Vị tư lệnh ngành Lao động-Thương binh và Xã hội cho biết nhiệm vụ bao trùm của ngành trong năm Nhâm Dần chính là “3 chữ An”: An sinh, An dân và An toàn. Thực hiện được “3 chữ An” này thì việc phục hồi kinh tế xã hội theo chương trình mà Đảng, Nhà nước đặt ra hoàn toàn có thể đạt được.
Đây cũng là những chia sẻ của Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung nhân dịp đầu Xuân mới với độc giả của Báo điện tử VietnamPlus về các chính sách, giải pháp mà ngành sẽ triển khai thực hiện trong năm nay.
Những chính sách “thần tốc”
– Năm 2021 là năm mà đất nước đã trải qua nhiều khó khăn do tác động, ảnh hưởng của dịch COVID-19. Trong bối cảnh đó, đảm bảo an sinh xã hội đã thể hiện được vai trò quan trong khi là một trong ba trụ cột chính để phát triển kinh tế-xã hội. Để có được thành quả đó, xin Bộ trưởng chia sẻ về những chính sách hỗ trợ kịp thời được ra đời “thần tốc” trong năm qua?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Lao động-Thương binh và Xã hội là một ngành mà lĩnh vực hoạt động liên quan đến những vấn đề của toàn dân, phạm vi quản lý của ngành gồm 55 triệu người lao động, hơn 8 triệu người có công, 3 triệu người bảo trợ xã hội, hơn 20 triệu người nghèo… Do đó, việc thực hiện các chính sách liên quan đến những đối tượng này đều thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, đặc biệt là các chính sách hỗ trợ trong bối cảnh đại dịch COVID-19.
Dịch COVID-19 diễn biến phức tạp đã làm xuất hiện và gia tăng các nhóm yếu thế, dễ bị tổn thương, cần được trợ giúp mà hệ thống an sinh xã hội hiện hành chưa bao phủ tới. Do đó, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành liên quan trình Chính phủ ban hành các chính sách hỗ trợ nhằm đảm bảo an sinh xã hội, trong đó có chính sách chưa có tiền lệ, để hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn như Nghị quyết số 68, Nghị quyết số 116 và Nghị quyết số 126. Đây là các quyết sách quan trọng, kịp thời bổ sung và gia tăng năng lực hoạt động cho hệ thống an sinh xã hội ứng phó hiệu quả hơn trong đại dịch.
“Chỉ trong 4 tháng đã giải ngân được hơn 76.000 tỷ đồng tiền hỗ trợ theo Nghị quyết số 68 và Nghị quyết 118, số người được thụ hưởng lên tới trên 44 triệu người.”
Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung cho biết.
Chỉ trong 4 tháng, với điều kiện rất khó khăn trong bối cảnh thực hiện giãn cách xã hội, việc triển khai Nghị quyết 68 và Nghị quyết 116 đã đem lại hiệu quả rất thiết thực, dư luận xã hội, người lao động, chủ sử dụng lao động đồng tình cao. Tất cả các chỉ tiêu đề ra trong hai nghị quyết đều hoàn thành và hoàn thành vượt mức.
Thực hiện chi trả hỗ trợ tiền mặt cho người lao động theo Nghị quyết 68/NQ-CP. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)
Đến nay, chúng ta đã giải ngân được hơn 76.000 tỷ đồng hỗ trợ và số người được thụ hưởng trên 44 triệu người. Nếu như hằng năm, chúng ta chỉ có thể hỗ trợ đặc biệt, đột xuất cho khoảng 1 triệu người thì trong năm 2021 vừa qua đã hỗ trợ tới hơn 44 triệu người.
– Từ những kết quả đã đạt được, với vai trò tư lệnh ngành, Bộ trưởng còn trăn trở điều gì để tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các nhiệm vụ của ngành trong năm 2022?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Tôi thấy có ba vấn đề cần chú ý. Một là trong bối cảnh dịch bệnh, chúng ta phải xây dựng được mạng lưới an sinh vừa rộng lớn, vừa bao phủ, vừa bền vững. Mạng lưới an sinh này phải thực hiện được 3 mục tiêu: Phòng ngừa, giảm thiểu và ngăn chặn được các rủi ro cho người lao động, người dân.
Thứ hai là phải xây dựng được môi trường, hay nói cách khác là một thị trường lao động tương đối đồng bộ, lành mạnh và phát triển theo hướng hiện đại để có thể hội nhập vào bối cảnh chung và thế giới.
Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội trăn trở với việc xây dựng hệ thống mạng lưới an sinh xã hội trong năm 2022. (Ảnh: TTXVN)
Tôi cũng rất trăn trở về những vấn đề đã xảy ra trong những ngày cuối năm đang khiến dư luận bức xúc, đó là tình trạng xâm hại, bạo lực đối với trẻ em, phụ nữ. Đây là những vấn đề mà trong năm 2022 , ngành Lao động-Thương binh và Xã hội phải rất chú trọng.
– Thưa Bộ trưởng, xin bộ trưởng cho biết nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong năm 2022?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Tôi xác định nhiệm vụ trọng tâm của ngành có “3 chữ An,” trong đó chữ an đầu tiên là an sinh, thứ hai là an dân và thứ 3 là an toàn. “3 chữ An” này sẽ bao trùm đầy đủ nhiệm vụ của ngành trong năm 2022. Nếu chúng ta thực hiện được “3 chữ An” này thì tôi tin rằng việc phục hồi kinh tế xã hội theo chương trình mà Đảng, Nhà nước đặt ra hoàn toàn có thể đạt được.
Muốn thực hiện được “3 chữ An,” ngành phải tập trung vào hai nhiệm vụ có tính chất chiến lược, đó là triển khai nhanh nhất, hiệu quả nhất chương trình phục hồi về mặt xã hội, đăc biệt là phục hồi thị trường lao động và phục hồi đời sống của người dân là nền tảng để thực hiện ba chữ An.
“Tôi xác định nhiệm vụ trọng tâm bao trùm của ngành trong năm 2022 là ‘3 chữ An,’ trong đó chữ an đầu tiên là an sinh, thứ hai là an dân và thứ 3 là an toàn.”
Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung trăn trở.
Thứ hai là phải tập trung xây dựng được một hệ thống an sinh xã hội đồng bộ nhưng hướng tới tất cả mọi đối tượng, với hai trụ cột cơ bản là bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế nhằm phát triển bao trùm, bền vững và tạo việc làm thỏa đáng cho người lao động.
Tập trung xây dựng thị trường lao động
– Phục hồi thị trường lao động là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được triển khai trong năm 2022, vậy xin Bộ trưởng cho biết những chính sách hỗ trợ phục hồi sẽ được triển khai như thế nào?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Trong chương trình phục hồi kinh tế-xã hội thì phục hồi xã hội, nhất là vấn đề an sinh được coi là một trong 5 nội dung quan trọng.
Trong phục hồi an sinh, nhiệm vụ được quan tâm nhất là phục hồi thị trường lao động.
Để phục hồi thị trường lao động thì phải tập trung thực hiện 5 chính sách hỗ trợ. Thứ nhất là cho người lao động được vay vốn để phát triển sản xuất, với mức vay có thể tới hàng trăm triệu đồng. Thứ hai là triển khai gói 6.600 tỷ đồng để hỗ trợ tiền mặt cho người lao động, với 2 nhóm đối tượng khác nhau.
Người lao động đang ở thuê, ở trọ, làm việc trong các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu vực kinh tế trọng điểm sẽ được hỗ trợ tiền mặt trong 3 tháng. Còn đối với người lao động quay lại thị trường thì cũng sẽ hỗ trợ tiền nhà trong 3 tháng nhưng mức cao gấp đôi.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung thăm, tặng quà Tết cho công nhân tại tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: TTXVN)
Chính sách hỗ trợ thứ ba được giao cho Ngân hàng Chính sách xã hội sử dụng một khoản tiền lớn nhất từ trước tới nay để hỗ trợ cho doanh nghiệp vay xây dựng ký túc xá, nhà ở cho công nhân mua hoặc thuê với mức lãi suất rất thấp. Ngoài ra, ngân sách Nhà nước cũng sẽ trích một khoản để cho công nhân vay lãi suất thấp mua nhà với giá rẻ. Đây là giải pháp đảm bảo sàn an sinh tối thiểu về nhà ở cho công nhân.
“Trong chương trình phục hồi kinh tế-xã hội thì vấn đề an sinh được coi là một trong 5 nội dung quan trọng. Để phục hồi an sinh, nhiệm vụ được quan tâm nhất là phục hồi thị trường lao động.”
Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung chia sẻ.
Nội dung thứ tư là chúng ta sẽ hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn không có lãi suất để trả lương cho người lao động cho đến hết hết 31/3. Thứ năm là tiếp tục hỗ trợ cho doanh nghiệp đào tạo nghề cho người lao động theo gói hỗ trợ trị giá 7.500 tỷ đồng hiện nay đã được cung cấp.
Tôi nghĩ rằng chúng ra xây dựng chính sách để tạo ra nhiều cách khác nhau hỗ trợ khôi phục thị trường lao động.
– Xin Bộ trưởng cho biết đâu là giải pháp trọng tâm, đột phá để phục hồi thị trường lao động, đảm bảo an sinh xã hội trong năm 2022?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Giải pháp đột phá năm nay của ngành Lao động-Thương binh và Xã hội chính là phải tập trung cao nhất xây dựng thị trường lao động. Muốn thị trường lao động ổn định thì việc đầu tiên là phải đổi mới căn bản giáo dục nghề nghiệp. Theo đó phải tập trung hình thành một hệ thống cung-cầu lao động và đào tạo, đào tạo lại cho người lao động để nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên.
Phục hồi thị trường lao động là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội trong năm 2022. (Ảnh: TTXVN)
Hiện nay, chúng ta có 70% lao động qua đào tạo nhưng chỉ có 24,5% có chứng chỉ bằng cấp. Để đảm bảo nguồn nhân lực phát triển đất nước thì đào tạo nghề chất lượng cao phải là một mũi nhọn. Vì thế, từ năm 2022 trở đi phải tập trung xây dựng nền móng để đào tạo nghề chất lượng cao.
Nhiệm vụ trọng tâm thứ hai của ngành trong năm nay chính là phải xây dựng được một hệ thống an sinh hướng tới mọi người dân đều được tham gia và thụ hưởng các chính sách. Chúng ta phải xây dựng được mạng lưới an sinh vừa rộng lớn, vừa bao phủ, vừa bền vững và mạng lưới an sinh này phải thực hiện được 3 mục tiêu: Phòng ngừa, giảm thiểu và ngăn chặn các rủi ro cho người lao động và người dân.
Tục thờ Hổ phản ảnh tín ngưỡng nguyên thuỷ từ rất xa xưa của người Việt, nó còn phản ánh sự tôn sùng loài vật này với sự phát triển của Đạo Giáo ở nước ta.
Trong quan niệm của người phương Đông, hổ là một con vật linh thiêng, thuộc sứ giả của nhà trời xuống hạ giới ban phúc cho người lành, giáng họa cho kẻ ác, hướng con người đi đến chân, thiện, mỹ. Sự tích thờ thần hổ rất đa dạng mỗi vùng, mỗi dân tộc có sự tích thần hổ khác nhau, nhưng chung quy đều thể hiện con hổ có chức năng trừ tà ma, biểu thị cho quyền uy và sức mạnh.
Tục thờ Hổ hay tín ngưỡng thờ Hổ là sự tôn sùng, thần thánh hóa loài hổ cùng với việc thực hành hoạt động thờ phụng hổ bằng các phương thức khác nhau được phổ biến ở một số quốc gia châu Á, đặc biệt là những quốc gia có hổ sinh sống.
Theo quan niệm nhiều nơi ở châu Á, hổ là giống loài dũng mãnh nhất trong muôn thú, là Chúa sơn lâm, là Hùm thiêng ngự trị tối cao trong rừng già, ở các nước phương Đông, hổ còn là một linh vật trong 12 con giáp, tượng trưng cho sức mạnh, nó còn là một trong Tứ Thánh thú cai quản Tây phương. nên nhân dân ở một số nước phương Đông đã thần thánh hóa loài này với tập tục thờ hổ hay thờ thần hổ đã đi vào tín ngưỡng dân gian của nhiều dân tộc, cộng đồng, trong đó có Việt Nam.
Trong những di tích ở Việt Nam người ta tìm thấy con hổ đá sớm nhất từ thời Trần với con hổ được thể hiện trên chiếc nhang án tại chùa Xuân Lũng (Phú Thọ). Đến thời hậu Lê con hổ xuất hiện ở lăng mộ Lê Lợi (Lam Kinh) – đó là con hổ ngồi dưới dạng rụt cổ, vai u như đang làm nhiệm vụ canh gác và giữ của cho người chết.
Đến khi Nho giáo phát triển, hổ được chạm khắc trên các công trình kiến trúc và thể hiện cho những người thi cử đỗ đạt với cụm từ thường gọi “Bảng hổ danh đề”. Trên bức bình phong tại cổng các đền chùa, người ta thường đắp con hổ đang bước xuống những bậc đá gập ghềnh. Với tư thế đó, hổ là hiện thân của âm cung, biểu hiện cho sức mạnh thế giới Diêm Vương và kiểm soát linh hồn khách hành hương.
Người ta còn thờ Ngũ hổ để tượng trưng cho 5 phương: Hoàng hổ ở giữa gọi là Trung phương, Xích hổ là phương Nam, Lục hổ là phương Đông, Bạch hổ là phương Tây và Hắc hổ là phương Bắc. Tất cả đều mang ý nghĩa cầu mưa và cầu cho mọi sự sinh sôi, phát triển. Cũng có những nơi vào tối 30 Tết, người ta thường dùng vôi trắng vẽ hình hổ phục ở 4 góc sân nhà nhằm trừ đuổi tà ma, quỷ quái, cầu cho mọi người được khỏe mạnh, bình an, chăn nuôi, trồng trọt đều hanh thông, phát đạt.
Trong văn hóa của người Việt, hổ xếp hàng thứ ba trong mười hai chi, năm Dần mang cầm tinh cọp, là một hình tượng đa nghĩa vừa phức tạp trong tâm linh người Việt, vừa là ác thú, vừa là thần hộ mệnh. Có hình hổ trấn giữ ở ngưỡng cửa là tà ma không dám xâm nhập. Hổ là ác thú được người kinh sợ đến độ lập đền thờ, hy sinh nhân mạng để tế lễ mỗi cuối năm, như tục thờ Thần Hổ, làng Ngọc Cục, huyện Đường An, tỉnh Hải Dương mà Phạm Đình Hổ (1768-1839) đã kể lại kỹ càng trong Vũ Trung tùy bút, đến năm 1800, tục mới chấm dứt. Mặt khác, hổ lại là phúc thần được vẽ tranh thờ để trừ tà yểm quái. Tranh Hổ còn được bày ở nhiều đền chùa, nhất là các đền thờ Thánh Mẫu, như tranh Bạch Hổ Thần tượng đặt ở đền Quán Thánh, Hà Nội. Ngày nay, tại miền Bắc Việt Nam, từ đồng bằng lên Mạn Ngược, nhiều nhà còn sùng tín vào Tranh Hổ.
Việc tồn tại dai dẳng tục thờ thần Bạch Hổ trong người Việt cũng như nhiều dân tộc sống ở miền núi phía Bắc Việt Nam một mặt phản ánh tín ngưỡng nguyên thủy từ rất xa xưa, đồng thời phản ánh tàn dư tôn sùng loài vật này gắn với sự phát triển của Đạo Giáo vốn xuất hiện ở Việt Nam chậm nhất là vào khoảng đầu công nguyên.
Từ rất lâu trong tín ngưỡng dân gian Việt, hổ được coi là con vật linh thiêng, bởi thế mà danh xưng của nó cũng được thần thánh hóa bằng những cái tên như ngài, ông… Rất nhiều gia đình có tục thờ ông ba mươi như một cách để cầu công danh, mang lại sự may mắn. Tranh Ngũ hổ của dòng tranh dân gian Hàng Trống đất Thăng Long trở thành dòng tranh thờ nổi tiếng.
Theo ông Phạm Đình Hổ thì qua tục giết người tế Thần Hổ nhắc đến thần Xương Cuồng có ghi vào sử sách như Mộc Tinh trong Lĩnh Nam Chích Quái. Tục tế Thần Hổ này có từ xa xưa trước Tây Lịch, khi quân nhà Tần của Nhâm Ngao và Triệu Đà mới lấn chiếm và đô hộ đất Văn Lang.
Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam con Hổ được gắn liền với tục thờ Mẫu. Dù ở miền Bắc, miền Trung hay miền Nam đều có tục lệ thờ Thần Hổ như một biểu tượng của con vật dũng mãnh, uy linh tượng trưng cho sức mạnh có khả năng trấn giữ cửa ải ngũ phương. Trên phương diện này hổ đã hoá thành vật linh thiêng với những cái tên trong huyền thoại dân gian thường gọi: Thần Hổ, Sơn quan thần Hổ, Lý nhĩ tướng quân, thần hộ vệ Thành Hoàng, chúa Sơn Lâm, ông Ba Mươi trong khi đó ở miền Nam Việt Nam còn có tên ông Cả Cọp, Thần Bạch Hổ… Xuất phát từ tục thờ hổ, thần thánh hóa loài vật này, các nghệ nhân dân gian cũng xây dựng biểu tượng hổ qua nhiều chất liệu như: gỗ, đá, vôi giấy, đất nung, tranh vẽ, tranh cắt giấy… Nhưng mẫu tranh được biết đến nhiều nhất là tranh Ngũ hổ của phố Hàng Trống (Hà Nội) xưa.
Thần Hổ vừa là huyền thoại vừa là hiện thân của vẻ đẹp dũng mãnh, hiểm ác vì thế hổ linh được chạm trổ trên các lăng mộ, nhang án, nó được in trên hoa văn gạch ở các móng chùa, đền, miếu cổ xưa với một mô típ đẹp uyển chuyển, nhẹ nhàng và có tính thiêng liêng.
Đại sứ Cuba đánh giá cao chính sách linh hoạt của Việt Nam
Thành công của Việt Nam trong việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế trong thời gian qua bắt nguồn từ các quyết sách sáng suốt và linh hoạt của Đảng và chính phủ, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Orlando Nicolás Hernández Guillén khẳng định.
Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN, Đại sứ Orlando Hernández nhấn mạnh trong bối cảnh đại dịch COVID-19 vẫn đang ảnh hưởng nặng nề trên quy mô toàn cầu, nỗ lực không mệt mỏi của cả hệ thống chính trị nhằm đảm bảo đủ nguồn cung vaccine để đạt được tỷ lệ tiêm chủng cao đóng vai trò quan trọng giúp Việt Nam hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững và kế hoạch phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, kinh tế số và thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Đại sứ Cộng hòa Cuba.
Đề cập tới việc thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, Đại sứ Cuba đề cao sự nhất quán, kiên trì và kiên quyết của Việt Nam trong triển khai Nghị quyết, đặc biệt là chính sách đối ngoại nhằm bảo đảm an ninh, hòa bình, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế sâu, rộng và nâng tầm quan hệ ngoại giao với tất cả các nước láng giềng, các nước lớn, các đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống.
Theo Đại sứ Orlando Hernández, thông điệp của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về quyết tâm xây dựng trường phái ngoại giao mang đậm bản sắc “cây tre Việt Nam” mềm mại, khôn khéo, nhưng kiên cường, quyết liệt, trong bài phát biểu tại Hội nghị Đối ngoại toàn quốc lần thứ nhất vừa qua, đã minh chứng cho sự nhạy bén của lãnh đạo Việt Nam trước thách thức trong bối cảnh nhiều biến động trên quy mô toàn cầu.
Nhắc tới quan hệ hai nước, nhà ngoại giao Cuba nhấn mạnh chính trong bối cảnh dịch bệnh, một lần nữa mối quan hệ anh em khăng khít, tình đoàn kết thủy chung, hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Cuba lại càng tỏa sáng, thể hiện qua sự ủng hộ lẫn nhau kể cả về mặt vật chất và tinh thần.
Thành công của Việt Nam trong việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế trong thời gian qua bắt nguồn từ các quyết sách sáng suốt và linh hoạt của Đảng và chính phủ.
Chuyến thăm chính thức Cuba của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tháng Chín vừa qua đã tô đậm thêm mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước, đồng thời thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam đối với Cuba trong giai đoạn nhiều thách thức hiện nay.
Trong chuyến đi này, thay mặt Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thông báo quyết định tặng nhân dân Cuba 5.000 tấn gạo và một số trang thiết bị y tế.
Đáp lại tình cảm của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, cho tới nay Cuba đã cung cấp cho Việt Nam 5 triệu liều vaccine phòng COVID-19 theo thỏa thuận đã được hai bên ký kết.
Thủ tướng Phạm Minh Chính trao 10.000 tấn gạo của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam tặng nhân dân Cuba. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)
Theo Đại sứ Orlando Hernández, ngoài việc tái khẳng định mối quan hệ đoàn kết đặc biệt và hữu nghị giữa nhân dân hai nước bất chấp khó khăn, thách thức, chuyến thăm còn mở ra triển vọng cho phát triển quan hệ song phương trên nhiều lĩnh vực như năng lượng, y tế, nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm, dược phẩm và công nghệ sinh học.
Ông Orlando Hernández đánh giá kết quả của chuyến thăm đã góp phần vào thành công chung của ngành ngoại giao Việt Nam trong việc nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, thúc đẩy triển khai đường lối đối ngoại đề ra tại Đại hội Đảng XIII, tranh thủ được sự ủng hộ thiết thực, hiệu quả của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là cho công tác phòng, chống dịch COVID-19 và phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội.
“Việt Nam luôn khẳng định chính sách nhất quán đối với Cuba qua bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Phiên thảo luận chung cấp cao khóa họp 76 Đại hội đồng Liên hợp quốc, trong đó bày tỏ tình đoàn kết với nhân dân Cuba, kêu gọi chấm dứt bao vây, cấm vận đơn phương đối với đảo quốc Caribe,” ông Orlando Hernández nhấn mạnh./.
Thành nhà Hồ (còn gọi là thành Tây Đô) ở xã Vĩnh Long và Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, là một trong những công trình kiến trúc bằng đá độc đáo bậc nhất của Việt Nam và thế giới.
Thành Nhà Hồ là hiện tượng có tính đột khởi về kỹ thuật khai thác, chế tác và xây dựng một đại công trình với nguyên liệu cơ bản là các tảng đá lớn. Không phải công trình duy nhất trong nước và khu vực có lối kiến trúc bằng đá, nhưng Thành Nhà Hồ vẫn là minh chứng “vô tiền khoáng hậu” về kỹ thuật xây dựng khác biệt, độc đáo.
Công trình được Hồ Quý Ly xây dựng vào năm 1397, còn được gọi là Tây Đô để phân biệt với Đông Đô (Thăng Long-Hà Nội), từng được coi là kinh đô, trung tâm văn hóa chính trị xã hội của nước Đại Ngu dưới triều Hồ.
Thành Nhà Hồ và lịch sử hình thành
Thành Nhà Hồ – tên thường gọi của tòa thành bằng đá độc đáo còn khá nguyên vẹn giữa vùng đồng bằng lưu vực sông Mã và sông Bưởi, thuộc địa phận các thôn Tây Giai, Xuân Giai (xã Vĩnh Tiến), Đông Môn (xã Vĩnh Long), huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Thành còn có các tên gọi khác như: An Tôn, Tây Đô, thành Phủ Thanh Hoá, Tây Kinh, Thạch Thành, Tây Giai.
Di sản Văn hóa thế giới Thành nhà Hồ bao gồm vùng đề cử 155,5ha nằm trong một vùng đệm 5.078,5ha, gồm toàn bộ tòa thành đá, la thành, hào thành. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)
Thành Nhà Hồ là hiện tượng có tính đột khởi về kỹ thuật khai thác, chế tác và xây dựng một đại công trình với nguyên liệu cơ bản là các tảng đá lớn. Không phải công trình duy nhất trong nước và khu vực có lối kiến trúc bằng đá, nhưng Thành Nhà Hồ vẫn là minh chứng “vô tiền khoáng hậu” về kỹ thuật xây dựng khác biệt, độc đáo.
Theo sử liệu, năm 1397, trước nguy cơ đất nước bị giặc Minh từ phương Bắc xâm lăng, Hồ Quý Ly đã chọn đất An Tôn (nay là Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) để xây dựng kinh thành nhằm chuẩn bị cho một cuộc kháng chiến lâu dài.
Với tư cách là kinh đô của nhà nước Đại Việt cuối Trần đầu Hồ, Tây Đô được xây dựng dựa trên những nguyên tắc cơ bản về địa thế, phong thủy, tiền án hậu chẩm đều có hình sông thế núi bao bọc. Thành tọa lạc ở vị trí giáp ranh đồng bằng và miền núi, cảnh quan đẹp, sông núi hài hòa, địa hình đa dạng tạo lợi thế về quân sự. Phía Bắc có núi Thổ Tượng, phía Tây có núi Ngưu Ngọa, phía Đông có núi Hắc Khuyển, phía Nam còn là nơi hội tụ của sông Mã chảy từ phía Tây về và sông Bưởi chảy tới. Thành Nhà Hồ được kết cấu gồm 3 phần: La thành, Hào thành và Hoàng thành.
Cổng tiền (cổng phía Nam) là cổng chính, có ba cửa. Cửa giữa rộng 5,82m, cao 5,75m, hai cửa bên rộng 5,45m, cao 5,35m. Tường thành cao trung bình 5-6m, chỗ cao nhất là cổng tiền cao 10m. Nối liền với cửa Nam là con đường Hoa Nhai(đường Hoàng Gia) lát đá dài khoảng 2,5km hướng về đàn tế Nam Giao(nơi nhà vua tế lễ) được xây dựng vào tháng 8/1402. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)Khách du lịch tham quan cổng đá phía Bắc của Thành nhà Hồ. (Ảnh: TTXVN)Cổng phía Nam của Thành nhà Hồ với tam quan được xây dựng bằng những tảng đá hình múi cam, xếp chồng khít lên nhau mà không dùng tới chất kết dính. (Ảnh: TTXVN)
Toàn bộ tường thành và bốn cổng chính được xây dựng bằng những phiến đá vôi màu xanh, được đục đẽo tinh xảo, vuông vức, xếp chồng khít lên nhau mà không cần chất kết dính. Các phiến đá dài trung bình 1,5m, có tấm dài tới 6m, trọng lượng ước nặng 24 tấn. Tổng khối lượng đá được sử dụng xây thành khoảng 20.000m3 và gần 100.000m3 đất được đào đắp công phu.
Cũng theo sử sách trong thành còn rất nhiều công trình được xây dựng, như Điện Hoàng Nguyên, cung Diên Thọ (chỗ ở của Hồ Quý Ly), Đông cung, tây Thái Miếu, đông Thái miếu, núi Thọ Kỳ, Dục Tượng… rất nguy nga, chẳng khác gì kinh đô Thăng Long.
Tuy nhiên, qua hơn sáu thế kỷ tồn tại, hầu hết công trình kiến trúc bên trong Hoàng thành đã bị phá hủy, vùi lấp hết, song 4 bức tường thành biểu tượng của Thành Nhà Hồ vẫn giữ tương đối nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, nổi bật với 4 cổng Nam, Bắc, Đông, Tây.
Ngày nay, bên cạnh phần di tích lộ thiên, tiến hành khảo cổ tổng thể di tích Đàn tế Nam Giao và khai quật trên diện tích hàng chục nghìn mét vuông khác, các nhà khảo cổ đã phát hiện được hàng nghìn di vật và nhiều mảng kiến trúc thể hiện sự giao thoa, tiếp biến kiến trúc các thời Trần, Hồ và Lê sơ như sân lát gạch, các trụ chân tảng bằng đá, Giếng Vua… Đó là những lớp trầm tích văn hóa, thể hiện sự tiếp nối các giai đoạn lịch sử, các triều đại phong kiến mà vương triều Hồ là một mắt xích không thể thiếu.
Đàn tế Nam Giao Thành Nhà Hồ là một trong ba đàn tế còn giữ được mặt bằng tương đối nguyên vẹn cổ nhất trong lịch sử Đàn tế Nam Giao của Việt Nam. (Ảnh: Hoa Mai/TTXVN)
Được xây dựng và gắn chặt với một giai đoạn đầy biến động của xã hội Việt Nam, với những cải cách của vương triều Hồ và tư tưởng chủ động bảo vệ nền độc lập dân tộc, Thành Nhà Hồ trở thành một công trình mang giá trị nổi bật toàn cầu với kiến trúc kiểu kinh thành phương Đông, vừa là trung tâm quyền lực, vừa là một pháo đài quân sự, thể hiện sự gắn kết tài tình giữa công trình kiến trúc với cảnh quan văn hóa và thiên nhiên.
Nhờ kỹ thuật xây dựng độc đáo, sử dụng các vật liệu bền vững, đặc biệt là các khối đá lớn, trải qua thời gian hơn 600 năm với nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, đến nay Thành Nhà Hồ vẫn còn được bảo tồn gần như nguyên vẹn cả trên mặt đất và trong lòng đất về cảnh quan cũng như quy mô kiến trúc ở khu vực Đông Nam Á.
Trải qua hơn 600 năm tồn tại với bao biến cố của lịch sử, ngày 27/6/2011, tại Kỳ họp lần thứ 35 của Ủy ban Di sản Thế giới ở Paris, Cộng hòa Pháp, Ủy ban Di sản Thế giới đã chính thức quyết định đưa Di tích Thành Nhà Hồ (Thanh Hóa) vào Danh mục Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới.
Sau 10 năm được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới (2011-2021), Thành nhà Hồ đã bảo tồn phát huy giá trị vốn có, thực hiện nhiều cuộc khai quật và đã tìm thấy nhiều cứ liệu quý, góp phần rất lớn cho việc trùng tu, tôn tạo tòa thành đá “độc nhất vô nhị” này.
Trải qua hơn 600 năm tồn tại với bao biến cố của lịch sử, ngày 27/6/2011, tại Kỳ họp lần thứ 35 của Ủy ban Di sản Thế giới ở Paris, Cộng hòa Pháp, Ủy ban Di sản Thế giới đã chính thức quyết định đưa Di tích Thành Nhà Hồ (Thanh Hóa) vào Danh mục Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới.
Thực hiện cam kết với UNESCO trong bảo tồn di sản, trong 10 năm kể từ khi di sản được vinh danh (2011-2021), tỉnh Thanh Hóa đã quan tâm dành nguồn lực đầu tư cho công tác khai quật khảo cổ và bảo tồn, chống xuống cấp di sản.
Trong các năm 2015, 2016, 2018, 2019, Trung tâm Bảo tồn di sản Thành Nhà Hồ đã tiến hành khai quật 12.000m2 di tích Hào thành phía Nam, phía Bắc, phía Đông, phía Tây; tiếp tục phối hợp với Viện Khảo cổ học thực hiện nghiên cứu khai quật khu vực Chính điện Thành Nội và các khu vực xung quanh, nhằm dò tìm dấu tích kiến trúc Chính điện, Đông Thái Miếu, Tây Thái Miếu…
Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật Hào thành phía Đông và Tây Thành Nhà Hồ
Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật Hào thành phía Đông và Tây Thành Nhà Hồ
Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật Hào thành phía Đông và Tây Thành Nhà Hồ
Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật Hào thành phía Đông và Tây Thành Nhà Hồ
Cùng với công tác khai quật khảo cổ, những năm qua, Trung tâm Bảo tồn di sản Thành Nhà Hồ cũng đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn, tôn tạo di tích: Đàn tế Nam Giao; chống thấm vòm cửa Nam; tu sửa cấp thiết tường thành đá phía Đông Bắc.
Bảo vệ, phát huy giá trị của Khu Di sản Thành Nhà Hồ
Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt Kế hoạch quản lý Di sản văn hóa Thế giới Thành Nhà Hồ giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2040.
Kế hoạch này được Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa xây dựng dựa vào các kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực sử học, khảo cổ học và các ngành có liên quan khác với sự tư vấn của các chuyên gia quốc tế từ UNESCO, Hội đồng Di sản Anh.
Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Đức Quyền thực hiện nghi lễ cắt băng khánh thành Dự án tu sửa mái vòm và bảo tồn cổng thành phía Nam Thành nhà Hồ. (Ảnh: TTXVN phát)
Mục tiêu chung của Kế hoạch nhằm bảo vệ, phát huy giá trị của Khu Di sản Thành Nhà Hồ; đồng thời bảo vệ, bảo tồn và tăng cường giá trị nổi bật toàn cầu (OUV) của di sản. Từ đó, địa phương đưa ra phương pháp tiếp cận bền vững cho việc quản lý khu di tích trong tương lai, nhằm đạt được sự cân bằng giữa bảo tồn bản thân khu di sản với môi trường và cảnh quan văn hóa xung quanh, đặt nền móng cho sự phát triển du lịch một cách bền vững. Bên cạnh đó, tỉnh sẽ có những hoạt động quảng bá các giá trị văn hóa, giáo dục của khu di sản cho nhân dân địa phương và khách tham quan.
Trong các giai đoạn 2021-2025, 2025-2030, tỉnh Thanh Hóa sẽ tiến hành những công việc cụ thể như xây dựng, hoàn thiện hồ sơ đền thờ Trần Khát Chân bổ sung vào vùng đề cử; điều tra nghiên cứu, khai quật La Thành, xây dựng hồ sơ bổ sung toàn bộ di tích La Thành để công nhận di tích quốc gia; hoàn thành dự án cắm mốc; tiếp tục thực hiện các nhóm dự án thành phần số 1, số 2 làm cơ sở cho triển khai nhóm dự án số 3 trong Quy hoạch tổng thể bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành Nhà Hồ và vùng phụ cận do Thủ tướng chính phủ phê duyệt năm 2015. Đồng thời, tỉnh triển khai các nhóm dự án khai quật còn lại gồm khai quật tiếp đường Hòe Nhai 12.500m2; khai quật xung quanh 4 cửa thành 5.000m2…
Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt Kế hoạch quản lý Di sản văn hóa Thế giới Thành Nhà Hồ giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2040 nhằm bảo vệ, phát huy giá trị của khu di sản.
Ngoài ra, căn cứ vào tình hình thực tiễn, tính khả thi và hiệu quả kinh tế-xã hội, tầm nhìn đến năm 2040, Thanh Hóa sẽ triển khai các dự án: Khôi phục các đoạn hào thành trên cơ sở các kết quả khai quật; khai quật đường Hoàng Gia; bổ sung các tuyến đường ngang theo hướng Đông-Tây, trồng thêm cây xanh thân gỗ; xây dựng khu vực đón tiếp khách thăm, nơi tổ chức các hoạt động văn hóa và lễ hội, trưng bày và quản lý di sản ở ngã ba Kim Tân; tổ chức không gian lưu trú, dịch vụ du lịch, văn hóa truyền thống trên tuyến đến Núi Đốn Sơn…
Nét hoa văn mang dấu ấn kiến trúc thời nhà Hồ trên con rồng bằng đá được chạm khắc rất tỉ mỉ, trau chuốt. Thân rồng thon nhỏ dần về phía đuôi, uốn bảy khúc, vây lưng nhỏ, đều. Rồng có bốn chân, mỗi chân 3 móng với các túm lông lượn mềm mại. Đầu rồng hiện đã bị mất nhưng vẫn còn lại phần bờm dài lượn chín nếp. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)
Để thực hiện lượng công việc như trên, tỉnh sẽ ưu tiên, đẩy nhanh tiến độ thực hiện cam kết quản lý, nghiên cứu, bảo tồn với Trung tâm Di sản Thế giới (WHC), tiến độ đầu tư các dự án trong Quy hoạch tổng thể bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành Nhà Hồ và vùng phụ cận.
Để quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản, Thanh Hóa sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan hoàn thiện khung cơ chế, chính sách và cập nhật các văn bản pháp luật mới trong Kế hoạch quản lý giai đoạn 2021-2025; đồng thời đưa ra các mức độ bảo vệ, bảo tồn và phát huy khác nhau giữa các vùng, đẩy mạnh triển khai các nội dung cam kết, các dự án trong các quyết định đã dự kiến giai đoạn thực hiện.
Tỉnh sẽ mở rộng không gian du lịch ra vùng đệm, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch tham quan và du lịch đặc thù, hướng tới phân khúc thị trường khách theo các nhóm gắn với nhu cầu tìm hiểu về di sản.
