Trong căn phòng nhỏ ẩm thấp với ánh đèn đỏ mờ mờ ảo ảo, cô gái trẻ Campuchia thẽ thọt ‘Open clothes !’

Khi vị khách tới từ Việt Nam chưa kịp hiểu, bàn tay cô lần cởi từng chiếc cúc áo mà tôi vừa mới kỳ cạch mặc vào, bắt đầu công việc…

Vén màn tẩm quất

Biết tôi sang Sihanoukville, một trong những điểm du lịch nổi tiếng của Campuchia (cùng với Phnom Penh và Siem Reap), một anh bạn gửi qua Facebook Messenger lời nhắn ngắn gọn: “Ông nhớ đi massage, bảo đảm nhớ đời.”

Xong xuôi công việc, buổi tối, gã hướng dẫn viên du lịch mang trong dòng máu Campuchia-Việt Nam có cái tên Việt duy nhất một từ là Trí, y hẹn đến đón chúng tôi ở cửa khách sạn, mồm không ngớt nói về các tuyệt chiêu đấm bóp của các em làm nghề massage ở Sihanoukville.

Sau khi đưa ba chúng tôi vào căn phòng chừng 20m2, gã không quên nháy mắt trước lúc ra ngoài. Bên trong, bốn chiếc nệm cũ phủ tấm drap bằng vải đỏ bã trầu nằm dưới sàn nhà. Một bộ quần áo theo kiểu bà ba cộc với chiếc quần ống rất rộng, màu xanh xám được gấp để cạnh chiếc gối cũ.  

Phía trên đầu, chiếc điều hòa cũ rích bật mãi và vẫn không mát trong khi cái nóng cứ hầm hập, chúng tôi phải bật chiếc quạt treo trên mảng tường phủ sơn cũ kỹ…

Ánh đèn màu đỏ mờ mờ khiến khách có cảm giác như… lạc vào các quán gội đầu tẩm quất, ‘thư giãn’ ở quê nhà.

Chợt nhớ lời gã hướng dẫn: “Anh nào mặc lễ phục thì thay đồ.” Chúng tôi lục tục thay ra bộ quần áo, rồi nằm xuống chờ đợi. Nhìn ra phía cửa, một tấm rèm cũ treo thay cho then cửa chắc chắn khiến những vị khách không khỏi… lắc đầu.

Đang suy nghĩ miên man thì rèm cửa lật mở. Ba cô gái người Campuchia tươi cười chào khách. Trong số đó, một cô chừng hơn 30, cô thứ hai độ hơn 20 tuổi và cô cuối cùng áng độ 18.

Khi nói tiếng địa phương mà thấy lũ chúng tôi lơ ngơ như bò đội nón, cô độ hai mươi tuổi chuyển sang tiếng… Trung Quốc. Thấy khách vẫn không hiểu, cô cất giọng nói bằng câu tiếng Anh mà đến lần thứ ba chúng tôi mới dịch được nghĩa: “Open clothes!”

Sau khi cô chị dứt lời, các cô gái đồng loạt đưa tay lên ngực khách, lần từng cởi từng chiếc khuy, bắt đầu công việc. 

Kỹ nghệ bóp, xoa

Sau khi cởi áo cho khách, các cô gái dùng ký hiệu bảo chúng tôi nằm xuống. Mười ngón tay thon nhỏ bắt đầu lần trên da thịt khách. Bắt đầu từ chân, tới đâu, khách cảm nhận rõ được từng thớ thịt của mình đang chuyển động.

Mười ngón tay thon nhỏ bắt đầu lần trên da thịt khách. Bắt đầu từ chân, tới đâu, khách cảm nhận rõ được từng thớ thịt của mình đang chuyển động.

Phải nói rằng cô gái nhỏ có ngón nghề cực điêu luyện. Dù nhỏ nhắn, nhưng mỗi một động tác đưa ra đều dứt khoát, bài bản. Lúc thì các ngón tay lướt chầm chậm như đang kể chuyện ngôn tình, lúc thì vung mạnh nắm đấm tạo ra những âm thanh như… đánh trống.

Có giảm giác như các huyệt đạo trên cơ thể đều được cô nắm vững như lòng bàn tay và người khách mỏi chỗ nào cũng đều được đánh tan. Chỗ nào xoa, chỗ nào bóp, chỗ nào lằn chuột, day huyệt… đều được thực hiện một cách trơn tru.

Thấy khách kêu lên vì cái lằn chuột đau, cô gái trẻ rối rít nói một tràng rồi… quay sang đồng nghiệp nhờ dịch hộ hoặc dùng ngôn ngữ cơ thể để biểu cảm. Không ít lần, trên gương mặt xinh đẹp và non nớt ấy xuất hiện những nụ cười rạng ngời khi những người khách giơ ngón tay cái, biểu lộ sự thích thú trước một pha “khóa tay, bẻ lưng”… khiến các cơ khớp kêu răng rắc.

Sau khi đã xong phần thân, chiếc đầu là nơi các cô thực hiện những thao tác cuối cùng. Những động tác như day thái dương, giật tóc, “chém” lên đầu… khiến khách được thư giãn toàn thân sau một giờ làm theo mọi hành động và “chịu trận.”

Kết thúc màn “tra tấn trong êm ái,” các cô gái cúi đầu chào khách, lần lượt đi ra khỏi phòng mà không hề tỏ ý xin tiền ‘tip.’ Còn lại mình, chúng tôi lục tục thay vào những bộ cánh để ra ngoài trong tâm trạng cực kỳ thoải mái. Phía hành lang, khoảng hơn mười cô gái đồng phục màu đỏ bã trầu cũng đã xong việc phục vụ khách, ngồi cười nói râm ran và không khó để nhận ra ba cô gái vừa tẩm quất cho chúng tôi hồi nãy…

“Đấm người” cũng lắm công phu

Đón chúng tôi ngoài xe, Chhim Kimheng, tên Campuchia người hướng dẫn viên nọ, cười bảo rằng, nghề massage ở Sihanoukville rất phát triển khi du khách ngày càng kéo về một đông. Thế nhưng, vài năm nay, người Trung Quốc đã tìm cách mua lại một số cơ sở này và biến thành các dịch vụ khác khiến nghề massage truyền thống của Campuchia ở đây đã giảm đáng kể. Giờ đây, điểm có nhiều quán massage nhất ở Campuchia là Siem Reap…

Thế nhưng, với mục tiêu biến Sihanoukville trở thành một Macau sau vài năm nữa, du lịch ở đây sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và nghề massage vẫn sẽ có đất sống.

Cũng theo lời Chhim Kimheng, các quán massage ở Sihanoukville thường mở từ 1-2 giờ chiều cho tới 4 giờ sáng. Nhưng, quãng giờ đông khách nhất là từ 23 giờ trở đi.

Để được phục vụ khách, các cô gái phải đủ 18 tuổi và được truyền dạy từ những người đi trước khoảng 1-2 tháng để hiểu các huyệt đạo và cách thức để làm cho du khách sảng khoái, xua tan mệt mỏi sau một ngày vất vả. Thậm chí, tại Siem Reap còn có các trung tâm đào tạo nghề massage.

Chhim Kimheng bảo, lương của mỗi nhân viên tại đây khoảng 40-50 USD/tháng. Tuy nhiên, toàn bộ số tiền ‘tip’ của khách, dù trả cho chủ hoặc trực tiếp, thì đều là của các cô gái chứ không hề bị chia sẻ cho bất kỳ ai. Thậm chí, mỗi cô còn có một mã số và khách hoàn toàn có thể hẹn trước hoặc đợi đúng người mình yêu cầu phục vụ. Ở mỗi quán massage, các ông chủ cũng biết cách “xoay tour.” Theo đó, ngoài trường hợp được khách chọn, các cô sẽ được “quay vòng” ca để bảo đảm tính công bằng.

Các quán massage ở Sihanoukville thường mở từ 1-2 giờ chiều cho tới 4 giờ sáng. Nhưng, quãng giờ đông khách nhất là từ 23 giờ trở đi.

Mỗi một lần phục vụ khách, các cô gái sẽ được trả công 10-16 USD theo giá phổ thông, chưa kể tip (thường là 3-5 USD). Công việc này đã khiến họ có thêm thu nhập để trang trải cuộc sống gia đình…

Dù thừa nhận tình trạng mại dâm là có, song Chhim Kimheng bảo rằng, các cơ sở massage truyền thông không bao giờ có tình trạng sờ chân, nắm tay, ôm eo nhân viên. Trong trường hợp xảy ra, các cô gái có quyền bỏ ra khỏi phòng, thậm chí khách sẽ phải “ôm hận” với việc “ăn” những cái tát nếu có những hành vi xúc phạm quá đáng.

Rồi Chhim Kimheng cười tươi: “Massage ở Campuchia không giống với Việt Nam mình đâu anh nha.”

Câu nói tự nhiên của Chhim Kimheng khiến nhiều người trong chúng tôi thấy chạnh lòng. Cũng mong các khu du lịch biển ở Việt Nam sẽ mọc ra nhiều cơ sở massage cổ truyền… chứ không phải là các cơ sở massage trá hình đã nhiều lần được giới truyền thông đề cập, khiến du khách “khi vào đầu mượt, khi ra đầu xù…”/.

Chiến thắng bất ngờ của Liên minh Hy vọng (PH) đối lập, do cựu Thủ tướng Mahathir Mohamad lãnh đạo, trong cuộc bầu cử Hạ viện hôm 9/5 đã mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử phát triển của Malaysia. Một giai đoạn được cho là sẽ có nhiều thay đổi trong cả đường lối đối nội lẫn đối ngoại và cũng có không ít những thách thức.

Dù bất ngờ, song việc PH vượt qua liên minh cầm quyền trong cuộc bầu cử vừa qua xuất phát từ nhiều yếu tố và cho thấy lực lượng này đã chuẩn bị khá kỹ cho cuộc bầu cử. Thứ nhất phải kể đến việc cử tri Malaysia mong muốn sự thay đổi để có được một cuộc sống tốt đẹp hơn. Những cam kết của PH trong cương lĩnh tranh cử được cho là đáp ứng các nhu cầu trực tiếp của cử tri, đặc biệt là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp, sát sườn đến “miếng cơm manh áo” của người dân.

Dù bất ngờ, song việc PH vượt qua liên minh cầm quyền trong cuộc bầu cử ở Malaysia xuất phát từ nhiều yếu tố  

Cụ thể, trong cương lĩnh tranh cử của mình, liên minh PH đã cam kết xóa bỏ thuế Hàng hóa và Dịch vụ (GST), loại thuế 6% đánh vào hầu hết các loại hàng hóa và dịch vụ và là tâm điểm chỉ trích của tuyệt đại đa số cử tri Malaysia đối với chính phủ của Thủ tướng Najib Razak. PH đã biết khai thác đúng tâm lý của cử tri qua đó giành được sự ủng hộ của họ.

Tiếp theo phải kể tới ảnh hưởng từ vụ lùm xùm thất thoát tài sản của Quỹ Phát triển 1Malaysia (1MDB) do chính phủ của ông Najib thành lập và điều hành để thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước thông qua quan hệ đối tác toàn cầu và đầu tư trực tiếp.

Quỹ 1MDB do Thủ tướng Razak thành lập năm 2009 và làm chủ tịch ban cố vấn cho đến cuối năm 2017. Quỹ này là trung tâm vụ bê bối rửa tiền dẫn đến một loạt các cuộc điều tra ở một số nước như Mỹ, Thụy Sĩ, Singapore, Malaysia, Trung Quốc.

Mặc dù trước cuộc bầu cử, Tòa án Tối cao Malaysia đã ra phán quyết rằng không có bằng chứng buộc tội Quỹ 1MDB gây thất thoát 3,7 tỷ USD và không có bằng chứng buộc tội các thành viên ban lãnh đạo của công ty có các hành động sai phạm, song vụ việc này cũng khiến người dân Malaysia phần nào giảm lòng tin đối với ông Najib và liên minh cầm quyền. Bên cạnh đó, đời sống khó khăn do giá cả sinh hoạt leo thang trong khi chính phủ thực thi một số chính sách không hợp lòng dân cũng là yếu tố tác động tới lá phiếu cử tri.

Ngoài ra, không thể không kể đến sự xuất hiện của cựu Thủ tướng Mahathir Mohamad với vai trò là lãnh đạo của liên minh đối lập. Với kinh nghiệm 22 năm từng lãnh đạo đất nước, ông Mahathir đã rất biết tận dụng, xoáy vào những điểm yếu của chính phủ đương nhiệm để kêu gọi sự ủng hộ thay đổi từ cử tri.

Bản thân ông Mahathir đã có nhiều đóng góp to lớn không thể phủ nhận đối với Malaysia. Hình ảnh vị cựu Thủ tướng tích cực đi lại vận động, diễn thuyết dù tuổi cao đã có sức lôi kéo và thuyết phục nhất định đối với người dân nước này, nhất là các cử tri ở nông thôn. Tỷ lệ cử tri đi bầu cao, đặc biệt ở khu vực nông thôn, đã đem lại lợi thế cho phe đối lập trong cuộc bầu cử năm nay.

Đã cam kết và giành chiến thắng, đương nhiên ông Mahathir và chính phủ của mình sẽ phải nhanh chóng tìm cách hiện thực hóa những chương trình đã đề ra. Trong cương lĩnh tranh cử của mình, PH cam kết trong vòng 5 năm tới sẽ tập trung thực hiện 60 lời hứa, được chia thành 5 trụ cột, nhằm tạo dựng một đất nước Malaysia tốt đẹp hơn trên các khía cạnh kinh tế, quan hệ sắc tộc, đối ngoại và quản trị chính phủ. Những điều này sẽ định hình cả chính sách đối nội lẫn đối ngoại của Malaysia trong thời gian tới.

Ngay trong vòng 100 ngày đầu tiên nắm quyền, PH cam kết sẽ thực hiện 10 lời hứa, và điều đầu tiên là xóa bỏ thuế GST như đã cam kết. Tuy nhiên, đây là nguồn thu quan trọng của chính phủ, đóng góp trên 10 tỷ USD vào ngân sách hàng năm. Muốn xóa bỏ thuế để đáp ứng mong mỏi của cử tri, chính phủ mới phải tìm kiếm nguồn thu thay thế nếu không muốn ngân sách bị thâm hụt, mà điều này không hề dễ dàng.

