Toàn cảnh quần thể chùa Tam Chúc – nơi diễn ra đại lễ Vesak 2019
Chùa Tam Chúc được xây dựng ở Ba Sao (huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam) – mảnh đất sơn thuỷ hữu tình được ví như “Vịnh Hạ Long trên cạn.” Quần thể chùa có quy mô đặc biệt rộng lớn và là nơi diễn ra đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc Vesak tháng 5/2019.
Theo truyền thuyết, ngày xưa có 7 vì sao sáng sa xuống vùng Tam Chúc chính là 7 nàng tiên của nhà trời xuống trần thế ngao du. Khi thấy cảnh Tam Chúc “sơn thủy, hữu tình”, “tả thanh long, hữu bạch hổ” thì các nàng tiên quên đường về. Nhà trời đã sáu lần mang binh khí (chuông) xuống để gọi các nàng về nhưng lần nào cũng vô ích.
Sự tích “Tiền lục nhạc – Hậu thất tinh” bắt nguồn từ đó. Tiền lục nhạc nghĩa là mặt trước có 6 quả núi giữa lòng hồ được ví là 6 quả chuông của nhà trời. Hậu thất tinh có nghĩa là phía sau có 7 ngọn núi có thể phát sáng khi có ánh trăng về ban đêm. Ngày nay, vào những đêm trăng rằm, ánh sáng lung linh từ trên đỉnh núi rọi xuống làm bừng sáng cả một vùng trời Tam Chúc rộng lớn.
Đại lễ Vesak năm 2019 – nơi hội tụ của Phật giáo toàn cầu
Đại lễ Phật đản Vesak 2019, diễn ra từ ngày 10 đến ngày 14/5/2019 tại chùa Tam Chúc, Kim Bảng (Hà Nam). Đại lễ đã đón tiếp trên 20.000 người trong đó có 1.650 đại biểu đến từ hơn 112 quốc gia.
Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Hòa thượng Phra Brahmapundit, Chủ tịch Ủy ban Tổ chức quốc tế Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc, Thủ tướng Nepal K.P Sharma Oli… và hàng chục ngàn Phật tử đều đồng lòng và mong muốn xây dựng thế giới hòa bình, để góp phần giúp các quốc gia, dân tộc phát triển.
Thượng toạ Thích Đạo Hiển, Ủy viên Hội đồng Trung ương Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Viện trưởng Học Viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội cho biết, Phật đản hay còn gọi là Vesak, là ngày kỷ niệm Phật Sĩ Đạt Đa sinh ra tại vườn Lâm-tì-ni, năm 624 trước Công nguyên, diễn ra vào ngày 15 tháng 4 âm lịch hàng năm.
Theo truyền thống Phật giáo Bắc tông và ảnh hưởng của Phật giáo Trung Hoa, ngày này chỉ là ngày kỷ niệm ngày sinh của đức Phật Thích Ca. Tuy nhiên, theo Phật giáo Nam truyền và Phật giáo Tây Tạng thì ngày này là ngày Tam Hiệp (kỷ niệm Phật đản, Phật thành đạo và Phật nhập Niết bàn). Ngày Phật đản hay lễ Vesak, Tam Hiệp được kỷ niệm vào các ngày khác nhau, tùy theo quốc gia.
Các ý kiến tại hội thảo trong khuôn khổ Đại lễ đều cho rằng, điểm cốt lõi của chính niệm là con đường ngắn nhất đưa đến thành đạo. Để đạt được hòa bình bền vững, phải thực hành chính niệm từ bên trong bản thân, nâng cao khả năng thực hành chính niệm, kết hợp kỹ năng lãnh đạo với chính niệm… Hòa bình bền vững có thể được dẫn dắt bởi những nhà lãnh đạo tài ba ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhà lãnh đạo phải thực sự có có trí tuệ, sống cuộc đời chính niệm và an lạc.
Sẽ không có hòa bình thực sự nếu như không có an tĩnh trong tâm hồn. Nếu như tâm thức của chúng ta đều an lạc và từ bi, xã hội và thế giới này sẽ tràn ngập bình an và nhân văn. Để nuôi dưỡng sự an lạc và trí tuệ, dường như hành thiền là một trong những cách tốt nhất và hiệu quả nhất.
Trong thông điệp gửi tới Đại lễ, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres kêu gọi “Tất cả chúng ta, dù là Phật tử hay không Phật tử, hãy cùng suy nghiệm về cuộc đời đức Phật nhằm tiếp nhận nguồn cảm hứng từ những lời dạy minh triết của Ngài. Trong thời điểm gia tăng sự bất bình đẳng và thiếu độ lượng hiện nay, thông điệp của đức Phật về bất bạo động và phụng sự tha nhân trở nên thích ứng hơn bao giờ hết. Vào ngày đại lễ Vesak Liên hợp quốc, chúng ta hãy cùng làm mới sự cam kết về việc xây dựng thế giới hòa bình và chân giá trị cho tất cả mọi người trên hành tinh này.”
Đại lễ Vesak 2019 được tổ chức tiếp tục kết nối tinh thần Phật giáo, kết nối những người con Phật trên khắp năm châu, bằng thông điệp về tình yêu thương, sự sẻ chia và tuệ giác sáng suốt, hãy cùng nhất tâm hành động để xoa dịu những khổ đau của nhân sinh, mang lại hạnh phúc, hòa bình, an lạc cho tất cả mọi người trên thế giới.
