“Khi Facebook và Google phát triển với quyền lực không ngừng gia tăng, họ dần trở thành trở ngại ngăn cản sự đổi mới và đã gây ra một loạt vấn đề mà giờ đây chúng ta mới chỉ bắt đầu nhận thức được.” VietnamPlus xin giới thiệu với độc giả bài viết thể hiện những ý kiến cá nhân đặc sắc của tỷ phú George Soros về truyền thông xã hội, được đăng trên trang Financial Review.

Thời điểm hiện tại trong lịch sử thế giới đang đầy sự đau đớn. Các xã hội mở đang trong cơn khủng hoảng và nhiều hình thức khác nhau của chế độ độc tài, các quốc gia “xã hội đen,” đang nổi lên. Đơn cử như ở Mỹ, Tổng thống Donald Trump bị coi là đang muốn thiết lập nhà nước theo kiểu “xã hội đen” của riêng ông, nhưng không thể vì Hiến pháp Mỹ và một xã hội dân sự sôi nổi không cho phép điều đó.

Tuy nhiên câu hỏi không chỉ được đặt ra đối với sự tồn vong của xã hội mở, mà còn đối với sự tồn vong của toàn bộ nền văn minh của chúng ta.

Sự trỗi dậy của các nhà lãnh đạo như Kim Jong-un ở Triều Tiên và Trump ở Mỹ có liên quan mật thiết tới vấn đề này.

Cả hai nhà lãnh đạo dường như đều sẵn sàng mạo hiểm với một cuộc chiến tranh hạt nhân để duy trì quyền lực của bản thân. Nhưng nguyên nhân thực sự có nguồn gốc còn sâu xa hơn. Khả năng khai thác các nguồn lực tự nhiên của con người, vì các mục đích mang tính xây dựng cũng như phá hủy, tiếp tục phát triển, trong khi khả năng tự quản trị một cách hợp lý của chúng ta lại lên xuống thất thường, và hiện đang ở mức thấp.

Sự trỗi dậy và hành vi mang tính độc quyền của các công ty nền tảng Internet của Mỹ đang góp phần lớn gây ra tình trạng bất lực của chính phủ Mỹ. Các công ty này thường đóng một vai trò mang tính đổi mới và giải phóng.

Nhưng khi Facebook và Google phát triển với quyền lực không ngừng gia tăng, họ đã trở thành trở ngại đối với sự đổi mới, và đã gây ra một loạt vấn đề mà giờ đây chúng ta mới chỉ bắt đầu nhận thức được.

Các công ty thu lợi nhờ việc khai thác môi trường xung quanh họ. Các công ty khai khoáng và dầu mỏ khai thác môi trường vật chất; các công ty truyền thông xã hội khai thác môi trường xã hội.

Khi Facebook và Google phát triển với quyền lực không ngừng gia tăng, họ đã trở thành trở ngại đối với sự đổi mới.

Đây là một điều bất chính, vì các công ty này tác động tới cách thức suy nghĩ và hành vi của mọi người, những người không hề biết rằng mình đang bị tác động. Điều này gây trở ngại cho sự vận hành của nền dân chủ và tính liêm chính của các cuộc bầu cử.

Vì các công ty nền tảng Internet là các mạng lưới, nên họ được hưởng lợi nhuận biên ngày càng gia tăng, điều này góp phần tạo nên sự tăng trưởng nhanh chóng của họ. Hiệu ứng mạng lưới thực sự là không có tiền lệ và mang tính biến đổi, nhưng nó cũng không bền vững.

Facebook phải mất 8 năm rưỡi để vươn tới 1 tỷ người dùng, và chỉ mất một nửa số thời gian đó để đẩy con số đó lên 2 tỷ. Với tốc độ này, chỉ chưa đầy 3 năm nữa, Facebook sẽ không còn ai để “cải đạo” nữa.

“Thành trì” quảng cáo

Trên thực tế, Facebook và Google nắm trong tay hơn một nửa toàn bộ doanh thu quảng cáo số. Để duy trì sự thống trị của mình, họ cần mở rộng các mạng lưới của mình và tăng cường khả năng thu hút sự chú ý của người dùng.

Hiện nay, họ đang làm điều này bằng việc đem lại cho người dùng một nền tảng thuận tiện. Người dùng càng dành nhiều thời gian trên các nền tảng này thì càng trở nên có giá trị đối với các công ty.

Hơn nữa, vì các nhà cung cấp nội dung không thể tránh khỏi việc sử dụng các nền tảng này và phải chấp nhận bất kỳ điều khoản nào được đưa ra, nên chính họ cũng góp phần làm lợi cho các công ty truyền thông xã hội.

Quả thật, khả năng sinh lợi đặc biệt của các công ty này phần lớn phụ thuộc vào việc né tránh trách nhiệm, cũng như việc chi trả, đối với các nội dung trên các nền tảng của họ.

Các công ty này khẳng định rằng họ đơn giản chỉ đang phân phối thông tin. Nhưng thực tế rằng họ là những nhà phân phối gần như độc quyền khiến cho họ trở thành các dịch vụ công cộng và cần phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt hơn, nhắm tới việc duy trì sự cạnh tranh, đổi mới và khả năng truy cập công bằng và cởi mở.

Khách hàng thực sự của các công ty truyền thông xã hội là các nhà quảng cáo của họ.

Khách hàng thực sự của các công ty truyền thông xã hội là các nhà quảng cáo của họ. Nhưng một mô hình kinh doanh mới đang nổi lên, không chỉ dựa vào quảng cáo mà còn vào việc trực tiếp bán các sản phẩm và dịch vụ cho người dùng.

Họ khai thác dữ liệu mà họ nắm được, tạo ra các gói dịch vụ mà họ cung cấp, và sử dụng giá cả phân biệt để duy trì các lợi ích mà nếu không làm như vậy thì họ sẽ phải chia sẻ với người tiêu dùng.

Điều này càng làm gia tăng khả năng thu lợi của họ, nhưng việc gộp các dịch vụ và đặt giá phân biệt làm suy yếu tính hiệu quả của nền kinh tế thị trường.

Các công ty truyền thông xã hội lừa gạt người dùng bằng cách thao túng sự chú ý của họ, hướng nó theo các mục đích thương mại của mình, và cố ý tạo ra tính gây nghiện cho các dịch vụ mà họ cung cấp. Điều này có thể là rất có hại, đặc biệt là đối với thanh thiếu niên.

Có sự tương đồng giữa các nền tảng Internet và các công ty cờ bạc. Các sòng bạc đã phát triển các kỹ thuật để lôi kéo khách hàng đến mức họ dốc hết tiền của để đánh bạc, thậm chí dùng đến những đồng tiền mà họ không hề sở hữu.

Một điều tương tự như vậy – và có khả năng không thể đảo ngược được – cũng đang diễn ra với sự chú ý của con người trong kỷ nguyên kỹ thuật số của chúng ta. Đó không còn chỉ là vấn đề về sự xao lãng hay chứng nghiện; các công ty truyền thông xã hội trên thực tế đang xúi giục con người từ bỏ sự tự do ý chí của mình. Và sức mạnh định hình sự chú ý của con người đang ngày càng tập trung trong tay một vài công ty.

Bảo vệ tự do của chúng ta

Phải cần tới những nỗ lực đáng kể để đánh giá và bảo vệ điều mà John Stuart Mill gọi là tự do tư tưởng. Một khi đã đánh mất nó, những người lớn lên trong kỷ nguyên số khó có thể lấy lại sự tự do này.

Điều này sẽ kéo theo những hệ quả chính trị sâu rộng. Những người không có tự do tư tưởng có thể dễ dàng bị thao túng.

Thậm chí còn có một viễn cảnh mang tính cảnh báo hơn đang dần hiện ra: một liên minh giữa các chính quyền độc tài và các công ty độc quyền lớn, sở hữu nhiều dữ liệu trong ngành công nghệ thông tin, kết hợp những hệ thống giám sát tổ chức mới hình thành với các hệ thống giám sát được nhà nước tài trợ đã phát triển. Điều này rất có thể dẫn tới một mạng lưới kiểm soát cực quyền mà ngay cả George Orwell cũng không thể tưởng tượng ra nổi.

Mối liên hệ giữa sự thống trị của các nền tảng độc quyền và sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng cũng ngày càng được công nhận. Sự tập trung quyền sở hữu chung trong tay một vài cá nhân đóng một vai trò nào đó, nhưng vị thế kỳ lạ của những gã khổng lồ công nghệ thông tin thậm chí còn quan trọng hơn. Họ đã đạt được sức mạnh độc quyền, đồng thời cạnh tranh lẫn nhau. Chỉ họ mới đủ lớn để “nuốt” các công ty khởi nghiệp có khả năng phát triển thành các đối thủ cạnh tranh, và chỉ họ mới có các nguồn lực để xâm chiếm lãnh thổ của nhau.

Chủ sở hữu các nền tảng khổng lồ tự coi mình là những ông chủ của vũ trụ. Trên thực tế, họ là nô lệ cho việc duy trì vị thế thống trị của mình. Họ đang tham gia vào một cuộc đấu tranh mang tính hiện sinh nhằm thống trị các lĩnh vực tăng trưởng mới mà trí tuệ nhân tạo đang mở ra, chẳng hạn như xe hơi không người lái.

Chủ sở hữu các nền tảng khổng lồ tự coi mình là những ông chủ của vũ trụ. Trên thực tế, họ là nô lệ cho việc duy trì vị thế thống trị của mình.

Tác động của những sự đổi mới như vậy đối với tình trạng thất nghiệp phụ thuộc vào các chính sách của chính phủ. Liên minh châu Âu (EU), và đặc biệt là các nước Bắc Âu, có tầm nhìn xa hơn nhiều so với Mỹ trong các chính sách xã hội của họ. Họ bảo vệ người lao động chứ không phải việc làm.

Họ sẵn sàng chi trả cho việc đào tạo lại hoặc cho nghỉ hưu những người lao động mất việc. Điều này đem lại cho các lao động ở Bắc Âu cảm giác an toàn hơn và khiến họ ủng hộ những sự đổi mới về công nghệ hơn so với lao động Mỹ.

Một mối đe dọa đối với cộng đồng

Các công ty độc quyền trên Internet không có ý chí cũng không có xu hướng bảo vệ xã hội trước hậu quả của những hành động của họ. Điều đó biến họ thành những mối đe dọa của cộng đồng, và trách nhiệm của các nhà chức trách và nhà quản lý là bảo vệ xã hội trước họ.

Ở Mỹ, các nhà quản lý không đủ mạnh để đứng lên chống lại ảnh hưởng chính trị của các công ty độc quyền. EU có vị thế tốt hơn, vì bản thân họ không có nền tảng khổng lồ nào.

EU sử dụng một định nghĩa khác so với Mỹ khi nói về sức mạnh độc quyền. Trong khi bộ máy thực thi pháp luật của Mỹ chủ yếu tập trung vào các công ty độc quyền được tạo ra nhờ việc mua lại, thì pháp luật EU lại cấm việc lạm dụng sức mạnh độc quyền, dù sức mạnh đó từ đâu mà ra đi chăng nữa. Châu Âu có những đạo luật bảo vệ quyền riêng tư và dữ liệu mạnh hơn nhiều so với Mỹ.

Hơn nữa, luật pháp Mỹ đã tiếp nhận một học thuyết kỳ lạ, trong đó đo đạc thiệt hại bằng sự gia tăng giá thành mà khách hàng phải trả cho các dịch vụ được cung cấp.

Nhưng điều này gần như hoàn toàn không thể đo đếm được, khi xét tới việc hầu hết các nền tảng lớn trên Internet đều cung cấp phần lớn các dịch vụ của họ một cách miễn phí.

Hơn nữa, học thuyết này bỏ qua việc xem xét các dữ liệu có giá trị mà các công ty cung cấp nền tảng thu thập từ người dùng.

Ủy viên EU về cạnh tranh Margrethe Vestager là người ủng hộ cách tiếp cận của châu Âu. EU phải mất 7 năm để xây dựng hồ sơ kiện Google.

Tuy nhiên, kết quả của thành công này là quá trình đặt ra các quy định tương xứng đã được tăng tốc đáng kể. Hơn nữa, nhờ có các nỗ lực của Vestager, cách tiếp cận của châu Âu đã bắt đầu tác động tới thái độ của người Mỹ.

Việc sự thống trị toàn cầu của các công ty Internet của Mỹ bị phá vỡ sẽ chỉ còn là vấn đề về thời gian. Chính quy định và thuế, mà dẫn đầu là những cố gắng của Vestager, sẽ khiến họ suy yếu.

“Không đánh đổi môi trường để phát triển bằng mọi giá” là câu nói chúng ta đang được nghe hàng ngày từ miệng các chính trị gia. Nhưng để thực hiện điều đó không phải là điều dễ dàng, bởi theo nhiều chuyên gia thì cuộc sống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người dường như có thể dẫn đến sự hủy hoại môi trường.

Theo một nghiên cứu khoa học đăng trên tạp chí uy tín Nature Sustainability thì chỉ có một quốc gia đạt được gần nhất đến mục tiêu mang lại cuộc sống tốt đẹp một cách bền vững: Đó là Việt Nam!

VietnamPlus xin giới thiệu bản dịch bài viết về công trình nghiên cứu này, đăng trên trang web của Đài Phát thanh Quốc gia Hoa Kỳ NPR.

Trang blog của chúng tôi thường đăng những câu chuyện về các nỗ lực cải thiện cuộc sống cho 7 tỷ cư dân trên hành tinh này: làm thế nào để bảo đảm tất cả mọi người được tiếp cận với nước sạch và điện năng, được chăm sóc y tế để luôn khỏe mạnh, có nguồn thu nhập đủ để nuôi sống con cái, trẻ em được đi học để hoàn thiện những tiềm năng của mình.

Nhưng một nghiên cứu mới trên tạp chí Nature Sustainability (Sự bền vững của tự nhiên) lại đặt ra một câu hỏi ít được xem xét: Nếu chúng ta thành công trong việc mang lại tất cả những điều đó, cái giá phải trả về mặt môi trường sẽ là gì?

Nói cách khác, hành tinh của chúng ta có thực sự đủ sức duy trì cuộc sống tốt đẹp cho tất cả mọi người hay không?

Trong quá trình nâng cao điều kiện sống cho con người – chẳng hạn, xây dựng các cơ sở hạ tầng vệ sinh và mở rộng canh tác để cung cấp thêm thực phẩm – chúng ta không thể tránh khỏi việc hủy hoại môi trường. Chúng ta đốn hạ cây cối, rắc phân bón lên đất làm chết những sinh vật sống dưới nước, bơm khí carbon dioxide vào bầu khí quyển.

Vậy nên, để tìm hiểu xem chúng ta có thể đáp ứng những nhu cầu cơ bản của tất cả mọi người mà không hủy hoại hành tinh hay không, chúng ta cần biết: Với mỗi bước tiến của nhân loại, môi trường đã phải gánh chịu bao nhiêu thiệt hại?

Xác định công thức

Daniel O’Neill – một nhà kinh tế học thuộc Đại học Leeds của Vương quốc Anh – và một số cộng tác viên đã đưa ra 11 dấu hiệu cho thấy một quốc gia đã đáp ứng được các nhu cầu của công dân nước họ. Những dấu hiệu này bao gồm từ nâng cao tuổi thọ lên trên mức 65 tuổi đến bảo đảm ít nhất 95% dân số trưởng thành đã tốt nghiệp trung học, được tiếp xúc với các điều kiện vệ sinh và kiếm được nhiều hơn mức thu nhập 1,90 USD mỗi ngày của tầng lớp cực nghèo.