Ngay trong vòng 100 ngày đầu tiên nắm quyền, PH cam kết sẽ thực hiện 10 lời hứa

Ngoài ra, PH còn cam kết thực hiện các chương trình phúc lợi xã hội khác, như cho phép tạm dừng đóng phí học đại học cho những người có thu nhập dưới 4.000 ringgit/tháng, tăng lương tối thiểu cho người lao động, trợ cấp giá xăng dầu… Tất cả đòi hỏi nguồn ngân sách lớn. Đây là bài toán không dễ đối với chính phủ mới, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế Malaysia vẫn chưa thực sự thoát khỏi những khó khăn hiện nay.

Đặc biệt, Chính phủ của ông Mahathir sẽ phải nhanh chóng giải quyết bài toán liên quan đến chi phí sinh hoạt cho người dân. Đây là vấn đề khá nhức nhối hiện nay tại Malaysia và cũng là một trong những mối quan tâm hàng đầu của cử tri. Giá cả sinh hoạt tại Malaysia gần đây tăng lên, nhất là giá cả nhiên liệu và một số nhu yếu phẩm khác, như đường.

Chính phủ của ông Najib thời gian qua từng bước giảm trợ cấp cho những mặt hàng chủ chốt này khiến các cử tri Malaysia không hài lòng. Để giải quyết được vấn đề này, chính phủ mới sẽ phải đối mặt với thách thức tìm đâu ra nguồn thu để hỗ trợ giá. Đây cũng không phải là vấn đề đơn giản khi mà Malaysia là nước tiêu thụ đường hàng đầu khu vực, đồng thời cũng là một trong 10 nước đứng đầu thế giới về tiêu thụ nhiên liệu.

PH cũng cam kết sẽ tiến hành các cuộc điều tra những vụ bê bối chính trị và kinh tế trong thời gian vừa qua tại Malaysia, trong có vụ lùm xùm thất thoát tài sản của Quỹ 1MDB. Các cuộc điều tra này sẽ dính líu tới nhiều quan chức và cựu quan chức cấp cao, nên sẽ không phải là công việc dễ dàng.

Một cam kết đáng chú ý khác mà PH đưa ra liên quan đến những dự xây dựng án lớn, đặc biệt là những dự án đầu tư của Trung Quốc. Ông Mahathir đã nhiều lần phát biểu thẳng thừng rằng những dự án này, trong đó có dự án Đường sắt kết nối khu vực bờ biển phía Đông Malaysia, hay dự án khu siêu đô thị ở bang Johor, là những dự án “bán rẻ chủ quyền đất nước” bởi lo ngại về những tác động bất lợi, từ thị trường lao động tới thảm họa môi trường.

Ông Mahathir đặt mục tiêu cải thiện hình ảnh đất nước mà ông đánh giá là đã bị “sa sút” trong những năm gần đây

Một khi chính phủ mới có những động thái quyết liệt, như hủy bỏ dự án, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến quan hệ của Malaysia với Trung Quốc, đối tác thương mại hàng đầu của quốc gia Đông Nam Á này. Điều này cũng sẽ ảnh hưởng đến hàng nghìn công ăn việc làm được tạo ra từ các dự án.

Trong quan hệ với hai bang Sabah và Sarawak, PH cam kết sẽ trả lại vị thế cho hai bang này như trong tinh thần của Hiệp định Malaysia 1963. Nếu được thực hiện, đây sẽ là một thay đổi lớn trong cơ chế tự trị của hai bang có diện tích lớn nhất Malaysia này.

Về quan hệ đối ngoại, ông Mahathir cũng đặt mục tiêu cải thiện hình ảnh đất nước mà ông đánh giá là đã bị “sa sút” trong những năm gần đây.

Chiến thắng của phe đối lập trong cuộc bầu cử Hạ viện lần này đã tạo ra một dấu mốc quan trọng trong lịch sử của Malaysia. Một giai đoạn mới với những thay đổi rất lớn sẽ diễn ra trên chính trường Malaysia và thời gian sẽ chứng minh nhà lãnh đạo kỳ cựu Mahathir Mohamad có thực hiện được cam kết mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân Malaysia hay không./.

Cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên trong hai năm rưỡi qua của Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc đã kết thúc với nhiều nội dung được thống nhất. Cho dù vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên là một trọng tâm bao trùm cuộc gặp 3 bên lần này giữa Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In tại Tokyo, nhưng có thể thấy hợp tác kinh tế, thương mại vẫn là chủ đề xuyên suốt và mang tính cốt lõi trong quan hệ giữa 3 quốc gia vùng Đông Bắc Á.

Đây là cuộc gặp thượng đỉnh Nhật-Trung-Hàn lần thứ 7 và là lần thứ 3 Nhật Bản đứng ra tổ chức theo cơ chế luân phiên sau thời gian dài gián đoạn. Cuộc họp diễn ra giữa lúc bán đảo Triều Tiên đang có những chuyển động nhanh chóng và tích cực, hướng tới việc tạo dựng một bầu không khí hòa bình và ổn định lâu dài tại khu vực Đông Bắc Á. Đó là cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều hôm 27/4 vừa qua và cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Triều dự kiến trong vài tuần tới.

Với vai trò là những nước có liên quan trực tiếp và có vai trò chủ chốt đối với tình hình trên bán đảo Triều Tiên, lãnh đạo của 3 nước đã ra tuyên bố chung đặc biệt ủng hộ toàn bộ Tuyên bố Panmunjom mà lãnh đạo hai miền Triều Tiên ký kết hôm 27/4 vừa qua, trong đó bao gồm loại bỏ hoàn toàn, có kiểm chứng và không thể đảo ngược đối với chương trình hạt nhân của Triều Tiên.

Thủ tướng Nhật Bản cũng đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Tổng thống Moon Jae-in, đồng thời nhận định Tuyên bố Panmunjom đã bao hàm tiến trình phi hạt nhân hóa hoàn toàn trên bán đảo Triều Tiên. Ông Abe cũng tuyên bố Nhật Bản sẽ bình thường hóa quan hệ với Triều Tiên nếu các vấn đề hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng cùng với vấn đề công nhân Nhật Bản bị bắt cóc được giải quyết triệt để. Thủ tướng Nhật Bản đã nhận được cam kết giúp đỡ của hai đối tác để giải quyết vấn đề các công dân Nhật Bản bị Triều Tiên bắt cóc vào những năm 1970 và 1980, vốn là một ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Nhật Bản.

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đánh giá hội nghị lần này diễn ra vào thời điểm rất quan trọng sau khi Hàn Quốc và Triều Tiên đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh và tạo được nền tảng cơ bản cho việc phi hạt nhân hóa hoàn toàn và xây dựng hòa bình lâu dài trên bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, ông Moon cho rằng sự hợp tác của Nhật Bản và Trung Quốc trong tiến trình này là rất quan trọng và không thể thiếu.

Về phần mình, Thủ tướng Lý Khắc Cường cho rằng Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản có chung nhiều lợi ích và sự hợp tác của ba nước là cần thiết cho hòa bình và sự phát triển khu vực. Phát biểu của các nhà lãnh đạo 3 quốc gia Đông Bắc Á đang tạo thêm những tiền đề thuận lợi để giải quyết những căng thẳng tồn tại trong vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên.

Cũng như các cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên trước đây, vấn đề hợp tác kinh tế, thương mại vẫn là một chủ đề lớn. Mối quan hệ giữa Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc từ lâu được người châu Á gọi là “tam giác vàng kinh tế”. Đã có thời điểm, mối quan hệ này rơi vào tình trạng “đóng băng” vì vấn đề bất ổn trên bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, thời gian gần đây, mối quan hệ kinh tế và chính trị giữa 3 quốc gia này đã ấm dần lên.

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với sự trỗi dậy của chủ nghĩa bảo hộ, hội nghị lần này được xem là cơ hội để 3 nền kinh tế chiếm tới hơn 20% tổng sản lượng kinh tế toàn cầu và chiếm tới chiếm 1/4 sản lượng hàng hóa, dịch vụ của thế giới, khôi phục lòng tin chiến lược và nâng tầm hợp tác. Việc 3 trục của “tam giác kinh tế vàng” tìm cách xích lại gần nhau cũng xuất phát từ mối đe doạ tiếp cận thị trường châu Âu và Mỹ trở nên khó khăn hơn trong thời gian tới. Với mức thặng dư thương mại hàng năm của 3 quốc gia này hiện đạt khoảng 400 tỷ USD, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang gây sức ép mạnh mẽ với cả ba nước nhằm cân bằng cán cân thương mại với Mỹ.

Tại cuộc gặp lần này, Thủ tướng Lý Khắc Cường nhấn mạnh tự do thương mại đang dẫn dắt kinh tế thế giới đi đúng hướng, đồng thời kêu gọi đẩy nhanh các cuộc đàm phán về Hiệp định thương mại tự do 3 bên, sớm đạt được Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và tiến tới xây dựng Cộng đồng Kinh tế Đông Á. Ông Lý Khắc Cường cũng đề xuất 3 nước tiến hành các dự án chung trong những lĩnh vực như xóa đói giảm nghèo, quản lý thảm họa và tiết kiệm năng lượng thông qua mô hình hợp tác mới “Trung Quốc – Nhật Bản – Hàn Quốc + X”.

Đàm phán FTA giữa ba nước được khởi xướng từ năm 2002 nhưng mãi đến tháng 11/2012 mới bắt đầu. Đến nay, cuộc đàm phán này đã trải qua 13 vòng nhưng vẫn bị bế tắc liên quan các vấn đề thương mại hàng hóa – dịch vụ và đầu tư. Nếu hiệp định FTA này được ký kết, nó sẽ góp phần giúp GDP của Trung Quốc tăng thêm 2%, Nhật Bản tăng thêm 0,3% và Hàn Quốc tăng thêm 2,8%.

Rõ ràng dòng chảy đầu tư và hoạt động thương mại giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đang là minh chứng cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của 3 quốc gia này. Trong đó, Trung Quốc là trung tâm của xu hướng phát triển dòng chảy thương mại đó. Sự gia tăng trở lại của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài từ Nhật Bản vào Trung Quốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cho thấy các doanh nghiệp Nhật Bản đã tin tưởng hơn vào môi trường đầu tư ở các thị trường đang phát triển nhanh chóng như Trung Quốc.

Điều này không chỉ dừng lại ở mối quan hệ thương mại, mà còn đánh dấu ý nghĩa quan trọng hơn rằng quan hệ Bắc Kinh – Tokyo đã chuyển sang một giai đoạn mới, giai đoạn của hoạt động xây dựng quan hệ song phương. Mặc dù Nhật Bản đã từ chối tham gia Sáng kiến “Vàng đai và con đường” nối châu Á, châu Phi và châu Âu, nhưng quốc gia này đang lần lượt đáp ứng các lời kêu gọi đầu tư, thương mại hợp tác bình đằng từ Trung Quốc.

Trong khi đó, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại quan trọng nhất của Hàn Quốc và cũng là điểm đến của gần 25% sản lượng hàng hoá xuất khẩu của nước này. Con số này cao hơn 12% so với thị trường Mỹ. Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Hàn Quốc gần đây đã được cải thiện đáng kể nhờ các cuộc gặp gỡ cấp cao giữa lãnh đạo hai nước. Các cuộc tiếp xúc này đã làm bình thường hoá quan hệ Trung – Hàn sau thời gian dài “bế tắc” liên quan những căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên để phù hợp với sự phát triển của thương mại song phương hiện tại và trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, sự phát triển quan hệ thương mại giữa Nhật Bản – Hàn Quốc cũng đáng khích lệ. Trong năm ngoái, Hàn Quốc đã xuất khẩu 26,8 tỷ USD hàng hóa vào thị trường Nhật Bản, trong khi xuất khẩu của Nhật Bản vào thị trường Hàn Quốc đã tăng lên đến gần 20% trong năm ngoái, bất chấp sự suy giảm 5,7% trong năm 2016. Những con số biết nói trên cho thấy tín hiệu ấm lên của mối quan hệ đã có thời kỳ “đóng băng” của ba quốc gia Đông Bắc Á.

Việc cuộc gặp thượng đỉnh Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc lần này không đề cập tới những tranh chấp lãnh thổ và lịch sử, cho thấy lãnh đạo của 3 nước đang tạm gác lại những xung đột và hiềm khích lịch sử để theo đuổi lợi ích chung. Một bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định, cùng việc thúc đẩy hợp tác kinh tế mạnh mẽ sẽ mang lại những cơ hội phát triển mới cho cả 3 nước và hơn hết, mỗi nước đều phải đóng một vai trò nhất định trong nỗ lực này./.

Tiếp sau việc quay lưng với Hiệp định Đối tác toàn diện xuyên Thái Bình Dương (TPP), rút khỏi Hiệp định Paris về chống biến đổi khí hậu, áp dụng hàng loạt biện pháp bảo hộ thương mại, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thêm bước đi mới củng cố chính sách “Nước Mỹ trước tiên” khi tuyên bố hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân lịch sử ký cùng Iran và các cường quốc – có tên gọi đầy đủ là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA).

Cùng với việc rút lui này, Washington cũng áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran, một lần nữa cho thấy Nhà Trắng bất chấp các quy tắc và thông lệ quốc tế để theo đuổi chủ nghĩa biệt lập kiểu Mỹ.

Với lý do thỏa thuận hạt nhân ký kết giữa Iran và các cường quốc ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (gồm Mỹ, Nga, Anh, Pháp và Trung Quốc) cùng với Đức dưới thời người tiền nhiệm Barack Obama có “quá nhiều khiếm khuyết” và Iran đang tiếp tục âm thầm thực hiện các chương trình riêng của mình, Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố bắt đầu kỷ nguyên mới trừng phạt nước Cộng hòa Hồi giáo bất chấp những nỗ lực thuyết phục của các đối tác khác cùng tham gia ký thỏa thuận.

 Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố bắt đầu kỷ nguyên mới trừng phạt nước Cộng hòa Hồi giáo Iran

Dư luận quốc tế đều chỉ trích Mỹ đã hành xử trái ngược với quan điểm của đại bộ phận các nước trên thế giới khi không hề có lý do xác đáng để ngừng thực thi thỏa thuận này. Vậy lý do thực sự khiến Tổng thống Trump bất chấp sự phản đối của cộng động quốc tế, kể cả từ phía những đồng minh truyền thống châu Âu như Pháp, Anh, Đức, để đưa ra một quyết định đơn phương như vậy là gì? Không khó để nhận thấy đây là một “mũi tên” ông Trump hướng tới nhiều đích.