Nguồn gốc của lễ tắm Phật bắt nguồn từ sự tích Đức Phật đản sinh. Theo Phật sử, khi Phật đản sinh, trên trời có chín vị rồng tới phun hai dòng nước nóng và lạnh tắm rửa cho Ngài.
Cùng lúc ấy, chư thiên tung hoa trời, trỗi nhạc trời chúc mừng Thái tử. Về sau, lễ tắm Phật là một trong những nghi thức long trọng trong lễ hội kỷ niệm Phật đản.
Trong chương trình nghệ thuật quốc tế “Đại lộ di sản,” ở phần I, khán giả đã được xem những phóng sự về di sản tín ngưỡng Việt Nam và thưởng thức những màn trình diễn được dàn dựng công phu, hoành tráng, tái hiện sự phát triển của Phật giáo tại Việt Nam như: Việt Nam Phật giáo rạng ngời, Phật trong cõi nhân gian, Khai giác…
Phần II chương trình là những màn trình diễn các di sản văn hóa phi vật thể của các quốc gia như: Múa Nivarna (Ấn Độ), múa Nirtta Ranga (Srilanka), múa Ondel Ondel (Indonesia), tiết mục múa “Lục cúng hoa đăng” – điệu múa quan trọng nằm trong hệ thống các vũ khúc Cung đình triều Nguyễn (Việt Nam), múa The Defeat of Mara (Thái Lan), Múa Awa Odori (Nhật Bản), Bạch mã thồ kinh (Trung Quốc), múa Cham (Bhutan)…
Trong khuôn khổ chương trình Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc – Vesak 2019, ngày 13/5, các đại biểu đã dành cả ngày thảo luận về 5 chuyên đề xoay quanh chủ đề chính của Đại lễ năm nay là “Cách tiếp cận của Phật giáo về sự lãnh đạo toàn cầu và trách nhiệm cùng chia sẻ vì xã hội bền vững.”
Gần 400 bài tham luận của các học giả quốc tế và 110 bài tham luận bằng tiếng Việt đã được gửi đến hội thảo, được các học giả thảo luận sôi nổi tại các phiên, trong đó tập trung phân tích về giáo lý của Phật giáo, hướng con người tới hòa bình, tránh xa xung đột, cùng nhau hành động đi đến một xã hội tốt đẹp hơn, thế giới bền vững hơn.
Những người tham gia Nghi lễ đã đại diện cho gần 100 triệu con người Việt Nam cũng như hàng tỷ người trên khắp thế giới nói lên tình yêu thương và lòng biết ơn với Đức Phật. Nhờ buổi lễ, mọi người có cơ hội mở rộng lòng mình, dẹp bỏ cái tôi để hướng đến chúng sinh rộng rãi, cùng nhau chung tay xây dựng một hành tinh yêu thương, tử tế.
Đại lễ Vesak 2019 đã thông qua Tuyên bố chung Hà Nam: “Đại lễ Vesak góp phần nâng cao sự hiểu biết, chia sẻ và hợp tác lẫn nhau giữa các truyền thống và tổ chức Phật giáo, cũng như các cá nhân, thông qua việc gặp gỡ, đối thoại giữa các nhà lãnh đạo Phật giáo và các học giả nhằm giải quyết những vấn đề quan tâm chung mang tính toàn cầu. Sau khi cùng thảo luận, chúng tôi đồng thuận thông qua và công bố thông điệp về hòa bình, xã hội bền vững và các vấn đề liên quan khác dựa trên lời dạy của Đức Phật về từ bi và trí tuệ”.
Phát biểu tại lễ Bế mạc, Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình khẳng định: Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc đã trở thành ngày hội văn hoá chan hoà tinh thần đoàn kết quốc tế, nêu cao thông điệp hoà bình, đoàn kết và yêu thương trên nền tảng tư tưởng của đức Phật-bậc minh triết được Liên Hợp quốc suy tôn và nhân loại ngưỡng mộ, là nơi gặp gỡ đẹp nhất của những người con Phật và những người yêu quý đạo Phật. Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc năm 2019 được tổ chức tại Việt Nam, một lần nữa ngọn cờ nhân văn hoà bình, hữu nghị và hợp tác của Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc lại được gương cao và tung bay trong nắng vàng tươi đẹp của Việt Nam – đất nước yêu chuộng hoà bình, nhằm tiếp tục kết nối sức mạnh, tình đoàn kết, gắn bó, tinh thần nhập thế và sự nỗ lực cùng nhau hành động của những người con Phật trên khắp thế giới, vì hoà bình, hợp tác và tiến bộ xã hội.
“Đại lễ Vesak Liên Hợp quốc đã trở thành ngày hội văn hoá chan hoà tinh thần đoàn kết quốc tế, nêu cao thông điệp hoà bình, đoàn kết và yêu thương trên nền tảng tư tưởng của đức Phật”
Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2019 là sự kiện đối ngoại quan trọng góp phần nâng cao vai trò của Phật giáo Việt Nam trong hội nhập quốc tế; khẳng định truyền thống lịch sử, giá trị nhân bản của Phật giáo, một tôn giáo hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc.
Qua đó, Vesak 2019 cũng tăng cường mối quan hệ giữa Giáo hội Phật giáo Việt Nam với Giáo hội và các truyền thống Phật giáo các nước trên toàn thế giới; khẳng định vai trò, vị thế của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là một tổ chức hợp pháp duy nhất đại diện cho tăng ni, Phật tử trong và ngoài nước.
