Ngày 18/5, hàng triệu cử tri trên khắp Australia đi bỏ phiếu bầu nghị viện liên bang lần thứ 46, bao gồm toàn bộ 151 ghế hạ viện và 38 ghế trong tổng số 76 ghế thượng viện, đồng thời quyết định ai sẽ nắm quyền lãnh đạo đất nước trong 3 năm tới.
Theo pháp luật Australia, một đảng hay liên đảng nào giành được đa số phiếu trong hạ viện, tức là 76 ghế trở lên, sẽ được coi là chiến thắng trong cuộc bầu cử và được quyền thành lập chính phủ. Lãnh đạo đảng đó sẽ làm thủ tướng. Nếu không có bên nào giành đủ 76 ghế trong hạ viện, các bên sẽ phải thỏa thuận với các đảng nhỏ khác và nghị sỹ độc lập để có đủ đa số ghế cần thiết cho việc thành lập chính phủ.
Tâm điểm sự quan tâm của dư luận vẫn chỉ là cuộc đấu “tay đôi” giữa liên minh hai đảng Tự do-Quốc gia cầm quyền và Công đảng đối lập.
Ở Australia đi bầu cử là bắt buộc. Tại cuộc bầu cử lần này có khoảng 15,6 triệu cử tri đủ tư cách đi bỏ phiếu và gần 60 chính đảng tham gia tranh cử với tổng số 1.514 ứng cử viên (1.056 ứng cử ghế hạ viện và 458 cho ghế thượng viện).
Tuy nhiên, như thường lệ, tâm điểm sự quan tâm của dư luận vẫn chỉ là cuộc đấu “tay đôi” giữa liên minh hai đảng Tự do-Quốc gia cầm quyền và Công đảng đối lập. Không giống như những dự đoán ban đầu về một thắng lợi dễ dàng cho Công đảng đối lập, càng sát đến ngày bầu cử, cuộc đua càng trở nên sít sao và khó dự đoán.
Thủ tướng Australia Scott Morrison (giữa) tại chiến dịch vận động tranh cử ở Melbourne ngày 12/5/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Bước vào cuộc đua lần này sau hai nhiệm kỳ cầm quyền liên tiếp kể từ năm 2013, liên đảng của Thủ tướng đương nhiệm Scott Morrison gặp bất lợi rất lớn. Đó là lòng tin của cử tri vào đảng Tự do nói riêng và hệ thống chính trị của đất nước nói chung đã bị giảm sút nghiêm trọng sau cuộc “đảo chính” trong nội bộ đảng vào tháng 8 năm ngoái, phế truất ông Malcolm Turnbull khỏi chức chủ tịch đảng đồng thời là Thủ tướng Australia và bầu ông Scott Morrison lên thay thế.
Như vậy, kể từ năm 2007, nền chính trị Australia đã luôn rơi vào cảnh “thay ngựa giữa dòng” khi không có thủ tướng nào hoàn thành đủ 3 năm nhiệm kỳ của mình trước khi bị chính các thành viên trong đảng lật đổ.
Trong 5 năm qua dưới sự cầm quyền của liên đảng, Australia có tới 3 vị thủ tướng. Khó khăn nối tiếp khó khăn, chỉ 2 tháng sau khi ông Morrison lên làm thủ tướng, chính phủ liên đảng lại trở thành chính phủ thiểu số ở hạ viện sau khi đảng Tự do thất bại tại cuộc bầu cử bổ sung ở khu vực Wentworth, Sydney, vốn lâu nay là thành trì vững chắc của đảng này.
Kể từ năm 2007, nền chính trị Australia đã luôn rơi vào cảnh “thay ngựa giữa dòng” khi không có thủ tướng nào hoàn thành đủ 3 năm nhiệm kỳ
Theo giới phân tích, một trong những nguyên nhân của thất bại này là cử tri đã quá thất vọng với cảnh đấu đá nội bộ. Kết quả thăm dò dư luận vào thời điểm đó cũng cho thấy chỉ có 46% cử tri ủng hộ liên đảng so với 56% ủng hộ Công đảng đối lập.
Tuy nhiên, dưới sự chèo lái của ông Morrison, chính phủ liên đảng cầm quyền đã từng bước vượt qua được giai đoạn hiểm nghèo, đưa ra các biện pháp và chính sách khôi phục lòng tin và thu hút sự ủng hộ của cử tri, nhất là trong lĩnh vực kinh tế. Ngay sau khi lên làm chủ tịch đảng Tự do, ông Morrison đã cho bổ sung vào điều lệ đảng quy định mới nhằm ngăn ngừa thay đổi lãnh đạo sau kỳ bầu kỳ tiếp theo.
Tình hình kinh tế đất nước tương đối thuận lợi trong thời gian qua, với tốc độ tăng trưởng đạt mức trên dưới 3%/năm, nhiều việc làm mới được tạo ra, tỷ lệ thất nghiệp thấp dưới mức 5%, lạm phát thấp, hướng tới thặng dư ngân sách trong năm tài chính 2019-2020, cũng là cơ sở để chính phủ của ông Morrison nuôi hy vọng giành thêm một nhiệm kỳ nữa.
Thủ tướng Australia Scott Morrison (giữa) tại chiến dịch vận động tranh cử ở Melbourne ngày 12/5/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Trong chương trình tranh cử của mình, đảng Tự do nhấn mạnh vào các mục tiêu phát triển kinh tế, với cam kết tiếp tục duy trì một nền kinh tế mạnh và các mục tiêu cụ thể như tạo thêm 1,25 triệu việc làm trong 5 năm tới, duy trì thặng dư ngân sách và trả hết nợ quốc gia, giảm thuế cho các doanh nghiệp nhỏ và hộ gia đình, tăng đầu tư vào giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng và bảo đảm an toàn cho người dân và an ninh biên giới.
Tình hình kinh tế đất nước tương đối thuận lợi trong thời gian qua là cơ sở để chính phủ của ông Morrison nuôi hy vọng giành thêm một nhiệm kỳ nữa.
Ông Morrison đã tập trung thời gian và nỗ lực cho chiến dịch vận động tranh cử, luôn đề cao “năng lực” quản lý kinh tế của chính phủ liên đảng cầm quyền và nhấn mạnh phát triển kinh tế sẽ thúc đẩy nâng cao chất lượng các dịch vụ y tế, giáo dục cơ bản cho người dân.
Ông công kích Công đảng không biết quản lý kinh tế, chỉ muốn tăng thuế và “chi tiêu vô tội vạ,” sẽ sớm đưa nền kinh tế đất nước rơi vào cảnh thâm hụt, nợ nần.
Về phần mình, Công đảng đối lập dưới sự lãnh đạo của ông Bill Shorten cũng hết sức nỗ lực cho cuộc bầu cử liên bang. Trong thời gian qua, ông Bill Shorten đã chứng tỏ được khả năng lãnh đạo và duy trì sự đoàn kết trong đảng. Cuộc bầu cử lần này là cơ hội thuận lợi để Công đảng quay trở lại nắm quyền lãnh đạo đất nước kể từ năm 2013.
Lãnh đạo Công đảng đối lập Bill Shorten. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Với khẩu hiệu “công bằng cho mọi người,” nhất là tầng lớp trung lưu người lao động Australia, chương trình tranh cử của Công đảng đặt ra các mục tiêu chi tiêu lớn cho giáo dục, y tế, tăng lương, nâng cao phúc lợi cho người dân trong khi vẫn cam kết thặng dư ngân sách, đặc biệt là tiến tới sử dụng 50% năng lượng tái tạo vào năm 2030 nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu.
Trong lĩnh vực y tế, Công đảng đã đưa ra các cam kết mạnh mẽ cắt giảm chi phí y tế cho bệnh nhân ung thư, đầu tư thêm giường bệnh, tăng số lượng bác sĩ và y tá để giảm thời gian chờ đợi để được khám chữa bệnh và tăng cường thiết bị, máy móc y tế cho các khu vực nông thôn.
Về giáo dục, Công đảng đề ra mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục bằng việc tăng ngân sách cho các trường phổ thông để có thêm giáo viên và nguồn lực cần thiết, cung cấp hai năm giáo dục mầm non miễn phí cho trẻ em 3 và 4 tuổi, và tăng số lượng sinh viên đại học.
Cuộc bầu cử lần này là cơ hội thuận lợi để Công đảng quay trở lại nắm quyền lãnh đạo đất nước kể từ năm 2013.
Trong các buổi vận động tranh cử, ông Bill Shorten còn tuyên bố một trong những ưu tiên hàng đầu của ông nếu như thắng cử là tăng lương cho 2,3 triệu người lao động.
Ông kêu gọi đã đến lúc Australia cần “thay đổi thực sự” và cam kết bảo đảm ổn định chính trị cho đất nước nếu Công đảng được quyền thành lập chính phủ.
Ông Bill Shorten tuyên bố một trong những ưu tiên hàng đầu của ông nếu như thắng cử là tăng lương cho 2,3 triệu người lao động. (Nguồn: AP)
Nhà lãnh đạo Công đảng còn tập trung chỉ trích đảng Tự do cầm quyền ở hai vấn đề: thứ nhất là gây bất ổn chính trị, thứ hai là không có hành động cương quyết để đối phó với biến đổi khí hậu, một trong những vấn đề được cử tri Australia quan tâm nhất hiện nay.
Kết quả thăm dò dư luận Newspoll công bố một tuần trước ngày bầu cử cho thấy tỷ lệ cử tri ủng hộ liên đảng đã tăng lên 49/51.
Theo giới phân tích, trong bối cảnh nền kinh tế đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước mắt cả bên trong lẫn bên ngoài và người dân đang phải chịu sức ép của giá cả sinh hoạt, dường như những mục tiêu chi tiêu lớn của Công đảng chưa thật sự thuyết phục được hoàn toàn sự ủng hộ của cử tri.
Hai nhà lãnh đạo Scott Morrison và Bill Shorten đều đồng ý với nhau ở một điểm: cuộc bầu cử lần này quá sít sao và khó có thể dự báo trước điều gì.
Trong khi đó, thông điệp về “tài quản lý kinh tế” của liên đảng cầm quyền trong suốt thời gian vận động tranh cử đã mang lại kết quả nhất định. Chính vì vậy, đến thời điểm này, mặc dù có rất nhiều điểm khác biệt căn bản trong chương trình nghị sự tranh cử, hai nhà lãnh đạo Scott Morrison và Bill Shorten đều đồng ý với nhau ở một điểm: cuộc bầu cử lần này quá sít sao và khó có thể dự báo trước điều gì.
Thay vì dự đoán một chiến thắng vang dội cho Công đảng như lúc đầu, giới phân tích đã đưa ra hai khả năng chiến thắng cho Công đảng. Khả năng thứ nhất là Công đảng giành chiến thắng đa số phiếu tối thiểu.
Khả năng thứ hai là Công đảng không giành đủ đa số phiếu, phải thỏa thuận với một đảng nhỏ và các nghị sĩ độc lập để thành lập một chính phủ thiểu số.
Tuy nhiên, cũng chưa có ai dám loại trừ khả năng thứ ba là đảng Tự do giành đa số phiếu tối thiểu để có nhiệm kỳ cầm quyền thứ ba liên tiếp.
Đường ống xăng dầu dài 1.700 km xuyên suốt chiều dài đất nước và mở rộng tới gần 5.000 km là một trong những yếu tố góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Ở bảo tàng đường Hồ Chí Minh, đặt tại phường Yên Nghĩa, Hà Đông, Hà Nội, rất nhiều người dân đang tới xem triển lãm nhân kỷ niệm 60 năm mở đường Trường Sơn thắng lợi. Bức ảnh hai nữ chiến sĩ Trung đoàn 671 đường ống binh trạm 14 lắp đặt đường ống xăng dầu qua trọng điểm Phu La Nhích vào năm 1972 được đặt ở sảnh chính được rất nhiều người chiêm ngưỡng, thán phục. Nhiều người đánh giá đây là bức ảnh đẹp, tiêu biểu cho lực lượng xăng dầu trong chiến tranh chống Mỹ.
Bức ảnh này cũng được dùng làm ảnh bìa của cuốn sách “5 đường mòn Hồ Chí Minh” mà chuyên gia lịch sử kinh tế Đặng Phong biên soạn (NXB Tri thức xuất bản năm 2008).
Trong cuốn sách của mình, tác giả Đặng Phong xác định, để phục vụ chiến trường miền Nam, có đến 5 con đường mòn đã được dùng để vận chuyển nhân lực, vật lực, bao gồm đường mòn trên bộ, trên biển, hệ thống đường ống xăng dầu, đường hàng không và đường chuyển ngân.
Trong các chiến dịch Tây Nguyên, Huế – Đà Nẵng, rồi sau đó là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, khi quân đội huy động lực lượng lên tới nhiều quân đoàn tham gia với hàng chục nghìn xe, pháo, lực lượng hậu cần vẫn luôn đảm bảo được xăng dầu cho lực lượng xe cộ hùng hậu này. Đó chính là nhờ hệ thống đường ống huyền thoại.
Người đặt khai sinh ra đường ống
Tác giả Đặng Phong ghi lại lời kể của Đại tá Nguyễn Việt Phương, cho biết người đầu tiên nghĩ đến việc sử dụng hệ thống ống xăng dầu trên chiến trường chính là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Trong một lần đại tướng đi làm việc tại Liên Xô, ông đã được Liên Xô viện trợ cho 2 bộ đường ống dẫn xăng dầu dã chiến, loại phi 10 cm, mỗi bộ dài 100 km. Song, hệ thống đường ống này tuy đưa về Việt Nam nhưng cũng chỉ cất trong kho bởi chưa biết dùng vào việc gì. Từ khi chiến trường phía Nam có những phát triển sôi động, một lần họp với các tướng tá, Đại tướng gợi ý rằng hiện có 2 bộ đường ống xăng dầu do Liên Xô viện trợ, đề nghị mọi người suy nghĩ xem có thể sử dụng tại chiến trường hay không.
Hầu hết các tướng tá đều lặng thinh, không đồng tình, nhưng cũng không phản đối, vì hình như ai cũng nghĩ rằng trên chiến trường dày đặc bom đạn, máy bay Mỹ đánh phá hàng ngày mà làm đường ống dẫn xăng dầu là điều phi thực tế. Riêng Trung tướng Đinh Đức Thiện thì hưởng ứng ngay, nhận lời và hứa với đại tướng sẽ tìm hiểu và khẩn trương thực thi.
Bắt đầu tiến hành từ tháng 4/1968 với mật danh “Công trường Thủy lợi 01”, công trình đường ống được khởi công từ Nghệ An, do Trung tá Mai Trọng Phước, thuộc Cục Xăng dầu, Tổng cục Hậu cần chỉ huy. Dưới bàn tay và khối óc của bộ đội và nhân dân ta, tuyến đường ống cứ vươn dần về phía Nam, vượt qua vùng “tam giác lửa” Vinh – Nam Đàn – Linh Cảm, vượt sông Lam và sông La để tới kho N2 ở Can Lộc, Hà Tĩnh. Từ Quảng Bình, đường ống được phân ra làm hai ngả: Vượt Tây Trường Sơn và đi theo hướng Đông Trường Sơn.
Tính đến năm 1972, hai đoạn đường ống Đông và Tây Trường Sơn đã có chiều dài lên tới 700km, với khối lượng kho dự trữ xăng dầu là 12.800 m³.
Trong lễ tưởng niệm mười năm ngày mất của Thượng tướng Đinh Đức Thiện tại Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 10/1/1997, Đại tướng Võ Nguyên Giáp xúc động nói: “Đồng chí Đinh Đức Thiện và đồng chí Đồng Sĩ Nguyên có công lớn trong việc xây dựng tuyến đường Trường Sơn 559, xây dựng hệ thống giao thông vận tải lớn từ hậu phương miền Bắc đến các chiến trường, trong đó có tuyến đường ống dẫn xăng dầu, nhằm bảo đảm chi viện cho miền Nam, tạo cơ sở hạ tầng cho cơ động lực lượng và vận chuyển lớn, phục vụ đắc lực cho thời cơ chiến lược, nhất là cho Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975.”
Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn cũng đánh giá: Ngành Đường ống Xăng dầu Trường Sơn đã thực sự thỏa mãn kịp thời cho vận tải, đảm bảo yêu cầu cơ động cao của các quân đoàn, các binh chủng với mọi quy mô, mọi thời gian, mọi địa điểm, phục vụ đắc lực cho các chiến dịch…
Năm 1970, Bộ Quốc phòng phê duyệt đề nghị của Bộ tư lệnh Trường Sơn (trước đây là Bộ tư lệnh 559) thành lập hai trung đoàn đường ống là Trung đoàn 592 do Trung tá Mai Trọng Phước làm Trung đoàn trưởng, Chính ủy là Trung tá Lê Đức và Trung đoàn 532 do Thiếu tá Nguyễn Tuấn là Trung đoàn trưởng; Thiếu tá Trần Ninh Châu là Chính ủy. Đây là hai lực lượng xây dựng đường ống xăng dầu đầu tiên của Trường Sơn.
Những thành tựu đáng kinh ngạc
Trên toàn bộ hệ thống này, đã có tới 316 trạm bơm đẩy, 101 kho với sức chứa trên 300 nghìn m³. Từ hai trung đoàn ban đầu, bộ đội xăng dầu Trường Sơn đã phát triển lên thành 4 trung đoàn là các trung đoàn 671, 592, 532, 537 và một số phân đội độc lập. Có thể coi đây như một binh chủng xăng dầu trong đội hình Binh chủng hợp thành trên chiến trường Trường Sơn.
Ngày 20/1/1975, đường ống xăng dầu đã được Bộ đội Trường Sơn xây dựng vào tới Bu Prăng (nay thuộc huyện Tuy Đức, tỉnh Đắc Nông). Đến tháng 3/1975, trước các chiến dịch quyết định của cuộc kháng chiến, bộ đội Trường Sơn đã xây dựng được 596km đường ống kéo dài tới Bù Gia Mập (nay thuộc tỉnh Bình Phước), hình thành một hệ thống đường ống xăng dầu hoàn chỉnh, liên hoàn Đông và Tây Trường Sơn.
Theo “Hồi ký Trường Sơn” của Đại tá Mai Trọng Phước, sau là Cục trưởng Cục Xăng dầu, Tổng Cục Hậu cần, thì hệ thống đường ống có tất cả 50 kho dã chiến liên hoàn, có trữ lượng 27.050 m3 nhiên liệu, với 114 trạm bơm đẩy với công suất bơm 600-800 m³/ngày.
Ngoài chiều dài tuyến dẫn dầu từ Bến Quang, Quảng Bình vào tới Bù Gia Mập, Bình Phước có tổng chiều dài 1.445km, thì tính tổng hệ thống đường ống dẫn từ các ngả Lạng Sơn, Móng Cái vào Nhân Mục (Hà Nội) rồi từ đây vào Quảng Bình với nhiều nhánh hợp lưu, nhánh phân chia, các đoạn song song, đoạn nối ngang… tổng chiều dài của đường ống lên tới 5.000km!
Càng đáng khâm phục hơn khi hệ thống đường ống này được xây dựng vượt qua rất nhiều sông, suối hiểm trở, băng qua rừng già, đèo cao và duy trì dưới mưa bom, bão đạn, các cuộc tấn công phá hoại khốc liệt của bộ binh đối phương.
Suốt 16 năm, từ ngày mở đường đến khi kết thúc chiến tranh, bộ đội Trường Sơn đã xây dựng được hơn 20.000 km đường ô tô, 1.400 km đường ống dẫn xǎng dầu, 3.140 km “đường kín” cho xe chạy ban ngày và hàng ngàn cầu, cống, ngầm. (Ảnh: Vương Khánh Hồng – TTXVN)
Theo “Tổng kết Chiến tranh Cách mạng Việt Nam”, thì trong 7 năm từ 1968-1975, hệ thống đường ống này đã giúp chi viện cho miền Nam 5,5 triệu m³ xăng dầu.
Nhờ các hệ thống đường mòn Hồ Chí Minh, mà đầu năm 1975, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên có thể khẳng định với Bộ chỉ huy chiến dịch Hồ Chí Minh là “cần bao nhiêu gạo, đạn, xăng và xe chở quân cũng có đủ.”
Đường ống huyền thoại khiến đối thủ cũng phải thán phục
Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp, trong bức điện khen ngợi bộ đội xăng dầu gửi ngày 17/2/1975, đã viết: “Sau một thời gian lao động khẩn trương, vượt qua nhiều khó khăn trong công tác, các đồng chí đã hoàn thành thắng lợi việc xây dựng một tuyến xăng dầu rất dài từ hậu phương ra tiền tuyến. Thành tích đó có ý nghĩa to lớn, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho nhiệm vụ chiến đấu của quân và dân ta trên khắp chiến trường.”
Đại tá Phan Tử Quang, nguyên Cục trưởng Cục Xăng dầu (Tổng cục Hậu cần – Bộ Quốc phòng) kể rằng, Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai đã bày tỏ sự thán phục với ông: “Tôi không ngờ là Việt Nam lại làm được đường ống xăng dầu dài đến 5.000 km” và ông đã cử một phái đoàn gần 20 kỹ sư và chuyên gia về đường ống xăng dầu đi tham quan từ Hà Nội theo đường ống đến Mụ Giạ (Quảng Bình).
Các tài liệu từ phía Mỹ cũng cho biết, các tướng không quân Harry Aderholt và Richard Serd của họ đánh giá: “Đường ống xăng dầu của Việt Nam là huyền thoại có thật”.
Rất nhiều chuyên gia quân sự, nhà sử học Mỹ sau này đã nhận định, sở dĩ Mỹ thất bại ở Việt Nam là do đã không thể ngăn chặn được tuyến chi viện từ miền Bắc nói chung cũng như tuyến đường ống xăng dầu nói riêng, trong bối cảnh chiến tranh hiện đại cần huy động rất nhiều phương tiện cơ giới, máy móc.
