Đỉnh điểm của “cơn lốc ngoại giao” là từ mà báo chí Mỹ dành để chỉ sự kiện Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un nhất trí gặp nhau vào tháng 5 tới.

“Bất ngờ, không thể tin được” cũng là những từ ngữ mà nhiều chuyên gia phân tích quốc tế thốt ra khi nghe tin về sự kiện mà nếu diễn ra, nó sẽ là cuộc gặp cấp cao Mỹ-Triều đầu tiên từ trước tới nay, là “dấu mốc lịch sử” được kỳ vọng mở ra cơ hội tạo đột phá trong giải quyết vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên.

Bầu không khí hòa giải giữa hai miền Triều Tiên, được tạo lập từ đầu năm 2018, khi Triều Tiên nhận lời mời của Hàn Quốc cử phái đoàn tham dự Olympic Mùa Đông PyeongChang, với hàng loạt động thái “ngoại giao thể thao” hay “ngoại giao ăn tối”, dường như đang trở thành “chìa khóa” mở cửa đối thoại Mỹ-Triều.

Thông báo của Nhà Trắng xác nhận kế hoạch gặp gỡ giữa Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cho thấy những chuyển động xoay chiều nhanh chóng và tích cực nếu so sánh với tình hình chỉ vài tháng trước, khi bán đảo Triều Tiên liên tục trong tình trạng cận kề “miệng hố chiến tranh” với những tuyên bố đe dọa cứng rắn từ cả Washington lẫn Bình Nhưỡng.

Trong tiến trình chuyển động tích cực này phải khẳng định vai trò rất lớn của chính quyền Hàn Quốc, trong đó chính sách của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in ưu tiên đối thoại và ngoại giao để giải quyết căng thẳng với Bình Nhưỡng, đang bắt đầu phát huy tác dụng.

Sau một năm căng thẳng giữa Bình Nhưỡng và Washington liên tiếp bị đẩy lên cao với “vòng luẩn quẩn” thử tên lửa – đe dọa chiến tranh – siết chặt trừng phạt, trong thông điệp Năm mới 2018, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã bày tỏ thiện chí sẵn sàng đối thoại với Seoul, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã chủ động nắm bắt mọi cơ hội dù mong manh nhất để cải thiện quan hệ liên Triều, qua đó tìm cách đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Bình Nhưỡng và Washington.

Sau thành công của “Chính sách Ánh Dương” dưới thời các cựu Tổng thống Kim Dae-jung và Roh Moo-hyun, các nỗ lực của ông Moon Jae-in, mà giới chuyên gia gọi là “Chính sách Mặt Trăng” (theo họ “Moon” của Tổng thống trong tiếng Anh có nghĩa là Mặt Trăng) đã phần nào từng bước “gỡ nút thắt” cho những căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, vốn bị đẩy lên nấc thang mới trong suốt cả năm 2017.

Hai chuyến thăm của phái đoàn cấp cao Triều Tiên tới Hàn Quốc nhân Olympic Mùa Đông PyeongChang 2018, trong thành phần đoàn có bà Kim Yo Jong – em gái và là cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, cùng chuyến thăm của đoàn đặc phái viên Tổng thống Hàn Quốc tới Bình Nhưỡng hôm 5/3, đã trở thành những “cú hích” làm thay đổi cục diện.

Chính sách mềm dẻo và kiên nhẫn của chính quyền Hàn Quốc đã được nhà lãnh đạo Triều Tiên “đáp lại” với những tuyên bố được xem là “nhượng bộ đáng kể”, từ việc chủ động đề nghị tổ chức thượng đỉnh liên Triều vào tháng 4 tới, đến cam kết ngừng các vụ thử hạt nhân và tên lửa trong khi tiến hành đối thoại với Hàn Quốc, đồng thời sẵn sàng đối thoại với Mỹ về việc phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên nếu các mối đe dọa quân sự đối với Bình Nhưỡng được xóa bỏ.

Đây là sự thay đổi quan điểm rõ rệt của nhà lãnh đạo Kim Jong-un sau khi Bình Nhưỡng nhiều lần cương quyết rằng chương trình hạt nhân sẽ không thể là chủ đề của bất cứ cuộc đàm phán nào.

Bên cạnh đó, việc Tổng thống Mỹ chấp nhận đối thoại trực tiếp với ông Kim Jong-un có thể được xem là một bước ngoặt lớn sau một năm hai nhà lãnh đạo liên tục sa vào các cuộc “khẩu chiến nảy lửa”, biến bán đảo Triều Tiên thành một “thùng thuốc súng” trực nổ tung.

Tuy nhiên, lịch sử tiến trình giải quyết vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên nhiều năm qua cho thấy còn quá sớm để hy vọng căng thẳng hiện nay sẽ nhanh chóng được giải quyết. Nhiều ý kiến tỏ ra hoài nghi về đề xuất đối thoại của Triều Tiên liên quan đến vấn đề phi hạt nhân hóa.

Hiện chưa rõ những “đảm bảo an ninh” mà Triều Tiên mong muốn để đổi lại việc từ bỏ chương trình hạt nhân chính xác là gì. Trước đây, Bình Nhưỡng từng đề nghị Mỹ rút quân đội khỏi Hàn Quốc, ngừng các cuộc tập trận chung và chấm dứt liên minh an ninh Mỹ-Hàn.

Triều Tiên cũng muốn ký một hiệp định hòa bình với Mỹ, nước mà họ đã ký hiệp định đình chiến khi kết thúc Chiến tranh Triều Tiên (1950-1953), chứ không phải với Hàn Quốc.

Giới chuyên gia lo ngại Bình Nhưỡng có thể đưa ra những yêu cầu “bất khả thi” kiểu như trên đối với cả Mỹ lẫn Hàn Quốc và sẽ khiến đối thoại rơi vào bế tắc. Ngược lại, về phía Mỹ, mặc dù tỏ tín hiệu chấp thuận gặp gỡ cấp cao với lãnh đạo Triều Tiên, song vẫn tuyên bố không từ bỏ các biện pháp trừng phạt, gây sức ép với Bình Nhưỡng, cho thấy Washington ton vẫn chưa có sự tin tưởng thực sự đối với Triều Tiên.

Bên cạnh đó, một số vấn đề về nhân sự, như Mỹ không có đại sứ tại Hàn Quốc, hay quan chức phụ trách đàm phán với Triều Tiên, ông Joseph Yun, mới đây đã đệ đơn xin nghỉ hưu và Washington chưa tìm được người thay thế…, cũng đặt ra các khó khăn cho Washington để có thể đàm phán hiệu quả.

Hơn nữa, trong một năm cầm quyền vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cho thế giới thấy những cách tiếp cận khó đoán của ông trong vấn đề Triều Tiên, khi vừa tuyên bố sẵn sàng “trút lửa thịnh nộ” đã khẳng định sẵn sàng đối thoại trực tiếp với nhà lãnh đạo Triều Tiên. Chính vì vậy, dư luận thế giới vui mừng, nhưng vẫn thận trọng trước những diễn biến mới nhất trong vấn đề Triều Tiên.

Trong giải quyết mọi vấn đề mâu thuẫn, dù gay gắt đến đâu, đối thoại hòa bình luôn là giải pháp hiệu quả nhất, ít tốn kém nhất, song nó luôn kèm theo điều kiện tiên quyết là sự tin cậy, chân thành và thiện chí của tất cả các bên. Với những tín hiệu tích cực mới nhất từ Mỹ và Triều Tiên, hy vọng về một giải pháp cho cuộc khủng hoảng hạt nhân, tên lửa trên Bán đảo Triều Tiên đã được “thắp lên”.

Tuy nhiên, phía trước vẫn còn vô vàn chông gai, đòi hỏi các bên cần vượt qua được những rào cản của sự thiếu lòng tin hay mâu thuẫn lợi ích dai dẳng nhiều thập kỷ qua mới có thể thực sự tạo được “bước ngoặt lịch sử” như kỳ vọng.

Sau nhiều nỗ lực đàm phán, rà soát thủ tục pháp lý và hoàn tất các thủ tục nội bộ, 11 nước tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cũng đã ký kết thỏa thuận tại Chile rạng sáng 9/3 (theo giờ Việt Nam).

Là một nước thành viên tham gia đàm phán và ký kết, Việt Nam đang đứng trước hàng loạt cơ hội, song cũng đối mặt với không ít thách thức từ CPTPP.

Vấn đề đặt ra là Việt Nam cần chủ động chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận và tận dụng triệt cơ các cơ hội, biến cơ hội thành lợi ích, đồng thời tìm ra giải pháp hữu hiệu để “hóa giải” các thách thức. Có như thế, CPTPP mới đem lại lợi ích thiết thực cho Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ hội phía trước

Là hiệp định thương mại tự do (FTA) lớn nhất được kết thúc đàm phán trong thời gian gần đây, CPTPP đem lại lợi ích cụ thể cho Việt Nam cả về chính trị-đối ngoại lẫn kinh tế, xã hội.

Trước hết, tham gia CPTPP sẽ giúp tăng cường vai trò và vị thế của Việt Nam cả ở khu vực và quốc tế bởi đây là minh chứng cụ thể, là bước tiến mới trong quá trình thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ của Việt Nam.

Tham gia hiệp định sẽ củng cố thêm sức mạnh kinh tế cho Việt Nam thông qua việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thương mại cũng như thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tạo thêm xung lực mới cho phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Nếu chỉ tính riêng về triển vọng kinh tế, Việt Nam là quốc gia được đánh giá sẽ đạt được lợi ích lớn nhất từ CPTPP so với các thành viên khác. Theo tiến sỹ Trần Toàn Thắng – Trưởng ban Kinh tế thế giới, Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế xã hội quốc gia (NCIF) thuộc Bộ Kế hoạch-Đầu tư (đơn vị trực tiếp thực hiện đánh giá tác động của CPTPP), CPTPP có thể giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 1,32%, tương đương với 1,7 tỷ USD và có thể tăng tới 2,01% nếu Việt Nam thực hiện đồng thời cắt giảm thuế quan và tự do hóa dịch vụ theo kịch bản mở cửa dịch vụ.

Hiệp định sẽ góp phần vào việc thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang các thị trường lớn như Nhật Bản, Australia, Canada, Mexico…, cũng như thu hút đầu tư nước ngoài vào các ngành, lĩnh vực mà Việt Nam đang có nhu cầu phát triển.

Ước tính, Việt Nam có thể tăng tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 4% (tương đương 4,09 tỷ USD). Mặt khác, quá trình tự do hóa thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng thông qua CPTPP giúp Việt Nam trở thành một trong những địa chỉ hấp dẫn về đầu tư, có thể thu hút được dòng FDI với giá trị lớn hơn và công nghệ cao hơn.

Cùng với đó là cơ hội lớn cho Việt Nam đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế bởi nhu cầu đối với các ngành xuất khẩu trọng điểm như dệt may, da giày, đánh bắt cá gia tăng… sẽ dẫn tới việc mở rộng các ngành sản xuất nội địa, thực hiện các mục tiêu phát triển quốc gia đối với nhiều ngành nghề. Từ đó, cấu trúc kinh tế của Việt Nam cũng phải được điều chỉnh toàn diện.

Xuất khẩu và đầu tư cũng có vai trò quyết định trong tạo việc làm, nâng cao đời sống người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo. Theo nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới, CPTPP có thể giúp Việt Nam giảm được gần 1 triệu người thuộc diện đói nghèo.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đây là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng hàng hóa dịch vụ và phát triển khả năng sản xuất của nền kinh tế để bắt kịp xu hướng phát triển của thế giới, từ đó tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phần quan trọng khác chính là việc giúp Việt Nam đẩy nhanh cải cách thể chế trong nước để vận hành nền kinh tế thị trường một cách toàn diện và triệt để, tạo môi trường đầu tư-kinh doanh thông thoáng, minh bạch, bởi khi tham gia, Việt Nam sẽ phải đưa ra những cam kết rõ ràng hơn trong việc cải thiện môi trường đầu tư và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Ngoài hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, CPTPP sẽ thúc đẩy quá trình cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng cân bằng hơn và chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Đây mới là các lợi ích mang tính lâu dài.

Ngoài ra, CPTTP có tính mở, khi có nước khác tham gia hiệp định thì lợi ích với Việt Nam cũng sẽ tăng lên. Là nước tham gia từ đầu thì Việt Nam sẽ có lợi thế hơn trong việc bảo vệ các lợi ích của mình.