Sau đó, họ xem xét 7 cách phá hoại môi trường chủ yếu của con người. Với mỗi cách này, các nhà khoa học tính toán để tìm ra mức độ hủy hoại sẽ khiến Trái đất gặp nguy hiểm. Lấy ví dụ về phát thải khí carbon, ngưỡng nguy hiểm là tổng lượng khí carbon mà nhân loại thải ra trước khi khiến hành tinh nóng lên đủ để kích hoạt những thay đổi thời tiết thảm khốc.

Từ đó, “chúng tôi có thể tính toán mức giới hạn thải khí carbon cho tới hết thế kỷ,” O’Neill lưu ý. Và bằng cách chia con số đó cho tổng số người trên Trái đất, “chúng tôi có thể kết luận rằng, ‘được rồi, đây là ngân sách carbon của từng người.’”

Sau đó, họ phân tích dữ liệu của 150 quốc gia để xác định thứ hạng điểm số của các nước này về mặt môi trường và xã hội.

Hy vọng le lói

Hy vọng ở đây là tìm ra ít nhất một vài ví dụ về những quốc gia có thể mang lại cuộc sống tốt đẹp cho công dân của họ, đồng thời vẫn không vượt mức giới hạn phá hoại môi trường tính trên đầu người – nói cách khác, sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên với tốc độ bền vững ngay cả khi tất cả dân số trên hành tinh chạm mốc đó.

Thật không may, “chúng tôi không tìm ra quốc gia nào như vậy,” O’Neill chia sẻ.

Thay vào đó, “nhìn chung những quốc gia làm tốt ở mặt xã hội đạt được những thành công đó bằng cách tiêu thụ các nguồn lực ở mức độ không thể áp dụng cho tất cả mọi người trên Trái đất.” Các quốc gia này bao gồm Đức, Hà Lan và Áo. “Và những quốc gia có các chỉ số môi trường ở mức tốt – nói cách khác, họ tiêu thụ các nguồn lực ở mức độ bền vững – lại không có các chỉ số xã hội ở mức tốt.” Các ví dụ bao gồm Malawi, Yemen và Philippines.

Có 5 quốc gia gây ra sự phá hoại vượt quá cả 7 giới hạn môi trường ngay cả khi không đạt được cả 11 chỉ số xã hội. Hoa Kỳ cũng nằm trong số này do những vấn đề về bình đẳng thu nhập và việc làm.

Mặc dù Trung Quốc không nằm trong nhóm 5 nước này, nhưng nhiều khả năng quốc gia này còn đang trong tình trạng tồi tệ hơn. Trung Quốc đã vượt quá 5 trong số 7 giới hạn môi trường tính theo đầu người, nhưng mới chỉ đáp ứng được 3 chỉ số xã hội.

Chỉ có một quốc gia đạt được gần nhất đến mục tiêu mang lại cuộc sống tốt đẹp một cách bền vững: Việt Nam đã thành công với 6 chỉ số xã hội – bao gồm người dân có tuổi thọ trên 65 tuổi và được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng- đồng thời vẫn không vượt quá tất cả các ngưỡng giới hạn về môi trường, trừ lượng phát thải carbon.

Vậy từ đây chúng ta nên làm thế nào?

Tất cả những kết quả này có ý nghĩa gì với nhân loại?

Tái phân phối của cải một cách công bằng hơn

“Đây là một kết quả đáng lo ngại,” O’Neill nhận định. Nhưng ông cũng cho rằng không nên kết luận một cách đơn giản là không có cách nào để mọi người có thể tận hưởng một cuộc sống tốt đẹp mà không hủy hoại hành tinh. Sau tất cả, những phát hiện này đều dựa trên những gì chúng ta đang làm hiện nay.

“Chúng tôi đương nhiên hy vọng vào khả năng làm tốt hơn nữa – đưa sự thịnh vượng của con người lên cao với mức tiêu thụ tài nguyên thấp hơn.”

“Chúng tôi đương nhiên hy vọng vào khả năng làm tốt hơn nữa – đưa sự thịnh vượng của con người lên cao với mức tiêu thụ tài nguyên thấp hơn.”

Ông cũng nói thêm rằng nghiên cứu này thực tế đã chỉ ra một cách để làm điều đó. Cụ thể, O’Neill và các nhà nghiên cứu đồng nghiệp đã chạy các thử nghiệm thống kê để xác định xem mỗi biện pháp môi trường cần bao nhiêu sự phá hoại để dẫn đến một sự cải thiện tương ứng ở mỗi chỉ số thịnh vượng xã hội.

“Và chúng tôi phát hiện ra rằng đó là một đường cong hiệu suất suy giảm – khi sử dụng càng nhiều nguồn lực, những lợi ích về mặt xã hội càng giảm đi,” O’Neill cho hay. “Vậy là có một điểm bước ngoặt mà sau đó việc sử dụng thêm nguồn lực đóng góp rất ít cho hiệu suất xã hội.”

Theo O’Neill, các quốc gia công nghiệp giàu có như Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Canada đã đạt đến điểm đó. “Khi chúng ta tăng mức sử dụng nguồn lực lên, gần như sự thịnh vượng của con người không có sự gia tăng nào từ mốc đó.”

Và điều này có nghĩa là với những quốc gia này, chiến lược phát triển nền kinh tế – về cơ bản là nỗ lực tạo ra của cải mới – nhằm nâng cao sự thịnh vượng của những công dân nghèo là không hiệu quả. Theo O’Neill, một cách tiếp cận tốt hơn là tập trung vào việc tái phân phối của cải hiện tại một cách công bằng hơn.

Và nếu các nước có thu nhập cao áp dụng một cách tiếp cận như vậy, họ có thể giảm được mức sử dụng các nguồn lực. Và O’Neill cho rằng, điều đó sẽ “giải phóng không gian sinh thái” cho những quốc gia nghèo mà ở đó việc sử dụng các nguồn lực vẫn không tạo ra tác động lớn lao nào trong việc nâng cao đời sống của người dân.

Thể thao Việt Nam trong những năm gần đây đã đạt được những kết quả ngoài mong đợi từ những đấu trường châu lục và thế giới. Có được thành công này là nhờ vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, cùng sự vào cuộc của các cấp ngành liên quan đã nỗ lực trong việc phát triển tổng thể thể dục thể thao nước nhà.

Hiệu quả mang tầm chiến lược

Những năm gần đây, thể thao Việt Nam ghi dấu ấn với thành tích ấn tượng trên đấu trường quốc tế. Đặc biệt, năm 2017, các vận động viên thi đấu tại các giải đấu lớn đều đạt được kết quả ngoài mong đợi.

Sự thành công của thể thao Việt Nam là thành quả từ các chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng, Nhà nước đã luôn quan tâm, hỗ trợ cho thể thao Việt Nam nhiều năm qua, đặc biệt là Quyết định số 2198/QĐ-TTg ngày 3/12/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020.” Đây được coi là một “làn gió” mới giúp thể thao nước nhà ngày càng vững bước trên các đấu trường khu vực, châu lục và thế giới.

”Trái ngọt” từ đầu tư đúng hướng

Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục thể thao Vương Bích Thắng khẳng định hướng tới mục tiêu là các đấu trường lớn trên thế giới nên ngay từ năm 2011, ngành thể thao quyết tâm tập trung đầu tư phát triển các môn thể thao trọng điểm có trong chương trình thi đấu tại các kỳ Olympic hay ASIAD.

Các vận động viên được đào tạo, tập huấn bài bản ở trong nước, quốc tế nhằm phục vụ cho những mục tiêu cao hơn, xa hơn trên đấu trường quốc tế như: điền kinh, bơi lội, bắn súng, cử tạ, taekwondo, cầu lông, bóng bàn, karatedo, bóng đá, bóng chuyền, xe đạp, cờ vua…

Từ chiến lược đó, thể thao Việt Nam bước đầu đã thu được những tín hiệu khả quan, tạo đà vững chắc cho sự phát triển ở những năm tiếp theo.

Đầu tiên phải kể đến SEA Games 28 diễn ra tại Singapore trong năm 2015, đoàn thể thao Việt Nam vẫn giành được vị trí tốp 3 các nước tham dự. Thành tích này được đánh giá cao hơn các kỳ SEA Games trước đó khi có đến hơn 85% trong tổng số 73 huy chương vàng mà đoàn giành được thuộc về các môn Olympic. Trong đó, riêng 3 môn trọng điểm luôn có tên trong các kỳ Olympic đó là: Điền kinh đã giành được 11 huy chương Vàng; bơi lội giành được 10 huy chương Vàng; thể dục dụng cụ được 9 huy chương vàng. Các môn còn lại như đua thuyền (9 vàng), đấu kiếm (8 vàng), taekwondo (5 vàng) và bắn súng (4 vàng) cũng là thành công rực rỡ, đóng góp vào thành tích chung cho đoàn thể thao Việt Nam.

“Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020” được coi là một “làn gió” mới giúp thể thao nước nhà ngày càng vững bước trên các đấu trường.

Sang năm 2016, thể thao nước nhà đón hàng loạt tin vui khi có tới 23 suất đạt chuẩn tham dự Olympic Rio 2016. Tại sân chơi đẳng cấp thế giới này, xạ thủ Hoàng Xuân Vinh lần đầu tiên bước lên bục vinh quang của thể thao thế giới khi giành huy chương vàng ở môn bắn súng. Đây là tấm huy chương cao quý đã làm nên lịch sử cho thể thao Việt Nam tại đấu trường Olympic, nức lòng người hâm mộ.

Năm 2017, đội tuyển điền kinh Việt Nam lần đầu tiên trong lịch sử thi đấu đã vượt qua đội tuyển điền kinh Thái Lan tại kỳ SEA Games 29, vươn lên đứng đầu bộ môn điền kinh với 17 huy chương vàng.

Đặc biệt, đầu năm 2018, ngay trước thềm Tết Nguyên đán Mậu Tuất, Đội tuyển U23 Việt Nam đã làm hàng triệu người hâm mộ trên khắp đất nước hình chữ S hân hoan đến cuồng nhiệt trước thành tích lần đầu tiên lọt vào trận chung kết, giành ngôi á quân Giải vô địch bóng đá U23 châu Á diễn ra tháng 1/2018 tại Trung Quốc.

Dù chỉ giành ngôi á quân song U23 Việt Nam dũng cảm thi đấu bằng cả trái tim nhiệt huyết, vì màu cờ sắc áo mang về chiến công lịch sử đầu tiên cho bóng đá nước nhà ở đấu trường châu lục…

Vươn lên từ gian khó

Tổng cục trưởng Tổng cục thể dục thể thao Vương Bích Thắng nêu rõ trước khi có “Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020,” ngành thể dục thể thao còn ảnh hưởng bởi cơ chế bao cấp, chưa bắt kịp tình hình phát triển kinh tế-xã hội. Toàn ngành còn thiếu chính sách thu hút nhân tài thể thao, thiếu hụt nguồn vận động viên, huấn luyện viên, trọng tài… Bên cạnh đó, quy chế tuyển dụng vận động viên nước ngoài đối với các đội tuyển thể thao chưa phù hợp với thực tiễn phát triển thể thao chuyên nghiệp.

Công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức trong thi đấu, thưởng thức thể dục thể thao chưa được quan tâm đúng mức, còn để xảy ra nhiều vụ việc tiêu cực, nhất là trong thi đấu bóng đá; còn có hiện tượng, trường hợp sử dụng doping.

Ngoài ra, ngành còn chưa có chiến lược phát triển nguồn nhân lực cho thể dục thể thao, thiếu chính sách và các quy định về đào tạo nguồn nhân lực cho thể dục thể thao, nhất là đối với thể thao thành tích cao. Tỷ trọng ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển ngành thể dục thể thao nói chung còn thấp…

Từ năm 2000, ngành thể thao có sự kết hợp quản lý giữa cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội cùng đầu tư cho thể thao. Toàn ngành đã đổi mới và hoàn thiện hệ thống tuyển chọn, đào tạo tài năng thể thao, gắn kết đào tạo các tuyến, các lớp kế cận; thống nhất quản lý phát triển thể thao thành tích cao, thể thao chuyên nghiệp theo hướng tiên tiến, bền vững, phù hợp với đặc điểm thể chất và trình độ phát triển kinh tế-xã hội của nước ta và đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa, tinh thần của nhân dân; tăng cường hội nhập quốc tế, tích cực thực hiện chủ trương, đường lối ngoại giao nhân dân của Đảng và Nhà nước.

Từ năm 2000, ngành thể thao có sự kết hợp quản lý giữa cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội cùng đầu tư cho thể thao.

Tuy nhiên, thể thao Việt Nam vẫn chỉ quanh quẩn trong “ao làng” SEA Games, thành tích trong nhiều kỳ đại hội liên tiếp vẫn chỉ đứng ở tốp 3 Đông Nam Á; không có nổi một tấm huy chương vàng tại Thế vận hội (Olympic). Nguyên nhân chính được ngành thể dục thể thao đưa ra là đầu tư dàn trải ở tất cả các môn thể thao, gây lãng phí, mà không mang lại hiệu quả thi đấu cao.

Năm 2010, “Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020” ra đời, góp phần điều chỉnh thu hẹp số môn thể thao chủ đạo, số lượng vận động viên thể thao có tiềm năng giành huy chương để đầu tư có trọng điểm, hướng tới mục tiêu huy chương vàng Olympic; ưu tiên môn thể thao nhiều lần giành huy chương vàng Olympic. Chiến lược cũng góp phần thay đổi quan niệm trong huấn luyện thể thao, tối ưu hóa phương thức huấn luyện, nâng cao trình độ thi đấu của vận động viên trong thời gian ngắn…

Trải qua 6 năm thực hiện chiến lược, thể thao nước nhà dần khẳng định vị thế trên đấu trường quốc tế thông qua những thành tích của các môn thể thao trọng điểm đã mang lại. Điều đáng nói là thành công của những người làm nên lịch sử tại SEA Games 28 đều ở những môn nằm trong hệ thống thi đấu Olympic. Đây cũng là tín hiệu vui về sự đầu tư và chuyển hướng đúng đắn cho các môn thể thao thành tích cao hướng đến đấu trường châu lục và thế giới…

Từ SEA Games bước ra thế giới

Các vận động viên Việt Nam giành thành tích tại các kỳ Đại hội thể thao Đông Nam Á (SEA Games) đến huy chương vàng tại Olympic là kết quả của quá trình thực hiện “Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020” của ngành thể dục thể thao.

Nhờ đầu tư đúng hướng mà Việt Nam dần gặt hái được huy chương Vàng ở các môn thể thao Olympic tại các đấu trường khu vực, châu lục và thế giới. Đặc biệt, thể thao Việt Nam đã có những bước chuyển biến tích cực trong đánh giá và hoạch định chiến lược mang tầm quốc tế, lấy đấu trường SEA Games làm bàn đạp để nâng tầm thành tích cho các vận động viên, hướng tới  ASIAD, Olympic…

Từ SEA Games…

“Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020” đặt ra mục tiêu nâng cao thành tích thi đấu, giữ vững vị trí tốp 3 quốc gia đứng đầu khu vực Đông Nam Á, tiến tới thu hẹp khoảng cách trình độ đối với thể thao châu Á và thế giới.

Do đó, những năm gần đây, ngành thể dục thể thao Việt Nam tập trung đầu tư cho các vận động viên ở những môn thể thao của ASIAD, Olympic, hoặc những gương mặt có khả năng giành huy chương tại các kỳ đại hội lớn.

Đây là định hướng đúng, góp phần khẳng định vị thế, sự phát triển của thể thao Việt Nam. Tấm huy chương vàng của xạ thủ Hoàng Xuân Vinh tại Olympic Rio năm 2016 là kết quả nổi bật nhất, cho thấy chủ trương đầu tư này là đúng đắn.