Bằng việc rút khỏi thỏa thuận với Iran, Washington muốn ngăn chặn tận gốc chương trình tên lựa đạn đạo của Tehran, và đặc biệt là ngăn sức ảnh hưởng đang ngày càng tăng của Iran tại khu vực, qua đó có thể giành lại sự chủ động hơn trong việc can dự tới các điểm nóng ở Trung Đông mà lâu nay vai trò của Mỹ bị giảm sút. Tuy nhiên, quyết định này lại làm tổn hại nghiêm trọng tới quan hệ đồng minh truyền thống vốn cũng đang khá mong manh giữa Mỹ với các đối tác ở bên kia bờ Đại Tây Dương, đồng thời làm gia tăng nguy cơ xung đột quân sự ở khu vực Trung Đông.

Động thái của Nhà Trắng đảo ngược những thành quả nhiều năm đàm phán khó khăn vốn được xem là giúp ngăn chặn thành công tham vọng hạt nhân của Iran, có thể ví như “cú đấm trực diện” vào các “ông lớn” châu Âu và ảnh hưởng tiêu cực tới mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Cùng với các nước tiêu thụ nhiên liệu hàng đầu tại châu Á, như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, hàng loạt nước châu Âu khác như Pháp, Italy, Tây Ban Nha, Hy Lạp… đang nhập khẩu lượng lớn dầu mỏ từ Iran.

Là những đối tác phải chịu tác động trực tiếp nhiều nhất do quyết định của Mỹ, hàng loạt nước châu Âu và châu Á đều đã lập thức lên tiếng chỉ trích sự “xấu chơi” của Mỹ. Lãnh đạo các nước Anh, Pháp và Đức đã ra tuyên bố chung khẳng định đây là thỏa thuận vô cùng quan trọng trong việc bảo đảm ổn định khu vực và thế giới, đồng thời nêu rõ sẽ tiếp tục duy trì JCPOA. Liên minh châu Âu dự kiến có thể thông qua những điều luật giúp các công ty châu Âu kinh doanh với Iran bất chấp lệnh trừng phạt của Mỹ. Tuy nhiên, điều này không dễ bởi Mỹ có thể buộc các doanh nghiệp châu Âu phải lựa chọn giữa việc tiếp tục làm ăn với Iran hay được phép tiếp cận thị trường rộng lớn của Mỹ.

Việc Mỹ quay lưng với JCPOA cho thấy rõ Washington muốn ngăn chặn ảnh hưởng đang ngày càng tăng của Iran tại khu vực, song điều này đồng thời làm tăng nguy cơ xung đột quân sự tại Trung Đông. Vai trò của Iran tại các điểm nóng của khu vực, như Syria, Iraq hay Yemen, trong thời gian gần đây rõ ràng đã khiến Mỹ cùng các đồng minh trong khu vực như Israel và Saudi Arabia, không hề hài lòng. Tuy nhiên, việc ngăn chặn sức ảnh hưởng của Tehran vào thời điểm hiện nay không dễ dàng, bởi vị thế của Iran hiện nay tại Trung Đông đã khác nhiều và Tehran có nhiều công cụ mềm để làm xói mòn các lợi ích và vai trò vốn khá suy yếu của Washington tại khu vực địa chiến lược này.

Trước tiên là tại Iraq, nơi vai trò của Mỹ đã suy yếu đáng kể trong những năm qua. Khi tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng chiếm được phần lớn lãnh thổ Iraq năm 2014, Iran đã nhanh chóng đứng về phía Baghdad. Kể từ đó, Iran đã giúp vũ trang và huấn luyện cho hàng nghìn tay súng Shi’ite ở Iraq, hậu thuẫn Lực lượng Huy động nhân dân (PMF), một lực lượng chính trị quan trọng tại Iraq.

Để đối phó và làm suy giảm ảnh hưởng của Mỹ tại Iraq, Iran có thể dựa vào các phe cánh PMF, những người muốn quân đội Mỹ rời khỏi Iraq, nhất là trong bối cảnh ngày 12/5 tới Iraq tiến hành tổng tuyển cử. Còn tại Syria, từ năm 2012 đến nay, Iran đã tham gia huấn luyện hàng nghìn tay súng bán quân sự Shi’ite để hậu thuẫn chính quyền của Tổng thống Bashar al Assad. Iran cũng là một bên tham gia tích cực trong cơ chế 3 bên với Nga và Thổ Nhĩ Kỳ để thúc đẩy tiến trình hòa bình ở Syria.

Với sự gia tăng can dự và tầm ảnh hưởng của Iran trong thời gian qua, căng thẳng giữa Tehran với các đối thủ trong khu vực, cũng là các đồng minh thân cận của Mỹ, như Israel hay Saudi Arabia, đã luôn tiềm ẩn nguy cơ xung đột nghiêm trọng. Nay, Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, nguy cơ xung đột đó càng dễ bùng phát, khi mà Iran và Israel đang “đối đầu” nghiêm trọng ở Syria, còn Saudi Arabia luôn cáo buộc Iran cung cấp khí tài quân sự cho các tay súng nổi dậy Houthi ở Yemen.

JCPOA có thực sự “sống” được hay không còn phụ thuộc vào các phương án đối phó của Iran

Điều mà dư luận quan tâm hàng đầu hiện nay là số phận thực tế của thỏa thuận JCPOA sẽ ra sao sau khi Mỹ rút đi. Dù các cường quốc khác như Anh, Pháp, Đức, Trung Quốc và Nga đều tuyên bố sẽ kiên quyết ủng hộ và duy trì thỏa thuận quan trọng này, song nó có thực sự “sống” được hay không còn phụ thuộc vào các phương án đối phó của Iran cũng như các hành động cụ thể tiếp theo của cả Washington và những nước liên quan.

Bằng hành động quay lại chính sách chủ chiến với Iran, chính quyền Trump dường như muốn gây sức ép để thương lượng lại một thỏa thuận mới mà Washington muốn chắc chắn hơn, với những giới hạn cứng rắn hơn dành cho Tehran. Cho đến nay, Iran vẫn từ chối đàm phán lại và những phản ứng ban đầu của chính quyền Tehran sau quyết định của ông Trump được cho là mạnh mẽ nhưng cũng khôn khéo.

Nền kinh tế Iran đã gặp nhiều khó khăn do nhiều năm chịu cấm vận quốc tế, vừa có động lực phục hồi sau khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ thì nay lại đứng trước nguy cơ tiếp tục lao đao. Thực thế cho thấy tỷ giá đồng rial của Iran đã giảm mạnh từ vài tuần gần đây sau khi có thông tin về sự rút lui của Mỹ. Các dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng bắt đầu chảy khỏi Iran do lo ngại các biện pháp trừng phạt mà Mỹ áp đặt trở lại. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng các biện pháp trừng phạt mới sẽ không thể đạt hiệu quả như những gì Mỹ từng làm trước khi có thỏa thuận JCPOA do thiếu sự ủng hộ của các đồng minh châu Âu.

Ước tính, sản lượng dầu của Iran, đang ở mức gần 2,5 triệu thùng/ngày, có thể bị giảm 400.000 thùng/ngày so với mức giảm 1.000.000 thùng/ngày ở thời điểm năm 2012-2015. Và mọi biện pháp cấm vận sẽ gây tổn hại cho tất cả các bên chứ không chỉ một mình Iran. Trước mắt có thể thấy cả Boeing và Airbus đều bị thiệt hại khi thỏa thuận cung cấp máy bay dân dụng cho Iran trị giá 40 tỷ USD phải tạm ngừng do lệnh trừng phạt của Mỹ.

Việc Tổng thống Trump tiếp tục “chơi dao” rõ ràng chỉ càng làm suy giảm vai trò của Mỹ trong các vấn đề quốc tế

Không thể dễ dàng để cho Mỹ phá hỏng cơ hội sau cả chục năm mới có được, giới lãnh đạo Iran dù tuyên bố cứng rắn nhưng vẫn muốn tạo cơ hội cho các phương án ngoại giao để huy động sự ủng hộ của quốc tế. Trong tuyên bố mới nhất, lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran, Ali Khamenei, khẳng định trừ phi 3 nước EU (là Anh, Pháp, Đức) có đảm bảo chắc chắn đối với thỏa thuận cũng như các hoạt động thương mại với Iran, nếu không Tehran sẽ rút khỏi thỏa thuận này.

Việc Tổng thống Trump tiếp tục “chơi dao” bằng việc theo đuổi các chính sách biệt lập mà phớt lờ phần còn lại của thế giới rõ ràng chỉ càng làm suy giảm vai trò của Mỹ trong các vấn đề quốc tế, đặc biệt là làm gia tăng sự hoài nghi từ chính các đồng minh cũng như từ cộng đồng thế giới.

Trong bối cảnh hiện nay, nếu Mỹ và các nước không tỉnh táo và có các bước đi cụ thể, nhanh chóng, rất có thể sẽ buộc Iran tái khởi động chương trình làm giàu urani, và những căng thẳng liên quan chương trình hạt nhân của Iran lại một lần nữa trở thành “hồ sơ” nóng gây căng thẳng dai dẳng với những hệ lụy khó lường./.

Từng đứng bếp khách sạn năm sao để nấu ăn cho nhiều vị nguyên thủ quốc gia, nhưng cũng từng nhễ nhại mồ hôi trong góc bếp của quán bia hơi để phục vụ những lao động bình dân.

Từng suýt ế vợ chỉ bởi là anh bếp quèn không bằng đại học, nhưng cũng từng làm nên “chuyện tày đình” trong nghề thời đó khi chỉ “có muôi với chảo thôi mà ‘cưa’ được cả cô nhân viên khách sạn oách nhất Thủ đô xinh đẹp, con nhà lá ngọc cành vàng lại còn tốt nghiệp bằng đỏ Học viện Ngoại giao…

Đó là cả quãng đường dài hơn 20 năm lăn lộn trong nghề, với vô vàn trải nghiệm có thăng có trầm nhưng với ý chí và nỗ lực vươn lên không ngừng nghỉ, với tinh thần lạc quan, cầu thị, luôn học hỏi, với quyết tâm cao và dám chọn lựa… Tổng Bếp trưởng khách sạn Sheraton Hanoi Nguyễn Công Chung đã tự “chế biến” nên một câu chuyện đẹp cho cuộc đời mình cũng như thêm vào danh sách những câu chuyện đẹp cho cộng đồng, xã hội.

Nguyễn Công Chung là cái tên Việt Nam đầu tiên được chọn và bổ nhiệm ở vị trí Tổng Bếp trưởng khách sạn 5 sao. Trước đó, vị trí này trong các tập đoàn quốc tế đều do người nước ngoài đảm nhiệm.

Khi Nguyễn Công Chung được vinh danh Đầu bếp xuất sắc nhất châu Á năm 2017 thì nhiều người mới ng ỡ ngàng biết rằng, đây chính là người đã qua mặt hết các đầu bếp nổi tiếng nước ngoài để trở thành người Việt Nam đầu tiên giữ vị trí Tổng Bếp trưởng của một khách sạn 5 sao thuộc sở hữu của tập đoàn đa quốc gia – lãnh địa vốn từ trước đến nay chỉ dành cho các “vua bếp nước ngoài.”

Người đàn ông có nụ cười dễ mến này, đã khiến tất cả đi hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác qua câu chuyện của cuộc đời mình.

KHỞI NGHIỆP TỪ BẾP BIA HƠI

– Tôi được biết khi mới khởi nghiệp anh từng đứng bếp cho quán bia hơi?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Công việc làm bếp đầu tiên của tôi là ở một quán bia hơi, làm 6 ngày, được 6 tờ 20.000 đồng, tổng cộng 120.000 đồng.

Lúc đó, tôi sắp học xong nghề, chưa có cơ hội và nhiều lựa chọn, có người giới thiệu việc làm nên tôi thử. Đầu tiên chủ quán bắt tôi cào lò, vì bếp ở quán bia hơi dùng lò than. Phía trên bếp còn có ống khói, có hôm mưa, nước theo đường ống đó nhỏ tong tỏng vào người… và tôi cứ thế đứng làm từ sáng đến tối.

“Chủ quán bắt tôi cào lò… Có hôm mưa, nước theo đường ống nhỏ tong tỏng vào người… và tôi cứ thế đứng làm từ sáng đến tối.”

Rồi tôi nghĩ, cuộc đời mình không thể tiếp tục làm công việc như thế này, không thể chỉ nấu ăn cho quán bia mãi được. Lúc đó, tôi học nghề mới được một năm nhưng đã có ước mơ sau này phải làm ở khách sạn 5 sao danh giá.

Sau đấy tôi vào làm ở một nhà hàng Ấn Độ, lương cao hơn, họ trả lương cứng 100 USD một tháng.

– Đến giờ, khi đã trưởng thành trong nghề, ở vị trí cao là Tổng Bếp trưởng của khách sạn 5 sao, nghĩ lại những ngày tháng khởi nghiệp đó anh cảm thấy thế nào?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Tôi nghĩ, mọi người dù có thành đạt ở bất cứ ngành nghề nào, khi khởi nghiệp cũng sẽ gặp những điều không mong muốn, hay do hoàn cảnh bắt buộc. Ai cũng cần có thời gian để có nhiều kinh nghiệm và trải nghiệm với năm tháng để tự điều chỉnh, rồi mới có quyền lựa chọn.

– Tôi thấy nghề bếp bây giờ đang rất “hot” chứ không như thời của anh đôi chục năm trước…

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Đúng thế, nghề bếp bây giờ rất “hot.” Thị trường trong nước đang phát triển quá nhanh, người dân không chỉ ăn ngoài hàng quán rất nhiều mà còn vào ăn ở các khách sạn. Người ta cũng đã qua thời ăn Đủ mà hướng đến ăn Ngon. Và từ đó đã bộc lộ ra vấn đề đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Trong khi đó, cơ hội của những người làm bếp là rất nhiều.