Cựu bộ trưởng quốc phòng Mỹ Robert McNamara trong cuốn hồi ký của ông phải thừa nhận rằng, dù đã sử dụng tất cả những phương tiện chiến tranh hiện đại nhất như máy bay ném bom B-52, hàng rào điện tử hay chất diệt cỏ, bom napalm, quân đội Mỹ vẫn không thể bóp nghẹt Đường mòn Hồ Chí Minh.
“Con đường mòn Hồ Chí Minh là một trong những kỳ tích vĩ đại nhất về quân sự Việt Nam, là tột đỉnh của kỹ nghệ công trình”, tiến sĩ Mỹ Virginia Louise Morris cũng nhận định như vậy.
Suốt 16 năm, từ ngày mở đường đến khi kết thúc chiến tranh, bộ đội Trường Sơn đã xây dựng được hơn 20.000 km đường ô tô, 1.400 km đường ống dẫn xǎng dầu, 3.140 km “đường kín” cho xe chạy ban ngày và hàng ngàn cầu, cống, ngầm. (Ảnh: Ngọc Phụng – TTXVN)
Thời gian vừa qua, nhiều cán bộ, đảng viên, đặc biệt là cán bộ cấp chiến lược thiếu gương mẫu, vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật của Nhà nước. Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng (tháng 1/2016) đến nay, hơn 60 cán bộ cấp cao thuộc diện Trung ương quản lý đã bị xử lý kỷ luật. Thực tế đó đặt ra nhiệm vụ quan trọng hàng đầu hiện nay là huấn luyện, đào tạo cán bộ, đồng thời siết chặt quy trình lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ.
Đây cũng là một trong những khâu trọng yếu của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
XỬ LÝ CÁN BỘ “KHÔNG CÓ VÙNG CẤM” LÀ BƯỚC ĐỘT PHÁ TRONG CHỈNH ĐỐN ĐẢNG
Năm 2019 đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện Di chúc của Người. Đặc biệt, khi các quyết nghị của Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng được chỉ đạo thực hiện quyết liệt, ráo riết, đạt được những kết quả cụ thể, rõ rệt trong thời gian qua, góp phần củng cố lòng tin của các tầng lớp nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng đã tiếp tục khẳng định tầm vóc tư tưởng, tầm nhìn xa của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Năm 2019 là năm thứ tư của nhiệm kỳ 5 năm, có vị trí rất quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi toàn bộ Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2016-2020.
Bên cạnh đó, đây cũng là năm khởi đầu của quá trình chuẩn bị tổ chức đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Toàn Đảng, toàn dân đang tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về xây dựng Đảng, Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ hơn trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Điều này cũng thể hiện sự tiếp thu, tiếp nối xuyên suốt tư tưởng, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Di chúc.
Bản Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tổng kết kinh nghiệm thực tiễn lãnh đạo cách mạng, phương hướng phát triển của dân tộc, thể hiện cô đọng nhân cách của vị Lãnh tụ, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới. Di chúc kết tinh những giá trị lịch sử, văn hóa, tư tưởng; trong đó, mỗi câu chữ, mỗi đoạn văn đều là kết quả của quá trình suy ngẫm, chắt lọc, thể hiện phong cách, tư tưởng, tình cảm, trí tuệ của Người. Đó là văn kiện của một nhà chính trị lớn, vị Lãnh tụ của Đảng, dân tộc, vừa là tác phẩm tầm cỡ của một nhà văn hóa lớn.
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện cô đọng nhân cách của một vị Lãnh tụ, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới.
Trong Di chúc, Bác khẳng định: “Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.”
Ông Nguyễn Đức Hà (Ban Tổ chức Trung ương) trong buổi trao đổi với phóng viên VietnamPlus. (Ảnh: Minh Hiếu/Vietnam+)
Ông Nguyễn Đức Hà (Ban Tổ chức Trung ương) phân tích, Đảng ta là đảng cầm quyền duy nhất. Điều này tạo nên sự khác biệt của Đảng ta so với các đảng khác trên thế giới. Một đảng duy nhất cầm quyền có nhiều thuận lợi (trong việc tập hợp lực lượng, thống nhất ý chí, nguyện vọng của nhân dân…) nhưng cũng tiềm ẩn những nguy cơ: dễ dẫn tới chủ quan, thỏa mãn, không có sự cạnh tranh vai trò lãnh đạo nên không nhìn thấy những khuyết điểm của mình…. Thực tiễn cũng đã cho thấy, Đảng cũng có những sai lầm và Đảng cũng phải tiến hành nhiều cuộc chỉnh đốn Đảng, kiểm điểm, phê bình, tự phê bình để khắc phục những hạn chế.
Bởi vậy, trong nhiều điều Bác căn dặn trước lúc đi xa, Bác nhấn mạnh vấn đề đầu tiên là: sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, Đảng phải tiến hành ngay việc chỉnh đốn Đảng.
“Bác nhắc nhở vấn đề trên bởi lẽ, Bác cho rằng, lúc này, sự nghiệp cách mạng Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới với nhiều thử thách cam go. Nhiệm vụ cách mạng càng khó khăn, phức tạp bao nhiêu thì lại càng đòi hỏi sự lãnh đạo của Đảng bấy nhiêu. Nếu Đảng không thống nhất, đoàn kết, trong sạch, vững mạnh thì không đủ sức để lãnh đạo cách mạng đi lên. Hơn nữa, Người nhắc nhở bởi Người sợ chúng ta say sưa với chiến thắng, ngủ quên bên vòng nguyệt quế. Điều này cho thấy tầm vóc tư tưởng, tầm nhìn xa của Chủ tịch Hồ Chí Minh,” ông Nguyễn Đức Hà phân tích.
Xe tăng quân giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975. (Ảnh Trần Mai Hưởng/TTXVN)
Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là việc làm thường xuyên, liên tục, bao gồm nhiều việc và phải được tiến hành trong suốt quá trình Đảng lãnh đạo sự nghiệp cách mạng.
Những nội dung của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được Bác đề cập trong Di chúc bao gồm: tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng; phát huy dân chủ trong Đảng, tự phê bình và phê bình thường xuyên và nghiêm túc; coi trọng rèn luyện đạo đức cách mạng, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên, kiên quyết đấu tranh đẩy lùi những tiêu cực.
Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là việc làm thường xuyên, liên tục, bao gồm nhiều việc và phải được tiến hành trong suốt quá trình Đảng lãnh đạo sự nghiệp cách mạng.
Ông Nguyễn Đức Hà khẳng định, thực hiện lời căn dặn của Bác, Đảng luôn quan tâm, chăm lo đến công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng diễn ra thường xuyên. “Xây dựng” và “chỉnh đốn” là hai mặt gắn bó chặt chẽ với nhau: trong “xây dựng” có “chỉnh đốn,” trong “chỉnh đốn” có “xây dựng.”
Những nghị quyết, chỉ thị, quy định của Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng được cụ thể hóa theo các nội dung: ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến,” “tự chuyển hóa” trong nội bộ; tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp (nhất là cấp chiến lược) đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí đánh giá cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý; Quy định trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương… Điều đó đã tạo sinh khí và sức mạnh mới trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị mang tầm chiến lược tổng thể.
“Đặc biệt, trong những năm gần đây, Đảng đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, quan liêu, lãng phí. Điều đó để thấy quyết tâm chính trị to lớn của toàn Đảng, Bộ Chính trị và Ban Bí thư,” ông Nguyễn Đức Hà nhấn mạnh.
Riêng trong năm 2018, đã kết thúc điều tra 23 vụ/222 bị can (tăng 43,75% số vụ so với năm 2017), đã truy tố 20 vụ/251 bị can (tăng 66,7% số vụ so với năm 2017); đã xét xử sơ thẩm 23 vụ/304 bị cáo (gấp gần 5 lần so với năm 2017).
Đặc biệt, việc đưa ra xét xử 10 vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội đặc biệt quan tâm đã thể hiện quyết tâm rất cao của Đảng, Nhà nước trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Cụ thể, 10 đại án bao gồm: 1/ vụ án “Tham ô tài sản, cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Tổng công ty Xây lắp dầu khí Việt Nam; 2/ vụ án “Tham ô tài sản” xảy ra tại Công ty cổ phần Bất động sản điện lực dầu khí Việt Nam (PVP Land); 3/ vụ án xảy ra tại Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) liên quan việc góp vốn 800 tỷ đồng của PVN vào Ngân hàng Thương mại cổ phần Đại Dương (Oceanbank); 4/ vụ án “Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước” xảy ra tại thành phố Đà Nẵng và một số địa phương; 5/ vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Lạm quyền trong khi thi hành công vụ, Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” xảy ra tại Công ty cổ phần phát triển, đầu tư Thái Sơn, Bộ Quốc phòng; 6/ vụ án “Sử dụng mạng Internet thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, Tổ chức đánh bạc; Đánh bạc; Mua bán trái phép hóa đơn; Rửa tiền; Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra ở Phú Thọ và một số địa phương; 7/ vụ án “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng (giai đoạn II vụ án Phạm Công Danh và đồng phạm); 8/ vụ án “Cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng, Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” liên quan đến hành vi của Hứa Thị Phấn; 9/ vụ án Huỳnh Thị Huyền Như và đồng phạm (phần bản án phúc thẩm hủy để điều tra, xét xử lại)”; 10/ vụ án “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản,” “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng,” “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Á (DAB).
Cũng trong năm 2018, qua thanh tra, kiểm toán đã kiến nghị thu hồi, xử lý tài chính gần 108.000 tỷ đồng, hơn 1.000ha đất; kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với 2080 tập thể và nhiều cá nhân; chuyển cơ quan điều tra xử lý 101 vụ, 151 đối tượng. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, đã kiến nghị thu hồi, xử lý tài chính gần 319.000 tỷ đồng, hơn 7.200ha đất; kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với 5.932 tập thể và nhiều cá nhân; chuyển cơ quan điều tra xử lý 311 vụ, 481 đối tượng.
Đánh giá kết quả sau 5 năm hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng (2013-2018), tại Phiên họp thứ 14 của Ban Chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: “Công tác phòng, chống tham nhũng có bước tiến mạnh, nhất là từ sau Đại hội XII của Đảng đến nay, tham nhũng đang từng bước được kiềm chế, ngăn chặn, đẩy lùi, có chiều hướng thuyên giảm, tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, củng cố niềm tin của cán bộ, nhân dân.”
Trong những năm gần đây, Đảng đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, quan liêu, lãng phí, thể hiện quyết tâm chính trị to lớn của toàn Đảng, Bộ Chính trị và Ban Bí thư
Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII (tháng 1/2016) đến nay, hơn 60 cán bộ cấp cao thuộc diện Trung ương quản lý đã bị xử lý kỷ luật. Những cán bộ này bị kỷ luật, chủ yếu do vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc, các quy định của Đảng, Nhà nước về công tác cán bộ; ban hành chủ trương, nghị quyết về đầu tư; góp vốn, chỉ định thầu, cổ phần hóa; thiếu trách nhiệm trong kiểm tra, giám sát; tham nhũng, lợi ích nhóm; vụ lợi, không trung thực trong kê khai tài sản, thu nhập, sử dụng bằng cấp không đúng quy định, thiếu trung thực.
“Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác phòng, chống tham nhũng đã đạt được kết quả tích cực, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội, được nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao. Có thể nói, chưa có thời gian nào, nhiều cán bộ (cả đương chức và nguyên chức) bị xử lý kỷ luật như thời gian vừa qua. Đây là bước đột phá trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong bộ máy nhà nước và của toàn hệ thống chính trị, góp phần quan trọng củng cố lòng tin của các tầng lớp nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng,” ông Nguyễn Đức Hà khẳng định.
CAM KẾT CHÍNH TRỊ CỦA BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG TRƯỚC TOÀN ĐẢNG, TOÀN DÂN
Theo ông Nguyễn Đức Hà, những yếu kém trong công tác cán bộ là một trong những nguyên nhân dẫn tới thực trạng cán bộ vi phạm bị xử lý kỷ luật trong thời gian qua. Việc xảy ra những sai phạm là một quá trình với nhiều nguyên nhân liên quan tới cơ chế, chính sách công tác tổ chức cán bộ và bản thân người cán bộ.
“Dù mất mát nhiều cán bộ nhưng cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực là việc bắt buộc phải thực hiện để làm trong sạch Đảng,” ông Nguyễn Đức Hà nhấm mạnh. Trong bối cảnh hiện nay, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là huấn luyện, đào tạo cán bộ, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên bởi có một bộ phận suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, có biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa.
Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là huấn luyện, đào tạo cán bộ, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Người khẳng định: “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém.” Bác chỉ rõ: “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng.”
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu với người cán bộ là vừa phải có đức vừa phải có tài, trong đó, đức là gốc. Trong Di chúc, Người viết rõ: “Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư.”
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém.” (Ảnh tư liệu: TTXVN)
Thực hiện lời căn dặn của Bác, trong 50 năm qua, Đảng luôn coi trọng bồi dưỡng lý luận chính trị, đào tạo, rèn luyện đội ngũ cán bộ. Trong công tác cán bộ, việc quy hoạch cán bộ là khâu mở đầu, có ý nghĩa rất quan trọng, bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nề nếp, chủ động, đáp ứng cả yêu cầu trước mắt và lâu dài.
Năm 2019 là năm khởi đầu của quá trình chuẩn bị tổ chức đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Ông Nguyễn Đức Hà cho rằng, đặt trong bối cảnh thực tế (thời gian qua có nhiều cán bộ cấp chiến lược đã thiếu gương mẫu, vi phạm kỷ luật của Đảng, vi phạm pháp luật của Nhà nước), Trung ương sẽ đặc biệt chú trọng tới công tác quy hoạch cán bộ cấp chiến lược.
Hiện nay, trên phạm vi cả nước, có khoảng 600 cán bộ cấp chiến lược. “Số lượng này chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số hơn 5 triệu đảng viên hay 100 triệu dân của cả nước. Tuy nhiên, đây lại là đội ngũ cán bộ có vai trò đặc biệt quan trọng, là linh hồn và hạt nhân của Đảng, có ý nghĩa quyết định chiều hướng phát triển của Đảng, đất nước, dân tộc,” ông Hà nói.
Tinh thần chỉ đạo của Trung ương trong việc chuẩn bị nhân sự là: kiên quyết không để lọt những người không xứng đáng vào đội ngũ cán bộ cấp chiến lược.
Từ đó, ông Nguyễn Đức Hà cho biết, tinh thần chỉ đạo của Trung ương lần này trong việc chuẩn bị nhân sự là: “Tiến hành công tác nhân sự từng bước, từng việc một cách thận trọng với quy trình chặt chẽ, chắc chắn, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch và kiên quyết không để lọt những người không xứng đáng vào đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, kiên quyết không để lọt những người không xứng đáng vào Ban chấp hành Trung ương.”
Tại Hội nghị Trung ương 8 (khóa XII) vừa qua, Ban Chấp hành Trung ương đã thảo luận và thống nhất cao việc ban hành Quy định số 08-QĐ/TW về “Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng.”
“Quy định mới do Ban chấp hành Trung ương ban hành có tính pháp lý cao hơn, hiệu lực mạnh hơn, tập trung trước hết vào các đồng chí lãnh đạo cấp cao, các đồng chí lãnh đạo Trung ương. Theo tôi, đây là biện pháp rất quyết liệt, mạnh mẽ. Bởi lẽ, quy định này thực chất là là một cam kết chính trị của Ban chấp hành Trung ương trước toàn Đảng, toàn dân. Đó cũng là sự cam kết của Ban chấp hành Trung ương đối với chính mình bởi Ban chấp hành Trung ương vừa là người ban hành và vừa là người thực hiện. Cam kết của Ban chấp hành Trung ương được công bố công khai trên các phương tiện đại chúng để toàn Đảng, toàn dân theo dõi giám sát,” ông Nguyễn Đức Hà nhận định.
Quy định số 08-QĐ/TW về “Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng” thực chất là là một cam kết chính trị của Ban chấp hành Trung ương trước toàn Đảng, toàn dân và trước chính mình.
Phân tích sâu hơn về nội dung này, ông Hà cho biết, vấn đề nêu gương hiện nay không chỉ là trách nhiệm, nhiệm vụ của đảng viên mà giờ còn là phương thức lãnh đạo của Đảng. Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội thông qua việc gương mẫu của đảng viên trong các cơ quan, trong các tổ chức xã hội.
Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 8 (khóa XII), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã nêu rõ: “Trung ương nhấn mạnh, nếu gần 200 Ủy viên Trung ương khóa XII, từng đồng chí thực sự soi vào bản thân mình, đề cao trách nhiệm nêu gương và gương mẫu đi đầu thực hiện thì sẽ có sức lan tỏa rất lớn, sẽ tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ trong Đảng, toàn hệ thống chính trị, góp phần củng cố, tăng cường niềm tin của cán bộ, đảng viên, nhân dân vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.”
Mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng những kết quả đạt được trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng thời gian qua đã đã tạo sinh khí và sức mạnh mới trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị mang tầm chiến lược tổng thể./.
Chủ tịch Hồ Chí Minh trò chuyện với đại biểu dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II (tháng 2/1951). (Ảnh tư liệu: TTXVN)
Toàn cảnh quần thể chùa Tam Chúc – nơi diễn ra đại lễ Vesak 2019
Chùa Tam Chúc được xây dựng ở Ba Sao (huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam) – mảnh đất sơn thuỷ hữu tình được ví như “Vịnh Hạ Long trên cạn.” Quần thể chùa có quy mô đặc biệt rộng lớn và là nơi diễn ra đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc Vesak tháng 5/2019.
Quần thể chùa Tam Chúc đang được xây dựng trên mảnh đất thuộc huyện Kim Bảng (Hà Nam), nơi có cảnh quan sơn thuỷ hữu tình, được ví như “Vịnh Hà Long trên cạn”.
Cổng Tam Quan đi vào chùa Tam Chúc.
Theo truyền thuyết, ngày xưa có 7 vì sao sáng sa xuống vùng Tam Chúc chính là 7 nàng tiên của nhà trời xuống trần thế ngao du. Khi thấy cảnh Tam Chúc “sơn thủy, hữu tình”, “tả thanh long, hữu bạch hổ” thì các nàng tiên quên đường về. Nhà trời đã sáu lần mang binh khí (chuông) xuống để gọi các nàng về nhưng lần nào cũng vô ích.
Sự tích “Tiền lục nhạc – Hậu thất tinh” bắt nguồn từ đó. Tiền lục nhạc nghĩa là mặt trước có 6 quả núi giữa lòng hồ được ví là 6 quả chuông của nhà trời. Hậu thất tinh có nghĩa là phía sau có 7 ngọn núi có thể phát sáng khi có ánh trăng về ban đêm. Ngày nay, vào những đêm trăng rằm, ánh sáng lung linh từ trên đỉnh núi rọi xuống làm bừng sáng cả một vùng trời Tam Chúc rộng lớn.
Quần thể chùa có diện tích khoảng 5.100 ha, với gần 1.000 ha hồ nước, núi đá, rừng tự nhiên,…Dấu tích chùa Tam Chúc có niên đại đã trên 1.000 năm, sau đó được xây dựng lại với quy mô cực lớn.Đường dẫn vào Tam Chúc được trang hoàng rực rỡ trong ngày Vesak 2019.Chùa có vị trí rất đẹp, bao quanh là núi ở giữa là hồ nước lớn. Để tham quan hết quần thể chùa Tam Chúc, du khách sẽ phải mất cả ngày di chuyển bằng xe điện hoặc đi bộ. Khu tâm linh chùa Tam Chúc được quy hoạch diện tích 144 ha trên sườn núi phía Tây gồm các hạng mục: Điện Tam Thế, điện Pháp Chủ, điện Quan Âm, cổng Tam Quan kết hợp các tòa tháp (gồm 1 tháp cao 150 m; 2 tháp cao 100m bố trí đăng đối).Khu nhà hội nghị quốc tế nằm trong quần thể chùa Tam Chúc để tiếp đón các đoàn đại biểu trong ngày Đại lễ Phật đản. Cờ của các quốc gia tham dự Vesak được treo lên suốt ngày Đại lễ Phật đản. Khu nhà hội nghị quốc tế có hình dáng tựa chiếc thuyền lớn trong lòng hồ nước.Để chuẩn bị cho Đại lễ Phật đản 2019, chùa Tam Chúc huy động khoảng hơn 2.000 người làm việc. Chùa Tam Chúc có mặt trước là hồ nước ngọt tự nhiên, nằm trong số những hồ nước tự nhiên rộng nhất Việt Nam. Các mái chùa được thiết kế mang kiến trúc đình chùa Việt. Phật tử và du khách sẽ được chiêm ngưỡng toàn cảnh Tam Chúc với các chòm núi đá nổi lên (mang tên Lục Nhạc) như những ốc đảo giữa lòng hồ rộng lớn gắn với nhiều huyền tích xa xưa của vùng đất.Chùa Ngọc nằm trong quần thể rộng lớn của chùa Tam Chúc được thi công bởi các nghệ nhân Ấn Độ.Đứng trên cao, du khách có thể quan sát được tất cả quần thể rộng lớn lên đến 5.000 ha.Dự tính, quần thể chùa sẽ được hoàn thành vào năm 2048. Như vậy, thời gian từ khi khởi công đến khi hoàn thành là 50 năm.
