“Suy nghĩ bình đẳng, xây dựng thông minh và sáng tạo để thay đổi” – Liên hợp quốc đã chọn chủ đề này cho Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 năm nay, với mục tiêu tập trung vào việc tiếp tục nâng cao nhận thức và những phương thức sáng tạo để thúc đẩy bình đẳng giới, trao thêm quyền cho phụ nữ.

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và kỷ nguyên số với sự ứng dụng rộng rãi các tiến bộ công nghệ đã tạo điều kiện thuận lợi để giải phóng phụ nữ và thúc đẩy bình đẳng giới. Tuy nhiên, những thách thức đặt ra cũng không nhỏ, đặc biệt trong lĩnh vực việc làm.

Nguy cơ gia tăng sự bất bình đẳng giới trong một xã hội tự động hóa và kết nối cũng ngày càng hiện hữu.

Bản thân khả năng tiếp cận, tham gia vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 của nữ giới và nam giới cũng không cân bằng trên toàn cầu, chủ yếu bởi phụ nữ luôn chịu nhiều rào cản từ gia đình và xã hội.

Nguy cơ gia tăng sự bất bình đẳng giới trong một xã hội tự động hóa và kết nối cũng ngày càng hiện hữu. Sáng tạo và công nghệ đem lại những cơ hội chưa từng có, song xu hướng hiện nay cho thấy phụ nữ đang bị yếu thế trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học và thiết kế. Điều này ngăn họ phát triển và thay đổi các định kiến về giới tính nhằm mang lại những tiến bộ mang tính chuyển biến trong xã hội.

Thúc đẩy bình đẳng giới trong kỷ nguyên số, vì thế vẫn được coi là một trong những mục tiêu chủ chốt của Liên hợp quốc, xuất phát từ thực tế rằng hiện vẫn còn tồn tại nhiều khoảng cách, khi cùng đóng góp như nhau cho xã hội nhưng phụ nữ lại không được ghi nhận thành quả xứng đáng.

Theo Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), trung bình trên thế giới phụ nữ được trả lương chỉ bằng 63% so với đàn ông. Mức cách biệt này sẽ mất 202 năm để thu hẹp bởi chúng quá lớn và sự thay đổi diễn ra quá chậm.

Khoảng cách lớn nhất về lương tồn tại ở các quốc gia Trung Đông như Yemen, Syria và Iraq, khi phụ nữ chỉ nhận được 30% số tiền so với những gì đàn ông kiếm được. Ngay tại Liên minh châu Âu (EU), nữ giới có thu nhập theo giờ thấp hơn nam giới trung bình 16,3%.

Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết trên thế giới chỉ có sáu nền kinh tế trao cho nữ giới và nam giới quyền lợi pháp lý bình đẳng trong các lĩnh vực có tác động đến công việc của họ. Nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn thì sẽ cần 170 năm để xóa bỏ khoảng cách về kinh tế giữa nữ giới và nam giới.

Sẽ cần 170 năm để xóa bỏ khoảng cách về kinh tế giữa nữ giới và nam giới.  

Lĩnh vực chính trị cũng trong tình trạng tương tự với 17 quốc gia có nhà lãnh đạo nữ, trong khi tỷ lệ bộ trưởng và nghị sỹ trung bình tại mỗi quốc gia lần lượt chỉ là 18% và 24%. Ngay ở Nghị viện châu Âu, số đại biểu nữ chỉ chiếm 36,1%. Tại châu Âu nói chung, chỉ có khoảng 30% nghị sĩ là phụ nữ và chỉ có 3 trên 28 quốc gia thành viên EU là Thụy Điển, Phần Lan và Tây Ban Nha có số nghị sỹ nữ đạt 40%.

Trong các lĩnh vực đòi hỏi tính sáng tạo như nghệ thuật và công nghệ, chỉ có 7% đạo diễn và 20% biên kịch trên thế giới là phụ nữ. Nghiên cứu về thị trường nghệ thuật toàn cầu cho thấy các tác phẩm của phụ nữ có giá trị đấu giá thấp hơn so với của nam giới.

Các chuyên gia nhận định sự chênh lệch rõ nét trong hệ thống bảo vệ sở hữu trí tuệ đã phản ánh sự bất bình đẳng giới trong đời sống kinh tế và xã hội. Tại hầu hết các nước, có rất ít phụ nữ theo học khoa học, kỹ thuật, công nghệ và y học. Điều này khiến tỷ lệ phụ nữ làm việc trong những ngành sáng tạo công nghệ là rất thấp.

Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều định kiến “trói buộc” phụ nữ trong vai trò truyền thống thay vì được tạo điều kiện trở thành các nhà lãnh đạo. Những “rào cản vô hình” khiến những phụ nữ tài năng bị lỡ mất cơ hội trong công việc so với đồng nghiệp nam khi họ lập gia đình và có con. Nếu như không có sự thay đổi, vòng tuần hoàn này sẽ lặp lại, các bé gái và phụ nữ của thế hệ tiếp theo sẽ không có hình mẫu để truyền cảm hứng và phát huy tối đa năng lực tiềm tàng.

Trên thực tế, nhiều nước cũng đã có những chính sách để xóa bỏ tình trạng phân biệt đối xử với phụ nữ.

Tại Nhật Bản, để thực hiện mục tiêu “Womenomics,” thúc đẩy vai trò quan trọng của phụ nữ trong công cuộc tái thiết nền kinh tế, Thủ tướng Shinzo Abe đã điều chỉnh hàng loạt chính sách để “cởi trói” và trao quyền cho phụ nữ, giúp cả triệu phụ nữ tham gia thị trường lao động trong khi vẫn chu toàn cuộc sống gia đình.

Nhiều nước cũng đã có những chính sách để xóa bỏ tình trạng phân biệt đối xử với phụ nữ. 

Ngay tại vương quốc Hồi giáo Saudi Arabia có tư tưởng bảo thủ, chính phủ cũng đã công bố những đạo luật mang tính bước ngoặt, như cho phép phụ nữ được một mình lái xe, giúp họ có thể tham gia hoạt động cộng đồng dễ dàng hơn.

Iceland đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới quy định việc trả lương cho nam giới nhiều hơn nữ giới là trái pháp luật.

Những nỗ lực trên sẽ góp phần đem lại những chuyển biến to lớn trong xã hội. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu trong Chương trình nghị sự phát triển bền vững về bình đẳng giới và trao quyền cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái vào năm 2030, thế giới còn rất nhiều việc phải làm.

Trong thông điệp nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ năm nay, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nêu rõ, bình đẳng giới và quyền của phụ nữ là nền tảng cho sự tiến bộ về hòa bình và an ninh, quyền con người và sự phát triển bền vững trên quy mô toàn cầu.

Khi công nghệ ngày càng phát triển thì sự đóng góp của phụ nữ cho sự tiến bộ xã hội là vô cùng quan trọng. Thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ, đặc biệt là trong các lĩnh vực an sinh xã hội, tiếp cận các dịch vụ công cộng và cơ sở hạ tầng bền vững, có vai trò quyết định trong một thế giới đang tiến vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Từ nhận thức tới hành động, một tư duy đổi mới và cách thức sáng tạo, cân bằng sẽ là chìa khóa để thực hiện mục tiêu xóa bỏ rào cản và thúc đẩy bình đẳng giới trên toàn cầu./.

Ba tuần trước khi Anh chính thức rời Liên minh châu Âu (EU) theo kế hoạch, chưa có thỏa thuận nào được Hạ viện Anh thông qua, nguy cơ Brexit không thỏa thuận tốn kém đủ đường vẫn treo lơ lửng.

Mọi thứ đều rõ ràng trong “ván bài Brexit” của Chính phủ Anh, từ phiên bỏ phiếu lần hai tại hạ viện chắc chắn sẽ diễn ra vào ngày 12/3 tới, cho đến hướng đi của Thủ tướng Theresa May trong 5 ngày nước rút tới vẫn là kiên trì tìm kiếm những ràng buộc pháp lý với điều khoản “rào chắn” về vấn đề biên giới trên đảo Ireland.

Điều then chốt, là những ràng buộc mà Anh có được sau các cuộc đàm phán lại với EU để hiện thực hóa các kế hoạch trên, thì lại không rõ ràng.

Ba tuần trước khi Anh chính thức rời EU theo kế hoạch, chưa có thỏa thuận nào được Hạ viện Anh thông qua

Trong thỏa thuận Brexit mà Anh và EU đạt được hồi tháng 11/2018 sau gần 2 năm đàm phán chật vật, điều khoản “rào chắn” đã được đưa vào như chìa khóa tháo gỡ bế tắc khi cho phép duy trì đường biên giới mềm, không chốt chặn kiểm soát giữa vùng Bắc Ireland thuộc Anh và Cộng hòa Ireland. Đây là đường biên giới trên bộ duy nhất giữa Anh và EU hậu Brexit.

Thông thường, hai bên sẽ thiết lập đường biên giới cứng nếu không có thỏa thuận nào đạt được. Nhưng điều này chẳng khác nào mồi lửa làm tái bùng phát những mâu thuẫn tại vùng Bắc Ireland, bởi ở đây luôn tồn tại một phe ủng hộ là một phần trọn vẹn trong Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, một phe muốn tách khỏi để sáp nhập với Cộng hòa Ireland.

Mâu thuẫn này từng là nguyên nhân khiến gần 3.500 người thiệt mạng trong cuộc xung đột kéo dài từ năm 1968 đến năm 1998, trước khi thỏa thuận “Thứ Sáu tốt lành” được ký kết.

Theo điều khoản “rào chắn,” Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland ở lại Liên minh thuế quan EU, trong khi vùng Bắc Ireland duy trì mối quan hệ gần gũi hơn và ở lại Thị trường chung EU cho tới khi hai bên đạt thỏa thuận thương mại.

Tuy nhiên, chính điều khoản này đã gây chia rẽ sâu sắc trong chính trường Anh và dẫn tới thất bại cay đắng của Chính phủ Anh trong cuộc bỏ phiếu tại hạ viện hồi giữa tháng 1/2019. Chính phủ Anh sau đó kiên trì đàm phán lại với EU, tìm kiếm những thay đổi mang tính ràng buộc pháp lý đề điều khoản này được chấp nhận tại hạ viện.

Cuộc đàm phán mới nhất tại Brussels ngày 5/3 kết thúc với kết quả không thể đáng thất vọng hơn. Không có tiến triển, không có giải pháp đột phá là những gì truyền thông có thể miêu tả về cuộc gặp kéo dài 3 giờ.

Các quan chức EU đều tỏ ra quan ngại, trưởng đoàn đàm phán Brexit của EU Michel Barnier thông báo hiện vẫn chưa có giải pháp nào đạt được đồng thuận.

Khả năng Anh và EU có thể tiến tới thỏa thuận trong cuối tuần này rất thấp

Trong khi đó, phía Anh tỏ ra thận trọng. Người phát ngôn của Thủ tướng Anh cho biết các cuộc đàm phán kỹ thuật ở cấp thấp hơn vẫn tiếp diễn, đồng thời tái khẳng định mục tiêu của chính phủ là tìm ra những thay đổi mang tính ràng buộc về pháp lý để Anh không mắc kẹt trong điều khoản “rào chắn” vô thời hạn. Khả năng hai bên có thể tiến tới thỏa thuận trong cuối tuần này rất thấp, đồng nghĩa với việc các cuộc đàm phán sẽ tiếp diễn cho tới sát ngày 12/3.

Một số quan chức EU cũng hướng tới kịch bản nếu các nhà đàm phán có thể đạt được một thỏa thuận trong cuối tuần này, bà May sẽ lập tức tới Brussels để ký kết và mang thỏa thuận về nước chỉ 1 ngày trước khi cuộc bỏ phiếu diễn ra.

28 lãnh đạo quốc gia thành viên EU, gồm cả bà May, sẽ quyết định trong hội nghị thượng đỉnh EU vào ngày 21-22/3 tới về việc có nên gia hạn thời gian đàm phán, qua đó trì hoãn hạn chót Brexit vào ngày 29/3 tới, hay không.

Trong khi kiên trì theo đuổi đàm phán, bà May cũng tìm cách tiếp cận lá phiếu của nghị sĩ trong nước khi cho phép Công đảng đối lập thêm nhiều cơ hội lên tiếng về quyền của người lao động hậu Brexit.

Với đảng Bảo thủ cầm quyền, để xoa dịu và tìm kiếm sự ủng hộ từ những người chủ trương Brexit lẫn những người ủng hộ EU, chính phủ hiện đang thúc đẩy một đề xuất nhằm tìm các giải pháp thay thế điều khoản “rào chắn.”