Đơn cử, ở đây, tôi có rất nhiều nhân viên dù chỉ là nhân viên chính nhưng sau một thời gian họ có cơ hội làm bếp phó hay bếp trưởng ở các nhà hàng, khách sạn nhỏ. Tức là họ có nhiều cơ hội trong công việc, thu nhập cũng không đến nỗi tồi so với mặt bằng chung.

Nhân viên thấp nhất của tôi hiện giờ lương cơ bản cũng được hơn 4 triệu đồng/tháng, thêm khoản phí phục vụ nữa là thu nhập hàng tháng khoảng từ 8,5-9 triệu đồng/tháng rồi. Tôi cứ so với các bạn cử nhân ra trường vào làm ở các công ty thì lương cũng chỉ tầm 5-7 triệu đồng mỗi tháng thôi.

– Anh làm một bài toán nghe qua có vẻ rất dễ, nhưng tôi được biết kinh phí để học nấu ăn một cách chuyên nghiệp, có đẳng cấp thường khá tốn kém, cũng như muốn nấu ăn ngon thì phải biết ăn ngon, mà để ăn ngon thì vô cùng đắt đỏ… Anh có thể chia sẻ những trải nghiệm về những điều đó của mình được không?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Cũng tùy nơi thôi, học phí ở một số trường tương đối đắt, nhưng nếu học trong các trường du lịch, trung tâm dạy nghề của Nhà nước hay trung tâm được thành phố bảo trợ thì sẽ rẻ hơn. Học ở những trường tư, học phí của một khóa có thể từ 100-200 triệu đồng, thậm chí tới hơn 200 triệu đồng cho 18 tháng học nghề bếp.

Ngày xưa, tôi học một năm hệ chính quy ở Trường Kỹ thuật Ăn uống và Phục vụ Hà Nội của Sở Giáo dục và Đào tạo. Thời đó, chúng tôi được khuyến khích học nghề nên tôi đi học chỉ tốn 36.000 đồng học phí mỗi tháng. Ở trường còn có ba loại học bổng, nếu học tốt cứ ba tháng lại lĩnh một lần. Tôi đi học hầu như toàn được “ăn ra.”

Sau đó ra nghề, tôi làm ở bếp hàng bia hơi được 6 ngày như vừa chia sẻ, làm ở nhà hàng Ấn Độ một năm, rồi được tuyển vào khách sạn Metropole Hà Nội. Thời làm cho Metropole, tôi được đi đào tạo khá nhiều khóa học ngắn ở nước ngoài và đi giao lưu nghề.

Rồi sang khách sạn Sheraton tôi không chỉ được đi học nhiều khóa ở nước ngoài, mà còn được học thêm chương trình lãnh đạo. Để lên được vị trí Tổng Bếp trưởng như bây giờ cũng là một hành trình dài nhiều thăng trầm… (cười).

NẤU ĂN CÀNG ĐƠN GIẢN CÀNG NGON

– Qua nhiều năm trong nghề, anh thấy mình mạnh nhất ở phong cách ẩm thực nào?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Thời còn học nghề tôi có thể nói mình mạnh về món Á, hay Việt Nam hay đến khi được học đào tạo chuyên sâu tôi lại thiên về các món ăn Âu, rồi lại thích món ăn Nhật… Thế nhưng đến giờ, đối với tôi, tôi thích tất cả và phải làm được tất cả.

Ở Sheraton Hà Nội, chúng tôi có tiếng làm được món ăn của tất cả các nước. Món ăn của mỗi nước đều có nét đặc trưng và thú vị riêng, vì thế chưa bao giờ tôi cảm thấy nhàm chán trong việc khám phá món ăn các nước.

Thường với những món Âu mọi người sẽ nghĩ đến thịt bò, thịt cừu hay cá nướng với các loại sốt ăn kèm với khoai tây. Món Á hay Việt Nam đặc trưng sẽ là những món xào xáo, món ăn Nhật Bản là sushi, sashimi… Thế nhưng đối với chúng tôi, cái nhìn hoàn toàn khác.

Bây giờ, không chỉ là các món ăn Âu, Á, tôi còn làm những món tuy là Âu nhưng hương vị Nhật, hay hương vị Việt Nam. Còn với món Á, chúng tôi lại chế biến theo kiểu Âu.

– Bây giờ ở cấp quản lý rồi, tay nghề điêu luyện rồi, có khi nào anh thử nghiệm một kỹ thuật nấu ăn gì đó mới mẻ?

Như nhiều bếp trưởng người nước ngoài tôi biết, khi đã trở nên điêu luyện trong việc tạo ra các món ngon sẽ thường sáng tạo những công thức mà nhiều người gọi là “không tưởng.” Ví dụ như trong ẩm thực phân tử, họ sử dụng kỹ thuật sous-vide (phương pháp làm chín thức ăn trong môi trường chân không, ở nhiệt độ thấp từ 50-70 độ C), phủ khói tạo hương, chưng cất bằng máy… nhằm tạo ra những món ăn có thể khai mở các giác quan cho người thưởng thức.

Anh thì sao, anh có dành thời gian nghiên cứu để tạo ra những món ăn thực sự khác biệt?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Với sáng tạo, tôi nghĩ mỗi người sẽ theo một hướng. Như bạn vừa lấy ví dụ là hình thức nấu ở nhiệt độ thấp. Nếu bảo những đầu bếp ấy đã sáng tạo ra phương pháp nấu ăn mới thì cũng chẳng phải, vì họ cũng phải dựa trên những nguyên lý chung mà chúng tôi đều biết qua các khóa học nâng cao và tự học.

– Vậy có kỹ thuật chế biến nào đặc biệt khiến anh phải tiêu tốn nhiều thời gian và nguyên liệu để luyện tay nghề?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Sau nhiều năm làm nghề, tôi rút ra một kinh nghiệm thế này và tôi chia sẻ rất thật với bạn là, nấu ăn cứ càng đơn giản càng ngon.

Tất nhiên, có ba điều quan trọng để món ăn ngon. Một là chất lượng nguyên liệu phải luôn đảm bảo tươi ngon và đúng nguồn gốc khi dùng để tạo món ăn. Hai là cách nấu như nào cho đơn giản nhất để giữ được nguyên vị của nguyên liệu, của gia vị. Thứ ba là kỹ năng của người đầu bếp làm thế nào để tẩm ướp hương vị cho nổi bật món ăn ấy.

Bao giờ cũng thế, sau khi mặc sức sáng tạo một thời gian, người ta sẽ quay về với những điều cơ bản. Ở châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản… họ đều có nhiều sáng tạo, nhưng cuối cùng họ đều quay lại với cái cốt lõi là cơ bản.

“Tôi rút ra một kinh nghiệm thế này và tôi chia sẻ rất thật với bạn là, nấu ăn cứ càng đơn giản càng ngon.”

– Theo anh, nguyên liệu ngon sẽ chiếm bao nhiêu phần trăm của một món ăn ngon?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Tôi nghĩ là 50%. Phần còn lại là tay nghề và cách nấu. Nếu nguyên liệu và gia vị ngon mà không biết cách nấu thì cũng không ổn.

– Từng nấu món ăn của rất nhiều nước, anh thấy thích món ăn nước nào nhất và món ăn như thế nào có lợi cho sức khỏe?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Món ăn mỗi nước đều có hương vị riêng. Cá nhân tôi vẫn luôn thích món ăn Việt Nam.

Xu hướng hiện nay chúng ta đang hướng tới những sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ, đặc biệt là những nguyên liệu có thể biết được quá trình nuôi dưỡng, nuôi trồng. Đó là những sản phẩm an toàn.

Tôi khẳng định, tất cả những sản phẩm ăn được đều tốt cho sức khỏe. Để có lợi cho sức khỏe, bạn nên chọn những thực phẩm ít dầu, mỡ và cách chế biến đơn giản nhất. Một món nướng, bạn ăn có thể thấy thơm ngon nhưng nó phải qua nhiều công đoạn tẩm ướp, nướng trên than, đương nhiên sẽ không thể còn thuần khiết như miếng thịt luộc. Tôi nghĩ một miếng thịt lợn luộc sẽ là đảm bảo nhất.

Khi tôi học nghề bếp, mỗi nguyên liệu sẽ được chế biến trong một giới hạn nhiệt độ khác nhau.

Ví dụ, tôi nói riêng về mì chính, nhiều người không biết, có khi đang xào, nhiệt lúc ấy lên tới 110-120 độ C mà cho thêm mì chính vào là không được, vì khi ấy chất trong mì chính sẽ bị biến đổi. Mì chính chỉ an toàn nếu cho vào món ăn nóng dưới 100 độ C. Do đó, mì chính có thể dùng để tẩm ướp, cho hòa tan trước khi nấu canh…

Để tốt cho sức khỏe, hãy ăn nhiều rau, hoa quả, hải sản, đặc biệt nên uống nhiều nước. Mỗi ngày tôi đều uống hơn 2 lít nước, thiếu là tự dưng mệt và đau đầu.

Trên chiếc đĩa trắng, một bên là miếng sườn bò Mỹ được hầm nhừ, nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng có vài sợi mùi tàu thả dáng hững hờ phía trên cùng vệt sốt vang vị truyền thống Việt Nam; bên kia là miếng thăn bò nướng kèm với chút gan ngỗng kiểu Pháp cùng thứ nước sốt độc chiêu được chế biến từ rượu nếp cẩm Việt, điểm tô đôi ba ô nấm. Vị thơm đặc biệt vừa hòa trộn mà lại vừa đặc sắc quấn quện, khiến người ăn không biết nên chọn bên nào trước để thưởng thức… Đó là món “Bò hai vị” của Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung, món ăn mà nhiều thực khách đùa là nên đổi thành “Bò chữ Nhất”- bởi nó luôn được vét sạch sẽ chẳng còn gì ngoài chiếc đĩa trắng không, như câu chuyện tiếu lâm xưa…

NGƯỜI NHẠC TRƯỞNG “QUYỀN LỰC”

– Tôi cho là, ở đây anh giống như một “nhạc trưởng” bận rộn với hàng trăm “nhạc công” chơi ở những “bè” khác nhau…

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Đúng rồi, “nhạc trưởng” ở trong bếp và tôi cũng là cây cầu nối các bộ phận khác với nhau như bộ phận bán hàng, bộ phận phục vụ… Có một món ăn ngon đã đành rồi nhưng làm thế nào để các bạn ngoài nhà hàng có thể giới thiệu với khách cho hấp dẫn.

Hiện thực đơn của khách sạn chúng tôi đang xây dựng đi theo hướng thực phẩm hỗ trợ cho sức khỏe.

Thực đơn sẽ tăng cường thêm nhiều loại rau, các món dùng thịt nạc, giảm độ ngọt ở các món bánh… được chế biến từ nguồn thực phẩm hữu cơ, lựa chọn tươi ngon từ các vùng miền trong nước hoặc dùng nguồn nhập khẩu chất lượng. Các món ăn ngoài ngon còn phải được trang trí, bày biện đẹp để tăng hương vị và trải nghiệm cho thực khách.

Chúng tôi đang hướng tới tìm và sử dụng nguồn nguyên liệu chất lượng của địa phương và lồng vào đó những câu chuyện. Ví dụ như câu chuyện về nguồn gốc của món ăn, nguồn gốc của các loại gia vị, hay về phong cách nấu.

Bếp của chúng tôi đang dùng rất nhiều loại rau gia vị Việt Nam cho các món ăn Âu, Á. Ví dụ, món thăn bò nướng kèm sốt rượu nếp cẩm lên men, sò điệp Nhật sốt đậu me Việt Nam…

Có nghĩa là trong các món ăn Âu, Á chúng tôi kết hợp thêm các loại gia vị Việt để mang đến những trải nghiệm mới cho người dùng.

– Đó chính là ẩm thực fusion rồi.

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Đúng vậy. Quan trọng là chúng tôi đưa đến những hương vị mới từ những kết hợp gia vị, đổi mới hình thức chứ nguyên liệu quanh đi quẩn lại cũng chỉ có chừng đó.

– Là Tổng Bếp trưởng, anh có bao nhiêu thời gian trực tiếp đứng bếp?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Thời gian đứng bếp tôi có tương đối ít, chỉ khoảng 20% thời gian mỗi ngày, là khi tôi ra thực đơn mới thì sẽ làm để cùng thử với mọi người, nếu thành công sẽ hướng dẫn cho các bếp trưởng, bếp phó.

Vì dưới tôi còn nhiều cấp bậc nữa, nên sau đó đội ngũ bếp ở dưới sẽ có trách nhiệm hướng dẫn nhau.

“muốn phát triển thì mình phải phát triển cả đội, chứ chỉ mình mình làm giỏi… như thế không phải là thành công của tôi.”

– Vậy anh đích thực vô cùng quyền lực đó…

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Bao giờ cũng thế thôi, muốn phát triển thì mình phải phát triển cả đội, chứ chỉ mình mình làm giỏi hay nói chỉ có tôi mới làm giỏi món nọ món kia, như thế không phải là thành công của tôi.

Thành công của tôi phải là tôi đã ra được một món mới thì tất cả nhân viên của tôi đều phải làm được món đấy đưa đến khách hàng với chất lượng tốt nhất theo tôi mong muốn. Thì ở đây còn cả một quy trình phía sau để phát triển món ăn nữa.

– Gần đây thực đơn bếp của anh làm có món nào ngon, độc đáo và được khách ưa chuộng không?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Hiện tôi có món bò hai vị, món phở bò Hitachi.

Nếu gọi món bò hai vị, khách có thể thưởng thức được hai vị bò trên đĩa. Một nửa đĩa tôi dùng sườn bò Mỹ hầm, ăn kèm sốt chính là sốt vang của Việt Nam và thêm rau mùi tàu; còn phần bên kia đĩa là thăn bò nướng kèm gan ngỗng kiểu Pháp, thưởng thức cùng sốt rượu nếp cẩm.

Món phở bò Hitachi của tôi thì giữ nguyên các hương vị truyền thống của món ăn “đặc trưng” Việt Nam như: gừng nướng, hoa hồi, thảo quả và những rau gia vị như mùi tàu, hành, gừng thái chỉ, rau thơm. Điểm khác biệt là tôi kết hợp với bò Hitachi của Nhật Bản, có độ vân mỡ rất đặc biệt, rất mềm, ngọt và mượt trong miệng.