Thách thức không nhỏ

Đánh giá về các thách thức của CPTPP với Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh và các chuyên gia kinh tế nhận định văn kiện này không chỉ đề cập tới các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật liên quan đến thương mại… mà còn xử lý những vấn đề mới, phi truyền thống như lao động, môi trường, mua sắm của chính phủ, doanh nghiệp nhà nước…

Hiệp định này còn đặt ra các yêu cầu và tiêu chuẩn cao về minh bạch hóa, các quy định về bảo hộ sở hữu trí tuệ cũng như đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp có tính ràng buộc và chặt chẽ. Bên cạnh đó, cạnh tranh sẽ diễn ra quyết liệt không chỉ ở thị trường các nước tham gia hiệp định mà ngay tại thị trường trong nước trên cả ba cấp độ: sản phẩm, doanh nghiệp và quốc gia.

Tất cả tạo ra sức ép to lớn trong bối cảnh năng lực cạnh tranh quốc gia và của doanh nghiệp Việt Nam còn nhiều hạn chế, Việt Nam có trình độ phát triển được xem là thấp nhất trong các thành viên CPTPP. Những tác động tiêu cực từ những yêu cầu phải mở cửa thị trường mua sắm công, thuế nhập khẩu hay thiếu chiến lược đầu tư hiệu quả… có thể khiến cho lợi ích tổng thể của nền kinh tế bị suy giảm.

Trong khi đó, quá trình cải cách thể chế trong nước chậm chạp có thể không bắt kịp với tiến trình chuyển đổi nhanh chóng khi nền kinh tế Việt Nam hội nhập trong CPTPP, cản trở Việt Nam khai thác những cơ hội mà hiệp định này mang lại.

Việt Nam sẽ phải mở cửa chào đón hàng hóa, dịch vụ của các nước đối tác tại thị trường trong nước, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt hơn tại “sân nhà.” Trong bối cảnh khả năng thích nghi của doanh nghiệp Việt Nam với kinh tế thị trường còn kém thì nguy cơ thất bại của các doanh nghiệp trên chính thị trường nội địa cũng vì thế gia tăng.

Ông Lê Tiến Trường, Tổng Giám đốc Tập đoàn dệt may Việt Nam, cho rằng áp lực cạnh tranh ở đây không chỉ có doanh nghiệp mà cả khu vực quản lý nhà nước, gồm cả thể chế và con người.

Ông Trường ví von doanh nghiệp là 1 cỗ xe, còn toàn bộ thể chế chính là con đường. Theo ông, “con đường nhỏ, gập ghềnh thì có mua Rolls Royce cũng chỉ chạy ngang bằng Matiz thôi. Nhưng ngay cả khi pháp chế tốt rồi mà người vận hành không tốt, con đường dày đặc barie thì doanh nghiệp sẽ mua Matiz chứ không mua Rolls Royce.”

Tiến sỹ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhìn nhận sau khi đàm phán thành công và ký kết, thách thức hội nhập mới trở thành hiện thực đúng nghĩa. Theo ông, đây sẽ là thời điểm cần đến năng lực thực thi, năng lực hội nhập thực tế, là những thứ mà Việt Nam còn “yếu và thiếu,” do vậy vẫn còn nhiều việc phải làm.

Theo chuyên gia này, vấn đề mấu chốt là phải tích cực chuẩn bị các năng lực thực thi để tuân thủ và năng lực vận hành để đáp ứng các điều kiện khắt khe, đòi hỏi rất cao của một hiệp định được coi là tiến bộ nhất.

Ông cho rằng đây là vấn đề năng lực bộ máy, năng lực con người, hệ thống luật lệ, chính sách và cơ chế bảo đảm sự tương thích, nguồn nhân lực, lực lượng doanh nghiệp. Đó là khối lượng công việc rất lớn và phức tạp, với những chất lượng rất mới. Nghĩa là phải hành động theo tư duy đổi mới mạnh mẽ, với tinh thần cải cách cơ cấu triệt để và xây dựng thể chế vượt trội.”

Hướng đi của doanh nghiệp

Để tận dụng được các lợi ích và khắc phục những khó khăn nêu trên, các doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý một số giải pháp. Trước hết cần chủ động tìm hiểu thông tin về CPTPP để nắm vững cam kết của Việt Nam và các thị trường đối tác quan tâm, đặc biệt là các thông tin về các ưu đãi thuế quan theo hiệp định này đối với những mặt hàng ta đang có thế mạnh hoặc có nhiều tiềm năng xuất khẩu trong thời gian tới. Doanh nghiệp cần có cái nhìn bao quát đối với hiệp định, không chỉ tìm hiểu thông tin về lĩnh vực trực tiếp liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần thay đổi tư duy kinh doanh trong bối cảnh mới, lấy sức ép về cạnh tranh là động lực để đổi mới và phát triển. CPTPP chắc chắn sẽ mang lại cơ hội cho doanh nghiệp nào chủ động đáp ứng với những thay đổi về môi trường kinh doanh do quá trình hội nhập kinh tế quốc tế mang lại thông qua việc xây dựng và điều chỉnh kế hoạch kinh doanh cho giai đoạn trung và dài hạn nhằm thúc đẩy dòng chảy của hàng hóa vào các thị trường đối tác tiềm năng nêu trên.

Cuối cùng, các doanh nghiệp cũng cần chủ động tìm hướng hợp tác với các thị trường đối tác nêu trên để thu hút mạnh mẽ đầu tư trực tiếp vào Việt Nam nhằm tận dụng hiệu quả nguồn vốn và việc chuyển giao công nghệ từ các tập đoàn lớn. Đồng thời, đây cũng chính là cơ hội tốt để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn nữa vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu./.

Họ là những cô đỡ thôn bản miệt mài chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ sơ sinh ở các vùng cao. Chế độ phụ cấp “bèo bọt,” không có, nhiều cô đỡ thôn bản tại khắp các buôn, sóc, thôn, bản trên cả nước vẫn gắn bó với công việc vì tình cảm, trách nhiệm với đồng bào mình.

Cùng nghe những tâm sự của họ để thấy được sự vất vả nhưng những gì mà cô đỡ thôn bản đã làm được ở trên những mảnh đất vùng cao khó khăn thật đáng trân trọng, tự hào.

Mang theo con nhỏ đi học làm cô đỡ

Ở cao nguyên đá Đồng Văn, hơn 6 năm nay, cô đỡ thôn bản Thào Thị Se tận tụy gắn bó với công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.

Dáng người đậm, gương mặt tròn đôn hậu, Thào Thị Se, 30 tuổi, người H’Mông ở xã Phố Cáo, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang tâm sự, làm cô đỡ thôn bản nhiều khó khăn và áp lực, có những lúc cô muốn buông xuôi tất cả, nhưng nghĩ đến những người phụ nữ và em nhỏ cần mình, Se lại cố, lại tự nhủ mình không được bỏ nghề.

Phố Cáo là một trong những xã vùng cao biên giới của huyện Đồng Văn. Đường đến các thôn bản khó khăn, nhiều thôn không đi được bằng xe máy mà phải đi bộ mấy giờ đồng hồ mới tới nơi. Ở xã, trước kia có tất cả 5 cô đỡ thôn bản, thì đến nay đã có 4 cô đỡ bỏ nghề, không làm nữa chỉ vì quá vất vả và chế độ phụ cấp ít ỏi.

Tâm sự về những ngày đầu tiên đi học, Se cho hay, năm 2010, Se được đi học cô đỡ thôn bản ở tỉnh Hà Giang. Đó là lần đầu tiên Se được xuống thành phố Hà Giang và phải xa nhà.

“Đó thực sự là một khó khăn với em, vì khi đó em mới sinh con nhỏ được 3 tháng, phải mang cả con theo khi đi học. Khổ lắm nhưng các thầy cô giáo của Sở Y tế tỉnh Hà Giang đã động viên và giúp đỡ em nhiều, còn nuôi cả người trông con cho em đi học nên em đã cố gắng học tốt và trở về nhà.”

Học xong, về làm việc ở xã Phố Cáo, công việc của Se rất vất vả, trong khi đó tiền phụ cấp thấp. “Em chỉ được phụ cấp 200.000 đồng một tháng, từ năm 2017 tiền phụ cấp này không còn. Tuy nhiên, không vì thế mà em bỏ việc. Em đã được trạm y tế phân công phụ trách 3 thôn bản.”

Những năm qua, Se đã phối hợp cùng trưởng thôn để tuyên truyền tới bà con về công tác chăm sóc sức khỏe như ăn chín, uống sôi… Hàng tháng, Se tranh thủ thời gian đến từng hộ gia đình có phụ nữ có thai để khám thai, vận động chị em đến trạm đẻ; hướng dẫn họ về cách vệ sinh cá nhân, cách vệ sinh cho con nhỏ và cách cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu.

Trong vòng 6 năm, Se đã đỡ đẻ tại nhà cho 55 ca, thăm và khám cho gần 1.000 thai phụ, phát hiện chuyển viện kịp thời nhiều ca khó, nguy hiểm như ngôi ngang, chuyển dạ đẻ non, tiền sử sản giật, chuyển dạ kéo dài…

Se kể: “Có được kết quả như ngày hôm nay là do chồng em và gia đình đã tạo điều kiện cho em. Có những lúc chồng cũng không đồng ý lắm vì nhiều người gọi em quá, thêm vào đó, từ năm 2017 em không có phụ cấp nên chồng không muốn tiếp tục cho em đi làm nhưng nể bà con trong thôn bản nên em đã thuyết phục chồng để tiếp tục công việc.”

“Em cũng bảo mọi người từ giờ em không đến nhà khám nữa nhưng mọi người vẫn nhảy qua tường rào gọi đi. Không đi không được vì dân không hiểu, họ nghĩ đi học về là có lương. Em yêu công việc nhưng không còn phụ cấp nữa thì cũng phải tìm việc khác để kiếm thu nhập giúp gia đình nhưng người dân gọi cũng không thể không đi”, Se cho biết.

Bà đỡ mát tay của người dân tộc Xê đăng

Những con đường mòn ở huyện Tu Mơ Rông (tỉnh Kon Tum) gập ghềnh sỏi đá. Vậy mà, đã bao năm nay cô đỡ thôn bản Y Ngọc, 38 tuổi, người Xê đăng, ở thôn Kạch lớn II, xã Đăk Sao, huyện Tu Mơ Rông (tỉnh Kon Tum) vẫn ngày đêm lặn lội, cặm cụi để chăm sóc sức khỏe cho người dân nơi đây.

Xã Đăk Sao, huyện Tu Mơ Rông là xã đặc biệt khó khăn, cách Trung tâm huyện 33km, đường đi lại rất hiểm trở. Dân số của xã khoảng 3.198 người, 100% người dân tộc Xê đăng; xã có 10 thôn, trong đó 7 thôn cần phải có cô đỡ thôn bản vì đường xá xa xôi, phong tục lạc hậu.

Y Ngọc đã có 8 năm làm cô đỡ thôn bản. Y Ngọc cho hay, học xong phổ thông cơ sở, cô được chọn đi học lớp cô đỡ thôn bản từ tháng 4 năm 2009 đến tháng 10 năm 2010 tại bệnh viện Từ Dũ 6 tháng, sau đó được tham gia các khóa đào tạo nâng cao do Bộ Y tế tổ chức. Ngoài ra, hàng năm Ngọc còn được Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản tỉnh đào tạo cập nhật thêm các kiến thức, kỹ năng mới về chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em.

Sau khi được đào tạo về địa phương, Y Ngọc được trạm y tế xã Đăk Sao giao cho nhiệm vụ là cô đỡ thôn bản, kiêm nhân viên Y tế thôn bản của thôn Kạch lớn II, xã Đăk Sao.

Tâm sự về công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân vùng cao, Y Ngọc cho hay, người dân đa phần đi làm rẫy nên khi mang thai thường ít đến cơ sở để khám thai, khi đẻ thì có tập quán đẻ tại nhà, nhờ người thân đỡ đẻ vì xấu hổ. Ngoài ra, bà con còn nhiều phong tục chăm sóc cho trẻ sơ sinh, trẻ em chưa đúng. Điển hình như: không cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, cho trẻ ăn bổ sung quá sớm khi mới 2-3 tháng tuổi nên nhiều trẻ bị suy dinh dưỡng, trẻ đau ốm không đưa đến Trạm y tế khám và điều trị sớm, không được chữa bệnh kịp thời nên có trẻ đã tử vong.