Việc tìm các giải pháp thay thế điều khoản trên là yêu cầu đặc biệt của các nghị sỹ hoài nghi châu Âu trong đảng Bảo thủ, vốn kịch liệt phản đối thỏa thuận Brexit, nhưng gợi ý rằng có thể đồng ý với một thỏa thuận sửa đổi nếu điều khoản “rào chắn” chỉ mang tính tạm thời, hoặc Anh có thể đơn phương chấm dứt hiệu lực của điều khoản này.

Những động thái trên cho thấy tuy kết quả đàm phán không giúp Chính phủ Anh nhích thêm một chút nào tới mục tiêu đề ra, nhưng họ vẫn tiếp tục đặt cược vào ván bài này với khẳng định “EU muốn giải quyết vấn đề.”

Nếu thỏa thuận Brexit vẫn không nhận được sự ủng hộ, Hạ viện Anh sẽ tiếp tục bỏ phiếu về khả năng Brexit không thỏa thuận hoặc trì hoãn Brexit

Nếu sau mọi nỗ lực của chính phủ, thỏa thuận Brexit vẫn không nhận được sự ủng hộ trong cuộc bỏ phiếu ngày 12/3, Hạ viện Anh sẽ tiếp tục bỏ phiếu về các khả năng gồm Brexit không thỏa thuận hoặc trì hoãn Brexit.

EU sẽ theo dõi chặt chẽ các diễn biến tại Hạ viện Anh trong tuần tới, nhưng rất ít ý kiến tại Brussels tin rằng thỏa thuận Brexit sẽ được ủng hộ.

Một quan chức ngoại giao EU cho rằng mọi thứ vẫn “dậm chân tại chỗ,” giờ chỉ còn chờ đợi xem thời gian trì hoãn sẽ kéo dài bao lâu sau cuộc bỏ phiếu.

Khi lo ngại ngày càng dâng cao hai bên bờ eo biển Manche, rằng một Brexit không có thỏa thuận đang kéo đến gần, EU lại nhẹ nhàng gợi ý London về khả năng trì hoãn Brexit.

Song song với lời hứa EU sẵn sàng chấp nhận thay đổi cần thiết để thỏa thuận Brexit được ủng hộ, trưởng đoàn đàm phán Brexit của EU còn bày tỏ rằng các lãnh đạo EU sẽ đồng thuận nếu Anh đề nghị hoãn hạn chót rời khỏi khối, để có thêm thời gian cho hạ viện nước này chính thức phê chuẩn một thỏa thuận Brexit cuối cùng.

Thủ tướng May cũng có phần dao động, tuần trước đã mở đường cho một “khoảng gia hạn” Brexit ngắn, mà nhiều ý kiến tại EU cho rằng có thể đến cuối tháng 6, thậm chí dài hơn.

Một quan chức EU nhận định nếu thỏa thuận được ủng hộ trong cuộc bỏ phiếu lần 2, Brexit vẫn cần gia hạn trong thời gian ngắn để Anh hoàn tất các quy trình pháp lý. Nếu không được thông qua, một quãng gia hạn ngắn sẽ không giúp giải quyết vấn đề, vì vậy ít nhất là Brexit sẽ kéo dài thêm 6 tháng, có thể là 9 tháng, hay thậm chí là một đến 2 năm và cũng không loại trừ khả năng Brexit không diễn ra.

Rốt cuộc thì tình cảnh Brexit của nước Anh tới giờ phút này vẫn là “giữa ngã ba đường.” Chính phủ của Thủ tướng May thì rõ ràng không còn cách nào khác phải “chơi tới cùng” trong ván bài nhiều rủi ro mà họ đã đặt cược.

Thắng hay thua, phụ thuộc vào những nỗ lực cuối cùng của Thủ tướng May trong khoảng thời gian còn lại trước cuộc bỏ phiếu quyết định ngày 12/3./.

Theo thống kê mới cập nhật từ Ngân hàng Nhà nước, tổng tài sản hệ thống ngân hàng Việt Nam tính đến hết năm 2018 đạt trên 10,8 triệu tỷ đồng, tăng 8,23% so với hồi đầu năm. Trong đó, tổng lợi nhuận trước thuế của những ngân hàng này đạt xấp xỉ 100.000 tỷ đồng, tăng 35% so với năm trước.

Nếu như các năm trước, tốp ngân hàng thay phiên nhau dẫn đầu lợi nhuận thường rơi vào 3 “ông lớn” là Vietcombank, VietinBank, BIDV thì “bảng xếp hạng” năm 2018 đã có sự thay đổi rõ rệt với sự “lột xác” của các ngân hàng thương mại như Techcombank, VPBank…

Dù lợi nhuận không phản ánh toàn diện hiệu quả hoạt động của ngân hàng, nhưng vẫn được xem là một chỉ số phân định thứ hạng. Đáng chú ý, đây cũng là lần đầu trong nhiều năm qua, bảng xếp hạng này đã có sự xáo trộn lớn.

Giai đoạn từ 2016 trở về trước, 3 “ông lớn” Vietcombank, VietinBank, BIDV luôn dẫn đầu, thay phiên nhau vị trí quán quân lợi nhuận trong lĩnh vực ngân hàng. Cuộc bám đuổi lợi nhuận của 3 nhà băng này cực kỳ sát sao trong những năm 2014-2016 có năm chỉ hơn nhau vài trăm tỷ đồng.

Ở giai đoạn đó VietinBank liên tục dẫn đầu, nhưng tới năm 2017 phải nhường lại vị trí quán quân cho Vietcombank và từ đó đến nay ngân hàng này vẫn không ngừng củng cố vị trí của mình, ngày càng bỏ xa những ngân hàng còn lại.

Năm 2018, Vietcombank đã đạt được nhiều kết quả tích cực với lợi nhuận trước thuế đạt 18.016 tỷ đồng, tăng 63,5% so với cùng kỳ 2017, là mức tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm qua và cao nhất trong các ngân hàng. Lợi nhuận hợp nhất đạt 18.356 tỷ đồng, thực hiện 138% kế hoạch đại hội cổ đông, tăng 62% so với 2017.

Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank Nghiêm Xuân Thành cho biết, phương châm hoạt động trong năm qua của ngân hàng theo định hướng “mua buôn bán lẻ” với 3 trụ cột là bán lẻ, dịch vụ, kinh doanh vốn và đầu tư. Tín dụng tăng trưởng tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên; vốn huy động từ các nguồn giá rẻ tăng mạnh (vốn bán buôn) giúp ngân hàng giảm chi phí huy động vốn và gia tăng hiệu quả hoạt động.

Vietcombank cũng là ngân hàng đi đầu về quản trị rủi ro khi là ngân hàng đầu tiên được áp dụng Basel II theo phương pháp tiêu chuẩn, đã được Ngân hàng Nhà nước trao quyết định vào cuối tháng 11/2018.

Lần đầu trong nhiều năm qua, bảng xếp hạng này đã có sự xáo trộn lớn.  

Một “ông lớn” khác là BIDV. Trong mấy năm qua, ngân hàng này vẫn có sự tăng trưởng nhưng không có sự đột phá. Nguyên nhân là bởi 4 năm nay BIDV không được tăng vốn điều lệ và chưa tìm được đối tác chiến lược nước ngoài. Tuy nhiên, trong năm 2018 BIDV cũng đã nhiều lần đối thoại với ngân hàng KEB Hana (Hàn Quốc) và hy vọng trong năm 2019 ngân hàng này có thể hoàn tất giao dịch bán vốn trong thời gian sớm nhất.

Trong khi đó, VietinBank do phải trích lập dự phòng rủi ro nhiều cộng với việc từ năm 2014 đến nay cũng chưa tăng được vốn điều lệ, dẫn tới ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng. Không tăng được vốn điều lệ, các chỉ tiêu tăng trưởng tại VietinBank đã được khai thác đến gần giới hạn, đặc biệt về tín dụng.

Kết thúc năm 2018, VietinBank đã không công bố con số lợi nhuận dẫn tới lần đầu tiên không có tên trong tốp 5 lợi nhuận ngân hàng. Tại hội nghị tổng kết hoạt động kinh doanh, Chủ tịch Hội đồng quản trị VietinBank Lê Đức Thọ cho biết lợi nhuận “sẽ tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới đây.”

Ở nhóm ngân hàng cổ phần tư nhân, MB một thời vẫn tự hào là ngân hàng sinh lời nhiều nhất, thì đến nay điều ấy đã trở thành dĩ vãng.

Báo cáo tài chính vừa công bố cho thấy, ngân hàng MB hợp nhất đạt hơn 7.000 tỷ đồng lãi trước thuế trong năm 2018, trong khi đó, các “đàn em” trước đây là Techcombank và VPBank lại bứt tốc mạnh mẽ và đạt lợi nhuận tương ứng 10.661 tỷ đồng và 9.200 tỷ đồng trong năm vừa rồi, một con số ngoài sức tưởng tượng của nhiều người và cùng chia nhau ngôi vị quán quân, á quân trong bảng xếp hạng lợi nhuận nhóm tư nhân.

Thực tế thì từ năm 2017, lợi nhuận của BIDV, VietinBank đã gần như bị Techcombank bắt kịp. Trước khi vượt qua 2 “đại gia” này, Techcombank đã tạo nên hiện tượng khi liên tiếp tăng trưởng theo cấp số nhân, bỏ qua nhiều ngân hàng tư nhân lớn như MB, Sacombank để lọt vào tốp 5.

“Trong năm qua, Techcombank tập trung vào mảng dịch vụ cho khách hàng, đặc biệt là khách hàng cá nhân. Chúng tôi cũng đã phát triển các dịch vụ online, mobile cho khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ giúp cho mọi người giao dịch rẻ hơn, thuận tiện hơn, số tiền không kỳ hạn được gửi trong ngân hàng nhiều hơn. Một trong những thành công lớn của ngân hàng là số tiền không kỳ hạn trong Techcombank tăng rất cao, bằng 29% trên tổng huy động. Như vậy đã giảm chi phí huy động cho Techcombank,” ông Nguyễn Lê Quốc Anh, Tổng Giám đốc Techcombank chia sẻ.

Với VPBank, đây cũng là một “hiện tượng” nổi lên từ năm 2015 nhưng thực sự bứt phá ở năm 2017 với con số lợi nhuận được công bố đạt 8.100 tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với năm trước đó và năm 2018 mặc dù con số không đạt được như kỳ vọng nhưng vẫn ở mức cao và bỏ xa Agribank, MB để tiến sát đến VietinBank, Vietcombank, BIDV, nằm trong tốp 5 nhà băng tăng trưởng nhất.

Đây cũng là ngân hàng tư nhân đầu tiên của Việt Nam lọt vào danh sách 500 ngân hàng có giá trị thương hiệu cao nhất toàn cầu do Brand Finance (Công ty tư vấn định giá thương hiệu hàng đầu thế giới) công bố. Lãnh đạo VPBank cho biết, việc nằm trong danh sách 500 ngân hàng có giá trị thương hiệu cao nhất toàn cầu là kết quả trong nhiều năm liên tục nỗ lực cải tiến mô hình kinh doanh, đầu tư vào công nghệ, chất lượng dịch vụ nhằm đáp ứng ngày một tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

Theo kết quả điều tra của Vụ Dự báo thống kê (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) trong năm 2019 có khoảng 88% tổ chức tín dụng kỳ vọng tình hình kinh doanh tiếp tục cải thiện hơn so với năm 2018. Trong đó, có 35% tổ chức tín dụng dự báo tình hình kinh doanh sẽ “cải thiện nhiều.”

Lý do là bởi môi trường kinh doanh của các tổ chức tín dụng đã và đang tiếp tục được cải thiện mạnh mẽ. Hai nhân tố chủ quan “Chính sách, dịch vụ chăm sóc khách hàng của các tổ chức tín dụng” và “Khả năng sáng tạo, cải tiến sản phẩm của tổ chức tín dụng” cùng hai nhân tố khách quan “Cầu của nền kinh tế đối với sản phẩm dịch vụ của tổ chức tín dụng” và “Điều kiện kinh doanh, tài chính của khách hàng” được chú trọng và kỳ vọng.

Môi trường kinh doanh của các tổ chức tín dụng đã và đang tiếp tục được cải thiện mạnh mẽ.