Ngoài ra, chúng tôi còn có món mỳ Ramen, bánh xèo… rất được khách ưa thích.

– Ở vị trí như anh chắc chắn đã có rất nhiều cơ hội tham gia những khóa học nâng cao tay nghề ở nước ngoài, vậy ẩm thực nước nào khiến anh ấn tượng và điều anh học hỏi được nhiều nhất ở đất nước đó là gì?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Đó chính là nước Nhật. Tôi rất thích sự kiên trì và chuẩn mực của người Nhật. Tức là, cái gì họ đã học từ cấp trên, từ người đi trước như thế nào thì họ sẽ tiếp tục làm theo đúng như thế. Họ làm đúng như thế đến bao giờ cấp trên bảo thay đổi họ mới thay đổi. Đó là một mắt xích vô cùng quan trọng để có thể đưa những sản phẩm có chất lượng cao và đồng đều ra thị trường.

Tôi nghĩ, thành công của tôi được như ngày hôm nay cũng một phần tương đối nhiều là nhờ những kiến thức và tư duy học được ở Nhật.

Rời khỏi căn bếp với quyền lực tối thượng, như bất kỳ người đàn ông nào khác Chung có những sở thích bình dị như chụp ảnh, du lịch khám phá những cái mới, dành thời gian cho gia đình và đặc biệt là… ăn những món do mẹ nấu.

MỘT NHÀ TOÀN NHÂN TÀI

– Hàng ngày, làm việc trong khách sạn phải làm và nếm thử hàng trăm món ăn ngon, đẹp mắt cũng như bao quát các nhà hàng Âu, Á toàn món cao cấp, vậy khi về nhà, thực đơn của gia đình anh thế nào?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Đơn giản lắm, tất cả đều do mẹ tôi đạo diễn. Bởi cuộc đời tôi hầu như dành cho bếp khách sạn, 12 tiếng mỗi ngày. Từ sáng đến tối, tôi ở khách sạn nên khi về tôi chỉ ăn đồ do mẹ nấu thôi.

– Thế thì thật thiệt thòi cho hai đứa con anh, vì có “đầu bếp xịn” trong nhà mà hiếm khi được thưởng thức…

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Đúng là thiệt thòi thật, vì tôi chẳng bao giờ có hứng thú đi ăn nhà hàng để biết được món nọ món kia ra sao, với tôi điều đó không có nghĩa lý gì cả.

Thế nên ở nhà, nếu muốn ăn đồ Việt Nam, đã có bà nấu, còn thi thoảng mấy mẹ con nghĩ ra món nào đặc biệt thì tôi “chỉ đạo từ xa.” Tóm lại, tôi chẳng phải làm cái gì cả (cười). Ở nhà tôi, ai muốn ăn thì tự lăn vào bếp. Chỉ có món nào cực khó mà được “đặt hàng” thì tôi mới làm.

Hơn nữa, riêng món bún chả, canh cua, cá kho, bò sốt vang, nem rán… thì mẹ tôi làm ngon hơn tôi nhiều.

– Vậy anh mang đến cho tụi nhỏ điều gì, niềm vui trong ăn uống này?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Bạn biết không, cô con gái của tôi rất có tâm hồn ăn uống. Đi ăn xong nhận xét như chuyên gia vậy.

Nhưng cháu lại có năng khiếu về vẽ, khoe chút nhé, cháu chính là cô bé 10 tuổi đầu tiên có triển lãm tranh ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đấy.

– Ôi vậy là gia đình anh toàn nhân tài…

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Tài gì chứ. (cười).

-Thì đó, tôi nghe kể về câu chuyện tình “tày đình” của anh bếp “cưa” người yêu chỉ bằng muôi với chảo, rồi sau đó suýt không thể lấy cô hoa khôi chỉ vì cáI xuất thân đầu bếp…

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: À, đúng là tôi suýt nữa “mất” bà xã hiện tại vì làm bếp.

Chuyện tình của tôi ngày xưa kể ra cũng viết được thành truyện ấy chứ (cười). Hồi đó, Hoa nhà tôi mới ra trường, được giới thiệu về làm lễ tân ở khách sạn Metropole Hà Nội. Hoa xinh, lại là con nhà gia giáo, học giỏi. Vợ tôi đã tốt nghiệp bằng đỏ Học viện Ngoại giao. Nhưng do chưa xin được việc nên đành chấp nhận việc làm có thể nói là chưa tương xứng đó.

“Bố cô ấy là giám đốc, mẹ là giáo viên. Một gia đình như thế không dễ gì chấp nhận anh nhân viên bếp lại không có bằng đại học như tôi làm rể.”

Có lẽ là duyên phận, khi đó tôi lại đang làm trong bếp của Metropole. Thời chúng tôi, một anh nhân viên bếp mà yêu được cô lễ tân là chuyện tày đình lắm, một sự kiện ở Metropole thời đó rồi. Vợ tôi khi ấy mới vào trẻ trung, được bao nhiêu anh quần là áo lượt bóng mượt dòm ngó, trong khi tôi ở dưới bếp chỉ có chảo với muôi.

Trong nghề chúng tôi gọi như thế là vượt cấp, vì các bộ phận trong bếp có thể yêu nhau được, chứ bếp mà “lên” lễ tân thì chưa bao giờ. Kể cả làm việc ở trong ngành này hơn hai chục năm tôi cũng chưa thấy cặp nào cả.

Ấy thế mà tôi cưa đổ được cô gái đó (cười).

Chúng tôi gặp và thích nhau ở căngtin khách sạn. Khó khăn lúc ấy chỉ từ phía gia đình. Bởi bố cô ấy là giám đốc, mẹ là giáo viên. Một gia đình như thế không dễ gì chấp nhận anh nhân viên bếp lại không có bằng đại học như tôi làm rể. Trong lần ra mắt, khi tôi thẳng thắn nói rằng tôi không có bằng đại học, thì cũng được bố mẹ vợ thắng thắn là nếu muốn lấy Hoa, nhất định tôi “phải có bằng đại học.”

– Quả là một món thách cưới độc đáo và quá khó. Rồi anh đã đi học để có được chị Hoa?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Có, tôi đã đi học 4 tháng để thi vào hệ tại chức trường Đại học Kinh tế cho dù ngay khi đó cũng rất mông lung vì việc học đó.

Nhưng rồi tôi nghĩ, đi học ra có bằng tại chức để làm gì? Theo tính toán của tôi, nếu đi học phải xin nghỉ không lương. Mà lương tôi thời đó cao lắm, nếu mua vàng phải được 1,3 lượng vàng mỗi tháng, vì tôi làm hai nơi, ngoài Metropole từ 14 giờ đến 22 giờ 30 thì sáng tôi quản lý thêm bếp của một nhà thờ từ 9 giờ đến 14 giờ.

Nếu xin nghỉ bếp khách sạn không lương cũng chỉ được 6 tháng sẽ phải quyết định làm tiếp hay nghỉ. Còn nếu làm quản lý nhà hàng tuy lương cao hơn bên khách sạn nhưng lại không có nhiều cơ hội học nâng cao tay nghề sau này.

Thế là tôi quyết định đặt tất cả lên bàn cân và nói với Hoa để cô ấy lựa chọn. Gia đình cô ấy mong muốn bằng cấp thì tôi đã cố gắng để thi nhưng khi lấy vợ thì nghĩa vụ của tôi là phải đảm bảo cho cuộc sống gia đình. Học xong mà nghề nghiệp bấp bênh thì ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của chính vợ con mình.

– Tóm lại là cuối cùng nhưng bố mẹ vợ anh đã bỏ qua món thách cưới bằng đại học và vẫn gả con gái cho anh chàng muôi, chảo?

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Bởi tôi đã cho họ thấy được những nỗ lực của bản thân. Còn đến lúc đó họ không đồng ý nữa thì chắc tôi phải đi tìm cô khác (cười).

– Và đến giờ thì sao…

Tổng Bếp trưởng Nguyễn Công Chung: Gia đình Hoa từ khi chấp nhận đến giờ hoàn toàn quý mến và vui vẻ với con rể. Các cụ hiểu là xét cho cùng, quan trọng là con người chứ không phải bằng cấp. Thậm chí đến giờ các cụ còn tự hào vì tôi. Và đó cũng là hạnh phúc của tôi, sự đền đáp cho những nỗ lực của tôi với nghề.

– Xin cảm ơn những chia sẻ của anh./.

Hà Nội.

Một giờ sáng.

Không gian trở nên tĩnh mịch, dòng người qua lại hầu như không có. Phố xá lúc này chỉ có hai gam màu ảm đạm, màu vàng của ánh đèn đường và màu đen của những tán cây hay góc khuất.

Ở góc nhỏ, bà lão đang nằm co ro ngủ trên nền vỉa hè trước một cửa hàng đã đóng cửa trên phố Triệu Quốc Đạt.

Túi đồ đạc lỉnh kỉnh quần áo trong đó trở thành chiếc gối đầu, trên người không có lấy một mảnh chăn.

Hai giờ sáng, trên con phố Trần Nhân Tông, một góc khuất ánh đèn đường không rọi tới, người đàn ông không chăn không chiếu đang nằm ngủ trước cửa hàng. Chỗ người đàn ông ấy nằm chỉ vẻn vẹn bằng đúng chiều rộng của thân người, phía trên đầu ông là một chai nước được đặt ngay ngắn.

Và, Hà Nội ban ngày nhộn nhịp, tấp nập là thế mà đêm xuống, ở nhiều các khu phố, từ khu vực phố cổ, gầm cầu, công viên… chìm trong màn đêm trở nên lặng lẽ, tĩnh mịch hơn.

Chiếc giường vỉa hè

Cô đơn, lẻ loi dưới những tán cây, ánh đèn đường và hè phố trong từng đêm vắng là tình cảnh của những người vô gia cư tại Hà Nội. Họ không nhà cửa, không tiền bạc và không nơi nương tựa.

Hà Nội…. sau khoảng 11 giờ đêm, không khó để bắt gặp những hình ảnh nhiều người vô gia cư tất tả ôm quần áo, chăn, chiếu… đi về phía hướng vỉa hè để ngủ.

Đã gần về đêm, nhưng người đàn ông có bộ râu trắng cước như tiên vẫn loay hoay chưa ngủ.

Cụ tên Hải, năm nay đã 83 tuổi – độ tuổi đáng ra đã phải được nghỉ ngơi trong vòng tay chăm sóc của con cháu – nhưng vẫn đang phải đương đầu với cuộc sống mưu sinh.

Không nhà cửa. Không con cái. Ông cụ đã quá tuổi lao động hàng ngày vẫn lang thang đi nhặt phế liệu kiếm sống, chỗ nghỉ ngơi duy nhất mỗi đêm cũng lại là vỉa hè. Hàng ngày, cụ sống nhờ những bữa cơm tình thương của người qua đường, họ cho gì thì nhận.

Không nhà cửa. Không con cái. Ông cụ đã quá tuổi lao động hàng ngày vẫn lang thang đi nhặt phế liệu kiếm sống. Chỗ nghỉ ngơi duy nhất mỗi đêm cũng lại là vỉa hè.

Đôi tay chai sạn, nhăn nheo còn nhem nhuốc những vết bẩn đón lấy hộp đồ ăn, tay ông run run, rồi ông cất hộp thức ăn vào bọc quần áo.

Ông cười, đây là phần cho bữa sáng mai, vì hôm nay ông đã được ăn tối rồi.

Giọng nói chầm chậm và có phần hơi yếu, ông tâm sự: “Tôi sống như này lâu rồi, cũng không nhớ rõ là từ năm nào nữa. Tôi là người ở đây. Không có con cháu gì cả, ban ngày tôi đi nhặt vỏ chai vỏ lon bán, đến tối lại ngồi đây, ai đi qua họ cho cơm thì tôi ăn.”

Tài sản của ông cũng chỉ có vài bộ quần áo, vài chai nước đựng trong túi nilon, ban ngày đi đâu thì ông lại xách theo đấy.

Ông Hải kể, mỗi ngày ông dậy sớm trước khi nhà người ta mở cửa, sau đó đi vệ sinh ở nhà vệ sinh công cộng. Cả ngày lang thang kiếm ăn, tối đến, chờ khi các cửa hàng tắt đèn, ông lại trở về đúng chỗ cũ, nghỉ ngơi trên “chiếc giường vỉa hè.”

Xung quanh ông Hải có đến 3, 4 người đàn ông cũng lấy vỉa hè làm giường ngủ. Già có, trung tuổi có, cả thanh niên cũng có. Đôi giày vải cũ sờn của một người lao động cũng nằm nghỉ ngay ngắn sau một ngày bôn ba khắp các nẻo đường kiếm kế sinh nhai.

Những người đàn ông này trò chuyện, chia sẻ đồ ăn với nhau như những người hàng xóm. Sống trong cảnh bơ vơ như vậy, dường như sự sẻ chia đó là cách cộng cư tốt nhất. Họ cho đi và nhận lại.

Trái tim người mẹ cô độc

Trên phố Nguyễn Đình Chiểu, chiếc xe đạp đã cũ mèm được dựng trên vỉa hè, ngồi sát cửa cuốn của một cửa hàng, bà Trang (Vĩnh Tuy – Hà Nội) kể đã 1 giờ đêm, bà vẫn chưa ăn gì vì hôm nay chưa có ai đến làm từ thiện. Đôi mắt khẩn khoản đợi sự trợ giúp, gương mặt xanh xao núp dưới chiếc mũ sụp xuống sát mắt khiến người phụ nữ này trông càng tội nghiệp.

Bà Trang cho hay, trước đây, bà cùng với con trai của mình sinh sống rất yên ổn. Nhưng khi lớn lên, cậu con trai ham chơi và nợ nần khiến bà phải bán đi căn nhà để trả nợ. Từ đó đến nay, bà sống cảnh lang thang ngoài đường để kiếm sống bằng nghề nhặt ve chai, đồng nát.

Bà bùi ngùi tâm sự: “Bây giờ tôi không còn nhà cửa, không còn chỗ nào để đi nữa. Nhà cửa bán hết rồi, mất hết rồi. Thằng con trai đi rửa bát thuê ở ngay Hà Nội mà mấy năm nay nó chưa một lần nhìn đến mẹ. Có lần nhìn thấy tôi ngồi đây, nó cũng làm ngơ. Có con cũng như không, bệnh tật ốm đau cũng chỉ có một mình…”

Bà Trang đang ngồi nghỉ sau một ngày lao động đầy mệt nhọc. Con phố Nguyễn Đình Chiểu là nơi mà bà thường đến ngủ mỗi đêm.

