xứ của CPTPP, EVFTA tuy chặt chẽ, nhưng vẫn có những điều khoản linh hoạt giúp các doanh nghiệp dệt may trong nước dần thích ứng. Theo đó, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi biến động thị trường. Bộ Công Thương luôn đồng hành với doanh nghiệp; trong đó nỗ lực khơi thông những hàng rào phi thuế quan, đàm phán hạn chế tối đa việc áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại từ các quốc gia nhập khẩu.

 Quy tắc xuất xứ của CPTPP, EVFTA tuy chặt chẽ, nhưng vẫn có những điều khoản linh hoạt giúp các doanh nghiệp dệt may trong nước dần thích ứng.(Phó Cục trưởng Cục Xuất Nhập khẩu – Bộ Công Thương, Trần Thanh Hải chia sẻ)

Để thuyết phục được các thị trường mới có nhu cầu hàng hóa chất lượng cao, doanh nghiệp Việt Nam phải có sự đầu tư cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm, xây dựng các thương hiệu và tạo được giá trị riêng. Việc này cần có thời gian và nguồn lực về tài chính, con người cũng xây dựng chương trình hành động, kế hoạch cải thiện năng lực sản xuất để khai thác hiệu quả các ưu đãi về thuế quan, không chỉ CPTPP mà còn trong tất cả các FTA đang và sắp có hiệu lực./.

Khi các hiệp định thương mại tự do (FTA) có hiệu lực, chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) là một trong những điều kiện quan trọng nhất giúp doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế quan. Chính vì vậy, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, Bộ Công Thương đã đơn giản hóa việc cấp C/O nhằm giảm thiểu thời gian và chi phí. Tuy nhiên, theo các chuyên gia thương mại, không ít doanh nghiệp vẫn mắc lỗi phổ biến khi nộp hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận này.

Đơn giản hóa thủ tục

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất Nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, C/O là chứng từ quan trọng giúp hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế quan trong các FTA.

Vì vậy, Bộ Công Thương đã tổ chức phân luồng trong thủ tục cấp C/O ưu đãi, giảm thiểu thời gian kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Cùng với đó, Bộ Công Thương cũng cắt giảm khối lượng và chi phí lưu trữ hồ sơ; chuyển dần từ hình thức tiền kiểm sang hình thức hậu kiểm; giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp kinh doanh, xuất nhập khẩu hàng hóa.

C/O là chứng từ quan trọng giúp hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế quan trong các FTA.

Song song với việc phân luồng, hoạt động cấp C/O qua Internet được thí điểm từ năm 2016 và duy trì cho đến nay. Từ vài chục bộ hồ sơ trong giai đoạn đầu triển khai, đến nay, mỗi năm toàn hệ thống tiếp nhận, xử lý khoảng 1 triệu bộ C/O các loại.

Với mục tiêu giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh, xuất nhập khẩu hàng hóa, đồng thời thực hiện cam kết từ năm 2015, Bộ Công Thương đã thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN.

Chính vì vậy, doanh nghiệp có kim ngạch xuất khẩu đi ASEAN (được cấp C/O mẫu D) năm trước liền kề đạt tối thiểu 10 triệu USD sẽ được tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa.

Từ đó đến nay, Bộ Công Thương đã tiếp nhận hồ sơ đề nghị tham gia thí điểm và cấp mã số Nhà xuất khẩu đủ điều kiện tham gia thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa cho 10 thương nhân xuất khẩu Việt Nam. Bằng các hoạt động tạo ưu đãi trong cấp C/O, đến nay, tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi trong các FTA ngày càng cao.

Cụ thể, tổng kim ngạch xuất khẩu sử dụng các loại C/O ưu đãi theo FTA năm 2018 đạt 66,2 tỷ USD, chiếm 39% tổng kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường Việt Nam ký FTA.

Tính đến hết tháng 5/2019, các tổ chức được ủy quyền đã tăng cường cấp C/O ưu đãi, đặc biệt là C/O trong khối CPTPP với 1.872 bộ hồ sơ được cấp, tổng trị giá đạt khoảng 58,38 triệu USD.

Các bộ C/O chủ yếu được cấp cho hàng hóa xuất khẩu sang Canada, trị giá đạt khoảng 39,1 triệu USD. Những mặt hàng xuất khẩu được cấp C/O bao gồm: giày dép, dệt may, đồ gia dụng, thực phẩm chế biến, đồ gỗ… Từ đó, tạo lợi thế cho hàng hóa Việt Nam xuất khẩu đi các quốc gia.

Tổng kim ngạch xuất khẩu sử dụng các loại C/O ưu đãi theo FTA năm 2018 đạt 66,2 tỷ USD, chiếm 39% tổng kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường Việt Nam ký FTA.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia thương mại, khi kê khai hồ sơ xin cấp C/O ưu đãi các doanh nghiệp thường xuyên để xảy ra lỗi hoặc nhầm tiêu chí giữa các mẫu C/O với nhau.

Thậm chí, nhiều doanh nghiệp còn lấy tiêu chí xuất xứ của mẫu này áp dụng và khai báo cho mẫu khác nên không thể chứng minh được đầy đủ hiện trạng của lô hàng đang xin cấp C/O ưu đãi.

Các chuyên gia cũng chỉ ra việc khai báo thông tin trên C/O lệch với thông tin trên chứng từ, dẫn đến việc bị từ chối hồ sơ, phải sửa đổi bổ sung… Không những thế, các doanh nghiệp còn thiếu các chứng từ cơ bản như đơn xin cấp, mẫu C/O đã khai; hóa đơn thương mại, tờ khai xuất khẩu, chứng từ vận tải hoặc xin nhiều mặt hàng trên cùng một C/O thường thiếu tờ khai xuất khẩu hay thiếu chứng từ chứng minh tiêu chí xuất xứ.

Hỗ trợ tối đa

Theo các chuyên gia thương mại, nhằm hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp, thời gian qua Bộ Công Thương đã triển khai hình thức khai báo cấp C/O qua Internet. Vì thế, doanh nghiệp không cần nộp chứng từ giấy đi kèm như tờ khai Hải quan, hóa đơn, vận đơn, bảng tính hàm lượng xuất xứ như trước mà có thể đính kèm dưới dạng dữ liệu điện tử được ký bằng chữ ký số của doanh nghiệp trên Hệ thống quản lý và cấp giấy chứng nhận xuất xứ điện tử (eCoSys) của Bộ Công Thương.

Việc làm này giúp doanh nghiệp không phải in và đóng dấu vào hồ sơ giấy như trước mà chỉ cần nộp đơn xin cấp C/O và form C/O lên Phòng Xuất nhập khẩu khu vực để được xác nhận.

Hơn nữa, khi doanh nghiệp đính kèm chứng từ điện tử lên hệ thống, cán bộ của Bộ Công Thương có thể xem trước hồ sơ và trả kết quả trên hệ thống điện tử.

Sau khi nhận được kết quả phê duyệt, doanh nghiệp mới nộp đơn xin cấp C/O và form C/O để được xác nhận, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.

Đặc biệt, khi kết nối với Cơ chế một cửa ASEAN, C/O điện tử sẽ giúp doanh nghiệp thông quan nhanh chóng. Do vậy, các chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp cần đăng ký tham gia và khai báo thông tin trực tuyến trên trang điện tử cấp C/O trực tuyến của Bộ Công Thương là ecosys.gov.vn; khai báo thông tin chính xác với các chứng từ liên quan cho hồ sơ xin cấp C/O.

Bộ Công Thương khuyến khích các doanh nghiệp nên sử dụng cấp C/O qua Intenet để tiện cho việc chứng minh xuất xứ có thể phát sinh sau này, vì chứng từ đã được lưu sẵn trên hệ thống.

Ông Trần Thanh Hải khẳng định, với việc đẩy mạnh Chính phủ điện tử, đơn giản hóa thủ tục hành chính đang được đẩy mạnh, Bộ Công Thương khuyến khích các doanh nghiệp nên sử dụng cấp C/O qua Intenet để tiện cho việc chứng minh xuất xứ có thể phát sinh sau này, vì chứng từ đã được lưu sẵn trên hệ thống.

Bên cạnh đó, đối với các C/O bị lỗi, các doanh nghiệp cần thông báo lại với tổ chức cấp để các tổ chức này thông báo cho đầu mối xuất khẩu tại các nước nhập khẩu.

Để hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp, tới đây Bộ Công Thương tiếp tục đơn giản, hiện đại hóa hoạt động cấp C/O; đồng thời tăng cường các biện pháp chống gian lận xuất xứ để bảo vệ các ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam./.

Việt Nam đang là một trong những quốc gia tham gia vào nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) đa phương và song phương nhất thế giới; trong đó có nhiều hiệp định thương mại tự do quy mô lớn. Với vai trò là đầu tầu kinh tế của cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã chủ động triển khai các nội dung liên quan để tận dụng và phát huy hiệu quả các FTA cũng như thích ứng với những thách thức mà các FTA đặt ra.

Thách thức trong việc tận dụng ưu đãi được các chuyên gia và doanh nghiệp chỉ ra là do các quy tắc xuất xứ quá khó, việc gia tăng các hàng rào kỹ thuật, doanh nghiệp thiếu thông tin về các cam kết và cách thực hiện. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp cũng thừa nhận năng lực cạnh tranh còn yếu so với đối tác trong các FTA. Số liệu mới nhất mà Bộ Công Thương thống kê được là chỉ có khoảng từ 30-40% doanh nghiệp tận dụng tốt các ưu đãi về thuế khi xuất khẩu vào các thị trường có FTA.

Chỉ có khoảng từ 30-40% doanh nghiệp tận dụng tốt các ưu đãi về thuế khi xuất khẩu vào các thị trường có FTA.  

Bà Phạm Quỳnh Mai, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) phân tích, việc cắt giảm nhiều dòng thuế và mở cửa thị trường đầu tư và thương mại là cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập các thị trường lớn của thế giới, từ đó mở rộng thị trường xuất khẩu. Mặc dù tỷ lệ tận dụng ưu đãi từ các FTA của doanh nghiệp Việt Nam những năm gần đây đều có bước cải thiện, tiêu biểu như các hiệp định thương mại tự do với Nhật Bản, Hàn Quốc, Chile nhưng vẫn chưa thực sự được khai thác tốt.

Điều này xuất phát từ nhiều lý do khác nhau cả khách quan và chủ quan; trong đó có nhiều doanh nghiệp chưa nắm rõ nội dung về các FTA cũng như những lợi thế mà việc cắt giảm thuế mang lại. Mặt khác, có doanh nghiệp dù biết nhưng do năng lực sản xuất, cung ứng còn hạn chế nên không đáp ứng được các yêu cầu về xuất xứ hàng hóa, tiêu chuẩn kỹ thuật để được hưởng ưu đãi.

Ông Nguyễn Chánh Phương, Giám đốc Công ty cổ phần AA Long An cho biết, giá trị xuất khẩu và tỷ lệ tận dụng các ưu đãi từ các FTA trong ngành gỗ đang nghiêng về các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sản xuất tại Việt Nam.

Hiện nay, doanh nghiệp FDI chỉ chiếm trên 20% tổng số doanh nghiệp trong ngành chế biến gỗ nhưng chiếm tới 45% sản lượng xuất khẩu và hầu hết đều tận dụng được tối đa các ưu đãi từ các FTA mà Việt Nam tham gia.

Doanh nghiệp FDI chỉ chiếm trên 20% tổng số doanh nghiệp trong ngành chế biến gỗ nhưng chiếm tới 45% sản lượng xuất khẩu và hầu hết đều tận dụng được tối đa các ưu đãi từ các FTA mà Việt Nam tham gia.

Nguyên nhân là do các doanh nghiệp FDI xác định rất rõ mục tiêu đầu tư sản xuất tại Việt Nam là để tận dụng các ưu đãi mà hàng hóa Việt Nam có được từ các FTA. Hơn nữa, doanh nghiệp FDI có lợi thế về quy mô, nguồn lực cũng như hiểu rõ các tiêu chuẩn, đặc trưng riêng về đồ gỗ ở thị trường mà họ xuất khẩu.

Ngược lại, các doanh nghiệp Việt Nam có quy mô nhỏ hơn, chưa nắm bắt được thị hiếu của thị trường cũng như đáp ứng được các tiêu chuẩn về mặt kỹ thuật, xuất xứ hàng hóa để được hưởng ưu đãi.

Ông Lê Văn Quang, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Thủy sản Minh Phú cho biết, trong các thị trường xuất khẩu lớn của Minh phú hiện nay thì Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada và Nga là những thị trường đã có FTA với Việt Nam. Sản lượng xuất khẩu vào 4 thị trường này chiếm khoảng 38,5% tổng sản lượng xuất khẩu hàng năm của Minh Phú và Tập đoàn này đang tận dụng rất tốt ưu đãi về thuế từ các FTA chung với Việt Nam.