Là một trong những ngân hàng có con số lợi nhuận không được như kỳ vọng, Chủ tịch Hội đồng quản trị VietinBank Lê Đức Thọ cho biết năm 2019 sẽ tập trung cải thiện hiệu quả, duy trì tốc độ tăng trưởng hợp lý gắn với quản lý tốt chất lượng tăng trưởng. Ngân hàng này cũng sẽ cải thiện NIM (thu nhập lãi thuần của ngân hàng), quản trị tốt chi phí vốn; cải thiện mạnh mẽ chất lượng dịch vụ, phát triển đa dạng sản phẩm, dịch vụ hiện đại, chuyển dịch mạnh cơ cấu thu nhập theo hướng tăng thu ngoài lãi…

Người đứng đầu VietinBank cho biết, thách thức trong năm 2019 là toàn hệ thống phải nâng cao năng lực tài chính. “Nhiều năm trở lại đây, VietinBank đã chủ động thực hiện đồng bộ các biện pháp nhằm tăng vốn tự có, tuy nhiên các biện pháp thực hiện đã được khai thác tới hạn, tỷ lệ sở hữu nhà nước tại VietinBank đã ở mức tối thiểu (64,46%), tỷ lệ sở hữu của cổ đông nước ngoài đã đạt tới 30%. Do đó để năng cao năng lực tài chính, đảm bảo nguồn vốn đáp ứng các yêu cầu về tỷ lệ đảm bảo an toàn, VietinBank rất cần được Chính phủ phê duyệt phương án tăng vốn điều lệ để phát triển hoạt động kinh doanh, phục vụ tăng trưởng kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô,” ông Thọ nhấn mạnh.

Mặc dù đạt mức tăng trưởng rất ấn tượng trong năm vừa qua nhưng ông Nguyễn Quang Dũng, Tổng Giám đốc Vietcombank vẫn cho biết, trong năm 2019 ngân hàng này sẽ đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng cao ngay từ đầu năm, đặc biệt là tín dụng ngắn hạn để nâng cao hiệu quả và hỗ trợ mở rộng dịch vụ, kiểm soát chặt chẽ tín dụng trung dài hạn.

Vietcombank cũng xác định tăng cường quan hệ với các khách hàng là tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp lớn để thiết lập, duy trì, gia tăng thị phần tiền gửi tại Vietcombank. Bên cạnh đó, Vietcombank cũng xác định mục tiêu tập trung thu hồi nợ xấu, nợ đã xử lý dự phòng rủi ro, tăng cường công tác kiểm tra giám sát, phát triển nguồn nhân lực…

Còn đối với Techcombank, lãnh đạo ngân hàng này đặt mục tiêu trong năm nay phải đạt chuẩn mực quốc tế về an toàn vốn (Basel II).

Ông Nguyễn Lê Quốc Anh, Tổng Giám đốc Techcombank cho biết đơn vị này đã đạt được tỷ lệ an toàn vốn rất tốt, dựa trên huy động vốn cho ngân hàng và không cần tăng thêm.

Và hơn hết, sự cạnh tranh quyết liệt của các doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ đem lại lợi ích thiết thực cho khách hàng.

“Hiện nay với vốn chủ sở hữu Techcombank đã có được sẽ giúp ngân hàng tăng trưởng trong nhiều năm tới, giúp Techcoombank đầu tư thêm các công nghệ kỹ thuật để đảm bảo các dịch vụ cho khách hàng ngày càng tốt hơn,” ông Quốc Anh nói.

Với những chiến lược cụ thể của các “đại gia,” cuộc đua trong tốp 5 ngân hàng có lợi nhuận lớn nhất Việt Nam của năm 2019 hứa hẹn sẽ đem lại một bức tranh sống động. Và hơn hết, sự cạnh tranh quyết liệt của các doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ đem lại lợi ích thiết thực cho khách hàng…/.

Ngô Thanh Vân vẫn tự nhận mình là “con thiêu thân” trong công việc với khát vọng góp phần đưa điện ảnh Việt “ra khơi,” sánh vai cùng bạn bè quốc tế. Trong guồng quay ấy, “đả nữ” của màn ảnh Việt trở thành “bà chằn hét ra lửa” với các cộng sự.

“Ở công ty hay trên phim trường, không ít người vẫn gọi tôi là ‘Ngô Thị Hành’ đấy!” Ngô Thanh Vân chia sẻ.

Với bộ môn nghệ thuật thứ bảy, Ngô Thanh Vân không chỉ có đam mê mà còn cả những tham vọng (với những tính toán, hoạch định chiến lược khôn ngoan bằng một cái “đầu lạnh”).

– Chị chia sẻ rằng, “Hai Phượng” (đạo diễn Lê Văn Kiệt) sẽ là bộ phim cuối cùng chị tham gia diễn xuất với hình ảnh “đả nữ.” Phải chăng, Ngô Thanh Vân đã mệt với những màn đánh đấm bạo lực?

Ngô Thanh Vân: Đó không phải là lý do. Nếu mệt, tôi sẽ cho phép mình nghỉ ngơi để nạp, tái tạo năng lượng. Tôi dừng lại cũng không phải vì sợ hình ảnh của mình bị cũ, nhàm chán với vai trò “đả nữ.”

Thực chất, tôi muốn dồn sức cho vai trò nhà sản xuất phim.

– Vai trò nhà sản xuất có gì hấp dẫn để chị từ chối những lời mời casting các dự án của Hollywood, lui về hậu trường thay vì xây dựng hình ảnh, danh tiếng cá nhân và theo đuổi sự nghiệp của một diễn viên tầm cỡ hơn?

Ngô Thanh Vân: Trong vai trò nhà sản xuất, tôi có thể hỗ trợ được nhiều hơn cho những bạn trẻ muốn học và làm phim một cách bài bản. Trước khi gắn bó với điện ảnh, tôi từng là người mẫu, ca sỹ. Hơn 20 năm trong môi trường showbiz, tôi hiểu rõ và rất thấm mức độ khốc liệt của sự cạnh tranh.

Thành công cần được xây dựng trên nền tảng năng lực, sự cố gắng của bản thân mỗi người. Thế nhưng, tôi tin, nếu có sự hỗ trợ, định hướng bài bản thì con đường dẫn đến thành công sẽ rút ngắn lại. Những người trẻ có năng lực sẽ hạn chế được việc loay hoay tìm kiếm hướng đi, định hình phong cách… Từ đó, họ sẽ bứt phá tốt hơn.

Trước đây, tôi đã từng rất băn khoăn giữa việc đi và ở. Khoảng thời gian từ năm 2006-2007, tôi có cơ hội được tham gia vào một số dự án của Hollywood. Đó thực sự là những cơ hội quý báu, giúp tôi tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm, học hỏi được nhiều công nghệ làm phim hiện đại của nước ngoài.

Với mỗi dự án như vậy, tôi sẽ phải vắng mặt ở Việt Nam từ ba đến sáu tháng. Các đạo diễn, nhà sản xuất nước ngoài rất khắt khe với kỷ luật cao trong công việc. Họ không chấp nhận việc diễn viên chểnh mảng, thiếu tập trung. Bởi vậy, nếu tôi tiếp tục đi theo con đường ấy, tìm kiếm những cơ hội tương tự thì sẽ không có nhiều thời gian cho điện ảnh Việt.

Tôi buộc phải có sự lựa chọn dứt khoát. Vậy là sau “Ngọa hổ tàng long,” “Star Wars: The Last Jedi” và “Bright,” tôi quyết định dừng lại và dồn toàn bộ sức lực cho phim Việt.

– Đó có phải là toàn bộ lý do cho sự chọn lựa khó khăn của chị không, hay còn những nguyên cớ khác, ví dụ như khi “đặt lên bàn cân” thì rõ ràng, ở Việt Nam, sức ảnh hưởng và khả năng bước lên những đỉnh cao mới của chị nhiều hơn hẳn?

Ngô Thanh Vân: Đúng vậy! Đó cũng là một lý do quan trọng. Tôi không có thói quen và cũng không thích việc lật lại vấn đề theo kiểu tự đặt ra những giả thiết: nếu như ngày trước quyết định thế này thì bây giờ đã thế kia… Thế nhưng, rõ ràng, nếu ngày ấy tôi lựa chọn việc ra đi thì chắc rằng, không thể có một Ngô Thanh Vân như hiện nay – “tham lam” và cả tham vọng với đủ vai trò: diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất phim.

Quá trình từ diễn viên chuyển qua làm đạo diễn, nhà sản xuất cho tôi rất nhiều trải nghiệm thú vị. Tôi cũng hiểu thế mạnh lớn nhất của bản thân, hiểu mình muốn gì và cần gì? Khi tôi mới bắt đầu cuộc dịch chuyển sang vai trò đạo diễn – một vai trò thường do đàn ông đảm nhiệm, nhiều người đã tỏ ra nghi ngại, thậm chí tỏ ra bực bội khi làm việc với tôi. Tôi đã đối thoại, chia sẻ để những người xung quanh hiểu ý tưởng của mình, giải quyết những bất đồng.

Tôi cũng muốn chứng minh rằng, những gì đàn ông làm được thì phụ nữ cũng có thể làm được. Trong cả công việc và cuộc sống, tôi không thích dùng từ phái mạnh, phái yếu vì thực ra, không có ai yếu cả. Mỗi người đều có thế mạnh, nguồn năng lượng riêng. Vấn đề chỉ là, chúng ta khơi dậy và phát huy nó như thế nào thôi.

– Với một “đả nữ” như chị, nguồn năng lượng nội tại được sử dụng thế nào?

Ngô Thanh Vân: Nhiều người nói tôi hành xác nhưng tôi thấy vui với những việc mình làm. Tôi không cho phép mình ở thế bị động, mà phải luôn chủ động và sử dụng tối đa năng lượng trong người. Thậm chí, có những giai đoạn, tôi nghĩ năng lượng, sức lực của mình còn được khai thác hơn 100% như khi quay “Hai Phượng.”

Phim là hành trình cứu con nghẹt thở của bà mẹ đơn thân khi phải đối đầu với những tay giang hồ cộm cán trong đường dây tội phạm chuyên bắt cóc trẻ con, buôn bán nội tạng xuyên quốc gia. “Hai Phượng” có bảy trận giao đấu lớn và nhiều cảnh hành động lẻ. Trong phim, tất cả chỉ diễn ra gói gọn trong một ngày trong nhưng quá trình ghi hình kéo dài khoảng sáu tuần với cường độ khoảng 18 tiếng/ngày.

Nhiều lúc tôi rất đau, phải dùng thuốc giảm đau do bị chấn thương nhưng không thể tạm dừng hay giãn bớt ra để nghỉ ngơi được. Tôi không chỉ là diễn viên chính mà còn là nhà sản xuất. Nếu làm vậy thì sẽ ảnh hưởng đến cả đoàn, dừng lại ngày nào là mất tiền ngày ấy. Kinh phí đầu tư không cho phép.

Hơn nữa, tôi có một nguyên tắc là luôn phải đặt ra mục tiêu cao hơn so với năng lực, năng lượng của mình để nỗ lực, coi đó là cái đích cần vươn tới.

– Đó phải chăng cũng là cách chị dồn toàn bộ sức lực cho phim Việt như đã chia sẻ?

Ngô Thanh Vân: Đúng vậy! Tôi muốn giành lại thị phần khán giả Việt cho phim Việt, để họ thấy rằng, phim Việt có giá trị riêng và đội ngũ người làm phim có thế mạnh, hướng đi riêng. Người trong cuộc như tôi làm sao không chạnh lòng, suy nghĩ khi khán giả hiện nay, nhất là khán giả trẻ chỉ thích xem phim ngoại, thần tượng những đạo diễn, diễn viên và hình tượng nhân vật do điện ảnh Mỹ, Hàn Quốc xây dựng… Tôi luôn khát khao phim Việt có thể đứng cùng hạng mục tranh giải, được xướng tên ở các liên hoan phim danh tiếng, được quốc tế thừa nhận.

Tôi luôn khát khao phim Việt có thể đứng cùng hạng mục tranh giải, được xướng tên ở các liên hoan phim danh tiếng, được quốc tế thừa nhận.

Cũng bởi thế mà ước mơ của tôi không phải là thành công ở vai trò đạo diễn. Việc làm đạo diễn “ngốn” của tôi quá nhiều thời gian. Bạn biết không, với dự án “Tấm Cám: Chuyện chưa kể,” tôi mất hai năm. Tôi muốn tác phẩm của mình phải có sự khác biệt nên khá tốn thời gian, công sức.

Hơn nữa, tính tôi cầu toàn và khắt khe nên không chấp nhận bất cứ một sơ suất nào, dù là nhỏ. Kể cả khi công việc đã ở phút 89, sắp sửa hoàn thành, nếu tôi phát hiện thấy một lỗi thôi thì “Ngô Thị Hành” cũng vẫn sẵn sàng yêu cầu êkíp làm lại từ đầu. Trong khi với lượng thời gian ấy, tôi có thể tìm kiếm nguồn đầu tư cho khoảng bốn bộ phim khác để các đạo diễn tiềm năng thực hiện.