Chiếc xe đạp cũ chất đầy những bọc ni lông là tài sản duy nhất của bà. Một bên chân đau cả năm trời nhưng không có tiền chữa ngày càng sưng to khiến việc di chuyển càng khó khăn.

Giống như bà Trang, dọc trên con phố này vẫn còn rất nhiều những mảnh đời bếp bênh và trớ trêu.

Nhọc nhằn kiếp sống mưu sinh

Nhọc nhằn kiếp sống mưu sinh tạm bợ có lẽ là những khó khăn lớn nhất mà những người lao động nghèo và những vô gia cư đang phải trải qua.

Những người vô gia cư chủ yếu là những người già và những người trung tuổi đang trong độ tuổi lao động, người nhập cư cũng có, mà người gốc Hà Nội cũng có. Ban ngày họ đi làm thuê, tối đến trở lại vỉa hè để ngủ tạm bợ qua đêm.

Tài sản mưu sinh cũng chỉ có những bọc quần áo đã cũ và rách, có người khấm khá hơn thì có một chiếc xe đạp để đi lại. Thỉnh thoảng, họ vui vẻ và ấm lòng hơn khi nhận được những xuất cơm từ thiện hay những món quà nho nhỏ của những người đi đường.

Bà Trang bùi ngùi: “Bây giờ tôi không còn nhà cửa, không còn chỗ nào để đi nữa. Nhà cửa bán hết rồi, mất hết rồi. Thằng con trai đi rửa bát thuê ở ngay Hà Nội mà mấy năm nay nó chưa một lần nhìn đến mẹ. 

Những giấc ngủ chập chờn do tiếng còi của xe cộ qua đường và cả những khi thời tiết thất thường càng khiến cho họ cảm thấy bất an và lo lắng. Ngay cả kể những tối đi làm về sớm, sau một ngày lao động mệt nhoài, họ lại phải thở dài chờ đợi các cửa hàng đóng cửa thì mới có chỗ ngủ.

Trong đêm vắng, mặc cho những dòng người đang tất bật di chuyển để trở về nhà của mình, duy chỉ có những người lao động nghèo, những người vô gia cư vẫn còn lang thang khắp các nẻo đường khu phố.

Mỗi người mỗi cảnh, có những người cứ đều đặn sống một cuộc sống như vậy suốt nhiều năm nay.

Rời những con phố ấy, hình ảnh và những tâm sự của bà Trang – người đàn bà trạc tuổi ngũ tuần đã nếm trải rất nhiều những vị đắng của cuộc đời vẫn day dứt theo chúng tôi mãi.

Cho dù là những đêm đông rét buốt, những cơn mưa phùn tạt lạnh tê tái cũng không lạnh bằng trái tim của một người mẹ bị bỏ rơi, bà chỉ mong một ngày nào đó đứa con trai của mình “hồi tỉnh” rồi sống cùng với bà, có khó khăn, vất vả đến mấy bà cũng cam lòng và bớt cô quạnh./.

Cuộc bầu cử Hạ viện Malaysia lần thứ 14 diễn ra ngày 9/5 được đánh giá là “hấp dẫn và đáng quan tâm nhất” từ trước tới nay tại quốc gia Đông Nam Á này. Sự xuất hiện của những nhân tố mới có khả năng thay đổi “cuộc chơi” trên chính trường Malaysia trong thời gian gần đây đang khiến cuộc bầu cử ngày càng thu hút sự chú ý của dư luận, song cũng trở nên khó đoán định hơn.

Tham gia cuộc bầu cử lần này có 3 lực lượng chính, gồm liên minh Mặt trận quốc gia cầm quyền (BN), Liên minh đối lập (PH) và đảng Hồi giáo liên Malaysia (PAS). Các đảng phái sẽ cạnh tranh 222 ghế trong Hạ viện để giành quyền thành lập chính phủ.

Cuộc bầu cử Hạ viện Malaysia được đánh giá là “hấp dẫn và đáng quan tâm nhất” từ trước tới nay

Kể từ khi Malaysia độc lập năm 1957 cho đến nay, liên minh BN với nòng cốt là đảng Tổ chức Dân tộc Mã Lai thống nhất (UMNO) liên tục là lực lượng lãnh đạo đất nước, bởi UMNO gần như là sự lựa chọn đầu tiên và duy nhất về mặt sắc tộc cho những người Malaysia bản địa, đặc biệt là người dân ở nông thôn. Phe đối lập, dù giành được nhiều hay ít ghế, nhưng chưa bao giờ bước lên đỉnh quyền lực tại Malaysia.

Tuy nhiên, với sự xuất hiện của đảng Người dân bản địa Malaysia thống nhất (PPBM) do cựu Thủ tướng Mahathir Mohamad lãnh đạo, cử tri đã có thêm một lựa chọn. Dưới sự chèo lái của ông Mahathir, một chính trị gia lão luyện với 22 năm làm thủ tướng, PPBM – thành lập tháng 9/2016, ngày càng nổi lên là một lực lượng “đáng gờm” đối với UMNO cũng như liên minh cầm quyền BN nói chung.

Các chuyên gia theo dõi tình hình chính trị tại Malaysia đều có chung nhận định rằng sự xuất hiện của PPBM chắc chắn sẽ dẫn đến việc “chia phiếu bầu” trong số cử tri người Malaysia gốc.

Nhân tố thứ hai có khả năng ảnh hưởng đến kết quả bầu cử chính là việc cựu Thủ tướng Mahathir, Chủ tịch PPBM, được lựa chọn làm ứng cử viên thủ tướng của liên minh đối lập. Với những kinh nghiệm dẫn dắt BN cũng như UMNO nhiều thập kỷ, ông Mahathir là người “tỏ tường” hơn ai hết về những “đường đi nước bước” của liên minh cầm quyền. Điều đó sẽ giúp ích rất nhiều cho PPBM nói riêng và phe đối lập nói chung trong việc cạnh tranh giành phiếu bầu của cử tri.

Nhưng quan trọng hơn hết, bản thân ông Mahathir hiện vẫn là chính trị gia được đông đảo người dân Malaysia tín nhiệm và kính trọng. Mặc dù một số công việc trong thời kỳ ông Mahathir nắm quyền bị đánh giá là “để lại hậu quả” cho đất nước, song không thể phủ nhận rằng dưới sự lãnh đạo của ông Mahathir, bộ mặt Malaysia đã có những thay đổi to lớn và căn bản. Từ hệ thống giao thông, nền công nghiệp ôtô nội địa, đến những công trình xây dựng như Tháp đôi, thủ đô hành chính Putrajaya…, tất cả đều mang đậm dấu ấn nhà lãnh đạo Mahathir. Người dân Malaysia chưa thể quên những việc mà ông đã làm cho đất nước.

Trong suốt thời gian vận động tranh cửa vừa qua, ông Mahathir liên tục xuất hiện, thông qua cả mạng xã hội và diễn thuyết trước đám đông để trình bày quan điểm về nhiều vấn đề mà Malaysia đang phải đối mặt và người dân đang quan tâm. Qua đó, ông kêu gọi sự ủng hộ của cử tri, thúc giục cử tri có những thay đổi trong lần bầu cử sắp tới. Những hoạt động tích cực thời gian qua cho thấy mặc dù tuổi đã cao (92 tuổi), song ông Mahathir vẫn là đối thủ “khó nhằn” của đương kim Thủ tướng Najib Razak.

Yếu tố thứ 3 có thể ảnh hưởng đến lá phiếu của cử tri là vấn đề thuế hàng hóa và dịch vụ (GST) được áp dụng từ năm 2014. Dù đã mang về cho ngân sách Malaysia trên 10 tỷ USD mỗi năm, được chính phủ xem là một nguồn thu quan trọng, song đa số dân Malaysia đều phản đối bởi nó đánh vào hầu hết các loại hàng hóa và dịch vụ, ảnh hưởng trực tiếp, “sát sườn” đến người dân.

Cùng với việc chi phí sinh hoạt tăng lên trong thời gian gần đây, thuế GST luôn là tâm điểm chỉ trích của người dân Malaysia đối với chính phủ nói chung và cá nhân Thủ tướng Najib nói riêng. Thuế GST và sự xuất hiện của các đảng phái dựa trên sự ủng hộ của người Malaysia bản địa hiện được coi là hai yếu tố định hình chính trường Malaysia hiện nay, đồng thời có ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả bầu cử sắp tới.

Tuy nhiên, liên minh cầm quyền cũng đang có những “quân bài” quan trọng, có thể tác động mạnh tới phiếu bầu của cử tri. Nổi bật trong đó là những thành tích khá ấn tượng về phát triển kinh tế đất nước trong khoảng thời gian hơn 1 năm qua. Như Thủ tướng Najib công bố, Malaysia là nước duy nhất mà các thể chế tài chính lớn trên thế giới phải điều chỉnh dự báo mức tăng trưởng kinh tế đến 4 lần trong vòng hơn 1 năm.

Năm ngoái, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Malaysia đã tăng 5,9%, mức tăng nhanh nhất trong vòng 3 năm qua, trong khi tỷ lệ thất nghiệp vào tháng 12 năm ngoái ở mức 3,3%, là mức thấp nhất tính từ năm 2015. Theo dự báo, kinh tế Malaysia sẽ tiếp tục tăng trưởng ấn tượng, trên 5%/năm trong thời gian tới. Đối với Chính phủ Malaysia và đương nhiên đối với cả các cử tri, đây là những con số “biết nói.”

Cương lĩnh tranh cử của BN gồm 341 sáng kiến, được chia thành 14 điểm đột phá liên quan hàng loạt vấn đề của đời sống xã hội Malaysia, trong đó nhấn mạnh đến việc tập trung phát triển kinh tế, nâng cao mức sống cho người dân. BN đặt mục tiêu tạo ra 3 triệu việc làm mới, cam kết hỗ trợ người dân trong việc mua nhà ở, hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tăng mức lương tối thiểu lên 1.500 ringgit (khoảng 8,7 triệu đồng), tăng đầu tư cho giáo dục và y tế…

So với cương lĩnh của phe đối lập, cương lĩnh của BN được đánh giá có tính thực tế và toàn diện hơn, đề cập những vấn đề mấu chốt mà người dân Malaysia đang phải đối mặt.

Cương lĩnh này sẽ là nền tảng giúp Malaysia giải quyết những thách thức phía trước cũng như hướng đến mục tiêu trở thành một trong 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới. Và đương nhiên, đây cũng là một “điểm cộng” cho liên minh cầm quyền trong việc giành phiếu bầu của cử tri.

Ngoài ra, với lợi thế là đảng cầm quyền, trong suốt thời gian qua, liên minh BN đã liên tục có những động thái “lấy lòng” cử tri. Từ việc công bố ngân sách năm 2018 cho đến các chương trình thăm hỏi, tặng tiền, quà, công bố các gói hỗ trợ… cho các tầng lớp dân chúng, các sắc tộc dân cư khác nhau, BN đã tạo nên cảm giác về một sự ủng hộ mạnh mẽ mà cử tri dành cho liên minh, ít nhất là trên các phương tiện truyền thông.

So với cương lĩnh của phe đối lập, cương lĩnh của liên minh Mặt trận quốc gia cầm quyền được đánh giá có tính thực tế và toàn diện hơn

Về phía đảng Hồi giáo liên Malaysia (PAS), lực lượng chỉ đứng sau liên minh BN về số phiếu bầu trong cuộc bầu cử năm 2013, có thể nói cũng đang đứng trước một cơ hội lịch sử. PAS có thể thu hút lá phiếu của các cử tri thất vọng với cả liên minh cầm quyền lẫn liên minh đối lập. Lãnh đạo PAS còn tuyên bố rằng “không có lý do gì cản trở PAS liên minh với BN trong việc thành lập chính phủ sau bầu cử.” Sự tự tin của PAS còn thể hiện ở việc đảng này quyết định tranh đua gần 160 ghế trong tổng số 222 ghế hạ viện.

Trong bối cảnh các lực lượng chính trị đều nỗ lực và cạnh tranh nhau mạnh mẽ trong vận động bầu cử, cử tri Malaysia càng có nhiều cân nhắc, vì vậy thái độ của cử tri Malaysia tại cuộc bầu cử lần này được cho là khó đoán định nhất. Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy một tỷ lệ không nhỏ cử tri cho biết vẫn chưa có được sự lựa chọn cuối cùng.

Bên cạnh đó, một trong những lý do khiến nhiều cử tri vẫn còn phân vân chính là việc không có những gương mặt mới nổi bật trong danh sách ứng cử viên, ngoài hai cái tên cũ là đương kim Thủ tướng Najib và cựu Thủ tướng Mahathir. Người dân Malaysia vốn không quá cởi mở với những vấn đề về chính trị, do vậy, việc họ có đi bỏ phiếu hay không, tỷ lệ đi bỏ phiếu là bao nhiêu và sẽ bầu chọn ai hiện vẫn là ẩn số./.

Lễ nhậm chức tổng thống thứ 7 trong lịch sử hiện đại nước Nga đã diễn ra trang trọng với những nghi lễ truyền thống vào đúng 12 giờ ngày 7/5 (16 giờ Việt Nam) tại điện Kremlin ở thủ đô Moskva, đánh dấu nhiệm kỳ thứ tư của ông Vladimir Putin trên cương vị Tổng thống Liên bang Nga. Đúng 18 năm trước, ông Putin lần đầu tiên được “chọn mặt gửi vàng” cho một trọng trách nặng nề: đưa nước Nga trở lại vị thế một cường quốc hùng mạnh có uy tín và ảnh hưởng trên trường quốc tế. Sau 18 năm, sứ mệnh đặt lên vai người đứng đầu nước Nga trong 6 năm tới còn nặng nề hơn: duy trì, khẳng định và củng cố hơn nữa vị thế của nước Nga trước những thách thức to lớn cả về đối nội và đối ngoại.