Sau khi đi học lớp cô đỡ thôn bản về, Ngọc tuyên truyền, vận động về chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, khám thai, tư vấn chăm sóc sức khỏe bà mẹ khi mang thai tại nhà; Phát hiện các trường hợp thai nghén có nguy cơ, các dấu hiệu nguy hiểm của bà mẹ trong chuyển dạ, sau sinh, các dấu hiệu nguy hiểm của trẻ sơ sinh, sơ cứu và chuyển tuyến trên. Chính vì vậy, những hủ tục nơi “rừng thiêng nước độc này” dần được thay thế bằng kiến thức sinh sản có chuyên môn mà Ngọc chuyển tới cho người dân qua công tác, chăm sóc sức khỏe và thăm khám đúng kỹ thuật.

Bản thân cô đã phối hợp với Trạm Y tế xã hay cô đỡ thôn bản của thôn khác thực hiện nhiều hoạt động chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn như tiêm chủng mở rộng, phòng chống suy dinh dưỡng, tổ chức chiến dịch uống vitamin A cho trẻ em… hướng dẫn phụ nữ mang thai cách chăm sóc bản thân khi mang thai, tiêm phòng uốn ván đầy đủ, chăm sóc trẻ em sau sinh.

Đối với các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, Ngọc đã tư vấn về sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Nhiều cặp vợ chồng đã thực hiện kế hoạch hóa gia đình nên đã góp phần giảm tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên tại thôn từ 35% năm 2009 xuống còn 8,7% năm 2017.

Đối với các bà mẹ trong thời kỳ mang thai, cô đã thăm khám giúp chị em phụ nữ phát hiện thai sớm, kiểm tra sức khỏe cho bà mẹ và thai nhi, phát hiện những trường hợp thai có dấu hiệu bất thường.

Tính riêng năm 2017, Y Ngọc đã thực hiện 132 lượt khám thai, phát hiện hiện 02 bà mẹ có nguy cơ và chuyển lên tuyến trên để khám và điều trị kịp thời.

Những nỗ lực tuyên truyền vận động bà con của Ngọc trong thời gian qua đã được đền đáp, tỷ lệ bà mẹ có thai đi khám từ 50% năm 2009 tăng lên 93% năm 2017, tỷ lệ đẻ tại cơ sở y tế tăng từ 20% năm 2009 lên đến 60,9% năm 2017.

Mỗi năm, Y Ngọc đỡ đẻ tại nhà an toàn cho khoảng 10 bà mẹ khi chuyển dạ không đến hoặc không kịp đến cơ sở để sinh đẻ. Những năm gần đây, do được tư vấn nên nhiều bà mẹ đã đến đẻ ở trạm y tế xã nhưng vẫn yêu cầu cô đỡ lên Trạm Y tế tham gia đỡ đẻ nên hàng năm cô vẫn tham gia đỡ cho 2-4 bà mẹ đẻ tại trạm.

Trong quá trình theo dõi chuyển dạ, Ngọc cũng phát hiện các bất thường, xử trí và chuyển tuyến kịp thời nên không có trường hợp tai biến nào xảy ra cho bà mẹ và sơ sinh. Kết quả hoạt động này đã góp phần đưa tỷ lệ bà mẹ và trẻ sơ sinh được thăm khám sau sinh của thôn tăng từ 30% năm 2009 tăng lên 93% năm 2007.

Mong được cấp phương tiện đi lại

Cô đỡ thôn bản được coi là cánh tay nối dài của ngành y tế. Kể từ khi những cô đỡ đầu tiên được đào tạo cách đây 25 năm, đến nay đã có 2.611 cô đỡ thôn bản hiện đang hoạt động. Nhờ có sự đóng góp của các cô đỡ thôn bản mà công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em đã đạt được nhiều kết quả đáng kể.

Tuy nhiên, hiện nay những chính sách, chế độ phụ cấp cho cô đỡ thôn bản vẫn còn nhiều bất cập chưa “níu giữ” được cô đỡ thôn bản gắn bó với nghề.

Chia sẻ về vấn đề này, Thào Thị Se bày tỏ: “Em mong lãnh đạo các cấp quan tâm để tất cả các cô đỡ thôn bản chúng em đều có phụ cấp hàng tháng như những nhân viên y tế thôn, bản khác để chúng em có tiền mua xăng xe máy đi khám thai, tuyên truyền vận động cho bà con và tiền điện thoại để gọi điện nhờ trạm y tế và các thầy cô giáo mỗi khi em cần hỗ trợ.”

Còn với Y Ngọc, cô thẳng thắn: “Trong thời gian tới, em kính mong lãnh đạo Đảng, chính quyền và ngành y tế các cấp tiếp tục quan tâm để mọi cô đỡ thôn bản đều được hưởng chế độ phụ cấp theo quy định của Chính phủ. Bản thân em đã có chế độ phụ cấp do được kiêm nhiệm làm nhân viên y tế thôn, bản, tuy nhiên còn rất nhiều bạn khác, tuy đã được đào tạo và đang làm cô đỡ thôn, bản nhưng vẫn chưa được hưởng phụ cấp.”

Nếu có điều kiện, Ngọc cũng mong mong mỗi cô đỡ thôn bản đều được cấp phương tiện đi lại, vật dụng chuyển tuyến như võng, cáng, đèn pin, áo mưa… để giảm khó khăn, vất vả cho cô đỡ thôn bản khi thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em tại cộng đồng./.

Việc Australia và Timor Leste vừa chính thức ký Hiệp ước phân định ranh giới trên biển và Thỏa thuận chia sẻ nguồn lợi khai thác tại mỏ khí đốt Greater Sunrise đã khép lại tranh chấp kéo dài một thập kỷ qua giữa 2 nước và đưa hai quốc gia láng giềng ở Nam Thái Bình Dương đến sự hòa giải.

Phát biểu với báo giới sau lễ ký tại trụ sở Liên hợp quốc ở thành phố New York, Mỹ, có sự chứng kiến của Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, Ngoại trưởng Australia Julie Bishop tuyên bố thỏa thuận lịch sử này mở ra chương mới trong quan hệ song phương. Hiệp ước vạch rõ đường ranh giới lãnh hải lâu dài giữa hai nước cũng như cho phép cùng phát triển và quản lý mỏ khí đốt Greater Sunrise vốn hứa hẹn đem lại nguồn thu hàng tỷ USD cho hai bên.

Về phần mình, Quốc vụ khanh phụ trách vấn đề phân định biên giới của Timor Leste Agio Pereira ca ngợi đây một bước ngoặt lịch sử đối với Timor Leste cũng như đối với tình hữu nghị Timor Leste-Australia.

Ngoài phân định biên giới trên biển, theo thỏa thuận chung, Australia đồng ý để Timor Leste nhận được mức phân chia cao hơn từ nguồn lợi khai thác mỏ khí đốt Greater Sunrise, được phát hiện năm 1974, nằm ở ngoài khơi cách bờ biển Timor Leste khoảng 150 km về phía Đông Nam và cách bờ biển Darwin, Tây Bắc Australia, khoảng 450 km. Cụ thể, Timor Leste sẽ nhận 70% doanh thu nếu khí đốt khai thác được đưa đến một nhà máy chế suất ở quốc gia này và 80% nếu khí đốt được khai thác chuyển tới Australia để xử lý.t

Theo các chuyên gia, mỏ này có trữ lượng gần 190 tỷ mét khối khí tự nhiên và 226 triệu thùng khí ngưng tụ (condensates), với tổng trị giá khoảng 40-50 tỷ USD. Khu mỏ vốn do liên danh các tập đoàn Woodside Petroleum, ConocoPhillips, Royal Dutch Shell và Osaka Gas khai thác, tuy nhiên, đã phải tạm ngừng khai thác do tranh chấp giữa Timor Leste và Australia.

Cũng như các cuộc tranh chấp chủ quyền lãnh hải của các nước khác trên thế giới, đây từng là vấn đề hóc búa khó giải quyết, nhưng nhờ thiện chí của lãnh đạo hai nước, tranh chấp đã được giải quyết một cách thỏa đáng và đây có thể xem như kinh nghiệm tốt cho các nước đang có tranh chấp chủ quyền trên biển.

Timor Leste là quốc gia non trẻ nhất ở khu vực Đông Nam Á, có vùng biển tiếp giáp Australia và nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu dầu khí. Sau khi tách ra khỏi Indonesia năm 2002, Timor Leste đã đàm phán với Australia để giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh hải giữa hai nước nhưng không đạt kết quả. Chính phủ Timor Leste hồi tháng 8/2016 đã quyết định đưa tranh chấp này lên Tòa trọng tài Thường trực (PCA) có trụ sở ở La Hay (Hà Lan) để phân giải.

Ngày 26/9/2016, PCA cho biết tòa này có đủ thẩm quyền giải quyết và tiến hành giai đoạn hòa giải trong năm 2017 để hai bên thương lượng trước khi tòa phân xử.

Theo các luật sư của Australia, Canberra đã bắt đầu trao đổi thư từ với Dili ngay từ năm 2003 để giải quyết tranh chấp, và vấn đề đã có kết quả thỏa đáng với Hiệp định mang tên “Một số thỏa thuận trên biển ở biển Timor” (CMATS) ký năm 2006, bao trùm vùng mỏ khí đốt rất rộng Greater Sunrise, nằm giữa hai nước. Hiệp định này khi đó ấn định mức phân chia 50-50 nguồn lợi khai thác các mỏ năng lượng nằm giữa Australia và Timor-Leste.

Tuy nhiên, PCA cho rằng việc trao đổi thư từ giữa Canberra và Dili không cấu thành một thỏa thuận vì những thư từ này không có tính ràng buộc về pháp lý. Ngoài ra, theo thẩm phán của PCA trong Ủy ban trọng tài, tranh chấp phải được đặt trong khuôn khổ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, chứ không phải Hiệp định năm 2006.

Năm 2012, chính Timor Leste cũng từng đòi hủy bỏ Hiệp định CMATS, sau khi cáo buộc Australia sử dụng gián điệp để giành lợi thế thương mại trong các cuộc đàm phán về Hiệp ước khí đốt ở biển Timor. Tuy nhiên, đến tháng 6/2015, Dili đã rút lại những cáo buộc này, sau khi Australia trả lại một số tài liệu nhạy cảm.

Sau nhiều vòng thương lượng, đến tháng 8 năm ngoái, sau các cuộc đàm phán giữa hai nước do Đan Mạch làm trung gian chủ trì, Australia và Timor Leste đã đạt được thỏa thuận mang tính đột phá về đường biên giới lãnh hải.

PCA cho biết hai nước láng giềng ở Nam Thái Bình Dương đã đạt thỏa thuận về “những yếu tố quyết định trong phân định ranh giới lãnh hải giữa 2 nước tại biển Timor.” Australia và Timor Leste nhất trí thiết lập cơ chế đặc biệt cho khu mỏ Greater Sunrise, mở đường cho việc phát triển và phân chia thu nhập từ khu vực này.

Chính phủ 2 nước cũng nhất trí rằng thỏa thuận này đánh dấu mốc quan trọng trong quan hệ song phương, cũng như tình hữu nghị lâu đời giữa nhân dân 2 nước. Việc hai nước tự dàn xếp thỏa thuận đã giúp PCA tránh phải đưa ra một phán quyết bất lợi cho một trong hai bên.

Cựu Thủ hiến bang Victoria, miền Nam Australia, ông Steve Bracks cho rằng đòi hỏi của Timor-Leste là hoàn toàn hợp lý. Trong khi đó, giáo sư Damien Kingsbury đến từ Đại học Deakin (Australia) lập luận tranh chấp lấy đi quyền lợi kinh tế của các nước nhỏ yếu hơn và họ có thể mất nhiều quyền lợi hơn, nếu tòa án không giải quyết theo hướng họ yêu cầu. Theo ông, những quyền lợi trong các lĩnh vực dầu khí bị ảnh hưởng bởi vụ kiện của Timor-Leste là một ví dụ điển hình. Điều này quan trọng đối với Timor-Leste, vì nếu tòa không ra phán quyết có lợi cho họ, Dili sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế.

Phát ngôn viên của liên doanh điều hành mỏ khí Greater Sunrise cho biết: “Chúng tôi hy vọng rằng việc ký kết hiệp ước sẽ giúp đem lại cơ sở pháp lý và tài chính chắc chắn để phát triển mỏ Greater Sunrise vì lợi ích của tất cả các bên.”

Rõ ràng, việc Australia và Timor Leste ký kết hiệp ước phân định biên giới và phân chia nguồn lợi khai thác khí đốt đã thể hiện tinh thần thiện chí, hòa giải, nỗ lực khôi phục quan hệ gần gũi và tiếp tục hợp tác vì sự phát triển và lợi ích kinh tế của hai bên cũng như lợi ích chung của khu vực./.  