Theo ông Lê Văn Quang, việc cắt giảm thuế quan tác động tích cực tới khả năng cạnh tranh của thủy sản Việt Nam so với các nước chưa có FTA, từ đó tạo điều kiện  để doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu nhưng để được hưởng ưu đãi thuế cũng không đơn giản.

Trong khi hàng rào thuế quan dần được dỡ bỏ thì nhiều quốc gia có xu hướng gia tăng các hàng rào kỹ thuật bằng cách đặt ra các tiêu chuẩn, kỹ thuật mới với hàng nhập khẩu. Đặc biệt, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nhóm hàng nông sản, thủy sản, thực phẩm của các thị trường lớn là rất cao, điều này khiến doanh nghiệp tốn thêm nhiều chi phí để tuân thủ.

Mặt khác, vẫn có những quốc gia tham gia FTA nhưng không thật sự mở cửa cho hàng nhập khẩu. Bên cạnh việc dựng hàng rào kỹ thuật họ còn đưa ra hạn ngạch miễn thuế rất thấp so với nhu cầu thực tế và yêu cầu nhà nhập khẩu phải đấu thầu. Vô hình chung, họ vẫn thu được thuế và doanh nghiệp nhập khẩu phải chịu thêm nhiều chi phí để tham gia đấu thầu, với đơn hàng ngoài hạn ngạch, doanh nghiệp vẫn phải chịu mức thuế thông thường.

Vì vậy, doanh nghiệp mong muốn các cơ quan quản lý của Việt Nam khi tham gia đàm phán các FTA tiếp theo cần xem xét tính hợp lý đối với các đối tác đưa ra hạn ngạch miễn thuế và hình thức tham gia thị trường để đảm bảo nguyên tắc tự do hóa thương mại và bảo vệ lợi ích chính đáng cho doanh nghiệp Việt.

Việc tham gia nhiều FTA là tốt nhưng song song đó các cơ quan chức năng cần định hướng sớm cho doanh nghiệp một cách cụ thể

Trong khi đó, ông Nguyễn Xuân Thủy, Giám đốc Công ty Megahome cho rằng, việc tham gia nhiều FTA là tốt nhưng song song đó các cơ quan chức năng cần định hướng sớm cho doanh nghiệp một cách cụ thể bằng việc cung cấp nhu cầu số lượng, chủng loại hàng hóa mà từng thị trường đang cần cũng như cập nhật các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, xuất xứ hàng hóa để được hưởng ưu đãi.

“Nếu chỉ đàm phán về mức cắt giảm thuế mà không quan tâm đến việc doanh nghiệp Việt Nam có khả năng đáp ứng được các điều kiện hay có đủ thông tin về thị trường hay không thì các FTA chưa thể mang lại hiệu quả thực tế cho doanh nghiệp và hoạt động xuất khẩu nói chung”, ông Thủy nhấn mạnh.

Bà Nguyễn Thị Tuệ Anh, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương nhận định, hội nhập kinh tế quốc tế cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận cạnh tranh trực tiếp với các doanh nghiệp nước ngoài trên thị trường thế giới và ngay cả thị trường trong nước. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt nên lấy sức ép cạnh tranh làm động lực để đổi mới và phát triển. Cụ thể cần chủ động trong việc tìm hiểu, nắm bắt, cập nhật thông tin về cam kết, thị trường, đối tác, quy tắc xuất xứ.

Các chuyên gia cho rằng, đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh rất cần tìm hiểu thị trường đối tác trong FTA để sản xuất sản phẩm gì, sản phẩm như thế nào và giá cả bao nhiêu, áp dụng quy tắc xuất xứ ra làm sao… bởi dù thuế suất có thể giảm về 0% nhưng không phải doanh nghiệp Việt Nam muốn sản xuất sản phẩm gì cũng có thể bán được ở thị trường các quốc gia tham gia FTA với Việt Nam.

Để hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc tận dụng các FTA, trong năm 2019 và những năm tiếp theo, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư nước ngoài; tiếp tục cụ thể hóa và làm sâu sắc mối quan hệ với các đối tác. Cùng đó, thành phố đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao kinh tế nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của thành phố, nhằm thu hút nguồn lực phục vụ 7 chương trình đột phá, 4 ngành công nghiệp trọng điểm của thành phố giai đoạn 2015–2020.

Dù thuế suất có thể giảm về 0% nhưng không phải doanh nghiệp Việt Nam muốn sản xuất sản phẩm gì cũng có thể bán được ở thị trường các quốc gia tham gia FTA với Việt Nam.

Mặt khác, thành phố cũng chủ động tìm kiếm các đối tác tin cậy, các nguồn vốn đầu tư, giới thiệu các thế mạnh và những dự án ưu tiên của thành phố ra bên ngoài. Ngoài ra, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế; trong đó triển khai Kế hoạch truyền thông về hội nhập quốc tế trên địa bàn thành phố theo chiều sâu và theo ngành, lĩnh vực để các doanh nghiệp thành phố nắm bắt được những cơ hội do các FTA mang lại, đặc biệt là 2 Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-Liên minh châu Âu (EVFTA)./.

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã tiến hành chuyến thăm chính thức 3 nước Bắc Âu gồm Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển từ ngày 9-16/6 với mục đích chính là mở rộng hợp tác với ba nước này, theo đuổi tầm nhìn quốc gia và thúc đẩy tiến trình hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên.

Việc nhà lãnh đạo Hàn Quốc lựa chọn thủ đô Helsinki làm điểm đến đầu tiên có những lý do nhất định. Phần Lan sẽ nắm giữ ghế Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU) từ ngày 1/7 và quốc gia này cũng được biết đến là nước đi đầu trong tiến trình Helsinki với những nỗ lực nhằm giảm thiểu căng thẳng giữa Liên Xô và phương Tây trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Nội dung chính trong cuộc gặp giữa Tổng thống Moon và Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto là phương án phối hợp kiến tạo hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên, tăng cường hợp tác song phương hiệu quả và thực chất.

Nhà lãnh đạo Hàn Quốc đã trình bày lộ trình hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên, đồng thời đề nghị sự ủng hộ của Phần Lan.

Nhà lãnh đạo Hàn Quốc đã trình bày lộ trình hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên, đồng thời đề nghị sự ủng hộ của Phần Lan.

Tổng thống Moon Jae-in cho biết, các bên đang tiến hành đối thoại để tiếp tục các cuộc đàm phán giữa hai miền Triều Tiên cũng như giữa Triều Tiên và Mỹ. Tổng thống nước chủ nhà Niinisto đã khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ của Phần Lan đối với những nỗ lực của Seoul nhằm mang lại hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai nước cũng nhất trí mở rộng giao lưu, hợp tác về nhân lực, hỗ trợ công dân Hàn Quốc tới du học, xin việc làm hay khởi nghiệp tại Phần Lan.

Tại Na Uy, nước đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Hàn Quốc 60 năm trước, vấn đề Triều Tiên được đặc biệt nhấn mạnh đúng vào ngày kỷ niệm một năm diễn ra Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều lần đầu tiên ở Singapore.

Tổng thống Moon Jae-in hy vọng sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trước khi diễn ra chuyến thăm Hàn Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cuối tháng này, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc sớm nối lại đối thoại Mỹ-Triều.

Theo Tổng thống Moon Jae-in, việc nhà lãnh đạo Triều Tiên mới đây gửi thư cho Tổng thống Mỹ cho thấy xung lực đối thoại vẫn còn. Tuy nhiên, xung lực đó có thể tiêu tan nếu thế bế tắc trong tiến trình đàm phán về phi hạt nhân hóa hiện nay tiếp tục kéo dài.

Tổng thống Moon Jae-in khẳng định Hàn Quốc sẽ kiên định để đạt được hòa bình, đồng thời nhắc đến khái niệm “hòa bình tích cực” của nhà xã hội học nổi tiếng người Na Uy Johan Galtung, tức không chỉ dừng lại ở một nền “hòa bình thụ động” không chiến tranh hay xung đột vũ trang mà là nền hòa bình mang lại lợi ích cho cuộc sống của người dân thông qua giao lưu và hợp tác một cách tích cực.

Bên cạnh vấn đề Triều Tiên, hai bên cũng nhất trí mở rộng hợp tác từ các lĩnh vực truyền thống như đóng tàu, hải dương và thủy sản, sang các ngành công nghiệp tương lai, công nghiệp quốc phòng, công nghiệp thân thiện môi trường, sử dụng và lưu trữ hydro, nguồn năng lượng thế hệ mới không gây hại môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, cải thiện chất lượng không khí…

Việc Tổng thống Moon Jae-in chọn Thụy Điển trong chuyến thăm này mang tính biểu tượng và có chủ đích. Thụy Điển hiện có ba phái bộ ngoại giao tại Seoul, Bình Nhưỡng và làng đình chiến Panmunjom bên trong Khu phi quân sự (DMZ), có mối quan hệ lâu năm với Triều Tiên. Phái đoàn ngoại giao Thụy Điển ở Bình Nhưỡng là cơ quan đại diện ngoại giao đầu tiên của phương Tây được thiết lập ở Triều Tiên từ năm 1975.

Đặc biệt, Đại sứ quán Thụy Điển bảo vệ các lợi ích ngoại giao của Mỹ, Canada và Australia ở Triều Tiên, đồng thời được coi là kênh liên lạc quan trọng không chính thức giữa Mỹ và Triều Tiên.

Theo nhà lãnh đạo Hàn Quốc, Triều Tiên đã thể hiện sự tin tưởng vào tính trung lập và khách quan của Thụy Điển. Ông viện dẫn việc Thụy Điển từ bỏ chương trình hạt nhân sau Chiến tranh Thế giới thứ hai để thuyết phục Triều Tiên học theo kinh nghiệm này, từ đó đạt được thịnh vượng thông qua biện pháp hòa bình.

Phát biểu trước Quốc hội Thụy Điển, ông Moon Jae-in đã hối thúc Bình Nhưỡng tiếp tục đối thoại, bất kể là song phương hay đa phương, cho đến khi giành được lòng tin của cộng đồng quốc tế. Theo ông, hòa bình chỉ có thể đạt được thông qua các biện pháp hòa bình và đối thoại chứ không phải vũ khí hạt nhân. Do đó, Triều Tiên cần cho cộng đồng quốc tế thấy được cam kết dỡ bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân và thiết lập cơ chế hòa bình.

Theo ông Moon Jae-in, hòa bình chỉ có thể đạt được thông qua các biện pháp hòa bình và đối thoại chứ không phải vũ khí hạt nhân.

Trong một thông điệp ngầm gửi tới Mỹ, Tổng thống Moon Jae-in nêu rõ mỗi hệ thống chính trị đều cần được tôn trọng và đảm bảo. Nếu Triều Tiên đi theo con đường đối thoại, không ai được phép đe dọa hệ thống chính trị hay an ninh của quốc gia này, bởi đối thoại dựa trên lòng tin là phương pháp để giải quyết mọi vấn đề.

Ông cũng đảm bảo rằng các lệnh trừng phạt đối với Triều Tiên sẽ được dỡ bỏ ngay lập tức nếu Bình Nhưỡng thể hiện nỗ lực phi hạt nhân hóa chân thành.

Theo ông, lòng tin phải đến từ hai phía và những bên không tin vào đối thoại sẽ làm chậm lại tiến trình hòa bình. Một khi quá trình phi hạt nhân hóa được hoàn tất, hai miền Triều Tiên sẽ nỗ lực hướng tới giải giáp vũ khí thông thường. Hiện đà đối thoại vẫn được duy trì do các kênh liên lạc phi chính thức giữa hai miền Triều Tiên, giữa Washington và Bình Nhưỡng, vẫn đang diễn ra.

Cùng với những thỏa thuận song phương nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế, chuyến thăm 3 nước Bắc Âu của Tổng thống Moon Jae-in rõ ràng nằm trong kế hoạch kêu gọi sự ủng hộ của nhiều nước đối với ý tưởng hòa bình của ông trước thềm một loạt cuộc gặp, trong đó có cuộc thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump nhân dịp Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) dự kiến diễn ra tại Osaka (Nhật Bản) vào cuối tháng này.

Hy vọng nỗ lực của Tổng thống Moon jae-in sẽ tạo động lực mới có thể giúp tháo gỡ thế bế tắc hiện nay xung quanh vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, từ đó thúc đẩy tiến trình đối thoại để biến những cam kết mà các bên liên quan đạt được trước đó sớm trở thành hiện thực.

A l’occasion du 2e Sommet entre les États-Unis et la République populaire démocratique de Corée (RPDC) à Hanoi, la chaîne américaine CNN amène ses lecteurs à (re)découvrir la capitale vietnamienne, hôte de cet événement historique.

Le 18 décembre 1972, deux bombardiers américains B-52 ont décollé de l’aérodrome U-Tapao en Thaïlande et de la base aérienne Andersen à Guam pour lancer ce que l’un des officiers de l’US Air Force a qualifié de “la plus grande opération de l’histoire de la puissance aérienne”.