Khi nhậm chức, Tổng thống Nga đã đặt tay phải lên bản Hiến pháp Liên bang và trịnh trọng đọc câu tuyên thệ: “Tôi xin thề tôn trọng và bảo vệ quyền, tự do của con người và công dân trong khi thực thi quyền hạn của Tổng thống Liên bang Nga, tuân thủ và bảo vệ Hiến pháp Liên bang Nga, bảo vệ chủ quyền và độc lập, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ đất nước, trung thành phục vụ nhân dân.”

Hơn tất cả, Tổng thống Putin coi mục đích và trách nhiệm lớn lao nhất, có ý nghĩa nhất của mình là toàn tâm toàn lực cống hiến và phụng sự đất nước và nhân dân Nga. 

Trong tuyên bố nhậm chức, ông Putin đã nhấn mạnh nhiệm vụ chủ chốt của ông là xây dựng “một nước Nga cho tất cả mọi người dân Nga,” một nước Nga hiện đại hơn, năng động hơn, sẵn sàng chấp nhận mọi thách thức của thời đại. Một nước Nga mà ở đó an ninh và năng lực phòng thủ được bảo đảm vững chắc; sự thịnh vượng và sức mạnh dân tộc được duy trì. Một nước Nga là thành viên mạnh mẽ, tích cực và có ảnh hưởng trên trường quốc tế, sẵn sàng hợp tác bình đẳng và cùng có lợi với mọi quốc gia vì hòa bình và ổn định trên thế giới.

Hơn tất cả, Tổng thống Putin coi mục đích và trách nhiệm lớn lao nhất, có ý nghĩa nhất của mình là toàn tâm toàn lực cống hiến và phụng sự đất nước và nhân dân Nga, bảo đảm hiện tại và tương lai của nước Nga luôn gắn với thịnh vượng, hòa bình và phát triển.

Lời tuyên thệ nhậm chức sẽ được Tổng thống Putin hiện thực hóa bằng những chính sách cụ thể mà ông từng đề cập trong thông điệp liên bang đọc hôm 1/3/2018, ngay trước cuộc bầu cử tổng thống Nga.

Mục tiêu chính là đưa nước Nga lọt vào nhóm 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới, qua đó nâng cao phúc lợi và cải thiện hơn nữa đời sống người dân. 

Về đối nội, nhiệm vụ quan trọng nhất là định hướng phát triển nền kinh tế Nga theo hướng thúc đẩy hiện đại hóa và đa dạng hóa nền kinh tế, thu hút đầu tư, tạo nhiều việc làm mới, đưa tăng trưởng kinh tế Nga cao hơn trung bình của thế giới.

Mục tiêu chính là đưa nước Nga lọt vào nhóm 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới, qua đó nâng cao phúc lợi và cải thiện hơn nữa đời sống người dân. Đây sẽ là nhiệm vụ không dễ dàng khi Nga tiếp tục phải chống chọi với các lệnh trừng phạt của phương Tây đã kéo dài suốt 4 năm qua.

Dù đã vượt qua được giai đoạn khó khăn nhất và bắt đầu tăng trưởng trở lại, song nền kinh tế Nga vẫn đang bị lệ thuộc vào giá dầu mỏ và điều này luôn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Đảm bảo năng lực quốc phòng và an ninh cũng là một trong những nhiệm vụ chủ chốt mà Tổng thống Putin cần chú trọng, đặc biệt trong bối cảnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang tăng cường hiện diện quân sự ở khu vực sát biên giới Nga.

Về đối ngoại, trong bối cảnh Mỹ cùng các đồng minh phương Tây trong thời gian qua đã không ngừng gia tăng sức ép nhằm vào Nga, sự đối đầu giữa Nga và phương Tây cũng leo thang, việc thực thi chính sách đối ngoại chủ động, mềm dẻo, linh hoạt song vẫn bảo đảm các lợi ích quốc gia chắc chắn sẽ là ưu tiên trong chương trình nghị sự của Tổng thống Putin.

Trước mắt, nhiệm vụ của Tổng thống Putin là xây dựng “một đội ngũ giỏi,” một chính phủ mạnh đủ khả năng để hoàn thành những chính sách tham vọng mà tổng thống đề ra. Bên cạnh đó, ông cũng phải tìm kiếm và “đào tạo” người kế nhiệm để gánh vác vai trò người đứng đầu đất nước bởi khi kết thúc nhiệm kỳ này vào năm 2024, ông Putin không được phép tiếp tục tái tranh cử theo Hiến pháp Nga.

Lễ nhậm chức năm nay Tổng thống Nga năm 2018 có ý nghĩa đặc biệt khi cả nước Nga đang tưng bừng kỷ niệm Ngày chiến thắng phátxít 9/5. Không khí hào hùng của Ngày chiến thắng, của sức mạnh dân tộc và tinh thần đoàn kết, của niềm tự hào và lòng biết ơn đối với thế hệ đi trước… và trên hết, sự ủng hộ mạnh mẽ của người dân Nga đã giúp ông Putin tự tin bước vào nhiệm kỳ Tổng thống thứ 4, trong vai trò của người thuyền trưởng, một thủ lĩnh tinh thần, chèo lái “con thuyền” nước Nga vượt qua 6 năm bản lề sắp tới.

Những tín hiệu tích cực từ nền kinh tế, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp và dầu khí, đang mang lại cho người dân niềm tin vững chắc về một nước Nga mạnh mẽ “không thể bị đánh bại” bởi những đòn trừng phạt của phương Tây.

Sau lễ nhậm chức của Tổng thống Putin, Chủ tịch Duma quốc gia (Hạ viện) Nga Vyacheslav Volodin nói rằng một giai đoạn phát triển mới của nước Nga đã bắt đầu, song công việc trước mắt rất nặng nề, và để thực hiện được thì phải có sự chung tay của mọi người dân Nga.

Như chính Tổng thống Putin tuyên bố trong diễn văn nhậm chức: con đường phía trước của nước Nga còn nhiều chông gai, nhưng tinh thần anh dũng, lao động không mệt mỏi cùng tình đoàn kết và sự gắn bó với mảnh đất quê hương, tất cả sẽ trở thành động lực để chính ông và cả nước Nga vững tâm vượt qua thách thức.

Cuộc gặp cấp cao Donald Trump-Kim Jong-un chắc chắn sẽ có bầu không khí ấm áp. Ông Kim có thể sẽ thết đãi ông Trump bằng những kế hoạch phát triển kinh tế của ông và mục tiêu của ông biến thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên thành một thành phố đạt đẳng cấp thế giới với một khách sạn thuộc đẳng cấp thế giới.

Một cách cụ thể hơn, ông sẽ giải thích logic của việc tại sao phải hủy bỏ các biện pháp trừng phạt trước khi ông thậm chí có thể bắt tay vào việc đặt nền tảng cho việc phi hạt nhân hóa.

Christopher R. Hill, cựu Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á, hiện là Cố vấn trưởng bên cạnh Hiệu trưởng danh dự Viện Global Engagement và là giáo sư môn Ngoại giao thuộc Đại học Denver, Mỹ, đưa ra dự báo như vậy về cuộc gặp rất được mong đợi giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Triều Tiên.

Bản dịch bài viết được đăng tải độc quyền trên VietnamPlus, thông qua dự án Project Syndicate.

Kể từ cuộc gặp cấp cao ngày 27/4 giữa Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ tìm cách thể hiện mình là người đạo diễn đứng sau những diễn biến ngoại giao liên Triều. Tuy nhiên, bất chấp những tia hy vọng đang nhen nhóm trên bán đảo Triều Tiên, ông Trump có thể sẽ phải hối tiếc về việc đứng ra làm người đóng vai chính trên sân khấu, đặc biệt khi cuộc gặp cấp cao giữa chính bản thân ông với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đang ngày càng đến gần.

Để chuẩn bị cho sự kiện đó, được dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tháng Năm hoặc đầu tháng Sáu tới, ông Trump có khả năng sẽ tránh đọc hay lắng nghe lời khuyên từ các chuyên gia, và sẽ để mình tránh xa những thông tin trái ngược. Suy cho cùng, người ta cho rằng ông không có khả năng hấp thụ được những báo cáo chính sách toàn diện, được chuẩn bị chặt chẽ, và những ý kiến của ông có khuynh hướng phản ánh những gì mà ông vừa nói trước đó với một ai đó.

Ngoài điều đó ra, ông nhìn chung còn bị dẫn dắt bởi cảm giác khó chịu đối với những người tiền nhiệm, đặc biệt là Tổng thống Barack Obama, cho rằng những người này đã quá ngây thơ hoặc không chịu tập trung vào việc giải quyết vấn đề rắc rối đang gặp phải.

Tuy nhiên, cuộc gặp gỡ gây nhiều cảm xúc giữa ông Moon Jae-in và ông Kim Jong-un ở Panmunjom, “làng hòa bình” nằm trên biên giới chia cắt hai nước Triều Tiên, đang đặt ra một thách thức lớn đối với ông Trump, người đang muốn có một màn trình diễn hoành tráng, phô trương cho thấy tài ảo thuật đạt thỏa thuận thông qua thương lượng của chính ông để ông có thể nói với thế giới rằng: “Này các vị đã nhìn thấy có cuộc khủng hoảng, giờ đây các vị không còn thấy nó nữa.” Điều không may là mong muốn sở hữu vũ khí hạt nhân của Triều Tiên không thể đơn thuần chỉ phù phép là nó biến mất.

Trong hoàn cảnh tốt nhất, một cuộc gặp gỡ giữa ông Trump và ông Kim Jong-un sẽ đưa ra những công thức mơ hồ hơn cho cái có thể sẽ phải tiếp tục hoàn thiện thông qua nhiều cuộc thảo luận nữa.

Người Triều Tiên sẽ coi việc ông Trump sẵn sàng gặp ông Kim Jong-un như là bước đi đầu tiên đáng hoan nghênh trên con đường dẫn tới phi hạt nhân hóa

Để có thể hình dung là những thông báo ngoại giao như vậy có thể mơ hồ và không rõ ràng như thế nào, chỉ cần xem lại bản tuyên bố chung giữa ông Moon Jae-in và ông Kim Jong-un sau cuộc gặp gỡ của hai ông này, trong đó hai ông khoe là cùng chia sẻ giấc mơ về một bán đảo Triều Tiên phi hạt nhân hóa, là có thế thấy rõ.

Có khả năng nhất là ông Kim Jong-un sẽ đưa ra cho ông Trump những đảm bảo nghe có vẻ đáng khích lệ hơn những gì ông chìa ra cho Moon Jae-in, nhưng sẽ không nhiều. Đặc biệt, người Triều Tiên sẽ lập luận rằng kho vũ khí hạt nhân của họ là để tự vệ – một phản ứng hợp lý trước nhiều thập kỷ của cái gọi là thái độ thù địch của Mỹ. Người Triều Tiên sẽ coi việc ông Trump sẵn sàng gặp ông Kim Jong-un như là bước đi đầu tiên đáng hoan nghênh trên con đường dẫn tới phi hạt nhân hóa; và họ sẽ đáp lại cử chỉ này bằng một vài sự nhượng bộ tương ứng nào đó, ví dụ như ngừng thử vũ khí hạt nhân hay tên lửa tầm dài chẳng hạn.

Tuy nhiên, đối với câu hỏi liệu Triều Tiên có sẽ quay trở lại quy chế quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân và tham gia trở lại Hiệp ước không phổ biến Hạt nhân không, ông Kim sẽ tìm cách lảng tránh trả lời. Nhà lãnh đạo Triều Tiên sẽ nói điều này sẽ cần nhiều thời gian hơn, và sẽ đòi hỏi có thêm những biện pháp từng bước một từ phía Mỹ và các đồng minh của Mỹ trong khu vực nhằm loại bỏ tình trạng “mất lòng tin” hiện nay – một mối quan tâm ưa thích của Triều Tiên.

Về phần mình, ông Trump sẽ không có chuyện chấp nhận chuyện “từng bước một” như vậy, và do vậy ông sẽ tìm cách đi tắt để đạt được một điều gì đó giống như mục tiêu mà ông đã tuyên bố. Mặc dù cho đến nay ông vẫn chỉ trích những căn cứ quân sự được triển khai ở phía trước của Mỹ trong quá khứ, ông có thể gợi ý sẽ có một cử chỉ mạnh mẽ nhằm cho thấy rằng Mỹ không có ý định sử dụng quân đội của mình ở Hàn Quốc để chống lại Triều Tiên.

Ông Trump cũng có thể sẽ nêu vấn đề công dân Mỹ hiện đang bị giam giữ trong các nhà tù của Triều Tiên

Chắc chắn, ông Kim sẽ rất quan tâm, và ông này thậm chí có thể còn chấp nhận thỏa thuận một vài điều gì đó theo hướng “phi hạt nhân hóa” để đối lấy việc Mỹ rút quân. Nhưng ông Kim Jong-un sẽ vẫn đòi hỏi có thêm thời gian.

Ông Trump cũng có thể sẽ nêu vấn đề công dân Mỹ hiện đang bị giam giữ trong các nhà tù của Triều Tiên. Về vấn đề này, ông Kim có khả năng sẽ trả lời rằng việc thả tù nhân là khó khăn, do hệ thống tư pháp của Triều Tiên là “độc lập” nhưng vì lý do nhân đạo, đích thân ông sẽ sẵn sàng làm tất cả những gì có thể làm để giúp phía Mỹ. Và ông thậm chí có thể còn bày tỏ lấy làm tiếc đối với trường hợp Otto Warmbier, sinh viên Mỹ được Triều Tiên trả tự do trong tình trạng hôn mê hồi năm ngoái và tử vong sau đó.

Cuộc gặp cấp cao Trump-Kim chắc chắn sẽ có bầu không khí ấm áp. Ông Kim có thể sẽ thết đãi ông Trump bằng những kế hoạch phát triển kinh tế của ông và mục tiêu của ông biến thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên thành một thành phố đạt đẳng cấp thế giới với – thử đoán xem – một khách sạn thuộc đẳng cấp thế giới. Một cách cụ thể hơn, ông sẽ giải thích logic của việc tại sao phải hủy bỏ các biện pháp trừng phạt trước khi ông thậm chí có thể bắt tay vào việc đặt nền tảng cho việc phi hạt nhân hóa.