Chùa Tam Chúc còn thiết lập một vườn cột kinh khổng lồ với 1.000 cột đá, mỗi cột cao 12m, nặng 200 tấn.Trong những ngày diễn ra Vesak 2019, hàng chục ngàn phật tử và du khách thập phương đã đến đây tham dự. Điện Tam Thế được thiết kế 3 tầng mái cong, mang kiến trúc đình chùa Việt Điện Tam Thế có chiều cao 39m, diện tích sàn 5.400m², đủ chỗ cho 5.000 Phật tử cùng hành lễ.Vesak 2019 được tổ chức tại chùa Tam Chúc là cơ hội để truyền bá thông điệp từ bi, trí tuệ, hòa bình của đức Phật đồng thời là dịp quảng bá, giới thiệu hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tới bạn bè quốc tế trong thời kỳ nước ta đẩy mạnh hội nhập, giao thương, hợp tác quốc tế trên mọi lĩnh vực.
Đại lễ Vesak năm 2019 – nơi hội tụ của Phật giáo toàn cầu
Đại lễ Phật đản Vesak 2019, diễn ra từ ngày 10 đến ngày 14/5/2019 tại chùa Tam Chúc, Kim Bảng (Hà Nam). Đại lễ đã đón tiếp trên 20.000 người trong đó có 1.650 đại biểu đến từ hơn 112 quốc gia.
Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Hòa thượng Phra Brahmapundit, Chủ tịch Ủy ban Tổ chức quốc tế Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc, Thủ tướng Nepal K.P Sharma Oli… và hàng chục ngàn Phật tử đều đồng lòng và mong muốn xây dựng thế giới hòa bình, để góp phần giúp các quốc gia, dân tộc phát triển.
Sáng 12/5/2019, Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc 2019 đã khai mạc tại Trung tâm Văn hóa Phật giáo Tam Chúc (Hà Nam) với sự tham dự của hơn 1.650 chức sắc và lãnh đạo các giáo hội, nhà nghiên cứu… đến từ hơn 112 quốc gia và vùng lãnh thổ.So những lần tổ chức trước, Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc lần này tổ chức tại Việt Nam có số lượng các nguyên thủ quốc gia tham dự nhiều nhất. Các chư tăng, hòa thượng từ các quốc gia, lãnh thổ với đủ màu da, tiếng nói đã hội tụ về đây trong ngày hội lớn nhất năm.
Thượng toạ Thích Đạo Hiển, Ủy viên Hội đồng Trung ương Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Viện trưởng Học Viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội cho biết, Phật đản hay còn gọi là Vesak, là ngày kỷ niệm Phật Sĩ Đạt Đa sinh ra tại vườn Lâm-tì-ni, năm 624 trước Công nguyên, diễn ra vào ngày 15 tháng 4 âm lịch hàng năm.
Theo truyền thống Phật giáo Bắc tông và ảnh hưởng của Phật giáo Trung Hoa, ngày này chỉ là ngày kỷ niệm ngày sinh của đức Phật Thích Ca. Tuy nhiên, theo Phật giáo Nam truyền và Phật giáo Tây Tạng thì ngày này là ngày Tam Hiệp (kỷ niệm Phật đản, Phật thành đạo và Phật nhập Niết bàn). Ngày Phật đản hay lễ Vesak, Tam Hiệp được kỷ niệm vào các ngày khác nhau, tùy theo quốc gia.
Với 2 lần tổ chức thành công Đại lễ trước đây, vào năm 2008 tại Trung tâm hội nghị Quốc gia Mỹ Đình – Hà Nội và 2014 tại chùa Bái Đính – Ninh Bình, mọi công tác đón tiếp khách, các hoạt động văn hóa, tâm linh bên cạnh cũng đã được thực hiện phong phú và đa dạng hơn.
Nhiều lãnh đạo cấp cao các nước đến tham dự Vesak 2019 tại Việt Nam như: Phó Tổng thống Ấn Độ, Tổng thống Myanmar, Thủ tướng Nepal, Chủ tịch Thượng viện Bhutan, Phó Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc…
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc thực hiện nghi lễ tắm Phật truyền thống. Đại lễ Vesak còn có lễ cầu nguyện quốc thái dân an; hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới; triển lãm cổ vật phật giáo; diễu hành xe hoa…Ban tổ chức đại lễ Vesak 2019 cũng đã nhận được hơn 500 bài tham luận của học giả quốc tế và Việt Nam, cùng làm rõ chủ đề của Vesak 2019 – Cách tiếp cận của Phật giáo về sự lãnh đạo toàn cầu và trách nhiệm cùng chia sẻ vì xã hội bền vững.Đại lễ Vesak 2019 có chủ đề: “Cách tiếp cận của Phật giáo về sự lãnh đạo toàn cầu và trách nhiệm cùng chia sẻ vì xã hội bền vững”. Bên cạnh đó, Đại lễ Vesak 2019 còn có 5 diễn đàn xoay quanh chủ đề: Sự lãnh đạo có trách nhiệm vì xã hội bền vững, cách tiếp cận của Phật giáo về gia đình hòa hợp, về giáo dục, về tiêu thụ có trách nhiệm, cuối cùng là Phật giáo và Cách mạng công nghiệp 4.0.Gần 400 bài tham luận của các học giả quốc tế và 110 bài tham luận bằng tiếng Việt đã được gửi đến hội thảo, được các học giả thảo luận sôi nổi tại các phiên, trong đó tập trung phân tích về giáo lý của Phật giáo, hướng con người tới hòa bình, tránh xa xung đột, cùng nhau hành động đi đến một xã hội tốt đẹp hơn, thế giới bền vững hơn.
Các ý kiến tại hội thảo trong khuôn khổ Đại lễ đều cho rằng, điểm cốt lõi của chính niệm là con đường ngắn nhất đưa đến thành đạo. Để đạt được hòa bình bền vững, phải thực hành chính niệm từ bên trong bản thân, nâng cao khả năng thực hành chính niệm, kết hợp kỹ năng lãnh đạo với chính niệm… Hòa bình bền vững có thể được dẫn dắt bởi những nhà lãnh đạo tài ba ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhà lãnh đạo phải thực sự có có trí tuệ, sống cuộc đời chính niệm và an lạc.
Sẽ không có hòa bình thực sự nếu như không có an tĩnh trong tâm hồn. Nếu như tâm thức của chúng ta đều an lạc và từ bi, xã hội và thế giới này sẽ tràn ngập bình an và nhân văn. Để nuôi dưỡng sự an lạc và trí tuệ, dường như hành thiền là một trong những cách tốt nhất và hiệu quả nhất.
Các đại biểu chụp ảnh tập thể trong ngày khai mạc Đại lễ Vesak 2019.
Trong thông điệp gửi tới Đại lễ, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres kêu gọi “Tất cả chúng ta, dù là Phật tử hay không Phật tử, hãy cùng suy nghiệm về cuộc đời đức Phật nhằm tiếp nhận nguồn cảm hứng từ những lời dạy minh triết của Ngài. Trong thời điểm gia tăng sự bất bình đẳng và thiếu độ lượng hiện nay, thông điệp của đức Phật về bất bạo động và phụng sự tha nhân trở nên thích ứng hơn bao giờ hết. Vào ngày đại lễ Vesak Liên hợp quốc, chúng ta hãy cùng làm mới sự cam kết về việc xây dựng thế giới hòa bình và chân giá trị cho tất cả mọi người trên hành tinh này.”
Cũng trong ngày đầu tiên, các đại biểu đã tổ chức lễ tắm phật, thả chim bồ câu… trước sự chứng kiến của hàng chục nghìn Phật tử.Nghi thức thả chim bồ câu cùng bóng bay biểu tượng của sự hoà bình, an lạc trên toàn thế giới.
Đại lễ Vesak 2019 được tổ chức tiếp tục kết nối tinh thần Phật giáo, kết nối những người con Phật trên khắp năm châu, bằng thông điệp về tình yêu thương, sự sẻ chia và tuệ giác sáng suốt, hãy cùng nhất tâm hành động để xoa dịu những khổ đau của nhân sinh, mang lại hạnh phúc, hòa bình, an lạc cho tất cả mọi người trên thế giới.
Các tăng, ni thực hiện nghi thức lễ Tắm Phật tại điện Pháp Chủ, chùa Tam Chúc.
Nguồn gốc của lễ tắm Phật bắt nguồn từ sự tích Đức Phật đản sinh. Theo Phật sử, khi Phật đản sinh, trên trời có chín vị rồng tới phun hai dòng nước nóng và lạnh tắm rửa cho Ngài.
Cùng lúc ấy, chư thiên tung hoa trời, trỗi nhạc trời chúc mừng Thái tử. Về sau, lễ tắm Phật là một trong những nghi thức long trọng trong lễ hội kỷ niệm Phật đản.
Tắm Phật là nghi thức tưới nước thơm lên tượng Phật sơ sinh, ngoài mục đích kỷ niệm Phật đản sanh còn mang ý nghĩa sâu sắc về sự tẩy trừ phiền não, hướng đến thanh tịnh ba nghiệp thân khẩu ý của con người.Đến giờ hành lễ, đạo tràng trì tụng kinh sám theo nghi thức lễ Tắm Phật. Đến thời điểm tắm Phật, mọi người đồng tụng kệ và chú Tắm Phật rồi tuần tự đi đến lễ đài tôn trí tượng Phật sơ sinh chắp tay thành kính đảnh lễ, múc nước nhẹ nhàng tưới lên hai vai của Ngài. Trong lúc tắm Phật, mỗi người cần lắng lòng thanh tịnh quán tưởng dòng nước cam lộ tinh sạch này sẽ gội nhuần tâm tư. Những tâm niệm tham lam, sân hận và si mê của bản thân nhờ công đức này mà được tẩy sạch. Những suy nghĩ, lời nói và việc làm xấu ác cũng được xóa tan. Thân tâm trở nên thanh tịnh, mát mẻ, nhẹ nhàng.Ngay trong tối 12/5, chương trình nghệ thuật quốc tế “Đại lộ di sản” chào mừng Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2019 đã diễn ra. Chương trình bao gồm 2 phần: phần I với chủ đề “Việt Nam – Đất Phật ngàn năm” và phần II với chủ đề “Đại lộ di sản.”
Trong chương trình nghệ thuật quốc tế “Đại lộ di sản,” ở phần I, khán giả đã được xem những phóng sự về di sản tín ngưỡng Việt Nam và thưởng thức những màn trình diễn được dàn dựng công phu, hoành tráng, tái hiện sự phát triển của Phật giáo tại Việt Nam như: Việt Nam Phật giáo rạng ngời, Phật trong cõi nhân gian, Khai giác…
Phần II chương trình là những màn trình diễn các di sản văn hóa phi vật thể của các quốc gia như: Múa Nivarna (Ấn Độ), múa Nirtta Ranga (Srilanka), múa Ondel Ondel (Indonesia), tiết mục múa “Lục cúng hoa đăng” – điệu múa quan trọng nằm trong hệ thống các vũ khúc Cung đình triều Nguyễn (Việt Nam), múa The Defeat of Mara (Thái Lan), Múa Awa Odori (Nhật Bản), Bạch mã thồ kinh (Trung Quốc), múa Cham (Bhutan)…
Chùa Tam Chúc lung linh trong đêm pháo hoa chào mừng Đại lễ Vesak.
Trong khuôn khổ chương trình Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc – Vesak 2019, ngày 13/5, các đại biểu đã dành cả ngày thảo luận về 5 chuyên đề xoay quanh chủ đề chính của Đại lễ năm nay là “Cách tiếp cận của Phật giáo về sự lãnh đạo toàn cầu và trách nhiệm cùng chia sẻ vì xã hội bền vững.”
Gần 400 bài tham luận của các học giả quốc tế và 110 bài tham luận bằng tiếng Việt đã được gửi đến hội thảo, được các học giả thảo luận sôi nổi tại các phiên, trong đó tập trung phân tích về giáo lý của Phật giáo, hướng con người tới hòa bình, tránh xa xung đột, cùng nhau hành động đi đến một xã hội tốt đẹp hơn, thế giới bền vững hơn.
Trong chương trình Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc lần thứ 16 – Vesak 2019, chiều 13/5, tại Trung tâm Văn hóa Phật giáo Tam Chúc, đông đảo tăng, ni, Phật tử đã tham dự nghi lễ cầu nguyện Quốc thái dân an.
Những người tham gia Nghi lễ đã đại diện cho gần 100 triệu con người Việt Nam cũng như hàng tỷ người trên khắp thế giới nói lên tình yêu thương và lòng biết ơn với Đức Phật. Nhờ buổi lễ, mọi người có cơ hội mở rộng lòng mình, dẹp bỏ cái tôi để hướng đến chúng sinh rộng rãi, cùng nhau chung tay xây dựng một hành tinh yêu thương, tử tế.
Các hòa thượng, chư tăng đã cùng với hàng ngàn Phật tử làm lễ cầu nguyện Quốc thái dân an.Cũng trong tối 13/5, hơn 5 vạn Phật tử đã tham dự lễ hội hoa đăng, thắp nến cầu nguyện hòa bình cho thế giới tại chùa Tam Chúc, nơi tổ chức Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak 2019.Các ngọn đèn hoa đăng đã được thắp lên xếp thành một đóa sen ngũ sắc. Tham dự lễ hội hoa đăng có nhị vị Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam gồm: Hòa thượng Thích Đức Nghiệp, Hòa thượng Thích Thanh Đàm và Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu – Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam chư tôn Hòa thượng; các Thượng tọa, Đại đức, tăng ni,…Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới thu hút hơn 5 vạn Phật tử tham gia, có 200 tăng ni và 10.000 Phật tử ngồi thiền, tụng kinh cầu nguyện.Mỗi ngọn đèn hoa đăng được đốt, mỗi lời cầu nguyện gửi vào đó một tâm niệm thiện lành, một tâm niệm an lạc cho mình và cho mọi người. Mỗi ngọn đèn trên tay là biểu tượng của ánh sáng xóa hết mọi khổ đau, cùng nhau xây dựng một cuộc sống tươi đẹp.Trong bầu không khí trang nghiêm và thanh tịnh, đúng 19 giờ tối, hàng vạn Phật tử đã tề tựu đông đủ, thành kính cung nghinh Chư tôn đức quang lâm chứng minh cho buổi lễ. Phát biểu tại lễ hội hoa đăng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh gửi tới các vị giáo phẩm, phật tử Việt Nam và quốc tế lời chúc tốt đẹp trong tình thân ái và hữu nghị.Buổi lễ kết thúc nhưng vẫn còn hàng ngàn Phật tử mang hoa đăng thả xuống hồ cầu nguyện. Mỗi ngọn đèn hoa đăng được đốt lên, mỗi người cầu nguyện vào đó một tâm niệm thiện lành, an lạc cho mình và mọi người. Mỗi ngọn đèn trên tay là ánh sáng xóa hết mọi khổ đau để cùng nhau xây dựng một cuộc sống tươi đẹp. Sau ba ngày từ 12-14/5/2019 làm việc, thuyết trình học thuật, thảo luận… Đại lễ Vesak 2019 đã thành công viên mãn và ra Tuyên bố Hà Nam 2019.
Đại lễ Vesak 2019 đã thông qua Tuyên bố chung Hà Nam: “Đại lễ Vesak góp phần nâng cao sự hiểu biết, chia sẻ và hợp tác lẫn nhau giữa các truyền thống và tổ chức Phật giáo, cũng như các cá nhân, thông qua việc gặp gỡ, đối thoại giữa các nhà lãnh đạo Phật giáo và các học giả nhằm giải quyết những vấn đề quan tâm chung mang tính toàn cầu. Sau khi cùng thảo luận, chúng tôi đồng thuận thông qua và công bố thông điệp về hòa bình, xã hội bền vững và các vấn đề liên quan khác dựa trên lời dạy của Đức Phật về từ bi và trí tuệ”.
Phát biểu tại lễ Bế mạc, Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình khẳng định: Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc đã trở thành ngày hội văn hoá chan hoà tinh thần đoàn kết quốc tế, nêu cao thông điệp hoà bình, đoàn kết và yêu thương trên nền tảng tư tưởng của đức Phật-bậc minh triết được Liên Hợp quốc suy tôn và nhân loại ngưỡng mộ, là nơi gặp gỡ đẹp nhất của những người con Phật và những người yêu quý đạo Phật. Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc năm 2019 được tổ chức tại Việt Nam, một lần nữa ngọn cờ nhân văn hoà bình, hữu nghị và hợp tác của Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc lại được gương cao và tung bay trong nắng vàng tươi đẹp của Việt Nam – đất nước yêu chuộng hoà bình, nhằm tiếp tục kết nối sức mạnh, tình đoàn kết, gắn bó, tinh thần nhập thế và sự nỗ lực cùng nhau hành động của những người con Phật trên khắp thế giới, vì hoà bình, hợp tác và tiến bộ xã hội.
“Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc đã trở thành ngày hội văn hoá chan hoà tinh thần đoàn kết quốc tế, nêu cao thông điệp hoà bình, đoàn kết và yêu thương trên nền tảng tư tưởng của đức Phật”
Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2019 là sự kiện đối ngoại quan trọng góp phần nâng cao vai trò của Phật giáo Việt Nam trong hội nhập quốc tế; khẳng định truyền thống lịch sử, giá trị nhân bản của Phật giáo, một tôn giáo hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc.
Qua đó, Vesak 2019 cũng tăng cường mối quan hệ giữa Giáo hội Phật giáo Việt Nam với Giáo hội và các truyền thống Phật giáo các nước trên toàn thế giới; khẳng định vai trò, vị thế của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là một tổ chức hợp pháp duy nhất đại diện cho tăng ni, Phật tử trong và ngoài nước.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành rất nhiều tình cảm, sự quan tâm sâu sắc cho thế hệ thiếu niên, nhi đồng. Người luôn có niềm tin mãnh liệt rằng thế hệ trẻ chính là lực lượng hùng hậu để bảo vệ và xây dựng đất nước.
50 năm sau ngày Bác mất, các cháu thiếu niên, nhi đồng ngày nay liệu có nhớ lời Bác dạy và có vận dụng được những điều đó vào cuộc sống cũng như học tập của mình? Trong chương trình dạy học lịch sử, những kiến thức và thông tin về Bác được lồng ghép ra sao trong chương trình chính và các hạt động ngoại khóa?
Phóng viên Báo điện tử Vietnamplus đã có cuộc phỏng vấn nhanh các em nhỏ và giáo viên dạy lịch sử về vấn đề này.
Bác Hồ sống mãi trong trái tim thế hệ trẻ
Trong chương trình giáo dục theo chuẩn Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngay từ cấp học mầm non các em nhỏ đã bắt đầu được làm quen với Bác Hồ bằng những hình ảnh và câu chuyện giản dị về Bác. Các kiến thức về Bác tiếp tục được mở rộng và nâng cao ở chương trình học lớp 5 của bậc Tiểu học, lớp 8-9 của chương trình lịch sử Trung học Cơ sở… Vì thế, đa số các em được hỏi đều khẳng định có biết Bác Hồ, nhớ được 5 điều Bác Hồ dạy và nhiều hơn thế nữa.
Nguyễn Phương Linh, học sinh lớp 9, quận Ba Đình, Hà Nội.
“Em nhớ được 5 điều Bác Hồ dạy và cũng nhiều lần áp dụng được vào cuộc sống của mình. Ví dụ như, thật thà trong thi cử, làm bài được đến đâu thì tự làm; với dũng cảm em chưa có cơ hội thể hiện vì cũng chưa có gì đáng sợ xảy đến với em. Tuy em học không giỏi lắm nhưng em đặt mục tiêu khá cao nên đôi khi vẫn bị suy nghĩ nhiều. Em giữ gìn vệ sinh tốt nhưng lao động thì tự nhận thấy chưa được tốt,” Khánh Nguyên (14 tuổi, nhà ở đường Hồng Hà, Hà Nội) thật thà nói.
Trong khi đó, Nguyễn Phương Linh (ở quận Ba Đình, Hà Nội) lại nhớ: “Bác luôn muốn chúng em phải học tập chăm chỉ, giống như câu Bác thường nói: ‘Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.’ Những lời Bác dạy đã luôn giúp em có những quyết định và lựa chọn hành động cũng như suy nghĩ đúng đắn nhất, đặc biệt luôn giữ mình khiêm tốn, thật thà, dũng cảm.”
Theo thông tin mới nhất từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, môn thứ tư được chọn thi đầu vào lớp 10 năm nay sẽ là Lịch sử. Ngày 8/5 vừa qua, học sinh khối 9 trường Trung học Cơ sở Nguyễn Tri Phương cũng vừa trải qua kỳ thi thử môn học này.
Các em học sinh Trường Trung học Cơ sở Nguyễn Tri Phương hào hứng tham gia buổi học ngoại khóa về Bác Hồ.
Gặp Vũ Việt Anh, lớp 9a3 Nguyễn Tri Phương ngay khi em vừa kết thúc buổi thi với 40 câu hỏi trắc nghiệm Lịch sử, Việt Anh bảo cậu làm được gần hết.
Chàng trai có vóc dáng cao gầy với đôi mắt sáng ấy cho hay: “Theo em biết, sinh thời Bác Hồ rất quan tâm tới thế hệ thanh, thiếu niên Việt Nam. Bởi Bác quan điểm tuổi trẻ chính là tương lai của đất nước. Đơn giản như 5 điều Bác Hồ dạy thôi, một là ‘Yêu Tổ quốc yêu đồng bào,’ tình yêu đơn giản nhất mà mỗi con người có được chính là tình yêu với Tổ quốc, với đồng bào. Hai là ‘học tập tốt, lao động tốt,’ tất nhiên rồi nhiệm vụ của học sinh là cố gắng học ở trường, vượt qua các bài thi. Những điều khác cũng quan trọng mà chúng em phải phát huy như giữ gìn vệ sinh thật tốt để bảo vệ sức khỏe, như Bác Hồ nói có sức khỏe mới xây dựng được đất nước: ‘tự tôi, ngày nào tôi cũng tập’.”
Việt Anh còn nhớ Bác dạy: ‘cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.’ Cậu cho rằng, đây đều là những đức tính, phẩm chất mà mỗi người cần tự phải rèn luyện và noi theo phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ngoài 5 điều Bác Hồ dạy, Việt Anh còn nhớ Bác dạy phải ‘cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.’ Tuy đây là lời dạy của Bác với cán bộ nhưng Việt Anh cho rằng nó lại có giá trị với mọi người dân. Bởi đây đều là những đức tính, phẩm chất mà mỗi người cần tự phải rèn luyện và noi theo phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh.