Được ra mắt trùng với dịp Quốc tế Phụ nữ 8/3 và lại có thêm dàn diễn viên chính toàn nữ, thoạt nhìn tưởng như “Tháng Năm Rực Rỡ” là một bộ phim dành riêng cho phái đẹp.

Nhưng trong thực tế, đây là một bộ phim dành cho tất cả, đặc biệt là những ai đã bước qua tuổi thanh xuân và muốn tìm lại những ký ức về tình bạn đẹp đẽ, những giấc mơ đầy lý tưởng, những dại khờ đầu tiên… của một thời tuổi trẻ giờ chỉ còn là kỷ niệm. “Tháng Năm Rực Rỡ” thành công trong việc giúp khán giả tìm lại những ký ức ấy, như cách nhóm nữ quái “Ngựa Hoang” tìm thấy nhau sau hai thập niên xa cách.

Một sản phẩm “remake” thành công

“Tháng Năm Rực Rỡ” thực chất là một phiên bản “remake” (làm lại) của bộ phim Hàn Quốc “Sunny.” Tác phẩm của điện ảnh Hàn từng gây tiếng vang lớn khi ra mắt năm 2011 với doanh thu tương đương 51 triệu USD và là phim ăn khách thứ nhì xứ sở kim chi năm đó. Tại giải “Oscar Hàn Quốc” Grand Bell Awards lần thứ 48, “Sunny” được đề cử 9 hạng mục và ra về với 2 giải.

Với một nguyên tác thành công đến vậy, “Tháng Năm Rực Rỡ” của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng đứng trước không ít thách thức. Đầu tiên là việc trong vài năm trở lại đây, dù có nhiều phim Việt “remake” nhưng hiếm tác phẩm nào thành công và được khán giả đón nhận rộng rãi như trường hợp “Em Là Bà Nội Của Anh” (Miss Granny). Tiếp theo là việc chắt lọc bí quyết thành công của phiên bản gốc, để thành phẩm cuối cùng là một bộ phim “remake” chất lượng mang dấu ấn Việt thay vì là một phiên bản “copy & paste” vô hồn.

Thật may là “Tháng Năm Rực Rỡ” đã vượt qua những thách thức đó, có thể thấy qua việc bộ phim nhận được đánh giá tích cực từ giới chuyên môn và có những suất chiếu sớm trong tình trạng kín rạp.

Với một kịch bản gốc từng được đề cử giải Grand Bell, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng cùng các biên kịch đã khéo léo cải biên câu chuyện để phù hợp với bối cảnh, văn hóa Việt Nam; đồng thời vẫn trung thành với tinh thần của bản Hàn Quốc.

Nếu chưa từng xem qua bản gốc “Sunny” hoặc biết trước đây là phim “remake”, rất có thể khán giả sẽ nghĩ rằng đây là một sản phẩm “thuần Việt”. Trong bối cảnh thị trường phim nước nhà vẫn khan hiếm những kịch bản gốc chất lượng, những sản phẩm remake với những nét cải biên thành công như “Tháng Năm Rực Rỡ” là một trường hợp để các nhà làm phim học hỏi.

Người xem có thể thích thú khi bắt gặp hình ảnh quen thuộc của Đà Lạt với những đặc sản như chuối nướng, bánh tráng; bùi ngùi nghĩ về thời bé nằm ngủ cạnh ông bà hay bật cười trước những câu chửi “theo bài theo vần” của người Bắc được cô nàng Phương “biểu diễn” trong phim.

Đạo diễn Dũng “khùng” thậm chí còn táo bạo cải biên so với phiên bản gốc bằng cảnh quay Hiểu Phương thời trẻ vừa đi vừa hát dưới mưa. Cảnh quay được thực hiện liền theo dạng ‘One-shot” được đạo diễn mô phỏng lại trường đoạn kinh điển của Gene Kelly trong bộ phim “Singing in the Rain.” Trường đoạn này thể hiện rõ niềm vui của một cô gái trẻ khi vừa “say nắng”, nhìn mọi thứ xung quanh đều màu hồng và ngay cả cơn mưa bất chợt cũng chẳng thể làm cô bớt hạnh phúc.

Câu chuyện phim “Tháng Năm Rực Rỡ” được đan xen giữa hiện tại (năm 2000) với quá khứ (thập niên 1970s) với nhân vật chính là các thành viên của nhóm nữ quái “Ngựa Hoang”. Câu chuyện bắt đầu với việc Hiểu Phương (Hồng Ánh thủ vai) – một người phụ nữ trung niên có cuộc sống thành đạt – tình cờ bắt gặp người bạn cũ Mỹ Dung (Thanh Hằng) trong bệnh viện.

Chứng kiến Dung “đại ca” – thủ lĩnh của nhóm “Ngựa Hoang” một thời đầy năng lượng nhiệt huyết – giờ lại mang trọng bệnh, Phương quyết tâm tìm lại các thành viên khác của nhóm. Hành trình tìm lại bạn cũ ấy của Phương giúp cô tìm lại những cảm xúc, ký ức tưởng như đã bị chôn vùi theo năm tháng với nhiều biến động cuộc sống và những biến cố của cuộc đời…

Ký ức thanh xuân trong trẻo

Câu chuyện về thời thanh xuân của nhóm “Ngựa Hoang” tại ngôi trường ở Đà Lạt trước năm 1975. Khi đó, Hiểu Phương (Hoàng Yến Chibi) còn là một cô bé gốc Thái Bình đầy bỡ ngỡ tại một môi trường hoàn toàn mới. Cô nữ sinh với gương mặt thông minh, lanh lợi này dần hòa nhập khi được kết nạp vào nhóm bạn nữ sinh với những cá tính độc đáo.

Từ thủ lĩnh là nàng Dung “đại ca” với phong cách hảo hán, nàng hoa khôi Tuyết Anh (Jun Vũ), “nữ hoàng chửi thề” Thùy Linh (Trịnh Thảo), “minh tinh tương lai” Bảo Châu (Khổng Tú Quỳnh) cho tới nàng mập duyên dáng Lan Chi (Minh Thảo) đều có những nét riêng đáng nhớ.

Tình bạn và tuổi trẻ của nhóm “Ngựa Hoang” này có thể khiến nhiều người xem bồi hồi vì bắt gặp hình ảnh của chính mình trong đó. Có lẽ ai cũng từng có hoặc mong muốn mình có một thanh xuân thật đáng nhớ bên cạnh những người bạn thân thiết, trải qua những tháng ngày dù hạnh phúc hay gian khổ đều có nhau.

Nhóm “Ngựa Hoang” phiên bản 1970 đại diện cho những điều đó, tương phản với hoàn cảnh của hai thập niên sau khi họ tan rã mỗi người một nơi và phải rất trải qua nhiều gian khó mới có thể tìm thấy nhau.

Điểm cộng của “Tháng Năm Rực Rỡ” đầu tiên là phần hình ảnh. Nước phim với tông màu vintage giúp bộ phim vừa mang sắc thái “rực rỡ” như tựa phim lại vừa có cảm giác hoài cổ. Bối cảnh phim được chăm chút tỉ mỉ từng chi tiết, khiến một Đà Lạt xưa được tái hiện với các cảnh quay được thực hiện tại trường quay tại Thành phố Hồ Chí Minh lẫn chính Đà Lạt.

Từ những ngôi nhà gỗ cổ, những quán cà-phê chơi nhạc rock chát chúa ngập mùi thuốc lá, rạp chiếu bóng xưa, những mảnh vườn cẩm tú cầu đặc trưng; những tấm biển quảng cáo xưa “Nhà sách Duy Tân,” “Sữa đậu nành cô Năm”, “Bách hoá tổng hợp Hồng Đào”, “Café Baly Paris”… được vẽ tay cho tới cả những chiếc xe đạp Peugeot, Lambretta cổ hay những chiếc ô tô quân cảnh thường thấy qua ảnh chụp đều xuất hiện trong phim.

Việc chọn Đà Lạt – một trung tâm văn hóa giáo dục của miền Nam vào thập niên 1970 – giúp bộ phim toát lên tinh thần rực rỡ của tuổi trẻ, đồng thời tăng thêm phần lãng mạn với những khung cảnh như dốc Tăng Bạt Hổ, cầu chữ Y trên hồ Xuân Hương…

Phần quay phim cũng là một điểm sáng với sự chuyển cảnh tài tình giữa quá khứ và hiện tại. Các quay long-shot giới thiệu lớp học ở đầu phim hay cảnh hỗn chiến giữa hàng trăm người biểu tình và quân đội cho thấy sự tỉ mỉ, chăm chút của đoàn làm phim.

Cộng hưởng cho những hình ảnh ấn tượng ấy là phần âm nhạc xuất sắc đủ khiến khán giả ở lại nghe hết cho tới khúc credit. Phiên bản gốc “Sunny” từng thành công nhờ sử dụng âm nhạc Hàn thập niên 1980s (bối cảnh phim) kèm theo các ca khúc pop phương Tây để thể hiện làn sóng âm nhạc khiến giới trẻ Hàn Quốc si mê thời điểm đó. Ở phiên bản Việt, các ca khúc “vang bóng một thời” như Kim (Y Vũ), Vết Thù Trên Lưng Ngựa Hoang (Phạm Duy và Ngọc Chánh), Niệm Khúc Cuối (Ngô Thụy Miên), Yêu (Văn Phụng), Tôi Muốn (Lê Hựu Hà)… được cất lên với hơi thở mới.

Dù chưa từng được sống vào thời điểm các bài hát kể trên được ra đời và được phổ biến rộng rãi, những khán giả đương đại vẫn có thể cảm nhận được tinh thần sôi động, tràn đầy năng lượng tuổi trẻ của chúng. Đan xen với những ca khúc “cũ mà mới” còn là bài hát mới “Nụ hôn đánh rơi” do Hoàng Yến Chibi thể hiện nhiều khả năng sẽ trở thành “hit” khi được ra mắt.

Khi những câu hát trong “Nụ hôn đánh rơi” được cất lên cũng là lúc nhân vật Phương lần đầu cảm thấy rạn vỡ trong tình cảm, khiến khán giả cũng không tránh khỏi cảm giác buồn xót xa thay cho cô gái trẻ.

Câu chuyện phim tương đối nhẹ nhàng, chủ yếu xoay quanh tình bạn và những cảm xúc khó có thể tránh khỏi của tuổi mới lớn. Đó có thể là cô gái bị say nắng bởi anh chàng hotboy, mâu thuẫn giữa những cá tính hay khi xung đột giữa các nhóm “nữ quái”. Dù là tuyến chuyện nào thì đạo diễn Nguyễn Quang Dũng vẫn cho thấy sự chắc tay trong dẫn dắt câu chuyện và phát triển tâm lý nhân vật, để cảm giác không bị lê thê dù thời lượng phim là không ngắn. Qua đó, thông điệp về tình bạn được nổi bật lên và giúp khán giả đồng cảm với các nhân vật.

Điểm cộng từ những cái tên “cũ”

Sự kết nối cảm xúc giữa khán giả và nhân vật sẽ chẳng thể nào có được nếu các diễn viên không thể hiện thuyết phục. Sau vai phụ trong “Cô Gái Đến Từ Hôm Qua,” Hoàng Yến Chibi được trao vao chính Hiểu Phương và khiến người xem tin rằng cô hoàn toàn có thể theo đuổi song song cả nghề ca sĩ lẫn diễn viên.

Hoàng Yến như được đo ni đóng giày cho vai diễn Phương, với gương mặt sáng và đôi mắt to tròn tinh nghịch. Nhìn cô diễn một cách tự nhiên, khó ai có thể nghĩ đây là một ca sĩ đi đóng phim. Cùng với Jun Vũ có gương mặt đẹp và thần thái kiểu “nàng thơ” phù hợp với vai hoa khôi Tuyết Anh, Hoàng Yến là điểm sáng nhất của nhóm “Ngựa Hoang” thời trẻ.

Ở phiên bản của họ hai chục năm về sau, các nhân vật dường như đều đối mặt với những vấn đề hoặc có một cuộc sống không hạnh phúc. Nhân vật có cuộc sống viên mãn nhất là Phương với người chồng thành đạt, cô con gái xinh xắn. Nhưng ẩn sau cuộc sống như mơ đó vẫn tồn tại những vấn đề, khi cô đã đánh mất đi giấc mơ trở thành nữ nhà văn để sống cuộc sống an phận và không thể tâm sự, hiểu được chính cô con gái mình.