Leur destination: la capitale vietnamienne Hanoi. Leur mission: bombarder une ville considérée à l’époque comme la plus fortement fortifiée du monde. La mission serait répétée pendant 11 jours consécutifs.

Cette semaine, cette même ville accueillera le président américain Donald Trump et le leader nord-coréen Kim Jong Un pour leur deuxième réunion en personne.

En 1954, la ville comptait 53.000 habitants et seulement 152 km2. Aujourd’hui, elle s’étend sur plus de 3.000 km2 et compte plus de 7 millions d’habitants. Les gratte-ciel dominent les banlieues les plus récentes à la périphérie de la ville. Les magasins et restaurants sont omniprésents.

Sa mue depuis la fin de la guerre et le début du “Dôi moi” ou Renouveau sont considérés comme l’une des principales raisons pour lesquelles elle a été choisie pour accueillir le Sommet Trump-Kim.

Pour les États-Unis, le Vietnam est la preuve que l’inimitié ne doit pas durer éternellement. Pour la République populaire démocratique de Corée, c’est la preuve que son système politique peut piloter une économie dynamique.

Duong Van Mai Elliott a passé les quatre premières années de sa vie à Hanoi, avant de déménager avec sa famille à Saigon en 1954. Elle écrira ensuite un roman relatant l’expérience de sa famille, “Sacred Willow: Four Generations in the Life of a Vietnamese Family” (Saule sacré: Quatre générations dans la vie d’une famille vietnamienne), finaliste du prix Pulitzer.

Même si Elliott était jeune quand elle a quitté Hanoi, elle se souvient de la ville comme “une ville très calme et romantique, très ancienne, pleine d’histoire et de traditions”.

“À cette époque, les Français étaient au Vietnam depuis près de quatre-vingts ans et Hanoi avait acquis une apparence française, posée au-dessus et à côté de l’ancienne Hanoi”, a dit Elliott.

Presque personne n’avait de voiture, a-t-elle ajouté. Les embouteillages et la pollution étaient inexistants.

“Les vieux quartiers de petites ruelles et de petits magasins, où ma grand-mère maternelle avait son magasin de soie, étaient encore plus ou moins intacts, bien que transformés avec des infrastructures modernes tels que des trottoirs et des rues pavés, de l’eau courante et de l’électricité”, a-t-elle confié.

Hanoi a subi les coups les plus dévastateurs de la guerre contre les États-Unis à la fin de 1972 durant l’opération Linebacker II, une mission mieux connue sous le nom de bombardement de Noël. Le but était de ramener le Nord à la table des négociations après le blocage des négociations et l’administration du président américain Richard Nixon pensait qu’une campagne de choc et de crainte ferait l’affaire.

Lors d’une conversation tenue le 17 décembre à Washington, le conseiller à la sécurité nationale Henry Kissinger a dit au président Richard Nixon qu’il pensait que les Vietnamiens allaient “être profondément ébranlés”. “Ils vont être tellement surpris “, a déclaré Nixon.

À la fin de l’opération Linebacker II, l’US Air Force avait effectué plus de 700 sorties de bombardiers B-52 et largué 15.000 tonnes de munitions. Plus de 1.300 personnes ont été tuées à Hanoi.

Elliott a fait savoir que ses proches à Hanoi lui avaient dit que les bombardements de Noël avaient été l’expérience la plus effrayante pour eux tout au long de la guerre. “Les bâtiments ont tremblé”, a-t-elle dit. “Ils pensaient qu’ils allaient mourir.”

“Ceux qui ont survécu m’ont dit quand ils sont sortis pour regarder, ils ont trouvé des cadavres qui gisaient dans les parages”, a-t-elle poursuivi. “Jusqu’à aujourd’hui, ils peuvent encore sentir les corps en décomposition.”

L’hôpital Bach Mai a été touché lors du bombardement, tuant des patients et le personnel de l’hôpital. L’une des principales structures de l’hôpital a été lourdement endommagée.

Le Dr Carl Bartecchi de l’Université du Colorado se rend à l’hôpital deux fois par an pendant deux ou trois semaines pour enseigner aux étudiants. Il y va depuis 1997, quand la majeure partie de la ville était très différente.

“Vous arriviez en ville en voiture et c’étaient tous les champs de riz. Vous verrez des buffles, des gens qui y travaillent,” s’est souvenu Bartecchi.

“Maintenant, il y a beaucoup de bâtiments qui y sont construits et des palmiers se dressent le long de la route. De nouveaux ponts mènent en ville et, le long du chemin, vous verrez de nouveaux immeubles de grande hauteur”.

Mais les quartiers les plus anciens de la ville ont conservé un certain charme. “La vieille ville, au nord du lac Hoàn Kiêm, n’a pas beaucoup changé”, a-t-il dit. “C’est vraiment un endroit soigné.”

La transformation de Hanoi n’a commencé qu’en 1986, plus de dix ans après la libération du Sud et la réunification nationale. C’est alors que Hanoi a adopté des réformes du marché visant à stimuler l’économie, connues sous le nom de Dôi moi.

La ville continue de respirer une relation dynamique entre l’ancien et le nouveau.

Nguyên Qui Duc était correspondant de la Radio publique nationale à Hanoi en 1989 et y est revenu en 2006. Muni d’une licence commerciale, il est devenu restaurateur. Il a indiqué reconnaître que des progrès avaient été accomplis ces dernières années. Les moyens de subsistance se sont améliorés et les gens ont un peu plus d’argent.

Elliott a dit pour sa part ne pas avoir vu les réformes faire sentir leurs effets jusqu’après 1993, date de sa première visite à Hanoi en près de 40 ans. La ville semblait figée dans le temps, ayant gardé un peu de son charme mais étant tombé dans un état de délabrement.

“Rien n’avait vraiment beaucoup changé”, a raconté Elliott. “Je me souviens que les rues étaient désertes. Les gens circulaient sur de vieilles bicyclettes branlantes… Il y avait très peu de restaurants et de cafés, et même à ce moment-là, les habitants locaux ne pouvaient pas se le permettre.”

Mais Elliott a fait savoir qu’à chaque voyage qu’elle effectuait à Hanoi après son premier voyage, la ville serait “de mieux en mieux”. “La ville où se rencontreront Trump et Kim n’est plus marquée par les cicatrices de la guerre. C’est très moderne et pittoresque.”

Le président Trump et le leader Kim Jong Un vont emprunter de nouvelles autoroutes menant à la ville, “traverser le nouveau pont suspendu sur le fleuve Rouge, passer devant les maisons nouvellement construites, les immeubles, les magasins, les restaurants, les cafés et les hôtels”, a-t-elle dit.

“Ils verront une ville qui se remet d’une guerre dévastatrice et prospère dans l’économie mondiale – une métropole confiante dans la promesse d’avenir.”

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe vừa hoàn tất chuyến công du Iran, đánh dấu lần đầu tiên một vị Thủ tướng Nhật Bản tới thăm nước Cộng hòa Hồi giáo này trong hơn 40 năm qua.

Mục đích chính trong chuyến thăm của ông Abe được cho là nhằm giúp “hạ nhiệt” căng thẳng giữa Iran và Mỹ, vốn bùng phát từ tháng 5/2018, sau khi Washington đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử giữa Tehran và các cường quốc thế giới, áp đặt trở lại các biện pháp cấm vận chống Iran nhằm “bóp nghẹt” nền kinh tế nước này.

Dư luận khu vực và quốc tế đặt nhiều hy vọng vào chuyến thăm với mong muốn Thủ tướng Abe có thể làm trung gian hòa giải những bất đồng giữa Mỹ và Iran để thúc đẩy các cuộc đàm phán song phương trực tiếp giữa hai bên.

Có thể nói nhà lãnh đạo Nhật Bản đứng trước trọng trách nặng nề bởi những bất đồng sâu sắc giữa Washington và Tehran không thể giải quyết trong một chuyến đi ngắn ngủi. Dù sao, chuyến đi cũng đã đạt được những kết quả tích cực, đáng ghi nhận trên nhiều khía cạnh.

Trước hết, về khía cạnh song phương, chuyến thăm Iran của Thủ tướng Abe diễn ra nhân dịp kỷ niệm 90 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Nhật Bản và Iran là một dấu mốc quan trọng, thể hiện mối quan hệ lâu bền giữa hai quốc gia này.

Chuyến thăm cũng góp phần củng cố mối quan hệ truyền thống giữa Tokyo và Tehran, tăng cường sự tin cậy chính trị và sự hiểu biết lẫn nhau giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, qua đó góp phần mở ra những triển vọng mới nhằm thúc đẩy sự phát triển quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai bên.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng Abe đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Iran Hassan Rouhani – nhà lãnh đạo vốn có đường lối ôn hòa, và lần đầu hội kiến thủ lĩnh tinh thần tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei.

Ông Abe là Thủ tướng Nhật Bản đầu tiên gặp Đại giáo chủ Iran, người có quyền lực tối cao về định hướng chính sách của nước Cộng hòa Hồi giáo này.

Lãnh đạo hai nước đã trao đổi một loạt vấn đề khu vực, quốc tế mà hai bên cùng quan tâm, cũng như bàn biện pháp thúc đẩy quan hệ song phương, đặc biệt là lĩnh vực hợp tác kinh tế trong bối cảnh Tehran đang phải hứng chịu nhiều lệnh trừng phạt từ Washington.

Thủ tướng Abe cho biết Nhật Bản sẽ tiếp tục quan tâm tới việc phát triển quan hệ kinh tế với Iran, bao gồm cả hoạt động giao dịch dầu mỏ khi môi trường xung quanh Iran sẵn sàng.

Ông Abe là Thủ tướng Nhật Bản đầu tiên gặp Đại giáo chủ Iran, người có quyền lực tối cao về định hướng chính sách của nước Cộng hòa Hồi giáo này

Tokyo sẽ tiếp tục duy trì các hoạt động như hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp, y tế… cho Tehran. Tổng thống Rouhani cũng kêu gọi Tokyo tăng cường đầu tư vào các cảng biển của Iran.

Trên bình diện đa phương, trước khi tới Tehran, Thủ tướng Nhật Bản đã có cuộc điện đàm với ông chủ Nhà Trắng, trong đó có nội dung liên quan đến Iran.

Ông Abe đã công khai bày tỏ mong muốn làm trung gian giữa Mỹ và Iran nhằm giúp đảm bảo hòa bình và ổn định tại khu vực Trung Đông. Điều này được giới quan sát ghi nhận là có cơ sở khi Nhật Bản được đánh giá là có mối quan hệ gần gũi với Iran, trong khi là đồng minh thân cận của Mỹ. Tuy nhiên, căng thẳng gần đây giữa Mỹ và Iran cũng đẩy Tokyo vào thế khó khi Washington là một đồng minh lớn, trong khi Iran là nguồn cung cấp dầu mỏ chính cho Nhật Bản.

Mặc dù vậy, Thủ tướng Abe đã thể hiện tốt vai trò như một “thuyết khách” trong các cuộc tiếp xúc với các nhà lãnh đạo nước chủ nhà khi khẳng định vai trò mang tính xây dựng của Iran trong việc tháo “ngòi nổ” căng thẳng trong khu vực.

Qua cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản, Tổng thống Iran đã gửi đi thông điệp rõ ràng rằng Iran sẽ đàm phán với Mỹ nếu Washington dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đang nhằm vào Tehran.

Có thể hiểu rằng đối với Tehran, cánh cửa đối thoại vẫn chưa đóng, song cần có thiện chí từ cả hai phía chứ không chỉ một chiều từ phía Tehran, trên cơ sở đó mới có thể tiến tới các cuộc đàm phán thực chất, bình đẳng và tôn trọng lợi ích của nhau.

Tuy nhiên, theo giới phân tích khu vực, những kết quả tích cực thu được sau các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc giữa lãnh đạo hai nước đã phần nào bị “lu mờ” và ảnh hưởng ít nhiều sau một số sự việc xảy ra trong ngày 13/6, trong đó có việc một tàu chở dầu của Nhật Bản bị tấn công gần Eo biển Hormuz – một địa điểm chiến lược song cũng hết sức nhạy cảm đối với Tehran vào thời điểm hiện nay.

Thủ tướng Abe đã thể hiện tốt vai trò như một “thuyết khách” trong các cuộc tiếp xúc với các nhà lãnh đạo nước chủ nhà Iran

Eo biển Hormuz án ngữ trên tuyến đường vận chuyển dầu mỏ và khí đốt quan trọng của thế giới, chia tách các nước vùng Vịnh và Iran. Nơi đây trở thành tâm điểm chú ý trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng sau khi Washington tăng cường trừng phạt Tehran và điều động thêm nhiều lực lượng quân sự hùng hậu đến khu vực.

Ngoài ra, phải kể tới sự cố trên Vịnh Oman với việc hai tàu chở dầu bốc cháy, trong đó có một tàu bị chìm. Những diễn biến trên cho thấy tính chất phức tạp của những vấn đề tồn tại lâu nay ở khu vực này và đây không chỉ là câu chuyện giữa Iran và Mỹ mà còn của cả vùng Vịnh.