“Là một người hâm mộ và yêu mến Bác Hồ nên hằng ngày em vẫn luôn cố gắng học tập và làm theo lời Bác Hồ dạy, như buổi sáng dậy sớm một chút tập thể dục để bảo vệ sức khỏe, vì có khỏe sau mới xây dựng được đất nước; cố gắng học tập vì học tập là con đường duy nhất đi đến thành công, trở thành người có ích cho xã hội và đất nước,” Việt Anh khẳng định.
Cô Vũ Mỹ Lệ chia sẻ việc học kiến thức về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong nhà trường các cách học lịch sử hiện nay.
Những tiết học sống động về Bác Hồ
Ngay từ cấp học mầm non, tiểu học, các bé đã cùng cô học và thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy, nghe cô kể và trò chuyện về tình cảm của Bác Hồ với các cháu thiếu nhi. Đến cấp trung học cơ sở, các em sẽ được học và tìm hiểu kỹ hơn về con người, chặng đường hoạt động cách mạng của Bác, đặc biệt trong chương trình học lớp 8, lớp 9.
Đánh giá những nội dung thông tin về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chương trình sách giáo khoa, cô Vũ Mỹ Lệ (giáo viên dạy sử tại quận Thanh Xuân) cho rằng: “Nếu chỉ tìm hiểu như nội dung trong sách giáo khoa thì thông tin về Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ rất khô khan, thiếu những hình ảnh sinh động nên nhà trường và các thầy cô đều chủ động có nhiều biện pháp để giúp các con cảm thấy gần gũi với nhân vật lịch sử này hơn.”
Làm sao để các em có thể kéo dài hứng thú trong cả tiết học, với các thầy cô thực sự là “bài toán” mà họ cần phải dành nhiều tâm huyết và đầu tư nghiêm túc, công phu cho bài giảng của mình.
“Ví dụ như, nhà trường sẽ kết hợp với bên đoàn, đội có nhiều chủ điểm sinh hoạt theo tháng hoặc theo tuần học tập và làm theo tấm gương đạo đức Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sinh hoạt theo chủ điểm sức khỏe thì các cô sẽ đưa tấm gương Bác Hồ rèn luyện thân thể để các con noi gương, nghỉ giữa giờ ở trường sẽ có bài tập vận động để hưởng ứng tinh thần tập luyện của Bác.”
Qua mỗi tiết học lịch sử về Chủ tịch Hồ Chí Minh, cô Mỹ Lệ và các đồng nghiệp đều nhận thấy tình cảm yêu mến của các em học sinh dành cho Bác Hồ, sự hào hứng trong thái độc học tập khi được tìm hiểu thông tin về cuộc đời, sự nghiệp vị cha già kính yêu của dân tộc.
Đội viên thiếu niên trường Trung học Trưng Vương (Hà Nội) đến chúc mừng sinh nhật Bác Hồ (19/5/1956). (Ảnh tư tiệu TTXVN)
Thế nhưng làm sao để các em có thể kéo dài hứng thú trong cả tiết học thì với các thầy cô thực sự là một “bài toán” mà họ cần phải dành nhiều tâm huyết và đầu tư nghiêm túc, công phu cho bài giảng của mình.
“Chúng tôi sẽ giao phần bài tập về nhà cho các con chuẩn bị trước. Chẳng hạn như quá trình ra đi tìm đường cứu nước của Bác cho từng giai đoạn sẽ giao bài tập cụ thể để các con có hướng làm bài. Tùy theo năng lực, sở thích mà các con có thể vẽ tranh mô tả các hoạt động của Bác hoặc sưu tập những hình ảnh về Bác trong cả giai đoạn đó; hoặc các con cũng có thể làm các clip vì trên mạng có rất nhiều tư liệu… Sự chuẩn bị đó sẽ giúp các con thuyết trình, nhận xét, trao đổi hiệu quả; dưới sự dẫn dắt của thầy cô các con sẽ tiếp cận được với nhân vật tốt hơn, từ đó phát triển tình cảm, yêu thương cũng như cảm thấy trân trọng, biết ơn về những việc làm của Bác đối với dân tộc,” cô Mỹ Lệ chia sẻ.
Để các tiết học lịch sử trở nên hấp dẫn, nhiều thầy cô cho biết thường phải khai thác thêm các thước phim tư liệu, chuẩn bị giáo cụ trực quan cho các bài giảng và cho các em học sinh tự sưu tầm tư liệu trước mỗi tiết học. Không chỉ được học tập trong khuôn khổ nhà trường, khi tiếp cận tấm gương Hồ Chủ tịch, các em học sinh còn được tham gia các hoạt động ngoại khóa, trong đó lồng ghét sinh động các kiến thức về Bác.
Không chỉ được học tập trong khuôn khổ nhà trường, khi tiếp cận tấm gương Hồ Chủ tịch, các em học sinh còn được tham gia các hoạt động ngoại khóa, trong đó lồng ghét sinh động các kiến thức về Bác.
“Nhìn chung phần học về chiến sỹ cộng sản Nguyễn Ái Quốc luôn hấp dẫn các em học sinh hơn là những phần về chủ trương chính sách, đường lối ở các chiến dịch. Học lịch sử về Bác luôn là chủ đề hay trong lịch sử Việt Nam. Trong phần học này, chúng tôi cho các em đến Bảo tàng Hồ Chí Minh tìm hiểu câu chuyện lịch sử trực tiếp qua những hiện vật, hoặc tìm hiểu qua các phương tiện truyền thông… Những kênh thông tin này sẽ khơi gợi trí tò mò và tác động đến đam mê tìm hiểu lịch sử của các em, giúp các em hiểu bài, nắm bài kỹ hơn,” cô Ngô Thị Lan Anh, giáo viên sử trường Trung học Cơ sở Nguyễn Tri Phương cho hay.
Theo cô Lan Anh, muốn tiết học lịch sử trở nên hấp dẫn, thu hút sự quan tâm của học sinh cần cho các em đi thực địa. Nhưng trong thực tế, do kinh phí giáo dục hạn chế nên nhà trường cũng chưa làm được nhiều, các em mới chỉ được đến thăm quan các khu di tích, bảo tàng về Bác trên địa bàn Hà Nội./.
Cô Ngô Thị Lan Anh, giáo viên sử trường Trung học Cơ sở Nguyễn Tri Phương chia sẻ việc giáo dục lịch sử về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong nhà trường.
Dưới thời Satya Nadella, Microsoft có số lượng người đăng ký nhiều hơn Netflix, doanh thu từ điện toán đám mây cao hơn Google, và giá trị vốn hóa thị trường xấp xỉ một nghìn tỷ USD.
Những tin nhắn và tweet chúc mừng bắt đầu bay đến từ tháng 11 năm ngoái. Microsoft đã vượt mặt Apple, Amazon và Alphabet Inc. – công ty mẹ của Google – để trở thành công ty có giá trị nhất thế giới. Các nhân viên lâu năm, những người đã quen với suy nghĩ rằng những năm tháng huy hoàng của Microsoft dưới thời Bill Gates với biệt danh “Đế chế Ma quỷ” đã lùi xa, nay nhận được không ngớt những tin nhắn chúc mừng từ bạn bè và gia đình.
Tuy nhiên, không một lời nào về thành tựu này được thốt ra khi Giám đốc điều hành Satya Nadella triệu tập các nhân viên cấp cao cho buổi họp hàng tuần vào ngày thứ Sáu hôm đó. Trong một cuộc phỏng vấn tại trụ sở của tập đoàn Microsoft ở Redmond, Washington, Nadella tỏ ra khó chịu với những câu hỏi về sự lên ngôi của công ty.
Sự phục hồi của “Văn hóa Microsoft”
“Tôi sẽ thấy chán ghét nếu ai đó ăn mừng giá trị vốn hóa thị trường của chúng tôi,” ông chia sẻ với Bloomberg Businessweek. Ông khẳng định rằng giá trị vốn hóa thị trường của công ty – đã vượt mức một nghìn tỷ USD vào ngày 25/4, tăng hơn 230% tính từ khi ông nhậm chức vào tháng 2/2014 – là “không có ý nghĩa gì” và bất kỳ hoạt động ăn mừng nào dành cho một cột mốc dễ thay đổi như vậy đều sẽ đánh dấu “khởi đầu của cái kết.”
Nadella xuất hiện trên trang Bloomberg Businessweek, ngày 6/5/2019. Minh họa: Justin Metz
Việc sử dụng những hình ảnh tu từ nghiêm túc là một phần trong cách diễn đạt của ông. Nadella, một kỹ sư 51 tuổi có nhiều bằng cấp, lớn lên ở Hyderabad, Ấn Độ, nổi tiếng với khí chất như một thủ thư. “Tại Microsoft, chúng tôi đang có một tật rất xấu là không thể thúc đẩy bản thân, vì chúng tôi cảm thấy rất hài lòng với thành công mà mình đã đạt được,” ông nói. “Chúng tôi phải học cách để không nhìn vào quá khứ nữa.”
Ngay cả khi thành tựu đó không kéo dài, sư thay đổi mà Nadella mang lại trong 5 năm qua từ khi thay thế vị trí Giám đốc điều hành của Steve Ballmer vẫn thật sự là một kỳ tích lịch sử. Công ty từng bị tất cả mọi người cho là đang rơi vào vòng xoáy của sự lỗi thời khi bỏ lỡ gần như mọi xu hướng điện toán nổi bật của những năm 2000 – điện thoại di động, công cụ tìm kiếm, mạng xã hội – đồng thời để cho nguồn doanh thu chính của mình, hệ điều hành Windows được cài đặt sẵn trên các máy tính cá nhân, trở nên trì trệ.
Các nhà tiếp thị của Microsoft thích gắn sự tái xuất của công ty trong vai trò một ông lớn công nghệ với một sự phục hồi văn hóa, bao gồm cái mà Nadella gọi là “sự đồng cảm” doanh nghiệp và một sự thay đổi trong đội ngũ từ “tư duy cố định” sang “tư duy tăng trưởng.”
Hãng tin Bloomberg đã thực hiện cuộc phỏng vấn với hơn 40 người từng hoặc đang là cán bộ điều hành, thành viên hội đồng quản trị, khách hàng và đối thủ cạnh tranh của Microsoft rồi đưa ra nhận xét rằng, sự chuyển mình của công ty là một quá trình vất vả hơn tưởng tượng. Dưới thời Nadella, nguồn vốn cho Windows đã bị cắt giảm để dồn vào nhánh kinh doanh điện toán đám mây khổng lồ – với khoảng 34 tỷ USD doanh thu trong năm qua – đưa công ty vượt mặt Google và có nhiều tiến bộ trong các lĩnh vực quan trọng trước đối thủ đang ở thế thượng phong là Amazon Web Services.
“Tôi không biết bất kỳ công ty phần mềm nào khác trong lịch sử công nghệ từng rơi vào những thời kỳ khó khăn để rồi hồi phục mạnh mẽ như vậy,” Reed Hastings, giám đốc điều hành của Netflix Inc. chia sẻ.
Bộ sưu tập phần mềm năng suất Microsoft’s Office, trước đây là bộ công cụ được mua một lần bao gồm trợ lý ảo nổi tiếng là kẹp giấy Clippy, hiện là một dịch vụ trên nền tảng đám mây thu hút hơn 214 triệu người đăng ký sử dụng với mức phí khoảng 99 USD một năm, tức là nhiều hơn số người dùng đăng ký của cả Spotify và Amazon Prime cộng lại. Đồng thời, Azure, nền tảng đám mây của Microsoft cũng chiếm được cảm tình của những khách hàng lớn như ExxonMobil, Starbucks hay Walmart. Thung lũng Silicon cũng góp một chút công sức ở đây thông qua các thương vụ mua lại mạng xã hội chuyên môn LinkedIn và kho lưu trữ mã phần mềm GitHub.
“Tôi không biết bất kỳ công ty phần mềm nào khác trong lịch sử công nghệ từng rơi vào những thời kỳ khó khăn để rồi hồi phục mạnh mẽ như vậy,” Reed Hastings.
Các đồng nghiệp của Nadella nói rằng sự hồi sinh của Microsoft là ấn tượng đến sởn gai ốc. Khi được hỏi Microsoft đổi mới sẽ mang lại mối đe dọa gì cho vũ trụ công nghệ, một giám đốc điều hành giấu tên của một công ty phần mềm đối thủ đã ngân nga giai điệu Hành khúc Đế chế của Darth Vader trong loạt phim Star Wars. Hiểu theo cách khác: Đế chế đã phản công.
“Đám mây” thay vì “Cửa sổ”
Điều đó cũng có nghĩa là Microsoft đang bơm những cảm xúc như vậy vào các đối thủ của mình ngay cả khi có một Nadella với phong cách ôn hòa nắm quyền điều khiển. Nếu Ballmer mãi mãi được gắn liền với hình ảnh những chiếc áo sơ mi ướt đẫm mồ hôi và tác phong như một con khỉ – ông từng phóng mình vun vút trên sân khấu trong các buổi ra mắt sản phẩm, rống lên và vung vẩy tay chân – thì tính cách của Nadella được thể hiện thông qua những chiếc áo chui đầu có mũ giản dị mà ông yêu thích.
Khi hội đồng quản trị bổ nhiệm Nadella thay thế vị trí của Ballmer, Microsoft dường như đang sa vào vũng lầy bởi sự suy giảm của Windows, sản phẩm từng chiếm hơn 90% thị phần trong thời kỳ đỉnh cao. Windows vẫn là sản phẩm cực kỳ sinh lời – Microsoft đã đặt ra một mức phí bản quyền cho gần như mọi máy tính để bàn và máy tính xách tay được bán ra. Nhưng máy tính cá nhân đang ngày càng bị iPhone và các thiết bị Android thay thế (ngay cả hiện tại, Windows vẫn là nhánh kinh doanh thu về 20 tỷ USD một năm.)
Biểu tượng Windows luôn gắn liền với tên tuổi của Microsoft (Nguồn: AFP/TTXVN)
Trước đây, tầm quan trọng của máy tính cá nhân đã khiến các cán bộ điều hành phải cạnh tranh gay gắt để nắm quyền kiểm soát các lĩnh vực liên quan đến Windows, và mọi phân nhánh hứa hẹn đều bị cuốn vào vòng xoáy Windows. Các sản phẩm mới không ngừng được gắn nhãn “Windows”, ví dụ như điện thoại Windows Phone. Ngay cả dịch vụ đám mây còn non trẻ của Microsoft lúc đó cũng được gọi là Windows Azure.
Nadella, người đã dành hơn nửa đời tại Microsoft, chủ yếu cho các sản phẩm không-phải-Windows, không tham gia vào “Trò chơi Vương quyền” (tên bộ phim truyền hình đình đám – Game of Thrones) để tìm người kế vị Ballmer. Ông được tuyển mộ từ Sun Microsystems Inc. vào năm 1992, một phần vì người quản lý nhóm của ông muốn một nhân viên “biết làm việc” và “không làm người khác bực mình,” theo lời Jeff Teper, phó chủ tịch phụ trách Office, người đã thuê Nadella. Những phẩm chất này rõ ràng là hiếm có ở Redmond. Nadella bắt đầu với công việc bán máy tính cá nhân cho các khách hàng doanh nghiệp. Sau đó, ông phụ trách giám sát kỹ thuật cho Bing, công cụ tìm kiếm của công ty, trước khi tiếp quản Azure.
Phong cách khiêm tốn, nếu không muốn nói là nhạt nhẽo của Nadella là thứ mà Microsoft, một bộ máy quan liêu bị què quặt bởi bản ngã và những cuộc đấu đá nội bộ đang cần. Các đồng nghiệp của Nadella thề rằng họ chưa bao giờ thấy ông buồn bực, lớn giọng với người khác, hay gửi một email với lời lẽ tức giận. Shelley Bransten, một phó chủ tịch tập đoàn của Microsoft cho rằng điểm khiến Nadella trở nên độc đáo chính là việc ông “không vênh váo”. Một giám đốc điều hành thậm chí còn khẳng định (mặc dù không hoàn toàn đáng tin) rằng ông chưa bao giờ nghe Nadella nói “không”.
“Đột nhiên, mọi lời mà Satya nói ra là “đám mây, đám mây, đám mây!”
Khi Ballmer sắp nghỉ hưu, ông cảm thấy hứng thú với Nadella đến nỗi đã đề nghị Hastings, khi đó là một thành viên hội đồng quản trị của Microsoft, chỉ dạy cho nhà quản lý trẻ tuổi hơn. Hastings nhớ lại lần Nadella đến trụ sở của Netflix để dự thính các buổi đánh giá của ban điều hành. “Ballmer chưa từng cho tôi dẫn ai khác đến đó,” ông nói. “Ông ấy chắc chắn đã nhìn ra Satya là sự kết hợp hoàn hảo giữa sự nhạy bén về kỹ thuật và sức mạnh cá tính, mặc dù Satya quản lý theo một cách khác với Steve.”
Kế hoạch của Nadella là định hướng lai Microsoft xung quanh Azure, một nhánh kinh doanh còn non trẻ đã được ông dồn sức từ năm 2011, với tiềm năng biến công ty từ một nhà cung cấp những phần mềm đóng hôp (mà nhiều người dùng có thể vi phạm bản quyền một cách dễ dàng) thành một ông lớn về điện toán toàn cầu, cung cấp cho các doanh nghiệp khác các dịch vụ cho thuê sức mạnh xử lý và lưu trữ trực tuyến. Trong số trên dưới 100 ứng viên cho vị trí giám đốc điều hành, Nadella đã gây ấn tượng nhất cho Chủ tịch khi đó là Bill Gates cùng toàn thể hội đồng quản trị với những kỹ năng chiến lược và kỹ thuật của mình.
Nadella. Ảnh: Thomas Prior/Bloomberg Businessweek
Microsoft lúc đó đã tụt hậu ít nhất 4 năm so với Amazon.com Inc. trong lĩnh vực điện toán đám mây – ngành kinh doanh đã mang về cho Amazon doanh thu 4,6 tỷ USD. Nadella hiểu rằng bất kỳ sự thay đổi hệ trọng nào về mục tiêu tập trung cũng có nghĩa là cầm gậy cricket vụt một nhát vào bộ phận Windows (Nadella là một người hâm mộ môn cricket – gần bàn làm việc của ông có treo một cây gậy đánh bóng có chữ ký của huyền thoại Sachin Tendulkar).
Tuy nhiên, việc thu thập các nguồn lực từ các bộ phận khác của Microsoft cũng “giống như cầm kẹp rút móng tay vậy”, theo lời Scott Guthrie, một phó chủ tịch điều hành đã tiếp quản đơn vị điện toán đám mây khi Nadella trở thành giám đốc điều hành.
Ông nhớ lại một cuộc họp, ở đó bộ phận điện toán đám mây đồng ý với chiến lược của Nadella, nhưng rồi nhận ra rằng tới 90% nhân lực của bộ phận đều đang tập trung vào những nhánh kinh doanh lấy trọng tâm là Windows. “Tình thế tiến thoái lưỡng nan kinh điển của các nhà sáng tạo,” Guthrie nhận định. “Tôi từng có những nhà lãnh đạo cấp dưới từng quản lý những báo cáo lãi-lỗ hàng tỷ USD, và thật khó khi nói với họ rằng “Bây giờ anh sẽ phải xoay sở với một báo cáo lãi-lỗ có 4 triệu USD thôi.”
Theo một cựu giám đốc điều hành, Nadella, bối rối và vò đầu bứt tai trước hệ thống thứ bậc giữa điện toán đám mây và Windows, đã trách mắng một nhóm các nhà điều hành trong những ngày đầu nắm quyền. Ở Microsoft của ông, chỉ có những “người sửa lỗi”, không có “kẻ phàn nàn”. Nếu mọi người không tin vào tầm nhìn của ông, ông sẽ nói với họ rằng, “Đừng ở lại nữa. Đến lúc phải đi rồi.” Trong thời gian này, ông đã chứng tỏ khả năng tạo ra những sự thay đổi mạnh mẽ chỉ với một chút kịch tính, một sự khác biệt so với những cơn giận dữ khét tiếng của Bill Gates trong những năm 1990, hay những trò tự vỗ ngực của Ballmer hồi cuối những năm 2000.
Nadella đã xóa sổ 7,6 tỷ USD từ thương vụ mua lại Nokia Corp. của Ballmer, cắt giảm 7.800 việc làm trong năm 2015 – một dấu hiệu rõ ràng rằng ông đã từ bỏ tham vọng đối đầu trực diện với Google và Apple Inc. trong mảng điện thoại di động. Sản phẩm đầu tiên được ông cho ra mắt là một phiên bản Office được tối ưu hóa cho hệ điều hành di động iOS của Apple. Microsoft đã phản đối bước đi đó trong suốt nhiều năm vì lo ngại rằng việc phần mềm đầy năng suất của họ chạy trên iPhone và iPad sẽ đẩy nhanh tốc độ giảm doanh số bán máy tính cá nhân chạy hệ điều hành Windows.
Một giám đốc điều hành lâu năm vừa ra đi đã mô tả cách tiếp cận của Nadella là có “sắc thái của sự tinh tế.” Ông không bao giờ thẳng thừng loại bỏ một bộ phận hay sa thải một nhà lãnh đạo phụ trách sản phẩm, nhưng những ý định cơ bản của ông thì luôn rõ ràng. Email đầu tiên mà ông gửi cho các nhân viên chỉ có khoảng hơn 1.000 từ – và không nhắc một lời tới Windows. Sau đó, ông đã đổi tên sản phẩm điện toán đám mây thành Microsoft Azure.