Giáo viên và học sinh trong một giờ thảo luận, thuyết trình về Thành nhà Hồ – Di sản thế giới được UNESCO công nhận. (Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN)
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu đã có, di sản Thành Nhà Hồ và vùng đệm được chia làm 5 vùng bảo vệ. Trong đó, vùng 1 – vùng bảo vệ đặc biệt là vùng lõi của di sản, bao gồm 142,2ha Thành Nhà Hồ (Thành Nội), La Thành (9ha) và khu vực Đàn tế Nam Giao (4,3ha); vùng 2 là các làng cổ cùng các di tích trên mặt đất bao gồm các làng Xuân Giai, Đông Môn, Tây Giai, phân bố gần các cổng phía Nam, phía Đông và phía Tây Thành Nội, có diện tích tổng thể là 52.33ha…
Bên cạnh việc đẩy mạnh các hoạt động bảo vệ, bảo tồn, quảng bá giá trị của di sản, Thanh Hóa sẽ quan tâm hơn đến việc xây dựng mối liên hệ chặt chẽ hơn giữa các đơn vị, các cấp chính quyền và người dân cũng như xác định trách nhiệm phù hợp với thẩm quyền, chức năng của mỗi đơn vị, cấp chính quyền trong từng lĩnh vực.
Đồng thời, tỉnh tăng cường vai trò phối hợp giám sát, kiểm tra của các bộ, ngành có liên quan, đề cao sự tham gia của cộng đồng trong quá trình xây dựng và thực hiện Kế hoạch quản lý Di sản văn hóa Thế giới Thành Nhà Hồ giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2040./.
Những chứng tích để xây dựng và bảo vệ Thành nhà Hồ được trưng bày phía trước cổng phía Nam. (Ảnh: TTXVN)
Theo Đại sứ Thụy Sĩ tại Việt Nam Ivo Sieber, hiện hơn 100 doanh nghiệp Thụy Sĩ đang hoạt động tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư 2 tỷ USD, tạo hơn 20.000 việc làm, tuy nhiên vẫn còn nhiều dư địa hợp tác trong lĩnh vực kinh tế và thương mại giữa hai nước.
Trong khi đó, theo Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Gareth Ward, hiện có rất nhiều công ty Anh bày tỏ mong muốn đầu tư vào lĩnh vực điện Mặt Trời, điện gió, giúp Việt Nam xanh hóa nền kinh tế.
Dư địa hợp tác kinh tế-thương mại Việt Nam-Thụy Sĩ
Triển vọng trở thành Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023-2024 sẽ tạo cơ hội cho Thụy Sĩ tăng cường hợp tác với các nước nhằm củng cố chủ nghĩa đa phương và trách nhiệm tôn trọng luật pháp quốc tế, coi đây là nguyên tắc cho sự phát triển thịnh vượng của Thụy Sĩ và Việt Nam, Đại sứ Thụy Sĩ tại Việt Nam Ivo Sieber khẳng định.
Đại sứ Ivo Sieber cho biết bên cạnh chia sẻ nguyên tắc tôn trọng luật pháp quốc tế, Việt Nam và Thụy Sĩ có những tiềm năng hợp tác mang tính bổ trợ, góp phần vào việc củng cố quan hệ song phương trong thời gian tới.
Theo ông Ivo Sieber, mối quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa Thụy Sĩ và Việt Nam là động lực mạnh mẽ để hai nước tích cực thúc đẩy tiến trình hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và Hiệp hội Thương mại tự do châu Âu (ETFA gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein).
Việc hoàn tất ký kết FTA sẽ thúc đẩy hơn nữa tiềm năng hợp tác giữa Thụy Sĩ và Việt Nam, mở rộng cánh cửa giao thương cho doanh nghiệp hai nước và tạo môi trường đầu tư hấp dẫn tại Việt Nam, Đại sứ Thụy Sĩ nhấn mạnh.
Đại sứ Ivo Sieber (phải) và Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tại Phòng Hội thảo Geneva – được khánh thành tại Học viện Ngoại giao Việt Nam nhân dịp hai nước kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao, ngày 24/11/2021. (Ảnh: Vietnam+)
Theo Đại sứ Ivo Sieber, hiện hơn 100 doanh nghiệp Thụy Sĩ đang hoạt động tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư 2 tỷ USD, tạo hơn 20.000 việc làm, tuy nhiên vẫn còn nhiều dư địa hợp tác trong lĩnh vực kinh tế và thương mại. Thụy Sĩ là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 9 của ASEAN nhưng chỉ đứng thứ 19 tại Việt Nam.
Ông Ivo Sieber cho biết hai nước sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác trong giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo thông qua các gói hỗ trợ phát triển như chiến lược hợp tác với Việt Nam giai đoạn 2021-2024 của Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO).
Từ năm 2021, Quỹ Khoa học Quốc gia Thụy Sỹ (SNSF) và Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia Việt Nam (NAFOSTED) phối hợp hỗ trợ 10 nhóm các nhà nghiên cứu Thụy Sĩ và Việt Nam cùng thực hiện những đề tài về bảo vệ môi trường, y khoa, kinh tế tuần hoàn và những dự án đổi mới phát triển tại hai quốc gia.
Liên quan đến các hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước trong năm qua, Đại sứ Ivo Sieber cho biết lễ kỷ niệm được đánh dấu đậm nét qua chuyến thăm cấp nhà nước mới đây của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tới Thụy Sĩ, cũng như chuyến thăm cấp cao của Phó Tổng thống, Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Sĩ, Ignazio Cassis, tới Hà Nội vào tháng Tám. Các chuyến thăm quan trọng này tạo hành lang quan trọng cho các cơ quan chức năng hai bên thúc đẩy hơn nữa mối quan hệ tốt đẹp giữa hai quốc gia, Đại sứ nhấn mạnh.
Phòng Hội thảo Geneva do Thụy Sỹ trao tặng Học viện Ngoại giao. (Nguồn: TTXVN)
Theo ông Ivo Sieber, bất chấp dịch bệnh COVID-19, nhiều hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Thụy Sĩ và Việt Nam đã được tổ chức trong năm 2021 tại hai quốc gia, trong đó có “Ngày Việt Nam” tại Thụy Sĩ vào tháng 10, cũng như lễ thắp sáng màu quốc kỳ hai nước tại tòa tháp Landmark 81 ở Thành phố Hồ Chí Minh hồi tháng Tám.
“Phòng Hội thảo Geneva,” do chính phủ Thụy Sĩ tặng Học viện Ngoại giao Việt Nam được khánh thành vào cuối tháng 11 vừa qua, biểu tượng cho nửa thế kỷ quan hệ Thụy Sĩ-Việt Nam, cũng như cam kết tăng cường hơn nữa hợp tác giữa hai nước trong tương lai. Công trình còn là biểu tượng cho “tinh thần Geneva,” tinh thần hòa bình, trong giải quyết mọi vấn đề trên thế giới, Đại sứ Thụy Sĩ nhấn mạnh.
UKVFTA mang lại nhiều lợi thế cho doanh nghiệp Việt Nam-Anh
Trao đổi với phóng viên trước thềm Xuân Nhâm Dần 2022, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Gareth Ward khẳng định Việt Nam và Anh có nhiều cơ hội hợp tác trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh.
Theo Đại sứ Gareth Ward, trong khi Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến biến đổi khí hậu như xâm nhập mặn và hiện tượng thời tiết cực đoan, nền kinh tế năng động này hiện vẫn cần nhiều năng lượng để duy trì tốc độ phát triển.
“Trong bối cảnh đó, để đưa ra một chính sách ứng phó với biến đổi khí hậu phù hợp quả thực là một thách thức không hề nhỏ,” Đại sứ Vương quốc Anh nêu rõ.
Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Gareth Ward. (Nguồn: TTXVN)
Chính vì vậy, Đại sứ Gareth Ward cho biết ông hết sức ấn tượng trước những cam kết mạnh mẽ của Thủ tướng Phạm Minh Chính đưa ra tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26), diễn ra tại Anh hồi tháng 11 năm ngoái.
Trong bài phát biểu tại COP26, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh là nước đang phát triển, Việt Nam mới bắt đầu tiến hành công nghiệp hóa hơn ba thập kỷ qua.
Với lợi thế về năng lượng tái tạo, Việt Nam sẽ xây dựng và triển khai các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính mạnh mẽ bằng nguồn lực của mình, cùng với sự hợp tác và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, nhất là các nước phát triển, cả về tài chính và chuyển giao công nghệ, trong đó có thực hiện các cơ chế theo Thỏa thuận Paris, để đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Theo Đại sứ Gareth Ward, hiện có rất nhiều công ty Anh bày tỏ mong muốn đầu tư vào lĩnh vực điện Mặt Trời, điện gió, giúp Việt Nam xanh hóa nền kinh tế.
Đại sứ cho biết nhằm hỗ trợ các nước đang phát triển như Việt Nam, cộng đồng quốc tế, trong đó có Anh, đã đưa ra những cam kết tài chính. Anh đã công bố nguồn tài trợ mới cho Quỹ Khí hậu Xanh ASEAN, mang lại cơ hội đầu tư hiệu quả trong lĩnh vực năng lượng tái tạo cũng như cấp vốn cho các cơ chế tài chính xanh.
“Chúng tôi muốn hợp tác cùng Việt Nam cũng như các nhà tài trợ và tổ chức quốc tế bao gồm Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) để đảm bảo Việt Nam được tiếp cận nguồn tài chính ứng phó với biến đổi khí hậu, đặc biệt là để đầu tư vào hệ thống lưới điện,” Đại sứ Gareth Ward nhấn mạnh.
Theo ông Gareth Ward, hiện có rất nhiều công ty Anh bày tỏ mong muốn đầu tư vào lĩnh vực điện Mặt Trời, điện gió, giúp Việt Nam xanh hóa nền kinh tế.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Thái tử Vương Quốc Anh
Nhìn lại mối quan hệ đối tác chiến lược giữa Anh và Việt Nam trong năm 2021, một năm khó khăn cho cả hai nước do đại dịch COVID-19, Đại sứ cho biết “quan hệ giữa hai bên tiến triển trên nhiều phương diện như chính trị, an ninh và kinh tế.”
Năm 2021, hai nước đã thực hiện nhiều chuyến trao đổi đoàn, trong đó đáng chú ý là chuyến thăm, làm việc và dự Hội nghị COP26 của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Anh từ ngày 31/10 tới ngày 2/11 và chuyến thăm chính thức đầu tiên của Bộ trường Quốc phòng Anh, Ben Wallace, tới Việt Nam từ ngày 21/7 tới ngày 23/7.
Theo Đại sứ Gareth Ward, cùng là thành viên của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Anh và Việt Nam cũng thường xuyên trao đổi về các vấn đề an ninh toàn cầu. Điểm nhấn của quan hệ song phương trong năm qua đó là việc hai nước xúc tiến thực thi Hiệp định Thương mại tự do (UKVFTA), chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5/2021.
Số liệu từ Bộ Công Thương Việt Nam cho thấy thương mại song phương năm vừa qua đạt hơn 6 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Anh tăng 16,4% và nhập khẩu từ Anh tăng 23,6% so với năm 2020, khi UKVFTA chưa thực thi.
“Các con số trên cho thấy UKVFTA đã và đang mang lại nhiều cơ hội cho doanh nghiệp hai nước,” Đại sứ Gareth Ward khẳng định. Theo lộ trình, 65% dòng thuế quan được dỡ bỏ ngay sau khi UKVFTA có hiệu lực, và 99% dòng thuế quan sẽ được dỡ bỏ theo lộ trình từ 6 đến 9 năm.
Đại diện Việt Nam và Anh trao công hàm khẳng định ngày có hiệu lực của hiệp định UKVFTA. (Ảnh: Vietnam+)
Đại sứ Gareth Ward nhấn mạnh đây là thời điểm “tuyệt vời” để doanh nghiệp xuất nhập khẩu hai nước tăng cường trao đổi. Ông cũng cho biết hiện ở Anh có rất nhiều “start-up kỳ lân” được định giá 1 tỷ USD trong lĩnh vực công nghệ, thương mại điện tử hay công nghệ tài chính. Trong khi đó, thương mại điện tử ở Việt Nam năm 2021 đã tăng trên 50% so với năm 2020, cao hơn rất nhiều so với các ngành khác. Đại sứ cho biết Anh muốn chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam trong lĩnh vực tiềm năng này.
Nhận định về công tác phòng, chống COVID-19 tại Việt Nam, Đại sứ Gareth Ward đánh giá: “Việt Nam đã làm rất tốt trong việc tăng tốc chiến dịch tiêm chủng và điều đó đã giúp cứu sống nhiều người.” Việt Nam hiện có tỷ lệ tiêm vaccine phòng COVID-19 cao, ở mức ngang bằng, thậm chí cao hơn ở Anh, và “đó là một thành tích tuyệt vời.”
Ngoài ra, Việt Nam cũng đã điều chỉnh quy trình theo dõi và truy vết phù hợp với việc thích ứng, “sống chung với COVID-19,” Đại sứ nhận xét. Ông kiến nghị Việt Nam nên ưu tiên tập trung hỗ trợ việc phục hồi nền kinh tế và đưa trẻ em trở lại trường học vào năm 2022.
Việt Nam tiếp nhận vaccine phòng COVID-19 do Chính phủ Anh trao tặng. (Nguồn: TTXVN)
Sát cánh cùng Việt Nam trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19, Đại sứ cho biết Anh đã tài trợ hơn 700.000 liều vaccine cho Việt Nam và sẽ có thêm vaccine được chuyển đến Việt Nam theo cơ chế COVAX. Anh cũng tài trợ thiết bị cho các bệnh viện Việt Nam, đặc biệt là máy đo và máy bơm định lượng điện tử, giúp đưa ra tiêu chuẩn điều trị tốt cho những bệnh nhân nặng.
Đại sứ Gareth Ward khẳng định Anh cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong phòng, chống dịch và sẽ tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực khoa học và y tế, đặc biệt trong theo dõi các biến thể virus.
Theo nguồn tin của Đại sứ quán Anh, ngày 25/1, hơn 2 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng COVID-19 do Anh trao tặng đã tới Việt Nam thông qua cơ chế COVAX, góp phần hỗ trợ Việt Nam đẩy nhanh chiến lược tiêm chủng quy mô lớn, thúc đẩy mở cửa nền kinh tế./.
Trả lời phỏng vấn nhân dịp Xuân Nhâm Dần, các Đại sứ Israel Nadav Eshca, Đại sứ Singapore Jaya Ratnam và Đại sứ Maroc Jamale Chouaibi đều đánh giá cao vai trò điều hành của Chính phủ Việt Nam trong năm 2021, đặc biệt là việc thực hiện mục tiêu kép vừa phòng chống dịch vừa phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh cho người dân.
Việt Nam đã làm rất tốt về mặt y tế
Đánh giá về nỗ lực chống dịch COVID-19 của chính phủ Việt Nam, Đại sứ Nadav cho biết Việt Nam đã rất chuyên nghiệp trong việc ngăn chặn sự xâm nhập của COVID-19 ngay từ thời điểm dịch bệnh bùng phát trên thế giới.
Chính phủ Việt Nam đã nỗ lực hết sức để tìm ra các giải pháp y tế hữu hiệu nhất nhằm khống chế dịch bệnh, trong đó đặc biệt quan trọng là chương trình tiêm vaccine phòng COVID-19.
Về cơ bản, trong năm đầu tiên khi đa số các quốc gia đang phải vật lộn với dịch bệnh, trong đó có Israel, cuộc sống của người dân Việt Nam diễn ra gần như bình thường. Nhờ đó, rất nhiều sinh mạng đã được cứu sống và đây là một thành công lớn của Chính phủ Việt Nam.
Tiêm vaccine phòng COVID-19 cho người dân. (Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN)
Bên cạnh đó, theo Đại sứ Nadav, Chính phủ Việt Nam đã nỗ lực hết sức để tìm ra các giải pháp y tế hữu hiệu nhất nằm khống chế dịch bệnh, trong đó đặc biệt quan trọng là chương trình tiêm vaccine phòng COVID-19. Tới thời điểm hiện tại, Việt Nam là một trong những nước có số dân được tiêm chủng nhiều nhất trên thế giới. Sự khác biệt này có thể thấy rõ tại miền Nam khi nhìn lại thời điểm đầu cuộc khủng hoảng (khoảng nửa năm trước khi chưa được tiêm vaccine) và hiện tại.
Dù vẫn có nhiều ca nhiễm, tỷ lệ tử vong đã giảm đáng kể. Với những gì có trong tay, Việt Nam đã làm rất tốt về mặt y tế.
Về kinh tế, trong khi rất nhiều doanh nghiệp trên thế giới bị ảnh hưởng nặng nề, chuỗi cung ứng bị đứt gãy, kinh tế Việt Nam vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Đặc biệt, ngay cả trong đại dịch, kim ngạch thương mại giữa hai nước trong năm 2020 vẫn tăng 36%, và năm 2021 tăng 15-20%.
Có thể nói, bất chấp sự hoành hành của đại dịch, quan hệ thương mại giữa hai quốc gia vẫn nắm bắt được nhiều cơ hội to lớn.
Việc hoàn tất ký kết Hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam-Israel dự kiến trong năm nay sẽ tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho hai nền kinh tế, cũng như làm sâu sắc thêm mối quan hệ truyền thống giữa hai quốc gia, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ.
Ông Nadav Eshca – Đại sứ Israel tại Việt Nam. (Nguồn: TTXVN)
Ông Nadav Eshcar cho biết sau khi có hiệu lực, FTA sẽ thúc đẩy trao đổi thương mại giữa hai nước và có thể dễ dàng đưa kim ngạch xuất nhập khẩu song phương từ mức hiện tại gần 2 tỷ USD lên 3-4 tỷ USD/năm.
Khởi động đàm phán từ tháng 12/2015, cho đến nay, Việt Nam và Israel đang ở những bước đàm phán cuối cùng để tiến tới ký kết FTA trong năm 2022.
Theo Đại sứ Nadav, về cơ bản, cơ cấu mặt hàng của Israel và Việt Nam bổ trợ cho nhau, không cạnh tranh trực tiếp. Trong khi Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp nổi tiếng thế giới, Israel là quốc gia hàng đầu về các sản phẩm công nghệ cao.
Điều này tạo điều kiện để Việt Nam thúc đẩy xuất khẩu nhiều mặt hàng thế mạnh như nông nghiệp sang Israel, đồng thời giúp Việt Nam có điều kiện tiếp cận các mặt hàng công nghệ cao của Israel, góp phần làm giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, từ đó nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.