Ông Trump sẽ cần phải có được nhiều hơn thế để có thể khoe là đạt được thành công. Có một khả năng là ông sẽ phải tranh cãi với ông Kim xung quanh cách định nghĩa lỏng lẻo của Triều Tiên về “phi hạt nhân hóa.” Cho dù không đạt được thỏa thuận nào sẽ được ghi trong thời gian biểu, ông Kim Jong-un ít nhất cũng phải chấp nhận rằng phi hạt nhân hóa có nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn, có thể kiểm chứng, và không thể đảo ngược đối với chương trình vũ khí hạt nhân của nước ông.

Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, để chứng tỏ rằng ông không bị “lừa một vố đau,” ông Trump sẽ cần phải thực hiện đồng thời một số công việc. Đối với công luận ở Hàn Quốc, ông sẽ phải phác thảo chi tiết một tiến trình giữa một bên là tôn vinh tinh thần của cuộc gặp gỡ cấp cao liên Triều và bên kia là không nhượng bộ trong việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt.

Ông Kim có thể sẽ thết đãi ông Trump bằng những kế hoạch phát triển kinh tế

Ông cũng không được làm điều gì có thể làm suy yếu các liên minh của Mỹ với Hàn Quốc và Nhật Bản, và điều này sẽ đòi hỏi ông phải tiếp tục duy trì sự tiếp xúc chặt chẽ với cả Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in lẫn Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe thông qua tiến trình trên, nếu không muốn để một trong hai nhà lãnh đạo trên có thể cảm thấy bị qua mặt hoặc bị mất uy tín.

Ngoài ra, ông sẽ cần phải duy trì tất cả những sự lựa chọn khác trên bàn thảo luận, cho dù những sự lựa chọn quân sự đang trở nên không còn hợp thời nữa trong bối cảnh cuộc đối thoại liên Triều hiện nay. Điều quan trọng nhất, ông sẽ cần phải làm cho chế độ Triều Tiên ít nhất phải thừa nhận rằng việc phi hạt nhân hóa thực sự là mục tiêu theo đuổi, cũng như phải đồng ý với một tiến trình đối thoại tiếp tục, có khả năng sẽ là một cuộc gặp gỡ thượng đỉnh tiếp theo.

Cho dù kết quả có là thế nào đi chăng nữa, ông Trump cũng nên tự hỏi mình liệu thỏa thuận này có tốt hơn Kế hoạch Hành động chung toàn diện với Iran, là cái mà ông mô tả là “thỏa thuận tồi tệ nhất chưa từng có,” hay không. Ở đây một lần nữa, việc thuyết phục ông Trump thực hiện việc tự đánh giá mình có thể sẽ lại là thách thức gay go nữa./.

“Bước ra từ cuộc chiến, tôi thấy mình dù có viết bao nhiêu, viết thế nào đi chăng nữa… cũng không đủ trả nợ cuộc đời này,” Thiếu tướng, nhà văn Hồ Phương, người từng có mặt trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử (1954) chia sẻ.

“Con nhím quân sự khổng lồ”

Trải qua bao khói lửa đạn bom suốt những “dặm dài kháng chiến,” đối mặt với không ít bão tố, gập ghềnh trên đường đời nhưng những ký ức về thời kỳ “nếm mật, nằm gai” ở chiến trường Điện Biên năm xưa vẫn vẹn nguyên trong tâm trí ông.

Ký ức như thước phim quay chậm mở ra trước mắt vị tướng già những câu chuyện, kỷ niệm của một thời “nếm mật, nằm gai,” “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” ở chiến trường Điện Biên.

“Ngày ấy, tôi mới 24 tuổi và không khỏi ngỡ ngàng khi tận mắt chứng kiến ‘con nhím quân sự khổng lồ’ (căn cứ Điện Biên Phủ) của thực dân Pháp; để rồi sau này, ta càng thấm thía hơn tinh thần, ý chí chiến đấu và sự hy sinh anh dũng của quân dân ta, làm nên chiến thắng gây chấn động địa cầu. Ba tiếng ‘Điện Biên Phủ’ đã trở thành biểu tượng của sức mạnh Việt Nam,” Thiếu tướng, nhà văn Hồ Phương nhớ lại.

Thực hiện đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, “tự lực cánh sinh,” với vũ khí thô sơ và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh,” quân dân ta đã lần lượt đánh bại các chiến lược quân sự của thực dân Pháp. Trong đó, chiến thắng Việt Bắc Thu Đông 1947 là đòn quyết định làm thất bại hoàn toàn chiến lược đánh nhanh, thắng nhanh của địch, bảo vệ an toàn căn cứ địa cách mạng và đầu não kháng chiến.

Thực dân Pháp coi cứ điểm Điện Biên Phủ là một pháo đài không thể công phá.

Tiếp đó, chiến thắng Biên giới (1950) đã tạo ra một bước chuyển cơ bản cho cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn mới, chuyển hẳn sang liên tục tấn công và phản công địch. Quân ta càng đánh, càng mạnh, quân viễn chinh Pháp càng ngày càng lún sâu vào thế bị động. Vùng giải phóng mở rộng, chính quyền dân chủ nhân dân được củng cố.

Để cứu vãn tình thế, bước vào Thu Đông năm 1953, thực dân Pháp và quân can thiệp Mỹ đã cho ra đời kế hoạch Nava với mục tiêu trong vòng 18 tháng sẽ tiêu diệt phần lớn bộ đội chủ lực của ta, kiểm soát lãnh thổ Việt Nam và bình định cả Nam Đông Dương.

Trước âm mưu của địch, tháng 9/1953, Bộ Chính trị họp bàn và quyết định mở cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân với phương châm: tích cực, chủ động, cơ động, linh hoạt, tiêu diệt sinh lực địch, bồi dưỡng lực lượng ta, chọn nơi địch sơ hở và nơi tương đối yếu mà đánh, chọn những hướng địch có thể đánh sâu vào vùng tự do, đẩy mạnh chiến tranh du kích, giữ vững thế chủ động, kiên quyết buộc địch phải phân tán lực lượng.

Khi phát hiện hướng tiến công chiến lược của ta vào Tây Bắc, Lai Châu và Thượng Lào, Bộ chỉ huy quân viễn chinh Pháp đã cho quân nhảy dù chiếm Điện Biên Phủ. Điện Biên Phủ là cứ điểm có ý nghĩa chiến lược khống chế cả một vùng rộng lớn của Tây Bắc và Thượng Lào.

Tuy là kế hoạch nằm ngoài dự kiến ban đầu của kế hoạch Nava của Pháp và Mỹ, nhưng các tướng lĩnh Pháp và Mỹ đã liên tiếp cho tăng cường lực lượng, xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương.

Địch đã cho tập trung ở đây 16.200 quân (trong đó có 17 tiểu đoàn bộ binh, 3 tiểu đoàn pháo binh, 1 tiểu đoàn công binh, 1 đại đội xe tăng, 1 phi đội không quân, 1 đại đội vận tải cơ giới). Thực dân Pháp coi Điện Biên Phủ là “một pháo đài không thể công phá,”nơi thu hút để tiêu diệt bộ đội chủ lực của ta.

Trước tình hình đó, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ và thông qua phương án tác chiến, thành lập Bộ Chỉ huy chiến dịch do Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh. Với ý nghĩa đặc biệt quan trọng của chiến dịch, Bộ Chính trị đã quyết định tập trung bốn đại đoàn bộ binh, một đại đoàn công pháo với tổng số hơn 40.000 quân.

Cả nước đã tập trung sức mạnh cho mặt trận Điện Biên Phủ với khẩu hiệu “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng.” Các đơn vị bộ đội chủ lực nhanh chóng tập kết, ngày đêm mở đường, kéo pháo, xây dựng trận địa. Trên 260.000 dân công, thanh niên xung phong bất chấp bom đạn, hướng về Điện Biên bảo đảm hậu cần phục vụ chiến dịch.

Ký ức Điện Biên

Chiến sỹ Nguyễn Thế Xương (tên thật của nhà văn Hồ Phương) khi ấy là chính trị viên Đại đội 241, thuộc Tiểu đoàn phòng không-không quân 387 (Sư đoàn 308). Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Đại đội 241 là đơn vị súng máy phòng không 12 ly 7 – loại súng hiện đại lần đầu tiên xuất hiện trên chiến trường Việt Nam tính đến thời điểm đó.

Đơn vị của ông được giao nhiệm vụ chốt giữ, bảo vệ bến Tạ Khoa – một địa điểm quan trọng nằm trên con đường chiến lược nối giữa Yên Bái và Lai Châu, rồi cơ động lên bảo vệ các đơn vị trọng pháo của mặt trận.

17 giờ ngày 13/3/1954, quân ta tấn công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Chiến dịch lịch sử bắt đầu. Trong ngày mở màn chiến dịch, quân ta tiêu diệt Him Lam, diệt 300 tên địch, bắt sống 200 tù binh.

Ngày 15/3/1954, sau khi quân ta giành được đồi Độc Lập, đơn vị của ông dần tiến sâu vào Mường Thanh với nhiệm vụ chặn đánh đường tiếp viện của địch. Ở phía bên kia, thực dân Pháp cố thủ bằng mọi giá bởi mất sân bay Mường Thanh là mất đường chi viện.

“Chúng tôi đối mặt với địch theo tinh thần: tất cả những gì có trong tay đều là vũ khí chiến đấu.”

Liên tiếp các ngày từ 14-17/3, quân ta tiêu diệt nhanh gọn hai cụm cứ điểm kiên cố vào bậc nhất của địch, đồng thời làm tan rã một tiểu đoàn địch. Cánh cửa phía Bắc vào Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị phá toang.

Tiếp đó, quân ta tấn công đợt 2 vào năm cao điểm phía Đông then chốt phòng ngự của địch. Từ ngày 30/3-30/4/1954, quân ta đồng loạt tiến công các cứ điểm, thắt chặt vòng vây, chia cắt và kiểm soát sân bay Mường Thanh, hạn chế tiếp viện của địch cho các cứ điểm. Đây là đợt tấn công dài ngày nhất, quyết liệt nhất, gay go nhất, ta và địch giành giật nhau từng tấc đất, từng đoạn giao thông hào.

“Khó khăn chồng chất khó khăn! Chiến sự ngày càng ác liệt. Chúng tôi đối mặt với địch theo tinh thần: tất cả những gì có trong tay (kìm, gậy gộc, cuốc xẻng…) đều là vũ khí chiến đấu. Trong khi đó, địch cho một tiểu đoàn có pháo binh, xe tăng tấn công đơn vị phòng không xung kích; buộc ta phải hạ nòng 12 ly 7 để bắn hạ xe tăng địch,” nhà văn Hồ Phương nhớ lại.

Từ ngày 1-7/5/1954, quân ta đánh chiếm các cứ điểm phía Đông và mở đợt tổng công kích tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đến 17 giờ 30 phút ngày 7/5/1954, quân ta chiếm sở chỉ huy của địch, tướng Đờ Cát cùng toàn bộ Bộ Tham mưu và binh lính tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ phải ra hàng. Lá cờ “quyết chiến, quyết thắng” của quân đội ta tung bay trên nóc hầm chỉ huy của địch. Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng!

Sau 55 ngày đêm chiến đấu dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, quân và dân ta đã đập tan toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, tiêu diệt và bắt sống 16.200 tên địch, bắn rơi 62 máy bay, thu 64 ôtô và toàn bộ vũ khí, đạn dược, quân trang quân dụng của địch. Chiến thắng này đã góp phần quan trọng đưa đến việc ký Hiệp định Geneve về chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Đông Dương.

Thiếu tướng Hồ Phương nhớ lại, trong suốt quá trình diễn ra chiến dịch, việc cứu chữa thương binh, việc chôn cất đồng đội phải diễn ra lặng lẽ, nhanh chóng vào ban đêm. Ban ngày, tiếng súng đạn, tiếng máy bay gầm rú bao phủ khắp không gian. Đêm xuống, tiếng rên rỉ, tiếng khóc than và cả tiếng gào rú vì đau đớn của chiến sỹ bị thương, phải điều trị trong tình trạng thiếu thốn thuốc men… khiến những người xung quanh không khỏi nhói lòng.

“Đôi lúc, chứng kiến cảnh đồng đội phải tiến hành phẫu thuật cắt bỏ tay, chân khi không có đủ thuốc gây mê, tôi thấy như có luồng điện chạy dọc sống lưng. Cảm giác tê dại!” Nói rồi, giọng ông trùng xuống. Một khoảng lặng kéo dài.

Bước ra từ cuộc chiến, ông đã đưa những chất liệu ấy vào các tác phẩm của mình: “Vài mẩu chuyện về Điện Biên Phủ” (1956), “Lá cờ chuẩn đỏ thắm” (1957)…

“Thời gian càng lùi xa, tôi càng thấy mình còn nợ cuộc đời nhiều quá; nhất là khi tôi là người may mắn trở về, còn biết bao đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại nơi núi cao, vực sâu, rừng thẳm, máu thịt các anh đã hòa vào đất trời, sông núi Điện Biên,” vị Tướng già chia sẻ.

“Món nợ” ấy là những trang viết về cuộc chiến với góc nhìn đa diện hơn, về những người chiến sỹ cách mạng một cách chân thực hơn, đời hơn, những số phận cụ thể với đầy đủ những hỉ-nộ-ái-ố của con người. Nói khác đi, đó phải là những trang viết sát với thực tế, gần với những gì vốn có hơn. Ví dụ, bên cạnh lòng quyết tâm, ý chí chiến đấu thì người chiến sỹ cũng có những phút yếu lòng hay những khoảnh khắc mơ màng, xao xuyến…

“Món nợ ấy là những trang viết về cuộc chiến với góc nhìn đa diện hơn, về người lính một cách đời thực hơn.”

Ông bảo, khi mới bắt đầu cầm bút, các tác phẩm của ông thường viết theo chủ nghĩa anh hùng ca. Ở đó, hình tượng người chiến sỹ cách được xây dựng theo hướng tập trung tô đậm những phẩm chất tốt đẹp và làm mờ nhòe đi những góc khuất, khoảng lặng suy tư và những tâm sự đời tư, xúc cảm cá nhân thường./.

Thiếu tướng, nhà văn Hồ Phương tên thật là Nguyễn Thế Xương; sinh năm 1930 tại Hà Nội. Ông được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1990.

Năm 2000, ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học-Nghệ thuật. Năm 2012, ông được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học-Nghệ thuật với hai tác phẩm “Ngàn dâu,” “Những cánh rừng lá đỏ.”