Tổng cục trưởng Tổng cục thể dục thể thao Vương Bích Thắng nêu rõ, qua theo dõi danh sách đầu tư trọng điểm năm 2017 với 56 vận động viên thuộc nhóm Olympic cho thấy hầu hết các vận động viên đều giành huy chương vàng tại SEA Games 29 vừa diễn ra trên đất Malaysia.

Điển hình là vận động viên điền kinh Nguyễn Thị Huyền đã giành huy chương vàng tại nội dung chạy 400m rào; Lê Tú Chinh huy chương vàng ở nội dung 100m nữ và 200m nữ; Nguyễn Thị Oanh huy chương vàng ở nội dung 1.500m nữ; Dương Văn Thái huy chương vàng ở nội dung chạy 800m nam; Bùi Thị Thu Thảo huy chương vàng ở nội dung nhảy xa. Đặc biệt, kình ngư của làng bơi lội nước nhà Nguyễn Thị Ánh Viên xuất sắc giành 7 huy chương vàng; xạ thủ Hà Minh Thành giành huy chương vàng ở nội dung 25m súng ngắn; tay kiếm Vũ Thành An giành huy chương vàng ở nội dung kiếm chém…

Thành tích của các vận động viên cho thấy, đấu trường SEA Games vẫn là sân chơi hiệu quả, là bàn đạp để thể thao Việt Nam hướng tới các đấu trường cao hơn. Ngoài ra, mỗi tấm huy chương ở đấu trường khu vực cũng góp phần tạo động lực, niềm tin chiến thắng, cảm hứng để các vận động viên hướng tới mục tiêu xa hơn.

Tổng cục trưởng Tổng cục thể dục thể thao Vương Bích Thắng nhấn mạnh các môn như điền kinh, bơi lội, cử tạ, bắn súng… vẫn tiếp tục là mũi nhọn, góp phần quan trọng làm vẻ vang thêm thành tích của thể thao nước nhà.

… hướng tới mục tiêu xa hơn

Ông Vương Bích Thắng cũng, thành tích thi đấu của vận động viên dự thi các môn thể thao có trong chương trình Olympic tại SEA Games 29 sẽ là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ thành công của đoàn thể thao Việt Nam trong việc thực hiện “Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020.”

Từ đấu trường SEA Games, các vận động viên Việt Nam tiếp tục phát huy thành tích thi đấu, giành được huy chương ở các đấu trường châu lục cũng như thế giới.

Mới đây nhất, tại Giải vô địch điền kinh trong nhà châu Á năm 2018 diễn ra từ ngày 1-3/2 tại Iran, các vận động viên Việt Nam đã xuất sắc giành được 1 huy chương vàng và 3 huy chương đồng.

Đặc biệt, tại giải đấu tầm cỡ châu lục này, Liên đoàn Điền kinh Việt Nam chỉ cử 3 vận động viên sang thi đấu, nhưng giành tới 4 huy chương các loại. Trong đó ấn tượng là chiếc huy chương vàng của vận động viên trọng điểm Bùi Thị Thu Thảo ở nội dung nhảy xa…

Ngành thể dục thể thao cũng đang nỗ lực bắt tay vào thực hiện 2 mục tiêu quan trọng của năm 2018, đó chính là ASIAD 2018 diễn ra tại Indonesia và Olympic 2020 sắp diễn ra tại Nhật Bản.

Phó tổng cục trưởng Tổng cục thể dục thể thao Trần Đức Phấn nêu rõ ngành đang rà soát, sàng lọc vận động viên để lập danh sách tập trung đầu tư trọng điểm, hướng mục tiêu trong năm 2018 sẽ có từ 90-100 vận động viên trọng điểm sẽ giành thành tích cao tại các kỳ đại hội trong khu vực, châu lục và thế giới.

Kết quả giành được tại các đấu trường khắc nghiệt này sẽ là thước đo đánh giá chuẩn xác nhất sự thành công của thể thao Việt Nam sau 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020…

Tự hào kỳ tích bóng đá Việt Nam

Sau bao năm chờ đợi và mong ngóng, cuối cùng người hâm mộ bóng đá nước nhà cũng thỏa lòng khát khao chiến thắng khi U23 Việt Nam giành thành tích ấn tượng tại Vòng chung kết U23 châu Á năm 2018 vừa diễn ra tại Trung Quốc.

Bị đánh giá yếu hơn các đối thủ cùng bảng nhưng các chàng trai vàng Việt Nam đã gây chấn động khi lần đầu tiên trong lịch sử lọt vào trận chung kết, giành ngôi vị á quân trước sự ngỡ ngàng của người hâm mộ bóng đá trong nước và quốc tế.

Kỳ tích rạng rỡ đầu tiên

Tuy chỉ giành được ngôi á quân nhưng các cầu thủ U23 Việt Nam đã trở thành những chiến binh quả cảm trong mắt người hâm mộ nước nhà, thi đấu hết mình vì màu cờ sắc áo của Tổ quốc. Với giới chuyên môn thì thành tích này được đánh giá là xuất sắc nhất từ trước tới nay của bóng đá Việt Nam trên đấu trường châu lục.

Đánh giá về thành tích này của U23 Việt Nam tại Vòng chung kết U23 châu Á, Tổng thư ký Liên đoàn bóng đá Việt Nam Lê Hoài Anh khẳng định thành công của U23 Việt Nam cũng chính là thành công chung của toàn ngành trong thực hiện “Chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.” Đặc biệt là những cố gắng vượt khó vươn lên đầy nghị lực, bản lĩnh của các cầu thủ, Ban huấn luyện đội tuyển đã giúp U23 Việt Nam làm nên chiến tích lịch sử trên đấu trường châu lục.

Hình ảnh hậu vệ Vũ Văn Thanh khoanh tay đứng hiên ngang sau khi thực hiện thành công cú sút 11m quyết định đưa U23 Việt Nam vào chung kết là hình ảnh lung linh nhất trong mắt người hâm mộ bóng đá nước nhà trước kỳ tích của bóng đá Việt Nam.

Hình ảnh đó của Văn Thanh tượng trưng cho sự tự tin, bản lĩnh, thể hiện một khát vọng vượt qua mọi khó khăn, rào cản của tuổi trẻ để hướng tới một thành công xứng đáng. Hàng triệu con tim Việt Nam đều khắc ghi hình ảnh đẹp này, coi đó là động lực thôi thúc bàn thân mỗi con người cần cố gắng thêm một chút để đóng góp vào thành công chung của đất nước.

Đón U23 Việt Nam từ Trung Quốc trở về chính là ngày hội lớn không chỉ của riêng ngành thể dục thể thao mà chính là ngày hội của toàn thể nhân dân nước nhà, tất cả đều tưng bừng trong “rừng” cờ đỏ sao vàng, tràn ngập niềm tự hào và hạnh phúc.

Chiến thắng hôm nay của U23 Việt Nam không phải là sự ăn may nhất thời nào đó, mà là sự bền bỉ liên tục trong suốt giải đấu… (Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc)

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã gặp đội tuyển U23 sau 5 giờ đồng hồ chờ đợi. Thủ tướng khẳng định Giải vô địch U23 châu Á là sự kiện thể thao lớn, tập trung những đội bóng mạnh nhất châu lục, những “tượng đài” bóng đá cao lớn mà nhiều thập niên qua chúng ta thấy mình còn nhỏ bé…

Đội tuyển U23 Việt Nam đã đoàn kết, khắc phục khó khăn về tố chất, thể hình, thể lực, điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nỗ lực tập luyện, tinh thần đồng đội, lòng quả cảm, sự bình tĩnh, tự tin, thi đấu hơn cả sức mình, vì màu cờ sắc áo của Tổ quốc Việt Nam thân yêu và thực sự đã làm nên điều kỳ diệu của bóng đá châu Á mà chiến thắng hôm nay không phải là sự ăn may nhất thời nào đó, mà là sự bền bỉ liên tục trong suốt giải đấu…

Chủ tịch quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng nêu rõ vị trí á quân mà U23 giành được cho thấy dân tộc Việt Nam có thể làm được nhiều điều to lớn trên các lĩnh vực. Thành công đó có giá trị thúc đẩy thế hệ trẻ Việt Nam tiếp tục rèn luyện, phấn đấu giành được những thành tựu lớn hơn nữa cho đất nước…

Thành tích của U23 Việt Nam được coi là khởi đầu thuận lợi cho bóng đá nước nhà trên con đường hướng tới thành tích cao hơn tại các giải đấu khác trong những năm tiếp theo.

Tiếp tục phấn đấu vì màu cờ sắc áo

Việc đội tuyển U23 Việt Nam lần đầu tiên làm nên chiến tích lịch sử tại Giải vô địch bóng đá U23 châu Á 2018 chính là một kết quả quan trọng sau 5 năm thực hiện “Chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.”

Sau chiến công chói lọi, U23 Việt Nam tiếp tục tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2018. Trong đó chú trọng vào hai mục tiêu quan trọng là Đại hội thể thao châu Á năm 2018 (ASIAD 2018) và Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2018 (AFF Cup 2018).

Tổng thư ký Liên đoàn Bóng đá Việt Nam Lê Hoài Anh cho biết trong những năm tiếp theo, bóng đá Việt Nam tiếp tục tập trung thực hiện “Chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.” Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường đầu tư cho các đội tuyển, đội tuyển trẻ quốc gia nam, nữ; bố trí huấn luyện viên giỏi, có trình độ chuyên môn cao cho các đội tuyển. Mặt khác, các đơn vị chức năng chuẩn bị lực lượng cho các đội tuyển bóng đá tham dự thi đấu vòng loại các kỳ World Cup, các giải bóng đá quốc tế quan trọng.

Ngoài ra, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam cũng sẽ nỗ lực xây dựng, định hình hệ thống chiến thuật, lối thi đấu hiện đại cho các đội tuyển bóng đá phù hợp với đặc điểm thể lực của người Việt Nam. Cùng với đó là những nhiệm vụ trọng tâm như đảm bảo các điều kiện về học văn hóa và tăng cường giáo dục đạo đức đối với vận động viên các đội tuyển bóng đá, đặc biệt là vận động viên trẻ; có chính sách khuyến khích các tài năng bóng đá người Việt ở nước ngoài tham gia thi đấu cho đội tuyển quốc gia…

Một điều đáng lưu ý là công tác đầu tư đào tạo bóng đá trẻ đang được quan tâm nhằm bồi dưỡng bài bản những thế hệ trẻ, mới, kế cận cho bóng đá nước nhà.

Mới đây, Quỹ Đầu tư và Phát triển tài năng bóng đá Việt Nam (PVF) thuộc Tập đoàn Vingroup chính thức khánh thành Trung tâm Đào tạo bóng đá trẻ có quy mô hàng đầu Đông Nam Á tại Văn Giang, Hưng Yên. Tại đây, các cầu thủ sẽ được hướng dẫn trực tiếp từ đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên chuyên nghiệp với những bài tập bài bản, khoa học; khắc phục những điểm yếu về thể lực và thể hình của người Việt cũng như phục hồi chấn thương đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho các cầu thủ trẻ.

Các vấn đề được thảo luận tại Hội nghị An ninh Munich năm nay cho thấy thế giới hiện còn tồn tại rất nhiều bất ổn, với những thách thức an ninh không dễ vượt qua

Căng thẳng giữa các nước luôn coi nhau là “đối thủ” hay mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương vốn đã rạn nứt nghiêm trọng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức hơn 1 năm trước tiếp tục “làm nóng” diễn đàn Munich 2018. Quan hệ giữa Mỹ và châu Âu, một trong những xuất phát điểm của Hội nghị An ninh Munich (bang Bayern, Cộng hòa Liên bang Đức) được tổ chức từ năm 1963 đến nay, đang đứng trước thử thách lớn, đặc biệt khi chính quyền mới ở Mỹ theo đuổi chính sách “Nước Mỹ trước tiên,” trong đó có những thay đổi căn bản về quan hệ thương mại và quốc phòng-an ninh.

Tại Munich năm nay, Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel một mặt hối thúc Mỹ và châu Âu củng cố mối quan hệ đồng minh truyền thống, mặt khác tiếp tục chỉ trích chính sách “Nước Mỹ trước tiên,” cho rằng đây không phải thời điểm theo đuổi lợi ích quốc gia riêng mà cần trở lại với sự hợp tác lớn hơn.

Theo ông Gabriel, Mỹ không còn là siêu cường duy nhất và cần sự hỗ trợ từ các đồng minh truyền thống tại châu Âu, ngược lại, sức mạnh của châu Âu không đủ định hình cả thế giới, mà cần sự hỗ trợ của Mỹ. Điều này cho thấy sau một năm, quan hệ giữa Mỹ và châu Âu vẫn chưa thể cải thiện, dù trên cương vị Ngoại trưởng Đức, ông Gabriel đã công du Washington tới 4 lần trong một năm qua.

Diễn ra khi tình hình khu vực Trung Đông liên tục bất ổn, Hội nghị An ninh Munich 2018 trở thành diễn đàn công kích lẫn nhau giữa Israel và Iran, liên quan căng thẳng leo thang giữa hai nước sau vụ một máy bay chiến đấu của Israel đã bị trúng tên lửa được cho là phóng từ Syria vào ngày 10/2.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thể hiện lập trường cứng rắn khi khẳng định trong trường hợp cần thiết, Israel sẽ hành động đối phó với Iran, chứ không chỉ riêng đồng minh của Tehran. Đáp lại, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif tuyên bố Israel đã coi chủ trương gây hấn làm chính sách chống lại các quốc gia láng giềng, đồng thời cáo buộc Tel Aviv có hành động trả đũa quy mô lớn nhằm vào các nước láng giềng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhậm chức hơn một năm, nhưng những tranh cãi về việc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016 giúp ông chiến thắng vẫn còn dai dẳng.

Tại Munich, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov một lần nữa bác bỏ những cáo buộc trên, cho rằng bản cáo trạng do Văn phòng Công tố viên đặc biệt Robert Mueller, một thành viên bồi thẩm đoàn liên bang của Mỹ và là người phụ trách cuộc điều tra nghi vấn Nga can dự vào bầu cử tổng thống Mỹ 2016, công bố ngày 16/2 với cáo buộc 3 công ty Nga và 13 công dân nước này can thiệp vào chiến dịch vận động tranh cử tổng thống Mỹ giai đoạn 2014-2016, là vô căn cứ và bịa đặt.

Những tranh cãi về việc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2016 vẫn còn dai dẳng

Đáp lại, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ H.R. McMaster tuyên bố Mỹ sẵn sàng đối thoại với Nga trong vấn đề an ninh mạng nếu như “Moskva có cách tiếp cận chân thành.” Quan hệ Nga-Mỹ đã ở thế đối đầu căng thẳng trong nhiều năm qua, và những gì diễn ra tại Hội nghị An ninh Munich không là ngoại lệ. Sự nghi kị lẫn nhau giữa Nga và Mỹ đang khiến hai bên khó có thể hợp tác trong những vấn đề chung, đặc biệt là hợp tác đối phó với những thách thức toàn cầu.

Bất chấp những dấu hiệu ấm lên trong quan hệ giữa hai miền trên bán đảo Triều Tiên thời gian gần đây, cả Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono và Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ H.R. McMaster đều kêu gọi cộng đồng quốc tế duy trì áp lực với Triều Tiên để buộc chính quyền Bình Nhưỡng từ bỏ chương trình phát triển tên lửa và hạt nhân.

Ông McMaster thậm chí còn kêu gọi tất cả quốc gia cắt đứt mọi mối quan hệ về thương mại và quân sự với Triều Tiên, để đảm bảo Bình Nhưỡng “không thể đe dọa thế giới bằng những loại vũ khí có sức tàn phá khủng khiếp nhất trên thế giới.”

Tuy nhiên, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi không nên bỏ lỡ cơ hội về một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng xung quanh chương trình hạt nhân của Triều Tiên. Ông cảnh báo một giải pháp quân sự sẽ gây ra hậu quả lớn, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải gây sức ép toàn cầu để có thể đạt được giải pháp ngoại giao.