Khi chúng ta có được đội ngũ những người làm phim được đào tạo bài bản, định hướng đúng và có cơ hội thử sức trong nhiều dự án, tiếp cận với những công nghệ làm phim hiện đại của thế giới để trưởng thành thì đương nhiên, chúng ta có quyền hy vọng vào một tương lai khác của điện ảnh Việt.

– Vậy, chị có chiến lược gì để tạo sự khác biệt khi đưa tác phẩm đi giới thiệu, “chinh chiến” ở nước ngoài?

Ngô Thanh Vân: Để tự tin bước ra thế giới, điện ảnh Việt cần chiến lược phát triển bài bản và trước hết, nó phải là một ngành công nghiệp có sức cạnh tranh cao ở trong nước. Đây không phải là việc một mình Ngô Thanh Vân hay bất kỳ một ai khác có thể cáng đáng được toàn bộ; mà phải là sức mạnh của tập thể. Cũng giống như để có một bộ phim hay, chúng ta cần có một êkíp tốt phối hợp ăn ý, chứ không thể chỉ trông chờ vào một mình đạo diễn, biên kịch hay diễn viên…

Còn với riêng mình, tôi luôn nỗ lực và sẵn sàng lao ra đối mặt với thử thách, thậm chí là bị “ném đá.” Nếu lúc nào cũng bảo toàn sự yên ổn thì không thể có sự bứt phá để tiến về phía trước.

Nếu lúc nào cũng bảo toàn sự yên ổn thì không thể có sự bứt phá để tiến về phía trước.

Mặc dù tôi lớn lên ở Na Uy nhưng ngay từ nhỏ, gia đình đã luôn nhắc nhở rằng, tôi cần ghi nhớ, mình là người Việt Nam. Bởi vậy, khi làm phim, tôi luôn chú trọng khai thác những chi tiết thể hiện bản sắc Việt Nam. Chúng ta có một kho tài nguyên phong phú (về ẩm thực, văn hóa truyền thống, lịch sử…) để có thể đưa lên màn ảnh rộng. Phim là một kênh quảng bá văn hóa, hình ảnh đất nước, con người rất tốt.

Thực tế, những phim tôi đã từng làm đều đi theo hướng này dù mức độ có khác nhau. Với “Tấm Cám: Chuyện chưa kể,” đó là câu chuyện cổ tích dân gian nổi tiếng, hàm chứa nhiều bài học, triết lý nhân sinh sâu sắc của người Việt. Sau đó, câu chuyện về nghệ thuật cải lương, tà áo dài Việt được khai thác và thể hiện trong “Song Lang,” “Cô ba Sài Gòn.”

Ngay cả với bộ phim hành động “Hai Phượng,” văn hóa, bản sắc Việt cũng được thể hiện rõ nét qua bối cảnh, trang phục… Bên cạnh việc chạm đến mẫu số chung là tình mẫu tử, những mối quan hệ tình thân, “Hai Phượng” xây dựng hình ảnh người phụ nữ Việt đẹp trong tà áo bà ba nhưng cũng rất kiên cường với ánh mắt rực lửa khi đối đầu với kẻ bắt cóc con.

Tất nhiên, chất liệu không phải là tất cả. Từ nguồn nguyên liệu quý ấy, chúng ta phải biết gia giảm, chế biến và phải có sự hỗ trợ của công nghệ. Sự tinh tế, óc sáng tạo và khả năng biến hóa nhạy bén của biên kịch, đạo diễn, diễn viên… sẽ tạo ra những câu chuyện giàu cảm xúc. Thế nhưng, để tạo ra những hiệu ứng thẩm mỹ tốt, vẻ đẹp hình thức cho phim thì không thể thiếu sự hỗ trợ của công nghệ, kỹ xảo. Muốn đi đường dài và tiến ra thế giới, chúng ta phải kết hợp bài bản những phương diện nói trên.

– Hiện nay, với vai trò của một “nữ tướng,” chị xây dựng chiến lược tương lai thế nào?

Ngô Thanh Vân: Nếu phim làm ra dù hay, đẹp thế nào mà không có người xem thì cũng không ổn. Tôi buộc mình phải cân bằng nhiều yếu tố. Tôi vẫn phải hướng về công chúng, tìm hiểu nhu cầu khán giả muốn xem gì. Ngoài ra, để tạo sự khác biệt, tôi muốn mình và êkíp của mình với những sản phẩm tạo ra phải có sức ảnh hưởng, vị trí riêng (tạo thành xu hướng và định hướng thẩm mỹ của người xem, truyền cảm hứng tới khán giả).

– Ngoài nhan sắc, tài năng, bản lĩnh, sự cứng rắn, quyết liệt và táo bạo, còn mảnh ghép nào để hoàn thiện bức chân dung Ngô Thanh Vân không?

Ngô Thanh Vân: Sau thời gian căng mình với công việc, tôi cũng là một phụ nữ với nhiều sở thích rất đàn bà như mua sắm, làm đẹp… Dù có nền tảng thể lực khá tốt của một “đả nữ” nhưng nhiều lúc, tôi vẫn ước mình có nguồn năng lượng dồi dào, mạnh mẽ hơn như của một đấng nam nhi để làm được nhiều việc hơn…

Nghĩ thì vậy thôi, còn lại, tôi vẫn thích bản thân của hiện tại: vừa có sự mạnh mẽ, quyết đoán, táo bạo trong công việc vừa linh hoạt trong cuộc sống.

– Trân trọng cảm ơn chị!

Những dòng người di cư từ Trung Đông. Nguy cơ khủng bố luôn hiện hữu ở bất cứ đâu. Phong trào dân túy nổi lên ở khắp nơi. Các đảng cực hữu giành đa số trong quốc hội. Tiếng gọi ly khai có nguy cơ lan từ Anh (Brexit) sang nhiều quốc gia châu Âu khác. Rồi mới nhất là phong trào Áo vàng ở Paris.

Kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, chưa bao giờ châu Âu đứng trước những thách thức lớn như hiện nay, đe dọa đến tính thống nhất của Liên minh châu Âu EU, đặt ra cho các nhà lãnh đạo khối này những nhiệm vụ cấp bách chưa từng thấy. Và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, một trong những nhà lãnh đạo trẻ nhất của EU, lại đang trở thành một trong những người được kỳ vọng nhiều nhất để giương cao lại ngọn cờ nhất thể hóa từng được cho là biểu tượng của thế giới văn minh.

Trong bài viết dành riêng cho Project Syndicate (bản dịch độc quyền của VietnamPlus), ông Macron muốn gửi gắm thông điệp gì đến với những người dân EU?

Thưa toàn thể công dân châu Âu. Nếu tôi nói về quyền tự do phát biểu trực tiếp với quý vị, thì điều này không phải nhân danh lịch sử và những giá trị đã đoàn kết tất cả chúng ta lại với nhau. Đó là vì thời khắc hiện nay mang ý nghĩa cốt tử. Trong khoảng thời gian vài tuần tới, các cuộc bầu cử ở châu Âu sẽ có tính chất quyết định đối với tương lai của lục địa chúng ta.

Kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai đến nay, chưa bao giờ châu Âu lại ở vào thời khắc mang tính cốt tử như vậy. Và cũng chưa bao giờ châu Âu lại ở vào tình trạng nguy hiểm đến như vậy.

Brexit hiện là biểu tượng cho điều này. Nó tượng trưng cho cuộc khủng hoảng của châu Âu, châu lục đã không đáp ứng những nhu cầu của người dân của mình muốn được bảo vệ trước những cú sốc lớn của thế giới hiện đại. Nó cũng tượng trưng cho cái bẫy của châu Âu.

Cái bẫy này hiện không phải thuộc về của Liên minh châu Âu. Cái bẫy này nằm trong sự dối trá và sự vô trách nhiệm mà nó có thể tàn phá liên minh này. Ai là người đứng ra nói với người dân Anh sự thật về tương lai hậu Brexit của họ? Ai nói với họ về việc mất đi quyền tiếp cận thị trường châu Âu? Ai đề cập đến những nguy cơ đối với hòa bình ở Ireland từ việc tìm cách khôi phục lại đường biên giới cũ?

Việc quay trở lại chủ nghĩa dân tộc không mang lại bất cứ điều gì; đây là hành động chối bỏ nhưng lại không có cái thay thế. Và cái bẫy này đang đe dọa toàn bộ châu Âu: những kẻ reo rắc tâm trạng giận dữ, được hỗ trợ bởi những tin tức giả, đang hứa hẹn bất cứ điều gì và hứa hẹn tất cả mọi thứ.

Chúng ta phải kiên định, tự hào và tỉnh táo, trước hành vi thao túng này và nói to lên rằng trước hết châu Âu có nghĩa như thế nào. Đây là thành công có ý nghĩa lịch sử: việc hòa giải một lục địa bị tàn phá trong một dự án chưa từng có nhằm mục tiêu hòa bình, thịnh vượng và tự do. Chúng ta sẽ không bao giờ quên điều này. Và dự án này giờ đây vẫn đang tiếp tục bảo vệ chúng ta.

Một quốc gia có thể tự mình hành động như thế nào trước những chiến lược hung hăng của các nước lớn? Ai có thể đòi hỏi chủ quyền của mình trước những người khổng lồ kỹ thuật số? Làm cách nào để chúng ta chống lại các cuộc khủng hoảng chủ nghĩa tư bản tài chính khi không còn đồng EURO nữa, là cái được coi là một sức mạnh của toàn bộ Liên minh châu Âu? Châu Âu cũng có nghĩa là hàng nghìn dự án hàng ngày đã giúp thay đổi bộ mặt các khu vực của chúng ta: trường học được sửa sang lại, được sá được xây dựng, và việc được tiếp cận Internet tốc độ cao được chờ đợi từ lâu nay.

Cuộc đấu tranh này là một cam kết thực hiện hàng ngày, bởi vì châu Âu, giống như hòa bình, không bao giờ có thể được coi là một thứ gì đó tồn tại một cách đương nhiên. Tôi đã theo đuổi không hề mệt mỏi điều này nhân danh nước Pháp nhằm đưa châu Âu tiếp tục tiến lên và bảo vệ mô hình châu Âu này. Chúng ta đã cho thấy rằng những gì chúng ta được mách bảo là không dễ dàng có được, và việc tạo lập một khả năng phòng thủ của châu Âu và việc bảo vệ các quyền xã hội thực tế là cái có thể thành đạt.

Tuy nhiên chúng ta cần phải làm nhiều việc hơn nữa và phải làm sớm hơn nữa, bởi vì hiện có một cái bẫy khác: cái bẫy của nguyên trạng và sự cam chịu. Đối mặt với những cuộc khủng hoảng lớn trên thế giới, các công dân thường hỏi chúng tôi: “Châu Âu đâu rồi? Châu Âu đang làm gì vậy?” Châu Âu đã trở thành một thị trường vô hồn trong con mắt họ. Tuy nhiên, châu Âu không chỉ là một thị trường. Nó là một dự án. Là một thị trường là điều có ích, nhưng điều này không nên làm giảm giá trị của việc phải cần đến các đường biên giới là cái bảo vệ những giá trị đã đoàn kết chúng ta lại với nhau.

Những người theo chủ nghĩa dân tộc đã nhầm lẫn khi họ đòi bảo vệ bản sắc của mình bằng việc rút khỏi châu Âu, bởi vì chính nền văn minh châu Âu là cái đã đoàn kết, cho chúng ta quyền tự do và bảo vệ chúng ta. Tuy nhiên, những người không muốn thay đổi bất cứ điều gì cũng sai lầm, bởi vì những người này phủ nhận những điều lo ngại mà người dân chúng ta cảm nhận, và phủ nhận những nghi ngờ đang gây tác hại cho các nền dân chủ.

Chúng ta đang ở vào thời điểm then chốt đối với lục địa chúng ta, một thời điểm mà tất cả chúng ta cần phải sáng tạo lại, về mặt chính trị và văn hóa, hình hài nền văn minh của chúng ta trong một thế giới đang thay đổi. Đây là thời điểm cho việc đổi mới lại châu Âu. Do vậy, nhằm chống lại sức cám dỗ của sự cô lập và chia rẽ, tôi đề nghị chúng ta cùng nhau thực hiện việc đổi mới này xoay quanh ba tham vọng: tự do, bảo vệ và tiến bộ.

Mô hình châu Âu được xây dựng dựa trên quyền tự do của con người và tính đa dạng về quan điểm và sự sáng tạo. Quyền tự do đầu tiên của chúng ta là quyền tự do dân chủ: tự do được lựa chọn các nhà lãnh đạo của chúng ta trong khi các cường quốc bên ngoài tìm cách gây ảnh hưởng đến lá phiếu của chúng ta tại mỗi cuộc bầu cử.