Bên cạnh đó, Israel có thể bổ sung cho Việt Nam những thế mạnh khác của quốc gia này như an ninh mạng, giáo dục, viễn thông và y tế. Sự kiện hai nước mới đây ký thỏa thuận hợp tác sản xuất thuốc điều trị COVID-18 là minh chứng rõ ràng nhất cho tiềm năng hợp tác giữa hai quốc gia.
Liên quan đến Hiệp định hợp tác lao động mà hai nước khởi động đàm phán từ đầu năm 2021 nhằm đưa người lao động Việt Nam sang làm việc tại Israel trong lĩnh vực nông nghiệp, Đại sứ Nadav cho biết hai bên đang tiến hành đàm phán một cách cẩn trọng, tiến tới sự đồng thuận cao, đặc biệt phải đảm bảo tốt quyền lợi đầy đủ của người lao động.
Khu Nông nghiệp công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Mạnh Linh/ TTXVN)
Hiện tại, mỗi năm có khoảng 700 sinh viên Việt Nam tới Israel theo hình thức vừa học vừa làm trong các nông trại nhằm học hỏi cách thức vận hành sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Khi trở về, với kiến thức thu nhận được sau quá trình học tập cùng thu nhập từ lao động, các sinh viên này có thể khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp tại Việt Nam.
Đại sứ Nadav chia sẻ sau 12-13 năm vận hành, chương trình đã chứng kiến nhiều câu chuyện sinh viên Việt Nam trở về từ Israel lập nghiệp thành công tại nhiều tỉnh, thành phố. Bên cạnh “tinh thần khởi nghiệp Israel,” những sinh viên này còn đưa công nghệ và kiến thức về áp dụng tại địa phương, góp phần cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam.
Việt Nam và Israel thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức kể từ năm 1993. Trải qua gần 30 năm, mối quan hệ song phương ngày càng phát triển trên nhiều lĩnh vực, nhất là hợp tác khoa học công nghệ và thương mại. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Israel ở khu vực Đông Nam Á với kim ngạch thương mại năm 2020 đạt khoảng 1,8 tỷ USD.
Điểm sáng về tăng trưởng kinh tế khu vực
Theo Đại sứ Singapore tại Việt Nam Jaya Ratnam, Việt Nam là điểm sáng về tăng trưởng kinh tế trong khu vực và được kỳ vọng là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất trong năm 2022.
Đây là minh chứng cho khả năng phục hồi mãnh mẽ của nền kinh tế song hành cùng chiến dịch tiêm chủng hiệu quả của Chính phủ Việt Nam.
Sản xuất thép cuộn xuất khẩu tại Công ty TNHH Thép JFE Shoji Hải Phòng, vốn đầu tư Nhật Bản, tại Khu công nghiệp đô thị VSIP Hải Phòng. (Ảnh: Danh Lam/TTXVN)
Đại sứ nêu rõ những nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh của Chính phủ Việt Nam và việc mở rộng mạng lưới các Hiệp định thương mại tự do giúp Việt Nam tiếp tục trở thành điểm đến đầy hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế, trong đó bao gồm các doanh nghiệp Singapore.
Singapore hiện duy trì vị trí dẫn đầu về vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam trong hai năm liên tiếp, trải dài trên nhiều lĩnh vực từ dịch vụ tài chính, bảo hiểm, sản xuất, bất động sản, thương mại đến bán buôn và bán lẻ.
Việt Nam là điểm sáng về tăng trưởng kinh tế trong khu vực và được kỳ vọng là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất trong năm 2022.
Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Singapore tại Việt Nam Jaya Ratnam.
Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 106 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam trong năm 2021, Singapore dẫn đầu với 10,7 tỷ USD, chiếm tới 34,4% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam.
Trong số đó, hệ thống Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (VSIP) được đánh giá là một trong những doanh nghiệp Singapore điển hình đang hoạt động rất thành công. Có mặt tại Việt Nam hơn 25 năm, đến nay VSIP đã thu hút 14 tỷ USD vốn đầu tư và tạo ra hơn 270.000 việc làm.
“Phát triển kinh tế số sẽ là ưu tiên hàng đầu của cả Việt Nam và Singapore trong những thập kỷ tới. Singapore mong muốn hợp tác sâu rộng với Việt Nam trong lĩnh vực này, đặc biệt là khi Việt Nam xác định phát triển kinh tế số là động lực quan trọng nhằm thực hiện được tham vọng trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045,” Đại sứ Raya Ratnam nêu rõ.
Bên cạnh đó, hợp tác về luồng dữ liệu xuyên biên giới, an ninh mạng và quản trị trí tuệ nhân tạo sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển của các công ty khởi nghiệp của Việt Nam và Singapore qua việc giúp các công ty này giao dịch một cách an toàn và dễ dàng hơn.
Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Singapore tại Việt Nam Jaya Ratnam. (Ảnh: TTXVN)
Đại sứ cho biết dịch COVID-19 đã nêu bật vai trò quan trọng của thương mại kỹ thuật số và thương mại điện tử trong việc đảm bảo khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng và kết nối vận tải. Ông hy vọng Việt Nam sẽ tham gia vào mạng lưới liên minh kỹ thuật số của Singapore để thúc đẩy khả năng tương tác của các tiêu chuẩn và hệ thống.
Nhằm khôi phục hoàn toàn kết nối kinh tế, du lịch và giao lưu nhân dân, hai nước cũng đang nỗ lực khôi phục các chuyến bay thương mại giữa hai quốc gia thông qua việc phối hợp chặt chẽ trong việc công nhận hộ chiếu vaccine của nhau.
Theo Đại sứ, logistics và thương mại điện tử là những lĩnh vực hợp tác tiềm năng giữa hai quốc gia khi Việt Nam tiếp tục là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hai công ty Singapore thuộc lĩnh vực này là Grab và Shoppe đang ngày một mở rộng phạm vi hoạt động tại Việt Nam.
“Nền kinh tế Việt Nam không chỉ phục hồi mà còn phục hồi mạnh mẽ vào năm nay. Tôi tin rằng nhiều công ty, tập đoàn Singapore sẽ tiếp tục nắm bắt cơ hội tại thị trường Việt Nam và góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam,” Đại sứ nhấn mạnh.
Chế biến cá tra xuất khẩu tại Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Thủy sản Cần Thơ. (Ảnh: Danh Lam/TTXVN)
Liên quan đến quan hệ song phương, Đại sứ Raya Ratnam nêu rõ quan hệ Việt Nam-Singapore được xây dựng trên nền tảng vững chắc của sự tin tưởng, hỗ trợ lẫn nhau và ngày một khăng khít hơn bất chấp hai quốc gia đều bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19.
Hai năm qua, hai quốc gia vẫn duy trì các cam kết song phương cấp cao như cuộc gặp gỡ song phương giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính và người đồng cấp Singapore Lý Hiển Long vào tháng 4/2021, chuyến thăm chính thức của Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan tới Việt Nam vào tháng 6/2021. Ngoài ra, các khóa học trực tuyến về phát triển nguồn nhân lực cũng đã được tổ chức cho hàng trăm cán bộ Việt Nam.
Đáng chú ý, trong bối cảnh khủng hoảng y tế toàn cầu do đại dịch COVID-19, Việt Nam và Singapore đã dành cho nhau những hỗ trợ thiết thực về vật tư và thiết bị y tế.
Cộng đồng người Singapore tại Việt Nam đã gây quỹ để mua và phân phát đồ dùng thiết yếu cho các gia đình khó khăn. Cũng trong giai đoạn này, người dân Singapore đã rất cảm kích khi nhận được hỗ trợ khẩn cấp về vật tư y tế từ Việt Nam trong giai đoạn gian khó này.
Đại sứ cho biết Việt Nam và Singapore sẽ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và kỷ niệm 10 năm quan hệ đối tác chiến lược vào năm 2023. Đây cũng là thời điểm mà hai nước đã phục hồi sau đại dịch COVID-19 và hai quốc gia tiếp tục đẩy mạnh cam kết song phương cũng như mở rộng hợp tác, trong đó đặc biệt ưu tiên lĩnh vực kinh tế số và phát triển bền vững.
Lấy mẫu xét nghiệm sàng lọc cho người dân phường Tân Lập, thành phố Buôn Ma Thuột. (Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN)
Thực hiện thành công mục tiêu kép
Kể từ khi xảy ra đại dịch COVID-19, Việt Nam là một trong số ít quốc gia đã thực hiện thành công mục tiêu kép là ngăn chặn đại dịch, đồng thời đảm bảo sự vận hành trơn tru của nền kinh tế.
Theo Đại sứ Maroc tại Việt Nam Jamale Chouaibi, thành công này là kết quả của việc Việt Nam đã thực hiện sớm và có hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch, cũng như công tác vận động toàn dân tuân thủ các biện pháp đã đưa ra.
Tất cả các đối tác của Việt Nam đều hoan nghênh chiến lược mới về thích ứng an toàn, linh hoạt và kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19 của chính phủ Việt Nam, nhằm kích thích sự hồi phục nền kinh tế và từ đó giảm thiểu tác động của đại dịch đối với xã hội.
Đại sứ cũng đánh giá cao chiến dịch tiêm chủng vaccine chống COVID-19 tại Việt Nam, nhờ chiến lược ngoại giao vaccine mà chính phủ Việt Nam đã thực hiện.
Việt Nam là một trong số ít quốc gia đã thực hiện thành công mục tiêu kép là ngăn chặn đại dịch, đồng thời đảm bảo sự vận hành trơn tru của nền kinh tế.
Ngài Jamale Chouaibi, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Maroc tại Việt Nam.
Trong thời gian kỷ lục, Việt Nam đã thành công khi nhận được số lượng vaccine đủ cung cấp cho tất cả các tỉnh, thành phố.
Theo Đại sứ Jamale Chouaibi, Maroc và Việt Nam đã kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 3/2021.
Đây là dịp để tôn vinh tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước, đánh giá tiến trình hợp tác song phương và tìm ra những giải pháp tốt nhất để tăng cường và mở rộng mối quan hệ đối tác này.
Ngài Jamale Chouaibi, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Maroc tại Việt Nam. (Ảnh: TTXVN phát)
Ở cấp độ chính trị, Maroc và Việt Nam chia sẻ một số nguyên tắc cơ bản trong ứng xử quan hệ đối ngoại, đặc biệt là tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia, thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển, cam kết nguyên tắc giải quyết tranh chấp thông qua đối thoại, hòa giải và thương lượng.
Về kinh tế, sự phát triển tích cực của quan hệ hợp tác song phương thể hiện qua trao đổi thương mại giữa hai nước không ngừng tăng lên.
Hiện nay, Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng thứ hai của Maroc trong ASEAN.
Việc Maroc bổ nhiệm lãnh sự danh dự ngày 7/12/2021 tại Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế-tài chính của Việt Nam, đã tạo động lực mới, góp phần gia tăng cơ hội giao thương và kinh doanh giữa hai nước.
Việc củng cố các mối quan hệ hợp tác này là kết quả của ý chí chung của hai nước nhằm thúc đẩy và tăng cường hợp tác Nam-Nam.
Mong muốn này đã thành hiện thực khi có sự gia tăng đáng kể của việc trao đổi các chuyến thăm của các đoàn cấp cao chính phủ và quốc hội, đặc biệt là chuyến thăm Maroc của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân vào tháng 3/2019 và chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Hạ viện Habib El Malki vào tháng 12/2017.
Cuộc hội đàm trực tuyến ngày 7/7/2021 giữa Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Chủ tịch Hạ viện Habib El Malki trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, đã thể hiện mong muốn tăng cường hơn nữa hợp tác song phương.
Hai bên đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực có tiềm năng cao như năng lượng tái tạo, hàng không, công nghiệp ôtô, khai khoáng và nông nghiệp.
Maroc sẽ là cầu nối để Việt Nam tăng cường hợp tác với các nước châu Phi và Việt Nam sẽ là cửa ngõ để Maroc thúc đẩy quan hệ với khối ASEAN.
Ra mắt Ban Chấp hành Trung ương Hội Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam-Maroc khóa I. (Ảnh: TTXVN phát)
Đại sứ Jamale Chouaibi nhấn mạnh việc thành lập Hội hữu nghị Việt Nam-Maroc vào tháng 12/2021 đánh dấu bước khởi động một giai đoạn mới nhằm thúc đẩy mối quan hệ, sự hiểu biết và hợp tác giữa hai nước.
Ông cho biết hợp tác song phương giữa Maroc và Việt Nam tập trung vào ba lĩnh vực: Chính trị, kinh tế và văn hóa. Các cuộc tham vấn chính trị diễn ra thường xuyên. Cuộc tham vấn tiếp theo được lên kế hoạch vào năm nay tại Rabat.
Hai bên đều có ý chí chính trị mạnh mẽ để củng cố và mở rộng quan hệ đối tác song phương. Điều này được chứng minh bằng việc ngày càng có nhiều thỏa thuận và các biên bản ghi nhớ được ký kết giữa hai nước.
Hiệp định thương mại được ký kết giữa Bộ Công thương Việt Nam và Bộ Công nghiệp, Đầu tư, Thương mại và Kinh tế số Maroc nhằm thúc đẩy hợp tác trong nhiều lĩnh vực, như năng lượng tái tạo, dệt may, điện tử, cơ khí, công nghiệp hóa chất và sản xuất phân bón.
Theo đại sứ, việc kết nghĩa giữa thành phố Casablanca, trung tâm công nghiệp và tài chính của Maroc, với thành phố Hồ Chí Minh trong tương lai sẽ hỗ trợ cho sự năng động này và chắc chắn sẽ tạo ra động lực mới trong sự phát triển hợp tác song phương.
Các kế hoạch đầy tham vọng mà hai nước đưa ra về năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, du lịch, nông nghiệp, cơ sở hạ tầng và hậu cần, phát triển công nghiệp và công nghệ, với mục tiêu trở thành các nền kinh tế mới nổi hàng đầu trong khu vực, sẽ là một cơ hội để Maroc và Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm thông qua các ủy ban liên ngành.
Đại sứ Jamale Chouaibi cho biết thêm hai nước có nhiều điểm tương đồng để có thể thúc đẩy sự phối hợp trong thời gian tới. Việt Nam có thể tin tưởng rằng Maroc sẽ tạo điều kiện hỗ trợ các công ty Việt Nam trong việc tiếp cận an toàn vào các thị trường địa phương, dựa trên kinh nghiệm mà Maroc tích lũy được trong hoạt động kinh doanh ở châu Phi. Maroc là nước đầu tư lớn nhất ở Tây Phi và là nhà đầu tư lớn thứ 2 ở châu Phi. Các dự án của nước này tập trung vào các lĩnh vực bảo hiểm, ngân hàng, năng lượng và viễn thông.
Do đó, Maroc và Việt Nam có thể cùng thực hiện các dự án đầu tư ba bên hoặc bốn bên tại các nước châu Phi, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, với sự tham gia của các nhà tài trợ quốc tế./.
Các tấm ápphích rực rỡ chào mừng ngày thành lập Đảng và Xuân mới Nhâm Dần phía trước Phủ Chủ tịch, Hà Nội. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)
Chặng hành trình bình thường không tạo nên một trong những ngôi sao sáng hiện tại của đội tuyển Việt Nam. Bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp đến với Hoàng Đức ở tuổi 15 khi đứng trước nguy cơ bị loại khỏi lò đào tạo Viettel vì màn thể hiện kém chất lượng.
Một đêm hè tại Hàn Quốc năm 2017, trong góc tối căn phòng khách sạn, chỉ gương mặt Hoàng Đức hiện rõ trước màn hình điện thoại với ánh mắt chăm chú vào từng lời bình luận trên mạng xã hội. Hàng nghìn người đang tỏ thái độ chê bai, công kích vào chàng trai tuổi đôi mươi vì tình huống bỏ lỡ cơ hội ghi bàn quan trọng ở trận đấu thuộc U20 World Cup vừa mới xảy ra. Từng giờ trôi qua cho tới khi trời sáng, cầu thủ sinh năm 1998 vẫn chưa thể thôi suy nghĩ.
Giá như lập công, Đức đã có thể giúp U20 Việt Nam mở ra cơ hội tại sân chơi lớn nhất thế giới trong lần đầu tham dự. Nếu như ghi bàn, cậu ấy sẽ tạo nên lịch sử cho bóng đá Việt Nam mà không cần chờ đợi đến ngày huấn luyện viên Park Hang-seo có mặt ở U23 châu Á 2018 tại Thường Châu.
Dẫu vậy, mọi thứ vẫn thường xuyên diễn ra không theo ý muốn. Hoàng Đức đã bỏ lỡ cơ hội ghi bàn vào lưới đội tuyển U20 New Zealand ở khoảng cách chỉ khoảng 5m với khung thành trống trải trước mặt. Pha bóng ấy sau này vẫn được nhắc mãi và trở thành một phần khó quên xuyên suốt sự nghiệp của chàng tiền về đa năng.
Nhưng may mắn rằng đó không phải nỗi ám ảnh kéo Hoàng Đức chìm sâu trong bóng tối khi đã kịp mạnh mẽ vực dậy đúng như sự vững vàng thường thấy ở một chàng trai tuổi Dần. Không cần quá nhiều cánh tay kéo khỏi vũng lầy, chính Hoàng Đức tự đứng lên và tạo nên những phiên bản tốt nhất của bản thân sau này cho tới hiện tại.
Nhìn về khoảng khắc khó quên ở tuổi đôi mươi, Hoàng Đức nhớ lại: “Mình mất khoảng thời gian dài mới có thể cân bằng lại được do phải nhận nhiều những lời chỉ trích. Thậm chí, gia đình của mình cũng bị ảnh hưởng từ cộng đồng mạng.”
Tuy nhiên, đó vẫn chưa phải bước ngoặt lớn nhất cho sự nghiệp của cầu thủ gốc Hải Dương với hành trình đến với trái bóng tròn…
Như phần lớn những đứa trẻ ở Hải Dương, Hoàng Đức bắt đầu đá bóng từ năm lớp 2 nơi ngõ nhỏ, sân sau với số đông con trai cùng trang lứa, cho tới khi được người lớn chú ý nhờ tài năng chơi bóng. Nhưng khác với bao cầu thủ nhí khác, cậu bé mảnh khảnh được chú hàng xóm phát hiện thay vì những ánh mắt của nhà tuyển trạch.
Chính chú hàng xóm ở nơi căn nhà cũ đã giới thiệu Hoàng Đức đến với lứa trẻ nhi đồng của tỉnh để sau này cậu bé ấy góp công lớn vào sự thống trị của Hải Dương tại giải U11 Quốc gia với bốn lần vô địch sau bảy lần vào trận chung kết.