“Satya không nói chơi bao giờ – ông ấy đã bắt đầu bỏ từ “Windows” khỏi những câu nói của mình,” vị giám đốc này nói. “Đột nhiên, mọi lời mà Satya nói ra là “đám mây, đám mây, đám mây!” Ông cũng bắt đầu thúc đẩy những từ khóa mới khi nói về các sản phẩm cũ hơn, ví dụ như sử dụng cụm từ “trí tuệ nhân tạo” khi thảo luận về Microsoft Office, “ngay cả khi chẳng có chút trí tuệ nhân tạo nào ở Office ngoài – gì nhỉ? Kiểm tra chính tả?”
Ở Microsoft của ông, chỉ có những “người sửa lỗi”, không có “kẻ phàn nàn”. Nếu mọi người không tin vào tầm nhìn của ông, ông sẽ nói với họ rằng, “Đừng ở lại nữa. Đến lúc phải đi rồi.”
Nỗ lực thúc đẩy điện toán đám mây đã bắt đầu vào đà, giúp trẻ hóa hình ảnh của Microsoft và nâng cao tinh thần của nhân viên. Guthrie nhớ lại có một tháng ông rất hạnh phúc khi doanh thu điện toán đám mây tăng 40.000 USD trên báo cáo lãi-lỗ. “Chúng tôi gào lên, ‘Ôi, tuyệt vời!’” ông khúc khích cười. “Rồi chúng tôi nhận ra, ‘Nhưng mà, vẫn còn mục tiêu hàng tỷ USD nữa phải đạt tới.’”
Về mặt khái niệm, điện toán đám mây thường được xem như một sự trao đổi các bit dữ liệu theo phương thức kỹ thuật số, nhưng thực ra tất cả chỉ xoay quanh cơ sở hạ tầng vật lý – những trung tâm dữ liệu có kích thước to bằng nhà để máy bay và những đường dây cáp xuyên đại dương dùng để trao đổi hàng petabyte thông tin. Amazon, Microsoft và các công ty điện toán đám mây lớn giúp các công ty khác đáp ứng những yêu cầu đa dạng về điện toán bằng cách cho họ thuê những cơ sở hạ tầng tốn kém này, nghĩa là Netflix có thể trực tiếp phát phim đến điện thoại của bạn, hoặc Citibank có thể xử lý hàng tỷ giao dịch trực tuyến một cách trơn tru mà không cần đến những dự án xây dựng lớn.
Đến năm 2016, hội đồng quản trị của Microsoft vẫn đang lo lắng rằng công ty chưa đủ nhanh để bắt kịp Amazon – đối thủ đang thu về 12 tỷ USD doanh thu từ dịch vụ điện toán đám mây. Mối lo ngại của họ là ngành kinh doanh phần mềm cho doanh nghiệp có thể sụp đổ nhanh hơn tốc độ gia tăng doanh thu của các sản phẩm điện toán đám mây mới.
Quyết định gây sốc
Để tái tập trung toàn bộ vào điện toán đám mây, Nadella đã khởi xướng một loạt các cuộc cải tổ lớn, đỉnh điểm là sự kiện gây sốc (với những nhân viên lâu năm của Microsoft) vào năm ngoái: xóa sổ toàn bộ bộ phận Windows – bộ phận này được chia thành nhóm phụ trách Azure và nhóm phụ trách Office.
Tại thời điểm đó, cuộc chiến điện toán đám mây với Amazon đã leo thang: Với mỗi cải tiến cơ sở hạ tầng đám mây và mỗi sản phẩm cơ sở dữ liệu mà Amazon tung ra, Nadella sẽ tìm cách bắt kịp với những tiến bộ đó bằng việc bơm hàng tỷ USD cho việc mua các trung tâm dữ liệu và các công ty khởi nghiệp.
Althoff. Ảnh: Thomas Prior/Bloomberg Businessweek
Microsoft không chỉ tụt hậu so với Amazon về kỹ thuật điện toán đám mây mà còn cả về mặt doanh số. Nadella đã giao cho Judson Althoff, một giám đốc bán hàng kiêm cựu kỹ sư, nhiệm vụ chấm dứt cách tiếp cận theo kiểu bán giấy phép sử dụng dựa trên số lượng các nhân viên sử dụng các phần mềm và dịch vụ tương ứng. Việc lập bảng tính toán phí bản quyền rất phức tạp và có xu hướng làm cho khách hàng cảm thấy những đại diện bán hàng giống như những kiểm toán viên của Sở Thuế Vụ. Althoff đã bổ sung thêm 3.000 kỹ sư vào bộ phận bán hàng, ở đó họ được kỳ vọng sẽ viết mã mẫu trong các cuộc họp với các khách hàng tiềm năng. Việc làm mờ đi ranh giới giữa kỹ thuật và bán hàng đã được thiết kế để cải thiện tốc độ phát triển của Microsoft cũng như cho các nhóm phụ trách sản phẩm tiếp xúc với những thứ mà khách hàng không thích. Khi Corey Sanders, một cựu cán bộ kỹ thuật tham gia vào bộ phận này, Nadella đã nói đùa với anh rằng, “Anh đã làm hỏng [Azure] suốt 10 năm nay rồi, bây giờ anh phải tìm ra cách bán nó đi.”
Microsoft sẽ không tiết lộ doanh thu của Azure hay cho biết nó có sinh lời hay không – con số 34 tỷ USD bao gồm cả doanh thu từ Office – nhưng các nhà phân tích cho rằng vị thế cạnh tranh của nó đang ngày một cải thiện. Theo nhà nghiên cứu Canalys, thị phần điện toán đám mây của Microsoft đã tăng từ 14% hồi cuối năm 2017 lên 17% vào cuối năm 2018, trong khi Amazon vẫn duy trì ở mức 32% trong cùng kỳ. Một người phát ngôn của Amazon cho biết công ty của mình vẫn đang là nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây phổ biến nhất. Một cựu giám đốc điều hành xin được giấu tên của bộ phận điện toán đám mây của Amazon thì nhận xét một cách sâu cay hơn: “Hãy dành thêm chút tôn kính cho người lãnh đạo. Microsoft đã đi một chặng đường dài, để rồi nhận ra rằng họ là đội Twins còn chúng tôi vẫn là đội Yankees”(Twins và Yankees là hai đội bóng chày nổi tiếng nhiều duyên nợ ở Mỹ, và trong các cuộc đối đầu, Yankees thường xuyên giành chiến thắng).
Chiến thuật giành bóng đầy căng thẳng này đã được thể hiện rõ tại một buổi thuyết trình bán sản phẩm của Azure ở Redmond, ở đó khoảng 20 nhân viên của Microsoft và các cán bộ điều hành cấp cao từ WPP Plc, một tập đoàn quảng cáo lớn, cùng tụ họp lại cho một buổi họp “mang tính hình dung”. Nadella xuất hiện với một nụ cười như ban phúc, rồi nhanh chóng bước vòng qua chiếc bàn của phòng hội nghị để đến chào giám đốc điều hành Mark Read của WPP.
Sau phần giới thiệu, ông Read đã đưa ra một tổng quan về những thách thức trong kinh doanh của WPP. Nadella ngồi đối diện với ông, tay khuấy một tách trà và gật đầu một cách điệu bộ. 13 phút sau đó, ông đứng lên và mô tả một quan hệ đối tác về điện toán đám mây. “Chúng tôi không muốn các vị nghĩ về nó đơn giản như việc xây dựng một ứng dụng trên nền tảng của chúng tôi,” Nadella nói. “Chúng tôi muốn tạo điều kiện cho các vị xây dựng nền tảng của riêng mình.”
Nadella đã không thừa nhận, nhưng ai cũng hiểu là ông đang đá xoáy Amazon. Công ty của Jeff Bezos đang bành trướng và là một mối đe dọa tiềm tàng cho các khách hàng của dịch vụ điện toán đám mây, ví du như những nhà bán lẻ và các công ty giải trí lớn, ngay cả khi Amazon tìm cách lưu trữ dữ liệu của họ trong các máy chủ của mình. “Microsoft làm điều đó theo một cách trang nhã hơn, nhưng không khiến cho bạn có ấn tượng nhầm lẫn rằng Bezos có thể đang lẩn khuất trong sân sau nhà bạn, đang dạy cho máy học các dữ liệu của bạn và nhắm mục tiêu vào khách hàng của bạn,” một cựu phó chủ tịch phụ trách kinh doanh điện tử đã ký một thỏa thuận đối tác điện toán đám mây lớn với Nadella chia sẻ. “Dưới thời Ballmer, chỉ có sự khoe khoang khoác lác ầm ĩ. Nhưng Satya thực sự rất giỏi trong việc chỉ ra rằng, ‘Bạn có muốn đối tác công nghệ của mình trở thành đối thủ cạnh tranh hay không?’”
Từ tháng 7 năm ngoái, Microsoft đã ký được hợp đồng với 5 nhà bán lẻ lớn: Albertsons, Gap, Kroger, Walgreens, và Walmart. “Bạn thực sự không thể nói được là ai làm việc cho ai,” theo Rodney McMullen, giám đốc điều hành của Kroger Co., công ty đang nhờ vào sự giúp sức của Microsoft để xây dựng các cửa hàng ý tưởng với các kệ trưng bày kỹ thuật số và các chương trình khuyến mãi do AI điều khiển, tương tự như các cửa hàng Amazon Go của Amazon. Các kỹ sư của Microsoft được cắm chốt tại các văn phòng của Kroger.
Chiến lược của Nadella đã dẫn tới việc Microsoft giao lại những cơ hội đầy quyến rũ cho những đối thủ công nghệ khác. Ví dụ, Amazon và Google đang theo đuổi phần cứng của xe tự hành, nhưng Microsoft lại không chọn ngành kinh doanh đó mà tập trung vào AI và các công cụ phân tích cần thiết để bán công nghệ xe tự lái cho các hãng ô tô như BMW, Nissan và Volkswagen. Chẳng hạn, BMW AG đang sử dụng công nghệ của Microsoft để phát triển một trợ lý bằng giọng nói trên xe có thể hồi đáp lại câu gọi “Này, BMW” thay vì “Này, Alexa” của Amazon. “Chúng tôi không thúc đẩy thương hiệu Microsoft với xe hơi,” Sanjay Ravi, tổng giám đốc mảng ô tô của Microsoft chia sẻ. “Chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn bộ não và tất cả những yếu tố cần thiết để bạn xây dựng [thương hiệu của riêng mình].”
Công ty đang đặc biệt thành công trong các ngành công nghiệp rời xa phần mềm. Azure đang điều hành các hoạt động bảo đảm an toàn cho Chevron Corp., phần tích hàng trăm terabyte dữ liệu từ 2,700 giếng dầu, trong khi tai nghe thực tế ảo tăng cường HoloLens của Microsoft cho phép các kỹ sư tại các văn phòng của Chevron ở Houston sửa chữa các thiết bị đặt tại Bồn địa Permian. Dữ liệu thu thập được sử dụng để tối ưu hóa hiệu quả khoan dầu, nhưng mục đích cuối cùng là để ngăn chặn bất kỳ thảm họa nào ở quy mô như vụ tràn dầu Deepwater Horizon. “[Một Phó Chủ tịch của Microsoft] từng nói: ‘Tôi hiểu vấn đề của các vị, và tôi sẽ lập một nhóm để giải quyết vấn đề đó. Và đó chính xác là những gì đã xảy ra,” Sebastian Gass, tổng giám đốc công nghệ của Chevron chia sẻ.
Microsoft theo dõi sức khỏe của cơ sở hạ tầng của chính mình tại Redmond, từ Trung tâm Hợp tác Điện toán đám mây Azure rộng lớn, gợi nhớ đến một căn cứ của Bộ Chỉ huy Phòng không, với những màn hình treo đầy các bức tường để theo dõi những mối đe dọa tấn công mạng. Tại đây, các đội nhóm theo dõi những hệ thống quan trọng mà Azure đang hỗ trợ – các bệnh viện, máy bay và các cuộc bầu cử. Một trục trặc lúc này có tiềm năng làm tê liệt toàn bộ ứng dụng thương mại điện tử của một nhà bán lẻ vào những thời điểm ví dụ như Ngày thứ Sáu đen tối. “Hơi căng thẳng một chút,” Guthrie chia sẻ. “Lễ Tạ ơn từng là một ngày lễ mà tôi rất thích.” Bây giờ công việc của ông là phải cập nhật trạng thái mạng lưới của Microsoft trong cả ngày hôm đó.
Trung tâm chỉ Azure ở Redmond, Wash. Ảnh: Thomas Prior/Bloomberg Businessweek
Bất chấp những thành công của Microsoft, các nhà phê bình đôi khi ám chỉ có điều gì đó trống rỗng trong thời kỳ phục hưng của Nadella. Danh mục đầu tư của công ty bao gồm các sản phẩm và dịch vụ khác biệt như GitHub, LinkedIn và Xbox ít có liên quan đến nhau. Ván cược lớn vào HoloLens vẫn còn rất nhiều năm nữa mới chứng minh được giá trị tài chính, nếu có. Và các doanh nghiệp di sản đôi khi vẫn cảm thấy những sản phẩm của Microsoft cũ không hoạt động tốt như chúng có thể nếu rời xa hệ điều hành Windows.
Lời phê bình khái quát nhất cũng là câu nói đã tồn tại kể từ sự kiện vỡ bong bóng dot-com: Microsoft phải lấy lại sự hăng hái của mình. Vanity Fair, tại một trong vô số cuộc triển lãm trong thập kỷ về sự sa sút của công ty, đã khẳng định rằng buổi ra mắt Windows 95, với Gates và Ballmer nhún nhảy trên sân khấu theo giai điệu bài hát Start Me Up của Rolling Stones, là khoảnh khắc mà Microsoft “đạt tới đỉnh cao của sự tuyệt vời.” Gần đây, với việc công ty vượt mốc 1 nghìn tỷ USD giá trị, nhiều người đã phủ nhận nhận định này và cho rằng Redmond cuối cùng cũng đã lấy lại được sự tinh tế trước đây của mình. “Có một sự tự tin tại Microsoft sinh ra từ sự đổi mới của công ty,” giám đốc Read của WPP chia sẻ. “Microsoft lại một lần nữa trở nên tuyệt vời.”
Phân tích này có một lỗ hổng: Microsoft chưa bao giờ tuyệt vời. Nếu có điều gì mà Nadella đã lấy lại được tại Microsoft, thì đó là sự náo động của những kẻ say mê máy tính chưa được tái thiết lại từ sau thời Gates.
Đây là một sự thay đổi quan trọng. Gần như suốt thời đại của Ballmer, Microsoft theo đuổi việc xây dựng một hình ảnh quyến rũ và giống Apple, và gần như luôn thất bại. Mỗi chiếc iPod ra đời có một chiếc Zune đuổi theo; mỗi chiếc iPad có một máy tính bảng Surface; mỗi thiết bị iOS có một điện thoại Windows Phone. Công ty đã cố gắng trở thành mọi thứ cho tất cả mọi người. Tận trong thâm tâm, Nadella muốn Microsoft nhớ lại con người thật của nó dưới thời đại vinh quang của Gates. Đi kèm với điều đó là một tin xấu: Khách hàng nói rằng các dịch vụ điện toán đám mây của Microsoft vẫn cho cảm giác rời rạc theo cách riêng chỉ Microsoft mới có, và các nhân viên hiện tại cũng như trước đây nói rằng mặc dù văn hóa công ty đã được cải thiện, Microsoft vẫn đang phải vật lộn với cuộc đấu đá chính trị và hành vi xấu xí của nhân viên như cũ.
Chỉ trong tháng trước, những email nội bộ của công ty đã được hàng chục nhân viên nữ của Microsoft tung ra. Những người này kể về nhiều năm bị quấy rối tình dục và phân biệt đối xử bởi các lãnh đạo cấp cao của công ty (Nadella đã vạch ra các bước để cải tổ các thông lệ quản lý nhân sự của Microsoft cũng như cách điều tra các cáo buộc quấy rối.)
“Chúng tôi đã học được từ những thói quen trước đây của mình, và chúng tôi cảm thấy rằng, được rồi, bạn không thể là một công ty như thế này và rồi đột ngột quay ra làm một thứ khác chỉ vì mình đang cực kỳ thành công…”
Tuy nhiên, cách tiếp cận của Nadella cũng đã khôi phục những thế mạnh kinh điển của Microsoft: sức mạnh kỹ thuật, hệ thống cơ sở hạ tầng, và tham vọng “Đế chế phản công”. Lắng nghe các giám đốc điều hành của Microsoft tự hào nói về tương lai của họ hôm nay, và thật khó mà tỉnh táo giữa những cuộc nói chuyện về các sản phẩm điện toán đám mây như Azure Database cho PostgreSQL, Power BI, và Dynamics 365. Chúng là một phần của một nhánh kinh doanh sinh lời và buồn chán – nhưng với Microsoft, “sinh lời và buồn chán” chỉ là một cách nói dài hơn của “sinh lời.”
Vào một buổi chiều đẹp trời mới đây ở Redmond, khuôn viên đầy những dự án tái thiết được rào chắn cẩn thận. Tại The Den, một phòng điều hành được sửa sang lại với thẩm mỹ tân West Elm của Microsoft, Nadella đang giải thích sự tập trung của ông không còn ở thời kỳ Zune của Microsoft nữa. Thay vào đó, ông nói rằng mình sẽ tập trung vào điều mà công ty đang có triển vọng làm tốt hơn, đó là “trở nên siêu kỷ luật.”
Microsoft đã sống sót qua tình thế tiến thoái lưỡng nan của nhà sáng tạo, nhưng đến lúc này, nó vẫn chưa thoát khỏi cuộc khủng hoảng bản sắc. “Nếu bạn cứ liên tục thay đổi con người của mình, sẽ chẳng có cơ hội nào cả,” Nadella nghiêng người về phía trước trên chiếc ghế dài của mình. “Chúng tôi đã học được từ những thói quen trước đây của mình, và chúng tôi cảm thấy rằng, được rồi, bạn không thể là một công ty như thế này và rồi đột ngột quay ra làm một thứ khác chỉ vì mình đang cực kỳ thành công. “Cách đó đơn giản là không có hiệu quả.”
Microsoft đã lấy lại tầm vóc của một gã khổng lồ (Nguồn: AFP/TTXVN)
Quan hệ Nga–Mỹ đang rơi tự do vào vòng xoáy khủng hoảng thì bất ngờ xuất hiện những tín hiệu tích cực trong những ngày đầu tháng 5 này.
Đáng chú ý hơn, những động thái này lại xuất phát từ phía Mỹ và khi Washington đánh tín hiệu tích cực, Nga ngay lập tức hưởng ứng. Tuy nhiên, liệu thái độ thiện chí của các nhà lãnh đạo có giúp khôi phục quan hệ hợp tác Nga-Mỹ hay không, sẽ cần những hành động cụ thể, trong đó các cuộc tiếp xúc ở cấp cao chỉ là điều kiện cần cho việc bình thường hóa quan hệ song phương.
Mở đầu cho chuỗi sự kiện đầy bất ngờ trong quan hệ Nga-Mỹ là việc Tổng thống Donald Trump ngày 3/5 tiến hành điện đàm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin.
Thái độ thiện chí của các nhà lãnh đạo có giúp khôi phục quan hệ hợp tác Nga-Mỹ hay không, sẽ cần những hành động cụ thể,
Cuộc điện đàm do phía Mỹ khởi xướng kéo dài hơn một giờ và được Tổng thống Donald Trump đánh giá “rất tích cực”….Tiếp nối cuộc điện đàm giữa nguyên thủ hai nước, chỉ 3 ngày sau, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã có cuộc hội đàm kéo dài gần một giờ với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov bên lề cuộc họp bộ trưởng Hội đồng Bắc cực ở thành phố Rovaniemi, Phần Lan.
Trả lời báo chí sau buổi gặp, ông Lavrov cho biết cuộc hội đàm giữa ông và ông Pompeo “tích cực và mang tính xây dựng.”
Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh: “Tôi tin rằng chúng tôi đã thực hiện được những bước đi rất tích cực theo tiến triển của cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump vài ngày trước đây.”
Trên tinh thần “xây dựng” đó, ngày 14/5, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo lại có chuyến thăm Nga và gặp lại ông Lavrov cũng như có cuộc hội kiến với Tổng thống V.Putin.
Ông Pompeo đã quyết định đến thăm Nga lần đầu tiên trên cương vị Ngoại trưởng Mỹ vì “Tổng thống Mỹ quan tâm đến việc cải thiện quan hệ với Nga,” và vì “có rất nhiều vấn đề mà lợi ích của hai nước trùng hợp.”
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov (phải) và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo trong cuộc gặp tại Sochi, Nga, ngày 14/5/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Trong cuộc gặp với ông Pompeo tại thành phố Sochi, Tổng thống Nga Putin cho biết cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ hôm 3/5 khiến ông có cảm tưởng là “Tổng thống Mỹ muốn khôi phục quan hệ song phương nhằm cùng nhau giải quyết các vấn đề hai nước quan tâm.”
Ông Putin không ngần ngại chia sẻ rằng “phía Nga đã nhiều lần bày tỏ mong muốn khôi phục quan hệ đầy đủ với Mỹ” và các điều kiện cần thiết cho việc này đang được tạo ra.
Có lẽ đối với Tổng thống Trump, điều kiện thuận lợi để cải thiện quan hệ với Nga đã đến khi Công tố viên đặc biệt Robert Muller đưa ra kết luận điều tra “không có sự thông đồng giữa ban vận động tranh cử của ông Trump với giới chức Nga.”
Nga đã nhiều lần bày tỏ mong muốn khôi phục quan hệ đầy đủ với Mỹ (Tổng thống Nga Putin)
Kết luận điều tra được coi như giải thoát cho ông Trump khỏi tình trạng bị “trói chân, trói tay”, không thể có những hành động cải thiện quan hệ với Nga vì có thể rơi vào tình huống “tình ngay lý gian”. Phía Nga từ lâu đã cho rằng những cáo buộc vô căn cứ từ phía Mỹ là nguyên nhân chính khiến quan hệ Nga–Mỹ “xuống dốc không phanh.” Do đó, kết luận điều tra có thể được Tổng thống Putin xem là một trong những điều kiện thuận lợi để bắt đầu tìm kiếm sự đối thoại tin cậy giữa hai nước.