Tôi đề nghị lập ra một Cơ quan châu Âu bảo vệ các nền dân chủ, cơ quan này sẽ cung cấp cho từng nước thành viên các chuyên gia châu Âu có nhiệm vụ bảo vệ tiến trình bầu cử của họ chống lại các cuộc tấn công và thao túng trên mạng.

Cũng theo tinh thần độc lập này, chúng ta cũng nên cấm việc các nước bên ngoài tài trợ cho các chính đảng châu Âu. Chúng ta cũng nên có những quy định của châu Âu cấm tất cả những lời lẽ xúi giục gây hận thù và bạo loạn trên Internet, do việc tôn trọng cá nhân là nền tảng cốt lõi của nền văn minh vì nhân phẩm của chúng ta.

Được lập ra dựa trên sự hòa giải nội bộ, Liên minh châu Âu đã quên mất việc nhìn vào thực tế của thế giới. Tuy nhiên, không có cộng đồng nào có thể tạo ra được nhận thức mình thuộc về đâu nếu cộng đồng đó không có những giới hạn mà nó bảo vệ. Giới hạn đó chính là quyền tự do về an ninh.

Do vậy chúng ta cần phải nghĩ lại về khu vực Schengen: tất cả những ai muốn là một phần của nó nên tuân thủ những bổn phận trách nhiệm (kiểm soát chặt chẽ đường biên giới) và sự thống nhất (một chính sách tị nạn với những quy định chấp nhận và từ chối giống nhau).

Chúng ta sẽ cần đến một lực lượng biên giới chung và một văn phòng tị nạn châu Âu, những nghĩa vụ kiểm soát chặt chẽ và thống nhất châu Âu mà mỗi nước đóng góp vào đó theo thẩm quyền quyết định của một Hội đồng An ninh Nội bộ châu Âu. Về vấn đề di cư, tôi đặt lòng tin vào một châu Âu bảo vệ cả những giá trị lẫn các đường biên giới của nó.

Cũng nên áp dụng những tiêu chuẩn tương tự đối với vấn đề phòng thủ. Đã đạt được những tiến bộ thực chất trong 2 năm qua, tuy nhiên, chúng ta cần phải đặt ra một tiến trình rõ ràng: một hiệp ước về phòng thủ và an ninh nên xác định rõ những nghĩa vụ cơ bản của chúng ta trong mối liên kết với NATO và các đồng minh châu Âu của chúng ta: tăng chi phí quốc phòng, một điều khoản quốc phòng chung thực sự có hiệu quả, và Hội đồng An ninh châu Âu cùng với Vương quốc Anh chuẩn bị những quyết định tập thể của chúng ta.

Các đường biên giới của chúng ta cũng cần đảm bảo một sự cạnh tranh công bằng. Liệu có quốc gia nào trên thế giới chấp nhận tiếp tục giao thương với những người không chịu tôn trọng những quy định của họ không? Chúng ta không thể chịu đựng trong im lặng.

Chúng ta cần cải cách chính sách cạnh tranh của chúng ta và thay đổi lại chính sách thương mại của chúng ta với những biện pháp trừng phạt hay lệnh cấm ở châu Âu nhằm vào những doanh nghiệp có hành vi thỏa hiệp những lợi ích chiến lược và những giá trị cơ bản của chúng ta như những tiêu chuẩn môi trường, bảo vệ dữ liệu và đóng thuế công bằng; cũng như thỏa hiệp việc châu Âu dành ưu tiên cho các ngành công nghiệp chiến lược và việc mua sắm công của chúng ta, như những gì mà các đối thủ cạnh tranh Mỹ và Trung Quốc của chúng ta đang làm.

Châu Âu không phải là cường quốc hạng hai. Châu Âu xét theo tổng thể là một người đi tiên phong: nó luôn xác định rõ những tiêu chuẩn tiến bộ. Về vấn đề này, châu Âu cần phải thúc đẩy hơn nữa một dự án hội tụ thay vì cạnh tranh với nhau: châu Âu, nơi phúc lợi xã hội được tạo ra, cần phải áp dụng một tấm khiên bảo vệ xã hội cho tất cả người lao động, từ đông sang tây và từ bắc xuống nam, đảm bảo trả cùng một khoản tiền cho cùng một công việc, và một mức lương châu Âu tối thiểu cho từng nước và được đưa ra thảo luận tập thể hàng năm.

Việc đưa tiến bộ trở lại còn liên quan đến việc đi đầu trong sự nghiệp sinh thái học. Liệu chúng ta có thể nhìn rõ con cháu chúng ta bằng đôi mắt của mình nếu chúng ta không xóa được gánh nợ về khí hậu? Liên minh châu Âu cần đặt ra mục tiêu của mình – không còn khí thải carbon vào năm 2050 và giảm thuốc trừ sâu xuống còn một nửa vào năm 2025 – và điều chỉnh những chính sách của mình phù hợp với những biện pháp chẳng hạn như lập một Ngân hàng Khí hậu châu Âu tài trợ cho việc quá độ về sinh thái, một lực lượng giám sát an toàn thực phẩm châu Âu nhằm cải thiện các biện pháp kiểm soát thực phẩm và, nhằm chống lại mối đe dọa có hành vi vận động hành lang, thực hiện việc đánh giá về mặt khoa học một cách độc lập đối với những chất có hại cho môi trường và sức khỏe. Đòi hỏi cấp bách này cần là cái chỉ đạo tất cả hành động của chúng ta: từ Ngân hàng Trung ương đến Ủy ban châu Âu, từ ngân sách châu Âu đến Kế hoạch Đầu tư cho châu Âu, tất cả các thể chế của chúng ta cần coi vấn đề khí hậu là nhiệm vụ được trao cho mình.

Tiến bộ và tự do có nghĩa là có thể sống được từ công việc của mình: châu Âu cần phải nhìn về phía trước trong việc tạo ra công ăn việc làm. Đây là lý do giải thích tại sao châu Âu không những cần điều chỉnh những công ty kỹ thuật số khổng lồ bằng việc thực hiện việc châu Âu giám sát những nền tảng truyền thông quan trọng (nhanh chóng đưa ra hình phạt đối với hành vi cạnh tranh không công bằng, áp dụng quy trình giải quyết minh bạch, …), mà còn phải tài trợ cho việc sáng tạo thông qua việc cung cấp cho Hội đồng Sáng tạo châu Âu mới một ngân sách tương đương với Mỹ để có thể đi đầu trong những đột phá về công nghệ như trí tuệ nhân tạo chẳng hạn.

Một châu Âu hướng ra thế giới cần phải nhìn về châu Phi, là châu lục mà chúng ta nên cùng tham gia một giao kèo cho tương lai, đi chung một con đường và ủng hộ một cách đầy tham vọng và không thụ động sự phát triển của châu Phi thông qua những biện pháp như đầu tư, liên kết về học thuật và giáo dục cho nữ giới.

Tự do, bảo vệ và tiến bộ. Chúng ta cần đổi mới châu Âu dựa trên những trụ cột này. Chúng ta không thể để cho những phần tử theo đường lối dân tộc trong tay không có giải pháp nào lợi dụng tâm trạng tức giận của dân chúng. Chúng ta khổng thể là kẻ mộng du thông qua một châu Âu co lại về kích thước. Chúng ta không thể trở nên tự mình hài lòng với việc coi mọi thứ là bình thường và là điều mơ ước.

Chủ nghĩa nhân đạo châu Âu đòi hỏi phải hành động. Và ở mọi nơi, người dân đang đứng lên để tham gia vào thay đổi này. Do vậy vào cuối năm nay, chúng ta hãy lập ra, với đại diện từ các thể chế châu Âu và các nước thành viên, một Hội nghị vì Châu Âu nhằm khuyến nghị những thay đổi mà dự án chính trị của chúng ta cần đến, với một tư duy rộng mở, thậm chí đối với cả việc bổ sung những hiệp ước hiện hành.

Hội nghị này sẽ cần can dự với các nhóm thảo luận do công dân lập ra, và lắng nghe ý kiến của các học giả, các doanh nghiệp và các đại diện công đoàn, các thủ lĩnh tôn giáo và tinh thần. Hội nghị sẽ xác định một lộ trình cho Liên minh châu Âu nhằm biến những ưu tiên then chốt này thành hành động cụ thể. Sẽ có những bất dồng, nhưng liệu sẽ tốt hơn không nếu có được một châu Âu bất động hay một châu Âu đang tiến về phía trước, đôi lúc với những tốc độ khác nhau, và rộng mở cho tất cả mọi người?

Ở châu Âu như thế này, người dân sẽ thực sự lấy lại quyền kiểm soát tương lai của họ. Ở châu Âu như thế này, tôi dám chắc rằng, Vương quốc Anh sẽ tìm được vị trí thực sự của mình.

Kính thưa các công dân châu Âu, tình trạng bế tắc Brexit là một bài học cho tất cả chúng ta. Chúng ta cần thoát khỏi cái bẫy này và làm cho các cuộc bầu cử sắp diễn ra cũng như dự án của chúng ta trở nên có ý nghĩa. Quý vị sẽ là người quyết định liệu châu Âu và những giá trị tiến bộ mà nó hiện thân thực sự có ý nghĩa không chỉ là một giai đoạn đang trôi qua của lịch sử. Đây là sự lựa chọn mà tôi đề nghị: hãy cùng nhau vạch ra con đường đi tới chỗ đổi mới châu Âu./.

Một trong những chủ đề được các vị khách dự đám cưới bàn tán nhiều nhất, bên cạnh thời tiết và những vị khách kỳ cục, chính là vẻ ngoài của cô dâu. Và một trong những yếu tố làm nên vẻ đẹp của cô dâu chính là cách trang điểm.

Arber Bytyqi là một nghệ sỹ làm đẹp đa tài ở Prizren, Kosovo, nổi tiếng với khả năng trang điểm để nâng tầm những đặc điểm trên khuôn mặt của các cô dâu. Tính đến nay, tài khoản Instagram của anh đã thu hút hơn 262 nghìn người theo dõi.

Bên cạnh những dự án thời trang và làm đẹp, Arber dành một phần lớn trên Instagram cho những bức ảnh trước và sau khi trang điểm của các cô dâu, và sự thay đổi đáng kinh ngạc của họ.

Cần nhớ rằng mỗi cô dâu có phong cách và cá tính của riêng họ. Một số người thích cách trang điểm tự nhiên, số khác thì thích lớp trang điểm thật dày, và một số khác thì yêu cầu được trang điểm sao cho họ thật khác biệt so với đa số các cô dâu khác. Gần như không có quy tắc trang điểm nào trong ngày trọng đại này, nhưng có những xu hướng đến và đi trong suốt chiều dài lịch sử.

“Tôi có hứng thú với việc trang điểm từ khi còn là trẻ con,” Arber chia sẻ với trang Bored Panda. “Những bức tranh đầu tiên tôi vẽ là những đôi mắt, những cô gái hoặc những bộ váy. Tôi từng lấy bộ đồ trang điểm của mẹ để chơi hồi mới 5 tuổi, và tôi đã sớm biết mình sẽ trở thành một nghệ sĩ trang điểm.”

“Sau khi tốt nghiệp trung học, gia đình tôi không muốn tôi tiếp tục theo ngành công nghiệp làm đẹp, vì trong văn hóa của chúng tôi, nam giới làm trong ngành này là một điều cấm kỵ. Vậy là trước tiên, tôi đã lấy một bằng thạc sỹ kinh tế học, và chỉ khi đó tôi mới được theo đuổi ước mơ và bắt đầu làm việc như một nghệ sĩ trang điểm.”

“Khi gặp khách hàng, câu đầu tiên tôi hỏi luôn là họ cần trang điểm cho dịp gì. Tôi cũng hỏi xem họ có yêu cầu gì đặc biệt không, ví dụ, họ muốn trang điểm nhẹ nhàng hay ấn tượng. Sau đó tôi đề nghị được xem bộ đồ họ sẽ mặc trong dịp đó. Thiết kế của bộ đồ và những chi tiết trên đó sẽ thể hiện phong cách và vẻ ngoài mà khách hàng hướng tới. Tiếp theo, tôi mới phân tích các đường nét trên gương mặt họ.”

“Chúng tôi phục vụ hơn 1000 cô dâu mỗi năm. Đặc biệt, mùa hè là mùa mà các nhu cầu trang điểm cô dâu lên cao nhất. Trong thời gian này, tôi và các đồng nghiệp phục vụ tới 60 cô dâu hoặc hơn mỗi ngày.”

“Trang điểm giống như đeo trang sức cho khuôn mặt vậy,” Arber chia sẻ. “Hãy chơi đùa với những màu sắc và hình khối. Đừng ngại biến đổi bản thân. Sau tất cả, bạn chỉ cần tẩy hết chúng đi là xong.”