Thế nhưng, khi đàn anh Văn Toàn, Văn Thanh cùng quê Hải Dương nhận được sự quan tâm đặc biệt ở giải đấu nhi đồng để tới với lò đào tạo Hoàng Anh Gia Lai JMG nổi tiếng bậc nhất khi đó, Hoàng Đức vào Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Viettel theo cách lẳng lặng và bình thường như bao nhân tố tài năng khác. Cầu thủ sinh năm 1998 không được săn đón bởi những Giám đốc kỹ thuật hay huấn luyện viên nổi tiếng.
Con đường với trái bóng tròn của Hoàng Đức cứ nhàng nhàng đến nỗi không ít lần bố mẹ lo lắng và phản đối vì lo con trái không khó học hành văn hóa nên người. Song, chính sự kiên định của Đức đã níu lại mối lương duyên với đội bóng hậu duệ Thể Công cho đến hiện tại.
Nhưng chặng hành trình bình thường thì không tạo nên một trong những ngôi sao sáng hiện tại của đội tuyển Việt Nam. Bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp đến với Hoàng Đức ở tuổi 15 khi đứng trước nguy cơ bị loại khỏi lò đào tạo Viettel vì màn thể hiện kém chất lượng.
Hoàng Đức tâm sự: “Lúc tôi 15 tuổi, đó có thể là quãng thời gian tồi tàn nhất sự nghiệp. Khi ấy, bản thân sắp bị loại khỏi Viettel thì thầy chủ nhiệm trực tiếp ở đội gọi tôi và hai bạn nữa để bảo chúng tôi nằm trong danh sách bị trung tâm thanh lý. Nhưng thầy sẽ đứng ra bảo lãnh cho tôi và các bạn thêm 6 tháng nữa với điều kiện phải cố gắng tập luyện và nhớ đừng phụ lòng thầy. Lúc đó tôi cảm ơn thầy nhiều lắm và từ đó mọi thứ thay đổi.”
Sau khoảnh khắc tối tăm ấy, Hoàng Đức tiếp tục gặp được người thầy thứ hai mang tầm ảnh hưởng lớn để sau này thành danh tại Viettel – huấn luyện viên Nguyễn Thành Công.
Nhận xét về cậu học trò ở thời điểm chật vật nhất sự nghiệp, huấn luyện viên Nguyễn Thành Công kể: “Tôi ấn tượng nhất với thái độ của Hoàng Đức. Dù là một cầu thủ lớp trên xuống tập với các em nhưng không bỡn cợt, không hờ hững, không xem thường và không bắt nạt các em. Thái độ này đã gây ấn tượng mạnh nhất cho tôi chứ chưa phải khả năng chơi bóng của cậu ấy.”
“Hoàng Đức là một trong những trường hợp mà tôi thay đổi dễ nhất. Bởi, cậu ấy thông minh, cầu tiến, lắng nghe. Tôi biết cậu ấy đang trải qua thời điểm rất khó khăn với một cầu thủ trẻ vì bị dày xéo về mặt tâm lý. Đó là trong khi các bạn tham gia giải chính thức, mình bị đẩy xuống lớp dưới,” một trong những người thầy đầu tiên của Hoàng Đức tiết lộ.
Hoàng Đức vươn tới trụ cột ở đội tuyển quốc gia Việt Nam chỉ trong thời gian ngắn. (Ảnh: Nguyên An/Vietnam+)
Chính từ cú sốc ở tuổi 15 tuổi ấy, cầu thủ trẻ của Viettel đã có màn lột xác ngoạn mục để có màn thăng tiến đến với U20 Việt Nam dự U20 World Cup 2017, lên đội chính của Viettel FC, thường xuyên đá chính ở V-League năm 2018, giành Huy chương Vàng SEA Games 30, vô địch V-League 2020 và sau cùng trở thành một trong những trụ cột của đội tuyển Việt Nam tại vòng loại thứ ba World Cup.
Và ở hiện tại, tiền vệ Viettel còn được nhiều câu lạc bộ của châu Á chú ý và ngỏ ý chiêu mộ. Chàng trai 24 tuổi vẫn luôn nhớ mãi: “Tới thời điểm này, ai hỏi về con đường sự nghiệp, Đức nghĩ năm 15 tuổi là quãng thời gian tối tăm nhất và trở thành bước ngoặt cho sự nghiệp.”
Dẫu vậy, khoảnh khắc bỏ lỡ cơ hội ghi bàn ở giải đấu lớn tầm thế giới và từng suýt bị Viettel loại bỏ chỉ là hai nét đặc biệt hiếm hoi trong con đường sự nghiệp của tiền vệ Hoàng Đức.
Trong hơn một tiếng đồng hồ chia sẻ về bản thân, Hoàng Đức luôn mở đầu câu trả lời bằng cụm từ “như bao cầu thủ khác” và luôn phủ nhận mọi đặc sắc về bản thân dù cho hiếm có cầu thủ Việt Nam thắng tiến vượt bậc như vậy trong vòng ba năm qua.
Tiền vệ cao 1m84 nói rằng: “Mọi thứ với tôi cũng bình thường như bao người khác. Mỗi ngày tôi dành một chút thời gian để tập luyện thêm, xem thêm những tình huống từ bóng đá nước ngoài để học hỏi thêm kiến thức vào buổi tối và không quên đặn dò bản thân cố gắng. Tôi cũng học hỏi từ những người đi trước. Chứ bản thân không có bí quyết gì đặc biệt cả. Có thể vì thế mọi thứ suôn sẻ trong ba năm qua.”
So với việc giành danh hiệu, khía cạnh chiếm suất đá chính ở đội tuyển Việt Nam trước những đàn anh như Tuấn Anh, Xuân Trường cho thấy dấu ấn chuyên môn đậm nét của tiền vệ gốc Hải Dương. Nhưng việc này thậm chí không nằm trong kế hoạch của bản thân Hoàng Đức bởi vẫn nghĩ sẽ luôn cố gắng hơn từng ngày mà thôi.
“Đối với bản tôi, việc được đá chính hay không đá chính nó cũng không quá quan trọng. Tôi chỉ luôn nỗ lực, tập luyện tốt nhất để được huấn luyện viên ghi nhận. Tôi làm điều đó mỗi khi được trao cơ hội mà không có bận tâm quá nhiều về mục tiêu trở thành trụ cột của đội tuyển,” cầu thủ tuổi Mậu Dần chia sẻ.
Những cầu thủ cùng lứa như Quang Hải, Hà Đức Chinh và Bùi Tiến Dũng đều thành danh sớm hơn Hoàng Đức sau giải U20 World Cup 2017 và vòng chung kết U23 châu Á 2018 tại Thường Châu. Dẫu vậy, tiền vệ ưa thích số áo 14 chưa một lần bận tâm.
Hoàng Đức bộc bạch: “Việc các anh, các bạn giành được nhiều thành công đối với tôi cũng không quá áp lực. Tôi không có buồn bởi tự đặt ra cho bản thân động lực để nỗ lực hơn nữa để nếu có cơ hội để có giải đấu thành công và được người hâm mộ biết tới mình nhiều hơn.”
Với bản thân Đức, sự nghiệp quần đùi áo số “bạc lắm,” chỉ có khoảng thời gian 10 năm để có thể kiếm sống cho bản thân và gia đình. Bởi thế, như bao cầu thủ khác, tiền vệ này cũng suy nghĩ đơn giản rằng phải cố gắng hết sức để theo nghề. Bản thân anh không thể kéo dài sự nghiệp tới năm 40-50 tuổi nên nỗ lực hết sức để sau này rẽ sang một hướng khác thì cũng có một ít vốn để mở cửa hàng kinh doanh hoặc làm công việc ngoài sân cỏ.
Hoàng Đức trưởng thành vượt bậc tại Viettel. (Ảnh: Nguyên An/Vietnam+)
Hoàng Đức hiện tại là trụ cột khó bị thay thế tại Viettel. (Ảnh: Nguyên An/Vietnam+)
(Ảnh: Nguyên An/Vietnam+)
Cầu thủ sinh năm 1998 khiến nhiều đối thủ tại AFC Champions League phải vất vả theo kèm. (Ảnh: AFC)
(Ảnh: AFC)
Mong muốn lớn nhất của Hoàng Đức hiện tại cũng không phải thành danh hơn nữa tại đội tuyển Việt Nam mà chỉ đơn giản đến từ việc hoàn thiện hơn bản thân. “Bản thân tôi không có hình mẫu cụ thể để noi theo. Bản thân còn thiếu sót nhiều như thể lực, sử dụng chân phải chưa tốt thì cố gắng trong buổi tập qua ngày tháng để hoàn thiện bản thiện hơn. Chứ tôi cũng chưa có dự định lớn lao hay có hình mẫu để cố gắng trở thành,” tiền vệ quê Cẩm Giàng ngại ngùng chia sẻ.
Dẫu vậy, Hoàng Đức không phải không có riêng cho mình một ước mơ trong sự nghiệp. Được thi đấu ở các câu lạc bộ ở Hàn Quốc hay Nhật Bản vẫn luôn là niềm ao ước từ rất lâu.
Tiền vệ trụ cột của tuyển Việt Nam mong muốn: “Ở thời gian trước đó, tôi luôn suy nghĩ rằng nếu được các câu lạc bộ để ý thì cũng sẵn sàng cân nhắc sang đất nước nào đó để thi đấu. Thời gian gần đây, tôi biết nhiều câu lạc bộ nước ngoài cũng đang để ý tới mình. Tôi mong muốn ngày nào đó có cơ hội sẽ được sang thi đấu ở Nhật Bản hoặc Hàn Quốc. Nhưng trước mắt, nếu có cơ hội tôi muốn thi đấu ở Đông Nam Á để thử sức, sau đó sẽ tới Nhật hoặc Hàn.”
“Sau Quang Hải, Hoàng Đức là cầu thủ có thể vươn tầm châu Á của đội tuyển Việt Nam,” huấn luyện viên Nguyễn Đức Thắng.
Màn trình diễn ấn tượng của Hoàng Đức tại V-Leauge. (Nguồn: VPF)
Tứ quý còn có những tên gọi khác như tứ thời, tứ hữu, dùng để chỉ bốn loài cây được xem là biểu tượng bốn mùa của một số nước Đông Bắc Á. Trong văn hóa Việt Nam, bộ tứ quý phổ biến nhất gồm bốn cây mai, trúc, cúc, tùng, thường xuất hiện nhiều nhất trên các bộ tứ bình, kiến trúc truyền thống, hoặc được trực tiếp nuôi trồng làm cây cảnh (bonsai)…
Chữ “tứ” và nguồn gốc hình tượng tứ quý
MegaStory VietnamPlus
Người phương Đông tự ngàn năm nay đã có quan niệm tứ quý đại biểu cho sự sung túc đủ đầy, cho hạnh phúc vĩnh cửu. Tứ phương, tứ trụ, tứ đức, rồi Tứ chính trấn ở Việt Nam từ xứ Đông đến xứ Đoài, từ Nam ra Bắc… Ngay cả bốn kỳ quan kiến trúc thời Lý, Trần gồm Tượng Phật chùa Quỳnh Lâm; Tháp Báo Thiên ở Thăng Long, Chuông Quy Điền ở chùa Diên Hựu và chiếc Vạc mang tên chùa Phổ Minh cũng được “gộp lại” thành An Nam tứ đại khí. Nhưng đó đã là chuyện của buổi xưa! Thời nay, thay vì dùng từ Hán Việt “tứ”, người ta chuộng số “bốn”, thay vì nói “tứ phương tám hướng”, lớp trẻ thường nhanh nhảu gọi luôn “Đông Tây Nam Bắc” cho dễ hiểu. Dĩ nhiên, chữ “tứ” vẫn không hề mất đi, vì nó là một nét văn hóa truyền thống đã ăn sâu vào cuộc sống thường nhật. Gặp nhiều nhất là cụm từ “tứ quý”.
Tứ quý là bộ bốn cây bài trùng quyền năng trong trò chơi “tú lơ khơ”? Đúng, nhưng ở đây, “tứ quý” được bàn đến còn “quý” hơn cả vậy, và rất đỗi quen thuộc trong văn hóa người Việt. Ấy là bộ tứ Mai – Trúc – Cúc – Tùng. Người phương Đông rất trọng phong thủy, trong đó, bộ tứ quý từ lâu đã trở thành vật trang trí nhà cửa đem đến vận may, trường thọ, bình an và tài lộc cho gia chủ. Tứ quý có nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa cổ đại nổi tiếng, với bộ tranh bốn loài cây hoa Mai Lan Cúc Trúc, tượng trưng cho bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông. Khi văn hóa ấy được lan rộng sang các quốc gia lân cận như Nhật Bản, Triều Tiên và Việt Nam, bàn tay của các nghệ nhân mỗi nước đã thay đổi, cải tiến để phù hợp với đặc trưng văn hóa nước mình. Lịch sử Việt Nam ngàn năm đã ghi nhận nhiều phiên bản của bộ tứ như Đào Trúc Cúc Tùng, Mai Sen Cúc Tùng,…. nhưng hình ảnh tiêu biểu và truyền thống nhất là bộ tứ Mai Trúc Cúc Tùng.
Vì sao lại gọi là “bộ tứ”? Là bởi mỗi loài cây trong đó tượng trưng cho một mùa trong năm, mai-xuân, trúc-hạ, cúc-thu, tùng-đông. Nếu chỉ đứng một mình, chúng vẫn có những ý nghĩa riêng với vẻ đẹp khó gì thay thế, nhưng phải đến khi được đặt cạnh nhau, chúng mới tạo nên một bức tranh tổng hòa bốn mùa đủ hương đủ sắc, trở thành lời cầu chúc trọn vẹn nhất cho một năm mưa thuận gió hòa, vạn sự cát tường như ý. Không chỉ diễn họa thắng cảnh không gian, bộ tứ còn mang hàm ý về vòng thời gian luân hồi theo quan niệm Á Đông, giúp cho con người ta có cái nhìn chiêm nghiệm về cuộc đời sâu sắc. Đông qua xuân lại tới, mọi sự vật trong đất trời đều hữu sinh hữu diệt, có nhân, có quả và tiếp nối không ngừng.
Xưa nay dân ta đã có phong tục “thứ nhất chơi chữ, thứ nhì chơi tranh…”. Đối với nguồn cảm hứng bất tận trong thi ca nhạc họa, bộ tứ quý không chỉ đẹp, mà còn được “đồng hóa” để miêu tả phẩm chất con người với những đức tính đẹp đẽ, “hướng thượng”…
Người ta vẫn thường nói: “Đào Bắc, Mai Nam”. Hàng năm, cứ mỗi dịp Tết đến, xuân về, sắc thắm của những “đóa mai vàng” hòa cùng những khúc nhạc mừng xuân rộn ràng lại khiến lòng người thêm náo nức. Hoa mai cũng là loài hoa đầu tiên xuất hiện trong bộ tứ quý biểu tượng cho mùa xuân. Nhưng khác với mai vàng thường thấy ở nước ta dịp Tết Nguyên Đán, hoa mai trong bộ tứ là mai trắng – một màu trắng tinh khiết, thanh tao. Hoa mai được tin rằng sẽ đem tới cho gia quyến sự giàu sang, phú quý và hạnh phúc.
Từ thơ ca nhạc họa
“Chăm thần nuôi tánh giữa cơn đông
Mặc kệ ra vào nghiệp bão giông *
Thanh thản cây chưng nòi khí phách
Ung dung đài kết giống tông môn
Gió lùa tình nhụy càng tinh khiết
Mưa xối hạnh hoa mãi mặn nồng
Viên mãn nõn nà khai sắc biếc
Thong dong Mai đợi sấm càn khôn”
Không lạ gì khi Mai vẫn luôn là đề tài bất tận trong thơ ca nhạc họa. Vì hoa mai không chỉ đứng một mình – đã chơi là phải chơi có cây liền cành, nên mặc dầu cánh hoa yêu kiều mỏng manh, thân cây, mầm và nụ hoa lại mang sức sống mãnh liệt khơi gợi nhiều nguồn cảm hứng.
Ví như, Đông qua Xuân lại tới, nàng Mai đã phải ấp ủ, chắt chiu chất tinh túy của cây, chống trọi qua cái giá rét khắc nghiệt của mùa Đông mới hái được “trái ngọt”, hãnh diện bung trổ sắc trắng tinh khôi năm mới. Mai trắng trong bộ tứ quý đặc biệt gợi nhắc đến khí tiết thanh cao của người quân tử kiên cường, liêm khiết, vượt qua gian khó để thành công. Chỉ mọc ở núi cao nơi thời tiết lạnh thấu da thấu thịt, thân cây khẳng khiu, trơ trụi nhưng bên trong là nguồn huyết mạch cuồn cuộn chỉ trực một khi trào dâng, trăm hoa đua nở là khiến ai nấy đều “thấy xuân về”. Chẳng vậy mà Cao Bá Quát đã từng thốt lên rằng:
“Nhất sinh đệ thủ bái mai hoa”
(Cả đời chỉ cúi đầu trước hoa mai)
Mãn Giác Thiền Sư, một thiền sư-thi sĩ thời Lý Trần có một bài thơ trác tuyệt về hoa mai, trong đó có hai câu như sau:
Vũ trụ vốn có quỹ đạo vận hành của riêng nó mà để tồn tại, con người cũng như vạn vật đều phải tuân theo. Thế nhưng vẫn có những điều huyền diệu, thần kỳ xảy ra vượt khỏi những khuôn khổ, nguyên tắc. Những lần may mắn được thấy, được nghe, được cảm nhận… những điều huyền diệu, thần kỳ, nhưng bé nhỏ như vậy được ví như một cành mai. Hoa mai là đại diện tiêu biểu của mùa xuân và mang theo lời chúc phúc về sự giàu sang, tài lộc, tình cảm gia đình thuận hòa ấm áp nhân dịp đầu năm mới. Có người hoài nghi: phú quý, cơ ngơi lớn thường đi liền với chữ “đại”, cây mai bé nhỏ liệu có đủ “khí thế” để tượng trưng? Chính thế mới hay! Loài cây này tuy “nhỏ mà có võ”, sức sống phi thường ẩn giấu bên trong diện mạo khiêm tốn và vẻ đẹp rực rỡ của nó sau khi vượt qua gió rét mưa sa tựa như lời nhắc nhở các bậc chính nhân quân tử – muốn làm nên nghiệp lớn, trước hết phải thu mình. Đặc biệt, mùa xuân là mùa của hoa thơm quả ngọt, khác với nhiều loài hoa nồng nàn, quyến rũ, hoa mai có hương thơm nhẹ nhàng, tinh khiết, tựa hồ như người quân tử “tâm bình như tịnh thủy”.