Cuộc gặp gỡ bất ngờ với Mỹ Dung và sau đó là hành trình đi tìm lại nhóm “Ngựa Hoang” đã giúp cuộc sống một màu của Phương được đa sắc trở lại. Các diễn viên Hồng Ánh, Mỹ Uyên, Mỹ Duyên đều tròn vai, trong khi Tuyền Mập với vai Lan Chi lúc lớn để lại ấn tượng với lối diễn tự nhiên, gây cười nhiều qua những câu thoại bỗ bã, “thô mà thật”.

Có đôi chút điểm trừ ở việc Thanh Hằng dù vẫn rất xinh đẹp nhưng có vẻ ngoài dường như quá cầu kỳ đối với một nhân vật đang cận kề cái chết. Diễn xuất của người mẫu nổi tiếng này so với phiên bản giàu năng lượng thời trẻ của Dung “đại ca” do Hoàng Oanh thủ vai thì có một độ chênh nhất định. Đó là một trong những vết gợn nhỏ của phim, bên cạnh việc các cảnh đáng ra thực sự cao trào lại chỉ đem lại cảm xúc ở mức vừa phải, chưa đẩy lên tới ngưỡng tối đa mà nếu được thì bộ phim sẽ đáng nhớ hơn.

Dẫu vậy, về tổng thể “Tháng Năm Rực Rỡ” là một bộ phim chất lượng của điện ảnh Việt Nam. Không chỉ thành công trong việc tái hiện bối cảnh xưa, kết nối cảm xúc với khán giả và khơi dậy những ký ức về thời thanh xuân, tác phẩm còn khai thác tốt điểm mạnh của những cái tên trẻ như Hoàng Yến Chibi hay Jun Vũ. Những phản hồi tích cực từ cả giới phê bình lẫn khán giả cho thấy rằng điện ảnh Việt Nam luôn có cơ hội trên sân nhà, miễn là sản phẩm đủ tốt.

Cách đây đúng một năm, vào tháng 3/2017, trong khuôn khổ cuộc đối thoại cấp cao do Chile đăng cai tổ chức ở thành phố Viña del Mar, 11 nền kinh tế còn lại tham gia ký Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình dương (TPP) đã thảo luận những bước đi đầu tiên nhằm “cứu ” thỏa thuận tự do thương mại được coi là đầy tham vọng này sau khi Mỹ rút lui.

Với nỗ lực và quyết tâm rất lớn, 11 nước gồm Australia, New Zealand, Canada, Mexico, Peru, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Brunei, Singapore và Việt Nam đã sát cánh để giải quyết những tồn tại, mở đường cho sự ra đời của một thỏa thuận mới với tên gọi Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình dương (CPTPP) trên nền tảng cơ bản của TPP, dự kiến được chính thức ký kết tại thủ đô Santiago de Chile (Chile) vào ngày 8/3.

Trong bối cảnh làn sóng bảo hộ thương mại đang trỗi dậy mạnh mẽ ở nhiều nơi trên thế giới những năm gần đây tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu, việc CPTPP ra đời được coi là một bước tiến lớn, tạo cầu nối hội nhập cho các nền kinh tế ở hai bên bờ Thái Bình Dương, đồng thời giúp vượt qua những thách thức của chủ nghĩa bảo hộ.

Ngoại trưởng Chile Heraldo Muñoz từng tuyên bố thỏa thuận này sẽ mở ra nhiều thuận lợi cho việc tạo thêm nhiều công ăn việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống của người dân, và tăng cường hợp tác giữa các nước trong khối.

Các nhà lãnh đạo của 11 nước tham gia đàm phán CPTPP đều bày tỏ quyết tâm thúc đẩy tự do thương mại, đóng góp vào sự phát triển toàn diện và đem lại lợi ích không chỉ của các nước tham gia, mà còn đối với nhiều nước khác trên thế giới.

Sự ra đời của một hiệp định tự do thương mại mang tính bao trùm như CPTPP chứng tỏ khu vực châu Á-Thái Bình Dương vẫn đang đi đầu trong liên kết và hội nhập kinh tế. Nó cũng cho thấy trong một thế giới toàn cầu hóa như hiện nay, một hệ thống thương mại đa phương tự do trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi sẽ là giải pháp hữu hiệu đưa các nền kinh tế vượt qua những tác động tiêu cực của khủng hoảng, giúp ứng phó hiệu quả hơn với những thách thức kinh tế, môi trường và xã hội trong thế kỷ 21, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Trong khi đó, các rào cản thương mại và cạnh tranh không lành mạnh không chỉ ảnh hưởng tới sự liên kết của các quốc gia mà còn khiến cho các đối tác mất lòng tin với nhau.

Chính Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto, trong một phát biểu gần đây đã khẳng định, những nước lựa chọn chủ nghĩa bảo hộ hoặc một nền kinh tế bảo hộ, tự cô lập mình với sự phát triển toàn cầu, trên thực tế rất khó có thể đạt được những thành công đem lại sự phồn thịnh cho xã hội

CPTPP được hoàn tất thể hiện quyết tâm của tất cả 11 nước tham gia đàm phán nhằm hướng tới một thỏa thuận thương mại tự do thế hệ mới, tiêu chuẩn cao trên cơ sở cân bằng lợi ích của các thành viên, có tính đến trình độ phát triển của các nước, không chỉ nhắm tới các vấn đề thương mại và thị trường, mà cả vấn đề pháp lý và thể chế, đòi hỏi cải cách, đổi mới trong quan điểm về thương mại, cũng như vấn đề pháp lý và hành chính, vì thế cũng là cơ hội và động lực tích cực cho sự phát triển, cả về kinh tế và xã hội.

CPTPP đặt ra các tiêu chuẩn cao trong nhiều lĩnh vực, như lao động, môi trường, doanh nghiệp nhà nước, tài sản trí tuệ, kinh tế số và an ninh mạng.., được đánh giá có thể tạo ra một tiêu chuẩn cơ bản cho các thỏa thuận thương mại trong thế kỷ 21.

So với phiên bản gốc TPP, nội dung CPTPP về cơ bản vẫn giữ các tiêu chuẩn cao, tính cân bằng và chặt chẽ. CPTPP chỉ tạm hoãn thực thi 22 điều khoản, trong đó có những điều khoản nhạy cảm liên quan vấn đề sở hữu trí tuệ, được coi là giải pháp thỏa hiệp giúp khai thông bế tắc trong đàm phán và bảo đảm hiệp định sớm được triển khai.

Hiệp định đầy tham vọng này sẽ tạo ra một trong những khối tự do thương mại lớn nhất thế giới, trải dài cả ba châu lục Á, Mỹ và Đại dương với một thị trường lên tới 463 triệu dân và GDP vào khoảng 10.000 tỷ USD (chiếm 13% GDP toàn cầu).

Hiệp định cũng mang lại nhiều cam kết quan trọng liên quan đến các rào cản phi thuế quan, lĩnh vực dịch vụ, đầu tư và một loạt các lĩnh vực khác. Sức hấp dẫn của một thỏa thuận tự do thương mại với số lượng nền kinh tế tham gia lớn chưa từng có và có tính bao trùm đối với hầu hết các vấn đề then chốt của nền thương mại quốc tế hiện đại, đang khiến CPTPP thu hút được sự quan tâm của nhiều nước, như Thái Lan. Ngay cả Mỹ cũng luôn để ngỏ khả năng tham gia trở lại CPTPP.

Việc hoàn tất đàm phán và ký kết CPTPP mới chỉ là bước đầu tiên trong một chặng đường còn nhiều khó khăn, bởi ngay cả khi một thỏa thuận được chính thức ký kết, nó cũng vẫn phải vượt qua được các tiến trình pháp lý trong nước của từng quốc gia thành viên để có thể thực thi. Dù vậy, đây vẫn được đánh giá là một thắng lợi mang tính biểu tượng của các nỗ lực thúc đẩy thương mại đa phương và xóa bỏ chủ nghĩa bảo hộ. Nói cách khác, CPTPP đang mang lại hy vọng cho tiến trình toàn cầu hóa và trở thành động lực gắn kết khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Xuất phát điểm không phải “dân” công nghệ thông tin, nhưng với nỗ lực của mình, Đào Lan Hương trở thành một nữ doanh nhân có tiếng trong lĩnh vực vốn nhiều nam giới làm việc. Chị là thành viên sáng lập và là Phó Chủ tịch của Tập đoàn Nexttech, Giám đốc điều hành Tập đoàn Weshop toàn cầu, chuyên hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới…

Năm 2017, Đào Lan Hương đã quyết định thành lập Học viện Sáng tạo Công nghệ Teky với kỳ vọng sẽ giúp trẻ nhỏ tiếp cận với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Sau một năm thành lập, Teky đã gặt hái nhiều thành công như Top 10 Dự án ảnh hưởng xã hội tại Đông Nam Á (Chính phủ Australia và Đại học Melbourne bình chọn), học viên của Teky dành 5 Huy chương lập trình viên nhí quốc tế Wecode…

Chia sẻ bí quyết thành công với phóng viên Báo điện tử VietnamPlus, Đào Lan Hương bảo, đằng sau người đàn ông thành công có bóng dáng của người phụ nữ, còn đằng sau sự thành công của người phụ nữ thì có bóng dáng của cả gia đình…

Đến với công nghệ từ… số 0

– Thưa chị Đào Lan Hương, cơ duyên nào “xui” chị đến với công nghệ thông tin khi là một cử nhân ngành tài chính?

Chị Đào Lan Hương: Cái duyên! Năm 2001, chúng tôi thành lập một doanh nghiệp về công nghệ lấy tên là Công ty phần mềm và giải pháp Hòa Bình (tiền thân của Tập đoàn Nexttech sau này). Khi đó, chúng tôi làm dự án đầu tiên được đầu tư bởi IDG có tên là Chodientu.vn.

Cho tới hiện tại, Nexttech là một tập đoàn với 600 nhân viên, hoạt động tại 7 quốc gia trên thế giới và có trên 20 sản phẩm trong lĩnh vự công nghệ nghệ thông tin với những thương hiệu như Chodientu, Nganluong, Ebay.vn, Shipchung, Weshop…

Năm 2017, chúng tôi được ghi nhận là 1 trong 10 công ty có ảnh hưởng lớn nhất tới Internet tại Việt Nam.

– “Tay ngang” với lĩnh vực vốn được cho là dành cho… phái mạnh, lại là “nữ tướng,” chị làm thế nào để hoàn thành công việc của mình?

Chị Đào Lan Hương: Vì xuất phát từ con số 0, nên tôi luôn tự nhủ phải học hỏi và không bao giờ ngủ quên trên chiến thắng.

Nữ lãnh đạo đã là thách thức lớn, đặc biệt, nữ lãnh đạo trong lĩnh vực công nghệ thông tin còn nhiều thách thức hơn nữa. Đầu tiên là việc phải cân bằng cuộc sống gia đình và công việc. Ở điều này, tôi rất may mắn vì có sự hậu thuẫn của gia đình, giúp mình yên tâm công tác, đóng góp nhiều hơn cho hoạt động của công ty.

Bên cạnh đó, khi là lãnh đạo trong lĩnh vực công nghệ thông tin vốn nhiều nam giới và tài năng thì để công việc đạt hiệu quả cần sự nỗ lực không mệt mỏi để cùng anh em chiến đấu, dẫn dắt công ty đi lên.

Khi thành lập Teky năm 2017, ban đầu tôi rất lo vì đây là lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ. Để hiểu sâu về giáo dục, đào tạo, tôi đã phải đi thăm nhiều cơ sở giáo dục đào tạo trên thế giới, đặc biệt là chú trọng tới các công ty hoạt động ở thị trường Trung Quốc. Thế nhưng, nhiều khi đi đến các trung tâm tại đây, họ không nói tiếng Anh và mình thì không nói tiếng Trung nên “vừa câm vừa điếc.”

Nhưng vất vả mấy thì cũng phải cố gắng vượt qua thôi. (Cười).

Dạy trẻ em đón cách mạng 4.0

– Nhắc tới Teky, đâu là lý do khiến chị “rẽ ngang” bánh lái?

Chị Đào Lan Hương: Tôi không rẽ ngang mà chỉ là “xây thêm nhà” thôi. Hiện, vai trò của tôi trong Nexttech và các công ty khác vẫn như vậy.

Teky là câu chuyện bắt đầu từ năm 2012. Khi đó, tôi tham gia nhiều hoạt động quốc tế lớn như các hội thảo, hội nghị của VisaCard, MasterCard… Tại đây, chúng tôi được tiếp cận nhiều với xu hướng công nghệ trên thế giới và mô hình cho xã hội tương lai.