Giới quan sát khu vực cho rằng có thể có một thế lực nào đó đang muốn cản trở những nỗ lực ngoại giao, đóng sập cánh cửa đối thoại giữa các bên liên quan và không muốn bầu không khí ở “chảo lửa” Trung Đông hạ nhiệt.

Lộ trình hướng tới an ninh và ổn định cho toàn khu vực Trung Đông vẫn còn nhiều chông gai; căng thẳng và đối đầu giữa Iran và Mỹ cùng các đồng minh của Washington ở khu vực khó có thể sớm được giải tỏa khi vẫn còn nhiều lực cản hay thiếu sự tin cậy lẫn nhau.

Mặc dù Thủ tướng Nhật Bản đã nỗ lực thể hiện vai trò trung gian nhằm giúp hạ nhiệt căng thẳng giữa Tehran và Washington, song nhà lãnh đạo Nhật Bản không thể đưa ra một giải pháp nhanh chóng, hữu hiệu, nhất là việc thuyết phục Mỹ quay trở lại thỏa thuận hạt nhân và nới lỏng các lệnh trừng phạt chống lại Iran.

Chính vì thế, sứ mệnh hàn gắn mối quan hệ giữa Iran và Mỹ chắc chắn còn phụ thuộc vào thiện chí và lòng tin từ chính hai bên liên quan trực tiếp./.

Chiến tranh đã lùi xa nhưng ký ức về những tháng ngày bám cung đường lửa, hiến dâng tuổi thanh xuân cho cuộc trường chinh từ Bắc vào Nam, từ quê hương tới đất bạn Lào, Campuchia để rồi có mặt tại Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975 vẫn vẹn nguyên trong tâm thức những cựu phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam.

Đó là những năm tháng họ đã sống, chiến đấu như những người lính; đồng thời đưa tin, bài viết, chụp ảnh phản ánh cuộc sống, chiến đấu của quân đội Việt Nam, những khoảnh khắc lịch sử khi Tổ quốc thống nhất, non sông thu về một mối, những cuộc gặp gỡ xúc động sau bao năm chia cách, khổ đau, những nụ cười rạng rỡ của người chiến thắng trong cuộc chiến tranh chính nghĩa vì hòa bình, độc lập, tự do của dân tộc…

Trước thềm kỷ niệm 94 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2019), những cựu phóng viên chiến trường Thông tấn xã Việt Nam đã cùng hồi tưởng về một thời đạn bom, chia sẻ câu chuyện đặc biệt phía sau những bức ảnh mang tính sử liệu được gửi về từ tuyến lửa.

“Từ ngục tối thắng lợi trở về”

Ông Chu Chí Thành là một trong số những nhà báo lão thành của Thông tấn xã Việt Nam vinh dự được trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật (lĩnh vực Nhiếp ảnh) với bộ ảnh “Từ ngục tối thắng lợi trở về,” bao gồm bốn bức ảnh: “Thoát khỏi ngục tù,” “Những bước đi đầu tiên trên vùng giải phóng,” “Nghẹn ngào đón mừng chiến sỹ thắng lợi trở về” và “Hạnh phúc của những người chiến thắng.”

“Dù nhân vật, sự kiện, bối cảnh nào xuất hiện trong khuôn hình thì ẩn sau những bức ảnh gửi về từ tuyến lửa vẫn là khát vọng hòa bình, hòa hợp dân tộc và thống nhất đất nước,” nghệ sỹ nhiếp ảnh Chu Chí Thành – nguyên Trưởng Ban Biên tập Ảnh, nguyên phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ chia sẻ.

“Dù nhân vật, sự kiện, bối cảnh nào xuất hiện trong khuôn hình thì ẩn sau những bức ảnh gửi về từ tuyến lửa vẫn là khát vọng hòa bình, hòa hợp dân tộc và thống nhất đất nước.” 

Ký ức ùa về như thước phim quay chậm mở ra trước mắt người phóng viên chiến trường năm xưa. Đó là những kỷ niệm về thời kỳ bám trụ cùng quân giải phóng tại bờ Bắc sông Thạch Hãn (Quảng Trị) trong thời kỳ 1972-1973. Trong những năm tháng khói lửa, vùng đất Quảng Trị vẫn được coi là “cối xay thịt,” là minh chứng rõ rệt cho sự tàn khốc của chiến tranh. Dòng Thạch Hãn chở nặng những ký ức bi tráng về thời kỳ đất nước bị chia cắt: phía Bắc là vùng giải phóng do chính quyền cách mạng quản lý, phía Nam là khu vực do chính quyền Việt Nam Cộng hòa kiểm soát.

Sau khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký (27/1/1973), chiến sự tạm ngưng ở khu vực ranh giới giữa hai miền. Thời điểm này, nhà báo Chu Chí Thành cùng quân giải phóng cắm chốt tại vùng ranh giới Long Quang (xã Triệu Trạch, huyện Triệu Phong, Quảng Trị).

Mùa Xuân 1973, ông được giao nhiệm vụ ghi lại diễn biến của một trong những cuộc trao trả tù binh lớn nhất trong lịch sử chiến tranh Việt Nam diễn ra tại bờ Bắc sông Thạch Hãn (thực hiện theo các điều khoản của Hiệp định Paris).

“Đó là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất, niềm vinh dự lớn nhất trong suốt cuộc đời cầm máy của tôi,” nghệ sỹ nhiếp ảnh Chu Chí Thành xúc động.

Lặng đi chừng vài phút, ông kể, dù trước đó đã có sự chuẩn bị khá kỹ lưỡng (khảo sát thực địa, kiểm tra thiết bị, máy móc, tự mường tượng khung cảnh, diễn biến của sự kiện, tự lên kế hoạch về những khung hình…) nhưng ngay trước lúc diễn ra cuộc trao trả tù binh, ông vẫn có cảm giác hồi hộp, lo lắng.

“Không phải bất cứ người làm báo nào cũng có được niềm vinh dự chứng kiến, ghi lại những khoảnh khắc có ý nghĩa lịch sử quan trọng như vậy. Tuy nhiên, khi ấy, tôi không nghĩ đến vinh quang cá nhân mà cảm thấy bồn chồn, lo lắng. Bởi nếu không hoàn thành tốt nhiệm vụ đó, tôi sẽ vô cùng ân hận, cảm giác có lỗi với lịch sử, dân tộc, đồng bào. Giá trị của hòa bình, của cuộc đấu tranh trường kỳ, gian khổ của dân tộc, khát vọng thống nhất, hạnh phúc của chiến sỹ, đồng bào cũng như tính chất chính nghĩa, tinh thần nhân đạo của quân dân ta được thể hiện rất rõ trong cuộc trao trả tù binh ấy,” cựu phóng viên chiến trường Chu Chí Thành trải lòng.

“Tôi không nghĩ đến vinh quang cá nhân mà cảm thấy bồn chồn, lo lắng. Bởi nếu không hoàn thành tốt nhiệm vụ đó, tôi sẽ vô cùng ân hận, cảm giác có lỗi với lịch sử, dân tộc, đồng bào.”

Cuộc trao trả tù binh là một phần trong quá trình thực hiện Hiệp định Paris. Với góc nhìn, cách tiếp cận giàu tính nhân văn cùng cách kể chuyện riêng bằng hình ảnh, nhà báo Chu Chí Thành đã diễn tả sắc nét tầm vóc của chiến thắng chính nghĩa, chiều sâu giá trị của hòa bình cũng như tâm thế của những người trong cuộc.

Khác với những bộ ảnh khác về các cuộc trao trả tù binh, “Từ ngục tối thắng lợi trở về” của nhà báo Chu Chí Thành không có những hình ảnh tái hiện sự đối lập như đa số với góc tiếp cận một bên là vùng giải phóng rợp cờ hoa hoan hỷ, một bên là những người lính ở bên kia chiến tuyến cúi đầu rời khỏi các trại giam hay lầm lũi đi lên máy bay… Thay vào đó, phóng viên Chu Chí Thành đã chọn đặc tả những khoảnh khắc cao trào nhất của niềm vui, cảm xúc vỡ òa của những người tù cách mạng khi được trở về với quê hương, gia đình, đồng đội…

“Tôi lựa chọn lối đi riêng như vậy bởi tôi nghĩ, không ai trong số những người lính, những tù binh (dù thuộc phía bên nào của chiến tuyến) muốn chiến tranh, đổ máu, giơ súng chĩa về phía đồng loại. Là người trong cuộc, từng ở lằn ranh mong manh của sự sống và cái chết trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, tôi tin, bất cứ ai trong số họ cũng đều trân trọng sự sống, ước ao được sống hạnh phúc, bình yên dưới một bầu trời không tiếng bom rơi, đạn nổ,” cựu phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam chia sẻ.

Gần nửa thế kỷ trôi qua nhưng hình ảnh về cuộc hội ngộ năm ấy vẫn vẹn nguyên trong tâm thức nghệ sỹ nhiếp ảnh Chu Chí Thành.

Dòng Thạch Hãn khi ấy và mãi mãi về sau vẫn chở nặng trong lòng những câu chuyện lắng sâu về tình đồng đội, tình quân dân và tình yêu lứa đôi son sắt, thủy chung của thời chiến.

Từ phía bên kia sông Thạch Hãn, những người tù cách mạng mình trần ào xuống dòng nước, hai tay giơ cao, nụ cười hòa cùng nước mắt, hướng về vùng giải phóng. Trong khi đó, ở bờ bên này, các chiến sỹ, bác sỹ quân y cũng ào ra, vòng tay giang rộng đón đồng đội trở về.

Đó là thời khắc hạnh phúc vỡ òa. Trái tim của những con người vốn không hề quen biết như chung một nhịp đập, nỗi niềm. Mọi ranh giới thân-sơ được xóa nhòa. Họ dìu nhau những bước đi đầu tiên trên vùng giải phóng Quảng Trị 1973.

Đặc biệt, bức ảnh ghi lại cuộc hội ngộ của hai người tù cách mạng – hai người bạn đời (Trung tá Nguyễn Minh Sang và vợ – chị Nguyễn Thị Hà, cán bộ địch hậu) sau 13 năm cùng bị cầm tù trong các trại giam Mỹ ngụy gợi cho người xem những suy tư sâu lắng. Nghệ sỹ nhiếp ảnh Chu Chí Thành bảo, “Hạnh phúc của những người chiến thắng” cũng là một trong những bức ảnh mà ông tâm đắc nhất trong cuộc đời cầm máy của mình.

“Người vợ ấy như hóa đá khi nhìn thấy chồng bị cụt chân (thương tích của người chiến sĩ cách mạng do quân địch cưa đứt)…Giữa khung cảnh tươi vui, ánh mắt rạng rỡ của chồng và những người đồng đội xung quanh, chị xuất hiện với dáng vẻ thất thần, tay ghì miết lấy bím tóc như cố kiềm chế cảm xúc…” cựu phóng viên chiến trường Chu Chí Thành kể.

Nhà báo Chu Chí Thành đã chọn đặc tả những khoảnh khắc cao trào nhất của niềm vui, cảm xúc vỡ òa của những người tù cách mạng khi được trở về với quê hương, gia đình, đồng đội …

Khung hình với những biểu cảm đối lập ấy là khoảng lặng, lời nhắc về những hy sinh, mất mát của chiến tranh bên cạnh những bức ảnh vỡ òa niềm vui ngày trở về tự do.

Nói rồi, người phóng viên chiến trường năm xưa bỗng lặng đi. Hồi tưởng lại những tháng ngày đã qua, bên cạnh niềm vui, tiếng thở phào nhẹ nhõm bởi đã đóng góp những bức ảnh vô giá vào kho tư liệu ảnh đồ sộ của Thông tấn xã Việt Nam nói riêng và của quốc gia nói chung, ông Chu Chí Thành không giấu được sự nghẹn ngào: “Chiến tranh đã lùi xa nhưng còn biết bao gia đình chưa tìm được thân nhân!”.

Vượt cung đường lửa

Với nhà báo Hứa Kiểm, việc trở thành một phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam đến với ông một cách khá tình cờ. Vốn là giáo viên Toán-Lý của Tổng cục Chính trị Quân đội, trước yêu cầu của thực tiễn cách mạng, năm 1965, ông Kiểm được cử đi học lớp đào tạo phóng viên cho chiến trường miền Nam của Việt Nam Thông tấn xã.

“Máy ảnh với phóng viên chiến trường cũng giống như súng với người lính.”

Để rồi từ đó, ông vào Nam, ra Bắc, lên rừng rồi xuống biển, bám trụ tại những điểm nóng như “tuyến lửa” Vĩnh Linh, cung “đường lửa” – Đường 20… hòa mình và ghi lại những trận đánh giải phóng Stung-treng cùng quân dân Campuchia… Nhà báo Hứa Kiểm đã nhanh chóng trở thành một trong những “tay máy” nòng cốt của Tổ ảnh Quân sự (đặt tại Phân xã Nhiếp ảnh – Việt Nam Thông tấn xã).