Ngày 8/3 năm nay, tôi nghĩ trong đầu sẽ phỏng vấn một doanh nhân nữ ở tuổi xế chiều để có thể hiểu hơn những điều sâu sắc từ cái “nghiệp doanh nhân”. Thế nhưng khi gặp một người chị, Chủ tịch một câu lạc bộ doanh nhân trong lĩnh vực công nghệ, nhân duyên thế nào chị lại giới thiệu cho tôi làm quen người bạn cao niên của mình.

Chị nói “muốn hỏi chuyện đời, triết lý sống,” phải gặp chị Vũ Thanh Hải, Phó chủ tịch Liên hiệp Spa Thẩm mỹ viện Việt Nam, Chủ tịch Chi hội Spa Thẩm mỹ viện Hà Nội.

CƠ HỘI KIẾM TIỀN TRONG RỦI RO

Ngày quốc tế phụ nữ, một nửa thế giới được tôn vinh và dĩ nhiên trong số đó cũng có những nữ doanh nhân. Nhìn từ bên ngoài, có thể họ là những người có điều kiện về vật chất, có quyền hành và luôn nhanh nhẹn, giỏi giang. Nhưng nơi thế giới nội tâm, các “cường nữ” này vẫn cho thấy ở họ, tình yêu thương và sự khao khát hướng tới “cái đẹp” luôn thường trực.

“Hãy cứ đăng hình chị với khuôn mặt mộc,” bà chủ spa đã 63 tuổi tươi cười đề nghị phóng viên. Chị quá giản dị hay chị đang “quá” hãnh diện và tự tin với sự tươi trẻ của mình….?

Tới cuộc hẹn với chị Thanh Hải, tôi khá bất ngờ khi trước mắt là một người phụ nữ bình dị trong bộ váy công sở gọn gàng, khuôn mặt mộc, không trang điểm. Và hơn thế, trong tay chị lỉnh kỉnh nào giò hoa lan, cái túi nhỏ lủng lẳng như vừa đi chợ về. Nếu không được giới thiệu từ trước là chị Hải đã 63 tuổi thì chắc tôi sẽ đoán nhầm người phụ nữ này khoảng 50 tuổi.

Chị Hải luýnh quýnh chào tôi, có chút ái ngại về mấy thứ đồ mang theo, rồi giải thích, “chị tranh thủ qua tư vấn cho một bạn chủ tiệm làm đẹp về cách thức tổ chức và quảng bá hình ảnh thương hiệu ở gần đây, thấy có cây lan để héo phí quá nên mang về chăm.”

Tôi khẽ mỉm cười vì thấy điều gì đó quen quen, bóng dáng của mấy chị chủ doanh nghiệp thẩm mỹ hay mắc phải cái “tính dễ thương” là ôm đồm, tiếc công, tiếc việc và tiếc cái đẹp…

Không vào bên trong quán càphê cho lịch sự, chị rủ tôi ngồi ngoài cửa, dưới những tán cây với chiếc ghế nhỏ dùng làm bàn, chỉ có thể để vài ba cốc nước. Nhưng câu chuyện của chị thì thật là duyên và cuốn hút.

Chị kể cho tôi, xuất thân là một công chức Nhà nước, khi nền kinh tế mở cửa, chị đã quyết định ra ngoài và khởi nghiệp với một cửa hàng kinh doanh đồ thể thao trên phố Trịnh Hoài Đức. Và, sự nghiệp kinh doanh không những thành công mà còn dẫn dắt chị đến với những thành tích thể thao có “mã số, mã vạch” trong và ngoài nước tại các giải quần vợt nghiệp dư.

Thế nhưng cái giá của sự đam mê đó không hề nhỏ, ngoài bốn mươi tuổi, khuôn mặt chị Hải trở nên sạm đen và đầy nám, kết quả của quá trình tập luyện lâu dài dưới những cái nắng thiêu đốt. Làn da của chị Hải trở nên khô ráp do thiếu vắng sự chăm sóc.

“Vào thời kỳ 1997 – 2000, phải nói là chị cũng rất chịu chi khi bỏ ra tới cả trăm triệu đồng để chữa nám, nhưng không đơn giản và dễ dàng như mình nghĩ. Chị đã phải rất kiên trì và sau đó khá lâu, chị mới tìm được một dòng sản phẩm phù hợp để dần chữa khỏi các những đốm nám vốn dầy đặc trên mặt,” chị Hải nhớ lại.

Tiếc cái công của mình, chị Hải quyết định mở một cửa hàng làm đẹp và nhờ sự “mát tay”, đến nay chị đã thêm một thẩm mỹ viện.

MỖI NGÀY NGỦ BỐN GIỜ

Khi được hỏi, có phải là cuộc đời đã ban cho chị nhiều may mắn để đi hết từ thành công này đến thành công khác, chị nhẹ cười, “làm gì có ai thuận lợi như vậy” và cho biết, những lúc khó khăn, gặp chuyện khúc mắc tưởng “đôi chân đã muốn chùn bước”, chị đã phải tập cho mình sự bình tĩnh để hướng sự tập trung vào các vấn đề cần giải quyết.

Cuộc sống cứ trôi ngày, trôi tháng và chị Hải chia sẻ, không có thời gian để dừng, may thay cũng không hề ốm vặt hay phải “viếng thăm” bệnh viện. Chị Hải tự hào với niềm vui ánh lên trong đáy mắt và kể, “chị là người bà nội của ba đứa trẻ và chăm sóc chúng mỗi ngày, song chị chưa bao giờ bị lây các bệnh như cúm hay cảm gió thông thường về cho chúng.”

Chị đã phải tập cho mình sự bình tĩnh để hướng sự tập trung vào các vấn đề cần giải quyết.

Mỗi ngày, chị Hải thức dậy từ 5 giờ sáng và khi kết thúc các công việc đã là 1 giờ sáng ngày hôm sau. Giấc ngủ 4 giờ/ngày đã quá quen thuộc với chị. Chị kéo thời gian mỗi ngày của mình dài hơn mọi người là bởi “ham muốn” được làm quá nhiều thứ. Thường xuyên “bỏ quên” những cái thẻ tập thể thao từ các câu lạc bộ sang trọng nhưng chị Hải lại không bao giờ bỏ lỡ các buổi sáng tập dưỡng sinh và thể dục cùng cộng đồng tại khuôn viên chung cư đang sinh sống.

Nhưng, không được thong thả như những người bạn đồng niên khác, đúng 7 giờ sáng là chị đã phải trở về và tất tả chuẩn bị bữa sáng, lo phơi, giặt quần áo cho mấy đứa cháu. Và, thời điểm 9 giờ sáng, người phụ nữ này sẽ có mặt tại văn phòng, công việc trước tiên là trả lời thư, tin nhắn của các hội viên cũng như giải quyết các công việc trong Chi hội.

“Có một ngày, làm trực tuyến để tổ chức sự kiện cho Hội trên phạm vi toàn quốc, mà trên nhóm các mạng xã hội đã báo chị có gần 900 tin nhắn chưa truy cập và trả lời. Ngoài việc phục vụ cộng đồng, chị còn phải quán xuyến việc kinh doanh, tư vấn cho khách hàng. Mỗi khi, trở về nhà là sau 7 giờ tối và khuya là lúc chị tranh thủ thời gian cập nhật các kiến thức từ chuyên môn, công nghệ đến quản trị, marketing và hoạt động công tác hội,” chị Hải nói.

Chỉ ra khối lượng công việc đã làm trong mỗi ngày, song chị Hải lại nói thong thả như thể chỉ chơi qua một “nốt nhạc.” Chị cho hay, ngành spa và thẩm mỹ viện hiện rất phát triển, nó đang tạo ra công ăn việc làm trong xã hội và đóng góp vào kinh tế đất nước. Đối tác nước ngoài thường xuyên đến Chi hội làm việc, những người làm công tác cộng đồng như chị Hải, lại cùng họ trao đổi các vấn đề về thị trường và hỗ trợ xúc tiến thương mại giữa với các đối tác trong nước.

Vì vậy , Liên hiệp Spa Thẩm mỹ viện Việt Nam ra đời sẽ tạo nên một cộng đồng kết nối chính thống, nhằm đào tạo tay nghề chính quy và xây dựng các chuẩn trong kinh doanh nghề.

BÍ QUYẾT TRẺ LÂU… TẤT CẢ MỌI ĐIỀU ĐỀU ĐƠN GIẢN

Khi được hỏi, chị đã chăm sóc bản thân như thế nào để có thể kéo dài sự tươi trẻ, chị Hải lại “bật mí” bí quyết làm đẹp hết sức “phù hợp túi tiền” với phần đông chị em phụ nữ. Đó là, duy trì giữ ẩm và bảo vệ da bằng kem chống nắng cả ngày.

“Chỉ trừ lúc đi ngủ là không dùng kem,” chị Hải cười và nói thêm, mỗi tuần chị đắp mặt nạ hai lần, giá mỗi chiếc chỉ khoảng 30.000 đồng. Chị Hải cho hay, mình hầu như không sử dụng mỹ phẩm đắt tiền hay các thương hiệu lớn.

“Cái đẹp nào cũng cần xuất phát từ trong ra ngoài. Tâm có an nhiên thì thân mới thanh thản.”

Một bí mật dưỡng da, giữ dáng khác được chị tiết lộ là nước uống thanh lọc cơ thể do chị tự chiết xuất từ tỏi, chanh pha thêm mật ong, uống vào mỗi sáng và được chị duy trì đều đặn từ hơn 20 năm qua.

Ngoài ra, “cái đẹp nào cũng cần xuất phát từ trong ra ngoài. Tâm có an nhiên thì thân mới thanh thản.” Chị giải thích thêm, người phụ nữ làm công việc kinh doanh cũng như nam giới sẽ gặp những “cái vấp, cái đánh và cả những cú giáng,” nhưng không phải ai trong số họ cũng có bờ vai đâu đó để dựa vào.

“Khi đó phải học cách tự làm ấm bản thân, một cõi lòng an nhiên, tĩnh tại để trao đi nhẹ nhàng,” chị nói./

Triển vọng đạt được một thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang trở nên mơ hồ khi giới chức hai nước liên tục phát đi hàng loạt tín hiệu không đồng nhất về tiến trình đàm phán thời gian gần đây.

Dù Mỹ đã hoãn kế hoạch tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc từ ngày 1/3 như một động thái thúc đẩy đàm phán, kịch bản về một lễ ký kết thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-lago ở Florida (Mỹ) nhằm kết thúc cuộc chiến thương mại kéo dài giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới, vẫn còn là một dấu hỏi lớn.

Kịch bản về một lễ ký kết thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Florida (Mỹ) nhằm kết thúc cuộc chiến thương mại, vẫn còn là một dấu hỏi lớn. 

Căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và Washington dường như đã cải thiện trong vài tuần qua khi các quan chức hai nước liên tục gặp nhau và báo cáo về những bước tiến triển và đột phá trong một số lĩnh vực.

Những phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hay người phát ngôn Quốc hội Trung Quốc Trương Nghiệp Toại rằng tiến trình đàm phán đang tiến sát “vạch đích,” đã góp phần củng cố thông tin lạc quan từ giới truyền thông về một thỏa thuận thương mại lớn giữa hai nước.

Tuy nhiên, tuyên bố của Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Chung Sơn ngày 5/3, cho biết các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ gặp nhiều khó khăn, trong khi bản thân Tổng thống Trump cũng đưa ra cảnh báo có thể rời khỏi bàn đàm phán với Chủ tịch Trung Quốc khi thỏa thuận hạt nhân chưa thể đi đến đồng thuận, khiến dư luận hoài nghi về triển vọng ký kết một thỏa thuận thương mại tại cuộc gặp thượng đỉnh vào cuối tháng này.

Sự cứng rắn của Mỹ càng được thể hiện rõ khi Washington tuyên bố chính sách thương mại của nước này sẽ không bị ràng buộc bởi những quy định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và Mỹ sẽ bảo vệ quyền tăng thuế của mình nhằm gây sức ép với Trung Quốc và các đối tác thương mại khác.

Các cuộc gặp gần đây giữa Washington và Bắc Kinh đã dẫn tới sự thống nhất sơ bộ về cam kết ổn định tỉ giá, và phần nào là về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, dịch vụ và hàng rào phi thuế quan.

Dù vậy, đến nay hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận về việc Trung Quốc phải mở cửa một số ngành mà Bắc Kinh cho rằng vẫn cần sự bảo hộ từ sức ép cạnh tranh của doanh nghiệp nước ngoài, ví dụ như ngành viễn thông và ngân hàng.

Với mục tiêu cân bằng những lợi ích thương mại và giảm mức thặng dư gần nửa nghìn tỷ USD của Trung Quốc trong giao thương với Mỹ, Washington đang chạm vào những “lằn ranh đỏ” nhạy cảm nhất.