Tuy vậy, trong suốt ba ngày làm việc tích cực, hơn 500 quan chức, trong đó có nhiều lãnh đạo quốc gia và các tổ chức quốc tế lớn, đã cùng nhau đi đến nhận thức chung về những thách thức an ninh, cả truyền thống và phi truyền thống.

Đó là nguy cơ khủng bố tiếp tục đe dọa an ninh thế giới, bất chấp tại Syria và Iraq, cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đã cơ bản thắng lợi.

Hơn 500 quan chức đã cùng nhau đi đến nhận thức chung về những thách thức an ninh, cả truyền thống và phi truyền thống

Đó là vấn đề an ninh mạng đang trở nên nghiêm trọng hơn trong một thế giới ngày càng số hóa. Việc các nước chia sẻ một loạt sáng kiến, như hiệp định an ninh mới giữa Liên minh châu Âu (EU) và Anh sau khi London rời khỏi “mái nhà chung,” hay tuyên bố chung về an ninh mạng được 9 tập đoàn lớn trên thế giới, trong đó có Airbus của châu Âu, Daimler và Allianz của Đức cùng IBM của Mỹ ký kết, đã phản ánh mối quan tâm và sự nỗ lực của cả cộng đồng quốc tế đối phó với những thách thức chung.

Như thường lệ, Hội nghị An ninh Munich năm nay tiếp tục là diễn đàn để thảo luận về những vấn đề an ninh lớn mà thế giới đang phải đối mặt và đề xuất các sáng kiến nhằm đối phó với mục tiêu thúc đẩy việc giải quyết xung đột một cách hòa bình cùng hợp tác và đối thoại quốc tế.

Tuy nhiên, để giải quyết những vấn đề của một thế giới còn nhiều bất ổn này, các bên cần có những bước đi cụ thể nhằm triển khai tất cả các tầm nhìn và ý tưởng, như chính lời Chủ tịch Hội nghị An ninh Munich Wolfgang Ischinger đã nhấn mạnh trong bài phát biểu bế mạc./.

Văn hóa Việt Nam đa dạng, phong phú với những nét đẹp truyền thống đã thực sự trở thành di sản của quốc gia, trong đó có nhiều di sản được cả thế giới thừa nhận, tôn vinh.

Ẩm thực – một nét di sản tinh tế được hình thành trong dòng chảy hàng ngàn năm văn hóa Việt Nam đã góp phần làm say lòng bao du khách, bạn bè quốc tế. Ngày càng nhiều món ăn Việt Nam được quốc tế tôn vinh. Cũng có nhiều ý kiến cho rằng đã đến lúc Việt Nam phải hành động để đưa di sản ẩm thực đang âm thầm chảy trong lòng dân tộc thành tài sản để phát triển, bảo tồn, kỳ vọng biến Việt Nam thành “bếp ăn của thế giới.”

Ẩm thực tôn vinh văn hóa Việt

Trong bối cảnh phát triển, hội nhập quốc tế hiện nay, những yếu tố thuộc về bản sắc riêng của mỗi dân tộc được coi là yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh của mỗi quốc gia.

Văn hóa của mỗi quốc gia luôn có những bản sắc riêng. Trong văn hóa Việt Nam, ẩm thực chiếm giữ một vị trí quan trọng, là một phần bản sắc Việt Nam. Thật đáng mừng là cùng với nhiều giá trị văn hóa giàu bản sắc khác, ẩm thực Việt Nam ngày càng được bạn bè quốc tế biết đến và tôn vinh.

Góp phần định vị hình ảnh đất nước

Nói đến Việt Nam, chắc chắn nhiều người nước ngoài biết đến phở. Đây cũng được coi là món ăn đầu tiên của Việt Nam được quốc tế biết đến và vinh danh. Phở được giới thiệu trang trọng trên nhiều tạp chí ẩm thực thế giới, có mặt trong thực đơn của nhiều nhà hàng cao cấp nhất.

Vào năm 2011, Hãng CNN danh tiếng đã bình chọn phở đứng vị trí thứ 28/50 món ăn ngon nhất thế giới… Tiếp đến, năm 2013, trang Bussiness Insider đã xếp phở của Việt Nam đứng thứ nhất trong top 40 món ăn du khách nên thử một lần trong đời.

Trên tạp chí The Huffing Post, du khách nước ngoài còn dùng mỹ từ đặc biệt cho phở – “món ăn của thiên đường”…

Tiếp theo phở, người Việt Nam có quyền tự hào khi càng ngày có nhiều món ăn, thức uống khắp 3 miền Bắc, Trung, Nam được tôn vinh trên thế giới. Đó là bún chả, chả giò, gỏi cuốn, bún bò Huế, bánh mì kẹp thịt, bánh xèo, bún riêu cua, bún thang, càphê trứng… Cùng với phở, bún chả là một trong những món ăn được báo nước ngoài ca ngợi và được nhiều du khách trên thế giới biết đến. Bún chả nằm trong danh sách 10 món ăn đường phố tuyệt nhất thế giới năm 2014 của trang National Geographic.

Bún chả có lẽ càng nổi tiếng hơn khi hình ảnh Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama thoải mái ăn bún chả ở một quán nổi tiếng tại Thủ đô Hà Nội trong chuyến thăm Việt Nam năm 2016 được phát triên toàn thế giới. Ngay sau đó, quán bún chả này luôn đông nghẹt khách, phục vụ không xuể, nhiều khách đi theo đoàn muốn ăn phải đặt chỗ trước khá lâu.

Đặc biệt hơn là khách đến quán sẽ gọi “suất Obama” như Tổng thống Hoa Kỳ đã ăn…

Tại Hội nghị cấp cao APEC, Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull cùng đầu bếp nổi tiếng người Australia gốc Việt Luke Nguyen thưởng thức bánh mì tại một cửa hàng vỉa hè ở Đà Nẵng. Thủ tướng Malcolm nói rằng ông thực sự thích vị tươi mới trong những món ăn Việt Nam.

Không chỉ món ăn mà một số điểm đến du lịch nổi tiếng của Việt Nam cũng được vinh danh vì nhiều món ẩm thực hấp dẫn thực khách quốc tế. Đầu năm 2017, chuyên mục du lịch của tờ The Telegraph xếp Hà Nội đứng thứ 2 trong số 18 thành phố có ẩm thực hấp dẫn thế giới.

Kênh CNN chuyên mục du lịch cũng đã đánh giá Thành phố Hồ Chí Minh là “kinh đô của ẩm thực Việt Nam” đồng thời là thành phố trong nhóm 23 thành phố có thức ăn đường phố hấp dẫn nhất thế giới. Những gian hàng ẩm thực Việt Nam tại các Festival quảng bá văn hóa ẩm thực ở nước ngoài luôn thu hút đông đảo thực khách bản xứ và quốc tế thưởng thức…

Hội tụ đủ “chân-thiện-mỹ”

Nói về ẩm thực, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam Nguyễn Quốc Kỳ khẳng định Việt Nam là đất nước đã trải qua hàng ngàn năm lịch sử, 54 dân tộc anh em cùng chung sống trên dải đất hình chữ S nên văn hóa đa dạng, phong phú. Những yếu tố về thiên nhiên, địa hình với đường bờ biển kéo dài cũng là yếu tố thuận lợi để phát triển ẩm thực, đây là điều mà không phải quốc gia nào trên thế giới cũng có được.

Cố Giáo sư Trần Văn Khê khi còn sống đã chia sẻ rằng ông đã có cơ hội đi tới hơn 60 quốc gia và thấy mỗi nước có hương vị ẩm thực riêng, ẩm thực Việt thật sự có những điểm độc đáo, khác lạ.

Theo Giáo sư, người Việt ăn toàn diện, không chỉ ăn bằng miệng, nếm bằng lưỡi mà bằng ngũ quan. Đã ăn thì mắt phải nhìn thấy màu sắc món ăn, cách trình bày món ăn đẹp, răng phải chạm vào món ăn, mũi phải ngửi được mùi vị hấp dẫn, lưỡi phải cảm nhận được, tai phải nghe được tiếng nhai thức ăn.

Người Việt ăn uống cũng rất đa vị. Thông thường món ăn Việt Nam có 5 vị chính: ngọt, mặn, chua, cay, béo; có cả ngũ sắc: đen (tương), đỏ (ớt), xanh (rau), vàng (khế chín), trắng (bánh tráng, bún). Ăn một miếng mà mắt thấy 5 màu, lưỡi nếm 5 vị và có khi còn hơn thế nữa…

Người Việt ăn toàn diện, không chỉ ăn bằng miệng, nếm bằng lưỡi mà bằng ngũ quan. (Giáo sư Trần Văn Khê)

Ẩm thực Việt phong phú, đa dạng và hội tụ những nét tinh tế riêng biệt thông qua cách thức chọn lựa nguyên liệu, chế biến, bày biện và thưởng thức. Món ăn Việt Nam ở bất kỳ vùng miền, dân tộc nào cũng mang đầy đủ các yếu tố: ngon mắt, ngon mũi, ngon miệng, dễ chế biến, gần gũi với thiên nhiên và ai cũng có thể thưởng thức được…Không quá lời khi nói rằng: Ẩm thực Việt Nam hội đủ các yếu tố “chân, thiện, mỹ.”

Món ăn Việt hầu hết được chế biến từ các loại rau, củ, quả, hạt, thủy, hải sản, và không quá nhiều thịt như món Âu, ít dầu mỡ hơn các món Trung, không cay như món ăn Thái… Độ ngon của món ăn đều xuất phát từ cách chế biến, chủ yếu là luộc, hấp, nấu, nướng hoặc ăn tươi sống để giữ được hương vị tự nhiên.

Người Việt cũng thường dùng các gia vị như gừng, nghệ, hành, tỏi, sả và các loại rau thơm… chứ không dùng gia vị khô hoặc qua chế biến. Quan trọng hơn cả đó chính là nghệ thuật bày trí và kết hợp gia vị thì hài hòa và có nước chấm riêng rất đặc trưng và rất nhiều nguyên liệu, gia vị trong món ăn của Việt Nam là cây thuốc có tác dụng chữa bệnh.

Với những thực phẩm có sẵn ở Việt Nam, qua bàn tay các đầu bếp Việt có thể trở thành những món ăn rất ngon, đặc sắc, vừa đẹp, thơm ngon lại đầy đủ dưỡng chất dù chỉ nhìn mắt thường vẫn nhận ra được.

Thậm chí, những món ăn nước ngoài khi du nhập vào Việt Nam cũng sẽ được biến tấu cho hợp với khẩu vị, mang đậm bản sắc Việt. Điều làm nên nét khác biệt chính sự cân bằng âm–dương, chua–cay–mặn–ngọt hài hòa, truyền tải trọn vẹn hương vị tự nhiên, cân bằng giá trị dinh dưỡng. Mỗi vùng miền lại có những món ăn khác nhau, mang ý nghĩa riêng biệt tạo nên bản sắc của từng địa phương.

Bên cạnh sự phong phú về món ăn, người Việt có cách thưởng thức cũng hết sức tinh tế, thể hiện rõ nét cốt cách văn hóa, thưởng thức ẩm thực Đây cũng là cái hồn tạo nên nét riêng, nét hấp dẫn đặc biệt của văn hóa ẩm thực Việt Nam…

Văn hóa ẩm thực Việt Nam đã được thế giới công nhận song chủ nhân của di sản chưa thực sự chưa chú tâm lắm đến công tác quảng bá, chưa khai thác được hết những giá trị đặc sắc của ẩm thực như một tài sản quốc gia. Đó là điểm mà ngành du lịch cũng như những người yêu thích ẩm thực Việt, muốn đưa ẩm thực Việt ra thế giới cần nghiên cứu và hành động bằng cả tâm huyết và trách nhiệm…

Đưa ẩm thực Việt thành tài sản quốc gia

Ẩm thực là một trong những thế mạnh của du lịch Việt Nam. Du khách quốc tế luôn đánh giá cao ẩm thực Việt Nam, do đó ẩm thực hứa hạn sẽ là một tài sản lớn, nguồn lực tạo ra các sản phẩm du lịch, tạo ra lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam. Ngành du lịch cũng đã có những động thái nhất định để thu hút khách quốc tế và mang lại nguồn lợi cho đất nước.

Bởi những người làm du lịch hiểu rõ ẩm thực không chỉ đáp ứng nhu cầu ăn uống của du khách mà còn giới thiệu đến du khách những nét đặc trưng của bản sắc văn hóa dân tộc. Ẩm thực chính là cách quảng bá nhanh nhất hình ảnh một đất nước và một nền văn hóa…

Du khách thích thú tìm hiểu ẩm thực Việt

Trong báo cáo về xu hướng du lịch năm 2017, Virtuoso – mạng lưới toàn cầu của các đại lý du lịch hạng sang nhận định thời gian tới, du lịch ẩm thực sẽ phát triển mạnh mẽ, đi vào chiều sâu với những tour ẩm thực thực sự. Tâm lý du khách khi đi đến bất cứ đâu, họ không chỉ muốn thưởng thức hương vị của món ăn địa phương mà còn muốn dùng bữa theo cách của người dân bản địa.

Biết đến món ăn Việt Nam trên nhiều phương tiện thông tin quốc tế cũng như hoạt động quảng bá xúc tiến của ngành du lịch Việt Nam, hiện nay cũng đã có nhiều du khách quốc tế đang có xu hướng đặt tour du lịch kết hợp ẩm thực. Những du khách này vừa muốn học cách chế biến một số món ăn Việt Nam, vừa mong muốn tìm hiểu văn hóa mỗi vùng miền trên cơ sở trải nghiệm về ẩm thực.

Đáp ứng nhu cầu khách quốc tế, nhiều đơn vị lữ hành có uy tín đã xây dựng sản phẩm du lịch kết hợp ẩm thực, tăng trải nghiệm về văn hóa ẩm thực cho du khách quốc tế. Đó cũng là một cách thức hiệu quả, tạo sự đa dạng cho sản phẩm du lịch Việt Nam.

Tham gia những tour du lịch như thế này, du khách được đầu bếp thông tin chi tiết về món ăn, dưới sự hướng dẫn của đầu bếp, các du khách được trực tiếp ra chợ mua thực phẩm, chọn lựa gia vị đúng chuẩn. Sau đó, du khách tiếp tục được đầu bếp hướng dẫn cách chế biến thực phẩm, tẩm ướp gia vị theo đúng phong cách từng vùng miền và nấu món ăn đó…

Tâm lý du khách khi đi đến bất cứ đâu, họ không chỉ muốn thưởng thức hương vị của món ăn địa phương mà còn muốn dùng bữa theo cách của người dân bản địa.(Virtuoso)

Các tour ẩm thực đường phố ở Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng thu hút nhiều khách quốc tế tham gia. Với giá tour vài chục USD, du khách được dẫn đi thăm thú một vài nơi bằng xe máy rồi ghé các quán ăn nổi tiếng của dân địa phương.

Du khách có thể “lê la” ở những “con đường ăn vặt” để thưởng thức món ngon. Nếu không muốn tham quan, khách có thể chọn tour thuần túy ẩm thực; nếu không đi xe máy khách có thể đi bằng taxi. Mỗi tour có thể kéo dài khoảng 4 tiếng, những việc lựa chọn món ăn và địa điểm thì tùy theo mỗi đơn vị bán tour. Có những đơn vị không chọn lựa giới thiệu những món đã quá phổ biến như bánh mì, phở hay chả giò…; các quán được lựa chọn cũng không nằm trong những con phố ẩm thực nổi tiếng mà chọn đưa khách đi ăn vỉa hè thực sự…

Theo phản ánh của Công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist, nhiều du khách của hãng tham gia những lớp học nấu ăn trong chương trình tour rất chú tâm chứ không đơn thuần là chỉ xem cho biết. Nhiều du khách sẵn sàng bỏ thời gian để học nấu một món ăn địa phương. Khi đi tour trong thành phố, có khách còn yêu cầu xe dừng lại, cho họ bước xuống vỉa hè tận mắt xem cách người dân châm trà, pha càphê sáng và ngồi uống càphê trên những chiếc ghế lúp xúp ở vỉa hè, đúng kiểu của “người Sài Gòn.”