“Thời kỳ bám trụ ở chiến trường miền Trung, trên cung đường lửa – Đường 20 Quyết Thắng (những năm 1967-1969) là giai đoạn đặc biệt nhất trong cuộc đời cầm máy của tôi,” cựu phóng viên chiến trường Hứa Kiểm nhớ lại.

Ngược dòng thời gian, nhà nhiếp ảnh gắn bó cả thời trai trẻ với lửa đạn chiến trường ấy kể, đầu năm 1966, một tuyến đường mới bắt đầu từ thôn Phong Nha (Bố Trạch, Quảng Bình), vắt ngang dãy Trường Sơn, gặp Đường 128 tại ngã ba Lùm Bùm (Khăm Muộn, Lào) được mở. Đó là Đường 20, dài hơn 120km. Từ đây, Đường 20 trở thành con đường huyết mạch nối Đông Trường Sơn với Tây Trường Sơn, đầu mối quan trọng trong chiến lược vận tải của đường mòn Hồ Chí Minh lịch sử, chi viện cho chiến trường miền Nam.

Cũng bởi vậy, cung đường này (trong đó đặc biệt là cụm trọng điểm liên hoàn ATP – gồm cua chữ A, ngầm Ta Lê, đèo Phu La Nhích) trở thành mục tiêu đánh phá tàn khốc của đế quốc Mỹ suốt từ giữa năm 1966-đầu năm 1973 (trước khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết).

Theo lời kể của cựu phóng viên chiến trường Hứa Kiểm, trong vòng sáu tháng cuối năm 1966, địch đã ném khoảng hai vạn quả bom các loại xuống khu vực này. Thậm chí, có ngày, địch cho máy bay B52 quần thảo khu vực này tới 18 lần.

“Cảnh tượng nơi đây tan hoang như vùng đất chết: cây cối cháy rụi ngổn ngang, rừng già biến thành đồi trọc, mặt đường bị bom đạn xới tung, vùng đất đỏ biến thành ao lầy… Cứ lặng tiếng máy bay là anh em công binh, thanh niên xung phong gấp rút vá đường cho xe qua, bất kể nắng-mưa, ngày-đêm,” nghệ sỹ nhiếp ảnh Hứa Kiểm nhớ lại.

Để có được những bức ảnh ghi lại cảnh chiến sỹ vượt qua những đoạn đường lầy, ông phải lội bùn hàng giờ đồng hồ. “Những lớp bùn nhầy nhụa, bết dính khiến một người đàn ông vốn khỏe mạnh bỗng trở nên ì ạch, chậm chạp; càng cố sức giơ máy lên cao thì lại càng bị kéo lún xuống, khi cố gắng cúi thấp xuống để chụp thì lại sợ bùn bắn lên làm hỏng máy. Máy ảnh với phóng viên chiến trường cũng giống như súng với người lính,” ông Hứa Kiểm trải lòng.

Không ít lần, ông được các chiến sỹ đề nghị về khu vực trú ẩn an toàn. “Thế nhưng, làm sao tôi có thể ngồi yên trong hầm trú ẩn khi anh em xông pha trận mạc? Hiện thực càng khốc liệt, tôi càng thấy mình có trách nhiệm phải ‘lao’ ra thực địa. Những nhà báo chiến trường như tôi khi ấy có trách nhiệm phải nói rõ, kể rõ cho hậu phương và thế giới biết tinh thần đấu tranh quật cường của bộ đội ta, tính chất chính nghĩa của cuộc đấu tranh của quân dân ta,” đôi bàn tay nắm chặt, nghệ sỹ nhiếp ảnh Hứa Kiểm kể.

Giữa thời chiến, chụp được ảnh đã khó, khâu in, tráng ảnh và gửi về Hà Nội còn khó khăn hơn gấp nhiều lần. Nếu không gửi được những cuộn phim về Hà Nội và với những bức ảnh thời sự cần chuyển đi nhanh chóng, phóng viên ảnh phải tự tráng phim, phóng ảnh.

“Hiện thực càng khốc liệt, tôi càng thấy mình có trách nhiệm phải ‘lao’ ra thực địa. Những nhà báo chiến trường như tôi có trách nhiệm phải kể rõ với hậu phương và thế giới về tinh thần đấu tranh quật cường của bộ đội ta, tính chất chính nghĩa của cuộc đấu tranh của quân dân ta.”

“Không có phòng tối thì phải đợi khi đêm xuống, những chiến sỹ trên mặt trận thông tin mới có thể mang phim ra tráng; không ít lần, đang dở việc thì máy bay địch lại quần thảo. Khi trở lại, tất cả đã tan tành! Rồi giữa hang, giữa rừng, độ ẩm cao, phim hỏng nhiều. Nếu như hiện nay, các bạn trẻ chỉ cần một cú ‘click chuột’ là có thể gửi ảnh đi khắp thế giới thì ngày ấy, chúng tôi phải dùng máy quay tay phát điện để gửi hình ảnh về “Tổng xã” ở Hà Nội. Có khi, tỷ mẩn cả buổi cũng chỉ chuyển được một bức ảnh,” ông Hứa Kiểm nhớ lại thời kỳ làm báo gian khó.

Nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng câu nói của chiến sỹ lái xe Lê Văn Bạch khi xưa trên cung đường lửa vẫn vẹn nguyên trong tâm trí ông: “Mỗi lần thoát cảnh xe lao xuống vực do tầm nhìn hạn chế hay tránh được bom của địch, cánh lái xe chúng em đều bảo: ‘Hôm nay, ta chưa chết! Cánh lái xe không thích dùng từ ‘suýt chết’ vì nếu cứ tính số lần ‘suýt chết’ thì tính sao cho đủ, khi ngày ngày đối mặt với đạn bom, vực sâu.” Người phóng viên chiến trường năm xưa tin rằng, chính tinh thần lạc quan ấy là nguồn sức mạnh tinh thần lớn lao để những người lính vượt cung đường lửa.

Với tinh thần, khí thế ấy, những đoàn quân trùng trùng ra trận, nối tiếp nhau chi viện cho chiến trường miền Nam. Sau bao năm dồn nén, đồng bào miền Nam đã vỡ òa hạnh phúc trong ngày đón đoàn quân giải phóng tiến về Sài Gòn. “Lịch sử, số phận, nghề nghiệp đã cho tôi may mắn được có mặt chứng kiến giờ phút thiêng liêng, bước ngoặt quan trọng của dân tộc ngày 30/4/1975 giữa Sài Gòn,” ông Hứa Kiểm nói.

Khoảng 4 giờ sáng 30/4/1975, nhà báo Hứa Kiểm cùng đơn vị bộ binh đóng tại căn cứ Nước Trong (Biên Hòa) nhận lệnh xuất phát, tiến thẳng vào Sài Gòn theo đường xa lộ. Đó là một cuộc hành quân thần tốc. Tất cả chiến sỹ di chuyển bằng xe cơ giới. Dường như ai cũng nóng lòng, thầm ước xe có thể chạy nhanh hơn nữa. Sài Gòn trước mắt! Thời khắc thống nhất đã cận kề!

Nghệ sỹ nhiếp ảnh Hứa Kiểm bảo, dù không kịp chụp lại bức ảnh xe tăng của quân ta tiến vào Dinh Độc Lập nhưng ông đã kịp ghi lại những khoảnh khắc nhân dân ào ra, vây quanh xe của đoàn quân giải phóng. Với ông, đó là bức ảnh kết thúc chiến tranh. Trên khắp các ngả đường, đồng bào ào ra đón quân giải phóng, người cười, người khóc, nghẹn ngào xúc động. Tiếng hô Hòa bình rồi! Thống nhất rồi! vang vọng khắp phố phường.

Nhà báo Hứa Kiểm đã được trao giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật/lĩnh vực nhiếp ảnh với bộ ảnh “Đường 20 Quyết Thắng.” Bộ ảnh gồm năm ảnh: “Lễ tuyên thệ quyết tâm vượt cung đường lửa của những chiến sỹ lái xe,” “Vượt lầy,” “Chiến sỹ lái xe Lê Văn Bạch, giáo viên xung phong vào chiến trường, vượt cung đường 20 Quyết Thắng,” “Mở đường qua ngầm Tà Lê sau trận bom của máy bay B52 Mỹ,” và “Cua chữ A – một trọng điểm trong cụm liên hoàn ATP”./.

Các quan chức tài chính hàng đầu của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) ngày 9/6 ở Fukuoka (Nhật Bản), đã đồng ý về tính cấp thiết xây dựng một hệ thống toàn cầu để đánh thuế các đại gia Internet (Big Tech) như Google và Facebook.

Tuy nhiên, giữa các nước vẫn còn chưa thống nhất về cách thức thực thi tối ưu quan điểm đó.

G20 đã giao cho Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nghiên cứu sửa chữa một hệ thống thuế quốc tế để “vá lỗ hổng” đang giúp các gã khổng lồ công nghệ lợi dụng chỉ trả phải mức thuế rất thấp ở những nơi như Ireland, trong khi không phải trả bất cứ đồng thuế nào ở những nước đang mang lại lợi nhuận khổng lồ cho họ.

“Chúng ta phải nhanh lên!” (Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire nhấn mạnh)

Tại hội nghị trên, ông Angel Gurria, Tổng Thư ký OECD đã trình bày một “lộ trình,” đã được 129 nước ký sơ bộ, trong nỗ lực nhằm đạt được một giải pháp dài hạn vào năm 2020.

“Chúng ta phải nhanh lên,” Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire nhấn mạnh trong cuộc thảo luận với các nhà hoạch định chính sách hàng đầu trước cuộc họp G20 chính thức khai mạc.

Ông Le Maire kêu gọi thiết lập một khung thời gian tham vọng hơn để tạo sự đồng thuận toàn cầu, nói rằng: “Lịch trình phù hợp là tìm một sự thỏa hiệp vào cuối năm nay.”

Bộ trưởng Tài chính Anh Philip Hammond cho rằng việc đánh thuế các đại gia Internet một cách công bằng là một phản ứng đối với một cái gì đó “người dân chúng ta coi là một sự bất công thô thiển trong hệ thống thuế.”

Những lời kêu gọi trên cho thấy mức độ cấp bách và những thiệt hại kinh tế khủng khiếp mà các nước trên thế giới đang phải gánh trong kỷ nguyên kỹ thuật số với sự thống trị của những gã khổng lồ công nghệ.

Các “ông lớn” công nghệ đang lách thuế ra sao?

Theo một điều tra của hãng tin kinh tế Bloomberg, trong năm 2018, Google đã tiết kiệm cho mình tới 3,7 tỷ USD tiền thuế trong năm 2016 bằng cách chuyển tiền giữa Ireland, Hà Lan và Bermuda.

Năm 2017, các báo cáo nổi lên rằng Apple đã chuyển hai công ty con của mình từ Ireland sang Jersey sau khi Liên minh châu Âu (EU) gây áp lực với Ireland đóng lỗ hổng thuế. Trong khi đó, Amazon không trả thuế doanh nghiệp liên bang ở Mỹ trong năm 2018 mặc dù lợi nhuận là 11,2 tỷ USD.

Thực tế, đang có rất nhiều những kẽ hở để các công ty công nghệ lợi dụng để trốn tránh việc đóng thuế.

Như trường hợp của Google, theo Bloomberg, gã khổng lồ công nghệ này đã sử dụng triệt để mô hình “Double Irish with Dutch Sandwich” (một thuật ngữ chỉ việc dùng nhiều công ty con cho mục đích tránh thuế) để cắt giảm hóa đơn thuế nước ngoài. Trong năm 2016, Google đã tiết kiệm được 7% tiền thuế so với năm trước, với mức thuế suất là 19,3%.

Lỗ hổng “Double Irish” liên quan đến việc chuyển doanh thu từ một công ty con có trụ sở ở Ireland – thông qua một công ty Hà Lan không có nhân viên (mô hình “Dutch Sandwich”) – đến một tài khoản ở “thiên đường thuế” Bermuda thuộc sở hữu của một công ty khác – thực chất là công ty vỏ bọc, nhưng cũng được đăng ký tại Ireland.

Google đã sử dụng triệt để mô hình “Double Irish with Dutch Sandwich” để cắt giảm hóa đơn thuế nước ngoài.

Theo Reuters, số liệu năm 2017 trong báo cáo tài chính Google Netherlands Holdings – công ty con của Google ở Hà Lan – gửi lên Phòng Thương mại Hà Lan, gã khổng lồ tìm kiếm này đã chuyển 22,7 tỷ USD sang công ty vỏ bọc ở Bermuda so với 19,2 tỷ USD trong năm trước. Điều này giúp Google tiết kiệm hàng tỷ USD tiền thuế trong năm đó.