Ngay tại thời điểm đó, tôi đã hình dung về một thế hệ trong tương lai được thụ hưởng công nghệ như thế nào và các bạn trẻ cần có sự chuẩn bị ra sao để tận dụng tốt những gì công nghệ đem lại.

Tôi đặc biệt chú ý tới xu hướng trên thế giới người ta chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 thế nào. Những câu chuyện gây xúc động mạnh với tôi như cựu Tổng thống Mỹ Obama ký ngân sách 4 tỷ USD giảng dạy công nghệ thông tin cho trẻ nhỏ; Thủ tướng Lý Hiển Long của Singapore tham gia lập trình để cổ vũ khích lệ cho hoạt động ứng dụng, chuẩn bị cho thế hệ mới sẵn sàng cho cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Tới năm 2016, tôi đọc được thông tin về ứng dụng công nghệ vào cuộc sống, ảnh hưởng thế nào tới nền kinh tế. Năm đó, Foxconn đã sa thải 60.000 nhân viên làm tôi suy nghĩ về việc ở Việt Nam khi đưa công nghệ vào sẽ ảnh hưởng thế nào tới xã hội tương lai. Và các bạn nhỏ, thế hệ con của tôi sẽ phải chuẩn bị thế nào?

Tìm hiểu nghiêm túc, tôi thấy rằng việc giáo dục công nghệ thông tin cho trẻ nhỏ của chúng ta kém xa so với thế giới. Nhiều quốc gia phát triển đã đưa lập trình vào lớp 1 để các bạn nhỏ học và họ có nguồn ngân sách riêng cho các hoạt động như vậy.

Và, tôi quyết định vận động một số người bạn thực hiện lớp học đầu tiên dành cho con chúng tôi, mời thầy giáo đến như một hình thức gia sư tại nhà.

Sau khi các bạn nhỏ học một năm, tôi thấy những lợi ích của việc học lập trình cho trẻ em từ sớm rất quan trọng trong việc phát triển tư duy logic cũng như kỹ năng sử dụng máy tính và những kiến thức mà các bạn cần chuẩn bị trong tương lai cho cách mạng công nghiệp 4.0 như lập trình, ứng dụng điện tử…

Từ đó, tôi quyết định nghiên cứu những mô hình tiên tiến trên thế giới để xây dựng cơ sở học viện Teky đầu tiên ở Việt Nam. Chúng tôi chính thức thành lập trung tâm đầu tiên tại Hà Nội vào tháng 3/2017 và Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 6/2017.

– Một năm qua, Teky đã làm được những gì?

Chị Đào Lan Hương: Khi mở hai trung tâm, chúng tôi được đón nhận rất tốt trên thị trường và được ghi nhận là 1 trong 10 Dự án có ảnh hưởng nhất trong khu vực Đông Nam Á (từ 2.000 dự án khác nhau trong khu vực) do Chính phủ Australia và Đại học Melbourne bình chọn. Trong năm qua, học viên của Teky dành 5 Huy chương lập trình viên nhí quốc tế Wecode… Tháng Ba này, 4 đội của Việt Nam sẽ tham dự vòng chung kết Cuộc thi lập trình quốc tế App Jamming Summit tại Hong Kong và chiến thắng sẽ được đi Mỹ để thi đấu.

Tới nay, chúng tôi đã giới thiệu chương trình tới hơn 3.000 bạn học sinh và thường xuyên có khoảng 600 học sinh đang theo học tại hai trung tâm. Teky cũng có khoảng 100 giảng viên và cộng tác viên là các kỹ sư công nghệ được đào tạo kỹ năng sư phạm để truyền tải kiến thức phù hợp độ tuổi của trẻ.

Năm 2018, Teky đặt mục tiêu tiếp cận 10.000 học sinh, hợp tác với các trường để tham gia vào hoạt động đổi mới giáo dục và tìm kiếm thêm các đối tác ở các tỉnh thành, chú ý hơn tới chương trình riêng dành cho các bạn gái. Ngoài ra, chúng tôi sẽ mở thêm trung tâm thứ 3 tại Thành phố Hồ Chí Minh; hợp tác với Tập đoàn IDTech (Mỹ) và Tập đoàn Sigong Media (Hàn Quốc) để cùng phát triển chương trình giảng dạy theo chuẩn quốc tế tại Việt Nam…

Gia đình là bệ đỡ

– Các em nhỏ cần học gì để đón đầu cuộc cách mạng công nghệ 4.0, thưa chị?

Chị Đào Lan Hương: Có ba bộ môn quan trọng nhất là lập trình; điện tử-tự động; bộ môn về công nghệ 3D.

Theo quan sát của chúng tôi, các chương trình dạy ở Việt Nam hầu như không có lộ trình đủ dài để các bạn trở thành nền tảng kiến thức mà chỉ chủ yếu là giới thiệu, khuyến khích các bạn đam mê các bộ môn này.

Do đó, Teky xây dựng chương trình mô hình đào tạo có lộ trình đủ dài để các bạn có hành trang, kiến thức nền tảng. Ngoài việc môn học phù hợp độ tuổi, chương trình học phải cập nhật với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và phù hợp xu thế của thế giới.

– Theo chị, phụ nữ cần làm gì để có được vị trí tốt trong lĩnh vực công nghệ thông tin? Chị có lời khuyên nào đối với chị em đang hoạt động trong lĩnh vực này?

Chị Đào Lan Hương: Tôi tin rằng đằng sau một người đàn ông thành công thì có bóng dáng của người phụ nữ, còn đằng sau sự thành công của người phụ nữ thì có bóng dáng cả gia đình.

Phụ nữ muốn vừa thành công trong sự nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ thông tin, cần tận dụng và tranh thủ sự giúp đỡ của gia đình. Đây là yếu tố quan trọng đặc biệt bên cạnh những nỗ lực không mệt mỏi của bản thân…

– Xin cảm ơn chị!

1. Sau nhiều năm vắng bóng, nghệ sỹ Cẩm Vân sẽ tái ngộ công chúng yêu nhạc Hà Nội bên cạnh bốn giọng ca hàng đầu Khánh Ly – Hồng Nhung – Mỹ Linh – Hà Trần trong đêm nhạc “Tình khúc cho em” ngày 8/3 tại Cung Hữu nghị Việt Xô.

Hơn bốn thập kỷ ca hát, tuy không được gán với bất cứ danh hiệu diva hay nữ hoàng nhưng Cẩm Vân luôn là “hiện tượng” độc nhất khi sở hữu giọng ca vàng cùng phong cách riêng, không thể trộn lẫn. Cũng nhờ tiếng hát trầm khàn, ấm áp trữ tình mà đến ngày hôm nay Cẩm Vân vẫn đứng bền bỉ và trụ vững trên sân khấu biểu diễn bất chấp thời gian và sự trồi sụt, biến thiên của thị trường âm nhạc.

Ngoài tiếng hát trời cho và “dấu ấn thời trang” Cẩm Vân với kiểu tóc đặc trưng và tà áo dài, khán giả bao năm qua “không thể nào quên” nữ nghệ sỹ này còn bởi sự nghiệp gắn liền với di sản “hit khủng” mà đời nghệ sỹ nào cũng phải mơ ước.

Xuất thân trong gia đình không theo con đường nghệ thuật, ít ai ngờ nghiệp cầm ca của Cầm Vân khởi thủy từ phong trào văn nghệ… phường và học sinh sinh viên. Từ giọng hát từng khiến một giảng viên thanh nhạc lắc đầu: “Giọng ca này mà thi vào trường thì tôi cho rớt ngay” nhưng Cẩm Vân lại may mắn lọt mắt xanh của nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý. Với lời tiên đoán “Cẩm Vân là một viên ngọc, viên kim cương chưa được mài dũa, đánh bóng. Tôi tin rằng cháu sẽ nổi tiếng” tác giả “Dư âm” đã thuyết phục được gia đình để cô bé Cẩm Vân ngày ấy lần đầu tiên xuất hiện trên sóng truyền hình thể hiện ca khúc “Lên ngàn” của nhạc sỹ Hoàng Việt.

Lần xuất hiện này mở ra cơ hội cho Cẩm Vân bước vào con đường biểu diễn chuyên nghiệp cho Cẩm Vân khi trở thành ca sỹ đầu tiên của Thành phố Hồ Chí Minh được mời biểu diễn tại Đức, Bulgarie, Liên Xô, các nước Đông Âu…

Theo trí nhớ của nhạc sỹ Anh Quân thì chính khoảng thời gian này cũng là lần đầu tiên anh được nghe Cẩm Vân hát khi đang tu nghiệp ở nước ngoài: “Tôi hoàn toàn ngạc nhiên vì thời điểm đó Việt Nam lại có một âm sắc đặc biệt như vậy. Nghe Cẩm Vân hát nhạc chính trị mà rất nhẹ nhõm, thời thượng và mình thấy tự hào, ấn tượng kinh khủng. Nên nhớ thời điểm ấy giọng hát nữ cao mới được là thời thượng nhưng Cẩm Vân đã tạo được dấu ấn bởi nét riêng đối với thế hệ cùng thời và sau này.”

Nhưng phải đợi đến hai năm sau, nhờ được giao thể hiện ca khúc “Bài ca không quên” của nhạc sỹ Phạm Minh Tuấn trong bộ phim cùng tên như một định mệnh làm nên cuộc bứt phá, đánh dấu thời hoàng kim đưa tên tuổi và tiếng hát Cẩm Vân lên tốp đầu.

Nói là định mệnh bởi ca khúc này vốn được viết cho giọng nam nhưng cũng nhờ chất giọng trầm khàn đầy xúc cảm và nội lực Cẩm Vân đã được chọn và làm nên dấu ấn kỳ diệu khi cất lên những câu hát đầu tiên.

Giọng hát trầm ấm, trữ tình của trái tim nghệ sỹ nhạy cảm cùng lối hát chân phương, cẩn trọng trong từng lời, từng âm sắc khiến Cẩm Vân hát nhạc cách mạng nhưng người nghe không thấy “đỏ” bởi chiều sâu và bề dày trong tiếng hát như chất chứa cái tình mênh mông, những trăn trở, những suy tư về cuộc sống đã lay động trái tim người nghe nhiều thế hệ.

Từ thành công của “Bài ca không quên” không chỉ xây dựng cho Cẩm Vân một phong cách, sở trường và dấu ấn “chuyên trị” những ca khúc mang nhiều kịch tính như “Nhớ về Hà Nội” (Hoàng Hiệp), “Đêm thành phố đầy sao” (Trần Long Ẩn), “Rừng chiều” (Vũ Thanh) và đặc biệt là những ca khúc của Phạm Minh Tuấn như “Đất nước,” “Mùa xuân,” “Khát vọng,” “Tình yêu và nỗi nhớ”… Quan trọng hơn nhờ sự cách tân và dấu ấn riêng trong phong cách và giọng hát, Cẩm Vân luôn được giới chuyên môn và làm nghề ghi nhận có sức ảnh hưởng tới nhiều phong cách nhạc nhẹ sau này.

Từ cái tên “nằm lòng” và hát nhạc cách mạng như máu thịt, Cẩm Vân với nỗ lực tự thân vượt qua bế tắc, đã mạnh dạn ra ngoài biên độ dòng nhạc khi chuyển sang hát nhạc Nga hay nhạc mới. Ngoài di sản về “hit” dấu ấn của Cẩm Vân còn ở  sự vận động tự thân khi sản xuất hàng loạt album độc lập vào những năm nửa cuối thập niên 1990 như “Lạc mất em,” “Anh đã biết,” “Cơn mưa lao xao,” “Thiên đường mong manh,” “Huế – Sài Gòn – Hà Nội,” “Xin cho tôi,” “Cõi tình,” “Hát mãi cho nhau”…

Chính nỗ lực “làm cách mạng” thành công giúp Cẩm Vân sau thời đỉnh cao tiếp tục được giới trẻ yêu thích với những ca khúc lọt vào topten “Làn Sóng Xanh” như “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa,” “Cơn mưa lao xao,” “Thiên đường mong manh”… bên cạnh những “Biển cạn,” “Còn đó chút hồng phai”…

Đặc biệt, Cẩm Vân gặt hái nhiều thành tựu nhất với nhạc Trịnh Công Sơn và Thanh Tùng,khi lại dấu ấn riêng bởi hàng loạt “hit” như “Huyền thoại mẹ,” “Xin cho tôi,” “Xin mặt trời ngủ yên,” “Một ngày như mọi ngày,” “Sóng về đâu”… đến “Một mình,” “Hoàng hôn màu lá,” “Ngôi sao cô đơn”…

2. Với một sự nghiệp đi dài hơn nửa đời người, để lý giải cho sức sống bền bỉ của Cẩm Vân có lẽ không chỉ nhờ “hit khủng” – “Bài ca không quên” hay tiếng hát “không bao giờ quên” thiên phú. Để làm nên hành trình “mặt trời không ngủ yên” đó là bởi Cẩm Vân đã xây dựng thành công hình mẫu nữ nghệ sỹ luôn đam mê và chỉnh chu trên cả sân khấu lẫn cuộc sống đời thường.