Theo Tổng thống Nga, tình hình hiện nay đang thay đổi, Moskva và Washington có lợi ích chung “trong lĩnh vực duy trì sự ổn định chiến lược, không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, giải quyết các cuộc khủng hoảng khu vực, chống tội phạm có tổ chức, đấu tranh giải quyết vấn đề môi trường và nghèo đói trên thế giới.”
Thậm chí, trong vấn đề mang tính cạnh tranh cao như việc sản xuất, khai thác dầu khí, nhà lãnh đạo Nga cũng cho rằng hai nước có thể hợp tác với nhau để ổn định thị trường năng lượng thế giới. Về phần mình, ông Pompeo nêu ra những vấn đề mà Nga và Mỹ có thể hợp tác như việc giải quyết vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, vấn đề Afghanistan và thiết lập đối thoại chiến lược.
Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải) và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo trong cuộc gặp tại Sochi, Nga, ngày 14/5/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Tuy nhiên, đối với cặp quan hệ chứa đầy rẫy những mâu thuẫn, bất đồng như cặp Nga–Mỹ, cho dù hai bên đã tỏ ra thiện chí, song trước mắt chỉ có thể hy vọng vào khả năng hai nước sẽ ngừng việc tiếp tục làm xấu đi quan hệ song phương, bắt đầu tiến trình xây dựng lòng tin và khôi phục hợp tác trên một số lĩnh vực “có chọn lọc,” chứ chưa thể lạc quan về một triển vọng sớm bình thường hóa hoàn toàn quan hệ giữa hai cường quốc thế giới.
Nói như Trợ lý của Tổng thống Nga, ông Yuri Ushakov, “một cuộc trò chuyện thực chất đã diễn ra, sự sẵn sàng để bắt đầu quan hệ thẳng thắn giữa hai quốc gia đã được xác nhận,” song “không cảm nhận có sự đột phá nào trong kết quả đàm phán.”
Điểm lại những vấn đề được đưa ra thảo luận trong các cuộc hội đàm trực tiếp lần này, có thể thấy hai bên bước đầu chỉ đạt được sự đồng thuận “mang tính định hướng” trong 3 vấn đề là Triều Tiên, Syria và kiểm soát vũ khí, trong khi những vấn đề luôn gây căng thẳng trong quan hệ Nga-Mỹ thời gian gần đây như Iran hay Venezuela, các cuộc gặp trong khuôn khổ chuyến thăm Nga lần này của người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ chỉ là nơi các bên trình bày quan điểm, chứ chưa thể đưa ra những giải pháp hay biện pháp nào khả thi.
Cho dù hai bên đã tỏ ra thiện chí, song trước mắt chỉ có thể hy vọng vào khả năng hai nước sẽ ngừng việc tiếp tục làm xấu đi quan hệ song phương.
Về vấn đề Triều Tiên, hai bên “đã thống nhất về mục tiêu phi hạt nhân hóa Triều Tiên” và sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề này. Phía Nga bày tỏ sẵn sàng ủng hộ đối thoại giữa Washington và Bình Nhưỡng. Tuy nhiên, hai bên chưa thể thống nhất về phạm vi, nội hàm của “phi hạt nhân hóa,” nguyên tắc đàm phán cũng như cách thức để đạt được mục tiêu trên.
Trong vấn đề Syria, ông Pompeo cho biết hai bên đã nhất trí về một tiến trình chính trị gắn liền với Nghị quyết 2254 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, trước mắt là việc thành lập một ủy ban soạn thảo hiến pháp thời kỳ hậu xung đột cho Syria. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi trong cuộc khủng hoảng tại Syria là “số phận của Tổng thống hợp pháp Bashar al-Assad” lại không được bàn tới.
Sự khác biệt tương tự cũng diễn ra trong vấn đề Venezuela, khi Mỹ kêu gọi Nga chấm dứt ủng hộ chính quyền của Tổng thống Nicolas Maduro, còn Nga lại đề nghị Washington đối thoại với chính quyền đương nhiệm hợp pháp tại Caracas.
Đối với vấn đề hạt nhân Iran hay việc giải quyết cuộc xung đột ở Afghanistan, hai bên chưa tìm ra được những điểm đồng cần thiết để có thể sớm nối lại hợp tác. Một điểm cộng trong quá trình khôi phục sự phối hợp hành động Nga-Mỹ là khả năng tổ chức các cuộc đàm phán về kiểm soát vũ khí, các vấn đề an ninh-chiến lược “trong những tuần tới.”
Tổng thống Nga Vladimir Putin hội đàm với Ngoại người Mỹ Mike Pompeo ở Sochi. (Nguồn: Reuters)
Trên thực tế, những vấn đề quốc tế mà hai bên thảo luận trong cuộc gặp này có thể nói đều mang tính lợi ích chiến lược đối với cả hai, và phần nào đó là địa bàn cạnh tranh ảnh hưởng giữa Nga và Mỹ. Điều đó khiến việc tháo gỡ những khác biệt và căng thẳng giữa hai nước luôn hết sức khó khăn.
Cho dù đã không có đột phá thực sự nào trong các vấn đề đàm phán, song chính thái độ thiện chí sẵn sàng “ngồi lại với nhau” đã là một tín hiệu tích cực, ít nhất cũng giúp ngăn chặn đà suy giảm quan hệ song phương.
Cho dù đã không có đột phá thực sự nào trong các vấn đề đàm phán, song chính thái độ thiện chí sẵn sàng “ngồi lại với nhau” đã là một tín hiệu tích cực.
Trong khi các bên đều quyết tâm bảo vệ quan điểm và những lợi ích quốc gia của mình mà không phải lúc nào cũng trùng hợp, việc tạo ra những “diễn đàn,” những cơ hội tiếp xúc cấp cao như thế này là vô cùng cần thiết để các bên chia sẻ quan điểm, tìm kiếm điểm đồng, tiến tới cùng phối hợp hành động trong các vấn đề quốc tế then chốt…
Ít nhất thì khi hai cường quốc như Mỹ và Nga có thể thỏa hiệp để tìm kiếm một giải pháp phối hợp, thế giới sẽ có cơ hội được chứng kiến những “bàn thắng ngoạn mục” trong các vấn đề vốn là thách thức toàn cầu, như chống chủ nghĩa khủng bố hay cấm phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Loạt sự kiện mới đây trong quan hệ Nga và Mỹ là những chuyển động theo hướng tích cực như vậy./.
Ngày 13/5, 62 triệu cử tri Philippines đi bỏ phiếu bầu chọn một nửa trong số tổng số 24 ghế thượng viện, toàn bộ 297 ghế hạ viện, cùng hàng nghìn vị trí khác trong các cơ quan hội đồng địa phương.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ này được xem là phép thử tín nhiệm đối với Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sau 3 năm cầm quyền.
Khoảng 43.000 ứng cử viên sẽ cạnh tranh gần 18.000 vị trí trong chính quyền địa phương như thống đốc bang, tỉnh trưởng, thị trưởng thành phố cho tới các cơ quan lập pháp.
Để giảm thiểu nguy cơ an ninh, lực lượng vũ trang Philippines (AFP) lên kế hoạch triển khai 35.000 binh sỹ nhằm hỗ trợ Cảnh sát quốc gia Philippines (PNP) duy trì trật tự trong thời gian diễn ra bầu cử.
Trước đó, PNP đã phát hiện ít nhất 701 điểm nóng và tăng cường lực lượng tại những nơi tiềm ẩn mối đe dọa từ của các nhóm phiến quân như Quân đội Nhân dân mới (NPA), Mặt trận Giải phóng Dân tộc Moro (MNLF), Abu Sayyaf, Mặt trận Giải phóng Hồi giáo Moro (MILF).
Philippines hiện có 76 triệu người dùng mạng xã hội và 75 triệu người trong số đó sử dụng Facebook
Là một trong số những quốc gia có tỷ lệ người dùng mạng xã hội nhiều nhất thế giới, Ủy ban bầu cử Philippines (Comelec) đã áp dụng luật mới nhằm ngăn chặn các luồng thông tin sai lệch và đảm bảo tính minh bạch.
Cụ thể, các mạng truyền thông xã hội lớn ủng hộ ứng cử viên phải báo cáo số tiền họ nhận được từ khách hàng để ủng hộ tranh cử hoặc chống lại một ứng viên nào đó.
Các ứng cử viên và đảng phái cũng được yêu cầu đăng ký tên trang chủ, tài khoản xã hội. Philippines hiện có 76 triệu người dùng mạng xã hội và 75 triệu người trong số đó sử dụng Facebook.
Cử tri xếp hàng chờ bỏ phiếu tại điểm bầu cử ở Manila, Philippines, ngày 13/5/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Mặc dù có tới chính 169 đảng tham gia, song cuộc tổng tuyển cử lần này thực chất chỉ là sự cạnh tranh giữa liên minh đảng Dân chủ Philippines-Quyền lực Nhân dân (PDP-Laban) cầm quyền của Tổng thống Duterte và đảng Dân tộc (NP) với phe đối lập do đảng Tự do (LP) dẫn đầu.
Theo Comele, có 62 ứng cử viên tham gia cuộc đua vào thượng viện lần này. Để duy trì thế đa số tại thượng viện, các đồng minh của Tổng thống Duterte phải giành được ít nhất 5 trong số 12 ghế được bầu lại.
Kể từ khi lên nắm quyền tháng 7/2016, Tổng thống Duterte đã thúc đẩy thực hiện những cam kết đưa khi tranh cử, trong đó có chiến dịch chống tội phạm ma túy không khoan nhượng và trấn áp khủng bố.
Giới chức Philippines ước tính gần 5.300 đối tượng buôn bán hoặc sử dụng ma túy đã bị tiêu diệt trong các chiến dịch chống ma túy
Giới chức Philippines ước tính gần 5.300 đối tượng buôn bán hoặc sử dụng ma túy đã bị tiêu diệt trong các chiến dịch chống ma túy trên toàn quốc, hàng nghìn kẻ gieo rắc “cái chết trắng” tại Philippines đã bị kết án, tình trạng phạm tội đã giảm.
Quân đội Philippines đã quét sạch các tay súng Hồi giáo cực đoan ủng hộ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại thành phố Marawi miền Nam nước này. Tiến trình thiết lập hòa bình tại khu vực đảo Mindanao cũng đạt được những kết quả ban đầu khi Tổng thống Duterte ký Luật cơ bản về Bangsamoro trao quyền tự trị cho người Hồi giáo thiểu số ở miền Nam nước này nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần nửa thế kỷ tại đây.
Cảnh sát đặc nhiệm Philippines tham gia diễn tập chống khủng bố ở Manila ngày 4/4/2019. (Ảnh: THX/TTXVN)
Trong khuôn khổ chiến dịch chống tham nhũng, hàng chục quan chức, trong đó có nhiều tướng lĩnh quân đối cấp cao do chính ông bổ nhiệm, đã bị sa thải.
Sau nửa nhiệm kỳ của Tổng thống Duterte, tỷ lệ thất nghiệp của Philippines liên tục giảm và tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt mức 6,2% trong năm 2018.
Kết quả khảo sát do Social Weather Stations tiến hành vào cuối tháng 3 vừa qua cho thấy có tới 81% số người được hỏi hài lòng với chính sách của chính quyền Tổng thống Duterte.
Tuy nhiên, an ninh ở miền Nam vẫn là một thách thức lớn với nguy cơ các phần tử khủng bố cực đoan, bao gồm cả các tay súng IS, gia tăng hoạt động, buộc Chính phủ Philippiness phải nhiều lần gia hạn tình trạng thiết quân luật tại Mindanao.
Hoạt động trấn áp ma túy mạnh tay của chính quyền được đa số người dân ủng hộ, song cũng gây một số quan ngại về cách thức thực hiện và tính hiệu quả khi nhiều kẻ đầu sỏ đứng đằng sau đường dây buôn bán ma túy vẫn chưa bị trừng trị.
Vấn đề kinh tế-xã hội cũng nảy sinh nhiều bất cập, chi phí sinh hoạt leo tháng khiến lạm phát tăng mạnh lên gần 7% vào cuối năm ngoái. Nhiều ý kiến lo ngại trước tình trạng lao động bản địa bị mất việc làm do người nhập cư gia tăng.
Kể từ sau cuộc bầu cử năm 2016, số người Trung Quốc nhập cư vào Philippines tăng 75% lên 200.000 người. Vấn đề thu hút mạnh đầu tư nước ngoài để phát triển cơ sở hạ tầng cũng tạo nguy cơ nợ công tăng lên.
Cuộc bầu cử được coi như cuộc sát hạch lòng tin của cử tri đối với những kế hoạch cải cách sâu rộng của Tổng thống Duterte
Trong khi đó, một số chính sách của Tổng thống Duterte, như quyết định ban bố thiết quân luật tại miền Nam, đã gặp khó khăn tại cơ quan lập pháp, đặc biệt tại thượng viện.
Cuộc bầu cử lần này có ý nghĩa rất quan trọng đối với Tổng thống Duterte, có thể coi như cuộc sát hạch lòng tin của cử tri đối với những kế hoạch cải cách sâu rộng mà ông đang theo đuổi.
Một trong những cam kết của ông Duterte là cải tổ toàn diện Hiến pháp năm 1987, theo hướng đưa Philippines chuyển sang hệ thống chính quyền liên bang, với quyền hành tăng thêm cho tổng thống, cho phép tổng thống được cầm quyền hai nhiệm kỳ 5 năm liên tiếp thay vì một nhiệm kỳ 6 năm như hiện nay, đồng thời cũng trao quyền tự trị nhiều hơn cho người Hồi giáo ở miền Nam.
Việc đảng PDP-Laban cầm quyền và liên minh giành quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội sẽ mang lại cho Tổng thống Duterte sự ủng hộ cần thiết để thông qua những dự luật quan trọng, tiền đề cho loạt kế hoạch cải cách đầy tham vọng này./.
Cử tri bỏ phiếu tại điểm bầu cử ở Manila, Philippines, ngày 13/5/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
60 năm trước, có con đường đánh dấu mốc lịch sử quan trọng của dân tộc mang tên Đường mòn Hồ Chí Minh. Đây vừa là cầu nối hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam, chi viện sức người và của cho tiền tuyến trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, là điểm tựa, mắt xích lớn nối các chiến trường ba nước Đông Dương, lại vừa là nơi những người lính cụ Hồ anh dũng, trí tuệ, chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc.
60 năm sau, con đường huyền thoại ấy mang một sứ mệnh mới: Đường Hồ Chí Minh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; có tầm quan trọng đặc biệt trong tạo đà phát triển cho khu vực rộng lớn phía Tây đất nước.
Nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh (19/5/1959-19/5/2019), Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) trân trọng giới thiệu chùm bài: “Kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Đường Hồ Chí Minh: Từ huyền thoại đến tương lai.”
Ngày 19/5/1959 tạc vào lịch sử Việt Nam khi những người lính công binh, dân công hỏa tuyến, thanh niên xung phong… bổ những nhát cuốc, nhát xẻng đầu tiên khai thông, mở rộng hệ thống đường mòn Hồ Chí Minh. Sự ra đời và phát triển của tuyến vận tải chiến lược này, theo văn bản lịch sử chính thức của cơ quan An ninh quốc gia Hoa Kỳ ghi lại, được quân đội Mỹ coi là “một trong những thành tựu vĩ đại của nền kỹ thuật quân sự ở thế kỷ 20.”
Nhưng với những người mở đường, xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước, đây là “tuyến lửa.” Ở đại ngàn này, mỗi cung đường, mỗi cây cỏ đều nhuộm đỏ xương máu của biết bao anh hùng, liệt sĩ. Họ nằm xuống khi tuổi đời mới mười tám, đôi mươi, để làm nên con đường huyền thoại…
Đoàn xe thồ vận chuyển lương thực, vũ khí trên đường Trường Sơn, đoạn qua tỉnh Quảng Bình những ngày đầu mở đường. Thời gian đầu khai phá tuyến đường, bộ đội ta đã bí mật vạch tuyến đi qua những vùng núi hiểm trở, cheo leo với khẩu hiệu ‘Đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng.’ (Ảnh: Hữu Ngôi/TTXVN)
Trời Trường Sơn những ngày tháng Năm xanh thẳm. Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Trường Sơn tại thôn Bến Tắt, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị nằm cách không xa Đường Hồ Chí Minh. Khu trung tâm Nghĩa trang nằm trên một ngọn đồi cao 32,4 mét, Đài Tổ quốc ghi công bằng đá trắng cao vút uy nghiêm, rỗng ruột và khuyết ba mặt, thể hiện nỗi mất mát vô cùng.
Trên các phần mộ là những đóa hoa, nén hương tỏa ngát. Đây là nơi yên nghỉ của hơn mười nghìn liệt sỹ trong 16 năm khai mở đường mòn Trường Sơn, mà tên tuổi họ đã hóa thành bất tử cùng những Ngã ba Đồng Lộc, bến phà Xuân Sơn, Khe Ve, Cổng Trời, Thành cổ Quảng Trị, Đường 9 – Khe Sanh…
Trong dòng người đến đây tưởng niệm, có những người vợ tới thăm chồng, các con tới viếng cha, những người cựu binh da mồi trở về chiến trường xưa thăm đồng đội. Có người sau khi thắp nén hương, nghiêng mình trước những người hy sinh vì Tổ quốc, lại lặng lẽ lần trong từng thửa đất, lùm cây, mong tìm lại một phần dấu tích của thời lửa đạn.
Hoài niệm về quá khứ, ông Nguyễn Viết Hồng, thương binh 2/4, Thiếu tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân, không nén nổi cảm xúc về sự khốc liệt của chiến tranh. Phút chốc ùa về trong ông là những hình ảnh, những gương mặt đồng đội, niềm vui và cả nỗi đau, mất mát hơn bốn mươi năm trước. “Đồng đội tôi ở Tiểu đoàn 27, Binh trạm 311 thuộc Đoàn 559, là Thiều Minh Sơn, quê Hải Dương, nằm ở đây. Cậu ấy vào Bộ đội Trường Sơn khi 17 tuổi, được 1 năm thì hy sinh. Đêm cuối năm 1970, Tiểu đội chúng tôi phá 5 quả bom từ trường để thông tuyến, một mảnh bom đã xuyên qua cổ cậu ấy”, ông Nguyễn Viết Hồng xúc động nhớ lại.
Cầu treo trên đường Trường Sơn. Suốt 16 năm, từ ngày mở đường đến khi kết thúc chiến tranh, bộ đội Trường Sơn đã xây dựng được hơn 20.000 km đường ôtô, 1.400km đường ống dẫn xǎng dầu, 3.140 km ‘đường kín’ cho xe chạy ban ngày và hàng ngàn cầu, cống, ngầm. (Ảnh: Hoàng Kim Đáng/TTXVN)
Ký ức sâu đậm trên tuyến lửa Trường Sơn trong ông Nguyễn Viết Hồng là những năm 1968-1972, thời kỳ ác liệt nhất trên con đường huyền thoại này. Để ngăn chặn miền Bắc chi viện cho tiền tuyến, đế quốc Mỹ đã xây dựng phòng tuyến hàng rào điện tử McNamara dọc theo khu phi quân sự ở Vĩ tuyến 17 và đường mòn Hồ Chí Minh.
Hàng rào điện tử McNamara gồm hệ thống 17 căn cứ quân sự, kết hợp với hệ thống vật cản; hệ thống thu phát tín hiệu tinh vi có nhiệm vụ phân tích tiếng động để phân biệt người hay xe, xác định chính xác tọa độ; các thiết bị trinh sát điện tử mặt đất và trên không. Trên trời, máy bay Mỹ lượn suốt ngày đêm sẵn sàng diệt mục tiêu. Ngoài ra, chất độc màu da cam cùng một số loại chất độc diệt cỏ khác được rải xuống làm trụi lá cây, các dự án tạo mưa và các chất hóa học tạo bùn cũng được Mỹ sử dụng để phá đường Trường Sơn.
Trước tình thế đó, nhiệm vụ của ông Nguyễn Viết Hồng cùng đồng đội là vô hiệu bom mìn Mỹ ném xuống các tuyến giao thông huyết mạch trên dãy Trường Sơn ở vùng Hạ Lào, Savannakhet (Trung Lào) và đặc biệt là tại “túi bom” Quảng Trị. Từ tháng 2/1968 đến tháng 7/1972, chỉ bằng những dụng cụ thô sơ, tự chế, cùng sự quả cảm của người lính, ông Hồng đã cùng đồng đội tham gia hàng trăm trận phá bom. Riêng ông đã trực tiếp vô hiệu hóa hơn 100 quả bom từ trường, bom nổ chậm.
“Máy bay Mỹ quần thảo, cày xới, chà đi xát lại nhằm chặt đứt tuyến đường huyết mạch. Gian nan, nguy hiểm, ác liệt đến tận cùng, không thể đo đếm nổi. Nhưng để thông tuyến, đưa hàng hóa, chiến sỹ từ hậu phương ra tiền tuyến, sự bền bỉ, sức chịu đựng của Binh đoàn cũng nhân lên gấp bội. Bom phá đường ở đâu, chúng tôi lại có mặt ngay ở đó để san, lấp, mở đường cho xe vào tuyến kịp thời”, ông Nguyễn Viết Hồng nhớ lại.