Ở Hà Nội, loại hình du lịch ẩm thực đã được quan tâm với sự ra đời của ngày nhiều khu phố ẩm thực, như Tống Duy Tân, Cấm Chỉ; các nhà hàng phục vụ khách du lịch nằm trong khu phố cổ như Tạ Hiện, Mã Mây, Đồng Xuân, Cầu Gỗ… Tại khách sạn cao cấp của Hà Nội đều có nhà hàng châu Á luôn phục vụ những món ăn tiêu biểu của Thủ đô.

Các công ty lữ hành quốc tế cũng chú trọng việc đưa khách đến các nhà hàng đặc sản Hà Nội, thậm chí tạo điều kiện cho du khách học nấu ăn cùng với các đầu bếp uy tín.

Nghị quyết về “Phát triển du lịch Thủ đô giai đoạn 2016-2020 và những năm tiếp theo” cũng đã nêu rõ Hà Nội cần có kế hoạch, dự án, đề án cụ thể nhằm xây dựng và hoàn thiện các sản phẩm du lịch, trong đó có du lịch ẩm thực…

Cùng hành động để ẩm thực Việt phát triển đúng tầm

Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình cho biết du lịch Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, rất cần có những sản phẩm mới, hấp dẫn để tăng khả năng cạnh tranh, thu hút khách. Ẩm thực là một sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn nhưng thực sự chưa được phát triển đúng tầm…

Do đó, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã cho ra đời Trung tâm Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát triển Ẩm thực Việt Nam nhằm xây dựng, tổ chức các chuyên đề nghiên cứu một số món ăn đặc trưng của Việt Nam nhằm giới thiệu và quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam; định chuẩn món ăn cho các sự kiện quốc gia đồng thời lựa chọn ẩm thực phục vụ quảng bá, thu hút khách du lịch theo từng phân khúc…

Bên cạnh đó, Hiệp hội Du lịch Việt Nam cũng thành lập Hội Đầu bếp Việt Nam nhằm hỗ trợ, động viên, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các đầu bếp sáng tạo, tận tụy hơn với nghề để có những món ăn ngon, hấp dẫn; tạo ra những sự kiện về ẩm thực để thu hút khách cả trong và ngoài nước đến với các điểm đến của du lịch Việt Nam.

Tháng 10/2017, Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam đã chính thức ra đời, góp thêm tiếng nói, hành động nhằm tôn vinh và phát triển hơn nữa tinh hoa ẩm thực Việt Nam. Hiệp hội cũng là nơi tập hợp các nhà nghiên cứu, chuyên gia ẩm thực chung tay xây dựng ẩm thực Việt trở thành thương hiệu mạnh của Việt Nam; quảng bá hiệu quả, thúc đẩy ngành ẩm thực nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung phát triển xứng tầm với tiềm năng sẵn có, vươn ra hội nhập quốc tế được tốt nhất…

Khi đã trở thành thương hiệu quốc gia, ẩm thực Việt sẽ tác động rất lớn đến kinh tế, nhất là du lịch bởi phần ăn uống, dịch vụ chiếm đến 70% doanh thu của ngành. (Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam Nguyễn Quốc Kỳ)

Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam Nguyễn Quốc Kỳ, cho hay trên đất nước ta hiện có khoảng 200.000-300.000 quán ăn và khoảng 15.000-20.000 nhà hàng thuần Việt tại nhiều quốc gia ở khắp các châu lục. Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam bằng những hành động cụ thể sẽ khám phá, duy trì và phát triển để đưa văn hóa ẩm thực trở thành tài sản quốc gia vào năm 2030, xây dựng các kinh đô, thủ phủ và bảo tàng ẩm thực, quảng bá xúc tiến…để tạo ra một nền ẩm thực chuyên nghiệp.

Ông Nguyễn Quốc kỳ cũng nêu rõ khi đã trở thành thương hiệu quốc gia, ẩm thực sẽ tác động rất lớn đến kinh tế, nhất là du lịch bởi phần ăn uống, dịch vụ chiếm đến 70% doanh thu của ngành. Phát huy thế mạnh sẵn có của ẩm thực không chỉ đóng góp vào phát triển du lịch, xây dựng hình ảnh quốc gia mà còn là cách thiết thực giúp người nông dân tiêu thụ nông sản, tăng giá trị cho các sản phẩm nông nghiệp…Mặt khác, việc tiêu thụ nông sản của nông dân theo hướng bền vững cũng là biện pháp hiệu quả kiểm soát an toàn thực phẩm, đảm bảo chất lượng thực phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách quốc tế…

Với sự vào cuộc, cố gắng không ngừng của nhiều đơn vị, tổ chức và cả các doanh nghiệp trong ngành du lịch, hy vọng rằng trong tương lai không xa giá trị ẩm thực Việt Nam sẽ sớm lan tỏa ra toàn thế giới.

Cái tên Elon Musk hẳn không còn xa lạ với bất cứ ai bởi tỷ phú người Mỹ gốc Nam Phi này rất nổi tiếng với những phát biểu gây chấn động và ý tưởng đầy táo bạo trong giới công nghệ trên thế giới.

Vị doanh nhân này là người đồng sáng lập công ty thanh toán PayPal, CEO của hãng sản xuất ôtô điện Telsa và SpaceX – tập đoàn khai phá không gian, phóng tên lửa và tàu vũ trụ.

Tư duy “nhìn xa trông rộng” của Elon Musk đã gây dấu ấn ngay từ khi ý tưởng về chiếc xe ôtô điện hay các chuyến du lịch ngoài không gian dường như là điều không thể. Giờ đây chúng đã trở nên rất đỗi bình thường.

Trong cuốn tiểu sử về cuộc đời Elon Musk do nhà báo Ashlee Vance chấp bút, hình ảnh của ông gợi người ta nghĩ tới những thiên tài công nghệ khác như Steve Jobs hay Bill Gates, những người nỗ lực làm mọi thứ để đạt được tầm nhìn của họ.

Ăn to nói lớn

Elon Musk đã sớm trở thành triệu phú nhờ bán Zip2, công ty đầu tiên do ông thành lập vào năm 1995, chuyên về phần mềm dạng Yellow Pages cung cấp các bản đồ cũng như địa chỉ doanh nghiệp. Sau đó, ông dành tiền để thực hiện ý tưởng về công nghệ thanh toán mới thông qua email và đã tạo ra hệ thống thanh toán điện tử Paypal.

Khi Paypal được doanh nghiệp điều hành trang web đấu giá và bán hàng trực tuyến eBay mua với giá 1,5 tỷ USD, Musk với vai trò cổ đông lớn nhất đã nhận được 180 triệu USD.

Với thành công trên, Elon Musk tiến thêm một bước xa hơn trên con đường biến những hoài bão “không tưởng” của mình thành hiện thực, đó là thành lập doanh nghiệp công nghệ thám hiểm không gian SpaceX vào năm 2002. Mục tiêu của SpaceX là giảm đáng kể chi phí du hành vũ trụ, và đặc biệt hơn là đưa con người lên sao Hỏa.

Theo ông Musk, việc chinh phục sao Hỏa và đưa con người lên đó sinh sống sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của con người, và sự sống còn của loài người phụ thuộc vào việc “xâm chiếm” một hành tinh khác. Có nhiều ý kiến cho rằng đây chỉ là một kế hoạch viển vông của vị doanh nhân thường xuyên “ăn to nói lớn” này, nhưng những đột phát trong công nghệ của SpaceX đã mở ra triển vọng “biến điều không thể thành có thể.”

Du hành vào không gian vốn rất tốn kém song giờ đây SpaceX đã tìm ra cách tiết kiệm đến 90% chi phí đưa các phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), từ mức 1 tỷ USD cho mỗi lần bay xuống chỉ còn khoảng 60 triệu USD, và con số này sẽ tiếp tục được thu hẹp. Công ty cũng tuyên bố rằng từ 70 đến 80% các sản phẩm của họ được sản xuất tại Mỹ, bởi nguồn lao động địa phương.

Bằng cách nào “tỷ phú không gian” Elon Musk có thể đạt được kết quả đáng kinh ngạc trên? Nguyên nhân có lẽ là cách mà doanh nhân này sử dụng đồng tiền của mình. Các đối thủ cạnh tranh của SpaceX, như “người khổng lồ” Boeing và Lockheed Martin hưởng lợi từ các hợp đồng “hào phóng” của chính phủ.

Musk khuyến khích nhân viên tìm ra các thiết bị thay thế chỉ với giá 5.000 USD thay cho một sản phẩm được báo giá 100.000 USD, và họ đã thành công. 

Trong khi đó, nạn quan liêu, hiệu suất thấp, và thái độ tự mãn là những yếu tố làm thụt lùi những ý tưởng cải tiến. Cuốn tiểu sử của Elon Musk đã mô tả những lần ông khuyến khích nhân viên tìm ra các thiết bị thay thế chỉ với giá 5.000 USD thay cho một sản phẩm được báo giá 100.000 USD, và họ đã thành công.

Năm ngoái, SpaceX công bố kế hoạch sẽ đưa con người trở lại Mặt trăng vào năm 2018, đồng thời tiết lộ rằng đã có hai hành khách sẵn sàng “dốc hầu bao” chi cho chuyến du hành không gian đặc biệt này, song danh tính của họ không được tiết lộ.

Ông Musk cho biết tổng chiều dài hành trình dự kiến khoảng 482.000-643.000km và đây sẽ là chuyến bay đưa con người vào không gian xa nhất từ trước đến nay, vượt xa kỷ lục 400.000km của chuyến bay được các phi hành gia trên tàu Apollo 13 thực hiện hồi năm 1970.

Nhìn xa trông rộng

Tesla Motors cũng là một dấu ấn nổi bật khác trong bức tranh đầy tham vọng của vị tỷ phú trẻ tuổi này. 14 năm là con số quá ít để nói về các đế chế trong giới kinh doanh, song vẫn đủ để Tesla đi từ con số 0 thành công ty tiên phong trong ngành ôtô điện thế giới.

Tesla chính thức ra đời vào năm 2003 với mục tiêu phát minh ôtô chạy bằng điện có ngoại hình đẹp, động cơ mạnh, đặc biệt là không khí thải.

Các nhà sản xuất ôtô truyền thống khi đó đã không thèm để mắt tới Tesla. Thậm chí vào bốn năm sau đó, khi hãng trình làng Model S – dòng xe sedan chạy bằng điện cao cấp đầu tiên của thế giới, người ta vẫn coi Tesla là ngôi sao tỏa sáng nhất thời.

Mãi đến năm 2009, Tesla mới thực sự khẳng định vị thế dẫn đầu trên thị trường xe ôtô điện khi tung ra Roadster – một trong những ôtô mạnh nhất, theo đánh giá của Car&Driver. Mặc dù đã trải qua những giai đoạn tiến sát bờ vực phá sản, Tesla đã có cú lội ngược dòng ngoạn mục và khiến ngành công nghiệp ôtô “choáng váng.” Giờ đây, các tên tuổi lớn trong ngành như General Motors, Ford, Toyota, BMW, Porches đều đang đua nhau “điện khí hóa” các sản phẩm của họ.

Một điều không thể phủ nhận là may mắn đã mỉm cười với Tesla. Bên cạnh khoản vay của chính phủ trị giá 465 triệu USD, Elon Musk đã mua được nhà máy chế tạo ôtô ở Fremont (California, Mỹ) với giá rất rẻ. Cơ sở này trước đây có giá trị 1 tỷ USD, là trụ sở của New United Motor Manufacturing Inc. (liên doanh giữa Toyota và General Motors), song đã đóng cửa trong giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu xảy ra.

Tesla đã có cú lội ngược dòng ngoạn mục và khiến ngành công nghiệp ôtô “choáng váng.” 

Nhà máy của Tesla đã tạo ra hàng nghìn việc làm cho khu vực này, có công suất sản xuất lên tới 2.000 xe ôtô/tuần. Hiện Tesla còn mở rộng cơ sở chế tạo xe sang các địa bàn khác, trong đó có Tilburg (Hà Lan) và Lathrop (California).

Việc trở thành Chủ tịch SlolarCity, hãng lắp đặt pin Mặt trời mà gần đây Tesla đã mua lại, đã minh chứng cho tầm nhìn của Elon Musk – một người đam mê công nghệ và tập trung vào việc đổi mới năng lượng. SolarCity thiết kế và lắp đặt hệ thống năng lượng Mặt Trời, đồng thời xây dựng các trạm sạc điện cho Tesla. Vào tháng 4/2015, SolarCity hợp tác với Tesla và một hệ thống xe điện hoàn hảo được hình thành.

Tesla đầu năm ngoái cũng đã chính thức khởi động dây chuyền sản xuất pin lithium-ion trên quy mô lớn tại nhà máy trị giá 5 tỷ USD đặt ở Nevada – cột mốc đánh dấu sự chuyển đổi của Tesla từ công ty sản xuất ôtô sang công ty năng lượng bền vững.

Có thể nói, sự kiên trì theo đuổi mục tiêu và niềm tin “thay đổi thế giới” của Elon Musk đã truyền cảm hứng cho những doanh nhân khởi nghiệp trẻ tuổi trên toàn thế giới.

Từ những ý tưởng từng được cho là “điên rồ,” SpaceX giờ đã trở thành đối tác của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và quân đội Mỹ, còn dòng xe điện Model S của Tesla được tạp chí Moto Trend (Mỹ) vinh danh là Xe ôtô của năm 2013 và nhận được đánh giá 5 sao về độ an toàn từ Cơ quan An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA)./.

Cơn sốt bitcoin trong năm 2017 hẳn đã lôi cuốn không ít nhà đầu tư theo nó, nhất khi là giá đồng tiền ảo này đạt đỉnh. Nhưng là đồng tiền được giao dịch không theo một quy định nào, vì thế không ai bảo vệ các nhà đầu tư trước những thiệt hại khi đồng tiền này lao dốc như đã được cảnh báo.

Ở nhiều nước, bitcoin cho đến nay vẫn không được thừa nhận, còn một số đang xem xét việc kiểm soát hoặc cấm giao dịch liên quan đến đồng tiền ảo.

Tụt dốc từ đỉnh cao

Ra đời từ năm 2009, bitcoin được giao dịch trên mạng Internet mà không hề có ngân hàng trung ương hay chính phủ nào đứng sau và đồng tiền này được vận hành nhờ các thuật toán phức tạp do máy tính thực hiện. Các khoản thanh toán được tiến hành trực tiếp trong khi người trao đổi không cần cung cấp thông tin cá nhân cụ thể.

Bitcoin có thể được dùng trong trao đổi hàng hóa và dịch vụ hoặc trao đổi các loại tiền tệ khác, với điều kiện bên còn lại sẵn sàng chấp nhận giao dịch loại tiền này.

Đồng bitcoin thu hút sự chú ý mạnh mẽ của dư luận từ ngày 10/12 khi hai sàn giao dịch lớn tại Chicago được chính quyền Mỹ cho phép tiến hành giao dịch các hợp đồng tương lai của đồng tiền ảo này. Sàn CBOE bắt đầu giao dịch các hợp đồng kể trên vào ngày 10/12, còn sàn CME bắt đầu một tuần sau đó.