Mục tiêu của những sơ hở này là chuyển lợi nhuận ra nước ngoài khỏi các quốc gia có thuế cao hơn và chỉ phải nộp mức thuế rất thấp, thậm chí không phải nộp bất cứ đồng thuế nào ở các nước khác.

Một trường hợp khác là Apple. Cách thức lách thuế của nhà sản xuất iPhone khá đơn giản. Hãy lấy ví dụ về một chiếc iPhone được bán ở Anh để thấy nước này đang bị thất thu thuế lớn ra sao bởi hoạt động chuyển giá của gã khổng lồ công nghệ Mỹ.

Apple bán một chiếc iPhone với giá 1.000 bảng, bao gồm VAT (thuế bán hàng). Trong đó, 167 bảng là VAT – người tiêu dùng phải chịu, trong khi 833 bảng thuộc về Apple. Người tiêu dùng đã trả cho nhà nước khoản thuế 167 bảng, trong khi Apple không phải trả gì cả.

Giả sử Apple kiếm được lợi nhuận 316 bảng cho việc bán một chiếc iPhone (dựa trên tỷ lệ ký quỹ 38%). Apple sẽ phải trả thuế doanh nghiệp ở Anh ở mức 19% = 60 bảng nếu hãng này mở doanh nghiệp kinh doanh, nhưng thực tế hãng này không có doanh nghiệp kinh doanh ở đây.

Người tiêu dùng đã trả cho nhà nước khoản thuế 167 bảng, trong khi Apple không phải trả gì cả.

Sau khi khấu trừ toàn bộ những khoản chi phí bắt buộc cho nước Anh, toàn bộ lợi nhuận còn lại của Apple được chuyển thẳng về trụ sở công ty đóng ở Ireland. Và Apple công bố báo cáo lợi nhuận của hãng này ở Ireland – nơi họ đăng ký mở doanh nghiệp kinh doanh và có thỏa thuận thuế “ngọt ngào” với mức thuế suất là 2,5%. Như vậy, Apple không trả thuế ở Anh vì không mở doanh nghiệp kinh doanh, họ chỉ trả thuế doanh nghiệp ở Ireland với mức thuế suất 2,5% = 7,90 bảng.

Thay vì trả thuế 60 bảng ở Anh, nơi hoạt động bán hàng được thực hiện, Apple chỉ trả 7,90 bảng cho một quốc gia khác.

Apple nói về cách tiếp cận thuế của họ: Chúng tôi sẽ trả tất cả những gì chúng tôi nợ theo luật thuế và hải quan tại các quốc gia nơi chúng tôi hoạt động [nơi đăng ký lập doanh nghiệp kinh doanh].

Không giống như Google hay Apple, Microsoft có một cách lách thuế theo kiểu “bán hàng vòng tròn.” Theo điều tra của truyền thông Mỹ, gã khổng lồ phần mềm đã lập các công ty con ở một số quốc gia, vùng lãnh thổ có mức thuế doanh nghiệp thấp ưu đãi như Ireland, Singapore và Puerto Rico. Các công ty con này “sao chép” công nghệ của Microsoft và bán trở lại Mỹ cho các khách hàng đối tác.

Nếu Microsoft mang khoản thu nhập công bố ở nước ngoài về Mỹ, hãng này sẽ nợ thuế khoảng 45 tỷ USD (ở thời điểm năm 2017).

Sau đó, lợi nhuận thu về được chuyển thẳng vào tài khoản một công ty bình phong ở “thiên đường thuế” Bermuda. Tai đây, công ty bình phong này công bố lợi nhuận bán hàng và không chịu bất cứ khoản thuế doanh nghiệp nào, trong khi thuế suất doanh nghiệp ở Mỹ là 35%. Nếu Microsoft mang khoản thu nhập công bố ở nước ngoài về Mỹ, hãng này sẽ nợ thuế khoảng 45 tỷ USD (ở thời điểm năm 2017).

Theo tờ Thời báo Seattle, Microsoft chỉ trả 30 có triệu USD thuế liên bang và địa phương cho năm 2017.

“Đau đầu” dựng hàng rào thu thuế

Trở lại năm 2012, khi các vụ bê bối liên quan đến các kế hoạch tránh thuế của Apple, Amazon và Google giải phóng sự tức giận của công chúng và buộc G20 phải hành động, OECD đã kêu gọi cải cách hệ thống thuế doanh nghiệp quốc tế.

Điều này đã dẫn đến, ba năm sau, một gói cải cách được gọi là “Dự án chống xói mòn cơ sở thuế và thay đổi lợi nhuận cơ bản,” (Base Erosion and Profit Shifting) hay BEPS.

Quá trình cải cách được lãnh đạo bởi các nước OECD và mở rộng ra cho các nước đang phát triển sau khi dự án này được công bố. Ngày nay, 125 quốc gia có liên quan, tạo thành một diễn đàn khung chống xói mòn cơ sở tính thuế và chuyển lợi nhuận (Inclusive Framework – Diễn đàn IF).

BEPS là một bước quan trọng để giải quyết một số chiến lược tránh thuế nghiêm trọng nhất được sử dụng bởi các công ty đa quốc gia. Ví dụ, nó bắt đầu, việc chia sẻ dữ liệu thông tin giữa các cơ quan thuế các báo cáo theo từng quốc gia về lợi nhuận và các khoản thanh toán thuế của các công ty.

Tuy nhiên, thật không may, định chế này chỉ áp dụng cho các công ty đa quốc gia có quy mô rất lớn và các báo cáo sẽ không được công khai. Hơn nữa, BEPS không giải quyết được gốc rễ của vấn đề. Các công ty vẫn được phép di chuyển lợi nhuận của họ bất cứ nơi nào họ muốn và tận dụng các khu vực pháp lý thuế rất thấp.

Quay trở lại Hội nghị thống đốc và bộ trưởng tài chính G20 ở Fukuoka. Các bộ trưởng đã đề xuất khá nhiều giải pháp dựng hào rào thu thuế các đại gia công nghệ.

Một số đề xuất chính sách thuế mới dựa trên số lượng doanh nghiệp hay hoạt động kinh doanh mà một công ty thực hiện trong một quốc gia, chứ không phải nơi có trụ sở chính.

Các bộ trưởng G20 đã nhất trí soạn thảo quy tắc chung thu hẹp các lỗ hổng khiến các đại gia công nghệ toàn cầu như Facebook chỉ phải đóng thuế doanh nghiệp rất thấp.

Các nhà hoạch định chính sách G20 cũng đồng ý rằng cần phải có một cách tiếp cận toàn cầu để đánh thuế các công ty Internet lớn.

Trong tuyên bố kết thúc hội nghị, các bộ trưởng G20 đã nhất trí soạn thảo quy tắc chung thu hẹp các lỗ hổng khiến các đại gia công nghệ toàn cầu như Facebook chỉ phải đóng thuế doanh nghiệp rất thấp. Các quy định mới của Nhóm G20 sẽ hướng đến đánh thuế cao hơn đối với các công ty đa quốc gia lớn nhưng cũng khiến các nước như Ireland khó thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài hơn với lời hứa về mức thuế suất doanh nghiệp cực thấp.

Ông Pierre Moscovici, Ủy viên phụ trách các vấn đề kinh tế của Liên minh châu Âu cho biết với việc thực thi các quy định về nộp thuế mới, khối này tin rằng những “gã khổng lồ công nghệ, không chỉ là GAFA, sẽ phải trả phần thuế công bằng của họ, ở những nơi họ tạo ra giá trị và lợi nhuận.”

GAFA là từ viết tắt thường được sử dụng để chỉ Google, Amazon, Facebook và Apple khi nói về ảnh hưởng của các công ty công nghệ lớn.

Tuy nhiên, dù đã có sự đồng thuận thiết lập hàng rào đánh thuế nặng hơn với các đại gia công nghệ, song để chuyển hóa chủ trương thành hành động trên thực tế sẽ còn là một bước rất dài và còn gây đau đầu với giới hoạch định chính sách G20, khi các nước trong nhóm vẫn bất đồng trong cách thức thực thi.

Và như vậy, các gã khổng lồ công nghệ vẫn ung dung đút túi những khoản tiền lợi nhuận kếch xù mà không chỉ phải trả mức thuế “bèo bọt” hoặc thậm chí “chả phải mất xu nào.”./.

–         Tien, have you done? Let’s go to the classroom.

–         OK, Nga. I’m bringing along the fluid bottle to class now.

They went to the classroom, opened for child cancer patients at 2pm every Friday and Sunday, which covers only 25 sq.m. in the pediatric internal medicine department No. 3 of the Ho Chi Minh City Oncology Hospital. No students in this class have to bring books or pens or wear uniforms. For taking lessons there, one child took required medication at noon, one brought along an intravenous fluid bottle, and the other adjusted her treatment schedule to not include the class days.

In this special class, bright smiles are always on their faces.

Sitting in a corner of the classroom was 13-year-old Le Van Tien from Thai Hoa ward of Tan Uyen town, Binh Duong province, with a quite new notebook, which bears the first lines written neatly on November 7: “I like going to school very much, if I have a wish, I will wish to recover soon to go to school so as to meet friends and other people.”

The boy with bright eyes was working hard on his maths sums, with a university student guiding him.

The little interpreter at the hospital

There were more than 10 children, big and small, in the class. Some were tracing letters, some were practicing spelling, and others were focusing on solving equations.

The boy knitted his brows and put his hand on his forehead. A hiatus for half a school year made eighth-grade equations challenging for him.

It was not until five months later that Tien had a chance to return to the class. He said: “Since I was found to have blood cancer, I have had to put off school to receive treatment. About three, four months ago, although I had to take medication at the department every day and fellow patients called one another to take lessons, chemical and bone marrow infusion prevented me from going to the class.”

In the last two months, as his health has improved and his hair has grown again, Tien has taken part in lessons at the hospital.

The boy is 1.60m tall and has a bright, smart face. Looking at him, no one would think he was a cancer patient.

He always brings books so he can read while undergoing treatment.

Tien said when getting involved in lessons at the hospital, like other children, he was shy at first, but then his desire to learn won. He described knowledge as a tonic helping him forget physical pain and cheer his family up.

Not only an industrious student, Tien has also assisted his teacher, Jessica, during English lessons.

At the pediatric internal medicine department, Jessica is a foreign volunteer teaching English to child patients at the hospital. Tien sometimes acts as an interpreter for her whenever her assistant is absent.

Therefore, Tien has become known around the hospital thanks to the optimism he has spread to fellow patients. Doctors see him as a little psychologist connecting them with the child patients.

Tien said in the past, when he still went to school, he always self-studied partly because his parents were manual workers and they didn’t have time to bring him to extra classes, nor could they afford to pay for them.

In the last two months, as his health has improved and his hair has grown again, Tien has taken part in lessons at the hospital.

“I think that saving 200,000-300,000 VND each subject per month can help my parents save money to repay the house buying debt,” he said.

Not all children can think in such a mature manner.

Tien’s academic results are impressive for anyone. He attained the “excellent student” title from the first to the seventh grade. His favourite subjects are mathematics and English.

“I think that saving 200,000-300,000 VND each subject per month can help my parents save money to repay the house buying debt.”

In the 2017-2018 school year he scored 9.9 in foreign language, 9.1 in maths, 9.5 in physics, 9.6 in biology and 9.7 in computing.

At the end of his sixth grade, he won an English competition in his commune. His school later sent him to a contest held by an education centre in HCM City, and he surpassed many peers to gain the Cambridge English starters certificate.

Tien treasured that certificate as an encouragement for him in learning and his treatment.

… Continuous fevers

On a December morning, Tien took chemical infusions at Room 301. That was his fourth chemical infusion period, and it took him hours to finish the process.

On the outside, his mother, Le Thi Huong – a 37-year-old woman from Ninh Hai district of Ninh Thuan province, recalled all that had happened to him recently.

She held the certificates and reports on her son’s academic performance which showed his remarkable results over the years.

At the sixth grade in the 2016-2017 school year, Tien obtained an average result of 9.3, standing third in his class. In the 2017-2018 school year, he averaged 9.4, giving him first place in his seventh-grade class.

However, everything had to be suspended when he was preparing to enter the eighth grade.

Huong said Tien was always a healthy boy who had never been sick since he was small. He suddenly caught a fever, and then he was found to have cancer, casting a shadow over his bright future.

That was in early July when Tien was on summer vacation.

On July 1, he suffered a prolonged fever. At first, she thought that it was just a minor illness and took a few days’ leave to care for him. Tien was examined at a hospital and received medication, but his fever did not cease. His parents thought he had dengue fever. His condition did not improve but got worse.

His mother brought him to different hospitals in HCM City to receive more check-ups. Meanwhile, their money was running out due to her long leave from work.

Although Tien took medicine, blood kept pouring out of his mouth and nose. He was later sent for examination at the HCM City Blood Transfusion and Hematology Hospital.

After an array of tests, he was diagnosed with blood cancer.

At that time, everything around Huong seemed to darken. She wondered why the horrible disease had afflicted her son, and she wished she could take his place.

“On July 13, the testing result showed that my son had blood cancer and had to leave school to receive treatment. Doctors said Tien’s disease was in the serious stage. After learning this news, all I could do was cry. At the time I felt the most hopeless, Tien encouraged me. Tien searched about his disease on the internet and comforted me,” Huong said in tears.

At that time, Tien was the calmest person in his family. It was not because he was young, but because his thinking was mature enough to face challenges in life.

His parents are workers at an industrial park in Binh Duong province. While his mother is from Ninh Thuan province, his father’s hometown was in Quang Nam province. They met while working at the industrial park and then got married.

After years of saving, they bought an apartment of about 50 sq.m. on installment payment. They used to feel at ease when their son studied well and they could work hard to repay the debt. But, since Tien was diagnosed, his mother had to leave work to take care of him.

Cancer treatment costs are a burden on even rich families, not to mention normal workers’ families. To care for their son, the parents have had to borrow money from friends and relatives.

The dream of returning to school

At the pediatric internal medicine department No. 3 of the HCM City Oncology Hospital, all doctors and patients were impressed by the 13-year-old Le Van Tien.

A doctor said Tien has to undergo nine treatment periods, and he is now in the fourth. Each of these periods lasts for about 10 – 15 days. The first period was the longest and most trying. He had to stay at the hospital for three straight months to receive blood, platelet and white blood cell infusion.

Huong often cries at night, pitying her son. She wished he could overcome the nine chemotherapy periods to recover.

Returning home after each treatment period, he was even more nostalgic for his school and classmates.

On days when his health condition is good, Tien’s mother often brings him to school so he can take some lessons with his classmates to ease his nostalgia. The mother sits on a bench in the schoolyard for one or two hours to wait for her son.

Huong said: “My son wishes he will get over the illness to return to school. He loves going to school. After many chemical infusion periods, he lost his hair. He cried, but he cried not because of the pain as he could withstand it, he felt embarrassed about the hair lost in front of his friends and felt sad about not being able to go to school. Recently, as less chemical have been used, Tien’s hair has grown again.”

The place where dreams continue

The special class at the HCM City Oncology Hospital was founded by teacher Dinh Thi Kim Phan almost 10 years ago. Not only teaching, her class has also inspired and helped maintain the dreams of child cancer patients.

Phan recounted: “In 2017, the ‘Dreams of Thuy’ programme was launched, and I took part in providing material support for cancer patients. Pitying the child patients having to stay in small hospital rooms and suspend their learning due to illnesses, I came to each room to teach them. During the activities at the hospital, hospital leaders realised the children’s demand for learning to read and write was high since they were at school age but unable to go to school. The Directors’ Board of the HCM City Oncology Hospital decided to reserve a 25sq.m. room in the modest area of the pediatric department to open a classroom. Therefore, I took charge of the literacy class.”

The class, opened on September 4, 2009, has welcomed thousands of children so far. There are about 20 students in each lesson, and the number of notebooks kept at this classroom totals about 500 – 700 at present.

On Tien, Phan said: “Tien suffers from blood cancer. He has received treatment here for five months. He learns mathematics and literature at this class. I teach him literature, through which he expresses the dream of returning to school and meeting his friends. In maths, Tien is assisted by university students. Tien studies well and is very industrious and obedient. He is intelligent, smart and open-minded. This is very valuable. I hope that his dream will soon come true, he can return home and continue going to school.”

Despite their diseases, the child patients are still nurturing the passion for learning and returning to school someday.

The pediatric internal medicine department is always crowded with patients, but people do not hear any cries from the children, who are used to having needles stuck in their arms for hours.

The child patients are still nurturing the passion for learning and returning to school someday.

When asked about his dream, Tien said: “I wish to become an architect, I want to study well to support my parents, and my biggest wish now is becoming healthy to return to school.”

There are role models like Tien everywhere, but how to find more of them is another issue.

To promote these exemplary people, the VietnamPlus e-newspaper and the Dutch Lady milk brand have sponsored the “Little Heroes” programme to encourage young role models nationwide.-VNA

Hanoi (VNA) – Although some negative external factors may affect Vietnam’s growth outlook for 2019 and next year, experts of the Asian Development Bank (ADB) still believe that the country’s economy will continue to have a year of robust growth.

The ADB predicted that Vietnam’s economic growth will slow down slightly compared to last year, when the GDP expanded by 7.08 percent – a 10-year high, but still be at a relatively high rate of 6.8 percent in 2019.

Slowing down but still high

Pointing out external risks to Vietnam’s economic outlook, ADB experts said the growth of major economies could slow considerably, including the European Union, the US, Japan, and China, which are also big trade partners of Vietnam.

ADB economist Nguyen Manh Cuong said that back in December 2018, the bank had considered three scenarios: the US-China trade war remains as tense as at present; the US hikes tariffs on 200 billion USD worth of Chinese exports; or the US-China trade war spreads to other regions, triggering global trade tensions.

They are considered risks to the domestic economy posed by impacts from the world’s biggest economies and the leading trade partners of Vietnam.

Vietnam is currently one of the most trade-dependent countries in the region with the total trade doubling its GDP. Additionally, the restructuring of state-owned enterprises (SOE) has yet to generate maximum effects. “These could be obstacles to Vietnam’s growth potential,” Cuong said.

However, he was still optimistic that: “Even in all the three scenarios, Vietnam’s economy would still gain benefits worth some 2 percent of its GDP, but that depends on many factors, especially labour productivity and business climate improvement.”

The ADB noted that these benefits would not come immediately, and they depend on multiple factors, from labour productivity to the economy’s competitiveness. Internal risks will also materialise if the SOE restructuring slows down.

Economist Nguyen Tri Hieu said growth slowdown this year is reasonable, elaborating that: “It would be unfeasible to obtain a GDP growth rate this year comparable to 2018. Therefore, I think it is reasonable that the ADB and some other international organisations have predicted that Vietnam is likely to record a growth rate lower than last year because the world’s economic situation will remain unstable in 2019. The US-China trade war has had its settlement orientations. Despite that fact, the consequences of this war may still linger for many years to come.”

Internal risks will also materialise if SOE restructuring slows down.

China’s economic growth in particular will weaken this year under the impact of the trade tension. The US’s situation is also not as bright as before and as such the Federal Reserve has decided not to raise interest rates.

“All of the aforementioned issues show that the global economy is declining from last year. Vietnam is an export-dependent country, while the US is its biggest importer and China is its largest exporter. When these two markets experience downturn, difficulties are unavoidable for the Vietnamese economy. Therefore, I think the forecast of 6.8 percent is a reasonable economic growth rate for this year,” Hieu emphasised.

Fulcrums for economic growth

ADB experts are also optimistic that although growth in the processing, manufacturing, and construction industries will decelerate, it will still remain relatively fast with a considerable FDI flow into export-oriented processing and manufacturing activities. The purchasing managers’ index indicated an uptrend in the number of orders in the processing and manufacturing sector.

This was evidenced by the fact that in the first quarter of 2019, foreign investors registered 10.8 billion USD of capital for new and existing projects and for buying shares at companies in Vietnam, up 86.2 percent year-on-year. Of that sum, the additional capital for existing projects decreased, but the registered capital for new projects and share purchase still rose sharply.

With 4.4 billion USD, Hong Kong ranked first among countries and territories investing in Vietnam during the period, accounting for 40.7 percent of total FDI capital. It was followed by Singapore, the Republic of Korea, China, and Japan.

This shows that a favourable investment and business environment is encouraging foreign investors to continue putting their trust in Vietnam.

Meanwhile, the service sector will benefit from the good growth of wholesale, retail, as well as banking and financial activities. The number of visitors to Vietnam is expected to increase by 16 percent annually in both 2019 and 2020, though the growth may slow down compared to last year, which will support tourism-related sectors like hotel, restaurant, and transport activities. Agriculture will also grow at a pace comparable to the Government’s targeted annual rate of 3 percent.

ADB Country Director for Vietnam Eric Sidgwick said Vietnam’s economy attained a high growth rate in 2019 thanks to soaring exports and domestic demand. The economic growth is likely to be sustained in the coming time with the support of the export-oriented processing-manufacturing industry, foreign direct investment, and maintained domestic demand. The growth momentum is expected to continue thanks to ongoing reforms to improve the business environment and encourage private investment.

The Government’s target of an additional 140,000 businesses set up in 2019 is a good signal for export activities, FDI flow, and private investment in general.

Sidgwick noted that the country’s continuation of reforms to improve the business climate will encourage private investment, as well as efforts to enhance relations with partners around the globe through many trade agreements.

The Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP), which was ratified in 2018, and the EU-Vietnam Free Trade Agreement, set to be signed and ratified soon, will also serve as investment drivers in the time ahead when foreign firms come to seek business expansion opportunities in the country.

These trade deals demonstrate the Vietnamese Government’s continued commitment to opening the economy. The government’s target of an additional 140,000 businesses set up in 2019 is a good signal for export activities, FDI flow, and private investment in general, he noted.

The personal consumption prospect will remain strong, driven by improved household incomes and stable inflation. Meanwhile, investment activities will be supported by the spending increase in public investment through next year to fulfil the targets of the socio-economic plan for 2016-2020.

Challenges posed by policies

Given the continuous price hikes in certain services like electricity, petrol, healthcare, and education during the first quarter, Sidgwick said in the current economic situation, price increases are necessary and positive.

These are costs that are frequently adjusted to ease pressure on the budget. If consumers and businesses do not pay, the government will have to pay these costs. The important thing is to decide suitable points of time for the increases, he said.

The development era based on low cost and low skills of Vietnam has passed, and Vietnam must become a high skills-based economy.

The ADB Country Director affirmed that price hikes will affect inflation, but not greatly, and the bank will keep a close watch to assess their influence.

Regarding the biggest challenges to Vietnam’s economy through next year, he said Vietnamese firms’ participation in global value chains – one of important contributions to economic growth – is encountering numerous difficulties as most of them are small- or medium-sized and haven’t created high-quality products and services enabling them to join global value chains. The country’s engagement in global value chains so far has depended mainly on foreign invested companies.

ADB also pointed out the weakness of Vietnamese small- and medium-sized enterprises (SMEs), which only consider product innovation as a way to cut down costs, not to improve quality. Additionally, few of them have purchased or registered to use new technologies developed in other countries.

Eric Sidgwick stressed that Vietnamese SMEs still have many shortcomings. Their capacity of purchasing and applying new technologies is limited by difficulties in capital access and a shortage of personnel with necessary skills. Businesses often face problems in accessing capital at reasonable fees because of strict borrowing conditions and complicated procedures.

In terms of the lack of skilled workers, a recent survey by ManpowerGroup shows that only 11 percent of Vietnamese businesses are able to provide their workers with necessary skills to take part in global value chains. The development era, based on Vietnam’s low costs and low skills, has passed, and Vietnam must become a high skills-based economy.

To thoroughly address inconsistent product quality, experts said policies need to encourage and support the application of new technologies, especially innovations developed within Vietnam.

To help workers acquire necessary skills, comprehensive and synchronous solutions are needed, and the Government, training establishments, and private firms must join hands to provide on-demand training services. Meanwhile, if the capital accessing capacity and skills of SMEs are not bettered, they will continue lagging behind on the path of integrating into global value chains, according to experts. –VNA

Khác nhiều vùng đất trồng chè khác trên cả nước, Thái Nguyên với nhiều thương hiệu như Tân Cương, La Bằng… lâu nay đã trở nên nổi tiếng, được người tiêu dùng đánh giá cao. Nhưng, nhiều người Thái Nguyên vẫn không quên nhắc nhở nhau rằng, có một vùng đất chè “trứ danh” trên quê hương của mình: Sông Cầu.

Những năm gần đây, nhờ vào sự chung sức của chính quyền, nhà khoa học cũng như người dân, chè Sông Cầu một thời vang bóng đang dần “sống lại” và vươn mình, dần khẳng định chỗ đứng trên thị trường.

Mai một thương hiệu chè ‘trứ danh’

Nằm gần tuyến quốc lộ 1B từ Thái Nguyên đi Lạng Sơn, thị trấn Sông Cầu (huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên) được biết đến là nơi trồng chè đặc sản với sự ra đời của Nông trường Chè Sông Cầu, nay là công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Chè Sông Cầu.

Bà Vũ Thị Thương Huyền – Phó Chủ tịch Thị trấn Sông Cầu cho biết, địa phương này có diện tích 1.047 ha nhưng có đến 450 ha đất trồng chè. Sở dĩ diện tích trồng chè lớn như vậy bởi theo nghiên cứu, thổ nhưỡng nơi đây rất phù hợp với loại cây này.

Thị trấn nông trường Sông Cầu được ra đời từ những năm 60 của thế kỷ trước, vào thời mà nhà máy chè Sông Cầu được hình thành. Khi ấy, người dân thường trồng chè bán cho nông trường, chế biến xuất khẩu. 70% số hộ ở đây đã gắn bó với đồi chè nên có nhiều kinh nghiệm trong trồng, chăm sóc và chế biến. Nhà máy chè Sông Cầu đã từng mang sản phẩm chè Thái Nguyên đến nhiều nước trên thế giới.