Cũng trong những ngày này, chặng đường 16 năm cả dân tộc “đi” trên tuyến lửa huyền thoại cứ xoắn xuýt tâm can Đại tá Phan Hữu Đại, nguyên Chính ủy Sư đoàn Ôtô cơ động vận tải 571 (Đoàn 559 Bộ đội Trường Sơn). Hình ảnh những đoàn xe cơ giới băng đại ngàn, các cuộc giao tranh hết khu vực này đến khu vực khác, những mưa rừng, nắng hạ triền miên rồi đói rét, ốm đau, bom rơi, đạn nổ, chiến đấu và hy sinh, tổn thất và thắng lợi, cứ liên tục dội về.
Mặc cho máy bay Mỹ điên cuồng đánh phá, chiến sỹ công binh cầu Đ, Quảng Bình vẫn ngày đêm bám đường, bắc cầu cho xe ra tiền tuyến, đảm bảo mạch máu giao thông giữa hậu phương và tiền tuyến, tháng 8/1968. (Ảnh: Chí Thành/TTXVN)
Đại tá Phan Hữu Đại nhớ lại nhận định cần thiết có một con đường để hành quân, vận chuyển khí tài cho chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ, ngày 19/5/1959, Bác Hồ đã cho mở đường mòn Trường Sơn. Từ con đường đi bộ, gùi, thồ vũ khí, đạn dược những ngày đầu, Trung ương quyết định “phải cơ giới hóa chi viện cho cách mạng miền Nam.” Đồng thời, trước yêu cầu khách quan cần gấp rút chi viện cho chiến trường miền Nam, Lào và Campuchia, hai Đảng, Chính phủ Việt Nam-Lào đã thống nhất mở thêm đường phía Tây Trường Sơn.
Binh đoàn Trường Sơn là đơn vị triển khai lực lượng, đảm bảo hoạt động của hệ thống giao thông này. Sau vài năm, đường mòn đã phát triển thành một hệ thống đường vận tải quân sự hiện đại với nhiều trục dọc, trục ngang phức tạp có độ dài lên đến 17.000km; có đường ống xăng dầu dài 1.400km, đường giao liên và tải thương dài 1.200km. Tuyến đường hoàn chỉnh và hiện đại đến mức nước Mỹ, dù huy động trí tuệ, sáng chế ra các chương trình chiến tranh tự động, chiến tranh điện tử, chiến tranh hóa học nhằm chặn “động mạch chủ” của cơ thể Việt Nam kháng chiến, nhưng vẫn bất lực.
Đường mòn Trường Sơn là cầu nối các chiến trường ở ba nước Đông Dương trong gần 6.000 ngày đêm tính đến ngày Thống nhất, đã làm nên tuyến lửa huyền thoại
Đứng vững và vững chắc nối Đông với Tây Trường Sơn, đảm bảo sức người, sức của thông suốt ra tiền tuyến lớn miền Nam, con đường là cầu nối các chiến trường ở ba nước Đông Dương trong gần 6.000 ngày đêm tính đến ngày Thống nhất, đã làm nên tuyến lửa huyền thoại.
Nhưng nỗi đau, mất mát ở đại ngàn này cũng quá lớn khi Bộ đội Trường Sơn phải kiên cường chịu đựng trên 730.000 trận oanh kích của giặc Mỹ với hơn 4 triệu tấn bom đạn, hơn 23.000 người hy sinh, hơn 30.000 người bị thương và hàng vạn người bị nhiễm chất độc da cam. Đau đáu nữa là mới quy tụ được hơn một vạn/hai vạn liệt sỹ trên tuyến lửa huyền thoại, số còn lại vẫn là điều nhức nhối với người đang sống.
“Trường Sơn là thế đấy. Dù đi đâu, về đâu, nhưng Trường Sơn và đồng đội của tôi đang nằm lại ở đó, thiêng liêng và bất tử,” Đại tá Phan Hữu Đại bùi ngùi nói./.
Dọc tuyến đường Trường Sơn, Mỹ sử dụng các loại bom từ trường, mìn vướng nổ, bom bi, bom lá, chất độc hóa học… dày đặc, chà xát, cày xới, tàn phá rừng, nhưng không đè bẹp được ý chí, tinh thần, sức chiến đấu ngoan cường, dũng cảm của bộ đội Trường Sơn. Các đoàn xe vẫn ngày đêm vượt Trường Sơn, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam. (Ảnh: Văn Bảo/TTXVN)
Ước vọng cháy bỏng
Miền Nam được hoàn toàn giải phóng, sứ mệnh của Bộ đội Trường Sơn đã hoàn thành, mở ra hướng chuyển đổi chức năng, nhiệm vụ mới, với ước mong đường mòn Hồ Chí Minh sẽ được phát triển lên một tầm thế mới trong công cuộc dựng xây đất nước.
Ước vọng đó thành hiện thực khi ngày 5/4/2000, Lễ khởi công công trình đường Hồ Chí Minh được tổ chức tại bến phà Xuân Sơn-Bố Trạch, Quảng Bình, một di tích lịch sử thời kháng chiến chống Mỹ cứu nước, gần Di sản thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng, là ngã ba đường 20-Quyết Thắng và Đường Hồ Chí Minh trước đây.
Những lần trở lại với con đường, trở lại với những cánh rừng Trường Sơn, được chứng kiến nhiều đoạn đường hư hỏng nặng bởi thời tiết, thời gian, đã hối thúc ngành Giao thông Vận tải về ước mơ hiện đại hóa con đường huyền thoại.
Việc định hình một tuyến đường xuyên Việt thứ 2 phá vỡ thế độc đạo của Quốc lộ 1, đảm bảo giao thông thông suốt khi Quốc lộ 1 gặp sự cố
Ông Lê Ngọc Hoàn, nguyên Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, người Đội trưởng Thanh niên xung phong N39 thuộc Binh trạm 16, Binh đoàn Trường Sơn năm xưa, bồi hồi khi nhắc đến tuyến lửa huyền thoại, nay là đường Hồ Chí Minh chạy dọc dải hành lang phía Tây của Tổ quốc.
Việc định hình một tuyến đường xuyên Việt thứ 2 có ý nghĩa không chỉ quan trọng về mặt giao thông khi phá vỡ thế độc đạo của Quốc lộ 1, đảm bảo giao thông thông suốt khi Quốc lộ 1 gặp sự cố, tạo thành hệ thống trục ngang nối hai miền Đông, Tây của đất nước, mà còn góp phần tích cực vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đóng vai trò quan trọng về mặt an ninh quốc phòng, có tác động rất lớn để kết nối với các nước Lào, Thái Lan, Campuchia.
Công ty Xây dựng Lũng Lô (Bộ Quốc phòng) thi công đường Hồ Chí Minh, đoạn từ km 189 đến km 236 thuộc địa phận 3 xã Hướng Ninh, Hướng Phùng, Hướng Lập của huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, trong đó có đoạn qua đèo Sa Mù trên độ cao 1040m. (Ảnh: Đình Na/TTXVN)
Trong vấn đề địa chính trị, giao thông cũng như xương sống của chiến lược phát triển bền vững, mà các tuyến đường dọc, ngang của đất nước, của vùng, chính là yếu tố quan trọng để đảm bảo cho sự liên thông của đất nước, phát triển kinh tế và giao thoa văn hóa, tạo sức mạnh phát huy vị thế địa chính trị của đất nước. Năm 1996, Chính phủ đã giao Bộ Giao thông Vận tải nghiên cứu quy hoạch tuyến đường Trường Sơn-đường Hồ Chí Minh để hình thành trục dọc đường bộ thứ 2 ở phía Tây đất nước với tên gọi Xa lộ Bắc Nam. Đến tháng 8/1998, công trình chính thức được đặt tên là Đường Hồ Chí Minh, ông Lê Ngọc Hoàn chia sẻ.
Nhớ lại thời điểm Bộ Giao thông Vận tải đề xuất xây dựng Đường Hồ Chí Minh, ông Lê Ngọc Hoàn cho biết, nhiều đồng chí lãnh đạo hoặc nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước thời kỳ đó rất ủng hộ. Song cũng có ý kiến băn khoăn, kinh tế đất nước còn khó khăn, nên cần cân nhắc xem thời điểm làm và chọn ưu tiên hướng tuyến để làm.
Phương án đề xuất của Bộ Giao thông Vận tải, ban đầu chỉ làm từ Hà Tĩnh đến Kon Tum, thiết kế chiều rộng chiều rộng chỉ 7m đối với đoạn không qua thị trấn, còn qua thị trấn là 12m. Quan điểm xây dựng là nền móng đường phải tốt, mặt đường hầu hết là cấp phối, chỉ những đoạn quan trọng mới trải nhựa.
Đường Hồ Chí Minh ngày càng có ý nghĩa chiến lược về chính trị, quốc phòng và cũng là con đường để xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế
Sau vài lần điều chỉnh, bổ sung lý do vì tiền đầu tư quá lớn, cuối cùng, phương án do Bộ Giao thông Vận tải đề xuất là tập trung làm đoạn Hà Tĩnh-Kon Tum đã được thống nhất, khi có điều kiện sẽ tiếp tục mở rộng.
Việc Nghị quyết của Bộ Chính trị khẳng định khi nào có điều kiện sẽ tiếp tục mở rộng đường Hồ Chí Minh chính là định hướng, quyết tâm xây dựng con đường này từ Pắc Pó, Cao Bằng đến Đất Mũi, Cà Mau theo dọc chiều dài đất nước.
Giờ đây, nhớ lại khoảng thời gian lập chủ trương xây dựng đường Hồ Chí Minh càng thấy rằng, những quyết sách thời đó là hoàn toàn đúng. Đường Hồ Chí Minh ngày càng có ý nghĩa chiến lược về chính trị, quốc phòng và cũng là con đường để xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế.
Thi công cầu Xuân Sơn ở km 538+884, thuộc địa bàn xã Xuân Sơn, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, dài 285,2m, rộng 12m, là cây cầu đầu tiên nhánh phía Đông đường Hồ Chí Minh. (Ảnh: Ngọc Hà/TTXVN)
“Nếu thời kỳ đó chúng ta chần chừ, có lẽ đã đánh mất thời cơ xây dựng kéo theo những khó khăn trong bảo vệ biên giới đất nước bởi đường Hồ Chí Minh hiện nay đã trở thành tuyến chi viện để mở các tuyến đường biên giới và nối thông với các tuyến cửa khẩu. Tuyến đường khi hình thành cũng trở thành tuyến tránh cho Quốc lộ 1A, nhất là trong những giai đoạn ngập lụt,” ông Lê Ngọc Hoàn nhấn mạnh.
Hồi nhớ lại năm 1997 khi Quy hoạch tổng thể Xa lộ Bắc Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ông Hà Đình Cẩn, nguyên Tổng Giám đốc Ban Quản lý Dự án đường Hồ Chí Minh nói rằng: Đó là con đường nối hai thế kỷ, con đường của thời đại công nghiệp hóa, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Tuyến đường này chủ yếu chạy dọc phía Tây đất nước, có ưu điểm vượt trội là gần như có sẵn, bởi hơn 90% tổng chiều dài là các đường hiện hữu nhưng chưa đưa vào cấp nào, do nhiều năm không được đầu tư. Trong đó, hơn 70% tuyến đường đi theo hướng đường Trường Sơn trong chiến tranh, nhưng thời điểm đó không đi được do bị bỏ hoang phế mấy chục năm. Vùng phía Tây tiềm năng rất lớn, có hàng chục triệu héc ta đất lâm nghiệp, đất làm công nghiệp, nhiều tài nguyên khoáng sản, nguồn thủy điện dồi dào nhưng chưa được khai thác, tận dụng. Lại có tới hơn 10 triệu dân, với trên 70% là đồng bào dân tộc ít người, một lòng một dạ theo cách mạng.
Đường Hồ Chí Minh đoạn qua tỉnh Thừa Thiên-Huế. (Ảnh: Anh Tôn/TTXVN)
Trong ký ức của ông Hà Đình Cẩn, thời gian trực tiếp đi thị sát dọc tuyến đường ngay từ những ngày đầu cùng Thủ tướng Võ Văn Kiệt – người ký quyết định phê duyệt Quy hoạch tổng thể xa lộ Bắc Nam, đưa huyền thoại năm xưa trở lại hiện thực, đã nghe nhiều câu chuyện, thấy những nỗi niềm đau đáu và càng hiểu quyết tâm của Đảng, Nhà nước xây dựng con đường máu thịt này.
Khi ấy, cả ngàn cây số từ ngoài vào đến Bắc Tây Nguyên không có lấy một khúc đường nhựa. Ngày nào cũng đi, từ sáng đến tối, mất cả tuần. Xe như bò trên đường, xóc đến nhừ tử, gọi là đường nhưng đâu có đi được. Bây giờ vượt qua đèo Đá Đẽo qua sân bay Khe Gát về Đồng Hới chỉ mất nửa giờ, còn xe bò hồi đó từ lúc vàng mặt trời đến nửa đêm mới tới.
Sau này, mọi người mới biết dưới đó còn nhiều bom đạn chưa nổ. Rồi một chiều đi qua đoạn Hiên ở tỉnh Quảng Nam, đoàn gặp các cháu nhỏ người dân tộc thiểu số, mình trần, chân đạp đất đang đi xem vô tuyến ở một đơn vị đóng quân. Các cháu cho biết đường xa lắm, nửa ngày mới tới. Cứ hai tối, các chú bộ đội mới mở ti vi một lần để kết hợp cho quân, dân cùng xem. Lại có trường hợp chiến sỹ ở Đồn Biên phòng tại Khe Sanh, Quảng Trị, bị sốt rét ác tính, đồng đội cáng đi trạm cứu thương nhưng đã mất giữa rừng Trường Sơn vì đường quá khó đi.
“Lúc ấy, Thủ tướng Võ Văn Kiệt lặng đi, rồi nói: Hòa bình đã gần ba chục năm rồi mà cái hạnh phúc đơn sơ nhất của đời người là có đoạn đường tốt, đi lại dễ dàng, đến giờ hàng chục triệu đồng bào vẫn chưa có để mà hưởng, nói gì đến văn minh, phát triển,” ông Hà Đình Cẩn nhớ lại./.
Mạch máu đất nước
Vào khoảng thời gian này cách đây 19 năm về trước, đường Hồ Chí Minh thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước được khởi công xây dựng.
Khi đưa vào khai thác, sử dụng, con đường mang tên Bác dài 3.183km, kéo dài từ Pác Pó-Cao Bằng đến Đất Mũi-Cà Mau, đi qua 28 tỉnh, thành phố, đã trở thành mạch máu giao thông quan trọng, thúc đẩy phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội cho những địa phương nơi tuyến giao thông qua.
Đường Hồ Chí Minh đi đến đâu, cuộc sống của đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng trước đây, đổi thay đến đó…
Nằm ở biên giới phía Tây tỉnh Hà Tĩnh là xã Sơn Kim 1, huyện Hương Sơn. Nổi bật giữa thung ngàn là những tuyến đường liên thôn rộng 4m được bêtông hóa phẳng lỳ, lẩn khuất sau những rặng cây là nhiều ngôi nhà hai tầng, ba tầng, những căn biệt thự mọc lên rất đỗi êm ả và cảnh dịch vụ buôn bán, trao đổi hàng hóa nông sản từ các thôn, xóm của Sơn Kim 1 đi các tỉnh, thành phố theo Quốc lộ 8, theo Đường Hồ Chí Minh. Ít người nghĩ xã biên viễn này từng là một vùng hạ tầng thấp kém, đời sống của người dân nhiều khó khăn.
Đường Hồ Chí Minh đi đến đâu, cuộc sống của đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng trước đây, đổi thay đến đó
Trò chuyện với Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã Sơn Kim 1 Nguyễn Sỹ Luận về sự đổi thay của xã, nét phấn khởi lộ rõ trên khuôn mặt ngăm đen của người đàn ông trung tuổi.
Ông Nguyễn Sỹ Luận kể những năm tháng trước, xã biên giới này như ở nơi “thâm sơn cùng cốc,” điều kiện đi lại đặc biệt khó khăn. Mười năm trở lại đây, khi đường Hồ Chí Minh chạy qua gần Sơn Kim 1, diện mạo của xã đổi thay rõ rệt. Người dân Sơn Kim nói riêng và người dân huyện Hương Sơn nói chung được hưởng nhiều lợi ích từ con đường này.
“Trước tiên là đi lại thuận lợi, sau đó là kinh doanh, giao thương hàng hóa, thăm thân thuận tiện hơn trước rất nhiều. Trước đây, người dân Sơn Kim 1 muốn vận chuyển nông sản tới các tỉnh Quảng Bình, Nghệ An, phải theo Quốc lộ 8, xuống Quốc lộ 1A rồi mới đi được các nơi, thời gian di chuyển phải mất hơn 8 tiếng đồng hồ. Giờ đây, khoảng cách đã được rút lại rất gần vì di chuyển theo đường Hồ Chí Minh, thời gian đã rút ngắn chỉ còn lại một nửa,” ông Nguyễn Sỹ Luận cho biết.
Cầu Ngàn Phố bắc qua sông Ngàn Phố, huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh), 1 trong 4 cây cầu lớn trên tuyến đường Hồ Chí Minh từ km 356 Khe Cò đến km 415+300 Hương Khê, dài 60 km, do Công ty Cầu 12 xây dựng. (Ảnh: Đình Na/TTXVN)
Hiện địa phương có hàng trăm mô hình phát triển kinh tế đa dạng, trong đó có những mô hình cho thu nhập trên 500 triệu đến hơn 1 tỷ đồng. Thu nhập bình quân của người dân trong xã đạt 40 triệu đồng/người/năm, toàn xã chỉ có 55 hộ nghèo theo tiêu chí mới, giảm 8 hộ so với năm trước. Sơn Kim đang phấn đấu năm 2019 thu nhập bình quân đầu người đạt 45 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 2,5%.
Chia sẻ với niềm vui của lãnh đạo xã Sơn Kim 1, ông Võ Văn Biển, Giám đốc Hợp tác xã Đại Thành cho hay tận dụng lợi thế về giao thông, xã biên giới này có hàng chục mô hình kinh doanh dịch vụ đã ra đời, cho thu nhập ổn định. Gần đây lại có thêm các mô hình sản xuất, cung ứng vật liệu xây dựng, ăn uống, xăng dầu, sửa chữa cơ khí, cung ứng giống cây lâm nghiệp bản địa, keo… Đến nay, Sơn Kim 1 có hàng chục doanh nghiệp cùng 6 hợp tác xã, 198 hộ kinh doanh cá thể.
“Con đường Hồ Chí Minh mở ra cánh cửa cho hàng hóa của xã Sơn Kim 1 đi nhanh hơn, xa hơn và từ khắp nơi đến đây thuận tiện hơn”
“Với người dân chúng tôi, con đường Hồ Chí Minh chắc chắn sẽ mở ra cánh cửa cho hàng hóa của xã đi nhanh hơn, xa hơn và từ khắp nơi đến đây thuận tiện hơn,” ông Võ Văn Biển phấn khởi nói.
Không chỉ có Sơn Kim 1 chuyển mình về kinh tế, kể từ ngày đường Trường Sơn được mở rộng và đổi tên thành đường Hồ Chí Minh đi qua vùng duyên hải miền Trung, tri thức, văn minh cũng theo đó mà đến với nhiều khu vực hẻo lánh trước kia ở Hà Tĩnh.
Bản Rào Tre, tuy chỉ nằm cách trung tâm thị trấn huyện Hương Khê hơn 20km, mười năm trước là con đường gập ghềnh, nhiều đoạn đất đá xen kẽ, mặt đường nham nhở do ảnh hưởng từ những cơn mưa rừng, muốn qua được, cách duy nhất là… đi bộ. Hiện nay, đường đã được đổ nhựa chắc chắn, ôtô có thể vào tận bản. Những ngôi nhà mái ngói đỏ tươi, xây kiên cố đã thay cho nhà sàn lợp mái tranh cũ kỹ, lụp xụp. Xe máy và những phương tiện, tiện nghi khác “vào” bản đã xua đi không khí ảm đạm, hẻo lánh xưa kia.
Tuyến đường Hồ Chí Minh, đoạn qua xã Đắc Dục, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum. (Ảnh: Đình Na/TTXVN)
Trước đây, 41 hộ với 148 nhân khẩu là người dân tộc Chứt sống du canh, du cư tại các địa bàn rẻo cao. Giờ đây, bà con đã biết tiếp thu, nắm bắt và chọn lọc thông tin, biết lựa chọn cái hay để học. Nhận thức, sinh hoạt và lối sống của người Chứt đều đã khác xưa. Sự văn minh tiến bộ đang ngày càng hiện rõ. Bản Rào Tre nay đã có nhà văn hóa, có sinh hoạt cộng đồng. Bà con được giao lưu cùng nhau với nhiều hoạt động văn nghệ, thể dục, thể thao. Cuộc sống tại Rào Tre đang đổi thay từng ngày.
Nói về sự khởi sắc này, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh Đặng Quốc Vinh cho hay đường Hồ Chí Minh đi qua địa bàn 3 huyện miền núi của Hà Tĩnh là Hương Khê, Hương Sơn và Vũ Quang. Đây là tuyến giao thông huyết mạch, giúp Hà Tĩnh kết nối các huyện miền núi phía Tây của tỉnh với miền xuôi, các thành phố lớn, các khu kinh tế, khu du lịch sinh thái biển, tạo ra sự liên thông trong giao thương và kích thích sự phát triển kinh tế, xã hội.
Cùng với Quốc lộ 1A, hai tuyến giao thông này tạo thuận lợi trong tiêu thụ cho hàng nông sản địa phương như cam, nhung hươu Hương Sơn, bưởi Phúc Trạch, cam Khe Mây. Đặc biệt, đường Hồ Chí Minh còn tạo ra điểm kết nối thuận lợi, mở rộng quan hệ quốc tế, nhất là giao thông giữa Hà Tĩnh với Lào và các tỉnh phía Đông Bắc Thái Lan qua Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, đồng thời đáp ứng yêu cầu là tuyến đường huyết mạch lưu thông, cứu hộ, cứu nạn khi bão lũ xảy ra.