Đồng tiền ảo lớn nhất và phổ biến này đã tăng giá khoảng 20 lần kể từ đầu năm 2017, từ mức chưa đầy 1.000 USD lên 19.666 USD trên sàn giao dịch Bitstamp, có trụ sở tại Luxembourg hôm 17/12 và hơn 20.000 USD tại các sàn giao dịch khác. Tuy nhiên, bitcoin đã giảm hơn 30% giá trị và rơi xuống dưới mức 12.000 USD trong phiên 22/12, khi giới đầu tư đã bán phá giá đồng tiền này.

Bitcoin được giao dịch trên mạng Internet mà không hề có ngân hàng trung ương hay chính phủ nào đứng sau và đồng tiền này được vận hành nhờ các thuật toán phức tạp do máy tính thực hiện.

Hiện tượng bán tháo đồng bitcoin đã nhanh chóng lan sang cả hoạt động giao dịch những đồng tiền ảo khác như dash, litecoin và ripple khi giá trị của những đồng đó cũng đồng loạt lao dốc. Giới chuyên gia nhận định đây là cơ hội cho các nhà đầu tư được kiểm chứng xu hướng đầu tư vốn bị cảnh báo là tiềm ẩn nhiều rủi ro này.

Ngày 17/1, giá trị đồng bitcoin đã giảm xuống dưới 10.000 USD – mức thấp nhất kể từ ngày 1/12/2017, sụt giá gần 50% so với thời điểm đạt giá cao nhất. Theo giới phân tích, việc đồng bitcoin mất giá có thể do nhiều nước, trong đó có Trung Quốc và Hàn Quốc, gần đây phát đi tín hiệu sẽ triển khai các biện pháp mạnh mẽ nhằm siết chặt các giao dịch bằng tiền ảo. Thị trường tiền ảo trải qua biến động lớn sau khi Chính phủ Hàn Quốc cho biết đang xem xét việc cấm các sàn giao dịch tiền ảo dù sau đó đã rút lại thông báo. Hàn Quốc là nơi tập trung một số sàn giao dịch tiền ảo lớn nhất thế giới, hiện chiếm khoảng 20% lượng giao dịch bitcoin trên toàn cầu, nên hãng tư vấn Capital Economics cho rằng một lệnh cấm có thể sẽ làm gián đoạn giao dịch của đồng tiền này. Nhà phân tích Lukman Otunuga thuộc công ty dự báo tỷ giá FXTM cũng cho rằng sự hoảng loạn của thị trường là do các động thái liên quan đến việc kiểm soát đồng bitcoin, khi giá trị vốn hóa thị trường của đồng tiền này đã vượt 600 tỷ USD vào giữa tháng 12 năm ngoái. Ông cho rằng những thông tin Trung Quốc tiếp tục siết chặt quản lý đối với đồng bitcoin gây lo ngại về những hạn chế trong tương lai, có thể khiến đồng tiền này xuống giá hơn nữa trong ngắn hạn.

Những cảnh báo về rủi ro

Mặc dù giới đầu tư mạnh tay đổ tiền vào mua bitcoin, một số ngân hàng trung ương, tập đoàn ngân hàng lớn và chuyên gia phân tích e ngại về tính bảo mật và nguy cơ “bong bóng” của đồng bitcoin. Đồng tiền ảo này chưa được đưa vào giao dịch ở các ngân hàng lớn trên thế giới, do có nhiều thông tin cho rằng bitcoin là một công cụ để trốn thuế hay rửa tiền.

Thống đốc Ngân hàng trung ương Nhật Bản Haruhiko Kuroda mới đây nhận định rằng sự tăng giá của đồng bitcoin là “bất thường” và cho rằng đồng bitcoin đang được giao dịch với mục đích đầu tư hoặc đầu cơ. Phát biểu tại một buổi hội thảo, ông Kuroda nhấn mạnh có một sự khác biệt rõ ràng giữa tiền ảo và các đồng tiền thông thường như yen và USD là tiền ảo không có sự kiểm soát của một ngân hàng trung ương hay một chính phủ.

Bitcoin là một loại “bóng bóng điển hình” mà các cơ quan quản lý không được cổ súy. (Chủ tịch Ngân hàng trung ương Brazil Ilan Goldfajn)

Bộ trưởng Tài chính Na Uy, Siv Jensen cũng lên tiếng cảnh báo về rủi ro lớn khi đầu tư vào đồng bitcoin và các đồng tiền ảo khác. Theo bà Jensen, với mức độ biến động lớn của giá trị tiền ảo, các nhà đầu tư có vốn đệm thấp đối mặt với rủi ro rất cao. Bên cạnh đó, bà Jensen lưu ý rằng những quy định đối với hoạt động đầu tư và thương mại bằng tiền ảo vẫn rất “mỏng.”

Thống đốc Ngân hàng trung ương Đan Mạch đã gọi đây là một canh bạc “chết người,” và có những lo ngại về sự đảm bảo trong hoạt động trao đổi mua-bán các đồng tiền ảo.

Chủ tịch Ngân hàng trung ương Brazil Ilan Goldfajn cho rằng bitcoin có thể đe dọa sự ổn định của nền tài chính thế giới nếu như người sở hữu gia tăng đầu cơ loại tiền này, dẫn tới tình trạng “bong bóng.” Theo ông, bitcoin là một loại “bóng bóng điển hình” mà các cơ quan quản lý không được cổ súy.

Trong lúc Chủ tịch Ngân hàng trung ương Peru Julio Velarde nhận định bitcoin đang tiềm ẩn nguy cơ rủi ro rất cao. Theo ông, các chủ đầu tư không nên dồn tiền cho bitcoin, bởi đồng tiền này không có sự đảm bảo an toàn bền vững, ngay cả khi Sở Giao dịch chứng khoán Chicago (Mỹ) đã chấp thuận đồng tiền này khiến giá trị của Bitcoin tăng vọt.

Sự trượt giá thảm hại của đồng bitcoin diễn ra trong bối cảnh nhiều người đã lên tiếng cảnh báo về tình trạng “bong bóng bitcoin” có thể xì vỡ bất kỳ lúc nào khi rất nhiều nhà đầu tư, hầu hết non kinh nghiệm, đổ xô vào lĩnh vực tiền ảo với hy vọng đón đầu xu hướng lợi nhuận mới.

Bà Kristina Hooper, chiến lược gia trưởng về thị trường toàn cầu tại Invesco ở New York, nhận định diễn biến mới nhất về giá đồng bitcoin cho thấy đồng tiền này vẫn là một hình thức đầu tư mang tính đầu cơ.

Theo Giám đốc điều hành Jamie Burke của công ty liên doanh vốn Outlier Ventures, đồng bitcoin đã bị định giá quá mức trên thị trường, đặc biệt trong những tháng gần đây.

Và sự chối từ

Ngoại trừ Nhật Bản, các nền kinh tế lớn đều không chào đón bitcoin. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Janet Yellen nói rằng bitcoin không phải là hình thức thanh toán hợp pháp và yêu cầu các ngân hàng bảo đảm các giao dịch tiền ảo tôn trọng quy chế chống rửa tiền, nhấn mạnh đây là một tài sản rất đáng nghi.

Trong một phát biểu mới đây, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin cho rằng không nên cho phép mở tài khoản bằng đồng bitcoin tại các ngân hàng Thụy Sỹ để phòng tránh nguy cơ bị sử dụng cho các hoạt động phi pháp.

Ông Mnuchin cam kết phối hợp với chính phủ các nước khác, trong đó có các thành viên thuộc Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới, để giám sát những đối tượng đầu tư mạnh vào đồng tiền kỹ thuật số này.

Trong một phát biểu với nhật báo Sueddeutsche Zeitung của Đức, ông Ewald Nowotny, thành viên Hội đồng điều hành của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), đã kêu gọi các chính phủ quản lý và đánh thuế đối với bitcoin, cho rằng đồng tiền kỹ thuật số này dễ bị lợi dụng để đầu cơ và là một công cụ rửa tiền.

Các nhà đầu tư cần phản đối việc đưa đồng bitcoin vào thị trường tài chính, đồng thời cho rằng “bong bóng” bitcoin chắc chắn sẽ xì vỡ. (Chủ tịch Ngân hàng UBS của Thụy Sỹ Axel Weber)

Ông Nowotny cho rằng cần áp dụng quy định cơ bản trong mỗi một giao dịch tài chính, yêu cầu những người có liên quan đều phải cung cấp danh tính, đồng thời chính phủ các nước cũng cần phải đánh thuế giá trị gia tăng đối với bitcoin, vì đây không phải là một loại tiền tệ.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn trên tuần báo NZZ am Sonntag, Chủ tịch Ngân hàng UBS của Thụy Sỹ Axel Weber cho rằng đồng tiền ảo này có “nhiều lỗ hổng thiết kế” lớn. Ông Weber đã cảnh báo các nhà đầu tư cần phản đối việc đưa đồng bitcoin vào thị trường tài chính, đồng thời cho rằng “bong bóng” bitcoin chắc chắn sẽ xì vỡ.

Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ Arun Jaitley thì tuyên bố đồng tiền ảo bitcoin và bất kỳ những đồng tiền ảo nào tương tự đều không phải là tiền tệ hợp pháp và các bên tham gia giao dịch liên quan đến những đồng tiền này phải tự gánh chịu rủi ro. Quyết định của Chính phủ Ấn Độ, với nền kinh tế trị giá gần 2300 tỷ USD, đứng thứ 6 thế giới, sẽ là đòn giáng tiếp theo đánh vào giá trị của đồng bitcoin sau khi nhiều nước không thừa nhận hoặc cảnh báo về nguy cơ rủi ro của đồng tiền ảo này.

Mới đây, Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ thực hiện các biện pháp bổ sung để hạn chế đầu cơ vào tiền ảo ở nước này. Các biện pháp mới có thể bao gồm việc cấm mở các tài khoản tiền ảo ẩn danh và quy định mới cho phép các nhà chức trách đóng cửa các sàn tiền ảo nếu cần. Trước đó, Chính phủ Hàn Quốc đã vài lần cảnh báo rằng đồng tiền ảo không thể đóng vai trò như tiền thật và có thể gây thiệt hại lớn do tính biến động cao.

Ngân hàng trung ương Thái Lan (BOT) cũng đã khẳng định quan điểm không thừa nhận tiền ảo bitcoin và cho biết sẽ hợp tác với cơ quan chống rửa tiền để ngăn chặn nguy cơ tiền ảo trở thành công cụ rửa tiền. BOT cũng cảnh báo người dân không đầu tư vào tiền ảo do ẩn chứa rất nhiều rủi ro./.

Tết Nguyên đán của người Việt đã có từ ngàn xưa, trở thành phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu bản sắc của dân tộc ta. Trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử, ngày Tết Nguyên đán cổ truyền của dân tộc vẫn được lớp lớp thế hệ người Việt Nam gìn giữ, kế thừa, phát huy. Những nét đẹp của ngày Tết Nguyên đán có lẽ sẽ mãi trường tồn cùng dân tộc Việt Nam.

Thoáng hương mùi già trong giá rét…

Ở miền Bắc, mùa Đông năm nay lạnh rét kéo dài, cứ đợt này lạnh này hết lại đợt kia tăng cường, mãi chưa thấy dứt. Nhưng rét thì mặc rét, những ngày cuối năm này, không khí mua sắm Tết thật nhộn nhịp, từ các siêu thị lớn cho tới các khu chợ truyền thống, ngoài đường phố, thậm chí cả ở chợ cóc chỉ có dịp cuối năm.

Đâu đó trong những khu chợ đông đúc giữa thành phố hiện đại, vẫn có những người mang mùi già đi bán, thật ngạc nhiên là người mua mùi già dịp Tết cũng không ít. Chỉ cần đi lướt qua gánh hàng mùi già đã thấy thoang thoảng hương thơm. Mùa đông rét mướt như thế này, chỉ thấy hương mùi già thoang thoảng đã khiến mỗi người ta không khỏi hoài cổ, nhớ nhung về những thứ gì đó đã rất xa xôi, cổ kính.

Theo phong tục truyền thống, nhất là ở các tỉnh thành miền Bắc thường nấu nước mùi già chiều cuối năm, cả nhà dùng làm nước tắm, được gọi là “tắm tất niên” để rũ bỏ mọi nỗi buồn, vận đen đủi của năm cũ, chào đón một năm mới với nhiều niềm vui, hạnh phúc và may mắn. Sang mùng 1 Tết, nhiều nhà còn dùng nước mùi già để rửa mặt…

Chắc chắn sẽ có nhiều người, nhất là những người trẻ tuổi thắc mắc là tại sao phải tắm, rửa mặt bằng nước lá mùi già mà không phải thứ lá nào khác? Theo nhiều nhà nghiên cứu văn hóa cho biết: Cũng không ai rõ tục lệ dùng nước câu mùi già để tắm gội xuất hiện từ thời điểm nào. Chỉ biết rằng, ông cha ta dùng nước này để xua tan những điều không may mắn của năm cũ. Lá mùi với mùi thơm nhẹ nhàng sẽ giúp cho chủ nhân và gia đình đón được vận may trong thời khắc giao thừa.

Ông Phạm Văn Lượng (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) – một người nghiên cứu y học cổ truyền cho biết: Tắm cây mùi già không chỉ có tác dụng cho người thơm tho. Mùi thơm của nước cây mùi già tốt cho hệ hô hấp, phòng một số bệnh truyền nhiễm. Trên cây mùi già, hạt mùi là một vị thuốc quý. Hạt mùi có tên khác là hồ tuy, là vị thuốc thần dược trong Đông y và Tây y.

Hạt mùi có vị cay, tính ôn, tắm cây mùi già có thể chống cảm cúm, tiêu nhiệt độc trong cơ thể. Đặc biệt người đang bị cảm cúm dùng lá mùi già để xông sẽ giúp bệnh nhanh khỏi. Tuy nhiên, ông Phạm Văn Lượng cũng khuyến cáo: Người dân không nên tắm nước lá mùi già quá đặc mà nên pha loãng với nước; mặt khác, trước khi dùng cần rửa thật sạch lá, đun nước sôi mới tắm để tránh nhiễm khuẩn…

Với những người đa cảm, đã trải qua thời ấu thơ đón Tết trong hương mùi già, chỉ cần một giọt tinh dầu đã có thể thấy hương Tết xưa ngập tràn.

Nhiều người, nhất là các bà mẹ trẻ ngày nay thường “ngại” mua mùi già về đun nấu bởi lách cách nhiều thứ. Thế nên, công nghệ sản xuất hiện đại ngày này cho phép chiết suất tinh dầu thơm của các loại cây, trong đó có cả tinh dầu mùi già. Với những người đa cảm, đã trải qua thời ấu thơ đón Tết trong hương mùi già, chỉ cần một giọt tinh dầu đã có thể thấy hương Tết xưa ngập tràn, những người con xa xứ có thể ứa nước mắt nhớ thương Tết quê mẹ…

Tri ân, nhớ về cội nguồn

Ông Hoa Hữu Vân, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Gia đình (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chia sẻ Tết Nguyên đán đã trở thành giá trị văn hóa mang tính ý thức hệ của người Việt Nam.

Có thể thấy, đặc trưng lớn nhất, rõ nét nhất trong ngày Tết cổ truyền Việt Nam đó là Tết của gia đình, Tết của sự sum vầy, đoàn viên. Ngày Tết cũng là ngày mọi gia đình tri ân, nhớ tới tổ tiên. Mọi người dân cũng tới nghĩa trang liệt sỹ sửa sang các phần mộ, cắm hoa tươi, thắp hương tưởng nhớ những người anh hùng, liệt sỹ đã hy sinh vì Tổ quốc để có mùa Xuân tươi thắm mãi cho dân tộc.