Ngoài ra, Mỹ và Trung Quốc vẫn chưa thống nhất được việc xem xét lại mức độ can thiệp của chính quyền Bắc Kinh ở một số lĩnh vực quan trọng vốn được thực hiện thông qua các doanh nghiệp quốc doanh. Mục tiêu của chiến lược “Made in China 2025,” được kỳ vọng sẽ giúp Trung Quốc trở thành một nền kinh tế chiếm ưu thế trong những ngành công nghệ cao và trực tiếp thách thức vị thế số một của kinh tế Mỹ, vẫn không thay đổi.

Có thể nói với mục tiêu cân bằng những lợi ích thương mại và giảm mức thặng dư gần nửa nghìn tỷ USD của Trung Quốc trong giao thương với Mỹ, Washington đang chạm vào những “lằn ranh đỏ” nhạy cảm nhất mà Bắc Kinh không dễ dàng nhượng bộ, dù chịu sức ép lớn từ thuế quan của Mỹ.

Do đó, giới chức Mỹ vẫn tỏ ra lạc quan thận trọng trước thông tin Quốc hội Trung Quốc trong kỳ họp thường niên đang diễn ra, sẽ thông qua một dự luật đầu tư nước ngoài sửa đổi, theo đó loại bỏ yêu cầu các công ty nước ngoài chuyển giao công nghệ độc quyền cho các đối tác liên doanh Trung Quốc.

Ông Tim Stratford, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Trung Quốc, nhận định: “Dự thảo thể hiện nhiều tham vọng và đều tích cực, tuy nhiên việc áp dụng trên thực tế như thế nào mới là điều chưa biết.”

Trong bối cảnh vẫn còn nhiều hoài nghi, thông tin tập đoàn viễn thông công nghệ hàng đầu Trung Quốc Huawei chuẩn bị phát đơn kiện Chính phủ Mỹ liên quan đến việc Washington cấm các cơ quan liên bang nước này sử dụng thiết bị của Huawei, đang có nguy cơ làm sôi động trở lại cuộc chiến thương mại.

Trong khi đó, hiện đã xuất hiện một vài dấu hiệu cho thấy nội bộ chính quyền Tổng thống Trump đang bất đồng về việc liệu đây có phải là thời điểm thích hợp để ký một thỏa thuận với Bắc Kinh hay không.

Hiện đã xuất hiện một vài dấu hiệu cho thấy nội bộ chính quyền Tổng thống Trump đang bất đồng về việc liệu đây có phải là thời điểm thích hợp để ký một thỏa thuận với Bắc Kinh hay không.

Một số cố vấn kinh tế cho rằng thuế quan chỉ nên được gỡ bỏ hoàn toàn một khi Bắc Kinh tuân thủ tất cả các cam kết của mình và để làm được điều đó có thể sẽ phải mất vài tháng hoặc nhiều năm.

Thậm chí, ngay cả khi một số hoặc hầu hết các mức thuế quan được gỡ bỏ, Mỹ vẫn có thể lật lại quyết định, như một phần của cơ chế thực thi, để trừng phạt Trung Quốc nếu nước này vi phạm các điều khoản của bất kỳ thỏa thuận thương mại nào như lời cảnh báo của Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer.

Chuyên gia Tai Hui, người đứng đầu bộ phận hoạch định chiến lược thị trường cho khu vực châu Á-Thái Bình Dương của công ty Quản lý tài sản JPMorgan, thừa nhận: “Vẫn còn những khác biệt đáng kể về cấu trúc giữa hai nước liên quan tới các vấn đề như ép buộc chuyển giao công nghệ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tiếp cận thị trường.”

Ông nói thêm rằng các nhà đầu tư hiểu rõ những thách thức về dài hạn này, tuy nhiên duy trì liên tục một “lệnh ngừng bắn” về thuế quan sẽ giúp giảm thiểu những bất ổn trong thương mại.

Giới chuyên gia nhận định nếu tình hình tiến triển thuận lợi, trong vài tuần tới, Mỹ và Trung Quốc có thể sẽ thống nhất các vấn đề còn tồn tại liên quan đến cơ chế thực thi và các bộ chỉ số giám sát. Kết quả này chí ít có thể giúp giảm nguy cơ các bên tiếp tục áp đặt thêm thuế nhập khẩu trong vòng 18 tháng tới. Tuy nhiên, đây mới chỉ là phương án tạm thời. Nếu Bắc Kinh không thể thực hiện được những cam kết về cải cách trước thời điểm bầu cử tổng thống Mỹ vào năm 2020, Washington sẽ tiếp tục các biện pháp đáp trả thương mại.

Với những khác biệt còn tồn đọng, Trung Quốc khó có khả năng đáp ứng hoàn toàn các yêu cầu của Mỹ, thay vào đó Bắc Kinh có thể chỉ đáp ứng những mục tiêu dễ dàng hơn như mua thêm hàng hóa từ Mỹ, mở cửa thị trường Trung Quốc cho công ty Mỹ, cũng như một số biện pháp giám sát vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và việc buộc chuyển giao công nghệ cho công ty Trung Quốc.

Mặc dù hai bên được cho sẽ có những nhượng bộ nhất định trong cuộc đàm phán, song căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ là một vấn đề dài hạn bởi những xung đột cốt lõi giữa hai nền kinh tế đầu tàu thế giới vẫn còn nguyên vẹn.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc cũng kỳ vọng Mỹ sẽ dỡ bỏ thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng cụ thể. Nếu điều này không được thực hiện, sẽ rất khó để Trung Quốc chấp nhận một thỏa thuận thương mại với Mỹ.

Các chuyên gia của Goldman Sachs nhận định: “Vẫn chưa rõ liệu thuế quan sẽ được dỡ bỏ hay ít nhất là giảm theo các nội dung thỏa thuận mà Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump có thể đạt được. Mỹ hoàn toàn có thể giữ mức thuế quan hiện tại và giảm dần nếu thấy Trung Quốc đang thực hiện các điều được quy định trong thỏa thuận.”

Mặc dù hai bên được cho sẽ có những nhượng bộ nhất định trong cuộc đàm phán, song căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ là một vấn đề dài hạn bởi những xung đột cốt lõi giữa hai nền kinh tế đầu tàu thế giới vẫn còn nguyên vẹn. Do đó, quyết định trì hoãn tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc trong khi vẫn còn rất nhiều vấn đề cần giải quyết đang là những thách thức đè nặng lên hội nghị thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo sắp tới tại Florida./.

Bất chấp những thách thức của các đối thủ chính trị ở trong nước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định từ chối đi đến một “thỏa thuận” mà ông cho là không hoàn hảo với Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un trong cuộc gặp thượng đỉnh diễn ra ở Hà Nội trong hai ngày 27-28/2 vừa qua. 

Theo National Interest, “sự cám dỗ” hẳn là rất lớn. Hội nghị tạo cơ hội để ông Trump giải quyết những khó khăn ở trong nước. Ông Trump đã đầu tư vốn liếng chính trị vào đó, nhằm đạt được một sự đột phá với Triều Tiên, cùng lợi ích to lớn có thể đạt được là Giải thưởng Nobel Hòa bình, được lịch sử ghi nhận. Nhưng cuối cùng ông Trump đã thuận theo câu châm ngôn “một thỏa thuận tồi còn tồi tệ hơn là không có thỏa thuận”.

Theo Nhà Trắng, sự đổ vỡ của cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều ở Hà Nội bắt nguồn từ việc ông Kim Jong-un khăng khăng rằng Washington phải dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt. Trong khi đó, đấy lại là “công cụ hữu hiệu” trong chính sách “gây sức ép tối đa” mà chính quyền Trump đã thành công khi kéo chính quyền Bình Nhưỡng trở lại bàn đàm phán ở cấp cao nhất.

Ngoại trưởng Triều Tiên Ri Yong-ho đã nói rằng ông Kim Jong-un muốn “dỡ bỏ những lệnh trừng phạt làm tổn hại đến nền kinh tế quốc gia cũng như cuộc sống của tất cả người dân Triều Tiên”, nhấn mạnh đến 5 trong số 11 nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đang được thực thi nhằm vào Triều Tiên. Và điều quan trọng là tất cả các nghị quyết đó đều không liên quan trực tiếp đến quân đội.

Tuy nhiên, việc dỡ bỏ những lệnh trừng phạt đó cũng có nghĩa “trò chơi kết thúc” đối với Mỹ trong việc gây sức ép tối đa trong các cuộc đàm phán với Triều Tiên.

Tuy nhiên, việc dỡ bỏ những lệnh trừng phạt đó cũng có nghĩa “trò chơi kết thúc” đối với Mỹ trong việc gây sức ép tối đa trong các cuộc đàm phán với Triều Tiên.

Đổi lại, Bình Nhưỡng chỉ chấp nhận đóng cửa các cơ sở sản xuất nguyên liệu hạt nhân thuộc Trung tâm nghiên cứu hạt nhân Yongbyon, nơi có lò phản ứng hạt nhân chính của Triều Tiên và nhà máy tái chế plutoni (nhưng không bao gồm lò phản ứng hạt nhân nước nhẹ và các kho chứa triti ở Yongbyon).

Theo phía Mỹ, ông Kim Jong-un cũng không đồng ý đóng cửa các cơ sở hạt nhân bí mật khác vốn được cho là đang làm giàu urani cấp độ cao. Để đưa những vấn đề này vào thỏa thuận, ngay cả khi ông Kim Jong-un thực thi bước đi cụ thể thì cũng khó có thể đi đến một lịch trình rõ ràng cho vấn đề giải giáp hạt nhân một cách “hoàn toàn, có kiểm chứng và không thể đảo ngược” (CVID) mà các nhà đàm phán Mỹ đang theo đuổi. Có thể nói, cuộc gặp Thượng đỉnh Hà Nội được xem là mô hình mới nhất trong số các cuộc đàm phán lịch sử quen thuộc của Triều Tiên: Nỗ lực tận dụng những biện pháp có lợi để đổi lấy những nhượng bộ không thể đảo ngược của Mỹ.

Trong khi đó, ở Hà Nội, Mỹ đã tránh được việc đưa ra một tuyên bố chấm dứt cuộc Chiến tranh Triều Tiên vốn mới chỉ tạm dừng bằng một thỏa thuận đình chiến từ năm 1953. Một bản tuyên bố có thể giúp Triều Tiên kiểm soát được việc thực thi các lệnh trừng phạt hoặc chí ít ngăn ngừa việc tăng cường các lệnh trừng phạt trong tương lai. Sức ép chính trị để tránh sự khiêu khích từ sự hợp tác quân sự với Hàn Quốc cũng có thể xuất hiện mà trước hết là những tranh cãi về khả năng Mỹ rút quân đồn trú ở Hàn Quốc về nước. Quan niệm về một Triều Tiên cô lập và cản trở mong muốn của cộng đồng quốc tế sẽ giảm dần. Vậy liệu cộng đồng quốc tế còn ủng hộ chính sách “gây sức ép tối đa”.

Trump đã thành công trong việc khích động Kim Jong-un đề cập với báo chí về khả năng thiết lập văn phòng liên lạc tại mỗi nước, một mô hình của sự hiện diện ngoại giao.

Hơn nữa, Trump đã thành công trong việc khích động Kim Jong-un đề cập với báo chí về khả năng thiết lập văn phòng liên lạc tại mỗi nước, một mô hình của sự hiện diện ngoại giao. Đây đã từng là điều mơ ước của Mỹ kể từ thời chính quyền Bill Clinton. Triều Tiên thực ra đã có sự hiện diện ngoại giao ở Mỹ thông qua Phái đoàn thường trực của nước này tại Liên hợp quốc ở New York (mặc dù lệnh hạn chế đi lại đồng nghĩa với việc các nhà ngoại giao Triều Tiên không thể tới Thủ đô Washington). Trong khi đó, Mỹ chỉ có được sự hiện diện ở Bình Nhưỡng thông qua Đại sứ quán Thụy Điển.

Một văn phòng liên lạc của Mỹ ở Bình Nhưỡng sẽ có thể mở ra cánh cửa tạo lập các kênh liên lạc mới cũng như hoạt động thu thập thông tin cho Mỹ, trong khi văn phòng liên lạc của Triều Tiên ở Washington cũng chỉ là một sự “bổ sung” cho Bình Nhưỡng. 

Với việc các cuộc đàm phán ở Hà Nội đổ vỡ, viễn cảnh cho cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim trở nên xa vời. Điều đó có nghĩa việc Trump khó khăn bỏ qua một thỏa thuận tồi với Triều Tiên làm gợi nhớ đến thất bại của cuộc gặp thượng đỉnh hồi năm 1986 tại Reykjavík (Iceland) giữa Tổng thống Ronald Reagan và Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Mikhail Gorbachev.