Đầu năm 2000, công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Chè Sông Cầu làm ăn kém hiệu quả, gần như không thu mua chè của nông dân nữa. Từ đó, người Sông Cầu phải tự tìm tìm đầu ra tiêu thụ sản phẩm. Khó khăn, nhiều hộ bắt đầu chuyển đổi sang cây trồng khác. Sau khi loay hoay với việc trồng ngô, trồng vải và… đều không thành công, những người nông dân lại quay về với việc trồng chè.

Thế nhưng, những nương chè già cỗi vốn được chăm bón theo phương thức cũ nên không bán được giá cao, chỉ 50.000 đồng/cân chè thành phẩm.

Bà Huyền cho hay, hiện nay vùng chè Sông Cầu còn manh mún. Nhiều gia đình đã phá chè trồng keo, thậm chí một số hộ còn xẻ đồi khiến mạch nước ngầm bị phá vỡ làm cây chè không thể lớn nhanh.

Những năm gần đây, nhiều người đã đầu tư trồng chè, nhưng đầu ra của sản phẩm chưa tương xứng với sản lượng sản xuất hàng năm. Kết quả là, chè Sông Cầu bị tư thương ép giá, thương hiệu chưa tạo được độ phủ trên thị trường khiến cho sản phẩm dù đặc sắc nhưng chưa giúp người dân làm chè có thu nhập tốt.

Chè Sông Cầu bị tư thương ép giá, thương hiệu chưa tạo được độ phủ trên thị trường

Năm 2016, Hợp tác xã Chè Thịnh An được thành lập với các thành viên phần lớn thuộc thị trấn Sông Cầu. Mặc dù sản lượng và chất lượng đều tốt nhưng con đường đến với người tiêu dùng trong và ngoài nước gặp rất nhiều khó khăn khi chè Thịnh An chưa xây dựng được thương hiệu, không có chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng. Thậm chí, Chè Thịnh An còn phải cạnh tranh với những thương hiệu khác như Tân Cương, Trại Cài, La Bằng… của tỉnh Thái Nguyên vốn đã “ăn sâu bám rễ” trên thị trường.

Khi người nông dân quanh năm “bán lưng cho trời, bán mặt cho chè” đang lao đao vì nghề trồng chè thì một niềm hy vọng mới được mở ra…

Đất chè ‘hồi sinh’

Bà Huyền bảo rằng, đầu năm 2017, Dự án Khuyến nông Trung ương “Xây dựng mô hình sản xuất chè an toàn nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững” giai đoan 2017-2019 do Trung tâm Khuyến nông tỉnh Thái Nguyên làm chủ dự án đã triển khai trồng chè theo quy trình tiêu chuẩn VietGAP trên diện tích 50 ha chè của thị trấn Sông Cầu.

Từ dự án, 250 hộ nông dân ở 6 xóm (Tân Tiến, Liên Cơ, Na Mao, xóm 4, xóm 7, xóm 9) đã được tập huấn, hướng dẫn quy trình sản xuất chè an toàn, hỗ trợ 50% trị giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và được đảm bảo việc tiêu thụ.

Đây là dự án sản xuất chè an toàn nhằm xây dựng mô hình liên kết sản xuất, chế biến chè; ứng dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác, cơ giới hóa, đảm bảo an toàn thực phẩm làm nguyên liệu cho chế biến, có tổng kinh phí 12 tỷ đồng, thực hiện trong 3 năm, từ 2017-2019 và được triển khai tại 6 tỉnh gồm Thái Nguyên, Yên Bái, Hà Tĩnh, Phú Thọ, Tuyên Quang, Lào Cai.

Mô hình liên kết giữa các hộ trong nhóm hộ, giữa các nhóm hộ với doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác sản xuất, chế biến và tiêu thụ chè và áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật nhằm tăng năng suất chất lượng, tăng thu nhập của người sản xuất chè trên 20% so với chè sản xuất ngoài mô hình tại địa phương.

Tham gia dự án, những người nông dân Sông Cầu được đi tham quan học hỏi kinh nghiệm tại một số vùng trồng chè nổi tiếng trên địa bàn Thái Nguyên và một vài tỉnh lân cận như Phú Thọ, Yên Bái…

Từ việc chỉ quen trồng với giống chè trung du, nhiều hộ đã bắt tay vào chuyển đổi cơ cấu giống, tạo ra một số giống chè cành đặc sản như LDP1, Bát Tiên, Kim Tuyên… để cung cấp cho thị trường với sản lượng chè 30 tấn/vụ, có giá dao động từ 130.000 đồng/kg – 500.000 đồng/kg.

Bà Vũ Thị Thương Huyền cho hay, hiện nay trên địa bàn đã có 4 xóm đã được công nhận là làng chè truyền thống (gồm xóm 5, xóm 9, xóm Tân Tiến, xóm Liên Cơ).

Từ dự án, người dân Sông Cầu đã dần thay đổi tư duy cũng như cách làm chè. Những người nông dân đã tuân thủ việc trồng, chăm sóc và chế biến chè theo quy trình sạch. Trong quá trình sản xuất, các hộ đều có cán bộ giám sát để đảm bảo chất lượng chè lúc thu hoạch.

Những người nông dân đã tuân thủ việc trồng, chăm sóc và chế biến chè theo quy trình sạch. Trong quá trình sản xuất, các hộ đều có cán bộ giám sát để đảm bảo chất lượng chè lúc thu hoạch.

Tại xóm 9 – Thị trấn Sông Cầu nơi người dân tích cực chuyển đổi từ phương pháp sản xuất chè truyền thống sang làm chè sạch, ông Nguyễn Đức Trọng, trưởng làng nghề chia sẻ: Bà con ở đây rất có ý thức trong việc chăm sóc diện tích chè của gia đình nên từ đầu năm đến cuối năm, lúc nào các nương chè cũng sạch sẽ, xanh tốt.

Với diện tích trên 70ha, người dân trong xóm đều đã thực hiện tốt cả quy trình từ trồng, chăm sóc đến thu hái, sao vò và lấy hương. Riêng gia đình ông Trọng vào đợt cao điểm mỗi tháng có thể sao được 4 tấn chè thành phẩm.

Ông Trọng cũng cho hay, những năm gần đây, ông cùng một số hộ dân tìm ra hướng đi mới bằng việc sản xuất chè matcha. Đây cũng là cách để nâng cao thu nhập cũng như khẳng định được thương hiệu chè Sông Cầu trên thị trường.

Bên cạnh Hợp tác xã chè Thịnh An đứng ra thu mua tiêu thụ sản phẩm cho bà con, giờ đây đã có một số hộ dân tìm được đầu mối tiêu thụ sản phẩm, đảm bảo thu nhập kinh tế của gia đình. Các sản phẩm chè của xóm 9 đã lan tỏa đi khắp các tỉnh thành trên cả nước như Hà Nội, Hà Nam, Quảng Ninh, Quảng Ngãi, Bình Dương…

Làm gì để đưa thương hiệu chè Sông Cầu cất cánh?

Gần đây, người nông dân tại Sông Cầu tiếp tục nhận được sự góp sức của các nhà khoa học, chuyên gia… với kỳ vọng làm “sống lại” vùng đất chè trứ danh của Thái Nguyên.

Trong đó, Green Innovation Tour – Hành trình Sáng tạo Xanh, một trong những chương trình cộng đồng nhằm kết nối người nông dân với các chuyên gia, người tiêu dùng cũng như các cơ quan quản lý nhà nước đã chung tay với những người dân Sông Cầu.

Đầu tháng Sáu, một hội thảo Phát triển Thương hiệu Chè Sông Cầu do Trung tâm Ươm tạo và Sáng tạo FTU (Đại học Ngoại thương) phối hợp với Ủy ban Nhân dân Thị trấn Sông Cầu, Công ty IPCom Việt Nam và Câu lạc bộ Sở hữu trí tuệ trường Đại học Ngoại thương tổ chức trên chính vùng đất chè.

Những người làm sự kiện mong muốn thay đổi cơ bản diện mạo vùng đất và phát huy thế mạnh nông nghiệp của địa phương từ cây chè, nâng cao thu nhập cho người nông dân và sản xuất theo hướng an toàn phát triển bền vững.

Tiến sỹ Trần Lê Hồng, Chánh Văn phòng Cục Sở hữu Trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ, chè Thịnh An rất ngon nhưng… không khác biệt. Theo ông Hồng, nếu người nông dân chỉ dừng ở việc trồng chè, làm ra sản phẩm ngon thì việc đưa sản phẩm đi khắp nơi rất khó khăn.

Ông Hồng cho rằng mấu chốt phải phát triển thương hiệu chè Sông Cầu, thương hiệu này phải gắn với con người, gắn với địa phương, văn hóa của Sông Cầu: “Phải học tập cách thức làm sản phẩm của người Nhật, tỉ mỉ, lo cho sức khỏe của người tiêu dùng. Từng con người phải nghĩ rằng ai đó dùng sản phẩm của mình ngon thôi là không đủ mà phải hạnh phúc. Ta phải tính đến sự phát triển thương hiệu để mọi người biết đến chè Sông Cầu. Sự đầu tư không phải một sớm một chiều, có thể vài năm vài chục năm. Và hơn hết, cần có sự đóng góp của bà con Sông Cầu để đưa sản phẩm ra bên ngoài.”

Mấu chốt phải phát triển thương hiệu chè Sông Cầu, thương hiệu này phải gắn với con người, gắn với địa phương, văn hóa của Sông Cầu

Tiến sỹ Trần Lê Hồng cũng đặt ra câu hỏi, tại sao chúng ta không có những quán trà với tên gọi Trà Đạo Thịnh An, Trà Đạo Sông Cầu giữa Hà Nội và các đô thị lớn? Nếu có, văn hóa trà sẽ được thể hiện, đây là một loại chè tốt, là một giá trị để người ta có thể tìm đến, mua về, biếu, mang ra nước ngoài.

Ông cũng gợi ý tới việc cần sử dụng thương mại điện tử, có trang web để khẳng định thương hiệu, cạnh tranh với các thương hiệu mạnh khác.

Cũng đồng tình với ý kiến trên, thạc sỹ Đặng Thanh Vân, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần tư vấn Thanhs cho biết, bà đã tự tìm hiểu và thấy một điều Trà Thịnh An đã bán trên các kênh thương mại điện tử thông qua các nhà phân phối, nhưng không có 1 bài viết nào về trà Thịnh An trên các kênh báo chí, truyền thông. Bà Vân cho rằng vấn đề mấu chốt ở đây là không có câu chuyện.

Vị chuyên gia này cho rằng, bao bì của sản phẩm trà Thịnh An nên chứa đựng rất nhiều thông tin đến với người tiêu dùng. Đó không chỉ là tên thương hiệu, ngày sản xuất, hướng dẫn sử dụng mà còn có thể lồng vào đó một câu chuyện hấp dẫn, truyền cảm hứng khiến người đọc quan tâm, tạo ra một sự lan truyền.

Tiến sỹ Nguyễn Thu Hạnh – Chủ tịch Liên hiệp Khoa học Phát triển du lịch bền vững STde nhận định, thương hiệu chè Sông Cầu hay Thịnh An phải thay đổi tư duy để phát triển. Bà Hạnh cho biết, câu chuyện về thị trường, sản phẩm bây giờ rất khác so với 20 -30 năm về trước. Người tiêu dùng không chỉ dùng mỗi vị giác mà họ còn dùng cả thị giác, thính giác và xúc giác để thưởng thức và trải nghiệm. Chính vì vậy, người dân Sông Cầu phải nghiên cứu sản phẩm chè dưới góc nhìn đa dạng hơn để người tiêu dùng có cảm xúc lâu bền với một thương hiệu.

Người dân Sông Cầu phải nghiên cứu sản phẩm chè dưới góc nhìn đa dạng hơn để người tiêu dùng có cảm xúc lâu bền với một thương hiệu.

Bà Hạnh cũng nhấn mạnh, khai thác, phát triển du lịch nên là một hướng đi mới nâng cao thu nhập cũng như thay đổi diện mạo địa phương. “Sông Cầu có rất nhiều yếu tố để khai thác du lịch. Có những thứ chúng ta tưởng chừng như vô giá trị thì phải biến đổi để chúng trở nên có giá trị. Chúng ta phải quy hoạch lại vùng chè, lập đề án phát triển cây chè gắn với du lịch.”

Bà Vũ Thị Thương Huyền – Phó Chủ tịch Thị trấn Sông Cầu bày tỏ nguyện vọng biến vùng đất này không chỉ là một vùng sản xuất chè mà còn thành một địa điểm du lịch sinh thái trong tương lai. Bà cũng kỳ vọng, trong tương lai, cây chè không chỉ làm giàu cho người dân Sông Cầu mà có thể trở thành một nét văn hóa đặc trưng của Thái Nguyên./.