Bà Bùi Thị Kiên (Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) – một người dân quê Thanh Hà, Hải Dương đã sống ở Thủ đô Hà Nội 30 năm qua. Bà cho biết, dù làm dâu, sống ở Hà Nội đã ngót nghét 30 năm nhưng chưa khi nào bà quên những thói quen đón Tết khi còn ở quê. Dù có bận bịu đến mấy đến ngày 24 Tết bà đã tất bật mua lá dong, gạo nếp, đỗ xanh… để chuẩn bị nồi bánh chưng Tết đủ 30 chiếc cả mặn, cả ngọt để biếu họ hàng, nhà dùng. Ngày 30 Tết, cha mẹ con cháu gia đình bà dù có đi xa, ở gần cũng tề tựu đông đủ để ăn bữa cơm tất niên, động viên nhau cùng cố gắng trong năm mới.

Cuộc sống ngày hiện đại, nhưng nếp xưa đón Tết các cụ truyền lại gần như mọi người dân trên khắp mọi miền đất nước đều cố gắng thực hiện mỗi dịp đón Tết Nguyên đán. Trong đó, không thể thiếu các hoạt động như sửa sang, thăm viếng, dọn dẹp sạch sẽ các phần mộ của gia tộc; làm mâm cơm cúng mời gia tiên về ăn Tết, dâng lên tổ tiên những món ăn ngon lành nhất vào cả 3 ngày Tết…

Để chuẩn bị đón Tết, ngay sau ngày 23 tháng Chạp tiễn ông táo chầu trời là các gia đình bắt tay dọn dẹp bàn thờ, mua đồ bày mâm ngũ quả, mua hoa tươi, cây cảnh về trang hoàng nhà cửa, chuẩn bị đồ ăn thức uống cho 3 ngày Tết, trong đó có gói bánh chưng, mổ lợn, gói giò…

Ngày nay, mọi đồ dùng dịp Tết ngập tràn, không thiếu món nào từ quần áo, giầy dép, bánh kẹo, mứt, hoa quả, cho đến cả những đồ ăn chín như nem, xôi, gà, bánh chưng, thậm chí cả hoa cắm Tết…

Công nghệ phát triển cho phép mọi người chỉ cần nhấp cú chuột hoặc bấm nút trên điện thoại thông minh đặt hàng là có người đưa hàng (ship) đến tận nơi, vô cùng tiện lợi, nhất là với các chị em bận rộn công việc đến ngày cuối cùng của năm. Thế nên dù có bận rộn đến mấy, hầu hết các gia đình vẫn đủ đầy mọi thứ đón Tết, tri ân công đức tổ tiên nhờ bàn tay vun vén đảm đang của các thành viên trong gia đình, nhất là người phụ nữ.

Tết ấm tình đồng bào

Mỗi dịp Tết đến Xuân về trên khắp các mọi miền Tổ quốc diễn ra nhiều chương trình chung tay vì người nghèo, người dân vùng thiên tai bão lũ, đồng bào vùng sâu vùng xa, nạn nhân chất độc da cam, công nhân… Đây là những hành động giúp mọi người đều được đón Tết cổ truyền đầm ấm, thể hiện tinh thần tinh thần đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau “lá lành đùm lá rách” của người Việt Nam.

“Tết sum vầy” là hoạt động của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam chăm lo Tết cho công nhân nghèo, có hoàn cảnh khó khăn trên khắp mọi miền Tổ quốc từ 4 năm qua. Bằng nhiều hình thức thiết thực, chương trình đã giúp hàng triệu công nhân xa nhà được đón Tết, vui xuân đầm ấm bên gia đình, bạn bè.

Dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018, qua chương trình “Tết sum vầy,” cả nước có gần 2,6 triệu đoàn viên và người lao động hoàn cảnh khó khăn được các cấp công đoàn chăm lo, hỗ trợ tiền mặt, tặng quà với tổng trị giá hơn 1.277 tỷ đồng, để có một cái tết sum vầy, ấm áp.

Ngay từ năm 1999, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phát động phong trào “Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc da cam.” Đến nay, chương trình đã giúp đỡ hàng chục triệu lượt người nghèo, nạn nhân chất độc da cam vui Tết, đón Xuân, góp phần nhân lên truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái của dân tộc ta.

Trong 5 năm gần đây, toàn Hội đã vận động và trao tặng gần 10 triệu suất quà Tết với tổng trị giá đạt trên 3.464 tỷ đồng. Phong trào đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam chứng nhận đạt kỷ lục Việt Nam về số lượng quà Tết trao tặng cho người nghèo nhiều nhất năm 2015.

Tết mãi là nét đẹp truyền thống mà dù đi đâu về đâu người Việt đều ghi nhớ và hướng về gia đình, mong muốn đoàn viên, sum họp.

Xuân Mậu Tuất 2018, Hội dự kiến vận động ít nhất 2 triệu suất quà Tết để trao tặng các gia đình nghèo, gia đình chịu ảnh hưởng bởi bão lũ, gia đình chính sách, nạn nhân chất độc da cam vào dịp Tết cổ truyền của dân tộc. Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cũng kêu gọi người dân cả nước chung tay ủng hộ, giúp đỡ để ủng hộ người nghèo thông qua tin nhắn cú pháp TET gửi tới 1409. Mỗi tin nhắn sẽ đóng góp 20.000 đồng vào quỹ…

Mỗi dịp Tết, tâm thức của người Việt Nam, kể cả những người xa quê hương đều có khát vọng sum họp gia đình, cùng với cộng đồng cầu mong cho cuộc sống an khang thịnh vượng. Tết mãi là nét đẹp truyền thống mà dù đi đâu về đâu người Việt đều ghi nhớ và hướng về gia đình, mong muốn đoàn viên, sum họp. Đó là giá trị tinh thần thiêng liêng, gắn kết người Việt Nam với nhau.

Mọi chuyện bắt đầu từ tháng 2/2018, khi Chủ tịch câu lạc bộ Hannover Martin Kind đưa đơn lên Ủy ban quản lý bóng đá chuyên nghiệp Đức (DFL) xin lấy lại toàn bộ cổ phần của câu lạc bộ Hannover 96.

Điều này có nghĩa là, nếu được chấp thuận, luật 50+1 ở câu lạc bộ này sẽ không còn hiệu lực và Martin Kind sẽ là ông chủ đầu tiên của một câu lạc bộ bóng đá Đức.

Mặc dù chỉ mấy ngày sau đó, Martin Kind đã tự nguyện xin rút đơn. Nhưng những ý kiến cho rằng luật 50+1 của Đức nên sớm bị loại bỏ để tạo tiền đề cho một cuộc cách mạng ở Bundesliga đã có từ trước đó lại một lần trở thành đề tài nóng.

Vào ngày 5/2, ban lãnh đạo DFL gồm 9 thành viên đã chính thức bắt đầu họp và nghiên cứu để sửa đổi điều luật này.

Luật 50+1 là gì?

Bundesliga là nơi duy nhất ở châu Âu áp dụng Luật 50+1. Điều luật này quy định: Một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp muốn được cấp phép thi đấu phải sở hữu ít nhất 50% số vốn của câu lạc bộ và 1% còn lại thuộc về thành viên của họ (người hâm mộ).

Với luận này, không một cá nhân nào, dù có nhiều tiền đến đâu cũng không thể nắm được một câu lạc bộ chuyên nghiệp Đức.

“Luật 50+1 tuy không sai nhưng ở thời điểm này nó có còn hợp lý hay đang kìm hãm sự phát triển của bóng đá Đức?”

“Nhìn thực trạng Bundesliga những năm gần đây trong bối cảnh thị trường bóng đá châu Âu thì vấn đề được đặt ra là: luật 50+1 tuy không sai nhưng ở thời điểm này nó có còn hợp lý hay đang kìm hãm sự phát triển của bóng đá Đức?”

Chỉ có hai ngoại lệ trong số 18 đội của Bundesliga, đó là Bayer 04 Leverkusen với 100% số vốn của Cty hóa chất Bayer và VfL Wolfsburg cũng với 100% vốn của Tập đoàn VW. Với 16 đội còn lại, họ phải chịu sự quản lý cũng như hạn chế của luật 50+1.

TSG Hoffenheim và RB Leipzig ai cũng biết thuộc về Dietmar Hopp của tập đoàn công nghệ phần mềm SAP và Dietrich Mateschitz của tập đoàn Red Bull. Nhưng hai câu lạc bộ này do phải lách luật nên họ cũng không thể có hoàn toàn quyền lực thao túng câu lạc bộ.

Nếu như nhìn lại toàn cảnh bóng đá châu Âu hiện nay và thực trạng của Bundesliga trong mấy năm gần đây mà cụ thể nhất là mùa bóng đang diễn ra thì vấn đề được đặt ra là: luật 50+1 tuy không sai nhưng nó có còn hợp lý hay đang kìm hãm sự phát triển của bóng đá Đức.

Sự “mất tích đầy bí ẩn” của “kẻ săn Bayern”

Ở Bundesliga mùa này, khi Jupp Heynckes trở lại với Bayern từ vòng 8 của giải đấu, Bayern đang đứng ở vị trí thứ 2 kém BVB Dortmund là 5 điểm. Chỉ sau hai trận Jupp cầm quân, Bayern bằng điểm Dortmund và sau ngày thi đấu thứ 10, ông già 72 tuổi đã nghỉ hưu 5 năm đã lấy lại ngôi đầu cho đội bóng xứ Bavaria.

Sau 15 vòng đấu, đội bóng của Jupp Heynckes hơn đội đang đứng thứ 2 là 18 điểm.

Đây là một chuyện chưa từng có ở Bundesliga và cay đắng cho Dortmund khi thậm chí đội đang thứ 2 cũng không phải là họ.

Câu hỏi then chốt được đặt ra, phải chăng ông già 72 tuổi này bất khả chiến bại hay phần còn lại của Bundesliga quá yếu?

Người hâm mộ thường không quan tâm tới những con số thống kê, nhưng những con số cụ thể dưới đây thì không một fan nào ngay cả chính fan Bayern có thể dùng tình yêu của mình để thể minh chứng rằng: đội của họ mạnh và đang thi đấu thành công.

Theo thống kê, trong 11 ngày thi đấu liên tiếp kể từ khi Bayern đầu bảng không một đội bóng nào đứng ở vị trí thứ 2 giành chiến thắng ở trận tiếp theo.

“Bayern Munich nên chăng cần thua một vài trận để cho Bundesliga đỡ nhàm chán.”

BvB Dortmund, RB Leipzig, Schalke 04 và Bayer Leverkusen dù rất cố gắng, nhưng cũng chỉ duy nhất Leverkusen ở ngày thi đấu thứ 20 là có hai chiến thắng liên tiếp. Trong khi nhóm đang bám theo Bayern ngày càng trở nên vô hại khi họ để mất điểm nhiều khi đến ngớ ngẩn.

Bayern tiếp tục củng cố ngôi đầu với từng điểm, từng điểm sau mỗi ngày thi đấu bằng những chiến thắng của mình và những thất bại/ giẫm chân tại chỗ của các đối thủ.

Thông thường, đội đang đứng thứ hai được “vinh danh” là “kẻ đi săn Bayern,” nhưng mấy năm qua cái danh hiệu đó gần như chỉ để mỉa mai, trêu tức những đội còn lại. Cho đến thời điểm này, có thể khẳng định không ai còn có thể cản lại chức vô địch thứ 6 liên tiếp của Bayern.

“Bayern Munich nên chăng cần thua một vài trận để cho Bundesliga đỡ nhàm chán. Hoặc “ ngó lơ”” trước những cầu thủ trẻ và tài năng xuất hiện trên thị trường với giá 0 đồng như Leon Goretzka?”

Bundesliga đã xuống cấp đến mức báo động trong những năm gần đây khi không có một đội bóng nào thi đấu ổn định. Tại mùa này, từ vị trí thứ 2 đến 6 chỉ cách nhau có 4 điểm, tiếp sau đó là có tới 4 đội bằng điểm nhau.

Đỉnh điểm có thể thấy rõ ở thương vụ Leon Goretzka. Cầu thủ trẻ tài năng của bóng đá Đức này sẽ rời Schalke 04 mà câu lạc bộ này chẳng thu nổi dù chỉ 1 xu tiền chuyển nhượng. Người ta luôn lên án Bayern “hút máu” các câu lạc bộ khác của Bundesliga. Nhưng sự thật là không một câu lạc bộ nào của Đức có tiềm lực tài chính cũng như đủ sức hấp dẫn để có thể là bến đỗ của Leon. Dĩ nhiên, ngoại trừ Bayern!

Bundesliga, có thể nói giờ là tập hợp của các câu lạc bộ nghèo và tệ hại như nhau. Dĩ nhiên, cũng lại ngoại trừ Bayern! Vì thế, dễ hiểu khi đến ngày Champions League trở lại, ngoài Bayern thì các nhà báo Đức thật sự không biết viết gì. Cay đắng hơn, khi các câu lạc bộ Đức tham gia giải luôn bị coi là kẻ lót đường cho các đối thủ của họ.

Thời điểm “cải cách” đã đến?

Sau thảm họa ở giải vô địch châu Âu năm 2000, Liên đoàn bóng đá Đức – DFB quyết định cải cách. Đó là một sự cải cách sâu rộng và đồng bộ từ khâu đào tạo trẻ đến cách quản lý bóng đá chuyên nghiệp.

Hơn một thập kỷ sau, họ có một thế hệ cầu thủ mới. Và năm 2014 người Đức vô địch thế giới.

Cũng trong những năm qua, nhờ có cải cách này rất nhiều cầu thủ trẻ Đức cũng như những cầu thủ người nước ngoài qua tay Đức đào tạo đã trở thành “sao” trên chiến trường châu Âu.

Nhưng những cải cách của DFB gần 20 năm qua lại chưa thể vươn rộng tới tầm câu lạc bộ nên cũng dễ hiểu rằng, dù đào tạo ra nhiều cầu thủ tài năng nhưng Bundesliga lại không có khả năng giữ chân họ, khi họ trưởng thành tới tầm “sao.”

Một yếu tố khác cũng không kém phần quan trọng, đó là ai sẽ huấn luyện họ ở Bundesliga? Người Đức có rất nhiều huấn luyện viên trẻ và họ có thực tài, nhưng đẳng cấp chưa được chứng minh. Việc Bayern phải vời đến chiêu bài “tình cảm” để đưa ông già 72 tuổi Jupp Heynckes về lại câu lạc bộ cho thấy sự nghèo nàn của dàn HLV nội.

Nếu như nhìn vào bảng lương của các huấn luyện viên trong tốp 10 châu Âu, câu lạc bộ nào ở Bundesliga có thể mời được một người trong số họ? Câu trả lời là Không ai cả. Dĩ nhiên, cũng lại ngoại trừ Bayern.

Cải cách ở Bundesliga với 36 đội bóng chuyên nghiệp sẽ phức tạp hơn rất nhiều so với cải cách của DFB năm 2000. Nhưng dù sao việc đem luật 50+1 ra xem xét lại, tối thiểu cũng được xem như là một bước đi đầu tiên.

Thực chất luật 50+1 được đưa ra để đảm bảo quyền lợi cho người hâm mộ, nhưng nó sẽ không còn giá trị gì nữa nếu như người hâm mộ một phần vì nó mà quay lưng lại với một Bundesliga đang trở nên nhàm chán vì thiếu tính cạnh tranh như hiện nay.

Tỉ mỉ, thận trọng là một trong những tính cách rất đáng nể phục của người Đức, họ không dễ “phát rồ” với những trào lưu trên thế giới về tất cả mọi mặt.

Theo khảo sát của Sportbild tuần qua, trong số 18 câu lạc bộ đang chơi ở hạng 1 Bundesliga có tới 12 câu lạc bộ tán thành việc bỏ luật 50+1, 3 đội phản đối và 3 đội sẽ bỏ phiếu trắng.

Những đội tán thành, bao gồm Schalke, Cologne, Mainz, Frankfurt, Hertha, HSV, Leipzig, Bayern, Bremen, Leverkusen, Augsburg và Hannover.