Nếu trong Tứ Quý, hoa mai “bản gốc” của người Trung Quốc là Mai trắng sinh trưởng và nở hoa trong thời tiết giá lạnh, với 5 cánh mỗi bông tượng trưng cho ngũ phúc: vui vẻ, hạnh vận, trường thọ, hanh thông và ân hòa thì người Việt Nam, nhất là miền Nam Trung Bộ lại thuộc làu hình ảnh mai vàng, loài thực vật sinh trưởng trong thời tiết nhiệt đới ấm nóng. Màu vàng của hoa mai được ví như màu của sự giàu sang, phú quý và hy vọng như trang phục màu vàng của vua chúa khi xưa và như ngôi sao năm cánh trên lá cờ tổ quốc. Cũng vì vậy mà trong nhiều bộ tứ quý ở Việt Nam, cây mai được sử dụng cũng là mai vàng, không nhất thiết phải là hoa mai trắng.
Tranh sơn dầu tứ quý Mai – Trúc – Cúc – Tùng
Sắc đẹp hoa mai vào mỗi dịp tết đến xuân về.
Tranh sơn dầu hoa mai.
Cây mai đồ gỗ mỹ nghệ.
Tranh thêu tay hoa mai vàng..
Miền nào, thức nấy. Dù là mai trắng hay mai vàng, hay là hoa mai đỏ thì vẫn đều đều tượng trưng cho mùa xuân và những ý nghĩa nguyên bản. Tuy nhiên, ở Việt Nam, hoa mai vàng mang cái hồn người Việt, gắn với văn hóa, phong tục tập quán nhiều thế kỷ.
Tự xa xưa, ông cha ta đã quan niệm rằng nếu cây mai vàng nở rộ xuyên suốt những ngày tết thì thần may mắn sẽ “gõ cửa” và lưu lại suốt cho một năm sung túc đủ đầy. Vì vậy mà khi sắm cây mai ngày Tết, cây nào càng dày nụ, nhiều cành người dân càng chuộng. Nhiều người gần Tết đi mua cây mai là chỉ nhắm chọn những cây … toàn nụ, điểm xuyết vài bông hoa nở sớm, hy vọng giữ chơi được đến qua Tết vì mai nở chóng tàn.
Đối với những người có kinh nghiệm trồng và chăm sóc cây mai, đặc biệt là cây bonsai, tuốt lá mai là phương pháp quen dùng nhất để cây ra hoa vào đúng dịp Tết. Nếu tới gần Tết mà nụ hoa vẫn còn bé, người ta sẽ tuốt lá trước từ 10-15 ngày, tưới nước đúng một ngày và sau đó tưới thúc cùng phân bón chuyên dụng với tỷ lệ 10g/08l nước. Còn nếu mầm hoa có dấu hiệu nở trước Tết, những “tay chơi” cây cảnh tại gia hoặc chuyên gia làm vườn sẽ tuốt lá trước 10 ngày, sau đó tưới nước và bón phân NPK hoặc phân lạnh để hãm tiến trình nở của hoa.
Cận ảnh cây mai ‘khủng’ nhất Việt Nam ở Đồng Nai.
Chia sẻ với báo Đồng Tháp, nghệ nhân Nguyễn Văn Mẫn – người đã thành công cải thiện được kinh tế gia đình nhờ nghề chăm sóc cây kiểng bonsai và có tiền cho con ăn học – tâm sự: “ Cái đam mê với cây mai của tôi không chỉ ban ngày mà cả ban đêm luôn. Đến đêm tôi mở đèn ra ngắm nghía tại vì xét về duy tâm thì mai đem lại may mắn nên ngày ngày tiếp xúc cảm nhận được sự may mắn đó tới gia đình mình.”
Ngoài trực tiếp trồng cây, hoa mai nói riêng hay bộ tứ quý nói chung còn được ứng dụng trong nhiều hình thức trang trí nhà cửa khác như tranh vẽ, đồ gốm sứ, đồ gỗ điêu khắc,… và đi vào cuộc sống thường nhật của mỗi người từ thiết kế vải vóc, quần áo, khăn thảm,… Hoa mai thì chỉ chơi được dịp Tết, nên không ít người chuộng hình thức chơi tranh, vật trang trí có cây mai mạ vàng vừa có ý nghĩa về mặt phong thủy, vừa đem lại hiệu quả thẩm mỹ, nghệ thuật cao. Những năm gần đây, nhất là những ngày cận Tết, cây mai vàng Ngũ Phúc, hay còn gọi là cây mai dát vàng 24K “lọt vào mắt xanh” của tương đối nhiều người để trở thành món quà thay cho lời chúc về một cuộc sống hạnh phúc, sang giàu, công thành danh toại gửi tới bạn bè, đối tác, người thân,…
Bên cạnh đại diện cho một mùa – mùa Xuân khi đứng cùng bộ Tứ Quý, mai cũng không ít lần “đánh lẻ” đẹp và mang ý nghĩa phong thủy không kém. Cổ nhân cho rằng, mai vốn có tứ đức, khi mới kết nụ là nguyên, khi nở hoa là hanh, kết quả là lợi, khi quả chín là trinh, tức là tứ đức “nguyên, hanh, lợi, trinh”.
Vận dụng trong nhân sự tức là “Nhân, nghĩa, lễ, trí”. Trong hội họa, cây hoa mai và chim hỷ thước thường xuyên đồng hành với nhau. Tranh “Hỷ báo tảo xuân” (Báo tin vui mùa xuân về) thì họa cảnh một con chim hỷ thước đậu trên cành mai hót vang, còn nếu tranh có sự xuất hiện của tới hai con chim hỷ thước và cây trúc thì đó ắt là tranh “trúc mai song hỷ” – loại tranh phong thủy nổi tiếng được biết đến như lời chúc phúc cho hôn nhân bền chặt. Trong đó, cây trúc tượng trưng cho bậc trượng phu, cây mai được ví như thê tử. Nếu gia đình bạn sở hữu những loại tranh phong thủy này, nên chú ý treo ở những vị trí cát lợi như phòng khách hoặc thư phòng – những vị trí trung tâm trong nhà để tranh mang đến hiệu quả tuyệt vời nhất.
Trúc thì chẳng có gì xa lạ với con cháu Lạc Hồng. Trong văn hóa Việt Nam, tre (trúc) vẫn luôn là người bạn tri kỷ của người nông dân từ bao đời nay, trúc tỏa bóng mát xua đi cái nắng hè oi bức. Đặt trong bộ tứ quý, trúc là hiện thân của đấng nam nhi hiên ngang, thẳng thắn và có chí lớn hướng về ước mơ, về phía bầu trời. Nhiều gia đình trồng trúc không những để làm đẹp sân vườn mà còn để trừ tà, mang lại bình an.
“Trúc xinh trúc mọc đầu đình”
So với các mùa khác trong năm, khi đi vào thi ca Việt, mùa hạ có vẻ thiệt thòi hơn bởi dường như kém phần gợi cảm. Không có cái mát mẻ của gió heo may mùa thu cùng thảm lá rụng vàng lãng mạn, không có nguồn nhựa sống sinh sôi mãnh liệt, nảy lộc đâm chồi của mùa xuân ấm áp, cũng không có cái tái tê buốt giá gợi cảm giác cô đơn, hiu quạnh mỗi khi đông về, mùa hạ nổi lên cái nóng nhiều lúc như thiêu như đốt. Nhưng với người nghệ sĩ, khó mà tìm thấy ranh giới nào ngăn nổi lòng mình một khi đã ngân lên. Và may thay, mùa hè “cháy da cháy thịt” ấy lại có bóng mát của những lũy tre làng làm dịu lại nắng gắt, thanh lọc tâm hồn.
Dải đất Việt Nam hình chữ S nằm ở khu vực khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nghề chính là nghề nông, văn minh là văn minh lúa nước. Người nông dân trước kia làm gì có vô tuyến vệ tinh, có chương trình “dự báo thời tiết” như bây giờ! Cái họ sợ nhất là nắng nóng mùa hạ làm các vùng đồng bằng khô hạn, ảnh hưởng đến vụ mùa. Mà nhắc tới hàng trúc lao xao là đã thấy một sự mát mẻ thảnh thơi cả tâm trí lẫn thể xác. Chẳng trách mà dẫu mọc quanh năm, tre trúc vẫn được đưa thành biểu tượng mùa hạ trong bộ Bốn mùa. Bởi trúc xua đi lo toan, trúc cùng người dân “thử lửa nắng hạ”.
Không ai biết trúc xuất hiện từ khi nào. Chỉ biết là người Việt Nam, từ thuở sinh ra ở khắp các miền quê, thế nào cũng có một lũy tre ngay lối vào làng, hoặc cạnh cổng đình mà người xa quê là nhớ. Thời bình, trúc rất hiền. Bóng mát của khóm tre làng vẫn thường là nơi lũ trẻ con nô đùa tụ tập, hoặc là nơi dừng nghỉ chân của người nông dân mỗi buổi trưa hè sau khi làm đồng. Vỏ cây tre tước ra đan thành quạt nan mát rười rượi, hơn hẳn quạt giấy. Ca dao tục ngữ Việt Nam cũng có không ít câu sử dụng hình ảnh trúc: “tre già măng mọc”, “trúc xinh trúc mọc đầu đình/em xinh em đứng một mình cũng xinh”,…
Thời chiến, trúc gai góc, ngoan cường không kém. Những dãy trúc hiên ngang giữa trời đã chứng kiến biết bao chiến tích của dân ta vào thời chiến tranh. Một thời, bà con đã vót trúc để làm vũ khí đánh đuổi giặc ngoại xâm và nhiều năm sau, trúc được đưa vào làm vật liệu để xây nhà, làm đồ nội thất và các vật dụng hữu ích hàng ngày khác. Ngày nay, trúc được ưa chuộng để trang trí làm hàng rào ngăn cách trong các khuôn vườn kiểu mẫu. Trong các loài cây thuộc bộ tứ, cây trúc (tre) có lẽ là đậm chất Việt Nam nhất.
Thân trúc dài và thẳng cao nhưng không cong rạp xuống đất. Điểm đặc biệt của các giống cây tre, trúc là cho dù bị đốt cháy nhưng không bị cong mà vẫn giữ được nguyên khối. Không chỉ biểu tượng cho khí cốt con người hay là nơi để ký thác tâm sự mà trúc là sự biểu trưng cho đạo đức và tư tưởng nhàn dật của ẩn sỹ. Bạch Cư Dị trong “Dưỡng trúc ký” có nói:
“Trúc như người hiển, vì sao vậy? Trúc có gốc bền chắc, nên có đức tính như cây cổ thụ, người quân tử thấy cái gốc thì liền nghĩ đến điều thiện mà không chặt. Trúc rỗng giữa, trống rỗng đó chính là đạo, quân tử phải thấy được cái lòng trống rỗng thì trải lòng mà tiếp nhận. Đốt trúc ngay thẳng. Quân tử thấy cái ngay thẳng để lập chí và hiểu rằng cần phải tu dưỡng. Bởi như vậy, nên có thể coi trúc là quân tử.”
Trịnh Bản Kiều đời là người cả đời chỉ vẽ trúc và làm thơ về trúc đã để lại khá nhiều bài thơ viết về trúc. Trong bài thơ “Trúc thạch”, ông viết:
Như vậy, từ bốn thuộc tính : bản, tính, tâm, tiết có thể dễ dàng thấy rằng phẩm tính của trúc và người quân tử là tương đồng, thể hiện sự chính trực, quân tử, đàng hoàng. Dù tươi tốt hay già cỗi, cây trúc cành tre vẫn đứng sừng sững, mạnh mẽ giữa bầu trời rộng lớn. Đó cũng là một trong những lý do phong thủy rất lớn giúp cho cây trúc được đưa vào trong bộ tứ Tùng Cúc Trúc Mai.
Trong phong thuỷ, cây trúc không chỉ là biểu tượng của trường thọ và sức khỏe, mà còn là biểu tượng của sự cát tường. Theo văn hóa Trung Hoa, tranh trúc tặng cho sỹ tử tượng trưng cho lời chúc may mắn, cho sự uyên bác, trí tuệ tinh thần, sự vững vàng trước những khó khăn nghịch cảnh. Ngày nay, người ta thường dễ bắt gặp hình ảnh trúc được trang trí trồng trang trí cảnh quan sân vườn, trước nhà, hành lang, lối vào, khu vực cầu thang, ban công, khu vực giếng trời và cả sân thượng, tạo khung cảnh trong lành, che lấp đi “sự thô kệch” của bê tông cốt thép.
Cũng bởi đặc tính chịu cường độ ánh nắng cao, dễ trồng dễ nuôi mà ít người chơi cây thực sự quan tâm đến vấn đề chăm sóc loại cây này. Tuy nhiên, theo anh Nguyễn Hồng Lam, Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc CT Cây xanh Hoàng Lam, một chuyên gia về chăm sóc, nuôi trồng cây xanh và thiết kế cảnh quan xanh cho các công trình lớn, cây có muốn tốt, vẫn cần “tưới” đều: “Để có được hàng cây trúc xanh mướt thì nửa năm cần bổ sung các chất dinh dưỡng và phân bón. Ngoài ra, chủ nhà cũng cần tỉa cây vài tháng một lần.”
Trong cuộc sống hiện đại, giữa vô vàn những món quà vật chất, cây trúc quân tử vừa là món quà “độc lạ”cho chủ nhà vào dịp tân gia, vừa thích hợp để mang lại may mắn và điềm lành cho gia đình. Ngoài ra treo một bức tranh cây trúc trong nhà còn giúp trừ tà, mang lại bình an cho gia chủ, đặc biệt là cây Trúc báo bình an rất được ưa chuộng.
Hoa cúc là loài hoa biểu tượng của văn hóa Trung Hoa và đi vào đời sống người dân Việt Nam qua các câu chuyện dân gian về lòng hiếu thảo. Hình ảnh hoa cúc được ví như “ánh nắng mặt trời còn sót lại” để bước vào mùa thu dịu dàng. Trồng loài hoa này được tin rằng sẽ đem lại cho giá quyến sự trường thọ và nhiều may mắn.
Cốt cách “hiếu vi tiên”
Tại sao đồng xu 1 Nhân dân tệ của Trung Quốc được đúc với một mặt có hình bông cúc?
Câu trả lời là: Hoa cúc có ý nghĩa vô cùng đặc biệt trong văn hóa Trung Hoa. Truyền thuyết kể rằng trên đảo Long Phi có loại thảo dược giúp trường sinh bất lão. Một vị vua già đã cử các chàng trai cường tráng nhất để tìm về loài cây đặc biệt nay. Đảo Long Phi “hoang sơ” lại chỉ có duy nhất cây hoa cúc vàng sống được, nên kể từ đó cúc vàng có ý nghĩa biểu tượng cho sự trường tồn và biểu tượng trên đồng xu ra đời.
Trong văn hóa Việt Nam, hoa cúc lại gắn liền với lòng hiếu thảo của con cái với cha mẹ. Câu chuyện về người con hiếu thảo đi tìm hoa cúc như một vị “thần dược” chữa bệnh cho mẹ hẳn đã trở nên rất đỗi quen thuộc với đa số người Việt Nam.
Chuyện kể rằng có hai mẹ con nhà nọ sống với nhau trong cảnh nghèo khó nhưng rất yêu thương nhau. Một hôm người mẹ bệnh nặng, người con thương mẹ đã tìm mọi cách để chạy chữa nhưng không được. Trước hoàn cảnh ấy, Bụt thương tình hóa thân thành một cụ già và chỉ cho người con vào rừng tìm hái bông hoa thần kỳ có số cánh hoa là số năm người mẹ được sống trên đời.
Người con vượt qua khổ ải đã tìm được bông hoa nhưng trớ trêu thay bông hoa chỉ có 5 cánh. Đau lòng nghĩ mẹ chỉ sống được thêm 5 năm, người con đã xé nhỏ cánh hoa tới mức không thể đếm được số cánh hoa nữa. Nhờ vậy người mẹ đã khỏi bệnh và được sống rất lâu bên con.
Tôn trọng nguồn gốc lịch sử Trung Quốc, kết hợp với truyền thống văn hóa dân gian Việt Nam, trong bộ tranh tứ quý, hoa cúc mang cả hai ý nghĩa phong thủy về ước muốn sức sống dồi dào, trường thọ và đề cao bậc nhất tấm lòng biết ơn, hiếu thuận với bậc sinh thành như người xưa đã dạy “hiếu vi tiên”.
Không chỉ tượng trưng cho sự trường tồn hay lòng hiếu thảo, cúc trong bộ tứ còn là đại diện tiêu biểu của mùa thu. Sắc vàng từ hoa cúc được ví như ánh mặt trời “rực rỡ”, lấy trọn mọi hơi ấm và sức sống còn sót lại của mùa hè và thổi thêm “sức sống” cho mùa thu. Thơ ca cũng đã nhắc tới vẻ đẹp của hoa cúc như sau:
Theo quy luật tự nhiên, hầu hết cây cối đều đâm chồi nảy lộc vào màu xuân, nhưng Cúc “ngược đời” lại nở hoa vào mùa thu. Sự “cá tính” ấy như dự báo một loài hoa mang nhiều đặc điểm nổi trội. Thật vậy, mặc dù cánh hoa cúc rất mỏng manh nhưng lại không bao giờ lìa cành, hệt như câu thành ngữ Trung Quốc mô tả “Diệp bất ly chi, hoa vô lạc địa” (dịch: Lá không bao giờ rời cành, Hoa chẳng bao giờ xuống đất). Bởi hoa cúc dù có héo khô, già úa, lá và hoa vẫn gắn bó cùng cây. Đây là hình tượng “hiếm có” cho sự chung thuỷ, gắn bó keo sơn. Mùa thu lại là mùa của tình ái, đôi khi phảng phất chút bâng khuâng, luyến tiếc. Chẳng hẹn mà hợp, ý nghĩa về tình cảm sắt son của hoa cúc và mùa thu trữ tình lại “bắt” nhau đến lạ!
Cúc rất đa dạng. Trong bộ tứ Mai Trúc Cúc Tùng, cúc là cúc Vạn Thọ, bắt nguồn từ chính truyền thuyết của Trung Hoa về sự trường sinh bất lão. Là bông hoa duy nhất trong tranh tứ quý (cây hoa mai vẫn đi liền với thân và thế cây), hoa cúc vẫn không hề kém cạnh về mặt ý nghĩa phong thủy. Nguồn năng lượng dương của hoa cúc và không khí đặc trưng của mùa thu êm dịu đem đến cho gia đình không khí hài hoà và cuộc sống bình yên.