“Đường Hồ Chí Minh đem lại thay đổi rất lớn, tạo ra một lợi thế trong giao thông cho Hà Tĩnh. Tỉnh đã có những chính sách, cơ chế để tranh thủ tận dụng, khai thác lợi thế này như kêu gọi, thu hút đầu tư nguồn vốn vào phát triển phía Tây của tỉnh. Cuối tháng 4/2019, Công ty cổ phần Gỗ MDF Thanh Thành Đạt đã khánh thành Nhà máy sản xuất gỗ với vốn đầu tư 1.500 tỷ đồng tại Cụm Công nghiệp Vũ Quang, huyện Vũ Quang. Nhà máy này đi vào hoạt động sẽ góp phần tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế tỉnh Hà Tĩnh nói chung, huyện Vũ Quang và các địa phương phụ cận nói riêng; giải quyết việc làm cho người lao động và tạo thêm nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp, người dân trên địa bàn,” Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh Đặng Quốc Vinh khẳng định./.
(Nguồn: TTXVN)
Con đường chiến lược thời đại mới
Những lợi thế không chỉ “theo” Đường Hồ Chí Minh đến với người dân, mà cấp ủy, chính quyền các địa phương, đặc biệt là vùng duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, đã rất nỗ lực phát huy, tận dụng trục dọc xuyên Việt thứ 2 này để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế vùng, kết nối và mở rộng quan hệ quốc tế.
Tiềm năng từ trục dọc thứ 2 đất nước được nhìn nhận còn rộng mở hơn nữa bởi đến năm 2020 mới hoàn thành giai đoạn 2, gồm các dự án thành phần để nối thông toàn tuyến với quy mô 2 làn xe. Và sau năm 2020, các đoạn tuyến được nâng cấp theo tiêu chuẩn đường cao tốc phù hợp với Quy hoạch phát triển mạng đường bộ cao tốc Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020…
Sáng đầu tuần tháng Năm, tại bến số 1, Cảng Vũng Áng Việt Lào (Khu Kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh), hàng trăm công nhân đang hối hả điều khiển các thiết bị máy móc, cần cẩu hiện đại bốc dỡ hàng siêu trường, siêu trọng, hàng contenner từ những tàu có trọng tải hàng chục ngàn tấn, thuộc đủ các quốc tịch.
Năm 2018, trong khi nhiều cảng biển trong nước lượng hàng hóa sụt giảm khá mạnh, tại hải cảng này, lượng hàng hóa thông qua cảng vẫn đạt 3 triệu tấn, vượt gấp đôi công suất thiết kế của bến số 1 và bến số 2.
Lợi thế cảng biển nước sâu là yếu tố quan trọng đối với Cảng Vũng Áng Việt Lào, thế nhưng những tiềm năng về đường bộ, mà nổi bật là đường Hồ Chí Minh lại góp phần tạo sức bật cho một trong những hải cảng quan trọng trên bản đồ Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Hàng hóa từ đây qua nước bạn Lào hay vùng Đông-Bắc Thái Lan hoặc ngược lại, theo đường này và Quốc lộ 12A với khoảng 400-500 km là quãng đường ngắn nhất so với các tuyến đường bộ khác.
Công ty Cầu đường Hải Phòng thi công đường Hồ Chí Minh. (Ảnh: Anh Tôn/TTXVN)
Nhìn nhận sự ảnh hưởng sâu sắc này, ông Trần Thế Định, Trưởng phòng Thương mại dịch vụ Công ty cổ phần Cảng Vũng Áng Việt Lào cho biết đường Hồ Chí Minh có vai trò vô cùng quan trọng, thuận lợi về giao thông và là hành lang giúp doanh nghiệp lưu thông hàng hóa, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển.
Tại khu vực miền Trung, hàng hóa từ Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (Hà Tĩnh), Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo (Quảng Trị) và Cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Quảng Bình), nếu muốn về cảng biển ở miền Trung này, các doanh nghiệp đều lựa chọn đi qua đường Hồ Chí Minh và Quốc lộ 12A.
“Đối với hàng hóa quá cảnh từ các tỉnh phía Tây của Lào như Savannakhet, Bolikhamxay, Khammuane, thủ đô Vientiane và khu vực đông, bắc Thái Lan qua Vũng Áng, hoặc các trang thiết bị xây dựng, máy móc từ nước thứ ba qua Vũng Áng về Lào, trước đây đi lại, vận chuyển khó khăn, nhưng từ khi đường Hồ Chí Minh mở ra, khoảng cách được rút ngắn đi rất nhiều,” ông Định cho hay.
Sau khi đường Hồ Chí Minh đi qua, mảnh đất ngã ba biên giới đã phá được thế ngõ cụt
Từ Hà Tĩnh xuôi gần 1.000km trục xuyên Việt mới này, qua những địa danh huyền thoại như đèo Đá Đẽo, U Bò, A Đớt-A Tép, đèo Lò Xo…, tới huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum. Giữa núi rừng bắc Tây Nguyên, Khu Kinh tế cửa khẩu Quốc tế Bờ Y trở nên nổi bật.
Sau khi đường Hồ Chí Minh đi qua, mảnh đất ngã ba biên giới đã phá được thế ngõ cụt. Ngọc Hồi cũng khai mở tiềm năng phát triển kinh tế khi Chính phủ quyết định mở cửa khẩu, xây dựng Khu Kinh tế Bờ Y, có những cơ chế, chính sách ưu đãi đặc biệt nhằm thu hút đầu tư, đưa nơi đây thành cửa ngõ giao thương của tam giác phát triển Việt Nam-Lào-Campuchia, là điểm nhấn trong chiến lược liên kết phát triển giữa các nước ASEAN và tiểu vùng sông Mê Kông, đáp ứng yêu cầu phát triển Hành lang kinh tế Đông Tây.
Và một trong tám khu kinh tế trọng điểm của cả nước đang hứa hẹn những lạc quan khi tổng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua đây sẽ từ con số hàng trăm triệu USD mỗi năm lên đến khoảng 1 tỷ USD vào năm 2020, còn thu ngân sách sẽ đạt 1.000 tỷ đồng.
Lực lượng xe máy của Tổng công ty Xây dựng miền Trung thi công đường Hồ Chí Minh, đoạn km 783 thuộc địa bàn tỉnh Quảng Nam. (Ảnh: Ngọc Hà/TTXVN)
Lắng nghe những chia sẻ việc địa phương tận dụng cơ hội, lợi thế từ trục dọc xuyên Việt thứ 2, chúng tôi lại biết thêm những trường hợp di dân đến Ngọc Hồi để tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế sau khi huyền thoại năm xưa hồi sinh.
Như trường hợp gia đình anh Lương Văn Nghị, dân tộc Thái, thôn Đắk Mế, xã Bờ Y, rời quê hương Bá Thước, Thanh Hóa vào đây định cư năm 2004. Qua câu chuyện của anh, có thể hình dung những ngày đầu sống ở vùng đất mới là khoảng thời gian gian vất vả, bỡ ngỡ, thiếu thốn. Hiện nay, cây bời lời, càphê đã giúp gia đình anh đủ xây dựng được ngôi nhà mới khang trang trên diện tích 48m2, trị giá gần 100 triệu đồng.
Đường Hồ Chí Minh đi đến đâu cuộc sống của hàng chục triệu đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng trước đây, đổi thay đến đó, rút ngắn khoảng cách giữa miền núi với đồng bằng, góp phần tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo.
Tuy nhiên, đường chưa thông tuyến toàn bộ, chưa hoàn chỉnh các đường ngang nối tuyến đường này với các quốc lộ, tỉnh lộ, khu cửa khẩu, cảng biển, hệ thống điểm dừng, điểm nghỉ, các cửa hàng xăng dầu dọc tuyến. Do đó, dự án chưa thực sự phát huy hết hiệu quả, chưa tạo được sự kết nối liên vùng, tạo tiền đề tăng trưởng mạnh về mọi mặt, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội đất nước. Hiệu quả khai thác chưa tương xứng tiềm năng khiến đường Hồ Chí Minh đến thời điểm hiện nay vẫn chưa hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh là con đường huyền thoại trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa như kỳ vọng.
Đường Hồ Chí Minh đi đến đâu cuộc sống của hàng chục triệu đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng trước đây, đổi thay đến đó
Điều đáng lưu tâm là đến năm 2020, dự án mới hoàn thành giai đoạn 2 và sau năm 2020 mới nâng cấp các đoạn tuyến theo tiêu chuẩn đường cao tốc phù hợp với Quy hoạch phát triển mạng đường bộ cao tốc Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020.
Ông Lâm Văn Hoàng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh chia sẻ: Dự án là một thử thách rất lớn không chỉ của ngành giao thông, bởi địa hình hiểm trở, núi cao, vực sâu, địa chất phức tạp cùng hàng nghìn tấn bom mìn còn sót lại sau chiến tranh. Để có thể khởi công tuyến đường 19 năm về trước, các kỹ sư, chiến sĩ đã dầm mưa dãi nắng, khảo sát địa hình, vạch tuyến cũng như tiến hành rà soát, xử lý bom mìn.
Để tương xứng với tầm vóc và ý nghĩa của nó, Bộ Giao thông Vận tải đang tiếp tục đề xuất và kiến nghị với Chính phủ, Quốc hội quan tâm, bổ sung nguồn vốn Nhà nước để triển khai các dự án thành phần trong danh mục nối thông tuyến, đồng thời triển khai phương án huy động nguồn vốn xã hội hóa đối với các đoạn có khả năng thu hút đầu tư…
“Trong tương lai không xa, chúng ta sẽ hoàn thành đầu tư xây dựng hoàn chỉnh con đường chiến lược thời đại mới này,” ông Lâm Văn Hoàng tin tưởng.
Thiếu tướng Nguyễn Tuấn Anh, Tư lệnh Binh đoàn 12 chia sẻ ngày nay, đường Trường Sơn-đường Hồ Chí Minh tiếp tục được Đảng, Nhà nước đầu tư xây dựng rất lớn, một công trình xuyên Việt. Đó là con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, khơi dậy tiềm năng và phát triển kinh tế-xã hội. Tầm vóc của nó sẽ tạo điều kiện cho kinh tế đất nước phát triển bền vững, đảm bảo an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng an ninh./.
Lễ công bố quyết định xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt điểm cuối đường Trường Sơn–đường Hồ Chí Minh thuộc địa phận thị trấn Chơn Thành, huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước. (Ảnh: Dương Chí Tưởng/TTXVN)
Chính trường Thái Lan đang chứng kiến các “cuộc mặc cả” để hình thành liên minh chính trị cũng như những bước đi mang tính cạnh tranh, thậm chí là đối kháng quyết liệt của các phe phái nhằm giành quyền lập chính phủ mới hay ở cấp độ thấp hơn là các vị trí chủ chốt trong chính phủ mới, sau khi Ủy ban Bầu cử Thái Lan (EC) công bố tên 149/150 hạ nghị sỹ theo danh sách đảng, theo đó có tới 26 chính đảng được phân bổ ghế hạ viện trong cuộc bầu cử ngày 24/3 vừa qua.
Tính cả đảng Vì nước Thái (Pheu Thai) vốn đã hết “hạn ngạch” trong đợt phân bổ ghế lần này, hạ viện mới của Thái Lan có hơn 27 chính đảng. Đây là lần đầu tiên Hạ viện Thái Lan có nhiều đảng tham chính đến như vậy.
Thủ tướng Prayut Chan-ocha cũng đã trình Nhà vua Maha Vajiralongkorn – Rama X danh sách các thượng nghị sỹ được lựa chọn.
Đây là lần đầu tiên Hạ viện Thái Lan có nhiều đảng tham chính đến như vậy.
Như vậy, cộng cả danh sách 349 nghị sỹ trúng cử tại khu vực bầu cử, đảng Pheu Thai có tổng cộng 136 ghế, đảng Quyền lực nhà nước nhân dân (Palang Pracharath) của đương kim Thủ tướng Prayuth Chan-ocha có 115 ghế, đảng Tương lai mới (FFP) có 80 ghế, đảng Dân chủ 52 ghế, đảng Bhumjaithai 51 ghế.
Các đảng còn lại trong 27 chính đảng sẽ có đại diện từ 1 đến 10 ghế. Dù khả năng cao đảng Quyền lực nhà nước nhân dân sẽ giành được quyền lập chính phủ mới, chính trường Thái Lan trên thực tế đã bước sang một giai đoạn mới đầy bất trắc và nhiều bão giông.
Hiện tại, 10 trong số 11 đảng nhỏ được phân bổ 1 ghế hạ nghị sỹ theo danh sách đảng đã cam kết đứng về phía đảng Palang Pracharath và ủng hộ Thủ tướng Prayut Chan-o-cha liên nhiệm, trong khi đảng còn lại tuyên bố sẽ tham gia bất kỳ liên minh nào có thể đứng ra thành lập chính phủ.
Thủ tướng Prayut Chan-o-cha nhiều khả năng tiếp tục tại nhiệm thêm một nhiệm kỳ.
Một nguồn tin từ Palang Pracharath cho biết đảng này đang “tăng tốc tối đa” để thành lập một liên minh và những nhóm chủ chốt trong đảng đã bắt đầu thảo luận việc phân bổ các ghế nội các cho các thành viên liên minh. Một lãnh đạo Palang Pracharath thậm chí còn tuyên bố đảng này đã tập hợp được “hơn một nửa trong tổng số 500 hạ nghị sỹ” để đứng ra thành lập một chính phủ đa đảng và “không thấy trở ngại gì để phân bổ ghế cho các đảng nhỏ.”
Ở bên kia chiến tuyến, sau khi kết quả bầu cử chính thức được công bố, đảng Pheu Thai và đồng minh chính là FFP đã trình đơn lên EC khiếu kiện kết quả bầu cử. Các đảng này cho rằng việc Tòa án Hiến pháp Thái Lan đưa ra phán quyết về công thức phân bổ hạ nghị sĩ theo hệ thống danh sách đảng quy định tại Điều 128, Luật bầu cử hạ nghị sỹ là không công bằng và thiên vị cho các đảng nhỏ.
10 trong số 11 đảng nhỏ được phân bổ 1 ghế hạ nghị sỹ theo danh sách đảng đã cam kết đứng về phía đảng Palang Pracharath và ủng hộ Thủ tướng Prayut Chan-o-cha liên nhiệm.
Khả năng thành lập chính phủ liên minh của liên minh chính trị do Pheu Thai dẫn đầu dường như đã hẹp dần. Theo giới quan sát, hiện nay liên minh này có khả năng đạt được nhiều nhất là 245, theo cách tính gây nhiều tranh cãi của EC, thay vì 255/500 ghế hạ viện như khi tuyên bố thành lập liên minh 7 đảng hôm 27/3, không đủ 376/750 ghế trong lưỡng viện để bầu thủ tướng và thành lập chính phủ.
Việc khiếu kiện kết quả hay đề cập khả năng tập hợp lực lượng xuống đường rầm rộ là phản ứng được dự báo trước của liên minh vốn có xu hướng chống chính phủ đương nhiệm do các quân nhân lãnh đạo này.
Trong khi đó, cái gọi là “Nhóm do dự” bao gồm các đảng Dân chủ, Bhumjaithai, Chartthaipattana và Chartpattana hiện có tới 116 ghế hạ viện.
Ông Anutin Charnvirakul, thủ lĩnh đảng Bhumjaithai, tuyên bố rằng đảng này “đang lắng nghe tiếng nói của người dân,” có thể là một cách diễn đạt ẩn ý về việc đang cân nhắc các lợi ích chính trị và kinh tế, ở cấp độ dài hạn và trước mắt. Bhumjaithai vốn được xem là chính đảng có lập trường “mềm dẻo” nhất trong số các đảng lớn tại Thái Lan, nên việc ban lãnh đạo đảng này quyết định đứng về bên nào trong cuộc đua giành quyền lập chính phủ, cũng được xem là khó lường.
Một nguồn tin trong đảng Dân chủ cũng bác bỏ việc thương lượng với phe ủng hộ chính quyền quân sự, nói rằng các cuộc thảo luận có thể được tiến hành sau ngày 15/5 khi đảng này bầu chọn thủ lĩnh mới. Thất bại nặng nề trong cuộc tổng tuyển cử ngày 24/3 đã khiến ông Abhisit Vejjajiva phải từ chức Chủ tịch đảng và chính đảng 73 tuổi này hiện đứng giữa “ngã ba đường” khi phải lựa chọn chủ tịch mới, khôi phục uy tín và quyết định hợp tác với các đảng khác để thành lập chính phủ liên hiệp.
Ủy ban Bầu cử Thái Lan công bố danh sách hạ nghị sỹ. (Nguồn: Vnews)
Trong bối cảnh đó, cố vấn chính của đảng, cựu Thủ tướng Chuan Leekpai đã bày tỏ lo ngại về điều mà ông gọi là “những nhân tố bên ngoài” có thể gây ảnh hưởng đến các quyết sách của đảng. Có thể nói, đảng Dân chủ đang đứng trước thử thách rất lớn về bản sắc và khả năng đảng này liên minh với Phalang Pracharath thậm chí còn khá thấp vì lý do sợ mất hình ảnh, trong khi họ cũng khẳng định sẽ không liên minh với Pheu Thai “dưới bất kỳ hình thức nào.”
“Nhóm do dự” vốn từ trước tới nay được nhìn nhận là đang nghiêng về phía phe ủng hộ chính quyền của các quân nhân. Tuy nhiên, các cân nhắc của họ sẽ là khó đoán định do đặc thù của từng đảng cũng như tương quan lực lượng của các đảng này với cả hai phe thân và chống chính quyền đương nhiệm nếu họ muốn chọn liên minh với bên nào hay tự đứng ra lập liên minh. Cũng đã xuất hiện thông tin rằng đảng Dân chủ và đảng Bhumjaithai không hài lòng với 12 ghế trong nội các, hay việc Phalang Pracharat với chỉ 115 ghế nắm tất cả những bộ chính và những bộ liên quan đến kinh tế.
Có thể nói, bất ổn của chính trường Thái Lan vẫn chưa lắng dịu sau khi kết quả bầu cử được công bố, nếu không nói là càng trầm trọng thêm. Sự bất an của người dân cũng được thể hiện trong kết quả thăm dò dư luận do Đại học Suan Dusit Rajabhat thực hiện.
Khi được hỏi tình hình chính trị sẽ bình ổn tới mức nào sau khi có kết quả bầu cử chính thức, 45,20% số người trả lời rằng tình hình sẽ tương tự thời gian trước vì mâu thuẫn và đấu đá quyền lực vẫn lan tràn.
Trong cuộc thăm dò khác tiến hành từ ngày 7-11/5, có đến 75,4% số người được hỏi nói rằng họ không đồng ý với cách thức mà EC áp dụng để phân bổ số ghế hạ nghị sỹ vừa công bố hôm 8/5 và cũng có đến 83,15% phản đối việc 15 bộ trưởng trong chính phủ đương nhiệm từ chức để trở thành thượng nghị sỹ, điều mà phe đối lập chỉ trích là nhằm đảm bảo sự nắm quyền lâu dài của phe quân nhân.
Bất ổn của chính trường Thái Lan vẫn chưa lắng dịu sau khi kết quả bầu cử được công bố, nếu không nói là càng trầm trọng thêm.
Một số giải pháp cũng được đề cập, như chính phủ đoàn kết dân tộc hoặc thủ tướng trung lập, tuy nhiên, giới quan sát nhận định bản chất nền chính trị Thái Lan đã thay đổi sang một trạng thái phát triển mới sau khi Nhà vua Rama IX qua đời, cùng đó ảnh hưởng chính trị của hoàng gia dẫn tới các giải pháp mang tính thỏa hiệp cho cuộc đấu tranh trên chính trường Thái Lan cũng đã khác trước. Các giải pháp này nếu được thực hiện sẽ khó có thể kéo dài và thậm chí còn có thể “ủ” cho các mâu thuẫn cơ bản trở nên sâu sắc hơn.
Cũng có khả năng xảy ra kịch bản phe chống chính quyền đương nhiệm phát động các cuộc tuần hành rầm rộ phản đối chính phủ, đòi thay đổi các chế định hiện tại. Nhìn từ góc độ các khuôn dạng của cuộc bầu cử lần này do lực lượng bảo thủ truyền thống định ra, phe Pheu Thai đã bị thua ngay từ vạch xuất phát. Hơn nữa, Hiến pháp 2017 quy định rằng cuộc bầu cử thủ tướng vào 5 năm tới sẽ áp dụng hình thức bỏ phiếu chung ở cả hai viện quốc hội, trong khi thượng viện sẽ 5 năm được bầu lại và hạ viện là 4 năm.
Điều đó có nghĩa là ít nhất trong 4 năm tới, thủ tướng tiếp theo vẫn sẽ được bầu theo hình thức này, thậm chí trong 8 năm tới thủ tướng đều sẽ do quân nhân của phe bảo thủ đảm nhận. Đây là điều mà phe Pheu Thai khó chấp nhận và họ từng muốn thay đổi với giả định sẽ giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử vừa qua, song việc đó đã không xảy ra.
Khi các “hạt mầm bất an” đã bị tung ra từ “chiếc hộp Pandora” bầu cử phức tạp ở Thái Lan, những nguy cơ bạo lực, hỗn loạn cũng có thể thành hình.
Các lực lượng trên chính trường nước này đang cân nhắc những bước đi tiếp theo với nhiều toan tính dài hạn và ngắn hạn. Sự ổn định tại Thái Lan sẽ phụ thuộc đáng kể vào cơ hội các bên tìm ra được giải pháp thỏa hiệp, bởi nếu không, đất nước Đông Nam Á này sẽ tiếp tục lún sâu thêm vào trạng thái không ổn định chính trị vốn dai dẳng hơn một thập niên qua, thậm chí là bùng phát thành một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng.