Trong căn phòng gần 20 mét vuông, ban ngày chỉ có tiếng quạt trần phần phật, át đi mọi thứ âm thanh ở cái nơi vốn hầu như rất ít tiếng người, tiếng trẻ thơ.

Trên bốn chiếc giường bệnh là Nguyễn Hà Anh và 3 bệnh nhi khác. Các em đang co ro nằm, hay ngồi thu lu vào một góc để tập trung truyền máu, thải sắt.

Tám tiếng dài dằng dặc. Những mũi kim tiêm liên tục đâm sâu vào cánh tay gày guộc của các con. Thỉnh thoảng, Hà Anh lại thiêm thiếp vào giấc ngủ.

***

Những ngày đầu tháng Chín – thời điểm năm học mới đã bắt đầu cũng là dịp không khí Trung Thu đã hiện hữu ở khắp mọi nơi.

Nhưng ngày tết thiếu nhi với Hà Anh hiếm khi trọn vẹn. Sau lễ khai giảng mới được vài ngày, em đã phải nghỉ học để vào viện cho đợt điều trị cùng các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo về máu tại Khoa Nhi tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội)

Ngày Bệnh viện Xanh Pôn tổ chức vui Trung thu, tặng quà cho các em học sinh mắc bệnh hiểm nghèo đang điều trị tại viện, trong số gần 70 bệnh nhi, có ba em luôn giữ thành tích học tập đáng nể. Nguyễn Hà Anh là một trong ba học sinh này. Em đã vượt qua những nỗi đau bệnh tật để đạt danh hiệu học sinh giỏi liên tục trong 3 năm vừa qua.

Chín năm được sinh ra trên cuộc đời, em đã mất 8 năm liên tục chiến đấu với căn bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia).

Những buổi học ở bệnh viện

Hành trang mỗi khi vào viện của cô bé Nguyễn Thị Hà Anh – học sinh lớp 4 trường tiểu học Vũ Xuân Thiều, Gia Lâm, Hà Nội – khá đặc biệt. Ngoài quần áo mang theo là chiếc ba lô nặng chịch, bên trong là sách vở, bút, thước kẻ… Chiếc ba lô được để ngay ngắn trên giường bệnh.

Bệnh viện dần về tối. Mấy đứa trẻ bên cạnh hồ hởi vui đùa chơi trốn tìm sau một ngày nằm gần chục tiếng truyền máu, thải sắt. Trông đứa trẻ nào cũng tươi tỉnh, hoạt bát và có sức sống hẳn lên.

Ở một góc căn phòng có 4 chiếc giường bệnh nhỏ hẹp, sau bữa cơm tối nào hai mẹ con bé Hà Anh cũng rục rịch chuẩn bị đèn sách, nào những quyển sách Toán, bài tập toán, sách tiếng Việt…

Cô bé ngồi trên giường bệnh, quyển vở đặt trong lòng để viết. Từng nét chữ gọn gàng và ngay thẳng. Có khi mỏi, bé lại ngồi lên ghế, lấy chiếc giường bệnh làm bàn học.

Chốc chốc lại có mấy em nhỏ sà vào nhòm, ngó xem chị Hà Anh đang làm gì. Hà Anh nhoẻn cười với các em rồi lại chăm chú vào việc học.

Đã hơn 10 giờ tối, khi các em nhỏ cùng phòng bệnh đã say vào giấc ngủ, Hà Anh vẫn miệt mài làm bài tập, cô bé chăm chú giải tiếp các bài toán nâng cao ra nháp. Chốc chốc, mẹ bé – chị Nông Thị Nga (33 tuổi) lại nhắc nếu buồn ngủ thì đi ngủ, nhưng cô bé chỉ lí nhí trả lời: “Con làm nốt bài toán này cho xong rồi sẽ đi ngủ.”

Cứ như thế, trong bao năm nay các buổi tối trong viện, hai mẹ con miệt mài kèm cặp nhau học tập.

Con thích được tiêm

Số phận của Hà Anh không được may mắn như nhưng bạn học khác. Ngay từ khi sinh ra em đã mắc căn bệnh tan máu bẩm sinh. Từ khi hơn 1 tuổi đến nay, em đã 8 năm gắn bó với môi trường bệnh viện. Với em, bệnh viện như là một ngôi nhà thứ hai không thể thiếu được trong cuộc sống này.

Ở cái lứa tuổi lên 9 đó, rất nhiều đứa trẻ có nỗi sợ bệnh viện, sợ gặp bác sỹ, sợ truyền dịch, sợ tiêm… nhưng với cô bé Hà Anh, bé hồn nhiên: “Con không sợ bệnh viện, con thích được truyền, con thích được tiêm…”

Người viết bài không cầm nổi nước mắt khi nghe tâm sự của bé, rất rành mạch và khúc chiết. Hồn nhiên và cũng vô cùng nghị lực.

Cứ mỗi lần được tiêm, truyền xong người bé bớt uể oải, khỏe hẳn ra. Cứ sau gần 1 tuần ở viện về là Hà Anh như thấy có thêm nguồn năng lượng để hoạt động cho những tuần tiếp theo.

Hà Anh đang sống trong một căn nhà nhỏ nơi cuối ngõ tại phường Phúc Lợi, Quận Long Biên, Hà Nội. Vừa bước vào căn nhà là hình ảnh chiếc máy khâu cũ, được đặt trang trọng trong nhà, bởi đây là công cụ kiếm sống của chị Nga hằng ngày.

Chị Nga chia sẻ, trước đây chị làm ở Công ty may Hàng không, tuy nhiên từ ngày con phát hiện bệnh chị phải nghỉ việc và ra ngoài làm vì thời gian không cho phép. Hàng ngày, chị nhận các đơn hàng từ các công ty và ngồi nhà may bất kể lúc nào, từ sáng hay tới đêm. Với chị, công việc này vừa giúp chị kiếm thêm nguồn thu nhập vừa có thời gian để chị chăm con. Còn bố của bé làm nghề lái xe nên cũng đi suốt. Chị Nga kể, hai vợ chồng chị đều khỏe mạnh, khi lấy nhau sinh được bé Hà Anh cũng vậy. Tuy nhiên, đến khi 2 tuổi anh chị thấy da bé cứ xanh tái, giác mạc vàng, bàn tay vàng.

Ban đầu anh chị cứ lẩm nhẩm nghĩ chắc con thiếu vitamin D nên da mới vàng và không được hồng hào. Sau đó, bé càng lớn thì càng thêm các biểu hiện bệnh như con hay mệt, đuối sức, không chơi đùa như bình thường.

Khi đó, anh chị mới đưa con đi khám và kết quả như đứng tim khi các bác sỹ thông báo cháu bị bệnh tan máu bẩm sinh. Cả anh và chị đều có gen bệnh này, tuy nhiên nó là gen lặn, đến bé Hà Anh hai gen này đều có và thành gen trội nên xuất hiện bệnh. Hai vợ chồng chị Nga đều bất ngờ và hoảng hốt. Chị cứ khóc suốt và tự đặt câu hỏi tại sao lại vậy? Tại sao cuộc đời lại bất công với bé?

Vậy là từ khi bé hơn một tuổi đến nay, tháng nào anh chị cũng khăn gói đưa con vào viện để điều trị.

Rồi đến một ngày, con gái đột nhiên hỏi một câu làm chị sững sờ, không biết phải nói sao với con: “Mẹ ơi, tại sao lớp con các bạn không phải đến viện điều trị như con. Tại sao ở lớp con chỉ có mình con như vậy? Con ước có được sức khỏe tốt, được vui chơi, chạy nhảy như bạn bè, được tham gia các cuộc picnic, dã ngoại cùng các bạn…”

Những câu hỏi rất ngây thơ, khiến chị Nga như lặng thinh người. Chị kể, câu nói của bé cách đây vài năm cho đến giờ dường như thỉnh thoảng vẫn làm chị day dứt mãi…

Một năm với các cháu mắc bệnh tan máu bẩm sinh phải nằm viện điều trị từ 40-60 ngày. Bệnh viện dường như trở thành ngôi nhà thứ hai…

Bác sỹ Nguyễn Văn Long – Khoa Nhi tổng hợp, là bác sỹ chính đã điều trị cho bé Hà Anh gần 3 năm nay cho hay. Bé Hà Anh mắc bệnh tan máu bẩm sinh thể nặng, 3-4 tuần em phải vào viện truyền máu, thải sắt một lần. Đây là nhóm bệnh tan máu bẩm sinh do di truyền đột biến gen.

Theo bác sỹ Long, việc Hà Anh thường xuyên phải nhập viện điều trị sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống, học tập. Trung bình 1 năm bé phải vào viện từ 12-15 đợt, một đợt truyền máu, các cháu phải nằm từ 3 – 5 ngày. Do vậy, một năm với các cháu mắc bệnh tan máu bẩm sinh phải nằm viện điều trị từ 40-60 ngày. Bệnh viện dường như trở thành ngôi nhà thứ hai và điều này thực sự ảnh hưởng lớn đến việc học tập của bé.

“Qua quá trình điều trị lâu dài và tiếp xúc với bé Hà Anh tôi thấy bé có nỗ lực trong việc học tập. Mặc dù bé phải nghỉ học rất nhiều, tuy nhiên mỗi lần đến viện bé đều mang theo sách vở để học. Cùng với sự nỗ lực của bản thân và cố gắng, bé đã đạt được nhiều thành tích trong học tập, trong ba năm liên tiếp bé đều đạt được học sinh giỏi. Đây thực sự là điều rất mừng, bởi Hà Anh là một tấm gương cho nhiều bệnh nhi khác mắc bệnh này noi theo,” bác sỹ Long tự hào khi nói về bệnh nhân nhỏ tuổi của mình.

Dù bệnh tật như vậy, nhưng Hà Anh luôn có ý thức trong học tập, vượt qua mọi nỗi đau về bệnh tật, thành tích của cô học trò nhỏ này khiến ai cũng phải nể phục.

Ước mơ trở thành bác sỹ

Những ngày tháng Chín, trở lại lớp học sau 1 tuần nằm viện, da bé Hà Anh hồng hào, tươi tỉnh hẳn lên. Trong tiết học toán về các số tự nhiên, Hà Anh chăm chú học và hăng hái phát biểu. Những giờ ra chơi em được tíu tít vui với bạn bè.

Trường tiểu học Vũ Xuân Thiều có gần 1.000 học sinh, trong đó có 3 em mắc bệnh hiểm nghèo: ung thư, máu trắng và bệnh tan máu bẩm sinh.

Cô Nguyễn Thị Đức – giáo viên chủ nhiệm lớp 4A1, trường Tiểu học Vũ Xuân Thiều cho hay, lớp 4A1 có 39 học sinh, Hà Anh là bạn có hoàn cảnh khó khăn và đặc biệt hơn các bạn khác. Có những tháng em phải nghỉ học cả tuần để vào viện điều trị. Những lúc như vậy, Hà Anh luôn khắc phục bằng cách mượn vở của các bạn khác để học bài. Ngoài ra những bài khó con chưa hiểu sau khi đi học lại con trao đổi với các bạn khác ở trong lớp. Những bài khó hơn nữa hay còn khúc mắc ở đâu thì con thường gặp trực tiếp giáo viên chủ nhiệm để hỏi.

Hà Anh cười, ánh mắt ánh lên bao niềm hy vọng với ước mơ được em nuôi dưỡng hàng ngày: Sau này em muốn được trở thành một bác sỹ để chữa bệnh cho mọi người.

Hà Anh là em bé thông minh, sáng dạ, có tinh thần học hỏi cao, hăng hái trong học tập và luôn nằm trong tốp đầu của lớp. Trong các môn học Hà Anh thích nhất môn Toán, tiếng Việt.

Cô bé 9 tuổi ấy đã có 8 năm đồng hành cùng với căn bệnh tan máu bẩm sinh, và cũng chừng ấy thời gian em gắn bó với bệnh bệnh. Với cô bé nhỏ tuổi này, bệnh viện như một ngôi nhà thứ hai, các bác sỹ, y tá như là những người thân quen trong gia đình.

Nỗi đau bệnh tật ngày ngày đeo đẳng, sống cùng em nhưng nó không quật ngã được ý chí của cô gái bé nhỏ này. Với một niềm tin, một tâm hồn trong sáng và nghị lực vươn lên không bao giờ chịu đầu hàng số phận. Hà Anh cười, ánh mắt ánh lên bao niềm hy vọng với ước mơ được em nuôi dưỡng hàng ngày: Sau này em muốn được trở thành một bác sỹ để chữa bệnh cho mọi người./.

I. Tiểu vùng Mekong

Với chiều dài hơn 4.800 km, sông Mekong là con sông dài nhất ở khu vực Đông Nam Á và là con sông lớn thứ 12 trên thế giới. Khu vực Tiểu vùng Mekong bao gồm năm quốc gia Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar, với tổng diện tích gần 2 triệu km2.

Được con sông Mekong bồi đắp, với khí hậu nhiệt đới thuận lợi, Tiểu vùng Mekong có thế mạnh đặc biệt về sản xuất nông nghiệp và là vựa lúa lớn nhất của thế giới. Mức tăng trưởng kinh tế khu vực này cũng rất ấn tượng. Trong năm 2015, bình quân tăng trưởng khu vực này đạt mức 6,1%, trong khi tăng trưởng bình quân của thế giới ở mức 2,5%. Tăng trưởng kinh tế trong khu vực không chỉ dựa vào sản xuất lương thực, mà còn được thúc đẩy bởi quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Với cơ cấu dân số trẻ, năng động, Tiểu vùng Mekong có lợi thế lớn về nguồn nhân lực và là thị trường tiêu dùng tiềm năng.

Bên cạnh đó, Tiểu vùng Mekong có vị trí địa lý đặc biệt, kết nối với các thị trường lớn và các nền kinh tế năng động của Châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ và các nước ASEAN. Với các lợi thế như vậy, Tiểu vùng Mekong có tiềm năng trở thành trung tâm sản xuất–tiêu dùng của ASEAN và là một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu; đóng vai trò cầu nối giao thông, thương mại, đầu tư giữa các nước phía Đông Châu Á.

Trong giai đoạn gần đây, tiềm năng phát triển của Tiểu vùng đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư và các đối tác phát triển. Nắm bắt được xu thể hội nhập khu vực và quốc tế. Đến nay, tại Tiểu vùng Mekong đã hình thành nhiều cơ chế hợp tác trong nội khối các nước Mekong cũng như giữa các nước Mekong với các đối tác lớn như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Trung Quốc, EU.

Với chính sách đúng và thế mạnh vốn có, các nước Mekong đang là một khu vực kinh tế năng động, đóng vai trò động lực phát triển của Đông Nam Á.

II. Lịch sử hình thành và phát triển của các cơ chế Hợp tác ACMECS và CLMV

Trong các cơ chế hợp tác tại Tiểu vùng Mekong, có 4 cơ chế hợp tác nội khối giữa các nước Mekong, bao gồm (trong ngoặc là thời gian thành lập):

(1) Uỷ hội sông Mekong-MRC (1995).

(2) Hợp tácTam giác phát triển Campuchia-Lào–Việt Nam – CLV (1999).

(3) Hợp tác Campuchia–Lào–Myanmar–Việt Nam – CLMV (2003).

(4) Chiến lược Hợp tác Kinh tế Ayeyawady–Chao Phraya-Mekong – ACMECS (2003).

Cơ chế hợp tác giữa các nước Mekong và các đối tác phát triển bao gồm:

(1) Hợp tác tiểu vùng Mekong mở rộng – GMS (1992),

(2) Hợp tác phát triển giữa ASEAN và Lưu vực Mekong – AMBDC (1996)

(3) Hợp tác sông Hằng–sông Mekong – MGC (2000),

(4) Hợp tác Mekong–Nhật Bản (2007),

(5) Sáng kiến Hạ nguồn Mekong (2009),

(6) Hợp tác Mekong–Hàn Quốc (2011),

(7) Những người bạn của Mekong – FLM (2011),

(8) Hợp tác Mekong–Lan Thương (2015).

1. Hợp tác CLMV

1.1. Lịch sử và phát triển

a. Tại HNCC ASEAN-Nhật Bản, tháng 12/2003, Tokyo, Nhật Bản, Lãnh đạo cấp cao các nước Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam (CLMV) đã nhất trí hình thành cơ chế họp Cấp cao giữa bốn nước CLMV. Mục tiêu của Hợp tác CLMV nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, tiến bộ xã hội của các nước CLMV, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước CLMV và các nước ASEAN khác.

b. Hợp tác CLMV tập trung vào 6 lĩnh vực ưu tiên là: (1) Thương mại và Đầu tư; (2) Phát triển nguồn nhân lực; (3) Nông nghiệp; (4) Công nghiệp; (5) Giao thông; (6) Du lịch. Trong 6 lĩnh vực trên, Việt Nam điều phối 2 lĩnh vực là Thương mại và Đầu tư và Phát triển nguồn nhân lực.

c. Về cơ chế hoạt động: hợp tác CLMV có Hội nghị Cấp cao (HNCC), Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao (HNBTNG), Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế (HNBTKT), Quan chức cao cấp (SOM) và 6 Nhóm công tác chuyên ngành.

d. Hợp tác CLMV đến nay đã tổ chức được 7 Hội nghị cấp cao. Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị cấp cao CLMV 4 (2008). Một số kết quả cụ thể qua các kỳ HNCC:

– Hội nghị cấp cao CLMV lần thứ 1 (Vientiane, 11/2004) đã thông qua “Tuyên bố Viêng Chăn về Tăng cường hợp tác và hội nhập kinh tế giữa các nước CLMV” là văn kiện định hướng cho phát triển hợp tác giữa các nước CLMV sau này.

– Tại Hội nghị cấp cao CLMV lần thứ 2 (Malaysia, tháng 12/2005), Thủ tướng bốn nước CLMV đã thông qua Chương trình hành động CLMV và nhất trí bốn nước phối hợp với Thái Lan nghiên cứu khả năng kết hợp hợp tác CLMV và hợp tác ACMECS nhằm tránh trùng lặp và nâng cao hiệu quả hợp tác.

– Hội nghị cấp cao CLMV lần thứ 3 (Philippines, tháng 1/2007) ghi nhận các thỏa thuận về kết hợp Chương trình hành động CLMV và Chương trình hành động Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady-Chao Phraya-Mekong (ACMECS); thông qua Chương trình hành động CLMV 2006 và chỉ đạo các Nhóm Công tác của bốn nước CLMV sớm đề xuất các dự án hợp tác khả thi để trao đổi, thống nhất tại cuộc họp SOM CLMV tại Việt Nam vào đầu năm 2007.

– Hội nghị cấp cao CLMV lần thứ 4 (Việt Nam, 11/2008) đã nhất trí định hướng thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác CLMV, bao gồm thương mại và đầu tư, giao thông, nông nghiệp, công nghiệp và năng lượng, du lịch, và phát triển nguồn nhân lực. Khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân và doanh nghiệp các nước vào tiến trình hợp tác. Hội nghị nhất trí tạo thuận lợi và thúc đẩy các doanh nghiệp nước thành viên hợp tác đầu tư, kinh doanh trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, khoáng sản, thủy điện, phát triển hạ tầng, dịch vụ và logistics… Các nước đánh giá cao Việt Nam thành lập Chương trình Học bổng CLMV. Hội nghị nhất trí giảm tần suất họp Cấp cao CLMV xuống còn hai năm một lần, tổ chức họp Bộ trưởng trước các Hội nghị Cấp cao hoặc giữa hai kỳ Hội nghị Cấp cao nếu cần thiết, tổ chức họp SOM hàng năm.

Các Thủ tướng đã thông qua Danh mục 58 dự án hợp tác CLMV, đồng thời giao các quan chức cao cấp sớm hình thành danh mục dự án ưu tiên kêu gọi tài trợ và xây dựng lộ trình cụ thể triển khai. Hội nghị nhất trí với đề xuất của Lào tổ chức Hội thảo khu vực nhằm huy động hỗ trợ quốc tế cho hội nhập của các nước CLMV vào ASEAN vào đầu năm 2009; trước đó, các quan chức cao cấp sẽ họp để thống nhất danh mục dự án ưu tiên kêu gọi tài trợ.

– Tại Hội nghị cấp cao CLMV lần thứ 5 (Campuchia, 11/2010), bốn Thủ tướng đã trao đổi về tình hình hợp tác trong thời gian vừa qua và thông qua Danh sách 16 Dự án ưu tiên của bốn nước và phối hợp với Ban thư ký ASEAN và các đối tác phát triển thực hiện. Hội nghị đã thông qua Tuyên bố chung Phnôm Pênh về tăng cường hợp tác giữa bốn nước nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển với các nước ASEAN.

– Hội nghị cấp cao CLMV lần thứ 6 (Lào, 03/2013) đã nhất trí về một số định hướng lớn về phát triển CLMV bao gồm: (i) nâng cao tính khả thi và khả năng vận động nguồn lực qua việc điều chỉnh nội dung 10 dự ưu tiên cho sát với nội dung của Sáng kiến Hội nhập ASEAN (IAI); (ii) nâng cao hiệu quả điều phối hợp tác, bao gồm hoàn thiện cơ chế giám sát thực hiện kế hoạch hành động, tổ chức họp các nhóm công tác và họp SOM thường niên định kỳ; (iii) đẩy mạnh hợp tác tạo thuận lợi cho thương mại, đầu tư, du lịch; (iv) tăng cường kết nối thông qua đẩy mạnh hợp tác phát triển các hành lang kinh tế; và (v) đẩy mạnh hợp tác phát triển nhân lực.

– Hội nghị cấp cao CLMV lần thứ 7 (Myanmar, 06/2015), các Nhà Lãnh đạo nhất trí: (i) Tăng cường hợp tác thương mại và đầu tư giữa bốn nước: phối hợp xây dựng các chính sách mới về tạo thuận lợi cho lưu thông thương mại giữa các nước CLMV và thực hiện nghiêm túc các thỏa thuận song phương và đa phương đã ký kết; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp CLMV đầu tư vào thị trường của nhau; xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, năng lượng; (ii) Phát huy tối đa tiềm năng của các Hành lang kinh tế Đông–Tây, Hành lang kinh tế phía Nam (SEC) và Hành lang kinh tế Bắc–Nam (NSEC); nhân rộng mô hình kiểm tra “một cửa, một lần dừng” tại các cặp cửa khẩu quốc tế; và (iii) Xây dựng tiểu vùng CLMV thành một điểm đến du lịch hàng đầu thế giới.

– Hội nghị cấp cao CLMV 8 tổ chức tại Hà Nội, Việt Nam vào ngày 26 tháng 10 năm 2016.

1.2. Tham gia của Việt Nam:

Việt Nam là nước chủ động tham gia tích cực hợp tác CLMV, nhất là đầu tư và cung cấp các khoản hỗ trợ ba nước CLM trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực. Ngoài ra, Việt Nam cũng là nước chủ động đưa ra các sáng kiến hợp tác nhằm đưa hợp tác CLMV đi vào hiệu quả và thực chất hơn.

2. Hợp tác ACMECS

2.1. Lịch sử và phát triển

a. Cơ chế hợp tác Chiến lược Chiến lược kinh tế ba dòng sông Ayeyawady–Chao Phraya–Mekong (ACMECS) được thành lập vào tháng 11/2003 tại Hội nghị Cấp cao Bagan theo sáng kiến của Thái Lan với 4 nước thành viên là Campuchia, Lào, Myanmar, và Thái Lan. Việt Nam chính thức tham gia ACMECS tại HNBT ACMECS lần 1 tại Thái Lan, tháng 11/2004.

Mục tiêu của Hợp tác ACMECS nhằm tăng cường hợp tác kinh tế chung và song phương để khai thác và phát huy lợi thế so sánh giữa các vùng, các nước thành viên, nâng cao sức cạnh tranh và thu hẹp khoảng cách phát triển.

b. Về cơ chế hoạt động: Ngoài HNCC, hợp tác ACMECS còn họp Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao (HNBTNG), Quan chức cao cấp (SOM) và 8 Nhóm công tác chuyên ngành.

c. Hợp tác ACMECS bao gồm 8 lĩnh vực là: (1) Hợp tác Thương mại và Đầu tư; (2) Hợp tác Y tế; (3) Hợp tác Nông nghiệp;(4) Hợp tác Phát triển nguồn nhân lực; (5) Hợp tác Công nghiệp-Năng lượng; (6) Hợp tác Giao thông; (7) Hợp tác Du lịch; (8) Hợp tác Môi trường. Trong 8 lĩnh vực trên, Việt Nam điều phối 2 lĩnh vực Hợp tác Phát triển nguồn nhân lực, Hợp tác Công nghiệp-Năng lượng. Ngoài ra, Việt Nam và Campuchia đồng chủ trì điều phối Hợp tác Môi trường.

d. Hợp tác ACMECS đến nay đã tổ chức được 6 HNCC. Việt Nam đã tổ chức thành công HNCC ACMECS 3 (2008). Một số kết quả cụ thể qua các kỳ HNCC:

– Hội nghị cấp cao ACMECS lần thứ 1 (Myanmar, 2003) đã thông qua “Tuyên bố Bagan” theo đó nêu tầm nhìn, các mục tiêu chính, nguyên tắc triển khai hoạt động của ACMECS, là định hướng cho hợp tác giữa các nước ACMECS trong các giai đoạn sau.

– Hội nghị cấp cao ACMECS giữa kỳ (Philippines, 2007) nhất trí: (i) thông qua Chương trình hành động ACMECS 2006, danh mục dự án ACMECS 2006-2008 và danh mục 14 dự án ưu tiên kêu gọi tài trợ của các Đối tác phát triển; (ii) ghi nhận các thỏa thuận về việc kết hợp Chương trình hành động ACMECS và CLMV; (iii) ưu tiên hợp tác giao thông, nông nghiệp, năng lượng, phát triển nguồn nhân lực và du lịch; (iv) ghi nhận và giao các Bộ trưởng và các Nhóm công tác ACMECS nghiên cứu cụ thể sáng kiến của Thủ tướng Hun Sen về thành lập hiệp hội xuất khẩu gạo ACMECS.

– Hội nghị cấp cao ACMECS lần thứ 3 (Việt Nam, 2008) đã thông qua Tuyên bố các Nhà Lãnh đạo ACMECS về thúc đẩy và tạo thuận lợi thương mại, đầu tư và du lịch, nhất trí ưu tiên hợp tác liên kết kinh tế, đặc biệt là thúc đẩy thương mại và đầu tư nội khối nhằm đối phó với thách thức và biến động bất lợi của suy giảm kinh tế thế giới. Bên cạnh đó, Hội nghị đã nhất trí thành lập nhóm công tác về môi trường.

– Hội nghị cấp cao ACMECS lần thứ 4 (Campuchia, 2010) đã trao đổi về việc triển khai hợp tác trong thời gian vừa qua trong các lĩnh vực: thương mại đầu tư, công nghiệp năng lượng, phát triển nguồn nhân lực, giao thông vận tải và lĩnh vực hợp tác mới là môi trường. Hội nghị đã thông qua Tuyên bố chung Phnom Penh trong đó đề cập sơ bộ về hợp tác gạo và Chương trình Hành động ACMECS. Nhân dịp HNCC ACMECS, Campuchia đã tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp ACMECS lần thứ II. Diễn đàn cũng đã quyết định thành lập Hội đồng doanh nghiệp chung của các nước ACMECS nhằm tăng cường sự tham gia của khối tư nhân vào hợp tác giữa năm nước.

– Hội nghị cấp cao ACMECS lần thứ 5 (Lào, 2013) các nhà Lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố Vientiane và Chương trình hành động ACMECS giai đoạn 2013-2015, theo đó gắn kết hơn nữa hợp tác ACMECS với quá trình xây dựng Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2015 và thực hiện Kế hoạch tổng thể về kết nối ASEAN, nâng cao tính cạnh tranh, vai trò và vị trí của các nước ACMECS trong chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu. Chương trình hành động nêu rõ các định hướng hợp tác cụ thể trong các lĩnh vực công nghiệp-năng lượng, du lịch, thương mại-đầu tư, nông nghiệp, phát triển nguồn nhân lực, kết nối giao thông, y tế và an sinh xã hội, và môi trường. Hội nghị cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao tính khả thi của các dự án, nhất trí các nước cần sớm xây dựng nội dung chi tiết cho 28 dự án ưu tiên và phối hợp với Ban thư ký ASEAN để vận động tài trợ từ các đối tác phát triển.

– Hội nghị cấp cao ACMECS lần thứ 6 (Myanmar, 6/2015) đã thông qua Tuyên bố Naypyidaw và Kế hoạch hành động giai đoạn 2016–2018. Mục tiêu chính của Kế hoạch hành động là đưa ACMECS trở thành điểm đến hàng đầu về đầu tư và du lịch, hình thành cơ sở sản xuất thống nhất trong khu vực ACMECS, đặc biệt là ở các khu vực biên giới, tận dụng cơ hội mới mà Cộng đồng Kinh tế ASEAN đem lại. Cụ thể, với tám lĩnh vực hợp tác ưu tiên (tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư, nông nghiệp, công nghiệp và năng lượng, kết nối giao thông, du lịch và phát triển nguồn nhân lực, y tế và môi trường), Kế hoạch Hành động ACMECS giai đoạn 2016-2018 sẽ tập trung: (i) Hỗ trợ các nước ACMECS trở thành các nhà cung cấp hàng đầu khu vực và thế giới về nông sản, trong đó chú trọng hợp tác sản xuất gạo giữa các nước ACMECS và với các đối tác phát triển; khuyến khích mô hình hợp tác sản xuất bao tiêu giữa các nước; (ii) Mở rộng hợp tác thương mại và đầu tư giữa các nước và tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và dịch vụ trong khu vực, chú trọng phát triển các cửa khẩu quốc tế và nhân rộng mô hình kiểm tra “một cửa, một lần dừng”; (iii) Khuyến khích phát triển các cơ sở sản xuất dọc khu vực biên giới, trong đó có khu công nghiệp, đặc khu kinh tế; tăng cường kết nối khu vực thông qua phát triển vận tải đa phương thức; (iv) Tạo thuận lợi cho giao thông giữa các nước thông qua phát triển hạ tầng mềm và xây dựng các tuyến đường còn thiếu dọc các hành lang kinh tế; (v) Phát triển du lịch bền vững và hiện thực hóa ý tưởng “Năm quốc gia, một điểm đến”; (vi) Nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của lực lượng lao động; (vii) Hợp tác phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm; (viii) Hợp tác quản lý và phát triển bền vững lưu vực các dòng sông Ayeyawady–Chao Phraya–Mekong, trong đó có thúc đẩy các hoạt động đánh giá tác động môi trường xuyên biên giới, giải quyết các vấn đề về môi trường.

– Hội nghị cấp cao ACMECS lần thứ 7 tổ chức tại Hà Nội, Việt Nam vào ngày 26 tháng 10 năm 2016.

2.2. Tham gia của Việt Nam:

Việt Nam là nước chủ động đưa ra các sáng kiến để thúc đẩy hợp tác ACMECS và điều phối lĩnh vực công nghiệp và phát triển nguồn nhân lực. Vào tháng 11/2008, Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị cấp cao ACMECS 3 tại Hà Nội. Việt Nam cũng đã đề xuất và được các nước thống nhất về việc thành lập Nhóm công tác về môi trường.

III. Vai trò của các cơ chế Hợp tác ACMECS và CLMV tại Tiểu vùng Mekong

Là hai cơ chế hợp tác nội khối giữa các nước trong Tiểu vùng Mekong, Hợp tác Campuchia–Lào–Myanmar–Việt Nam (CLMV) và Chiến lược Hợp tác Kinh tế Ayeyawady–Chao Phraya–Mekong (ACMECS) ra đời với mục đích chính là thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng và hội nhập kinh tế của các nước Tiểu vùng trong ASEAN và trên trường quốc tế, hỗ trợ xây dựng Cộng đồng ASEAN. Sau hơn 13 năm hoạt động, hợp tác CLMV và ACMECS đã đạt được những kết quả khả quan, giúp thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa các nước Tiểu vùng Mê Công, thu hẹp khoảng cách phát triển trong ASEAN, đồng thời tăng cường tiếng nói của các thành viên trong quá trình hội nhập khu vực và quốc tế.

Trong giai đoạn phát triển mới của Tiểu vùng, hai cơ chế hợp tác CLMV và ACMECS sẽ đóng vai trò quan trọng giúp các nước Tiểu vùng vượt qua các thách thức chung, nâng cao năng lực cạnh tranh, nắm bắt các cơ hội phát triển mới. Với tầm nhìn như vậy, hợp tác CLMV và ACMECS sẽ tập trung hướng tới các chương trình, dự án cụ thể trong các lĩnh vực ưu tiên như xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông; hài hòa hóa các quy trình, thủ tục trao đổi hàng hóa, dịch vụ, vốn qua biên giới; phát triển công nghiệp – nông nghiệp; tăng cường phát triển văn hóa – du lịch và giao lưu nhân dân; phát triển nguồn nhân lực thông qua các chương trình học bổng và dạy nghề; bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững. Hai cơ chế này sẽ tiếp tục là nền tảng để các nước Mekong phối hợp nỗ lực, củng cố lòng tin, đối thoại tìm kiếm giải pháp cho các thách thức chung như vấn đề nguồn nước, biến đổi khí hậu, dịch bệnh v.v… trên cơ sở hài hòa lợi ích của tất cả các bên. Việc tăng cường hợp tác và kết nối cũng giúp nâng cao vai trò và tiếng nói của các nước Mekong trong quá trình hội nhập khu vực và quốc tế. Tuy nhiên, do hạn chế về nguồn lực tài chính và con người, để hai cơ chế này phát huy được hết hiệu quả, yêu cầu trước mắt đặt ra là cần cải tiến phương thức và lựa chọn lĩnh vực hợp tác ưu tiên phù hợp với bối cảnh mới và nhu cầu phát triển của các nước thành viên, đồng thời tăng cường sự phối hợp với các cơ chế khu vực và tiểu vùng khác.

IV. Hội nghị Cấp cao ACMECS 7 và CLMV 8

Hội nghị cấp cao ACMECS lần thứ bảy và Hội nghị cấp cao CLMV lần thứ tám sẽ được tổ chức tại Hà Nội từ ngày 24-26/10/2016. Với chủ đề “Hướng đến một tiểu vùng Mekong năng động và thịnh vượng: Nắm bắt cơ hội, Định hình tương lai”, Hội nghị là dịp để các nhà Lãnh đạo xem xét tình hình thực hiện các kế hoạch hành động đã được thông qua thống nhất các biện pháp hợp tác nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế, thúc đẩy hội nhập khu vực và ứng phó với các thách thức chung, vì sự phát triển bền vững và thịnh vượng của Tiểu vùng.

V. Đóng góp của Việt Nam

Là nước chủ nhà của hai Hội nghị cấp cao ACMECS lần thứ bảy và CLMV lần thứ tám, Việt Nam đã tích cực phối hợp cùng các nước xây dựng các văn kiện của Hội nghị, thể hiện rõ quyết tâm thúc đẩy các nội dung hợp tác thiết thực, cụ thể và tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động của hai cơ chế hợp tác. Để hợp tác đạt được những tiến bộ mới, Việt Nam đã đóng góp một số sáng kiến hợp tác cụ thể như ý tưởng xây dựng tuyến đường cao tốc kết nối Hà Nội–Vientiane, triển khai nghiên cứu khả thi mở tuyến đường kết nối Rangoon-Mâythila-Talay-Cengláp (Myanmar)-Xiêngcooc–Luôngnậmthà–Ôđômxay–Mường Khoa (Lào)–Tây Trang–Hà Nội (Việt Nam) để tạo thuận lợi cho việc di chuyển hàng hóa và con người, tiến tới kết nối thông suốt giữa các nước trong khu vực Mekong; tiếp tục triển khai Quỹ học bổng CLMV do Chính phủ Việt Nam tài trợ giai đoạn 2016–2020 hay sáng kiến thúc đẩy công nhận về bằng cấp giữa các nước trong hợp tác CLMV.

Bên cạnh đó, nhận thức rõ tầm quan trọng của việc thực hiện Chương trình Nghị sự về Phát triển bền vững đến 2030 của Liên hợp quốc trong sự phát triển của Tiểu vùng Mekong, Việt Nam cũng tích cực thúc đẩy các nội dung hợp tác hướng đến sự phát triển xanh và bền vững như phát triển nông nghiệp thông minh, bảo vệ môi trường hiệu quả, quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước và sử dụng năng lượng hiệu quả trong hợp tác ACMECS.

Một sáng kiến nổi bật của Việt Nam tại Hội nghị lần này là việc tăng cường sự tham gia của các đối tác phát triển và khu vực tư nhân trong các hoạt động của hai cơ chế hợp tác. Để tăng cường hơn nữa tiếng nói của các nước trong Tiểu vùng, thu hút sự quan tâm của các đối tác phát triển nhằm huy động nguồn lực phát triển cho Tiểu vùng, Hội nghị lần này không chỉ có sự tham dự của Lãnh đạo Cấp cao các nước Mekong mà còn có đại diện của các đối tác phát triển lớn và các tổ chức quốc tế như Liên Hợp quốc (LHQ), Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB). Lần đầu tiên, Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới về khu vực Mekong (WEF-Mekong) được tổ chức cùng dịp với các Hội nghị cấp cao ACMECS và CLMV nhằm quảng bá tiềm năng của khu vực Mekong tới cộng đồng doanh nghiệp quốc tế. Hội nghị WEF-Mekong sẽ mang đến những những ý tưởng sáng tạo và cơ hội hợp tác mới giữa các tập đoàn hàng đầu thế giới và các doanh nghiệp uy tín của khu vực, góp phần thu hút luồng vốn đầu tư cho phát triển cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và tăng cường kết nối tại khu vực Mekong.

Với những nỗ lực chuẩn bị và những sáng kiến của Việt Nam trong vai trò nước chủ nhà Hội nghị, cùng sự tham gia tích cực của các nước thành viên, Hội nghị cấp cao ACMECS7, Hội nghị cấp cao CLMV 8 và Hội nghị WEF-Mekong sẽ đưa hợp tác khu vực tiểu vùng Mê Công bước sang giai đoạn mới, đóng góp ngày càng nhiều hơn cho sự phát triển bền vững và thịnh vượng chung ở khu vực./.

“Bây giờ, em chỉ cần được… đi học,” lời chia sẻ của cậu bé mồ côi Đoàn Văn Trung (xã Bình Nguyên, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình) và nụ cười buồn của em cứ ám ảnh tôi trong suốt chặng đường từ Thái Bình về Hà Nội.

Chúng tôi đến thăm Trung khi trời đã chuyển sang Thu với cái se lạnh heo may đầu mùa buồn man mác, theo lời kể của một người bạn về một cậu bé nghèo, hoàn cảnh rất đặc biệt, học giỏi và ngoan ngoãn, nhưng đang đứng trước nguy cơ phải nghỉ học vì quá khó khăn.

Căn nhà nhỏ trống tuyềnh toàng, nằm sâu giữa xóm, những mảng tường đã bong tróc lớp vữa bên ngoài, để lộ ra gạch mộc loang lổ. Ở một góc phòng, khói hương nghi ngút với bài vị của bà nội Trung, nơi chiếc bàn nhang vừa mới lập ít ngày, bức di ảnh nhòa trong màu khói. Nơi ấy, vốn là vị trí của chiếc giường ọp ẹp, nơi bà nội Trung vẫn nằm co ro trong những ngày cuối đời trong cơn bạo bệnh.

Liền đó, trong căn buồng nhỏ, giữa những chăn màn đã ngả màu thời gian bạc phếch quyện với mồ hôi và ẩm mốc, thành một thứ màu nâu vàng nhờ nhờ, bác gái Trung [bác không lập gia đình, ở cùng ông bà – PV], nằm liệt một chỗ, không tự đi lại được.

Bên chiếc bàn nhỏ cũ kỹ, ông Đoàn Văn Biêu, ông nội Trung, đã gần 80 tuổi, không cầm được nước mắt khi có người hỏi thăm về hoàn cảnh gia đình mình.

Nỗi đau chồng lên nỗi đau

Giữa những khoảng lặng đi vì nghẹn ngào, ông kể câu chuyện của gia đình mình, như những thước phim quay chậm và buồn. Bố Trung bất ngờ mất vì tai nạn giao thông khi em vừa tròn 10 tuổi. Chỉ 5 ngày sau đó, mẹ em đột ngột bỏ đi.

Trong vòng chưa đầy một tuần lễ, nỗi đau chồng lên nỗi đau, mái ấm gia đình tan nát, Trung và em trai mới chỉ lên 4 tuổi bỗng chốc bơ vơ giữa cuộc đời.

Nhìn các cháu rồi lại ngước nhìn di ảnh con trai, ông lặng đi trong đau đớn, rồi nghẹn ngào kể: “Vợ chồng tôi lúc đó đón cháu về nuôi, có rau ăn rau, có cháo ăn cháo. Hai đứa rất chăm ngoan, chẳng mấy khi để cho ông bà phải phiền lòng, đặc biệt là Trung. Cháu học rất giỏi, luôn đứng đầu khối, được thầy cô và bạn bè yêu mến. Năm nay cháu vừa lên cấp ba, nhưng tôi không biết có đủ sức cho cháu ăn học tiếp không vì nhiều tốn kém, mà tôi thì đã già yếu quá rồi…”

Ước mơ của cậu học sinh giỏi ấy là có thể vào lớp chuyên văn của trường Trung học phổ thông chuyên Thái Bình và trở thành thầy giáo dạy văn, đứng trên bục giảng và nuôi dưỡng tâm hồn cho những học trò.

“Bà nhà tôi mắc bệnh nan y. Bác gái của cháu thì ốm yếu, hơn một năm chỉ nằm một chỗ, không thể tự đi lại được. Một mình tôi mà nhà có 5 miệng ăn. Hai đứa trẻ đang tuổi ăn tuổi học. Hai mẹ con bà ấy thì đều ốm nặng, mỗi người nằm một góc nhà, cần tiền thang thuốc. Mà tôi bây giờ không làm được nhiều như trước nữa… nhưng tôi cũng gắng hết sức. Ấy nhưng thuốc thang mãi rồi mà bà ấy cũng vừa bỏ tôi, bỏ cháu mà đi…”

Ông khóc nấc lên thành tiếng, rồi lại vội nâng cánh tay với chiếc áo bay bộ đội sờn cũ lên lau hai hàng nước mắt đã lăn dài trên gương mặt già nua khắc khổ.

Tôi thấy mình như có lỗi. Ngồi đối diện tôi, người ông đã gần 80 tuổi, nhưng những vất vả và đau đớn của cuộc đời còn làm ông già hơn so với tuổi, đang co rúm trong nỗi đau tuyệt vọng.

“Địa phương người ta cũng quan tâm lắm, hỗ trợ được gì là hỗ trợ. Trước thấy hoàn cảnh gia đình ngày càng túng quẫn, họ có liên hệ để tôi có thể đưa cháu vào làng trẻ SOS. Tôi cay đắng lắm, nhưng giờ tôi cũng gần đất xa trời rồi, người già như tàn than rạ, nghĩ đến tương lai của hai cháu, tôi cũng xuôi lòng. Nhưng bà vợ tôi khi ấy nhất quyết không nghe. Bà ấy bảo, khi nào bà ấy vẫn còn sống, vẫn còn thở, thì không để cháu bơ vơ… Thế là lại thôi…”

Những ước mơ nhỏ dần

Niềm an ủi lớn nhất của ông là anh em Trung tuy thiếu vắng cha mẹ nhưng rất ngoan. 9 năm liền, Trung luôn là học sinh giỏi và đạt nhiều thành tích trong các cuộc thi.

Những ngày cuối tháng 5/2016, trong khi các bạn đang tất bật với việc ôn thi trung học phổ thông, Trung vẫn phải tranh thủ những giờ không lên lớp để phụ giúp ông những việc trong nhà, từ cơm nước, lợn gà, quét dọn nhà cửa, bưng cơm rót nước, giúp bà và bác những khi cần di chuyển.

Cuộc sống quá khó khăn và khắc nghiệt như càng làm cho cậu học trò nhỏ ấy mạnh mẽ hơn so với vẻ bề ngoài mảnh khảnh.

Trung kể: “Nhiều khi nhìn bạn bè ríu rít bên cha mẹ, em cũng thấy tủi lòng, nhưng em có ông bà yêu thương, bạn bè và thầy cô yêu thương, nên theo thời gian, nỗi đau thiếu vắng cha mẹ cũng vơi dần. Em chỉ nghĩ mình phải cố gắng sống và học cho thật tốt để ông bà vui, để sau này có thể chăm sóc khi ông bà già yếu, có thể giúp đỡ những người khó khăn như mọi người đang giúp đỡ em bây giờ…”

Ước mơ của cậu học sinh giỏi ấy là có thể vào lớp chuyên văn của trường Trung học phổ thông chuyên Thái Bình và trở thành thầy giáo dạy văn, đứng trên bục giảng và nuôi dưỡng tâm hồn cho những học trò. “Nhưng em biết đấy chỉ là ước mơ thôi vì học trường chuyên rất tốn kém. Em đang học lớp 10, trường Trung học phổ thông Bắc Kiến Xương, vừa gần nhà, đỡ chi phí, lại có thể chăm sóc cho ông, cho bác và cho em được nhiều hơn,” Trung chia sẻ.

Rồi như chợt nhớ đến hoàn cảnh thực tại của mình, Trung cười buồn: “Bây giờ, em chỉ muốn được… đi học.”

Nhìn ánh mắt em, tôi thấy nghẹn lòng cho những ước mơ cứ thu hẹp dần ấy.

Nói về cậu học trò nhỏ của mình, cô Trần Mỹ Anh, giáo viên chủ nhiệm năm lớp 9 của Trung, xúc động cho biết em thường xuyên phải nhịn ăn đến lớp. Sách vở, đồ dùng học tập, đến cả áo quần cũng phải đi xin để dùng lại. Khó khăn, thiếu thốn, nhưng Trung chưa bao giờ phải để thầy cô phải nhắc nhở về chuyện học hành.

“Em là lớp trưởng gương mẫu, là học sinh xuất sắc của trường, được bạn bè yêu mến. Em cũng luôn nhiệt tình trong các phong trào của lớp, của trường. Em bảo ước mơ sau này làm thầy giáo, có thể mang năng lực của mình, cái tâm của mình giúp đỡ những thế hệ mai sau. Mỗi lần nhìn cậu học trò nhỏ của mình, nghĩ về tương lai của em, tôi thấy rất xót xa…”

Đó không chỉ là lo lắng của cô Mỹ Anh, mà còn là của cả ban giám hiệu trường Trung học cơ sở xã Bình Nguyên. Chia sẻ với chúng tôi, thầy Hiệu trưởng Trần Tuấn Hùng bần thần nói: “Chúng tôi đã miễn hết cho anh em Trung mọi khoản đóng góp. Xin được hỗ trợ ở đâu, chúng tôi đều dành suất cho em, từ sách, vở, cái đèn học hay quà tết. Nói là dành suất vì mỗi khi cậu lớp trưởng ấy giới thiệu học sinh khó khăn của lớp để tặng quà, em đều nhường cho bạn khác. Em bảo mình đã nhận nhiều rồi.”

Hướng ánh nhìn lên dãy phòng học, thầy buồn rầu bảo: “Nhưng năm nay em đã tốt nghiệp, hoàn cảnh Trung quá khó khăn, chúng tôi rất lo không biết khi học tiếp lên cấp ba em có khả năng theo học hay không…”

Nếu phương Đông và phương Tây có thể gặp nhau để giao lưu các nền văn hóa, thì khó có thể tìm được nơi nào phù hợp hơn Azerbaijan.

Nằm về phía đông nam của vùng Caucasus, trải dài hơn 800km từ biển Đen ra biển Caspian, ngay tại ngã cửa ngõ của Châu Âu và Châu Á, Azerbaijan có một vị trí địa lý độc đáo, và vẫn giữ được ý nghĩa của nó cho các liên kết kinh tế và văn hóa thế giới.

Tên hiện nay của đất nước từng được những người Arab biết đến vào thế kỷ thứ 7. Một thời gian ngắn trước khi qua đời, nhà thám hiểm nổi tiếng người Na Uy tên là Thor Heyerdahl đã đến thăm Azerbaijan để tìm kiếm bằng chứng về những mối liên hệ giữa nền văn hóa của người Viking cổ đại và những tổ tiên của người Azerbaijan trên các bia đá khắc chữ ở khu vực lân cận của vùng Qobustan.

Ngày nay, Cộng hòa Azerbaijan là một quốc gia đa sắc tộc, nơi có đan xen nhiều nền văn hóa.

96 năm về trước, bằng việc thông qua “Bản tuyên ngôn độc lập” lịch sử, nước cộng hòa dân chủ có quốc hội – nước Cộng hòa Dân chủ Azerbaijan đã lần đầu tiên được hình thành ở phương Đông và trong toàn bộ thế giới Hồi giáo.

Một mặt, nước Cộng hòa Dân chủ Azerbaijan mang trong mình các giá trị dân chủ châu Âu cùng với các đặc điểm của nền văn hóa phương Đông, mặt khác, đất nước này cũng lưu giữ lại các giá trị dân tộc trường kì truyền thống.

Đến với Azerbaijan, du khách có thể trải nghiệm mọi cung bậc của thiên nhiên, bởi nơi đây là vùng đất của sự phong phú và đa dạng – vùng đất của cả lửa và băng.

Điều này không có gì ngạc nhiên vì các vùng khí hậu của quốc gia này bao gồm từ những vùng núi cao đầy tuyết của khu vực Caucasus đến nhiệt đới ẩm ướt ở vùng đất thấp Lankaran và Talis. Azerbaijan có tới 9 trong số 11 vùng khí hậu hiện có trên hành tinh này.

Cảnh quan thay đổi từ khô, nóng bán sa mạc, đến vùng cao nguyên phủ tuyết trắng và sông băng.

Toàn cảnh ngày nay của Azerbaijan, với những ngọn núi cao, vùng cao nguyên núi lửa, hẻm núi sâu, vùng đồng bằng, thung lũng và bờ biển đã được hình thành qua hàng triệu năm.

Phía bắc Azerbaijan là dãy Caucasus, về phía tây nam là vùng cao nguyên rộng lớn, ở phía đông là đồng bằng Kur-Araz rộng lớn.

Đất nước được bao viền với các thung lũng dốc và vùng đồng bằng. Vì vậy, bề mặt của Azerbaijan giống như một khay khổng lồ với các cạnh sắc nét núi, dốc ra biển Caspian.

Không xa bờ biển Caspian, còn có hai quần đảo bùn đảo núi lửa nổi lên từ biển: quần đảo Apsheron, gần bán đảo Apsheron, và Baky quần đảo gần bờ biển của Gobustan và vùng đất thấp Kur-Araz.

Thiên nhiên hoang sơ, những suối nước khoáng, đặc trưng về văn hóa, ẩm thực, tất cả đã giúp Azerbaijan trở thành thị trường đầy triển vọng trên bản đồ du lịch thế giới.

Đến với Azerbaijan, người ta có thể khám phá những địa điểm nổi tiếng với những di sản văn hóa lâu đời như thành phố Baku với thành phố cổ Icheri Sheher, cung điện Shirvan Shahs và tháp Maiden.

Baku, thủ đô của Azerbaijan, là trung tâm chính trị, văn hóa và kinh tế của quốc gia này và của vùng Kavkaz. Baku thường được ví như một Dubai của vùng Caucacus bởi sự sang trọng và tràn ngập nhãn hàng hiệu.

Những du khách thích khám phá lịch sử cũng có thể tìm đến với những địa điểm đầy thú vị như bảo tàng ngoài trời nổi tiếng Qobustan với những bức tranh được khắc, vẽ trên đá của thời kỳ đồ đá mới (Neolithic) – được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới. Địa điểm có một không hai này hiện đang lưu giữ khoảng 4.000 bức tranh được khắc từ khoảng 12.000 năm trước.

Hoặc đến với Ganja – thành phố với những địa danh nổi tiếng như lăng mộ của Nizami, Bảo tàng Trung ương, lăng mộ của Javad Khan, nhà thờ Hồi giáo Shah Abbas, bồn tắm thời trung cổ, nhà khách thời trung cổ “Karvansaray.”

Là vùng đất của núi lửa, Azerbaijan cũng nổi tiếng với những khu suối khoáng nóng.

Thành phố Lankaran tọa lạc trên bờ biển Caspien với những bãi biển cát vàng, các dòng suối khoáng và nhiều vườn hoa công viên với rất nhiều loài động vật, thực vật định cư ở đó. Núi lửa phun bùn ở phía tây nam Baku được một hồ chứa khổng lồ dưới lòng đất “nuôi dưỡng”.

Ẩm thực của Azerbaijan đã được cả phương Đông và châu Âu công nhận, được ghi lại trong những văn bản cổ xưa của nhà sử học và du hành nổi tiếng.

Lịch sử nghệ thuật tạo ra những công thức nấu ăn ở Azerbaijan đã có nhiều thế kỷ, được dựa trên kinh nghiệm phong phú của những đầu bếp có tính kế thừa vẫn còn hiện diện đến tận ngày nay.

Không ngạc nhiên khi đất nước Azerbaijan nổi tiếng là vùng đất của những người sống trăm tuổi. Các nhà khoa học giải thích hiện tượng này do khí hậu thuận lợi, lối sống, thực phẩm hữu cơ và chế độ dinh dưỡng tốt. Những người sành ăn nhất từ khắp nơi trên thế giới đã đến với đất nước này để nếm hương vị tinh tế của những món ăn Azerbaijan.

Một trong những lý do khiến Azerbajain có thể đẩy mạnh du lịch còn là nhờ sự ổn định về chính trị và nền kinh tế phát triển giúp cải thiện cơ sở hạ tầng.

Tình hình chính trị nội bộ Azerbaijan trong những năm gần đây nhìn chung ổn định do thực hiện chính sách chuyển đổi thể chế từng bước. Azerbaijan đã thực hiện chính sách cải cách hành chính mạnh mẽ, tăng trách nhiệm của công chức và toàn bộ hệ thống hành pháp nói chung, tăng cường đấu tranh chống tham nhũng, thực hiện chính sách quan tâm phát triển văn hóa, xã hội, chăm lo đời sống và nâng cao thu nhập cho người dân.

Tháng 10/2013, tại Azerbaijan đã tiến hành bầu cử Tổng thống. Đương kim Tổng thống Ilham Aliyev tái đắc cử lần thứ 3 với số phiếu áp đảo (86%).

Nền kinh tế Azerbaijan được The Economist đánh giá là phát triển nhanh thứ hai trong số 179 quốc gia về tăng trưởng GDP bình quân đầu người trong giai đoạn 2001-2010.

Còn theo Báo cáo Tính Cạnh tranh Toàn cầu WEF 2015-201, đây là nền kinh tế cạnh tranh thứ bốn mươi trong số 148 quốc gia và đứng thứ nhất trong Khối thịnh vượng chung của các thành viên nhà nước độc lập.

Trong 10 năm qua GDP tăng 3 lần, GDP không tính đến dầu khí tăng 2,5 lần, GDP bình quân đầu người tăng 2,6 lần, dự trữ ngoại tệ chiến lược tăng 29 lần.

Các dự án năng lượng, giao thông và cơ sở hạ tầng lớn cũng đã được triển khai, đã và đang tiến hành xây dựng các cảng biển ,sân bay và đường xá mới, như cảng biển ALAT và tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars.

Azerbaijan đã trở thành một trong những nước đang phát triển tích cực và năng động trên thế giới và đang được tích hợp vào cộng đồng quốc tế, điều này khiến cho Azerbaijan trở thành đối tác dễ nhận biết và đáng tin cậy trên trường quốc tế.

Với Việt Nam, quan hệ truyền thống ấm áp và thân thiện giữa Azerbaijan và Việt Nam đã phát triển trong những năm trước khi Azerbaijan tách ra độc lập.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm Azerbaijan vào năm 1959 và đề nghị các nhà lãnh đạo của đất nước này giúp Việt Nam xây dựng ngành sản xuất dầu mỏ.

Phía Azerbaijan đã không bỏ qua lời đề nghị này và do đó, hàng ngàn chuyên gia Azerbaijan đã tham gia vào quá trình tái thiết và phát triển sau chiến tranh Việt Nam và những sinh viên Việt Nam đã theo học đại học và sau đại học tại Azerbaijan.

Hiện nay, quan hệ giữa nước Cộng hòa Azerbaijan và nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đang phát triển tích cực, mối quan hệ hợp tác đôi bên cùng có lợi được phát triển sâu rộng./.

If the East and West can ever meet for a dialogue of cultures, they can hardly find a better place than Azerbaijan.

Located in the southeastern part of the Caucasus, stretches over 800 km from the Black Sea to the Caspian Sea, at the intersection of Europe and gateway to Asia, Azerbaijan has a unique geographical location, and retains its meaning for economic integration and world culture.

Current name of the country used to be known by the Arabians in the 7th century. Shortly before his death, the famous explorer named Norwegian Thor Heyerdahl visited Azerbaijan to seek evidence of the relationship between the cultures of the ancient Vikings and the ancestors of the people of Azerbaijan on the steles in the adjacent area of the Qobustan.

Today the Republic of Azerbaijan is a multi-confessional and multinational country, where different cultures intertwine.

98 years ago, with the adoption of historic “Declaration of Independence” the first parliamentary democratic republic – Azerbaijan Democratic Republic was created in the East and in the whole Muslim world.

The Azerbaijan Democratic Republic bringing together European democratic values and features of Eastern culture on one side, with secular and national values on the other, established a legal and secular state.

Visiting Azerbaijan, tourists can enjoy every scale of nature, since this is the land of diversity and variety – the land of both fire and ice.

This is not surprising because the national climate zones range from the high snowy mountains of the Caucasus region to tropical moist lowland Lankaran and Talis. Azerbaijan contains 9 out of the 11 climatic zones. The landscape varies from dry, hot semi-deserts, to snow-capped highlands and glaciers.

The present-day panoramic view of Azerbaijan, with its high mountains, volcanic highlands, deep canyons, plains, valleys and coastlines has been forming over millions of years. In the north of Azerbaijan is the Caucasus, in the southwest is vast highland, and the east is the huge Kur-Araz lowland.

It is edged with sloping valleys and lowlands. Thus, the surface of Azerbaijan resembles a gigantic tray with sharp mountainous edges, sloping to the Caspian Sea.

Not far from the Caspian coastline, two archipelagoes of mud volcano isles emerge from the sea: the Apsheron archipelago, near the Apsheron Peninsula, and the Baky archipelago near the coasts of Gobustan and the Kur-Araz lowland.

Untouched nature, mineral springs, unique culture, cuisine, all helped Azerbaijan become a promising market on the world tourism map.

Coming to Azerbaijan, one can discover famous places with long-standing culture heritage such as Icheri Sheher ancient city in Baku, Shirvan Shahs palace and Maiden tower.

Baku, Azerbaijan’s capital, is the center of politics, culture and economy of this country and of the Caucasus. Baku often referred to as Dubai of the Caucacus because of its luxury and full of famous brands.

Travelers interested in exploring the history and can look into exciting places such as the renowned open-air museum Qobustan with paintings of the Neolithic area carved on rocks – which was included in the world heritage list by UNESCO. This unique place currently store 4000 pictures which were carved nearly 12000 years ago.

Or visitors can come to Ganja – the city with famous landmarks such as the mausoleum of Nizami, Central Museum, Javad Khan’s tomb, Shah Abbas mosque, medieval bath, medieval guest house “Karvansaray.”

Being a land of volcanoes, Azerbaijan is also famous for hot spring area.

Lankaran city located on the Caspien coast with golden sandy beaches, mineral springs and many garden park with lots of animals and plants settled there. Volcanic mud in the southwest of Baku is a huge reservoir “nurtured” underground.

Azerbaijan’s cuisine is both Oriental and European recognition, are recorded in the ancient texts of famous historians and travelers. The history of recipe creation in Azerbaijan has for centuries, based on various experience of chefs and are inherited until now.

No wonder why Azerbaijan is well-known for hundred-year-old people. Scientists explain this phenomenon by favorable climate, lifestyle, organic foods and good nutrition. Most connoisseurs of food from around the world have come to this country to taste the delicate flavors of the Azerbaijani’s cuisine.

One of the possible reasons why Azerbajain tourism boost is also due to political stability and economic development, which help improve infrastructure.

Generally speaking, internal political situation in Azerbaijan in recent years is stable because of implementing step by step institution transformation policy. Azerbaijan has implemented administrative reforms, very strongly, increased accountability of public servants and entire law enforcement system in general, strengthened the fight against corruption and implemented development policies regarding culture, society, took care of lives and increased income for people.

In 10/2013, a President vote was conducted in Azerbaijan. Incumbent President Ilham Aliyev was 3rd times re-elected with the overwhelming votes (86%).

Azerbaijan’s economy is rated as the second fastest growing country out of 179 countries regarding GDP per capita in 2001-2010 by The Economist.

According to World Competitiveness Report WEF 2015-201, this is the 40th most competitive economy out of 148 countries and the 1st place in the Commonwealth Independence States.

In the past 10 years GDP has increased by 3 times, GDP excluding oil and gas increased 2.5 times, GDP per capita increased by 2.6 times, strategic foreign currency reserves increased by 29 times.

Huge energy, transport and infrastructure projects have been implemented, the new sea and air ports, and roads were and under the built, such as Alat sea port and Baku-Tbilisi-Kars railway.

Azerbaijan has become one of the active and dynamic developing countries of the world and is being integrated into the International Community which makes it recognisable and reliable partner in the international arena.

Traditionally warm and friendly relations between Azerbaijan and Vietnam have developed in the years prior to the restoration of independence of Azerbaijan.

President Ho Chi Minh visited Azerbaijan in 1959 and suggested the leaders of this country to help Vietnam develop the petroleum production industry.

Azerbaijani side has not ignored this offer and therefore, Azerbaijan has thousands of experts involved in the process of reconstruction and development after the Vietnam War and the Vietnamese students have attended graduate and post-graduate in Azerbaijan.

Currently, relation between the Republic of Azerbaijan and the Socialist Republic of Vietnam is developing actively. Mutual benefit cooperation relations are extensively developed./.

Đây là một so sánh không thiên vị về quan điểm chính trị và chính sách của bà Hillary Clinton và ông Donald Trump, hai ứng viên tranh cử tổng thống thuộc đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa.

Hai ứng viên này đã thể hiện quan điểm trùng khớp với nền tảng chính trị của đảng mà họ đại diện trên nhiều vấn đề – bà Clinton ủng hộ sự lựa chọn, ông Trump đề cao sự sống; bà Clinton ủng hộ đạo luật Ước Mơ và một con đường hướng đến quyền công dân cho những người nhập cư không có giấy tờ, trong khi ông Trump muốn trục xuất tất cả những người này và xây một bức tường ở biên giới với Mexico; bà Clinton muốn mở rộng các điều luật kiểm soát súng, ông Trump thì ngược lại; bà Clinton muốn tăng thuế với những hộ có thu nhập cao, trong khi ông Trump muốn cắt giảm thuế cho tất cả mọi người.

Ở các vấn đề khác, sự phân biệt giữa họ ít rõ ràng hơn. Bà Clinton từng là Ngoại trưởng trong chính quyền của ông Obama, chịu trách nhiệm về chính sách đối ngoại của nước Mỹ. Ông Trump đã chỉ trích không chỉ vai trò Ngoại trưởng của bà Clinton mà còn cả các yếu tố chủ chốt trong chính sách đối ngoại như sự hiện diện của NATO và Mỹ ở Nhật Bản.

1. Sự khác biệt trong chính sách kinh tế

Hầu hết những khác biệt trong chính sách kinh tế của bà Clinton và ông Trump có liên quan đến những khác biệt căn bản giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa về vai trò của chính phủ.

Hầu hết những khác biệt trong chính sách kinh tế của bà Clinton và ông Trump có liên quan đến những khác biệt căn bản giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa về vai trò của chính phủ.

Tuy nhiên ông Trump đã đưa ra một số bình luận gây tranh cãi không đi theo đường hướng của đảng Cộng hòa. Ví dụ, một trong những gợi ý của ông về nợ quốc gia là để các chủ nợ của chính phủ Mỹ nhận lại khoản tiền ít hơn số tiền họ đã cho vay. Trong khi về mặt kỹ thuật, điều này có nghĩa là Mỹ đã vi phạm các nghĩa vụ trả nợ, ông Trump lập luận rằng ông không nói về vi phạm nghĩa vụ mà là mua lại nợ với giá thấp hơn giá trị của món nợ. Ở khu vực doanh nghiệp, những hoạt động mua lại như vậy đã được thực hiện (ông Trump cũng đã dùng cách này với các công ty của mình), tuy nhiên, mọi chuyện trở nên phức tạp hơn khi toàn bộ chữ tín của chính phủ Mỹ bị rủi ro. Các chuyên gia nói rằng một động thái như vậy sẽ khiến nước Mỹ tốn kém hơn cho các khoản vay mới, mà những khoản vay mới lại cần thiết để trả các khoản nợ cũ.

Kế hoạch thuế của bà Clinton và ông Trump

Những điểm nổi bật trong kế hoạch thuế của hai ứng viên được nêu dưới đây:

Kế hoạch thuế của Hillary Clinton

Những điểm nổi bật trong kế hoạch thuế của bà Hillary Clinton như sau:

• Thuế cá nhân

• Thuế phụ thu 4% với thu nhập trên 5 triệu USD.
• “Quy tắc Buffett “ áp thuế suất tối thiểu 30% lên những người có thu nhập trên 1 triệu USD.
• Tất cả các khoản khấu trừ ghi theo từng mục sẽ chịu thuế giá trị là 28%.
• Tăng các tầng thuế suất trên thặng dư vốn từ 2 tầng hiện nay (ngắn hạn < 1 năm; dài hạn > 1 năm) lên 7 tầng (< 1 năm, 1-2 năm, 2-3 năm, và cứ thế với mức thuế suất thấp nhất cho tài sản nắm giữ trên 6 năm)
• Giới hạn số tiền có thể được giữ trong tài khoản hưu trí lợi thế thuế như IRA hay 401k
• Thuế đánh trên lợi tức, hiện được đánh trên thuế suất thặng dư vốn thấp hơn nên được tính theo thuế suất thu nhập bình thường
• Một khoản tín dụng thuế $1.200 cho chi phí chăm sóc
• Tăng thuế bất động sản. Đề xuất trước đó của bà Clinton là tăng thuế bất động sản từ 40% lên 45% và giảm miễn thuế bất động sản từ 5,45 triệu USD xuống 3,5 triệu USD. Đề nghị mới nhất của bà là áp các mức thuế 45%, 50%, 55% và 65% lên các bất động sản có trị giá 5,45 triệu USD, 10 triệu USD, 50 triệu USD và 500 triệu USD. Một số nhà phân tích cho rằng điều này sẽ không tăng doanh thu vì bằng việc quy hoạch bất động sản khôn ngoan, tất cả các bất động sản đắt tiền sẽ tránh được việc phải trả các khoản thuế này.

• Thuế doanh nghiệp

• Thuế mới áp dụng cho kinh doanh tần suất cao
• Một khoản tín dụng thuế cho phân chia lợi nhuận trong 2 năm đầu của chương trình phân chia lợi nhuận của công ty. Khoản tín dụng sẽ bằng 15% lợi nhuận được phân chia và tối đa là 10% lương hàng năm của nhân viên.
• Bịt kẽ hở “tái bảo hiểm” khi công ty trả phí tái bảo hiểm cho công ty con ở nước ngoài.

Phân tích: Tác động kinh tế của kế hoạch thuế của bà Clinton

Theo phân tích của Trung tâm Chính sách Thuế không đảng phái, kế hoạch thuế của bà Clinton sẽ tăng doanh thu thêm 1,1 tỷ USD trong thập kỷ tiếp theo. Gần như tất cả các khoản tăng thuế sẽ ảnh hưởng nhất đến 1% những người có thu nhập cao nhất, 95% còn lại sẽ không thấy nhiều sự thay đổi về việc nộp thuế của họ. Biên thuế suất sẽ tăng, giảm các ưu đãi để làm việc, tiết kiệm và đầu tư, và luật thuế sẽ trở nên phức tạp hơn.

Theo một phân tích khác của nhóm nghiên cứu bảo thủ The Tax Foundation, đề xuất của bà Clinton sẽ làm giảm 1% GDP và giảm 311.000 việc làm trong dài hạn. Kế hoạch sẽ tăng doanh thu của chính phủ liên bang khoảng 500 tỷ USD, nhưng con số này sẽ chỉ còn là 191 tỷ nếu xét đến các tác động vĩ mô của các chính sách đó.

Kế hoạch thuế của Donald Trump

Donald Trump đã đưa rakế hoạch thuế của mình vào mùa thu năm 2015. Những điểm nổi bật trong kế hoạch thuế của ông Trump bao gồm:

• Thuế cá nhân

• Giảm các mức thuế từ 7 mức xuống 4 mức-0%, 10%, 20% và 25%
• Tăng khấu trừ tiêu chuẩn lên 25.000 USD/người
• Thuế cổ tức và thuế thặng dư vốn đặt ở mức 20%
• Bãi bỏ thuế tối thiểu thay thế (AMT), thuế bất động sản và thuế quà tặng.
• Thuế đánh trên lợi tức giống như thuế thu nhập bình thường thay vì thuế suất thặng dư vốn thấp hơn.
• Bãi bỏ thuế lợi tức đầu tư thực sự (NIIT) được áp dụng để tài trợ cho đạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (tức Obamacare). Loại thuế này — hiện ở mức 3,8%- được áp dụng cho thu nhập từ đầu tư của các hộ gia đình kiếm được hơn 250.000 USD.

• Thuế doanh nghiệp

• Giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp từ 35% xuống 15%.
• Không cho phép hoãn thuế thu nhập doanh nghiệp với thu nhập từ nước ngoài. Mang tiền doanh nghiệp hiện đang ở nước ngoài về lại Mỹ qua thuế suất chuyển thu nhập về nước một lần là 10%.
• Giới hạn về chi phí lãi suất có thể được khấu trừ thuế.

Phân tích: Tác động lên nền kinh tế của kế hoạch thuế của ông Trump

Trong khi ông Trump khẳng định kế hoạch thuế của mình là trung lập về doanh thu, các chuyên gia lại gọi khẳng định này là “bất hợp lý” bởi các đề xuất của ông Trump sẽ làm tăng đáng kể nợ chính phủ.

Theo phân tích kế hoạch thuế của ông Trump do The Tax Foundation thực hiện, các đề xuất sẽ làm tăng GDP thêm 11,5% và tạo 5,3 triệu việc làm trong dài hạn. Tuy nhiên, kế hoạch này cũng sẽ làm nợ liên bang tăng mạnh bởi nó sẽ làm giảm thu nhập của chính phủ liên bang đi hơn 10 nghìn tỷ USD trong 10 năm. Để tham khảo, nợ quốc gia hiện nay là hơn 18 nghìn tỷ USD.

Trong khi ông Trump khẳng định kế hoạch thuế của mình là trung lập về doanh thu, các chuyên gia lại gọi khẳng định này là “bất hợp lý” bởi các đề xuất của ông Trump sẽ làm tăng đáng kể nợ chính phủ.

Theo phân tích của Trung tâm Chính sách thuế, kế hoạch này sẽ làm giảm 9,5 nghìn tỷ doanh thu, và mặc dù cắt giảm thuế ở mọi mức thu nhập, những lợi ích lớn nhất sẽ được dồn cho các gia đình có thu nhập cao. Tuy nhiên phân tích cũng lưu ý rằng kế hoạch này sẽ nâng cao các động lực làm việc, tiết kiệm và đầu tư.

Thương mại

Cả hai ứng cử viên đã thể hiện sự phản đối Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một thỏa thuận thương mại giữa 12 nước ở vành đai Thái Bình Dương ký hồi tháng 2/2016 nhưng chưa có hiệu lực. Mất 7 năm đàm phán để đi đến thỏa thuận này, và một phần trong đó diễn ra trong thời gian bà Clinton còn là Ngoại trưởng Mỹ. Trong vai trò đó, bà Clinton đã đấu tranh cho thỏa thuận và ủng hộ đàm phán thành công. Tuy nhiên, trong quá trình bầu cử sơ cấp của đảng Dân chủ, ông Bernie Sanders đã chỉ trích TPP và bà Clinton đã không bày tỏ thái độ gì trong nhiều tháng trước khi tuyên bố quyết định phản đối thỏa thuận thương mại này. Tuyên bố của bà về TPP như sau:

Chúng ta chiếm 5% dân số thế giới. Chúng ta phải giao dịch với 95% còn lại. Và giao dịch thương mại tức là phải có đi có lại. Đó là cách nền kinh tế toàn cầu vận hành. Nhưng chúng ta đã thất bại trong việc đưa ra một hỗ trợ mạng lưới an toàn mà người lao động Mỹ cần để có thể cạnh tranh và chiến thắng trong nền kinh tế toàn cầu.

Donald Trump cũng phản đối TPP và khẳng định ông có thể thương lượng một thỏa thuận tốt hơn.

Không ứng cử viên nào nêu cụ thể họ phản đối điều khoản nào trong hiệp định và sẽ thay thế các điều khoản đó như thế nào.

Trung Quốc

Cả ông Trump và bà Clinton đều không có thái độ tích cực khi nói về thương mại với Trung Quốc. Bà Clinton cho rằng Trung Quốc nên cư xử theo các quy định của WTO:

Chúng ta nên tập trung vào việc chấm dứt thao túng tiền tệ, phá hoại môi trường và điều kiện làm việc tồi tệ.

Ông Trump thì phàn nàn Trung Quốc đã “ăn cắp” công việc của người Mỹ và tuyên bố sẽ áp đặt thuế nhập khẩu lên hàng hóa do Trung Quốc sản xuất. Mức thuế này sẽ khiến hàng nhập khẩu từ Trung Quốc đắt đỏ hơn, làm tổn thương hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc, đồng thời cũng làm tăng giá hàng Trung Quốc tại thị trường Mỹ. Đảng Cộng hòa nhìn chung ủng hộ thương mại tự do và chống lại các loại thuế, vì thế quan điểm này không phổ biến trong đảng cũng như với các chuyên gia kinh tế khác.

Lương tối thiểu

Bà Clinton ủng hộ tăng lương tối thiểu toàn quốc lên 12 USD/giờ. Ông Trump thì phản đối và cho rằng các bang nên tự đặt mức lương tối thiểu của mình. Ông nói rằng mức lương tối thiểu 7,25 USD/giờ của liên bang là quá thấp, nhưng lại phản đối bất kỳ quy định tăng lương nào. Một dịp khác, ông Trump cũng từng khẳng định tiền lương ở Mỹ là quá cao. Thực tế, ông Trump đã nhiều lần đưa ra những quan điểm trái ngược về vấn đề này, khiến việc xác định quan điểm thật sự của ông – nếu có – là rất khó.

2. Chính sách chăm sóc sức khỏe

Ông Trump muốn bãi bỏ Đạo luật Chăm sóc sức khỏe Hợp túi tiền (còn gọi là Obamacare)và đã có những đề xuất sau đây trong hồ sơ chính sách về chăm sóc sức khỏe, mà tất cả đều phù hợp với những đề xuất truyền thống của Đảng Cộng hòa do Paul Ryan và cộng sự đưa ra:

• Cho phép bảo hiểm được bán qua các kênh nhà nước, cũng như các kế hoạch bán tuân thủ theo các yêu cầu của bang nơi bán.

• Cho phép các cá nhân để khấu trừ phí bảo hiểm sức khỏe trên bản khai thuế.

• “Hãy chắc chắn rằng không có ai lọt lưới đơn giản chỉ vì họ không đủ tiền đóng bảo hiểm”. Không có khuyến nghị chính sách nào về thực hiện việc này ngoài “xem xét lại các lựa chọn cơ bản cho Medicaid và làm việc với các bang”.

• Cho phép các cá nhân có tài khoản tiết kiệm để chăm sóc sức khỏe (HSA) (hiện nay loại tài khoản này chỉ dành cho các nhân viên do nơi làm việc cấp). Các khoản đóng vào HSA không được tính thuế và nên được tích lũy.

• Yêu cầu minh bạch về giá từ tất cả các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

• Trả tiền cho Medicaid dưới hình thức trợ cấp trọn gói cho các bang, thay vì hệ thống hiện hành mà ở đó chính quyền liên bang trả cho các bang một số phần trăm cụ thể trong chi phí chương trình.

• Cho phép nhập khẩu thuốc từ nước ngoài.

Quan điểm của bà Clinton về chính sách chăm sóc sức khỏe được tóm tắt như sau:

• Giữ lại Đạo luật Chăm sóc sức khỏe Hợp túi tiền và tiếp tục phát triển.

• Hạ các khoản chi phí chăm sóc sức khỏe lặt vặt bằng cách ban hành các chính sách sau:

• Yêu cầu các kế hoạch cho phép khám bệnh 3 lần mỗi năm trước khi người khám bắt đầu trả khoản khấu trừ.
• Tăng cường các khoản tín dụng thuế cho phí bảo hiểm y tế để các gia đình không phải chi nhiều hơn 8.5% thu nhập cho phí bảo hiểm.
• Mức thuế tín dụng tối đa 2.500 USD cho các cá nhân (5.000 USD) cho các gia đình cho các chi phí chăm sóc sức khỏe lặt vặt vượt quá 5% thu nhập hàng năm của họ. Khoản tín dụng này sẽ được lũy tiến, tức là đồng bộ thành các khoản tăng thu nhập và không áp dụng cho những người phải chịu các mức thuế cao hơn.
• Khuyến khích các bác sĩ và bệnh viện [bà Clinton không nêu rõ cách thực hiện] phối hợp chăm sóc tại một Tổ chức Chăm sóc sức khỏe có thể chịu trách nhiệm.
• Giám sát chặt chẽ hơn các thương vụ sáp nhập và mua lại các công ty bảo hiểm y tế để nghiên cứu xem sự cạnh tranh đã giảm hay chưa.
• Củng cố quyền ngăn chặn hoặc sửa đổ việc tăng các tỷ lệ bảo hiểm y tế “bất hợp lý”. Mục đích là để ngăn chặn ngăn chặn “tỷ lệ gia tăng cao ở mức hai con số mà không có sự giải thích rõ ràng”. Kế hoạch của bà Clinton không nêu rõ tỷ lệ tăng nào được coi là hợp lý hoặc điều gì sẽ tạo nên “sự giải thích rõ ràng” và ai sẽ là người quyết định điều đó.
• “Các yêu cầu tiết lộ mở rộng” về chi phí y tế và “bảo vệ chia sẻ phí mới” không được nêu chi tiết.

• Khuyến khích các bang mở rộng Medicaid bằng cách cung cấp 100% vốn đối ứng trong vòng 3 năm đầu cho bất cứ bang nào tham gia mở rộng Medicaid.

• Thêm nguồn tài trợ-500 triệu USD mỗi năm-để thúc đẩy quá trình tuyển mộ cho chương trình Medicaid hoặc các chương trình bảo hiểm y tế khác qua các nhà điều phối chăm sóc sức khỏe, quảng cáo hoặc các hoạt động tiếp cận khác.

• Cho phép người dân mua bảo hiểm trên thị trường bảo hiểm chăm sóc sức khỏe bát kể tình trạng nhập cư của họ.

• Đưa vào một “lựa chọn công cộng” tức là một kế hoạch bảo hiểm y tế do chính phủ điều hành – giống như Medicare – áp dụng cho những người mua bảo hiểm trên thị trường.

3. Các vấn đề xã hội

Quan điểm về việc phá thai

• Phá thai là một vấn đề khác mà cả hai ứng viên đi theo đường lối của đảng họ. Bà Clinton cho biết bà sẽ không chỉ bảo vệ quyền được lựa chọn của phụ nữ mà còn ủng hộ tổ chức Planned Parenthood bởi tổ chức này giúp phụ nữ tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và sinh sản thiết yếu.

• “Tôi sẽ phản đối các nỗ lực ngăn chặn phụ nữ tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, bao gồm các nỗ lực dừng cấp kinh phí cho tổ chức Làm cha mẹ kế hoạch hóa của đảng Cộng hòa. Là Tổng thống, tôi sẽ đấu tranh cho Planned Parenthood và quyền tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe của phụ nữ, bao gồm việc phá thai an toàn và hợp pháp,” bà nói.

• Về việc phá thai vào cuối thai kỳ, bà Clinton nói rằng bà sẽ không phản đối các quy định cấm phá thai vào “giai đoạn cuối” của kỳ ba tháng thứ ba, miễn là những quy định đó có cân nhắc đến sức khỏe và tính mạng của người mẹ.

Ông Trump đã thay đổi lập trường về vấn đề phá thai bằng cách chuyển từ việc là người “ủng hộ lựa chọn” sang “ủng hộ sự sống”.

• Ông Trump đã thay đổi lập trường về vấn đề phá thai bằng cách chuyển từ việc là người “ủng hộ lựa chọn” sang “ủng hộ sự sống”. Ông đã kêu gọi đưa các trường hợp ngoại lệ thông thường – hiếp dâm, loạn luân và vì tính mạng của người mẹ – vào các luật chống phá thai. Trái ngược với một số đối thủ đảng Cộng hòa của mình, ông Trump đã bảo vệ Planned Parenthood vì các dịch vụ khác mà tổ chức này cung cấp cho phụ nữ, như chiếu chụp hình ảnh và chẩn đoán xác định bệnh ung thư cổ tử cung hay ung thư vú.

• Ông Trump đã gặp rắc rối khi trả lời một câu hỏi về chuyện gì sẽ xảy ra khi phá thai trở thành một hành động bất hợp pháp và được thực hiện theo bất kỳ cách nào. Ông nói rằng vì đã phá luật nên người phụ nữ phá thai sẽ phải vào tù. Tuy nhiên, sau khi nhận nhiều chỉ trích, ông đã sửa lại rằng bác sĩ thực hiện ca phá thai sẽ bị trừng phạt thay vì người phụ nữ phải phá thai.

Về vấn đề nhập cư

• Nhập cư là một vấn đề mà hai ứng viên có quan điểm cực kỳ đối lập nhau. Ông Trump đã kêu gọi trục xuất tất cả người nhập cư không có giấy tờ, và xây một bức tường ở biên giới với Mexico để giảm lượng nhập cư trái phép. Ông cũng phản đối một con đường đạt được quyền công dân toàn diện cho người nhập cư đã nhập cư trái phép vào Mỹ, bao gồm những người nhập cư trái phép từ khi còn là trẻ con và đã sống gần như cả đời ở Mỹ. Ông Trumo cũng phản đối các hoạt động hành pháp về nhập cư của ông Obama.

• Ông kêu gọi một lệnh cấm cho phép người Hồi giáo nước ngoài nhập cư vào Mỹ “tới khi chúng ta biết chuyện gì đang xảy ra.”

• Dường như lập trường về vấn đề nhập cư của ông Trump đã dịu đi vào tháng 8/2016 nhưng sau đó ông lại trở về với sự cứng rắn trước đây. Ứng viên phó tổng thống của ông Trump là ông Mike Pence cùng giám đốc chiến dịch tranh cử Kellyanne Conway đều né tránh câu hỏi chuyện gì sẽ xảy ra với những người nhập cư không có giấy tờ nhưng chưa hề phạm pháp.

• Ngược lại, bà Clinton đã kêu gọi một lộ trình đến “quyền công dân toàn diện và công bằng” cho những người nhập cư không có giấy tờ và chưa hề phạm tội. Bà tuyên bố không chỉ ủng hộ các hoạt động hành pháp của ông Obama mà còn sẽ đưa chúng lên tầm cao hơn để “các gia đình không phải ly tán.” Bà Clinton nói rằng nếu là tổng thống, bà sẽ “chấm dứt việc giam giữ các gia đình, đóng cửa các trung tâm giam giữ người nhập cư tư nhân, và giúp nhiều người có đủ điều kiện hơn nữa để nhập tịch.” Bà cũng đề xuất xây dựng một cơ quan chính phủ mới – Văn phòng các vấn đề nhập cư – để xử lý các vấn đề liên quan đến nhập cư. Bà Clinton hứa sẽ đưa ra những cải cách toàn diện về nhập cư và một lộ trình hợp pháp hóa quyền công dân trong vòng 100 ngày đầu tiên sau khi nhận nhiệm sở.

• Bà Clinton cũng phản đối đề nghị cấm người Hồi giáo xin thị thực hay nhập cư vào Mỹ của ông Trump, và nói rằng đó là một hành động phi hiến pháp và không thể hiện tinh thần của người Mỹ, bởi nước Mỹ là một nhà nước thế tục nơi mọi tôn giáo – kể cả người vô thần – được đối xử công bằng.

Kiểm soát súng đạn

• Trong các tuyên bố, hai ứng cử viên đã thể hiện những quan điểm trái chiều về vấn đề súng đạn. Trong cuốn sách The America We Deserve (tạm dịch: Nước Mỹ mà chúng ta xứng đáng có được) vào năm 2000, ông Trump viết rằng ông ủng hộ việc cấm vũ khí tấn công, cũng như ủng hộ kéo dài thời gian chờ để mua một khẩu súng. Nhưng trong mùa bầu cử 2016, ông Trump đã thể hiện một cách chắc chắn quan điểm ủng hộ súng đạn và phản đối mọi quy định bổ sung. Lập trường gần đây nhất của Trump về quyền sở hữu súng đạn đã được vạch ra trên trang web chính thức của chiến dịch của ông.

• Clinton từng nói rằng bà muốn cân bằng quyền trong Điều bổ sung thứ 2 của Hiến pháp Mỹ với mục tiêu giữ cho súng đạn không rơi vào “tay nhầm người”, nhóm người này theo bà bao gồm những kẻ khủng bố, những kẻ bạo hành gia đình và những người có “vấn đề thần kinh nghiêm trọng”.

• Bà đã kêu gọi “tái thiết theo lẽ thường để không cho những kẻ khủng bố, kẻ bạo hành gia đình và những tội phạm bạo lực khác tiếp cận súng đạn”. Bà ủng hộ “kiểm tra hoàn cảnh toàn diện” và “lấp đầy những kẽ hở cho phép súng đạn rơi vào tay nhầm người”, trong đó có những kẽ hở sau:

• Kẽ hở về người kinh doanh cá nhân: Theo luật liên bang, những người bán tư nhân không cần (không được phép) thực hiện kiểm tra thông tin cá nhân của người mua. Ngoài ra, những người bán tư nhân cũng không cần ghi lại giao dịch bán, cũng như không cần yêu cầu giấy tờ định danh.
• Kẽ hở Charleston: Cho phép việc bán súng đạn diễn ra không cần kiểm tra hoàn cảnh sau thời gian chờ 3 ngày để chính phủ thực hiện kiểm tra hoàn cảnh.
• Kẽ hở online: Cho phép người bán tư nhân thực hiện các giao dịch trong nước trên mạng mà không thực hiện kiểm tra hoàn cảnh.
• Lập trường chính thức của bà Clinton về quyền sở hữu súng đạn được vạch ra trên trang web chiến dịch tranh cử của bà.

4. Quyền tự do dân sự và an ninh nội bộ

Cả hai ứng cử viên đều chưa đề cập tới vấn đề quyền tự do dân sự được nêu ra bởi việc Edward Snowden tố giác NSA rằng tổ chức này đang thực hiện các hoạt động gián điệp quy mô lớn không chỉ với người nước ngoài mà còn với các đồng minh nước ngoài của Mỹ cũng như công dân và người sinh sống tại Mỹ.

Hình phạt tử hình

Ông Trump đã kêu gọi mở rộng hình phạt tử hình để bao gồm toàn bộ những vụ giết hại cảnh sát. Bà Clinton cũng ủng hộ hình phạt tử hình, nhưng tin rằng hình phạt này chỉ nên được thực hiện cho một số vụ án liên bang.

Về hợp pháp hóa cần sa

Cần sa hiện đang được liệt vào danh sách thuốc Nhóm 1, cùng loại với các hợp chất như heroin, LSD, MDMA (ecstasy) và mescaline. Các loại thuốc có tính gây nghiện cao như cocaine, oxycodone và methamphetamine được phân vào Nhóm 2. Vào tháng 8 năm 2016, chính quyền Obama đã không chấp nhận nới lỏng ràng buộc và từ chối đơn thỉnh nguyện của hai thống đốc và một y tá về việc phân loại lại cần sa.

Ông Trump từng nói rằng việc sử dụng cần sa “vì mục đích y tế – mục đích chữa bệnh – là hoàn toàn ổn.”

• Bà Clinton không có lập trường nào về vấn đề hợp pháp hóa cần sa, ngoài việc tiếp tục duy trì tình trạng hiện tại, tức là giữ cần sa ở Nhóm 1, và chờ đợi xem những “thử nghiệm” ở Colorado, Washington và Alaska có kết quả ra sao. Trong quá khứ, ông Trump từng đề xuất hợp pháp hóa mọi loại thuốc gây nghiện, cho rằng “cuộc chiến chống ma túy” là “một trò đùa” và rằng hợp pháp hóa thuốc gây nghiện sẽ “lấy đi lợi nhuận của những ông trùm ma túy.” Trong những bài phỏng vấn gần đây hơn, ông Trump từng nói rằng việc sử dụng cần sa “vì mục đích y tế – mục đích chữa bệnh – là hoàn toàn ổn,” với ngụ ý rằng ông không ủng hộ việc hợp pháp hóa cần sa để sử dụng vì mục đích giải trí.

Quyền của người đồng tính

• Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ quyết định hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính vào năm 2015, quyền của người đồng tính đã trở thành một vấn đề ít mang tính chính trị hơn. Bài so sánh này nêu ra sự thay đổi lập trường của hai ứng cử viên.

• Bà Clinton từng phản đối hôn nhân đồng giới, nhưng ủng hộ kết hợp dân sự và cung cấp các cơ chế bảo vệ về mặt pháp lý cho các cặp đôi và các cá nhân đồng tính – cho tới năm 2013. Khi ý kiến của công chúng về hôn nhân đồng tính thay đổi, nhiều thành viên Đảng Dân chủ – trong đó có tổng thống Obama vào năm 2012 và bà Clinton năm 2013 – đã thể hiện sự ủng hộ hôn nhân đồng giới.

• Ông Trump tỏ ra khá nhất quán trong việc ủng hộ quyền của người đồng tính – mặc dù Đảng Cộng hòa không có chủ trương này – song ông Trump đã nói rằng ông sẽ xem xét việc đề cử các thẩm phán Tòa án Tối cao sẽ đảo ngược phán quyết hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới. Trong nhóm các cá nhân ưu tú ở Thung lũng Silicon ủng hộ ông Trump, có Peter Thiel, vốn là một người đồng tính nam. Ông Trump cũng đã đề xuất một “bài kiểm tra giá trị” cho những người di cư vào Mỹ để kiểm tra xem họ có tương thích về tư tưởng trong các vấn đề quyền phụ nữ và quyền của người đồng tính hay không.

5. Những khác biệt về chính sách đối ngoại

• Cả hai ứng cử viên tổng thống đều tin vào chủ nghĩa ngoại lệ Mỹ, tức là ý niệm rằng Mỹ tốt hơn và tuyệt vời hơn mọi quốc gia nào khác. Tuy nhiên, trong khi lập trường của Clinton thể hiện tính chính thống về chính sách ngoại giao của Mỹ, thì ông Trump lại đưa ra một số đề xuất gây tranh cãi trên khắp thế giới, trong đó có cộng đồng an ninh quốc gia của Đảng Cộng hòa.

• Với tư cách Ngoại trưởng trong nhiệm kỳ tổng thống Obama, và đệ nhất phu nhân trong nhiệm kỳ tổng thống Clinton, bà Hillary Clinton không hề xa lạ gì với các vấn đề chính sách ngoại giao. Một sô quan điểm chính trị của bà về các vấn đề này như sau:

• Bà Clinton ủng hộ thỏa thuận hạt nhân với Iran do chính quyền Obama đàm phán.
• Bà bỏ phiếu ủng hộ việc đưa quân tới Iraq năm 2003.
• Trước đây bà Clinton từng bào chữa cho các hành động tra tấn, mặc dù lập trường hiện tại của bà là không ủng hộ việc này.
• Bà ủng hộ Israel với tư cách một đồng minh, nhưng đây là một vấn đề phức tạp, xét đến việc bà ủng hộ thỏa thuận Iran mà Israel lại phản đối thỏa thuận này. Tình hình còn phức tạp hơn bởi sự thiếu thân thiện giữa ông Obama và thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, xét đến việc bà Clinton đã đóng vai trò Ngoại trưởng trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Obama.
• Về IS, bà Clinton muốn “đẩy mạnh chính sách hiện nay”. Bà đã đề xuất chống IS “trên không, chiến đấu trên địa bàn và chiến đấu với chúng trên mạng Internet,” nhưng không làm vậy một cách đơn phương. Chiến sách của Mỹ ở Iraq và Syria hiện nay là khuyến khích các quốc gia trong khu vực tham gia tích cực hơn, đặc biệt là với các nguồn lực quân đội của họ trên địa bàn, với Mỹ cung cấp hỗ trợ trên không và các nguồn lực về chiến thuật/huấn luyện. Và dĩ nhiên là cả tiền bạc và vũ khí.

• Một trong số những nguyên lý trung tâm của lối suy nghĩ của Trump về chính sách đối ngoại là buộc các đồng minh của Mỹ – Nhật Bản, A Rập Saudi, Hàn Quốc, Đức và các thành viên NATO khác – phải “trả tiền”, tức là chi trả cho Mỹ để nhận được cảm giác an toàn từ sự có mặt của quân đội Mỹ trong khu vực của họ. Những quan điểm này đã bị chỉ trích nặng nề. Những đề xuất chính sách quân sự chính của ông Trump, vốn đã và đang bị bà Clinton tấn công, bao gồm:

• Đàm phán với các thành viên NATO để họ đóng góp nhiều hơn cho liên minh, cả về tài chính cũng như về quân sự. Ông Trump đã nói rằng đối với Mỹ, NATO rất đắt đỏ bởi Mỹ phải chi trả một phần “bất cân đối” cho các khoản chi của tổ chức này. Ông Trump cũng đã nói rằng NATO đã lỗi thời vì tổ chức này được thiết kế nhằm chống lại mối đe dọa từ Liên bang Xô Viết, nhưng “không có các quốc gia cần có để chống lại khủng bố.”
• Trong một bài phỏng vấn ngày 20/7, ông Trump đã nhắc lại rằng theo cách nhìn của ông, Mỹ không nên đảm bảo tự động hỗ trợ cho một thành viên NATO trong trường hợp thành viên này bị một nước khác tấn công (thường đề cập tới Nga với vai trò bên tấn công). Sự đảm bảo này, theo ông Trump, chỉ nên dành cho các thành viên NATO “đã hoàn thành nghĩa vụ của họ với chúng ta.”
• Đàm phán với các đồng minh (VD: Nhật Bản) để chi tiền cho Mỹ nhằm duy trì sự hiện diện quân sự trong khu vực của họ, bởi sự hiện diện của Mỹ cung cấp an ninh cho các quốc gia này.
• Về IS (hay còn gọi là Daesh hoặc ISIL): Ông Trump đã nói rằng ông sẽ đánh bom “phá tan ISIS”. Ông gây nhiều tranh cãi khi đưa ra tuyên bố rằng những người dân thường có liên hệ với các thành viên ISIS phải bị giết. Ông Trump đã nói: “Một điều nữa về những kẻ khủng bố là rằng bạn phải tiêu diệt cả gia đình chúng.”
• Về Assad (tổng thống Syria): Mỹ và các đồng minh của nước này đã ủng hộ lực lượng nổi dậy Syria chống lại tổng thống Assad. Tuy nhiên, ông Trump đã nói rằng mặc dù “Assad là một người đàn ông tồi tệ. Ông ta đã làm những điều kinh khủng.”, song đối với Trump, việc lật đổ Assad là một ưu tiên ở mức thấp hơn so với việc chiến đấu chống IS, tổ chức mà ông cho rằng đưa ra một mối đe dọa lớn hơn nhiều với Mỹ.
• Đàm phán lại thỏa thuận với Iran. Tuyên bố đầy đủ hơn của Trump về thỏa thuận Iran được đăng tải trên trang web của ông. Cần lưu ý rằng những tuyên bố của ông Trump về Iran có chứa một số lỗi về thông tin. Những nhà phân tích khác cũng đã chỉ trích góc nhìn của ông Trump về Iran là sai thông tin và bắt nguồn từ sự ngu dốt.
• Về Iraq: Ông Trump khẳng định rằng ông phản đối chiến tranh Iraq trước sự xâm lược. Tuy nhiên, khẳng định này là sai vì đã có bằng chứng ghi lại việc ông ủng hộ cuộc chiến này một cách do dự trong một cuộc phỏng vấn với Howard Stern vào tháng 9/2002. Tuy nhiên, ông Trump sớm đã thể hiện những lo ngại về chi phí và định hướng của cuộc chiến trong vòng vài tháng sau khi cuộc chiến bắt đầu. Ông đã tỏ rõ thái độ phê bình cuộc chiến tranh ít nhất kể từ năm 2004.
• Tuyên bố Trung Quốc đã thao túng tiền tệ và áp đặt thuế nhập khẩu lên các mặt hàng sản xuất tại Trung Quốc.
• Về Nhật Bản, ông Trump liên tục thay đổi quan điểm; trong một bài phỏng vấn với Fox News vào tháng 4, ông Trump cho biết sẽ tốt hơn cho Nhật Bản nếu nước này tự bảo vệ mình trước Hàn Quốc bằng vũ khí hạt nhân. Vào tháng 6, sau khi bị Clinton chỉ trích trong một bài phát biểu về chính sách ngoại giao, ông Trump đã phủ nhận việc ông từng nói rằng ông muốn Nhật Bản sở hữu vũ khí hạt nhân.
• Về tra tấn, ông Trump chủ trương ủng hộ nới lỏng hạn chế và cho phép các cơ quan Mỹ sử dụng biện pháp tra tấn với các kỹ thuật như trấn nước và hơn thế nữa.

Ông Trump nói rằng NATO đã lỗi thời vì tổ chức này được thiết kế nhằm chống lại mối đe dọa từ Liên bang Xô Viết, nhưng “không có các quốc gia cần có để chống lại khủng bố.” 

• Ông Trump cũng đã chỉ trích chính sách đối ngoại của bà Clinton trong thời gian đảm nhận vị trí Ngoại trưởng thời kỳ 2009-2013, trong đó có cách bà xử lý tình huống ở Benghazi và việc bà sử dụng máy chủ email cá nhân cho những liên lạc chính thức của Bộ Ngoại giao.

• Bản thân bà Clinton cũng đã tự ca ngợi vai trò của bà trong việc môi giới một thỏa thuận ngừng bắn giữa Hamas và Israel ở dải Gaza để kết thúc một chiến dịch vũ lực kéo dài vào năm 2012. Bà cũng đã nói về việc trong vai trò Ngoại trường, bà đã kêu gọi các đồng minh Mỹ trên toàn thế giới áp đặt các biện pháp trừng phạt lên Iran vì chương trình hạt nhân của nước này nhằm đặt áp lực lên chính phủ Iran để tán thành với một thỏa thuận thanh tra hạt nhân.

Thổ Nhĩ Kỳ

• Thổ Nhĩ Kỳ là một đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến chống lại IS, nhưng mối quan hệ giữa hai nước là hết sức phức tạp do sự ủng hộ của Mỹ với người Kurd. Người Kurd hiện đang là một trong số những đồng minh mạnh nhất mà Mỹ có được trong việc chiến đấu chống lại IS, song người Thổ lại lo ngại việc người Kurd ly khai khỏi Thổ Nhĩ Kỳ và tạo nên một nhà nước người Kurd riêng rẽ.

• Đã có một nỗ lực đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ vào giữa tháng 7/2016. Trong giai đoạn hậu đảo chính, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã áp đặt tình trạng khẩn cấp trong đất nước này và được cho là đã tận dụng cuộc đảo chính bất thành để thanh trừng các kẻ thù chính trị của ông này. Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã đưa ra một vài tuyên bố thuyết phục Erdogan tôn trọng luật pháp. Lập trường của Hillary cũng giống như lập trường của Kerry và của chính quyền Obama. Tuy nhiên, ông Trump đã ca ngợi cách ông Erdogan xử lý vụ đảo chính và ngăn không cho nó thành công. Ông Trump cũng nói rằng Mỹ thiếu thẩm quyền về mặt đạo đức để hô hào Erdogan và các quốc gia khác tuân thủ pháp luật, khi xét tới những bất ổn dân sự ở Mỹ có liên quan tới việc sát hại các sỹ quan cảnh sát.

6. Chính sách năng lượng và môi trường

Đường ống dẫn dầu Keystone XL

• Sau nhiều tháng từ chối thể hiện lập trường về đường ống Keystone XL, bà Clinton đã thông báo rằng bà phản đối đường ống dẫn dầu này, một động thái mà nhiều người cho rằng chỉ là phản ứng trước thách thức giành tư cách ứng cử viên cánh tả của ông Bernie Sanders. Bà Clinton đã nói:

• “Tôi không nghĩ chúng ta cần có một đường ống mang dầu bẩn đến, khai thác cát dầu ở miền tây Canada, qua biên giới của chúng ta.”

• Ông Trump cho biết ông sẽ thông qua dự án đường ống Keystone XL nếu thỏa thuận này được đàm phán lại và chính phủ liên bang Mỹ nhận được 25% lợi nhuận từ dự án đường ống này.

Sự nóng lên toàn cầu/Biến đổi khí hậu

• Ông Trump từng nói rằng sự nóng lên toàn cầu chỉ là một trò lừa đảo.

• “Khái niệm về nóng lên toàn cầu được tạo ra bởi và cho người Trung Quốc để khiến cho ngành sản xuất của Mỹ mất đi tính cạnh tranh.” — Donald J. Trump (@realDonaldTrump) – 06/11/2012

• Tuy nhiên, khi bà Clinton nhắc tới khẳng định này trong cuộc tranh luận đầu tiên của hai ứng cử viên, ông Trump đã phủ nhận nó. Người quản lý chiến dịch của ông sau đó đã giải thích rằng ông Trump không tin rằng nóng lên toàn cầu là một hiện tượng do con người tạo ra. Ông Trump cũng là một người ủng hộ hoạt động fracking; ông tin rằng fracking sẽ dẫn tới độc lập về năng lượng cho người Mỹ và rằng giá khí tự nhiên giảm sẽ là một lợi thế chiến lược cho nước này.

• Bà Clinton đã nói rằng biến đổi khí hậu là có thật, theo quan điểm của phần lớn các nhà khoa học. Bà Clinton đã hứa hẹn sẽ triển khai những khoản đầu tư lớn vào ngành năng lượng sạch, với mục tiêu tới năm 2020 sở hữu 500 triệu tấm pin mặt trời trong cả nước. Bà cũng đã thể hiện những nghi ngờ về việc có nên cho phép khoan dầu ở Bắc Cực hay không. Về vấn đề fracking, bà Clinton đã kêu gọi đưa ra các quy định nghiêm ngặt, song không thẳng thừng phản đối fracking.

7. Tranh luận giữa bà Clinton và ông Trump

Cuộc tranh luận Clinton – Trump đầu tiên

• Cuộc tranh luận tranh cử tổng thống đầu tiên giữa Donald Trump và Hillary Clinton đã được tổ chức tại đại học Hofstra vào ngày 26/9. Đó là một cuộc tranh luận nẩy lửa, trong đó hai ứng cử viên đều công kích lẫn nhau. Nhiều nhà phân tích chính trị cho rằng bà Clinton đã chiến thắng cuộc tranh luận này; bà có vẻ đã chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, với những câu trả lời chi tiết hơn về chính sách. Nhưng một số lời trao đổi có lợi cho bà Clinton đã được người điều hành sắp đặt trước. Đài BBC trung lập cho biết:

• “… lối mở cho lợi thế của bà Clinton được sắp đặt trước bởi người điều hành. Ông này trước tiên nêu ra vấn đề về thuế của ông Trump. Ông hỏi về tranh cãi về nơi sinh của tổng thống Obama. Ông dồn ông Trump vào vấn đề chiến tranh Iraq và gợi ra nhận xét của ông Trump về “ngoại hình” của bà ấy, dẫn tới một cuộc thảo luận kéo dài về khí chất và óc suy xét của một tổng thống. Những điểm yếu của bà Clinton – cụ thể là việc bà sử dụng máy chủ thư điện tử cá nhân và những bất đồng tiềm năng về lợi ích trong quỹ từ thiện của bà – gần như không được thảo luận.”

• Nếu người chiến thắng trong xung đột chính trị được xác định trên loại mặt trận mà họ chiến đấu, thì phần lớn cuộc tranh luận đã diễn ra trên địa hình có lợi cho ứng cử viên Đảng Dân chủ. Trong đó có một số là nhờ chiến lược hiệu quả và sự chuẩn bị của bà; đó là lợi thế của một luật sư. Một số là do sai lầm và sự lan man của ông Trump; đó là thất bại của một người bán hàng không quảng cáo được sản phẩm của mình. Tuy nhiên, có rất nhiều trong số đó là do ông Holt. Điều này sẽ khiến Đảng Dân chủ mỉm cười, và khiến những người ủng hộ ông Trump la ó.

Những điểm nổi bật trong cuộc tranh luận

• Ông Trump chỉ trích bà Clinton về các thỏa thuận thương mại như NAFTA hay TPP, về việc bà xóa thư điện tử, để cho IS phát triển trong thời gian còn đang làm Ngoại trưởng. Ông cho biết bà là người có kinh nghiệm, nhưng là loại kinh nghiệm không phù hợp. Ông cũng nói rằng ông nghĩ bà không có đủ sức chịu đựng để trở thành tổng thống. Bà Clinton đã đưa ra lời phản bác về việc đi tới 112 quốc gia và trả lời chất vấn 11 tiếng liền trước Quốc hội. Bà Clinton đã giáng một đòn mạnh vào ông Trump về việc ông này không công bố hồ sơ khai thuế của mình, buộc tội ông đang cố gắng che dấu điều gì đó. Bà cũng đã chỉ trích ông về việc nghi ngờ quyền công dân Mỹ của ông Obama, và không nộp thuế thu nhập liên bang, điều mà ông Trump cho là một hành động thông minh. Cuối cùng, bà Clinton chỉ trích ông Trump về những nhận xét của ông về một số người phụ nữ (“đây là người đàn ông từng gọi phụ nữ là lợn, là bùn, là chó”).

Kết quả điều tra ý kiến về hai ứng cử viên

• Hillary Clinton vốn dẫn trước trong các cuộc điều tra ý kiến trên cả nước, song ông Donald Trump đã rút ngắn được khoảng cách, đặc biệt là sau khi chính thức trở thành ứng cử viên của Đảng Cộng hòa.

• RealClearPolitics đã tổng hợp số liệu trung bình của các cuộc điều tra ý kiến, cho ra kết quả giống với tổng hợp của Wikipedia và cho thấy bà Clinton đang dẫn trước với khoảng cách nhỏ và biến động cho tới giữa tháng 7/2016.

• Trang FiveThirtyEight.com cũng tiến hành theo dõi ý kiến của người dân Mỹ. Mô hình của họ cho thấy bà Clinton dẫn trước một cách ổn định hơn và với khoảng cách hơi rộng hơn. Mô hình này cũng khác so với các mô hình khác bởi nó thể hiện sự chạy đua 3 bên, bao gồm cả ứng cử viên tự do Gary Johnson.

8. Tranh cãi và chỉ trích

Không thể bàn tới cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016 mà không nhắc tới những tranh cãi gây khó khăn cho các ứng cử viên.

Chỉ trích về Hillary Clinton

Hai vấn đề sơ hở nhất của Hillary Clinton nảy sinh trong thời gian bà làm Ngoại trưởng: vụ tấn công vào cơ quan ngoại giao Mỹ ở Benghazi và việc bà sử dụng thư điện tử cá nhân thay vì thư điện tử chính thức của Bộ Ngoại giao.

Bà Clinton đã bị chỉ trích về vai trò của bà trong những sự kiện xoay quanh vụ tấn công vào cơ quan ngoại giao của Mỹ ở Benghazi, Libya vào ngày 11/9/2012. Đại sứ Mỹ và 3 người Mỹ khác đã thiệt mạng trong vụ tấn công này. Ban đầu, Bộ Ngoại giao và Nhà Trắng đã quy trách nhiệm cho sự giận dữ của đám đông nảy sinh từ phản ứng trước đoạn video mang tên Innocence of Muslims trên Youtube. Sau này, vụ việc mới được làm sáng tỏ, rằng đây là một vụ tấn công khủng bố được lên kế hoạch từ trước. Bà Clinton không chỉ bị chỉ trích bởi đánh giá ban đầu thiếu chính xác này, mà còn bởi việc Bộ Ngoại giao, dưới quyền lãnh đạo của bà, đã từ chối yêu cầu tăng cường an ninh của nhân viên an ninh Mỹ Eric Nordstrom cho nhiệm vụ ở Benghazi.

• Thư điện tử

Khi còn là Ngoại trưởng, bà Clinton đã sử dụng một tài khoản thư điện tử cá nhân, với các bức thư được lưu trữ trên máy chủ thư điện tử cá nhân của bà, để gửi và nhận những thông điệp chính thức của Bộ Ngoại giao. Trong số đó có vài nghìn bức thư sau đó đã được đánh dấu tuyệt mật. Cuộc điều tra do FBI tiến hành đã kết luận rằng bà Clinton đã “hết sức bất cẩn” trong việc xử lý hệ thống thư điện tử của mình, song lại đưa ra khuyến nghị rằng bà sẽ không bị kết tội. Trong một động thái bị nhiều thành viên Đảng Cộng hòa chỉ trích, Bộ trưởng Tư pháp Loretta Lynch đã tuyên bố rằng Bộ Tư pháp sẽ không khởi tố bà Clinton dù bà đã vi phạm pháp luật.

• Liên hệ với Phố Wall

Bà Clinton đã thu được hàng triệu đô-la từ phí diễn thuyết trong nhiều năm, trong đó có khoản tiền 225.000 USD cho việc xuất hiện trong cuộc hội thảo “Builders and Innovators” của Goldman Sachs và nói chuyện với CEO của Goldman là Lloyd Blankfein. Chiến dịch Clinton đã bị chỉ trích là cố gắng che đậy mối liên hệ của bà với phố Wall.

• Liên hệ với các công ty dầu mỏ

Bà Clinton cũng phải đối mặt với những cáo buộc về việc Quỹ Clinton được hưởng số tiền quyên góp lên tới hàng triệu đô-la từ các công ty dầu mỏ. Những công ty này hiện đang vận động hành lang với Bộ Ngoại giao để được cho phép tiến hành dự án đường ống dẫn dầu từ Canada.

• Chủ trương ủng hộ chiến tranh và sự nổi dậy của IS

Nhà sáng lập Wikileaks Julian Assange đã đưa ra lời buộc tội trong một đoạn phỏng vấn truyền hình rằng Hillary Clinton là một người ủng hộ chiến tranh, và nêu ra ví dụ về Libya:

• “Những thư điện tử mà chúng tôi [Wikileaks] tiết lộ về sự tham gia của bà ấy ở Libya, và những khẳng định từ các tướng lĩnh Lầu Năm Góc, cho thấy rằng bà Hillary đã bỏ qua sự do dự của Lầu Năm Góc trong việc lật đổ Muammar Gaddafi ở Libya. Bởi họ [Lầu Năm Góc] dự đoán rằng kết quả hậu chiến sẽ là điều gì đó giống như hiện nay, tức là IS chi phối đất nước này.”

Chỉ trích về Donald Trump

Ông Donald Trump cũng không thiếu gì những lời chỉ trích hay tranh cãi.

• Cáo buộc phân biệt chủng tộc

Ông Trump đã bị coi là một người phân biệt chủng tộc vì những nhận xét của ông về người nhập cư Mexico và vì đề xuất một lệnh cấm nhập cảnh đối với người Hồi giáo không phải là công dân Mỹ.

• Khizr và Ghazala Khan

Khizr Khan, một người Hồi giáo nhập cư và là cha của một người lính Mỹ bị thiệt mạng ở Iraq, đã phát biểu tại đại hội Đảng Dân chủ và chỉ trích ông Trump vì những đề xuất chống lại người Hồi giáo. Ông cũng đã chỉ trích ông Trump chưa từng có sự hy sinh cá nhân nào. Những nhà lãnh đạo Đảng Cộng hòa muốn ông Trump bỏ qua lời nói của Khan và không phản ứng lại. Tuy nhiên, khi George Stephanopoulos yêu cầu ông Trump trả lời trước lời chỉ trích này trong một bài phỏng vấn trên truyền hình, ông Trump đã đưa ra một lời nhận xét về vợ của Khizr Khan, bà Ghazala, người đã có mặt trên sân khấu trong bài phát biểu của chồng nhưng không phát biểu: “Nếu anh nhìn vào vợ ông ấy, bà ấy chỉ đứng đó. Bà ấy không có gì để nói. [Có lẽ] bà ấy không được phép có gì để nói.”

• Lời nhận xét của ông Trump đã đối mặt với sự phản đối rộng rãi không chỉ từ Đảng Dân chủ mà còn từ các thành viên cốt cán của Đảng Cộng hòa như Paul Ryan hay John McCain, cả hai đều có mối quan hệ không mấy tốt đẹp với ứng cử viên Đảng Cộng hòa.

• Đại học Trump

Đại học Trump là một tổ chức kinh doanh được Donald Trump và một số đối tác của ông sáng lập. Mặc dù đó không phải là một trường đại học được chứng nhận, song công ty này cũng cung cấp các khóa đào tạo về bất động sản, quản lý tài sản, kinh doanh và tạo dựng của cải. Dù không còn hoạt động nữa, song đại học Trump và bản thân ông Donald Trump hiện vẫn đang dính líu vào một số vụ kiện do những sinh viên cũ của đại học này buộc tội rằng đây là công ty lừa đảo, đưa ra những khẳng định sai sự thật.

• Ngoài những lời buộc tội liên quan tới công ty này, ông Trump còn gây tranh cãi khi tuyên bố rằng thẩm phán của một trong số những vụ kiện này đã gây bất lợi cho ông Trump vì ông này là người Mỹ gốc Mexico. Lời cáo buộc này của ông Trump cũng đã bị chỉ trích rộng rãi cả trong và ngoài đảng của ông

• Hồ sơ khai thuế

Donald Trump là ứng cử viên tổng thống duy nhất của một đảng chính trị lớn trong 50 năm gần đây không công bố hồ sơ khai thuế của mình. Rất nhiều lý do đã được các nhà phê bình phỏng đoán và đưa ra, từ việc thiếu đóng góp từ thiện, cho tới việc thu nhập và của cải của ông có thể thấp hơn nhiều so với ông tuyên bố, cho tới những cáo buộc rằng nó có thể để lộ những liên hệ với các nhân vật đầu sỏ chính trị ở Nga.

• Nga và Putin

Trong một khẳng định về tai tiếng thư điện tử của bà Clinton, ông Trump đã phát biểu trong một cuộc mít tinh:

“Họ [hacker Nga] có lẽ có 33.000 thư điện tử mà bà ấy đã làm mất và xóa đi. Nga, nếu các bạn đang nghe tôi, tôi hy vọng các bạn sẽ tìm thấy 30.000 thư điện tử bị mất. Tôi nghĩ các bạn sẽ được giới báo chí của chúng tôi thưởng hậu hĩnh. Hãy xem xem điều đó có xảy ra không. Nó sẽ là điều tiếp theo.”

Ông Trump có một lịch sử dài những thỏa thuận làm ăn với người Nga. Ông cũng đã ca ngợi Putin trong nhiều phát biểu. Về mặt lịch sử, và đặc biệt là dưới thời tổng thống Obama, nước Mỹ đã có mối quan hệ đối nghịch với Putin. Nước Nga dưới thời Putin là đồng minh của tổng thống Syria Bashar al-Assad. Nga cũng đã giúp Assad bằng việc triển khai các cuộc không kích chống lại IS ở Trung Đông. Trong khi IS là kẻ thù chung của Mỹ và Nga, những điều kiện khác đã ngăn không cho hai cường quốc này hợp tác vững chắc với nhau. Những nhận xét của Trump về ông Putin là một sự tách biệt khỏi chính sách đối ngoại truyền thống của Mỹ, và do đó là một nguồn gây tranh cãi và phản đối trong số nhiều quan chức ngoại vụ.

9. Sức khỏe

Sức khỏe của một ứng cử viên thường không phải là vấn đề, song trong cuộc bầu cử này, ông Trump đã có những lời đả kích vấn đề sức khỏe và “sức chịu đựng” của bà Clinton. Bác sỹ của bà Clinton đã công bố một báo cáo cho thấy tình trạng sức khỏe của bà nhìn chung là tốt, song đồng thời cũng ghi chú về tiền sử mắc huyết khối tĩnh mạch sâu. Báo cáo cho biết bà Clinton không hút thuốc và cũng không sử dụng chất kích thích; bà thỉnh thoảng có uống rượu.

Vào ngày 11/9 vừa qua, bà Clinton đã đứng không vững và suýt ngất tại buổi tưởng niệm ngày 11/9 ở New York; báo cáo cho biết bà đã mắc chứng viêm phổi, một chứng bệnh có thể do vi khuẩn (2/3 số trường hợp) hoặc vi rút gây ra. Bác sỹ của bà Clinton đã công bố một thông báo nói rằng bà đã được kê đơn thuốc kháng sinh và được khuyến cáo nên nghỉ ngơi, nhưng không chỉ rõ bà đang mắc loại bệnh viêm phổi nào. Kháng sinh không thể chữa trị được viêm phổi do vi rút, nhưng thường được kê đơn để tránh lan truyền viêm nhiễm.

Bác sỹ của ông Trump cũng đã công bố một lá thư về sức khỏe của ông này, nhưng lá thư này đã gây tranh cãi do nó sử dụng ngôn ngữ phóng đại và ông này cho biết đã viết lá thư chỉ trong 5 phút. Lá thư nói rằng ông Trump đang có sức khỏe rất tốt, và ghi chú rằng ông không hút thuốc cũng không uống rượu.

David L. Scheiner, một phó giáo sư thuộc đại học Y khoa Illinois và là bác sỹ riêng của tổng thống Obama trong suốt 22 năm đã viết trong một bài báo rằng cả hai ứng cử viên đều chưa công bố đầy đủ thông tin về sức khỏe của họ khi xét tới tuổi tác của họ – một trong hai ứng cử viên, một người 69 tuổi, một người 70 tuổi, sẽ trở thành tổng thống già thứ nhì trong lịch sử nước Mỹ.  

Sau 90 phút tranh luận vào tối 26/9 giờ Mỹ (sáng 27/9 theo giờ Việt Nam) tại hội trường Đại học Hofstra ở Hempstead, thành phố New York, hai ứng cử viên Tổng thống Mỹ là bà Hillary Clinton và ông Donald Trump đã kết thúc cuộc tranh luận trực tiếp đầu tiên.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, cả hai đều tranh thủ “trận so găng” này để công kích các quan điểm chính sách của nhau và bà Hillary được đánh giá đã có một buổi tối gây ấn tượng mạnh hơn.

Cuộc tranh luận đầu tiên giữa hai ứng cử viên gồm 3 chủ đề: Hướng đi tương lai của nước Mỹ, Làm thế nào đạt thịnh vượng và Đảm bảo An ninh cho đất nước.

Mở đầu, cựu Ngoại trưởng Hillary đã công kích các quan điểm chính sách kinh tế của tỷ phú Trump. Bà đặt câu hỏi liệu ông Trump sẽ đưa nền kinh tế Mỹ đi về đâu khi mà các công ty thuộc quyền sở hữu của ứng cử viên này đã 4 lần tuyên bố phá sản và bản thân ứng cử viên Cộng hòa không nộp thuế liên bang trong nhiều năm, đồng thời bà cũng thách thức đối thủ công khai hồ sơ thuế.

Đáp lại, ứng cử viên Donald Trump bày tỏ hoài nghi đối với những cam kết của bà Hillary và yêu cầu cựu Ngoại trưởng Mỹ công khai hơn 33.000 lá thư điện tử cá nhân. Ứng viên này cho rằng người lao động Mỹ đang bị cướp việc làm, giảm thu nhập bởi những thỏa thuận thương mại yếu kém, trong đó có Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), và nền kinh tế Mỹ thì đang nợ 20.000 tỷ USD.

Liên quan tới tương lai của nước Mỹ, bà Hillary tuyên bố nước Mỹ phải nhanh chóng chấm dứt tình trạng phân biệt đối xử và bất bình đẳng đối với các sắc tộc thiểu số khi mà số công dân da màu bị các nhân viên thực thi pháp luật bắt giữ hoặc bắn chết cao hơn hẳn so với công dân da trắng; tình trạng quản lý súng đạt thiếu chặt chẽ khiến số vụ xả súng ngày càng tăng.

Đáp lại quan điểm trên, ông Trump cho rằng nước Mỹ cần phải khôi phục trật tự xã hội và luật pháp. Theo ứng cử viên Cộng hòa, vấn đề người nhập cư trái phép là nguyên nhân dẫn tới thực trạng này. Về chính sách đối ngoại, bà Hillary đánh giá an ninh mạng là một trong những thách thức lớn nhất của Tổng thống tiếp theo của nước Mỹ.

Về phần mình, tỷ phú Trump cáo buộc trong 8 năm Tổng thống Barack Obama cầm quyền, nước Mỹ đã đánh mất khả năng kiểm soát đối với Internet và khiến lĩnh vực an ninh mạng trở nên dễ bị tổn thương.

Đối với cuộc chiến chống nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Syria và Iraq, ứng cử viên Hillary tuyên bố nếu trở thành chủ nhân Nhà Trắng, bà sẽ tăng cường chiến dịch không kích, ngăn chặn mọi nguồn cung cấp tài chính và chiến binh nước ngoài của IS.

Còn ứng cử viên Trump thì cho rằng chính quyền Obama đang thực thi một chính sách yếu đuối trong cuộc chiến này và ông Obama cùng bà Hillary phải chịu trách nhiệm về sự hình thành của IS.

Ứng cử viên Hillary cũng cam kết sẽ tăng cường quan hệ với các đồng minh và đối tác an ninh chủ chốt, trong khi ông Trump nhắc lại quan điểm rằng Mỹ không thể bảo vệ tất cả các nước và đồng minh của Washington sẽ phải gánh vác những trách nhiệm lớn hơn.

Truyền thông tại Mỹ cho biết có thể cuộc tranh luận này thu hút lượng khán giả kỷ lục hơn 100 triệu người xem.

Theo kết quả thăm dò nhanh Internet được trang mạng fortute.com thực hiện ngay sau cuộc tranh luận, bà Hillary được đánh giá màn trình diễn ấn tượng hơn với 54% số phiếu bầu, trong khi ông Trump nhận được 45% số phiếu.

Theo kế hoạch, 2 ứng cử viên Hillary Clinton và Donald Trump sẽ tiến hành tổng cộng 3 cuộc tranh luận trực tiếp trước ngày bầu cử 8/11.

Cuộc tranh luận thứ hai diễn ra ngày 9/10 tại trường Đại học Washington ở thành phố St. Louis (bang Missouri) và cuộc tranh luận thứ ba sẽ được tổ chức tại trường Đại học Las Vegas ở thành phố Las Vegas (bang Nevada).

Ngoài ra, hai ứng cử viên liên danh Phó Tổng thống cũng sẽ có cuộc tranh luận trực tiếp tại Đại học Longwood ở bang Virginia./.

Hai ứng cử viên tổng thống Mỹ là cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton và tỷ phú bất động sản Donald Trump đã tiếp tục có màn tranh luận hết sức gay gắt trong cuộc “đối mặt” lần thứ hai, vừa diễn ra sáng 10/10 (theo giờ Hà Nội).

Theo các nhà quan sát và các chuyên gia phân tích tại Mỹ, bà Clinton đã một lần nữa tỏ rõ ưu thế trước đối thủ của mình trong 90 phút tranh luận trực tiếp, song tổng thể cục diện cuộc đua vẫn chưa có bước chuyển đáng kể.

Bước vào cuộc “đối mặt” lần hai, ông Trump bị đánh giá là yếu thế hơn do vướng vào bê bối “khiếm nhã với phụ nữ” khiến dư luận hết sức bất bình. Nhiều nghị sỹ tên tuổi của đảng Cộng hòa đã tuyên bố rút lại quyết định ủng hộ ông Trump, thậm chí còn có ý kiến yêu cầu ông rút khỏi cuộc đua. Trong bối cảnh như vậy, ông Trump bước vào cuộc tranh luận với thế “phòng thủ” hơn, trong khi bà Clinton, với những kinh nghiệm lão luyện trên chính trường, đã tận dụng lợi thế để chiếm thế chủ động.

Theo giới phân tích, cuộc tranh luận lần này là một màn “đấu khẩu” quyết liệt và căng thẳng bậc nhất lịch sử khi hai bên liên tục tìm cách dồn ép đối thủ với những câu chỉ trích thẳng thừng, nhắm vào những nội dung vừa gai góc, vừa nhạy cảm, như lối ứng xử mẫu mực xứng đáng với vai trò lãnh đạo quốc gia.

Bà Clinton đã chỉ trích những phát ngôn khiếm nhã của ông Trump đối với phụ nữ. Đáp lại, với một thái độ bình tĩnh, tỷ phú Trump đã xin lỗi về những phát ngôn của mình, đồng thời hướng sự chú ý của khán giả đến vụ bê bối tình ái của cựu tổng thống Bill Clinton. Ông Trump tiếp tục “tấn công” với những chỉ trích nặng nề nhằm vào bà Clinton liên quan vụ bê bối thư điện tử, thậm chí còn đe dọa bà Clinton “sẽ phải bóc lịch” nếu ông trở thành tổng thống.

Sau màn công kích cá nhân, hai ứng cử viên tiếp tục tranh luận nảy lửa về các vấn đề đối nội và đối ngoại khác, như đạo luật chăm sóc y tế “ObamaCare”, chính sách thuế, cuộc chiến của Mỹ tại Iraq, và đặc biệt là vấn đề người Hồi giáo và người tị nạn Syria. Khác với lần tranh luận trước, lần này các ứng cử viên phải trả lời câu hỏi không chỉ của điều phối viên mà còn của các cử tri liên quan những vấn đề nổi cộm được cử tri Mỹ quan tâm nhiều nhất.

Với phong thái điềm tĩnh, tự chủ trong suốt cuộc tranh luận, bà Clinton đã trả lời trôi chảy các câu hỏi, kể cả về những nội dung hóc búa, như vụ bê bố thư điện tử, cách hành xử của ông Trump hay quan hệ với Nga… Với những chủ đề bà có nhiều kinh nghiệm hơn, như giáo dục hay chống biến đổi khí hậu, bà đã có phần trình bày kỹ càng và cụ thể hơn hẳn đối thủ. Bên cạnh đó, bà cũng khéo léo, linh hoạt trong việc chiếm lĩnh sân khấu, qua đó khiến hình ảnh của ông Trump trở nên lu mờ, gượng gạo trước ống kính.

Hầu hết các nhà phân tích đánh giá bà Clinton tiếp tục chiếm ưu thế trong màn đối đầu mới nhất, tuy nhiên không thể hiện được sự chi phối áp đảo như trong trận đầu tiên cũng như là như mong đợi của cử tri. Kết quả cuộc thăm dò chớp nhoáng do CNN/ORC thực hiện cho thấy 57% cử tri cho rằng bà Clinton tiếp tục chiếm thượng phong. Trong khi dù được đánh giá đã có “show diễn” hay hơn lần trước, ông Trump chỉ giành được 34% ủng hộ. Đánh giá trên trang Oxford Eagle, nhà bình luận David Magee khẳng định bà Clinton đã vượt qua ông Trump một cách “rõ ràng và thuyết phục”. Tương tự, trang Bustle khẳng định kỹ năng tranh luận của đại diện đảng Cộng hòa còn kém xa đối thủ đảng Dân chủ.

Về phía ông Trump, các chuyên gia đều có chung nhận định dù yếu thế hơn, nhưng tỷ phú 70 tuổi này đã có màn thể hiện tốt hơn lần tranh luận trước và đạt được những thành công nhất định. Ông đã vượt qua được những chỉ trích liên quan vấn đề ứng xử với phụ nữ, đồng thời dùng những lập luận chặt chẽ để chỉ trích quan điểm của bà Clinton trong các lĩnh vực thương mại tự do, y tế, nhập cư…

Tờ Wall Street Journal nhận định: “Bà Clinton đã cố gắng nhưng vẫn bị cuốn vào những vấn đề nhạy cảm liên quan đến vụ bê bối thư điện tử và bê bối tình ái của ông Bill Clinton.” Còn tờ New York Times cho rằng các nghị sỹ Cộng hòa có thể suy nghĩ lại về việc quay lưng với ông Trump sau cuộc tranh luận này.

Theo giới chuyên gia, cuộc tranh luận lần hai với hình thức mở và không giới hạn chủ đề này sẽ giúp công chúng đánh giá tốt hơn về các ứng cử viên trong các vấn đề của quốc gia. Tuy nhiên, việc hai ứng cử viên quá tập trung công kích các vấn đề riêng tư của nhau khiến truyền thông Mỹ đưa ra những đánh giá tiêu cực về cuộc tranh luận lần này. Bình luận viên Stephen Collinson của kênh CNN đã bày tỏ “Nền chính trị Mỹ đã thay đổi… Truyền thống thiêng liêng của một cuộc tranh luận, nơi các ứng cử viên tổng thống đưa ra tầm nhìn của mình cho tương lai quốc gia, đã trở thành một cái gì đó khiến người ta ớn lạnh.”

Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, chủ nhân mới của Nhà Trắng sẽ được xác định. Từ nay tới đó, cả bà Clinton và ông Trump vẫn còn cơ hội thể hiện mình trong cuộc tranh luận trực tiếp thứ 3 cùng các chuyến vận động tranh cử ở nhiều bang quan trọng. Các nhà bình luận cho rằng để có thể giành chiến thắng thuyết phục trong vòng đối mặt tới, đặc biệt là để thu hút lá phiếu của các cử tri còn do dự, các ứng cử viên cần đưa ra được những chính sách cụ thể hơn trong cả vấn đề đối nội và đối ngoại, thay vì chỉ tập trung công kích lẫn nhau./.

Trưa 5/10 theo giờ Việt Nam, hai ứng cử viên liên danh tranh cử Phó Tổng thống Mỹ năm 2016 là Tim Kaine của đảng Dân chủ và Mike Pence của đảng Cộng hòa đã hoàn tất cuộc tranh luận trực tiếp đầu tiên và cũng là duy nhất, trong đó các vấn đề nổi bật về chính sách đối nội-đối ngoại của nước Mỹ đều được hai ứng cử viên đưa ra tranh luận.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, cuộc tranh luận kéo dài 90 phút tại hội trường Đại học Longwood ở tiểu bang Virginia và được truyền hình trực tiếp trên toàn quốc vào “khung giờ vàng” 21 giờ ngày 4/10.

Ông Tim Kaine và ông Mike Pence đã dành phần lớn thời gian cuộc tranh luận để công kích ứng cử viên liên danh tranh cử chức tổng thống của đối thủ.

Ứng cử viên Dân chủ Kaine cáo buộc tỷ phú Donald Trump là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Mỹ, coi thường phụ nữ và các cộng đồng thiểu số, đồng thời không có đóng góp đáng kể nào cho nguồn thu thuế liên bang trong nhiều năm.

Đáp lại, ông Pence cố gắng phác họa hình ảnh bà Hillary Clinton là người không đáng tin cậy để đảm đương cương vị chủ nhân Nhà Trắng và bà đã thất bại trên cương vị Ngoại trưởng Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Barack Obama.

Về chính sách đối nội, ông Pence chỉ trích Chính quyền của Tổng thống Obama đã khiến nước Mỹ phải gánh khoản nợ công cao kỷ lục, theo đuổi một chương trình chăm sóc sức khỏe “điên rồ” mang tên Obamacare khi hàng triệu người vẫn sống trong nghèo đói, nền kinh tế đang “thực sự khó khăn” và bị kìm hãm bởi những “thỏa thuận thương mại gây trở ngại cho các công nhân Mỹ.”

Theo ứng cử viên này, tỷ phú Trump chính là người có đủ khả năng “thiết kế” những thỏa thuận mang lại cho Mỹ hàng tỷ USD, hàng chục nghìn việc làm và đưa nước Mỹ “vĩ đại trở lại.”

Trong khi đó, ông Kaine chỉ trích ông Trump luôn đặt mình lên trên hết và đang phát động một chiến dịch tranh cử tổng thống bằng những tuyên bố gây sốc và lăng mạ người khác.

Ông Kaine cũng cho rằng chủ trương cắt giảm thuế doanh nghiệp của ứng cử viên Trump sẽ đẩy nước Mỹ trở lại vòng xoáy suy thoái. Theo ứng cử viên này, Mỹ là một quốc gia đa sắc tộc và tồn tại các cộng đồng người nhập cư.

Chủ trương của tỷ phú Trump trục xuất hàng triệu người nhập cư không giấy tờ và xây bức tường biên giới với Mexico là hành động đi ngược lại giá trị truyền thống của nước Mỹ.

Ngoài ra, hai ứng cử viên cũng “đấu khẩu nảy lửa” về vấn đề kiểm soát súng đạn, quyền của người đồng giới và tình trạng phân biệt sắc tộc tại Mỹ.

Về chính sách đối ngoại, ông Kaine cho rằng bà Clinton là người có bề dày kinh nghiệm đối ngoại sau thời gian giữ cương vị ngoại trưởng Mỹ giai đoạn 2009-2013 và nữ chính khách này có đủ phẩm chất để “đối đầu với Nga.”

Trong khi đó, ông Pence lại nhấn mạnh việc Tổng thống Nga Vladimir Putin từng thể hiện sự tôn trọng đối với ông Trump vì các phẩm chất “mạnh mẽ, minh bạch và đơn giản.”

Kết quả thăm dò qua mạng Internet ngay sau cuộc tranh luận cho thấy ứng cử viên Phó Tổng thống của đảng Cộng hòa Pence được đánh giá có màn trình diễn ấn tượng hơn. 

Ông Kaine nhấn mạnh thỏa thuận hạt nhân lịch sử với Iran đang góp phần ngăn chặn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.

Trong khi đó, ông Pence chỉ trích bà Clinton phải chịu trách nhiệm về những thất bại trong vấn đề Iraq và cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng hiện nay.

Kết quả thăm dò qua mạng Internet ngay sau cuộc tranh luận cho thấy ứng cử viên Phó Tổng thống của đảng Cộng hòa Pence được đánh giá có màn trình diễn ấn tượng hơn.

Kết quả thăm dò của tờ The Wall Street Journal thậm chí còn cho thấy ông Pence đã thể hiện thuyết phục hơn tỷ phú Trump trong cuộc tranh luận đầu tiên./.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ khoảnh khắc Hà Nội rưng rưng cảm xúc “khi đoàn quân kéo về mùa thu ấy, nhịp trống rung 36 phố phường.” Thủ đô đã trải qua biết bao đổi thay, nhiều bức ảnh tư liệu về Hà Nội trong quá khứ vẫn còn đọng lại mãi trong tâm thức bao người.

Nhân kỷ niệm 62 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2016), hãy cùng VietnamPlus nhìn ngắm sự thay đổi của “Hà Nội Xưa và Nay” để hiểu và thêm yêu một Thủ đô thanh bình và rất đỗi thân quen qua từng góc ảnh.

Hình ảnh Hà Nội Xưa được sưu tầm từ nhiều nguồn tài liệu lịch sử khác nhau, các bức ảnh Hà Nội ngày nay do phóng viên Lê Minh Sơn của VietnamPlus thực hiện.

Phải đợi đến ba năm cùng nỗ lực đáp ứng “hằng hà sa số” điều kiện khủng khiếp về kỹ thuật, âm thanh, tổ chức… nhà sản xuất Monsoon mới mời được Scorpions về biểu diễn tại Lễ hội Âm nhạc Gió mùa 2016. Giấc mơ ấy không dễ gì có được, nhưng khán giả vẫn chẳng mặn mà, vé Monsoon vẫn bán chậm.

Có vẻ như, ở bối cảnh hiện tại, sự hiện diện của sao ngoại “khủng” cỡ Scorpions thì cũng không còn là con át chủ bài. Chừng nào, khán giả vẫn giữ thói quen thưởng thức không xuất phát từ nhu cầu tự thân thì những nghịch lý, vẫn luôn tồn tại.

Riêng người viết bài, chẳng thể quên hình ảnh Quốc Trung – mắt đỏ hoe, ướt đẫm mồ hôi nhưng mỉm cười với niềm hạnh phúc rất âm thầm trong đêm cuối khép lại Monsoon 2015. Hình ảnh đó mãi mãi là dư âm đẹp và làm lay động. Mặc, mùa Monsoon năm ngoái, nhà sản xuất vẫn lỗ tiền tỷ, vé bán ra chưa tương xứng với bữa tiệc tuyệt đỉnh say sưa, du dương và sôi động mà những Joss Stone, BOND, Samsaya, Samaris, Lê Cát Trọng Lý… mang lại.

Còn nhớ trong một lần cà phê, khi bàn đến sự vận động của các nhà sản xuất âm nhạc, Quốc Trung cười buồn, buông hẫng: “Tôi vốn dĩ không giỏi kinh doanh… Thôi vẫn cứ làm tiếp, nếu mình còn thấy sướng… ”

Khán giả bị nhãn hàng làm… “hư”

– Monsoon sắp được khai màn và công chúng Thủ đô sẽ được nhìn thấy ban nhạc lừng danh Scorpions bằng xương bằng thịt, được nghe họ hát live trên sân khấu Hoàng Thành Thăng Long. Hạnh phúc thưởng thức chỉ phải mua 699 nghìn đồng nhưng công chúng Việt vẫn lấn cấn thật làm tôi thấy khó lý giải?

Nhà sản xuất Quốc Trung: Tâm lý thưởng thức của người Việt Nam chưa được cởi mở, bao giờ cũng là những câu hỏi “có ai?” chứ không phải là “có những ai?”  Vì thế, việc nhà sản xuất mời được nhiều ban nhạc hay thì lại chẳng ai biết tên. Họ vẫn chi 5 – 10 triệu đồng mua vé đi xem những ca sỹ giải trí trong nước, nhưng bỏ 699 nghìn đồng để được xem Scorpion thì lại chê đắt. Trong khi, ở mọi thành phố trên thế giới giá vé show này không dưới 200 USD.

Một số người còn hỏi rất ngô nghê là, tại sao không mời những sao khủng như Maroon 5? Thực ra, những câu hỏi đó rất thiếu hiểu biết. Là nhà tổ chức, chúng tôi nghe vừa tủi thân vừa ngán ngẩm. Tất nhiên, công chúng thì luôn là thượng đế và họ có quyền đòi hỏi. Với thời điểm hiện tại, sẽ phải rất lâu nữa chúng ta mới đủ tài chính để sản xuất những ngôi sao như thế. Chỉ tính riêng tiền thuê âm thanh đã nửa triệu USD và về kỹ thuật thì Singapore không đủ thiết bị để cho chúng ta thuê.

Ngược lại, nếu mời những ban nhạc trẻ và hay nhưng không nổi tiếng thì lại không đủ thu hút công chúng trẻ. Trẻ bây giờ thích DJ top 10, ca sỹ Hàn.

– Thực ra tôi thì nghĩ, anh cũng có thể mời thêm DJ như một giải pháp hiệu quả, vừa cân bằng nhu cầu thưởng thức, bán vé đỡ cực vừa hợp không khí festival của Monsoon?

Nhà sản xuất Quốc Trung: Như tôi nói, khán giả có quyền lựa chọn và chúng tôi cũng có quyền được làm điều mà theo chúng tôi là có ý nghĩa.

Sau ba mùa làm Monsoon, tôi khẳng định không thể tìm nổi một món ăn đủ thỏa mãn một thị trường khó khăn như Việt Nam. Tức là đòi hỏi thì đủ thứ nhưng chả đáp ứng được một tiêu chí gì. Tiền ít, kỹ thuật kém, không có thị trường, uy tín kém nhất nhất khu vực nhưng lại đòi hỏi nào phải có tên tuổi, quen thuộc, dễ nghe, lại cả thân thiện…

Bao trùm tất cả, thói quen đi xem nhạc ở Việt Nam đang có vấn đề là bị các nhãn hàng làm hư. Khán giả đi thưởng thức nghệ thuật không xuất phát từ nhu cầu thật. Những lý do thôi thúc họ bỏ tiền mua vé, bao giờ cũng là phải có tên ngôi sao, địa điểm tổ chức phải hoành tráng để chụp ảnh check-in hay “bung lụa” diện cái áo hàng hiệu, khoe trang sức đắt tiền kiểu “hội chợ phù hoa.”

– Sau mùa Monsoon năm ngoái, tôi có viết cái bài “Từ Monsoon… nghĩ về điểm dừng chân.” Để ý sẽ thấy thời gian qua, nhiều nhà tổ chức kết hợp với nhãn hàng mời về Việt Nam nhiều huyền thoại âm nhạc một thời như Kenny G, Boney M & Chris Norman… Điều đáng nói là, các chương trình này đều sốt vé từ sớm và được săn lùng với giá nhiều triệu đồng. Xem ra, việc mời Scorpions cũng không còn là “độc chiêu” của riêng Quốc Trung và Monsoon?

Nhà sản xuất Quốc Trung: Nghịch lý vẫn luôn tồn tại. Cũng giống như có những hạnh phúc và thành công âm thầm không ai hiểu, chỉ chúng tôi mới hiểu và đánh giá được. Việc Monsoon mời được Scorpions luôn là một trong những niềm tự hào của chúng tôi.

Mất ba năm thì lời mời Scorpions mới thành hiện thực. Sự trì hoãn đó một phần do lịch diễn nhưng chủ yếu là họ muốn thẩm định năng lực tổ chức của mình. Hiện tại, âm thanh đã đáp ứng được hết nhưng về ánh sáng thì vẫn phải được châm chước, vì điều kiện Việt Nam vẫn còn chưa theo kịp

Khán giả Việt Nam có thói quen so sánh, cảm tính và định kiến, nói chung là khắt khe. Trong khi những cái cần khắt khe là về kỹ thuật , âm thanh thì lại chẳng màng. Bây giờ mình làm mà cứ phải đi so sánh với những người khác vừa vô nghĩa, lại cũng không vui. Điều quan trọng, không ai bắt tôi phải làm Monsoon. Tôi làm Monsoon cũng không vì mục đích để ai thấy tôi có công, buộc họ phải đối xử tử tế, thậm chí đền bù thích đáng. Tôi nghĩ, thay vì so sánh và được ghi công, hãy cứ cống hiến và làm những điều mình cho là có ích. Nếu nhìn ra ngoài, bạn sẽ thấy âm nhạc khu vực và thế giới phát triển từng giây. Tôi chỉ kể một ví dụ, năm ngoái Monsoon ngỏ ý mời một DJ nhưng bất thành vì nghệ sỹ đó vướng lịch biểu diễn. Năm nay, tôi muốn mời lại thì không còn cơ hội nữa vì cát xê của họ đã lên gấp 10 lần

– Monsoon năm nay mới tăng giá vé lên chút đỉnh vì có Scorpions thì ngay lập tức bán rất chật vật. Thậm chí trong dịp Trung Thu vừa qua nhà tổ chức phải giảm chỉ còn một nửa để kích cầu?

Nhà sản xuất Quốc Trung:  Thị trường âm nhạc Việt Nam không tạo thói quen cho khán giả đón nhận cái mới, giá trị đang hiện diện. Khán giả phải có thói quen đi hỏi chất lượng biểu diễn về âm thanh, kỹ thuật, hát live. Và cả thói quen, nghệ thuật thì phải bỏ tiền ra mua vé đi thưởng thức. Nếu không có thói quen thưởng thức của khán giả, thì các nhà tổ chức không bao giờ mời được ngôi sao quốc tế ngoài dựa vào nhãn hàng, truyền hình thực tế… Mà như vậy thì nhà tổ chức phải thỏa hiệp.  Cả thành phố trung tâm của một quốc gia không gom nổi 10-20 nghìn người bỏ 500-1 triệu đồng đi xem một ngôi sao âm nhạc quốc tế. Đó mới là vấn đề.

Monsoon không phải sân chơi thử nghiệm cho người trẻ

– Hôm họp báo , tôi có hỏi anh “tại sao Monsoon năm nay không dành cho những nghệ sỹ trẻ Việt Nam?” nhưng chưa được trả lời thỏa đáng. Tiện đây, xin đề cập lại. Là do không có ban nhạc trẻ nào đủ tiêu biểu hay vì năm nay anh định hướng đến phân khúc khán giả lớn tuổi…?

Nhà sản xuất Quốc Trung: Trước khi công bố khách mời nghệ sỹ Việt Nam sẽ chơi Monsoon năm nay, tôi cũng lăn tăn trước vài ban nhạc trẻ được xem là triển vọng. Tôi đã cử người đi xem và mới dám kết luận các ban đó còn đánh live rất kém. Với các ban nhạc, một ngày tập 4 tiếng và đều như vắt chanh thì mới đánh được 80% như hiệu ứng đĩa, và biểu diễn được sân khấu lớn như Monsoon.

Đối với ban nhạc trẻ Việt Nam hiện nay, họ vẫn hoạt động bằng đam mê mà đam mê thì chỉ được một thời gian. Thậm chí, có những ban nhạc triển vọng nếu không biết nuôi dưỡng bản năng và đam mê, chỉ một thời gian sau sẽ biến tướng thành “công quạ showbiz” ngay, hoặc rơi vì bất mãn.

Các ban nhạc trẻ của Việt Nam rất thiếu kỹ năng và nền tảng âm nhạc căn bản. Họ không có chiến lược, đường hướng, và rất lười tập luyện. Và tôi thì không thể để Monsoon ra làm sân chơi thử nghiệm cho các bạn ấy được.

– Monsoon trở lại và sẽ tiếp tục cầm cự 5 năm nữa nhờ nhà tài trợ, nhưng dường như anh vẫn chưa thở phào nhẹ nhõm. Năm nay, tôi thấy anh già đi trông thấy và nhiều dấu hiệu mỏi mệt?

Nhà sản xuất Quốc Trung: (Cười) Tôi mà mệt, tức là khi tôi không làm việc nữa, cũng tức là đến lúc tôi chết. Tôi không bao giờ để mình rơi vào hoàn cảnh đấy. Tôi sẽ dừng lại khi mình không còn giỏi, không còn năng lực. Thực ra, Tôi cũng từng nản và bất mãn.

Nói sòng phẳng thì tôi lỗ về tiền nhưng lãi niềm vui, lãi uy tín, dẫu sao cũng là người đẻ ra cái festival âm nhạc đầu tiên của Việt Nam… Từ tiếng tăm đó, tôi trúng thầu được các chương trình khác, coi như lấy chỗ này vá chỗ kia, lấy ngắn nuôi dài. Monsoon cho tôi niềm vui, được chơi trọn và đốt hết cho âm nhạc. Tìm được lý do để mình chịu tiêu tiền, cái sướng ấy không phải ai cũng có được.

Sẵn sàng mời Sơn Tùng M-TP, nếu…

– Hẳn là sướng… đến mức một người cực đoan và khó thỏa hiệp như Quốc Trung chịu để đứa con tinh thần “Lễ hội Âm nhạc Gió mùa” đầu tiên của Việt Nam “lai Tây” thành tên gọi mới “Monsoon by Tuborg” cơ mà. 5 năm đổi lại cũng không rẻ nhỉ?

Nhà sản xuất Quốc Trung: (Cười buồn) Chua chát quá đúng không? Bạn nghĩ đi, tôi cũng thuộc  hàng kiếm tiền tốt trong đội nhạc sỹ bây giờ nhưng cũng chẳng đủ để nuôi Monsoon. Chưa năm nào tôi kiếm được một đồng từ Monsoon cả, thậm chí còn phải cầm cố nhà cửa bù lỗ. Nếu năm nay mà Monsoon lỗ nữa, bạn nghĩ có nên thôi không? Bạn tôi và cả cơ quan quản lý còn khuyên, tổ chức hai năm một lần cho đỡ vất vả. Nhưng làm gì có kiểu festival trên thế giới 2 năm tổ chức một lần.

Vì vậy, khi có đơn vị chịu bỏ 2/3 ngân sách sản xuất và trong suốt 5 năm thì quá quý chứ. Việc cho người đồng hành đứng cùng tên, cá nhân tôi cho là cuộc chơi đẹp. Nhà tài trợ không can thiệp vào nội dung và chất lượng âm nhạc. Bên cạnh đó, tên chương trình cũng không phải Tuborg festival. Chưa kể, bia cũng là gia vị rất phù hợp với không khí festival.

Tôi còn cho rằng, hãy cảm ơn họ vì giúp chúng ta giữ được không gian Monsoon trong 5 năm nữa. làm văn hóa và giữ gìn giá trị văn hóa, nó là câu chuyện không chỉ mình tôi, mà còn cơ quan quản lý, cộng đồng.  Nếu tôi được hậu thuẫn từ các đơn vị có thẩm quyền, khán giả có thói quen mua vé thưởng thức, để nhà sản xuất có chi phí sản xuất thì tôi sẽ chẳng phải chia sẻ hay bán bất cứ cái gì cả.

– Trộm nghĩ, vẫn còn nhiều cách đồng hành khác mà không phải đánh đổi hay mất mát. Ví như, tôi thấy anh mời hơi “tham” nghệ sỹ nước ngoài, lại không có hiệu ứng bán vé. Thay vào đó, không mời Mỹ Tâm, Hồ Ngọc Hà, Sơn Tùng M-TP… Cùng với Scorpions chắc chắn sốt vé cả ba đêm ấy chứ?

Nhà sản xuất Quốc Trung: Được thôi. Tôi sẵn sàng. Tôi chẳng ngại ngần gì cả.  Ở đây, chúng ta không nói về câu chuyện tự trọng, vì tôi quá thừa tự trọng rồi. Có điều, hãy hỏi những người đó, họ có sẵn sàng đồng lòng đứng cùng tôi không? Có đồng ý làm theo tư duy âm nhạc của tôi không? Mỹ Tâm, Hồ Ngọc Hà, hay Sơn Tùng M-TP thì có chịu lăn xả, tập luyện hàng tháng trời để hát live trên sân khấu 1 tiếng không? Họ có chấp nhận hát nhạc “sạch” không?

Hay như, có lần Thanh Lam bảo tôi, sao không cho con gái lên hát. Đó chính là giới hạn thỏa hiệp và cực đoan của tôi. Nói thẳng ra, tôi chẳng cần khán giả đến đông, hò hét, quẩy vì bất cứ cái tên nào, vì nó không bền. Cách làm đó chộp giật lắm, chỉ mang tính chất vớt vát. Đó không phải mục đích tôi muốn xây dựng thói quen thưởng thức thật sự.

Còn về lý do năm nay tôi vung tay mời nhiều nghệ sỹ nước ngoài, dù họ không được nhiều khán giả Việt Nam biết đến. Năm ngoái, rất nhiều khán giả thì đâu biết đến Samsaya và Samaris đâu, nhưng đó lại là hai ban nhạc gây ấn tượng đặc biệt. Rồi thì việc tôi mời Lê Cát Trọng Lý, nhiều người lắc đầu bảo không hợp với lễ hội. Nhưng đó lại là một trong những màn biểu diễn để lại dư âm đẹp.

Vì vậy, âm nhạc thì đừng võ đoán, cũng đừng tưởng. Hãy thưởng thức âm nhạc như nhu cầu tự thân, mua vé và tiếp nhận cái mới với sự cởi mở và kiên nhẫn. Hãy tăng tính tò mò và bớt hồ nghi./.

Mùa thu lịch sử năm 1945, Hà Nội lần đầu tiên đón Bác Hồ về đọc Tuyên ngôn độc lập sau ngày Tổng khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi. Mùa thu lịch sử năm 1954, Hà Nội đón Bác Hồ về Thủ đô sau ngày giải phóng.

Đêm 18 rạng ngày 19-9-1954, sau khi đi thăm, thắp hương tưởng niệm các vua Hùng trên núi Hy Cương (núi Nghĩa Lĩnh, xã Hy Cương, Phong Châu, Phú Thọ), Bác nói chuyện với cán bộ Đại đoàn 308 đang chuẩn bị về tiếp quản Thủ đô, Bác căn dặn: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”…

Để chuẩn bị công tác bảo vệ đón Bác và các đồng chí lãnh đạo cấp cao, cùng các cơ quan Trung ương, Chính phủ về Thủ đô, ngày 6-9-1954, Trung ương giao cho đồng chí Lê Thanh Nghị, lúc đó là ủy viên Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng, lập tổ tiền trạm gồm các đồng chí: Tạ Quang Chiến công tác ở Văn phòng Phủ Thủ tướng; Nông Đức Chiến – Bộ Tổng tham mưu quân đội; Phan Văn Xoàn và Quách Quý Hợi – Cục Cảnh vệ, Bộ Công an; Tạ Đình Hiểu – đơn vị 600. Tổ “tiền trạm” về liên hệ với tỉnh ủy, UBND các tỉnh Sơn Tây, Hà Đông, Hà Nội chuẩn bị mọi cơ sở và công tác bảo đảm an ninh để đón Bác và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước trở về. Tổ do đồng chí Tạ Quang Chiến là tổ trưởng đã về Hà Nội từ đầu tháng 10-1954 cùng các cơ sở và lực lượng trong nội thành làm công tác chuẩn bị. Ngày 8-10-1954, Tiểu đoàn Bình Ca của trung đoàn Thủ đô thuộc Đại đoàn quân Tiên Phong 308 vào Hà Nội trước 2 ngày với nhiệm vụ bảo vệ và làm hậu thuẫn cho các cơ sở cách mạng…

Sau đó, tổ công tác đặc biệt được lệnh quay trở lại Việt Bắc đón Bác. Tại thôn Vai Cầy, xã Yên Lãng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Bác đã triệu tập cán bộ chiến sĩ bảo vệ và phục vụ lại nói chuyện và căn dặn trước khi về Thủ đô: “Bác cháu ta đã từng quen chịu gian khổ, nay về Hà Nội bị địch chiếm lâu năm còn đầy những cảnh sống xa hoa nên dễ nảy sinh tư tưởng thèm muốn hưởng thụ. Vì vậy, các chú, các cô phải cảnh giác để không bị sa ngã trước những “viên đạn bọc đường”…

Ngày 9-10-1954, tên lính Pháp cuối cùng rút qua cầu Long Biên, báo Nhân Dân đăng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân ngày Thủ đô giải phóng: ”Từ nay, Chính phủ và nhân dân ta phải cùng nhau cố gắng nhiều để khôi phục, củng cố và phát triển đời sống tinh thần và vật chất của thủ đô ta. Chính phủ và nhân dân phải cùng nhau ra sức giữ gìn trật tự an ninh. Chúng ta phải cùng nhau gây nên một phong trào cần, kiệm, liêm, chính và mỹ tục, thuần phong… Chúng ta cần phải duy trì và khôi phục mọi hoạt động sản xuất, buôn bán, kinh tế và tài chính của thủ đô ta. Chính phủ và các vị cha mẹ học trò phải cùng cố gắng để cho con cháu ta được tiếp tục học hành. Các nhà văn hóa, giáo dục phải hăng hái phục vụ nhân dân. Chúng ta phải duy trì và khôi phục mọi hoạt động văn hóa. Về chính trị, chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ, thực hiện tự do dân chủ”.

“Nhân dân Thủ đô ta có truyền thống cách mạng vẻ vang và lòng nồng nàn yêu nước, tôi chắc rằng đồng bào Thủ đô sẽ hăng hái phấn đấu làm cho mọi ngành hoạt động của Thủ đô ngày thêm phát triển, để làm gương mẫu để xây dựng một đời sống sung sướng, tươi đẹp, thái bình mãi mãi cho con cháu chúng ta.” (Hồ Chủ tịch)

Sáng ngày 10-10-1954, các đơn vị tiến vào tiếp quản Thủ đô, dẫn đầu là trung đoàn Thủ đô, giương cao cờ quyết chiến quyết thắng từ năm cửa ô tiến vào phố phường Hà Nội, âm vang khúc quân hành, hòa trong cờ hoa khẩu hiệu rợp trời. Đến 15 giờ cùng ngày, việc tiếp quản thành phố đã hoàn thành, 15 vạn nhân dân Hà Nội đã cùng dự buổi lễ mừng chiến thắng.

Báo Nhân Dân ngày này đăng bài “Giữ gìn trật tự, an ninh” của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chính phủ ta đã về Thủ đô. Hiện nay, việc quan trọng nhất của Thủ đô là giữ vững trật tự an ninh. Có giữ vững trật tự an ninh thì nhân dân Thủ đô mới an cư lạc nghiệp. Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta. Tất cả chúng ta phải ra sức giữ gìn trật tự, an ninh, làm cho Thủ đô ta thành một Thủ đô bình yên, tươi đẹp, mạnh khỏe cả về vật chất và tinh thần”.

Trong không khí sôi động và hồ hởi khi mọi người cùng bắt tay xây dựng cuộc sống mới của Hà Nội, ngày 13-10, Báo Nhân Dân số 238 đăng lại bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh có nhan đề: ổn định sinh hoạt, Người đã biểu dương thành tích khôi phục các mặt hoạt động của Thủ đô Hà Nội những năm đầu giải phóng và yêu cầu mỗi người dân Hà Nội cần cố gắng làm tròn nhiệm vụ của mình góp phần ổn định sinh hoạt Thủ đô: “Sau 80 năm bị nô lệ, nay ta làm chủ nhân, chắc mọi việc sẽ gặp khó khăn nhiều hoặc ít, chúng ta không nên chủ quan mà coi việc gì cũng sẽ dễ dàng. Nhưng chính quyền và nhân dân ta đoàn kết chặt chẽ, quyết tâm cố gắng thì chúng ta nhất định vượt mọi khó khăn, nhất định ổn định được sinh hoạt của thủ đô yêu quý của chúng ta”.

Đêm 14 rạng ngày 15-10-1954, Bác Hồ về Hà Nội. Bác ở và làm việc tại một ngôi nhà trong nhà thương Đồn Thủy (khu vực Viện Quân y 108 bây giờ).

Ngày 16-10-1954, tại Bắc Bộ Phủ, Người có buổi tiếp chuyện thân mật với các đại biểu nhân dân thủ đô. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1946, các cụ, các mẹ, anh chị em và các cháu thiếu nhi Hà Nội lại được gặp trực tiếp Bác Hồ, được nghe lại tiếng nói ấm áp của Người, nên ai cũng xúc động.

Mở đầu cuộc gặp gỡ, Người nói” “Sau tám năm bận việc kháng chiến, hôm nay tôi rất vui mừng lại gặp bà con thủ đô. Đồng bào Hà Nội chuẩn bị đón tôi thật tưng bừng, tấm thịnh tình đó tôi rất cảm động. Nhưng tôi không muốn đồng bào bỏ nhiều vải vóc giấy màu vào việc viết khẩu hiệu, làm cờ. Tôi không rõ việc đó sẽ gây tốn kém bao nhiêu là tiền bạc. Lãng phí hơn nữa là mấy chục vạn người sẽ mất cả một ngày vì tôi. Thời gian xa cách đâu phải ngắn, ta cũng nên gặp mặt nhau nhưng còn rất nhiều dịp. Việc quan trọng nhất trước mắt chúng ta là sản xuất, khôi phục, khôi phục, sản xuất. Nếu mọi người thật sự hoan nghênh Đảng và Chính phủ trở về thì hãy đem cái tinh thần quý báu đó vào các công việc trên”.

Cuối buổi nói chuyện, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhờ các đại biểu chuyển lời thăm hỏi của Người tới toàn thể đồng bào, chiến sĩ Hà Nội và tin tưởng: “Nhân dân Thủ đô ta có truyền thống cách mạng vẻ vang và lòng nồng nàn yêu nước, tôi chắc rằng đồng bào Thủ đô sẽ hăng hái phấn đấu làm cho mọi ngành hoạt động của Thủ đô ngày thêm phát triển, để làm gương mẫu để xây dựng một đời sống sung sướng, tươi đẹp, thái bình mãi mãi cho con cháu chúng ta.”

Bác ở và làm việc trong khu nhà Đồn Thủy cho đến tháng 12-1954, Trung ương mời Người về khu Phủ Chủ tịch ở và làm việc để tiện cho Bác chủ trì các cuộc họp Chính phủ, tiếp khách… Ngôi nhà Phủ toàn quyền cũ đã được tu sửa lại, khi đến xem, Bác khen to và đẹp nhưng Người quyết định không ở và nói với đồng chí Nguyễn Lương Bằng cho tu sửa lại căn nhà gần bờ ao cách đó chừng 300 m để Người ở và làm việc. Căn nhà này là nơi ở và là kho vật liệu của Người thợ điện làm việc cho chế độ cũ, lúc đó bỏ không. Bác nói, một mình Bác ở như vậy là vừa, mà cũng gần Phủ Chủ tịch, nên đi bộ sang hội họp, tiếp khách… đều tiện.

Ngôi nhà sàn mà Bác ở cho đến lúc Người đi xa là do kiến trúc sư Nguyễn Văn Ninh thiết kế, được hoàn thành vào dịp kỷ niệm lần thứ 68 ngày sinh của Người (năm 1958). Đó là một ngôi nhà sàn giản dị, tiện ích, kết hợp được vốn dân tộc cổ truyền. Ngôi nhà toát lên sự giản dị, tư tưởng gần dân cũng như chính con người của Bác./.

Ngày 10-10-1954, Thủ đô Hà Nội được giải phóng. Đó là một ngày trọng đại trong lịch sử thủ đô Hà Nội nói riêng và lịch sử dân tộc Việt Nam nói chung. Hà Nội những ngày tháng 10 năm 1954 đã diễn ra nhiều sự kiện đáng ghi nhớ.

Hội nghị Giơnevơ về Đông Dương kết thúc thắng lợi ngày 20-7-1954. Các bản Hiệp định đình chiến ở Việt Nam, Campuchia, Lào đã được ký kết.

Tháng 10-1954, Hiệp định Giơnevơ bắt đầu có hiệu lực. Trong Hiệp định có điều khoản: hai nước chiến tranh ký thoả thuận ngừng bắn và chuyển giao hoà bình nguyên vẹn các thành phố cho nhau. Hiệp định có quy định chuyển giao về quân sự và chuyển giao về hành chính. Trong ủy ban liên hiệp đình chiến Trung ương do đồng chí Văn Tiến Dũng làm Trưởng đoàn Việt Nam có tiểu ban Hà Nội do ông Lê Quang Đạo phụ trách. Trong tiểu ban, Ban lãnh đạo Đảng bộ Hà Nội có hai thành viên: ông Trần Vỹ phụ trách công tác chuyển giao quân sự, cùng với phía Pháp vạch ra lịch rút của quân đội Pháp và quy định ranh giới trên bản đồ để quân ta tiến vào đóng quân; ông Nguyễn Tài, phụ trách công tác chuyển giao hành chính, cùng với phái Pháp bàn thực hiện các điều khoản ghi trong hiệp định: “Bảo đảm công việc hành chính không bị đứt đoạn” và tổ chức cho “đội hành chính vào trước”.

Tối 1-10-1954, trước khi chính thức tiếp quản thành phố 10 ngày, khoảng 100 cán bộ các ngành của Việt Nam trang phục chỉnh tề, phù hiệu tiếp quản lấp lánh trên ngực áo, tập trung đông đủ ở Phù Lỗ, lần lượt bước lên đoàn xe tải của quân đội Pháp, do lính Pháp lái, tiến vào thành phố. Đoàn cán bộ vào trước này do ông Trần Danh Tuyên làm trưởng đoàn và ông Nguyễn Tài làm phó trưởng đoàn.

Cùng thời điểm với cuộc đấu tranh trên bàn hội nghị ở Trung Giã, Phù Lỗ, một sự kiện được tích cực xúc tiến: toàn bộ các cơ quan, đoàn thể, đơn vị quân sự trực thuộc Thành ủy, chính quyền và Bộ chỉ huy các lực lượng vũ trang của thành phố chuyển về đồng bằng, đóng dọc đường số 1.

Hàng nghìn cán bộ, nhân viên nhiều năm sống trong những cánh rừng già ở Hoà Bình, Thanh Hoá, làm việc trong các lán tranh, trong các hang núi, bên các con suối… từ các ngả đường mòn kéo về xuôi để chuẩn bị vào thành phố.

Các thôn xóm của 2 huyện Phú Xuyên, Thường Tín của tỉnh Hà Tây, cách nội thành Hà Nội hai chục cây số đầy ắp người mới đến. Đêm đêm, đèn măng sông, các loại đèn ba dây, đèn dầu các kiểu tự tạo, đèn thắp bằng điện máy nổ… toả sáng khắp các đình làng, trong các nếp nhà, trong các khoảnh vườn của bà con địa phương. Hàng trăm nghìn công việc hối hả, tất cả ngày và đêm chạy đua với thời gian để kịp chuẩn bị các công việc cho ngày tiếp quản.

Hàng trăm xóm làng ở Thường Tín, Phú Xuyên những ngày đó trở thành khu căn cứ mới của Hà Nội kháng chiến. Hàng nghìn người đủ các tầng lớp từ nội thành ra đã tập trung ở đây. Thanh niên, học sinh kéo ra xin nhận bất kể công việc gì để phục vụ tiếp quản.

Hàng trăm vị nhân sĩ, trí thức được mời ra vùng tự do để nghiên cứu, tìm hiểu các chính sách mới của Chính phủ. Từng toán công nhân, viên chức chính quyền cũ đem nộp cho chính quyền Cách mạng những tài liệu quan trọng của địch và các dụng cụ, máy móc quý hiếm. Nhiều đơn vị quân ngụy kéo ra nộp vũ khí và tự nguyện gia nhập hàng ngũ Cách mạng.

Đêm 9-10, trước ngày tiếp quản, cả thành phố dường như không ngủ. Mặc dù quá giờ giới nghiêm, vẫn có những bóng người đi men dưới những hàng hiên dọc phố, băng nhanh qua đường, đến những điểm hẹn để bàn việc hoàn tất những công việc cuối cùng đón đại quân ngày mai.

Tất cả các ô cửa sổ đều sáng đèn; các bà, các chị cố gắng may cờ cho xong trước lúc trời sáng; cánh thanh niên cắt chữ, dán khẩu hiệu, làm băng đơrôn chào mừng bộ đội. Không ít gia đình thắp hương trên bàn thờ tổ tiên, cầu xin ngày mai được gặp lại con em mình ra đi từ những ngày đầu kháng chiến…

Từ sáng sớm, ngày 10-10-1954, nhân dân Thủ đô quần áo chỉnh tề, mang cờ, ảnh Bác Hồ và những bó hoa tươi thắm, thành đội ngũ trật tự theo từng công sở, xí nghiệp, trường học, khu phố…kéo tới những con đường đã được báo trước là bộ đội hành quân qua.

Đoàn xe đầu tiên do thiếu tướng Vương Thừa Vũ, Chủ tịch ủy ban quân chính và bác sĩ Trần Duy Hưng, Phó Chủ tịch ủy ban quân chính Hà Nội dẫn đầu.

8 giờ: Cánh quân phía Tây xuất phát từ Quần Ngựa. Đó là những chiến sĩ bộ binh của trung đoàn Thủ đô do Trung đoàn trưởng Nguyễn Quốc Trị, Anh hùng quân đội dẫn đầu. Các chiến sĩ diễu binh qua Kim Mã, Hàng Đẫy, Cửa Nam, Hàng Bông, Hàng Đào, Hàng Ngang…Đến 9 giờ 45 phút, cánh quân đã tiến vào Cửa Đông, thành Hà Nội.

8 giờ 45 phút: Cánh quân phía Nam xuất phát từ Việt Nam học xá, tiến qua Bạch Mai, phố Huế, vòng quanh Hồ Gươm rồi vòng lại chiếm lĩnh toàn bộ khu vực Đồn Thủy và Đấu Xảo. (Hiện nay là khu từ Bệnh viện Hữu Nghị, Bệnh viện 108 trải dài ra tận bến Phà Đen; Nhà Đấu Xảo: Hiện là khu vực Cung Văn hóa Hữu nghị Việt-Xô).

9 giờ 30 phút: Đoàn cơ giới và pháo binh xuất phát từ Bạch Mai, qua phố Bạch Mai, phố Huế; 10 giờ 15 phút đến Bờ Hồ, qua Hàng Đào, Hàng Ngang, chợ Đồng Xuân, rẽ sang đường Cửa Bắc, tiến vào thành lúc 10 giờ 45 phút.

15 giờ: Còi nhà hát thành phố nổi lên một hồi dài. Mấy chục vạn nhân dân Hà Nội trang nghiêm dự lễ chào cờ do ủy ban quân chính tổ chức tại sân vận động Cột Cờ với sự tham gia của các đơn vị quân đội. Sau lễ chào cờ, Chủ tịch ủy ban quân chính Vương Thừa Vũ đã trân trọng đọc lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Thủ đô nhân ngày giải phóng.

“Tám năm qua, Chính phủ phải xa rời Thủ đô để kháng chiến cứu nước. Tuy xa nhau, nhưng lòng Chính phủ luôn luôn gần cạnh đồng bào.

Ngày nay do nhân dân ta đoàn kết nhất trí, quân đội ta chiến đấu anh dũng, hoà bình đã thắng lợi. Chính phủ lại trở về Thủ đô với đồng bào. Muôn dặm một nhà, lòng vui mừng khôn xiết kể…”.

Trong trang sử đấu tranh của Hà Nội, ngày 10-10-1954 là một mốc son lớn, có ý nghĩa rất trọng đại đối với mỗi người dân Thủ đô và đối với mỗi người dân Việt Nam.

Ngày 15-10-1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh về đến Hà Nội.

Ngày 16-10-1954, Hồ Chủ tịch tiếp đoàn đại biểu nhân dân Thủ đô tại Bắc Bộ Phủ. Hồ Chủ tịch biểu dương những thành tích của bộ đội, cán bộ, nhân dân trong việc tiếp quản Thủ đô, trong việc khôi phục các hoạt động và ổn định sinh hoạt của nhân dân.

Trong buổi gặp gỡ đồng bào, Bác Hồ căn dặn: “Nhân dân Thủ đô ta có truyền thống Cách mạng vẻ vang và lòng nồng nàn yêu nước, tôi chắc rằng đồng bào Thủ đô sẽ hăng hái phấn đấu làm cho mọi ngành hoạt động của Thủ đô ngày thêm phát triển, để làm gương mẫu, để dẫn đầu cho nhân dân cả nước ta trong công cuộc củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong khắp nước ta; để xây dựng một đời sống sung sướng, tươi đẹp, thái bình mãi mãi cho con cháu chúng ta”./.