Những đội phản đối có Freiburg, Gladbach và Dortmund. Ba đội sẽ bỏ phiếu trắng là Hoffenheim, Wolfsburg và Stuttgart.

Tất cả những người có trách nhiệm ở những đội tán thành đều cho rằng, DFL nên bỏ luật này và sau đó câu lạc bộ nào quyết định mở cửa cho nhà đầu tư đến đâu là việc do họ và fan của chính họ tự quyết định.

Tất nhiên câu chuyện mới chỉ là bắt đầu, sẽ còn cả một chặn đường rất dài trong quá trình cải cách cấp thiết của những nhà quản lý bóng đá chuyên nghiệp Đức.

Mặc dù vậy, mùa bóng năm nay, DFL cũng đã có một số chính sách tích cực hơn nếu như nhìn từ phía câu lạc bộ, như cho phép tất cả được quyền thu tiền quảng cáo trên tay áo thay vì phải quảng cáo cho “Hermes” do chính DFL thu tiền.

Sky cũng không còn độc quyền truyền hình ở Bundesliga. Tất cả những trận đấu ngày thứ Sáu được bán cho Eurosport. Bundesliga sẽ có thêm thu nhập bản quyền truyền hình.

Các giải đấu hàng đầu châu Âu như La Liga hay Premier League họ giàu có một phần lớn do thu nhập từ tiền bán quyền truyền hình.

Nếu như một đội mới lên hạng ở Premier League như Hudderfield sẽ được chia 150 triệu euro tiền truyền hình, thì nhà vô địch Đức là Bayern chỉ được chia 65 triệu euro. Đây là một một lý do nữa thúc đẩy tính cấp bách phải cải cách của bóng đá chuyên nghiệp Đức.

“Tỉ mỉ, thận trọng là một trong những tính cách rất đáng nể phục của người Đức, họ không dễ “phát rồ” với những trào lưu trên thế giới về tất cả mọi mặt. Sở dĩ người Đức thành công trên nhiều lĩnh vực trong đó có cả bóng đá nhờ họ biết tìm một lối đi cho riêng mình.”

Cải cách chắc chắn họ sẽ làm, nhưng họ sẽ làm ra sao và triệt để tới đâu thì chưa ai có thể phỏng đoán chính xác vào thời điểm này.

Nếu những nhà quản lý bóng đá Đức bắt tay ngay vào việc từ mùa bóng tới thì nhanh nhất cũng phải mất từ 3 đến 5 năm mới có thể đem lại kết quả – tất nhiên với một điều kiện đầu tiên là: những quyết định của họ đưa ra ngày hôm nay là hợp lý.

Là đơn vị được phân công phụ trách công tác y tế ở quần đảo Trường Sa từ năm 1992 đến nay, nhiều thế hệ y bác sỹ của Bệnh viện Quân y 175 đã tham gia làm nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe cho chiến sỹ, người dân trên các đảo và ngư dân giữa biển khơi. Họ là những người lính áo trắng ở Trường Sa.

Mệnh lệnh từ trái tim

Nhắc lại những buổi đầu triển khai công tác y tế cho quần đảo Trường Sa, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 cho biết thực hiện Chỉ thị của Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, tháng 2/1992, tổ quân y đầu tiên gồm 1 bác sỹ, 1 y sỹ và 1 y tá của Bệnh viện Quân y 175 đã nhận nhiệm vụ lên đường đến Trường Sa. Cũng từ ngày đó, tổ quân y bắt đầu thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho chiến sỹ, nhân dân, ngư dân đang lao động sản xuất trên vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.

Lúc bấy giờ, Bệnh xá Trường Sa chỉ là một mái nhà lợp tôn ván gỗ đơn sơ giữa bốn bề sóng biển, trang thiết bị y tế thiếu thốn. Thế nhưng, bằng tinh thần trách nhiệm và nhiệt huyết, trong nhiệm kỳ 2 năm của mình, tổ quân y đầu tiên đã góp phần cải thiện môi trường sống trên đảo, “thanh toán” được nhiều bệnh truyền nhiễm như lang ben, hắc lào, tiêu chảy… Ngoài ra, tổ quân y cũng trực tiếp cứu chữa cho các chiến sỹ, người dân trong các sự cố sức khỏe khác.

“May mắn là trong 2 năm chúng tôi làm nhiệm vụ trên đảo, không xảy ra sự cố cấp cứu nghiêm trọng nào,” bác sỹ Nguyễn Kỳ Dưỡng, tổ trưởng tổ quân y đầu tiên chia sẻ.

Sau nhiệm kỳ của tổ quân y đầu tiên, mỗi năm một lần lại có một tổ quân y tạm biệt đất liền để ra với Trường Sa. Trong suốt 26 năm qua, đã có hơn 200 lượt cán bộ quân y nối tiếp nhau ra đảo, phục vụ chiến sỹ, người dân. Đã thành thông lệ, mỗi năm cứ vào mùa Xuân lại có một tổ quân y của Bệnh viện Quân y 175 nhận nhiệm vụ lên đường.

“Đó là nghĩa vụ và trách nhiệm thiêng liêng mà mỗi bác sỹ, cán bộ, nhân viên của bệnh viện đều thấm nhuần. Ngoài tổ quân y cơ hữu thường trực trên đảo, bất kỳ thời điểm nào chúng tôi cũng luôn có 3 tổ khác sẵn sàng lên đường đến Trường Sa trong những trường hợp khẩn cấp,” Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn cho hay.

“Đến với Trường Sa không còn chỉ đơn thuần là nhiệm vụ được giao mà còn là mệnh lệnh từ trái tim,” (bác sỹ Hoàng Ngọc Cường)

Dù chỉ có một năm thực hiện nhiệm vụ ở Trường Sa nhưng với bác sỹ trẻ Hoàng Ngọc Cường đó là quãng thời gian khó quên trong cuộc đời mình. Làm nhiệm vụ ở đảo xa có rất nhiều khó khăn nhưng đó chính là trường học lớn để một bác sỹ trẻ tích lũy được nhiều kiến thức, kinh nghiệm.

Quan trọng hơn, đến Trường Sa, những bác sỹ trẻ như bác sỹ Cường càng cảm thấy tình yêu với quê hương, đất nước được nhân lên nhiều lần.

“Đến với Trường Sa không còn chỉ đơn thuần là nhiệm vụ được giao mà còn là mệnh lệnh từ trái tim,” bác sỹ Hoàng Ngọc Cường khẳng định.

Điểm tựa giữa biển khơi

Dù đã có tổ quân y thường trực trên các đảo nhưng năm 2007, sau nhiều lần ra Trường Sa, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn nhận thấy bệnh xá phục vụ cho quân dân biển đảo còn quá sơ sài trong khi ngày càng xuất hiện nhiều ca bệnh khó, yêu cầu được chăm sóc y tế ngày một cao.

Chính vì thế, ông đã đề xuất với Bộ Tư lệnh Hải quân thành lập một trung tâm y tế quy mô lớn có thể đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh giữa biển khơi. Bắt đầu từ đó, bằng tinh thần “góp đá xây Trường Sa” kêu gọi người dân cả nước cùng chung tay để xây dựng Trung tâm y tế Trường Sa.

Ngày 25/5/2017, Trung tâm Y tế thị trấn Trường Sa được khánh thành. Công trình này là minh chứng cho sự đồng thuận, một lòng hướng về biển đảo của Bộ Tổng tham mưu, Quân chủng Hải Quân, Bệnh viện Quân y 175 và đặc biệt là sự góp sức của nhân dân khắp mọi miền đất nước.

Nói về sự ra đời của Trung tâm Y tế thị trấn Trường Sa, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn cho biết, đây là trung tâm y tế hiện đại bậc nhất cả nước với 12 nhân viên y tế túc trực thường xuyên với các trang thiết bị hiện đại, có đủ năng lực để giải quyết những cấp cứu căn bản cả về nội khoa và ngoại khoa, đáp ứng yêu cầu về chuyên môn cấp cứu trong khuôn khổ “thời gian vàng” của các bệnh lý.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho quân, dân trên đảo Trường Sa, Trung tâm Y tế thị trấn Trường Sa còn phục vụ ngư dân khai thác hải sản trong vùng biển này và cho cả thuyền viên trên các tàu bè nước ngoài không may gặp nạn.

“Chúng tôi hy vọng sẽ xây dựng được các trung tâm y tế tại tất cả các đảo trên quần đảo Trường Sa, sẵn sàng đón nhận tất cả tàu thuyền của nước ngoài gặp nạn hoặc cần sự hỗ trợ về y tế, là điểm tựa y tế giữa biển khơi, là địa chỉ cứu trợ nhân đạo quốc tế,” Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn chia sẻ.

Đặc biệt, kể từ khi lắp đặt hệ thống telemedicine (hệ thống hội chẩn trực tuyến từ xa) trên các đảo, khoảng cách giữa đất liền và hải đảo đã được rút ngắn.

Hệ thống telemedicine đã tạo ra sự kết nối giữa các cơ sở y tế trên đảo với đất liền, giúp những chuyên gia đầu ngành của bệnh viện có thể tận mắt quan sát người bệnh, trao đổi trực tiếp với y tế cơ sở, nghiên cứu các kết quả xét nghiệm lâm sàng và cận lâm sàng để đưa ra chẩn đoán chính xác nhất, từ đó lựa chọn chỉ định điều trị thích hợp nhất, an toàn nhất cho người bệnh.

Kỳ tích cứu người giữa biển khơi

Cùng với việc cử người ra Trường Sa làm nhiệm vụ, trong những năm qua, Bệnh viện Quân y 175 đã đầu tư nhiều trang thiết bị hiện đại nhằm nỗ lực cứu sống nhiều người bệnh. Vượt qua khó khăn, bằng tâm huyết và tài năng của những chiến sỹ quân y, nhiều người không may gặp nạn đã được cứu sống, là minh chứng cho sức sống mãnh liệt nơi hải đảo xa xôi. Cấp cứu người gặp nạn, mắc bệnh hiểm nghèo vốn là công việc quen thuộc của người thầy thuốc. Thế nhưng, việc giành giật mạng sống với tử thần nơi đầu sóng ngọn gió với phương tiện đơn sơ như ở Trường Sa thì quả là kỳ tích. Trong hơn 26 năm qua, các bác sỹ quân y trên quần đảo Trường Sa đã thực hiện nhiều ca cấp cứu “ngoạn mục” trong điều kiện thiếu cả nhân lực lẫn trang thiết bị, đó là các ca cấp cứu người bị chấn thương sọ não, ngưng tim, suy hô hấp, đa chấn thương, nhiễm trùng huyết, tai biến mạch máu não…

Trong một chuyến ra khơi cuối năm 2012, anh Lê Quang Minh (ngụ huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định) đột nhiên bị sưng đau vùng hàm mặt không thể ăn, uống được và kiệt sức dần. Giữa biển khơi, anh chỉ có thể cầm cự bằng thuốc giảm đau nhưng vùng mặt của anh càng ngày càng sưng to, đôi mắt mờ dần trắng đục.

Chiếc tàu cá đã đưa anh Minh cập bến đảo Trường Sa Lớn để nhờ sự hỗ trợ của các bác sỹ quân y ở đây. Sau khi thăm khám, xét nghiệm, các bác sỹ xác định anh Minh bị mủ màng phổi hai bên. Trong đêm, toàn bộ Bệnh xá Trường Sa Lớn đã chạy đua với tử thần để duy trì nhịp thở, đồng thời hút 1,7 lít mủ từ ổ bụng, lồng ngực và màng phổi của bệnh nhân, anh Minh đã được cứu sống trong gang tấc.

Cùng với can thiệp tại chỗ, Bệnh viện Quân Y 175 đã phối hợp với Quân chủng Phòng không – Không quân (cụ thể là Sư đoàn Không quân 370) tổ chức vận chuyển cấp cứu bằng trực thăng đối với những ca bệnh cấp cứu tối khẩn cấp về đất liền. Đã có hàng trăm chuyến bay đưa các bác sỹ ra đảo đưa người bệnh về đất liền cấp cứu, đặc biệt đã có những chuyến bay được thực hiện trong điều kiện hết sức đặc biệt.

Ngày 20/8/2016, Đại úy Trần Văn Đinh gặp nạn tại đảo Song Tử Tây và có dấu hiệu ngưng tim, ngưng hô hấp. Ngay lập tức trực thăng MI-17E của Sư đoàn Không quân 370 cùng các chiến sỹ nhận lệnh ra đảo đưa đại úy Trần Văn Đinh về đất liền. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 3, chuyến bay của trực thăng MI-17E trở nên khó khăn hơn bao giờ hết khi thời gian bay bị kéo dài, tầm bay cũng thấp hơn rất nhiều. Với quyết tâm đưa đồng đội về cấp cứu, êkip bay đã nỗ lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đưa Đại úy Trần Văn Đinh về đất liền an toàn và kịp thời.

Sức sống Trường Sa

Là một bác sỹ chấn thương chỉnh hình nhưng ngày 4/4/2011, bác sỹ Nguyễn Hà Ngọc cùng bác sỹ Hồ Xuân Lãng đã tham gia kíp mổ lấy thai cho chị Nguyễn Thị Thanh Thúy ngay tại Bệnh xá đảo Trường Sa Lớn.

Sản phụ Thúy được chẩn đoán là ca sinh khó, sản phụ lại bị u xơ tử cung với đường kính hơn 10 cm, ngôi thai nằm ngang, bị thiểu ối và dây nhau quấn cổ thai nhi. Sau khi báo cáo, Ban giám đốc Bệnh viện Quân y 175 quyết định thực hiện ca mổ lấy thai nhằm đảm bảo an toàn cho mẹ và con.

Với sự hỗ trợ của các bác sỹ từ Bệnh viện Quân y 175 qua hệ thống telemedicine, bé gái Nguyễn Ngọc Trường Xuân nặng 3,2kg đã cất tiếng khóc chào đời, đánh dấu sự kiện công dân đầu tiên ra đời bằng kỹ thuật sinh mổ ở Trường Sa trong niềm vui vỡ òa của mọi người trên đảo cũng như trong đất liền.

“Điều kỳ diệu nhất trong cuộc đời tôi là phẫu thuật kịp thời và an toàn cho một công dân đặc biệt chào đời ngay trên đảo Trường Sa,” (Thiếu tá, bác sỹ Nguyễn Hà Ngọc, Nguyên Trạm trưởng Bệnh xá Trường Sa)

Sau sự kiện này, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn và nhạc sỹ Quỳnh Hợp đã cùng sáng tác ca khúc “Sinh ra ở Trường Sa” với những lời ca vô cùng ý nghĩa: “Sinh ra ở Trường Sa – phần máu thịt Tổ quốc giữa trùng khơi sóng/Rạng ngời niềm vui giữa đảo xa đất liền.”

Bốn năm sau đó, kỳ tích lặp lại một lần nữa khi Bệnh xá đảo Trường Sa Lớn đón thêm một em bé nữa ra đời bằng kỹ thuật sinh mổ, đó là bé Thái Bình Hải Thùy. Điều này thêm một lần nữa khẳng định cho sự sức sống ở Trường Sa cũng như tài năng, tâm sức của các cán bộ, chiến sỹ quân y.

“Niềm tự hào nhất của chúng tôi là hơn 10 năm qua không có sự cố nghiêm trọng nào về y tế mà chúng tôi không xử lý được, không một trường hợp nào tử vong trên quần đảo Trường Sa,” Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn chia sẻ với niềm vui lấp lánh trong ánh mắt.

Sự có mặt của các chiến sỹ quân y đã góp phần giúp các cán bộ chiến sỹ vững tâm làm nhiệm vụ, giúp hậu phương an lòng và ngư dân thêm vững tin bám biển lao động sản xuất./.