Suốt 40 năm ca hát, khán giả ngày hôm nay còn được thấy một Cẩm Vân vẫn kiểu tóc và phong cách thời trang không khác nhiều so với những ngày đầu tiên, vẫn giọng hát nội lực, đam mê; vẫn cung cách nhu mì, kín đáo và giản dị; vẫn người bạn đời sớm tối đi về… dường như mọi sự bất biến của Cẩm Vân đã cho công chúng một định nghĩa vững chãi về hạnh phúc trong nghệ thuật.

Táo bạo và dấn thân chuyển từ nhạc cách mạng sang nhạc mới là thế, nhưng Cẩm Vân có nhiều giai thoại về sự “cực đoan” trong việc chọn và thể hiện bài hát khi nhiều lần khước từ những “thử nghiệm” làm mới.

Người ta thường nói điều đáng sợ nhất của ngôi sao là sợ bị lãng quên, sau 40 năm vẫn phong độ và vững chãi trên trên sân khấu, trái lại, Cẩm Vân lại kén sân khấu và luôn kỹ lưỡng. Kỹ nhưng không cứng. Cảm tưởng, nếu không cẩn trọng và chỉnh chu thì không phải là Cẩm Vân. Thậm chí, nếu hỏi điều gì làm nên đẳng cấp của Cẩm Vân hẳn đó là sự cẩn trọng, cũng chính là sự tự trọng của người nghệ sỹ lớn hiểu rõ giá trị của mình và âm nhạc.

Nhiều năm, khán giả ít thấy Cẩm Vân xuất hiện nhiều chốn “xô bồ” và hầu như vắng mặt trên các gameshow. Người ta thấy Cẩm Vân thường nhận làm khách mời đặc biệt trong những chương trình đậm chất nghệ thuật. Nhưng công chúng yêu mến giọng hát Cẩm Vân luôn biết tìm chị ở đâu. Nói như một nhạc sỹ thì đó là sự chuyên nghiệp và tôn trọng khán giả

Với bạn nghề, sự cẩn trọng của Cẩm Vân còn ở tính cách khiêm nhường, ẩn giật hầu như hiếm khi phát ngôn động chạm, “gây sốc” trên mặt báo về đồng nghiệp và âm nhạc.

Cẩn trọng đến thế rồi, vẫn có thời gian Cẩm Vân “dính phốt” khi vướng phải “ì xèo” trên mặt báo khi mất số tiền lớn khi hùn vốn kinh doanh vựa tôm. Những tưởng phen này Cẩm Vân ngã quỵ. Cẩm Vân từng tâm sự trên mặt báo “Khi biểu diễn ở Nhà hát Lớn Hà Nội đầu năm 2014, được khán giả yêu cầu hát thêm bài ‘Bài ca không quên’ ngoài chương trình, Vân quyết định hát mộc, được một lúc thì cả khán phòng cùng đứng lên hát theo, lúc đó Vân chỉ biết ngồi xuống và khóc… Lúc đó mình nghĩ, sao có mình ngu quá vậy, được khán giả yêu như vậy đi làm kinh tế làm chi…”

Dường như, yếu tố may mắn luôn ở lại với Cẩm Vân, mà trong nghề gọi là tổ đãi như là định mệnh. Đó là sự mến mộ, tin yêu của khán giả, như thứ “bùa hộ mệnh” với người nghệ sỹ. Nhờ những khoảnh khắc trên sân khấu đã giúp Cẩm Vân tìm về lại với âm nhạc để trú ngụ, có lại niềm tin vào chính mình và nghệ thuật.

Đó còn là “người bạn đời – bạn nghề” tay trống Khắc Triệu, điểm tựa vững chắc cho Cẩm Vân. Có thể nếu không lập gia đình với một người cùng nghề như Khắc Triệu, hẳn sẽ không tạo dựng được Cẩm Vân ngày hôm nay. Người phụ nữ, lại là nghệ sỹ tiếng tăm nếu không khéo thì rất khó giữ được hạnh phúc gia đình. Lịch sử các cặp đôi làng nhạc Việt cũng cho thấy, duy trì được hạnh phúc gia đình như Cẩm Vân – Khắc Triệu và sau này có Mỹ Linh – Anh Quân không nhiều. Song hành hơn 30 năm qua đã minh chứng chỉ khó khăn là liều thuốc thử hiệu nghiệm cho niềm tin, tình nghĩa bền chặt của cặp đôi Khắc Triệu – Cẩm Vân.

Với người viết, thì việc duy trì được tổ ấm và tay trống Khắc Triệu còn ảnh hưởng và giúp Cẩm Vân có những bước đột phá sang nhạc nhẹ sau này để đi một bước dài trong sự nghiệp.

Ai rồi cũng đi qua thời tuổi trẻ, với nghiệp cầm ca thì thanh và sắc không thể bất biến. Xu hướng sẽ qua đi và bị thay thế, duy dấu ấn thì ở lại. Niềm hạnh phúc lớn lao nhất của một giọng hát cuối cùng là giữ được niềm yêu thương của khán giả.

Mới đây nhất, trả lời trên báo, diva Trần Thu Hà cho rằng “quan trọng là một ngôi sao thì sức cháy được bao lâu,” nếu chiếu theo nhận định này, hẳn sau bốn thập kỷ đam mê và tận tụy, neo được “tiếng hát không bao giờ quên” bất chấp thời gian như Cẩm Vân thì đó chính là sự bất biến của một tượng đài./.

Quả thực, không có nhiều bất ngờ xảy ra ở lễ trao giải Oscar lần thứ 90 tại nhà hát Dolby ở Los Angeles (Mỹ). Đa phần các giải quan trọng đều thuộc về những ứng cử viên sáng giá trước lễ trao giải, như bộ tứ diễn viên hay đạo diễn Guillermo del Toro. “Bất ngờ” hiếm hoi của buổi lễ là khi “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri” thất bại trước “The Shape of Water” của del Toro trong cuộc đua tới tượng vàng “Phim xuất sắc nhất”.

Trước đó, “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri” được xem là ứng cử viên sáng giá khi giành được giải Quả Cầu Vàng dành cho “Phim chính kịch xuất sắc nhất.” Tuy nhiên, cuộc đua tới giải thưởng danh giá “Phim xuất sắc nhất” vốn là cuộc đua song mã giữa “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri” với “The Shape of Water.”

Bộ phim kể về tình yêu giữa cô gái câm với thủy quái của đạo diễn del Toro là phim dẫn đầu số đề cử Oscar 2018 với tổng cộng 13 hạng mục. Trong đó, “The Shape of Water” giành chiến thắng tại bốn hạng mục là Phim, Đạo diễn, Nhạc phim (dành cho nhà soạn nhạc Alexander Desplat) và Thiết kế sản xuất xuất sắc nhất.

Có thể nói, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ ngày càng bám sát thời cuộc, bởi các giải thưởng chính đều ẩn chứa những thông điệp xã hội hoặc chính trị đương thời.

Chiến thắng của người Mexico và thông điệp gửi tới ông Trump

Sau hơn một thập niên kể từ lần đầu được đề cử Oscar cùng “Pan’s Labyrinth”, Guillermo del Toro cuối cùng cũng chạm tay được vào tượng vàng. Trong số 5 giải Oscar Đạo diễn xuất sắc nhất được trao gần đây, có tới 4 lần những người nhận giải tới từ Mexico. Trước del Toro, hai người bạn thân thiết của ông là Alfonso Cuaron (phim Gravity) và Alejandro Inarritu (Bird Man và The Revenant) đã được ban tổ chức Oscar tôn vinh.

Thành công của del Toro càng thêm phần ý nghĩa trong thời điểm quan hệ giữa Mỹ và Mexico đang căng thẳng với đề xuất xây dựng tường ngăn cách biên giới hai nước. Khi lên bục nhận giải, del Toro đã có phát biểu gợi nhớ tới tình hình xã hội hiện tại: “Tôi là một người nhập cư. Điều vĩ đại nhất mà nghệ thuật và điện ảnh làm được là xóa mờ đi những ranh giới ngăn cách. Chúng ta cần tiếp tục làm điều đó trong tương lai.”

Ông cũng không quên cảm ơn hãng Fox Searchlight vì đã lắng nghe mình: “Năm 2014, họ đã nghe ý tưởng điên rồ từ tôi và tin rằng câu chuyện cổ tích về một người cá và một người phụ nữ câm sẽ là một canh bạc ăn chắc.”

Với chiến thắng của “The Shape of Water” trước những “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri,”“Get Out,”“Dunkirk” và “Lady Bird”… tại hạng mục cuối cùng là “Phim xuất sắc nhất”, “The Shape of Water” là phim nhận nhiều giải nhất tại Oscar lần thứ 90.

Đạo diễn del Toro không phải là người Mexico duy nhất hạnh phúc trong đêm trao giải, bởi bộ phim hoạt hình “Coco” tôn vinh văn hóa Mexico cũng được vinh danh với hai giải Phim hoạt hình và Ca khúc trong phim xuất sắc nhất (Remember Me).

Đó là những thông điệp mạnh mẽ gửi tới Tổng thống Mỹ Donald Trump, người chủ trương xây dựng bức tường biên giới với Mexico (thực tế là việc xây dựng đã được bắt đầu), đồng thời cho thấy những người làm điện ảnh ở Hollywood không bàng quan với thời cuộc.

Chiến thắng của cả người Anh

Các hạng mục diễn xuất tỏ ra dễ đoán hơn nhiều khi có những ứng cử viên nổi trội đã giành chiến thắng tại các giải tiền Oscar quan trọng là Quả Cầu Vàng và SAG. Ở hạng mục Nam chính, tài tử gạo cội Gary Oldman đã vượt qua những huyền thoại như Daniel Day-Lewis hay Denzel Washington cùng hai tên tuổi mới là Daniel Kaluuya và Timothee Chalamet để giành giải.

Giống như các tài tử Anh gần đây giành Oscar là Daniel Day-Lewis (vai Lincoln) và Colin Firth (Vua George VI), Oldman đoạt giải nhờ thủ vai một lãnh đạo có thật trong lịch sử là Thủ tướng Anh Winston Churchill. Để đảm nhiệm vai Churchill, Oldman đã dành hơn một năm để nghiên cứu về nhà lãnh đạo này, đồng thời chấp nhận ngồi trên ghế hóa trang tổng cộng hơn 200 giờ khi quay phim. Nam diễn viên 59 tuổi này thậm chí còn bị ngộ độc nicotine sau khi “Darkest Hour” đóng máy, bởi ông đã hút hơn 30.000 USD tiền cigar để nhập vai Churchill.

Đây là đề cử Oscar thứ hai và là lần đầu nhận giải Oscar của Gary Oldman. Ông từng được đề cử năm 2012 ở hạng mục này với vai diễn trong “Tinker Tailor Soldier Spy” nhưng đã thất bại trước tài tử Pháp Jean Dujardin của “The Artist.”

Trước đó, Oldman bị xem là “Nam diễn viên vĩ đại nhất chưa từng giành Oscar.” Sau khi lên bục nhận giải, tài tử người Anh cho biết: “Điện ảnh và quyền lực của nó đã quyến rũ chàng trai trẻ năm nào ở London và cho cậu ấy một giấc mơ” đồng thời hẹn người mẹ 99 tuổi đang xem TV ở nhà: “Bật ấm nước lên, con đang mang Oscar về đây!.”

Ngoài giải Oscar Nam chính, “Darkest Hour” còn nhận được giải dành cho Hóa trang xuất sắc nhất. Các nghệ sĩ hóa trang đã góp công lớn vào thành công của Oldman khi “hóa phép” giúp cho nam diễn viên có ngoại hình khá gày gò này trở nên mập mạp và bệ vệ y như nguyên mẫu Churchill ngoài đời thực.

Nữ quyền và chính trị

Ở hạng mục nữ, vai người mẹ giận dữ và bất lực vì mất con trong “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri” đã đem về cho Frances McDormand giải Oscar thứ hai. Vào năm 1997, bà từng nhận giải Oscar Nữ chính với vai nữ cảnh sát trong “Fargo.”