Với hình dạng bông tròn đóa lớn, màu vàng tươi sáng đại diện cho may mắn, cho sức sống rạng ngời và ý nghĩa trường thọ trong phong thủy, tranh cúc Vạn Thọ thường được đem tặng cho những người lớn tuổi trong lễ mừng thọ như một lời chúc cho các cụ sức khỏe dồi dào, sống lâu “hàng vạn” năm tuổi. Hoa cúc cũng được dùng để tỏ bày sự kính trọng, lòng hiếu thảo, tri ân người đã khuất, thường được cắm trên bàn thờ, viếng tặng các lăng mộ hoặc được chạm khắc họa tiết trên bàn thờ gỗ, bình gốm sứ. Bên cạnh đó, do có mùi thơm dịu nhẹ cùng ý nghĩa cát tường, trường thọ, cũng không ít người đặt hoa cúc trong phòng làm việc, riêng về điểm này, người ta có thể cắm nhiều loại cúc khác nhau tùy sở thích.
Cây Tùng là loài cây có nguồn gốc từ Nhật Bản, sau này du nhập vào văn hóa Trung Quốc và Việt Nam và trở thành biểu tượng cho mùa Đông. Đây là loài cây có tuổi thọ lâu năm, sinh trưởng trong điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, tương tự như hình ảnh người quân tử kiên cường, bất khuất, đầy hoài bão. Cây Tùng là món quà phù hợp cho người làm kinh doanh với mong muốn công việc làm ăn phát đạt, thành công vượt qua “sóng gió”.
Khí chất trượng phu
MegaStory VietnamPlus
“Ai chơi ta cũng chơi cùng
Chơi trúc quân tử, chơi tùng trượng phu.”
Quả như câu tục ngữ cổ, người quân tử như cây tùng sống giữa chốn rừng rậm thâm u, giá rét, chẳng có mấy bè bạn say sưa, cũng chẳng cầu được ai biết đến. Người thường say ngắm hoa thơm, cỏ lạ, đồ sộ, thô kệch như cây tùng, cây bách liệu có ai nhớ đến bao giờ! Nhưng khi thu tàn, đông đến, chỉ cây bách, cây tùng là “trơ gan cùng tuế nguyệt“, dẻo dai, kiên nhẫn, vững như bàn thạch. Mặc cho bão táp mưa sa, Tùng “trượng phu” vẫn sừng sững nửa tấc không di dời hệt như người quân tử chẳng dễ gì bị lay động.
Trong văn hoá truyền thống, tùng được coi là loài cây tiêu biểu cho tinh thần của người quân tử – kiên cường, bất khuất, đầy hoài bão. Bất kể mùa đông giá rét, lá cây chẳng đổi màu, thân cây to khỏe thô mộc vẫn vững chãi uy nghi, dày gió dạn sương và âm thầm chịu đựng, nuôi một niềm tin đông này vẫn chưa là tận, xuân sẽ về.
Hình ảnh này thật tương tự quan niệm về khí tiết của đấng nam nhi ngày xưa. Không chỉ cần “văn võ song toàn”, một bậc đại phu cần phải có chí khí, hào khí và bản lĩnh. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, các bậc thánh hiền, học giả đều đề cao và bình luận rất nhiều đến những yếu tố này. Nếu Thân Cư Vân, một vị học giả của triều đại nhà Thanh từng nói: “Người đàn ông mà không có chí khí thì một việc làm cũng không thành” thì Bắc Tề thư cũng viết: “Thà rằng làm ngọc nát chứ không làm ngói lành”. Sở dĩ bậc quân tử xuất hiện trên đời là để thế nhân có được một tấm gương soi kim cổ. Giữa dòng đời trong, đục, họ không xuôi mình theo thời thế mà chấp nhận làm một cây tùng đứng giữa mùa đông mà ngạo tuyết nghênh sương.
Mang theo mình sự bản lĩnh đó, cây tùng hiện hữu trong thế giới hiện đại ngày nay mạnh mẽ nhất là ở thú chơi cây cảnh. Sở dĩ, tùng là loài cây phát triển quanh năm, chịu những điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, quá trình chăm sóc đơn giản. Cũng chính vì sự “rắn rỏi” và “dẻo dai” ấy mà cây tùng được ưa chuộng để trang trí phong thủy mà loại cây phổ biến nhất là bonsai. Nhánh và thân cây dẻo dai có thể uốn thành hình dáng theo sở thích, với dáng bonsai rất độc đáo. Các nghệ nhân uốn, ép tạo ra các thế cây như ý muốn, ví dụ hai cây ghép với nhau gọi là thế “song trụ”, cây to đứng bên cạnh cây nhỏ là thế “phụ tử đồng khoa” (hai cha con cùng thi đỗ một khoa), thân thẳng đứng là thế “trực”, ngả rạp mới xòe tán gọi là thế “hoành”, hai cành lớn xoắn vào nhau là “giao long”…
Tùy tính cách và mong muốn của từng người chơi mà chọn cây, hoa hay cây thế phù hợp. Chủ yếu kinh doanh thế mạnh là các loại cây Tùng, đặc biệt là Tùng La Hán, anh Hồng Lam giải thích: “ Ở Việt Nam, thế cây hiếm thấy nhất là cây tam đa, tức ba cây chụm lại dựa vào thế tự nhiên. Chính vì tính mộc mạc và sự hiếm có mà cây tùng ba thân rất được ưa chuộng.”
Phỏng vấn trực tiếp anh Khánh Sơn, một người trẻ rất đam mê “chơi” cây bonsai, anh cũng chia sẻ “trong bộ sưu tập của mình, mình thích sưu tầm đặc biệt nhất là cây Tùng”, đồng thời cho rằng dù ở lứa tuổi chơi cây, ở hoàn cảnh nào, những người chơi cây mà anh đã tiếp xúc trên diễn đàn hầu hết đều rất thích cây Tùng bonsai.
Với những ý nghĩa đặc biệt như vậy, cây tùng rất thích hợp làm quà tặng cho những người chức cao, quyền quý và những người lớn tuổi trong nhà. Với những “tín đồ” chơi cây cảnh, cây tùng là một trong số ít có giá “khủng” trên thị trường, bởi vẻ đẹp và biểu tượng phong thủy của cây. Một chậu tùng Vạn Niên hay tùng La Hán nhập ngoại bề thế có thể có giá lên tới vài chục tỷ đồng.
Không chỉ mang tính chất đại diện, từ lâu, theo phong thủy Tùng đã có một năng lực rất mạnh có thể xua đuổi tà khí và mang lại bình yên cho con người. Với một số văn hóa ở các nước khác, cây Tùng trong phong thủy thường được trồng ở nhiều mộ phần của gia đình với một ý nghĩa rất đặc biệt đó là gửi gắm sự thương nhớ, kính trọng người đã khuất. Hình ảnh cây Tùng ám chỉ tình cảm chân thành và không bao giờ quên của người còn sống đối với người đã mất.
Không chỉ vậy, tùng còn biến hóa trong những bức tranh phong thủy hay vật dụng điêu khắc, đi kèm với bộ tứ quý Tùng-Cúc-Trúc-Mai. Nếu ai quan sát kĩ, những cây tùng trong bức tranh thường có thế đứng rất vững, lá xum xuê và tràn trề sức sống. Hình ảnh này vô cùng hợp lý bởi cây tùng là loại cây có tuổi thọ lâu nhất, quen sống trong sự khô cằn của vùng núi cao, nên nhắc tới cây tùng là sựtrường thọ, khỏe mạnh, sức khỏe an khang. Có một câu đối rất hay:
Quả là tài tình khi chỉ có 2 vế đối mà làm bật lên được vẻ đẹp muôn đời giữa tùng và hạc là hai loài thực vật và động vật khác hẳn nhau nhưng lại có cùng một vẻ đẹp thanh cao và trường thọ như nhau: đây cũng là một bộ cảnh kinh điển thường thể hiện trong thơ ca, nhạc, họa và điêu khắc, được người đời ưa chuộng. Như vậy, những tác phẩm gắn liền với hình ảnh loài cây này mang giá trị nghệ thuật cao mà chỉ những người đam mê tranh, hiểu biết và tìm tòi về phong thủy mới thực sự trân trọng được hết vẻ đẹp và ý nghĩa của cây tùng.
Tùng – Cúc – Trúc – Mai là 4 loại cây quý, “tứ quân tử” tạo nên bộ tranh tứ quý đẹp. Trong phong thuỷ, Ý nghĩa bộ tranh tứ Quý đã vượt qua yếu tố cây cỏ, khí hậu mà hướng đến mong muốn của mọi người bất kể sang hèn đó là mong ước may mắn và tài lộc.
Ngày nay, có thể thấy, người ta treo tranh tứ quý trong nhà không chỉ để trang trí mà còn để cầu mong may mắn, bình an và tài lộc. Hay nói cách khác, dù có nguồn gốc từ xa xưa, bộ tứ quý đã vượt qua ý nghĩa loài cây đại diện cho xuân hạ thu đông để gắn liền với đời sống tinh thần và tâm linh của dân gian, trở thành một nét văn hóa, giá trị tinh thần còn sống mãi. Tứ quý ngày càng được biết đến nhiều hơn bởi thế hệ trẻ, nó gắn liền, ẩn hiện khắp nơi trong cuộc sống thường nhật của người Á Đông, đặc biệt càng được ưa chuộng, được gợi nhắc mỗi dịp Tết đến Xuân về. Bởi vậy mà nói, tứ quý, tứ thời dẫu cổ nhưng không hề “lỗi mốt”, tứ thời không tuổi.
Những người ở vị trí lãnh đạo, nắm giữ trọng trách điều hành một tập thể thường treo bộ tranh Tứ quý Mai – Trúc – Cúc – Tùng này trong phòng làm việc tượng trưng cho khí độ “Quân tử”, sự ngay thẳng và chính trực. Đồng thời, treo bộ tranh Tứ quý trong phòng làm việc cũng góp phần tạo nên bầu không khí thư thái, thoải mái giúp gia chủ tìm được sự yên ả trong tâm hồn và đời sống tâm linh.
Ma Nhật Anh, Nguyễn Bảo Châu, Đào Lý Ngọc Huyền, Nguyễn Thùy Linh, Ngô Tuấn Minh, Nguyễn Phương Thảo.
Năm nay, dự kiến dịch bệnh diễn biến vẫn khó lường với sự xuất hiện của biến chủng Omicron khiến triển vọng kinh tế, lạm phát toàn cầu khó dự báo, đặt ra những khó khăn, thách thức mà ngành ngân hàng phải đối mặt.
Vì vậy, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú cho biết quan điểm điều hành của Ngân hàng Nhà nước là tiếp tục tập trung hỗ trợ tối đa vốn cho doanh nghiệp khôi phục sản xuất, kinh doanh, hướng dòng tiền vào những lĩnh vực ưu tiên theo chỉ đạo của Chính phủ.
– Với những dự báo nền kinh tế sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn trong năm 2022, xin ông cho biết những giải pháp điều hành cụ thể sẽ được Ngân hàng Nhà nước triển khai nhằm tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn do dịch COVID-19?
Phó Thống đốc Đào Minh Tú: Từ kết quả thực hiện của năm 2021, năm 2022 Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt, tạo điều kiện tối đa hỗ trợ doanh nghiệp, hỗ trợ thanh khoản cho nền kinh tế và trong điều hành chính sách tiền tệ, hoạt động của ngân hàng đồng thời bám sát vào chương trình phục hồi kinh tế, phát triển kinh tế của Chính phủ.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú
Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục đảm bảo mục tiêu là kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô cũng như đảm bảo giá trị đồng tiền, đảm bảo ổn định tỷ giá cũng như quản lý tốt thị trường ngoại tệ, thị trường vàng.
Ngành ngân hàng cũng sẽ tiếp tục tập trung vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn do COVID-19, hướng dòng tiền vào các lĩnh vực ưu tiên, tập trung theo chỉ đạo của Chính phủ, tạo điều kiện khai thác tối đa nguồn lực của các tổ chức kinh tế thông qua các tổ chức tín dụng, để góp phần thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình tín dụng ưu đãi theo chỉ đạo Chính phủ hiện nay.
Ngành ngân hàng cũng sẽ tiếp tục cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ. Đây là giải pháp quan trọng để doanh nghiệp không bị chuyển nhóm nợ xấu, có thể tiếp cận được dòng vốn khôi phục sản xuất kinh doanh.
Với nhu cầu vốn cho nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước sẽ điều hành mức tăng trưởng tín dụng cho năm 2022 vào khoảng 14%. Đây là con số đặt ra cho mục tiêu điều hành, cũng có thể cao hơn hoặc thấp hơn tùy theo tín hiệu của nền kinh tế, nhu cầu vốn và tùy theo mục tiêu yêu cầu kiểm soát lạm phát trong năm 2022. Như năm 2021, mục tiêu Ngân hàng Nhà nước đặt ra là khoảng 12%, nhưng để đảm bảo khả năng vốn cho doanh nghiệp, khôi phục nền kinh tế, nên Ngân hàng Nhà nước đã nới tín dụng cho các ngân hàng trong các tháng cuối năm, đến nay dư nợ tín dụng có thể đạt từ 13,5%-14% tăng trưởng cho 2021.
– Vậy trong năm nay những khó khăn, thách thức mà ngành ngân hàng phải đối mặt là gì thưa ông?
Phó Thống đốc Đào Minh Tú: Năm nay có rất nhiều thách thức đối với ngành ngân hàng, đó là nguy cơ rủi ro lạm phát do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, trong nước và ngoài nước, tác động của chính sách thương mại, chính sách thắt chặt tiền tệ, sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư của một số nước lớn, cùng với nhiều áp lực từ kinh tế trong nước kết hợp từ cả yếu tố cầu kéo và chi phí đẩy như xu hướng tăng giá hàng hóa cơ bản (dầu, lương thực, thực phẩm). Kinh tế dự kiến phục hồi trong năm 2022 khiến nhu cầu tiêu dùng, đầu tư gia tăng, gây sức ép lên giá cả. Điều này sẽ ảnh hưởng đến mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ, nhất là trong điều kiện chính sách tiền tệ đã được nới lỏng kéo dài trong mấy năm qua.
Bên cạnh đó, việc mở rộng quy mô tín dụng và các chính sách hỗ trợ thông qua các chương trình, gói tín dụng ưu đãi (cả về vốn và lãi suất) nếu không được nhận diện đầy đủ, kịp thời và sự hỗ trợ từ chính sách tài khóa thì không chỉ khó khăn cho điều hành chính sách tiền tệ trong việc cung ứng tiền từ Ngân hàng Nhà nước mà còn tạo áp lực không nhỏ đến việc cân đối nguồn vốn cũng như chiến lược nâng cao năng lực tài chính của các tổ chức tín dụng.
Điều này sẽ ảnh hưởng đến an toàn hệ thống trong trung-dài hạn cũng như làm méo mó thị trường lãi suất, thị trường tín dụng khi có nhiều gói tín dụng với mức lãi suất ưu đãi khác nhau cùng được triển khai thực hiện.
Tiếp đến, việc cung ứng vốn cho nền kinh tế (đặc biệt vốn trung, dài hạn) vẫn chủ yếu từ hệ thống ngân hàng, từ đó làm gia tăng rủi ro kỳ hạn, rủi ro thanh khoản (huy động ngắn hạn cho vay trung, dài hạn), kéo theo sức ép và rủi ro lên hệ thống tổ chức tín dụng.
Ngoài ra, việc ban hành chính sách cơ cấu, giãn hoãn nợ đến hạn hiện nay là giải pháp tình thế, cần thiết trong ngắn hạn nhằm mục tiêu chính là hỗ trợ doanh nghiệp, người dân gặp khó khăn trong dịch COVID-19. Tuy nhiên, việc kéo dài thời gian cơ cấu lại thời hạn trả nợ (thực chất đã biến các khoản cho vay ngắn hạn thành trung, dài hạn cũng như tạm thời không ghi nhận mức độ rủi ro thực tế của khách hàng), cũng sẽ tiềm ẩn rủi ro đối với hệ thống ngân hàng trong trung hạn.
Đặc biệt, nguồn lực cho các ngân hàng thương mại nhà nước còn bất cập với vai trò và trách nhiệm thực hiện chính sách, cũng như việc nâng cao năng lực tài chính thông qua tăng vốn điều lệ. Việc thực hiện nhiều chương trình tín dụng chính sách, gói hỗ trợ vừa qua và sắp tới, nhưng các ngân hàng thương mại nhà nước chưa được ngân sách nhà nước bố trí đủ vốn hoặc chưa được bố trí nguồn cấp bù lãi suất phần nào gây khó khăn cho các ngân hàng thương mại.
Mặt khác, vốn điều lệ các ngân hàng thương mại nhà nước tăng không tương xứng với vai trò, vị thế đã hạn chế năng lực của các ngân hàng này trong việc mở rộng tín dụng, tham gia vào các dự án lớn, các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia (điện, BOT giao thông, sân bay, cảng biển…) hoặc mở rộng tín dụng đối với nhiều lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp nông thôn, xuất nhập khẩu, doanh nghiệp vừa và nhỏ; ảnh hưởng đến vai trò là lực lượng chủ lực, chủ đạo về quy mô, thị phần, khả năng điều tiết thị trường của các ngân hàng thương mại nhà nước.
– Như vậy có thể thấy áp lực nợ xấu đã hiện hữu, xin ông cho biết Ngân hàng Nhà nước sẽ có phương hướng xử lý như thế nào?
Phó Thống đốc Đào Minh Tú: Dịch bệnh kéo dài trong suốt 2 năm và vẫn còn đang diễn biến phức tạp đã, đang và sẽ mang lại nhiều hệ lụy cho nền kinh tế. Những khó khăn như vòng quay vốn chậm, dòng tiền đứt dãy, doanh nghiệp bị sụt giảm doanh thu, mất khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn, gia tăng rủi ro về thu hồi nợ… đến năm 2022 sẽ tác động mạnh hơn đến hoạt động ngân hàng do có độ trễ.