Ngoài cảm ơn đoàn làm phim, McDormand không quên dành thời gian để đề cao nữ quyền khi đề nghị những nữ nhân được đề cử Oscar trong khán phòng đứng dậy và tuyên bố: “Tất cả chúng ta đều có những câu chuyện để kể và những dự án cần hỗ trợ tài chính!”

“Three Billboards Outside Ebbing, Missouri” còn ẵm thêm một giải diễn xuất khác là Nam diễn viên phụ dành cho Sam Rockwell. Tại hạng mục Nữ diễn viên phụ, Allison Janney với vai người mẹ máu lạnh trong “I, Tonya” không có đối thủ.

Một số cột mốc đáng chú ý khác là việc James Ivory trở thành người cao tuổi nhất giành Oscar ở tuổi 89. Ông được trao giải Kịch bản chuyển thể xuất sắc với tác phẩm “Call Me By Your Name.”

Đạo diễn kiêm biên kịch Jordan Peele trở thành tác giải kịch bản người Mỹ gốc Phi đầu tiên thắng giải “Kịch bản gốc xuất sắc” với phim kinh dị “Get Out,” một bộ phim có đề cập đến vấn đề màu da.

Cùng với việc bom tấn “Black Panther” đang khuynh đảo phòng vé Bắc Mỹ, chiến thắng của “Get Out” cho thấy các nhà làm phim, diễn viên da đen đang thực sự trở thành quyền lực của cả phòng vé lẫn giải thưởng của Viện Hàn lâm.

Các giải kỹ thuật được trao cho các bộ phim được đánh giá cao là “Dunkirk” (Biên tập phim, Hòa âm và Biên tập âm thanh xuất sắc nhất) và “Blade Runner 2049” (Quay phim và Kỹ xảo xuất sắc nhất).

Người dẫn chương trình năm nay là Jimmy Kimmel có nhiều màn pha trò đả động tới chính trị, nhất là khi nói về “Icarus,” tác phẩm nhận giải “Phim tài liệu dài xuất sắc nhất” đề cập tới vấn nạn doping trong thể thao Nga.

Ngoài yếu tố chính trị, phong trào #MeToo đả kích những kẻ dùng quyền thế để lạm dụng tình dục trong làng giải trí cũng có đất trên sân khấu Oscar. Ba nữ nạn nhân của các vụ lạm dụng là Ashley Judd, Salma Hayek và Annabella Sciorra đã xuất hiện để giới thiệu các bài phỏng vấn về phong trào “Time’s Up” và kêu gọi Hollywood cần có sự đa dạng hơn trong chọn lọc vai diễn.

Như thường lệ, sân khấu Oscar dành riêng mục “In Memoriam” để tưởng nhớ những người hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh đã qua đời năm qua như “James Bond” Roger Moore, Chuck Berry hay Jerry Lewis… và Lê Thị Hiệp, nữ diễn viên gốc Việt từng đóng phim về đề tài chiến tranh Việt Nam “Heaven and Earth” của đạo diễn Oliver Stone.

Oscar kết thúc với việc hai ngôi sao kỳ cựu Warrent Beatty và Faye Dunaway được mời trao giải “Phim xuất sắc nhất”. Đây là cơ hội thứ hai cho hai diễn viên lão làng này, sau khi họ từng gây ra sự cố trao nhầm Oscar của “Moonlight” cho “La La Land” vào năm 2017. Lần này, Beatty và Dunaway đã không mắc một sai lầm nào.

Một phái đoàn đặc biệt của Chính phủ Hàn Quốc đã lên đường sang thăm Bình Nhưỡng nhằm đáp lại hai chuyến thăm của phái đoàn cấp cao Triều Tiên tham dự lễ khai mạc và bế mạc Olympic mùa Đông PyeongChang 2018.

Sự góp mặt của bà Kim Yo-jong – em gái và là cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trong thành phần phái đoàn đầu tiên dự lễ khai mạc Olympic PyeongChang rõ ràng đã “mở ra cánh cửa” cho cải thiện quan hệ liên Triều.

Phái đoàn đặc biệt của Hàn Quốc thăm Triều Tiên gồm 10 người, trong đó có 5 quan chức cấp cao và 5 quan chức cấp chuyên viên, do Chánh Văn phòng an ninh quốc gia Phủ Tổng thống Chung Eui-yong dẫn đầu. Trong số các quan chức cấp cao còn có Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia (NIS) Seo Hoon, Thứ trưởng Bộ Thống nhất Chun Hae-sung…

Hiện ông Chung Eui-yong là người đứng đầu phụ trách kênh ngoại giao với Mỹ của Chính phủ Hàn Quốc, trong khi ông Seo Hoon là người chịu trách nhiệm về tất cả các vấn đề liên quan đến Triều Tiên dưới chính quyền của Tổng thống Moon Jae-in. Cả hai ông đều gặp bà Kim Yo Jong và các quan chức Triều Tiên khác trong chuyến thăm của họ tới Hàn Quốc đầu tháng 2 vừa qua.

Theo Phủ Tổng thống Hàn Quốc, trong chuyến thăm kéo dài 2 ngày này, phái đoàn dự kiến sẽ gặp các quan chức cấp cao của Triều Tiên, trao đổi các biện pháp cải thiện quan hệ liên Triều. Bên cạnh đó, phái đoàn Hàn Quốc cũng sẽ chuyển thư tay của Tổng thống Moon Jae-in tới Chủ tịch Đảng Lao động Triều Tiên Kim Jong-un và hai bên sẽ bàn thảo các vấn đề liên quan đến Hội nghị thượng đỉnh liên Triều.

Ngay sau khi kết thúc chuyến thăm Bình Nhưỡng, Chánh Văn phòng An ninh Quốc gia Chung Eui-yong và Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia Seo Hoon sẽ tới Washington để chia sẻ kết quả chuyến công du Triều Tiên và thảo luận hợp tác Hàn-Mỹ trong vấn đề Triều Tiên.

Phát biểu với báo giới trước khi lên đường sang Triều Tiên, ông Chung Eui-yong cho hay sẽ đề cập đến “giải pháp kiên định và chân thành” của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in về việc duy trì cuộc đối thoại và sự tiến bộ trong quan hệ giữa hai miền Triều Tiên – vốn đã được thúc đẩy nhân sự kiện Olympic mùa Đông PyeongChang, nhằm hướng tới mục tiêu phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên. Ông cũng cho biết dự định tiến hành các cuộc thảo luận chi tiết về cách thức thúc đẩy các cuộc đối thoại không chỉ giữa Triều Tiên với Hàn Quốc mà còn giữa Bình Nhưỡng với Mỹ và cộng đồng quốc tế.

Phát biểu với báo giới, Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha nhấn mạnh thông qua chuyến thăm này của đặc phái viên Hàn Quốc Chung Eui-yong, Seoul hy vọng có thể thăm dò sâu hơn ý định của Triều Tiên trong việc đàm phán với Mỹ, đặc biệt sau khi cả Bình Nhưỡng và Washington đều ngỏ ý sẵn sàng đàm phán với nhau.

Bà nhấn mạnh Hàn Quốc hiểu rằng “đối thoại liên Triều và những tiến triển trong quan hệ giữa hai miền Triều Tiên không thể thu được kết quả nếu thiếu tiến triển trong nỗ lực giải quyết hòa bình vấn đề hạt nhân của Triều Tiên.”

Ngoại trưởng Hàn Quốc hoan nghênh việc Triều Tiên tham dự Olympic như một “động thái tích cực,” song cảnh báo việc Triều Tiên thử thêm hạt nhân và tên lửa “chắc chắn sẽ phá hỏng bầu không khí đối thoại.”

Tuy nhiên, các đảng phái Hàn Quốc đã đưa ra những phản ứng trái ngược nhau trước việc chính phủ quyết định cử đặc phái viên sang Triều Tiên.

Đảng Dân chủ cầm quyền đã hoan nghênh kế hoạch của ông Moon về việc cử đặc phái viên sang Triều Tiên là biện pháp “kịp thời,” đồng thời cho rằng động thái trên sẽ tác động tích cực đối với mối quan hệ liên Triều cũng như mối quan hệ giữa Bình Nhưỡng và Washington.

Trong khi đó, chủ tịch đảng Hàn Quốc Tự do đối lập chính tại Hàn Quốc Hong Joon-pyo nhận định chính sách can dự với Triều Tiên của Tổng thống Moon Jae-in là một sự nhân nhượng đối với phía Bình Nhưỡng. Chính trị gia này cảnh báo chính sách hòa dịu này của Tổng thống Moon đang gây rạn nứt cho sự hợp tác giữa Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản, phá vỡ thế cân bằng về sức mạnh quân sự trên Bán đảo Triều Tiên, cũng như đẩy tình hình an ninh của Hàn Quốc vào thế nguy hiểm.

Còn đảng Bareunmirae đối lập tại Hàn Quốc đề nghị Tổng thống Moon Jae-in cử đặc phái viên sang Mỹ nhằm đảm bảo việc phối hợp chặt chẽ các chính sách liên quan đến Triều Tiên.

Theo quan điểm của đảng Bareunmirae, Tổng thống Moon Jae-in cần khẳng định rõ ông ưu tiên việc phối hợp chính sách chặt chẽ giữa Hàn Quốc và Mỹ bằng cách cử đặc phái viên sang Mỹ hoặc tiến hành hội đàm trực tiếp với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bình luận về động thái trên của Hàn Quốc, Tokyo đã kêu gọi Seoul hối thúc Bình Nhưỡng tham gia các cuộc đàm phán cấp cao sắp tới về việc phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên.

Phát biểu tại cuộc họp báo trước thềm các cuộc đàm phán liên Triều ở Bình Nhưỡng, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nêu rõ: “Việc kêu gọi Triều Tiên cam kết chắc chắn từ bỏ hoàn toàn các chương trình tên lửa và hạt nhân cũng như có những bước đi cụ thể hướng tới mục tiêu này là vô cùng quan trọng.” Theo ông, Seoul cần lưu ý rằng những cuộc đàm phán liên Triều trước đây không ngăn chặn được Triều Tiên phát triển kho vũ khí hạt nhân.

Cho dù Hàn Quốc và Triều Tiên đang trong “giai đoạn hòa giải” hiếm hoi, vốn được thúc đẩy bởi một loạt động thái tích cực nhân sự kiện Olympic mùa Đông, Nhật Bản vẫn tỏ ra thận trọng về đối thoại giữa hai miền Triều Tiên, đồng thời cảnh báo rằng thế giới không chấp nhận Triều Tiên là một cường quốc hạt nhân.

Theo Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản, Hàn-Mỹ-Nhật cần hợp tác chặt chẽ trong vấn đề Triều Tiên và nước này sẽ không thay đổi chính sách về việc “gây áp lực tối đa” đối với Bình Nhưỡng.

Trong khi đó, Thư ký báo chí của Nhà Trắng Sarah Sanders cho biết Mỹ hoan nghênh “mọi bước đi có thể dẫn tới phi hạt nhân hóa Triều Tiên,” đồng thời nhấn mạnh “mục tiêu cuối cùng là phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên.”

Giới phân tích cũng tỏ ra thận trọng về động thái trên của Hàn Quốc, khi cho rằng không nên mong đợi nhiều về chuyến thăm Triều Tiên này, đồng thời kêu gọi Seoul tiến hành thêm bước tiếp cận thực tế trong ngắn hạn nhằm đưa Bình Nhưỡng thoát khỏi thế bao vây và hướng đến đối thoại.

Giáo sư Kim Yeon-chul thuộc Đại học Inje nhấn mạnh sự cần thiết phải hiểu rõ ý định chính xác của Triều Tiên, nhất là khi vẫn tồn tại những quan điểm trái ngược nhau giữa Mỹ và Triều Tiên.

Chưa rõ liệu việc Hàn Quốc cử đặc phái viên đến Triều Tiên có thể mở đường cho một cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều hay không, nhất là trong bối cảnh Mỹ và Hàn Quốc sẽ nối lại các cuộc tập trận thường niên sau Thế vận hội dành cho người khuyết tật (Paralympic) PyeongChang từ ngày 9-18/3 tới, song đây chắc chắn là một động thái “tiếp nhiệt” nữa nhằm “hâm nóng” mối quan hệ giữa hai miền Triều Tiên sau những căng thẳng tưởng chừng đẩy Bán đảo Triều Tiên đến “miệng hố chiến tranh”./.