Những chỉ tiêu, mục tiêu đề ra để xử lý những khoản nợ xấu trước đây nhưng do khách quan của dịch dẫn đến nợ xấu lần này, Ngân hàng Nhà nước đã và đang xác định quy mô, mức độ nợ xấu có thể diễn ra trong năm 2022 và những năm tới để có những giải pháp ứng xử một cách thích hợp. Trên cơ sở vừa ngăn chặn vừa kiểm soát không để nợ xấu tăng thêm, nhưng cũng có những biện pháp cụ thể về hành lang pháp lý cần thiết để trình Quốc hội và Chính phủ, để nâng Nghị quyết 42 trở thành Luật Xử lý nợ xấu.
– Ông có thể cho biết thêm nhiệm vụ trọng tâm của ngành ngân hàng trong năm nay?
Phó Thống đốc Đào Minh Tú: Ngân hàng Nhà nước sẽ tập trung điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu năm 2022 bình quân khoảng 4%, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ phục hồi tăng trưởng kinh tế. Năm 2022, định hướng tín dụng tăng khoảng 14%, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế.
Chúng tôi cũng sẽ điều hành linh hoạt các giải pháp tín dụng nhằm kiểm soát quy mô, tăng trưởng tín dụng hợp lý, hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ. Tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 và thiên tai.
Đặc biệt sẽ kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như bất động sản, chứng khoán, phát hành trái phiếu của những doanh nghiệp không đảm bảo độ an toàn…
Tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng và hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt. Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý tạo thuận lợi cho chuyển đổi số ngành ngân hàng, đáp ứng yêu cầu đối với các mô hình kinh doanh và sản phẩm dịch vụ mới trên nền tảng công nghệ thông tin, ngân hàng số, thanh toán số. Tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán và chuyển đổi số.
– Xin cảm ơn ông và chúc ngành ngân hàng hoàn thành xuất sắc các mục tiêu đề ra trong năm 2022!
Minh Thúy
Chia sẻ với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus trước thềm Xuân Nhâm Dần, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết năm 2022, toàn ngành sẽ tập trung thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam; tiên phong xây dựng tài nguyên số thông quan dữ liệu thông tin địa lý, quan trắc, viễn thám.
Đặc biệt, năm nay, ngành tài nguyên và môi trường sẽ toàn tâm, toàn lực cho công tác sửa đổi Luật Đất đai – đây là Bộ luật có ảnh hưởng trực tiếp và hết sức sống còn với mỗi người dân, dự kiến sẽ được Quốc hội cho ý kiến vào tháng 5/2022 tới.
Cam kết lịch sử, biến thách thức thành cơ hội
– Thưa Bộ trưởng, năm 2021 là một năm chịu nhiều ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 và tác động của biến đổi khí hậu. Nhìn lại kết quả công tác của ngành tài nguyên và môi trường trong năm qua, Bộ trưởng có nhận xét, chia sẻ gì?
Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Đúng là nước ta vừa trải qua một năm hết sức đặc biệt. Thiên tai dưới tác động của biến đổi khí hậu và đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng sâu sắc đến phát triển kinh tế-xã hội, làm ngưng trệ các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh đó, ngành tài nguyên và môi trường đã chủ động các phương án linh hoạt với quyết tâm cao nhất để thực hiện 3 mục tiêu quan trọng.
Đầu tiên là phòng chống dịch hiệu quả. Thứ hai là rà soát lại các thể chế chính sách để tháo gỡ, hỗ trợ cho doanh nghiệp và người dân bớt khó khăn cũng như duy trì được các hoạt động sản xuất; đặc biệt là tập trung rà soát các chồng chéo vướng mắc của chính sách cản trở tới việc giải phóng các nguồn lực tài nguyên, đất đai.
Thứ ba là xây dựng các nền tảng cho thập kỷ phát triển bền vững, phát huy được các tiềm lực về tài nguyên, đóng góp cho tăng trưởng dựa trên các hệ sinh thái.
“Trong năm 2021 vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tập trung cải cách thủ tục hành chính, biến thách thức thành cơ hội thông qua việc chuyển đổi số; từng bước thiết lập nền tảng tài nguyên số để phát triển kinh tế số ngành với cơ sở dữ liệu về thông tin địa lý, số hóa cơ sở dữ liệu đất đai…” – Bộ trưởng Trần Hồng Hà.
Trên tinh thần đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tập trung cải cách thủ tục hành chính, biến thách thức thành cơ hội thông qua việc chuyển đổi số; từng bước thiết lập nền tảng tài nguyên số để phát triển kinh tế số với cơ sở dữ liệu về thông tin địa lý, số hóa cơ sở dữ liệu đất đai của 216 đơn vị cấp huyện, với 8,63 triệu hồ sơ địa chính điện tử, số hóa thông tin địa chính của 42.984 thửa đất.
Ngoài ra, vấn đề môi trường, khí hậu cũng luôn được đặt ở vị trí ưu tiên cao nhất trong chương trình nghị sự, kế hoạch phát triển của đất nước với mục tiêu bảo vệ sức khỏe nhân dân, bảo đảm chất lượng môi trường sống, bảo vệ đa dạng sinh học; xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thân thiện với môi trường.
– Mặc dù gặp nhiều khó khăn, thách thức, song trong năm 2021, Việt Nam cũng đã chủ động tham gia Hội nghị COP26 và đưa ra cam kết mạnh mẽ là hướng tới đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Xin hỏi Bộ trưởng, tuyên bố mang tính lịch sử này có ý nghĩa như thế nào đối với nước ta hiện nay và chúng ta sẽ tận dụng cơ hội này như thế nào để chuyển đổi nền kinh tế xanh trong thời gian tới?
Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Có thể nói Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp Quốc (COP26) là sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử toàn cầu. Do đó, để tham gia sự kiện này, Việt Nam đã có sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng.
Theo đó, tại COP26, Đoàn cấp cao của Việt Nam đã tham gia và phát biểu các sự kiện quan trọng như: Hội nghị Thượng đỉnh về biến đổi khí hậu, trong đó cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; cam kết giảm phát thải methane toàn cầu; công bố Tuyên bố Glasgow của các lãnh đạo về rừng và sử dụng đất…
“COP26 là sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử toàn cầu. Do đó, để tham gia sự kiện này, Việt Nam đã có sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng…” – Bộ trưởng Trần Hồng Hà
Điều đó đã thể hiện tầm nhìn thời đại, quyết tâm và cam kết chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước trong việc đẩy mạnh chuyển đổi kinh tế nhằm góp phần giải quyết khủng hoảng khí hậu. Những tuyên bố chính trị của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng cho thấy vị thế, trách nhiệm của Việt Nam trong việc giải quyết những thách thức nghiêm trọng của toàn cầu đồng thời cũng chính là giúp Việt Nam vượt qua thách thức nghiêm trọng do biến đổi khí hậu hiện nay.
Với ý nghĩa đó, thời gian tới, Việt Nam cần phải tăng cường phổ biến, tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp hiểu được những cơ hội, lợi ích lâu dài từ việc tham gia các sáng kiến toàn cầu về giảm phát thải khí nhà kính cũng như những thách thức trong ngắn hạn về chuyển đổi năng lượng, chuyển từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo. Đây là việc cần phải thực hiện có lộ trình phù hợp.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần phải chuẩn bị nguồn nhân lực trong nước thật tốt để áp dụng các công nghệ, quy trình sản xuất tiên tiến theo xu thế phát triển xanh.
Đảo ngược xu thế ô nhiễm bằng quản lý tại nguồn
– Cùng với biến đổi khí hậu, một vấn đề khác đang được người dân đặc biệt quan tâm là việc tính phí rác thải theo khối lượng (theo quy định của Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020). Xin hỏi, Bộ trưởng có nhận xét, đánh giá gì về quy định này?
Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Rác thải cũng là một dạng tài nguyên. Vì thế, một trong những vấn đề ưu tiên về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững theo Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 là cần phải xác lập được vấn đề quản lý chất thải và phải “đảo ngược” được thực trạng hiện nay – đó là tình trạng ô nhiễm các thành phần từ chất thải rắn (nhất là chất thải rắn sinh hoạt), không khí và nước thải.
“Tôi cho rằng muốn làm được việc trên thì phải quản lý ngay tại nguồn.” – Bộ trưởng Trần Hồng Hà
Tôi cho rằng muốn làm được việc trên thì phải quản lý ngay tại nguồn. Ngoài ra, chất thải rắn sinh hoạt đô thị cần phải được chuyển hóa thành một dạng tài nguyên và năng lượng. Nghĩa là cần thay đổi phương thức chôn lấp rác không hợp vệ sinh sang hình thức phân loại, thu gom các loại chất thải có thể tái chế, tái sử dụng được.
“Một trong những vấn đề ưu tiên về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững theo Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 là cần phải xác lập được vấn đề quản lý chất thải và phải “đảo ngược” được thực trạng ô nhiễm” Bộ trưởng Trần Hồng Hà.
Đặc biệt, theo quy định mới thì vấn đề rác thải sẽ được quản lý theo nguyên tắc “người gây ô nhiễm thì phải trả tiền” và “người làm phát sinh rác thì phải chịu trách nhiệm.” Theo tôi, điều này là hoàn toàn phù hợp. Tất nhiên, cách làm thế nào còn phụ thuộc vào sáng kiến của từng địa phương, từng khu phố. Và, đi kèm với quy định trên cũng cần có chế hỗ trợ lại cho người dân. Ví dụ, người dân làm tốt thì được hưởng lợi, người dân làm chưa tốt thì cần có hình thức xử lý.
Quan trọng hơn là việc quản lý rác hiện nay cần phải đồng bộ, ngay từ người phát sinh ra rác (người dân) đến người thu gom, khu vực xử lý rác, nhất là công nghệ phần cuối để đảm bảo rác thải được tái chế tuần hoàn, mang lại giá trị kinh tế.
Ngoài ra, để thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng đã quy định rõ trách nhiệm của nhà sản xuất trong việc thu hồi, tái chế; hoặc tham gia hỗ trợ vào quá trình thực hiện tái chế chất thải với Nhà nước và nhân dân thông qua việc chi trả chi phí xử lý các sản phẩm thải bỏ dựa trên số lượng sản phẩm bán ra trên thị trường…
Toàn tâm, toàn lực vào việc sửa đổi Luật Đất đai
– Bên cạnh vấn đề rác thải, biến đổi khí hậu, đất đai (dự án án Luật Đất đai sửa đổi) hiện cũng đang là vấn đề được các đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân cả nước đặc biệt quan tâm. Vậy Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có những chuẩn bị, đề xuất gì cho việc sửa đổi luật trong năm 2022 này?
Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Đất đai là tài nguyên đặc biệt, là lãnh thổ, nơi sinh tồn và phát triển. Đất đai là môi trường và là tài sản, tư liệu sản xuất quan trong liên quan đến vấn đề văn hóa, lịch sử và kinh tế-xã hội của đất nước…Với tầm quan trọng đó, đất đai có ảnh hưởng trực tiếp, hết sức sống còn với mỗi người dân.
Chính vì vậy, chính sách về đất đai luôn luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm. Và, để sửa đổi Bộ Luật Đất đai với chính sách tác động sâu rộng tới người dân, bao giờ cũng sẽ có công tác tổng kết chính sách pháp luật hết sức căn cơ, toàn diện.
Hiện nay, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ đang tiến hành đồng thời việc tổng kết Luật Đất đai năm 2013 và Nghị quyết 19-NQ/TW ngày 31/10/2012 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về các chủ trương, chính sách liên quan đến đất đai. Hai quá trình này đang được thực hiện gấp rút, chặt chẽ, đồng bộ và kỹ lưỡng.
Qua quá trình tổng kết cho thấy nhiều nội dung chính sách về đất đai đã mang lại những thành tựu nhất định. Song, bên cạnh đó, nhiều nội dung cũng đã bộc lộ rõ những tồn tại, yếu kém và các nguyên nhân cụ thể, qua đó đã xác định được các nhóm chính sách có liên quan cần phải tiếp tục thể chế hóa chủ trương cho phù hợp, kỹ lưỡng hơn.
Theo kế hoạch dự kiến, trong tháng 3/2022 tới, Bộ Chính trị sẽ lắng nghe báo cáo tổng kết Nghị quyết 19-NQ/TW và tháng 5/2022 sẽ nghe những vấn đề mới trong dự thảo Nghị quyết của Trung ương về quản lý đất đai. Cũng trong tháng 5/2022, Quốc hội sẽ họp, cho ý kiến về hồ sơ dự án Luật Đất đai sửa đổi.
“Năm 2022 sẽ làm một năm toàn tâm, toàn lực của toàn ngành tài nguyên và môi trường cho công tác sửa đổi Bộ Luật Đất đai” – Bộ trưởng Trần Hồng Hà.
Đến nay, công tác chuẩn bị cho các báo cáo trên vẫn đang được thực hiện hết sức khẩn trương. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất nhạy cảm, có nhiều ý tố tác động nên việc tổng kết, sửa đổi cần phải làm kỹ, cần được Trung ương xem xét và có ý kiến.
Trên tinh thần đó, năm 2022 sẽ làm một năm toàn tâm, toàn lực của toàn ngành tài nguyên và môi trường cho công tác sửa đổi Bộ Luật Đất đai.
– Cũng liên quan đến đất đai, một vấn đề “nóng bỏng” xảy ra trong năm 2021 là tình trạng “sốt” đất ảo tại nhiều địa phương, gây rối thị trường. Bộ trưởng có thể cho biết quan điểm của Bộ Tài nguyên và Môi trường thế nào cũng như có giải pháp gì để hạn chế tình trạng “sốt” đất trong bối cảnh hiện nay?
Bộ trưởng Trần Hồng Hà: “Sốt” đất là một vấn đề cần phải có đánh giá cụ thể, bởi đất đai hiện đang theo hướng cơ chế thị trường. Do đó, giá cả giao dịch trên thị trường có tăng cao thì cũng phải chấp nhận. Tất nhiên, việc đầu cơ, đẩy giá lên cao và nền kinh tế chủ yếu dựa vào đất đai, lợi nhuận bất động sản thì đó cũng không phải là một nền kinh tế lành mạnh, phát triển bền vững.
Vì thế, tôi cho rằng Nhà nước cần phải có các biện pháp để nắm bắt và có thể điều chỉnh được. Trên thực tế, việc giá đất “sốt” lên trong thời gian qua có nhiều nguyên nhân, lý do; trong đó các giao dịch “sốt” lên chủ yếu là từ đất nông nghiệp và đa phần các giao dịch là thực hiện “ngầm,” không đúng quy định pháp luật.
Do vậy, giải pháp quan trọng hiện nay là quản lý đất đai bằng các quy hoạch; rà soát lại các văn bản về đấu giá đất đai, rà soát các văn bản về quản lý ngân hàng dựa trên các tiêu chí đầu tư đất đai, bất động sản cũng như quản lý được các hoạt động giao dịch để đảm bảo an toàn cho khách hàng, an toàn cho nền kinh tế.
Với vai trò là cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai, mới đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã có công văn gửi ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố đề nghị tập trung rà soát, kiểm tra công tác tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn đảm bảo đúng pháp luật, công khai, minh bạch; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, ngăn chặn hành vi lợi dụng đấu giá quyền sử dụng đất để gây nhiễu loạn thị trường, trục lợi.
Để ngăn chặn tình trạng “sốt” đất, giải pháp quan trọng là cần phải quản lý đất đai bằng các quy hoạch; rà soát lại các văn bản về đấu giá đất đai, rà soát các văn bản về quản lý ngân hàng dựa trên các tiêu chí đầu tư đất đai, bất động sản…
Cùng với đó, các địa phương cần tập trung vào việc thực hiện đúng quy định các trường hợp phải đấu giá quyền sử dụng đất (nhất là những khu đất “vàng” sau khi rà soát, sắp xếp lại các cơ sở nhà, đất của Nhà nước) để chống thất thu cho ngân sách nhà nước và phòng chống tiêu cực, tham nhũng trong lĩnh vực đất đai.
– Qua những chia sẻ trên của Bộ trưởng, có thể thấy năm 2022 dự báo là một năm nhiều cơ hội và có cả không ít thách thức. Vậy, ngành tài nguyên và môi trường sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm gì để đạt được các mục tiêu đã đặt ra?
Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Năm 2022 với ngành tài nguyên và môi trường là một năm “sẵn sàng cho những thay đổi,” trọng tâm là hoàn thiện về tư duy, chủ trương và thể chế chính sách để tham mưu hiệu quả cho các cơ quan của Đảng, Nhà nước có liên quan về đất đai, môi trường, khoáng sản và tài nguyên nước.
Theo đó, trước hết, chúng tôi sẽ tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, trong đó trọng tâm là hoàn thành tổng kết Nghị quyết số 19 về đất đai trình Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết mới; Tổng kết Nghị quyết số 24 về tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu; xây dựng, trình Quốc hội dự án Luật Đất đai (sửa đổi); xây dựng dự án Luật Tài nguyên nước (sửa đổi) với mục tiêu cao nhất tiết kiệm, hiệu quả, bền vững…
Bộ trưởng Trần Hồng Hà nhấn mạnh 2022 với ngành tài nguyên và môi trường là một năm “sẵn sàng cho những thay đổi,.
Bên cạnh việc quản lý, sử dụng khai thác tiết kiệm, hiệu của các nguồn tài nguyên thiên nhiên vốn hữu hạn, ngành tài nguyên và môi trường sẽ tiếp tục xây dựng tạo lập tài nguyên số từ các dữ liệu lớn về đất đai, thông tin địa lý, quan trắc, viễn thám, dữ liệu khí hậu để thực hiện mục tiêu kinh tế hóa tài nguyên, môi trường.
Cùng với đó, ngành sẽ triển khai Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; tập trung rà soát tình trạng lãng phí đất đai, đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường, các dự án có vướng mắc sau thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; lập các tổ công tác liên ngành của Trung ương và địa phương xử lý, đưa quỹ đất vào sử dụng hiệu quả, giải phóng nguồn lực cho phát triển kinh tế.
Chúng tôi cũng sẽ tập trung triển khai hiệu quả Luật Bảo vệ môi trường, chặn đà và từng bước đảo ngược xu thế suy thoái về môi trường, các hệ sinh thái; thu hút nguồn lực xã hộ trong xử lý chất thải, rác thải theo mô hình đốt rác, phát điện; tăng cường hợp tác quốc tế nhất là ngoại giao về khí hậu, môi trường, chia sẻ khai thác tài nguyên nước xuyên biên giới, tài nguyên biển; tăng cường ứng dụng khoa học và công nghệ tiên tiến trong quản lý, sử dụng tài nguyên và môi trường./.