Cuộc gặp đó đã kết thúc khi ông Reagan từ chối chấp nhận những hạn chế đối với Sáng kiến phòng thủ chiến lược của Mỹ (SDI). Tuy nhiên, điều này lại đặt nền tảng cho việc đạt được hiệp ước về Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) mà hai nước ký kết năm 1987.

Có thể Hà Nội sẽ là một minh chứng cụ thể để Bình Nhưỡng tính toán phá vỡ những nguyên tắc cố hữu của mình, gia tăng đàm phán và trở lại với thái độ mềm dẻo hơn. Tuy nhiên, đó không phải là những gì chúng ta nên đặt cược.

Những cơn hoảng loạn bắt đầu ập đến sau khi Chloe chứng kiến cái chết của một người đàn ông.

Cô đã dành ba tuần rưỡi qua để được đào tạo, cố gắng tự gồng mình chống chọi những đợt công kích từ những bài đăng khó chịu hàng ngày: phát biểu thù ghét, tấn công bạo lực, và nội dung khiêu dâm. Vài ngày nữa, cô sẽ trở thành một nhân viên kiểm duyệt nội dung Facebook toàn thời gian – vị trí mà công ty của cô, một nhà cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp tên là Cognizant gọi một cách mơ hồ là “chuyên viên xử lý”.

Trong đợt đào tạo này, Chloe sẽ phải kiểm duyệt một bài đăng Facebook trước sự chứng kiến của những học viên khác. Khi đến lượt mình, cô bước ra đứng trước cả phòng, ở đó có một màn hình đang phát một đoạn video vừa được đăng lên mạng xã hội lớn nhất hành tinh. Không ai trong số học viên từng xem qua đoạn video này trước đó, và Chloe cũng vậy. Cô nhấn nút phát video.

Màn hình hiện lên cảnh một người đàn ông đang bị sát hại. Ai đó đang đâm anh ta hàng chục lần, trong khi anh ta gào thét và cầu xin tha mạng. Công việc của Chloe là nói với cả phòng rằng bài đăng này có nên bị xóa hay không.

Màn hình hiện lên cảnh một người đàn ông đang bị sát hại. Ai đó đang đâm anh ta hàng chục lần, trong khi anh ta gào thét và cầu xin tha mạng. Công việc của Chloe là nói với cả phòng rằng bài đăng này có nên bị xóa hay không. Cô biết rằng mục 13 trong bộ các chuẩn mực cộng đồng của Facebook nghiêm cấm các đoạn video mô tả việc giết hại một hay nhiều người. Khi Chloe giải thích điều này với cả lớp, cô nghe thấy giọng mình run rẩy.

Trở về chỗ ngồi của mình, Chloe cảm thấy một sự thôi thúc mãnh liệt khiến cô muốn bật ra nức nở. Một học viên khác đã lên đánh giá bài đăng tiếp theo, nhưng Chloe không thể tập trung. Cô rời khỏi phòng học, và bắt đầu khóc rất nhiều, khóc đến không thở nổi.

Không ai tìm cách an ủi cô. Đây là công việc cô được thuê để làm.

Không ai tìm cách an ủi cô. Đây là công việc cô được thuê để làm. Và với 1000 người làm công việc kiểm duyệt nội dung cho Facebook giống Chloe tại cơ sở ở Phoenix, cũng như 15.000 nhân viên kiểm duyệt nội dung toàn cầu, ngày hôm nay chỉ là một ngày bình thường khác tại văn phòng.

Trong ba tháng qua, tôi đã phỏng vấn hơn một chục nhân viên từng và đang làm việc cho Cognizant ở Phoenix. Họ đều đã ký thỏa thuận không tiết lộ với Cognizant, trong đó họ cam kết không thảo luận công việc mà họ làm cho Facebook – thậm chí cũng không được thừa nhận rằng Facebook là khách hàng của Cognizant. Việc giữ bí mật là nhằm bảo vệ cho các nhân viên khỏi những người dùng có thể lên cơn giận dữ với quyết định kiểm duyệt nội dung và tìm cách giải quyết vấn đề với một nhà thầu đã biết của Facebook. Thỏa thuận không tiết lộ cũng nhằm ngăn chặn các nhà thầu chia sẻ thông tin cá nhân của người dùng Facebook với thế giới bên ngoài trong một thời đại mà các vấn đề về bảo mật dữ liệu trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết.

Họ cảm thấy áp lực khi không được thảo luận về những tác động xấu tới cảm xúc mà công việc gây ra cho họ, ngay cả với những người thân yêu, dẫn tới cảm giác cô lập và lo lắng ngày càng gia tăng. 

Nhưng các nhân viên kiểm duyệt cũng nói rằng, sự bí mật này cũng bảo vệ Cognizant và Facebook khỏi những chỉ trích về môi trường làm việc tại công ty. Họ cảm thấy áp lực khi không được thảo luận về những tác động xấu tới cảm xúc mà công việc gây ra cho họ, ngay cả với những người thân yêu, dẫn tới cảm giác cô lập và lo lắng ngày càng gia tăng. Để bảo vệ họ khỏi khả năng bị trả đũa từ cả những người thuê họ và từ người dùng Facebook, tôi đã đồng ý đặt tên giả cho tất cả những người trong bài viết này, trừ phó chủ tịch điều hành các dịch vụ quy trình kinh doanh của Cognizant, Bob Duncan, và giám đốc quản lý các đối tác nhà cung cấp toàn cầu, Mark Davidson.

Nhìn chung, các nhân viên mô tả nơi làm việc của họ là một nơi luôn bập bênh bên bờ vực của sự hỗn loạn. Đó là một môi trường nơi họ phải đối mặt bằng cách kể những câu chuyện cười đen tối về việc tự sát, rồi hút cần sa trong giờ nghỉ để làm tê liệt cảm xúc của mình. Đó là nơi mà nhân viên có thể bị đuổi việc chỉ vì mắc vài lỗi sai trong một tuần – còn những người ở lại thì luôn sống trong nỗi sợ hãi rằng những đồng nghiệp cũ sẽ quay lại tìm cách trả thù.

Đó là một nơi mà, trái ngược hoàn toàn với những ưu đãi không kể xiết cho nhân viên của Facebook, các trưởng nhóm sẽ giám sát các nhân viên kiểm duyệt nội dung cả khi họ đi vệ sinh hay cầu nguyện trong giờ giải lao; nơi mà các nhân viên, tuyệt vọng vì thiếu dopamine cùng nỗi khốn khổ của họ, bị phát hiện có quan hệ tình dục với nhau ở cầu thang và trong phòng dành riêng cho các bà mẹ cho con bú; nơi khiến người ta phát sinh chứng lo lắng trầm trọng ngay trong quá trình đào tạo và tiếp tục phải vật lộn với những triệu chứng sang chấn rất lâu sau khi họ rời đi; và là nơi mà hoạt động tư vấn mà Cognizant dành cho họ chấm dứt ngay giây phút họ bỏ việc – hoặc chỉ đơn giản là bị cho thôi việc.

Các nhân viên kiểm duyệt nói rằng đó là nơi mà những video âm mưu và những hình meme họ thấy mỗi ngày dần dần đưa họ tới việc chấp nhận những quan điểm thiểu số. Một quản lý đi đi lại lại trên sàn nhà để kiểm chứng tư tưởng rằng Trái Đất là hình phẳng. Một cựu nhân viên nói rằng anh đã bắt đầu hoài nghi một số khía cạnh nhất định của cuộc diệt chủng Holocaust. Một cựu nhân viên khác, người đã lập bản đồ cho mọi đường thoát khỏi căn nhà mình đang ở và đi ngủ với một khẩu súng bên mình nói rằng: “Tôi không còn tin sự kiện 11/9 là một vụ tấn công khủng bố nữa.”

Chloe đã khóc một hồi trong phòng nghỉ, rồi vào phòng vệ sinh, nhưng rồi cô bắt đầu lo lắng rằng mình đang bỏ lỡ quá nhiều nội dung đào tạo. Khi gửi đơn ứng tuyển, cô đang trong cơn điên cuồng tìm kiếm một việc làm, bởi cô vừa mới tốt nghiệp đại học và không có triển vọng trước mắt nào khác. Khi trở thành một nhân viên kiểm duyệt làm việc toàn thời gian, Chloe sẽ kiếm được 15 USD một giờ – nhiều hơn 4 USD so với mức lương tối thiểu ở bang Arizona nơi cô sinh sống, và tốt hơn mức lương có thể kỳ vọng từ hầu hết các vị trí nhân viên bán lẻ.

Nước mắt cuối cùng cũng ngừng rơi, và nhịp thở của cô trở lại bình thường. Khi cô quay lại phòng đào tạo, một học viên khác đang thảo luận về một đoạn video bạo lực khác. Cô thấy một chiếc máy bay không người lái xả súng vào người ta từ trên không. Chloe chứng kiến những thân người đổ gục xuống và tắt thở.

Một lần nữa, cô lại quay mình rời khỏi nơi đó.

Cuối cùng, một người giám sát đã tìm thấy cô trong nhà vệ sinh, và cho cô một cái ôm yếu ớt để an ủi.

Cognizant có thuê một nhà tư vấn tâm lý hỗ trợ cho nhân viên của họ, nhưng chỉ trong một khoảng thời gian nhất định trong ngày, và người này lúc đó thậm chí còn chưa đến chỗ làm. Chloe đã phải chờ anh ta tới gần một tiếng đồng hồ.

Khi nhà tư vấn gặp cô, anh ta giải thích rằng cô đã có một cơn hoảng loạn. Anh ta nói rằng, sau khi tốt nghiệp, cô sẽ có khả năng kiểm soát tốt hơn trước những đoạn video Facebook so với biểu hiện của cô trong phòng đào tạo. “Cô sẽ có thể tạm dừng đoạn video lại, hoặc xem nó mà không cần bật tiếng,” anh ta nói với cô. “Hãy tập trung vào việc hít thở. Hãy chắc chắn là cô không bị cuốn vào những gì mình đang xem.”

“Anh ta nói rằng đừng lo lắng – rằng tôi có lẽ vẫn có thể làm được công việc này,” Chloe nói. Rồi cô tự sửa lại lời của chính mình: “Ý của anh ta là: đừng lo lắng, cô có thể làm được công việc này.”

Ngày 3/5/2017, Mark Zuckerberg đã công bố việc mở rộng nhóm “hoạt động cộng đồng” của Facebook. Các nhân viên mới, bên cạnh 4.500 nhân viên kiểm duyệt hiện tại, sẽ chịu trách nhiệm đánh giá từng mẩu nội dung được báo cáo là vi phạm các chuẩn mực cộng đồng của công ty. Tới cuối năm 2018, nhằm đáp lại những chỉ trích về sự phổ biến của nội dung bạo lực và lợi dụng trên Facebook, mạng xã hội này đã có hơn 30.000 nhân viên phụ trách về an toàn và bảo mật – khoảng một nửa trong số đó là các nhân viên kiểm duyệt nội dung.

Trong lực lượng kiểm duyệt có cả một số nhân viên chính quy, nhưng Facebook chủ yếu vẫn dựa vào lao động hợp đồng để làm công việc này. Trong một bài đăng blog hồi năm ngoái, Ellen Silver, phó chủ tịch hoạt động của Facebook nói rằng việc sử dụng lao động hợp đồng cho phép Facebook “mở rộng ra toàn cầu” – họ có các nhân viên kiểm duyệt nội dung làm việc 24/24 giờ, đánh giá những bài đăng bằng hơn 50 ngôn ngữ, ở hơn 20 khu vực trên toàn thế giới.

Việc sử dụng lao động hợp đồng cũng mang lại lợi ích thiết thực cho Facebook: giá nhân công cơ bản là rẻ hơn nhiều. Một nhân viên Facebook trung bình kiếm được 240.000 USD hàng năm bao gồm tiền lương, tiền thưởng và quyền mua cổ phiếu. Trong khi đó, một nhân viên kiểm duyệt nội dung làm việc cho Cognizant ở Arizona sẽ chỉ kiếm được 28.800 USD một năm. Cách này giúp Facebook duy trì được biên lợi nhuận ở mức cao. Trong quý gần đây nhất, công ty đã thu về 6,9 tỷ USD lợi nhuận trên 16,9 tỷ USD doanh thu. Và trong khi Zuckerberg đã cảnh báo các nhà đầu tư rằng khoản đầu tư của Facebook vào hoạt động bảo mật sẽ làm giảm khả năng sinh lời của công ty, thì lợi nhuận vẫn tăng 61% so với năm trước.

Kể từ năm 2014, khi Adrian Chen mô tả chi tiết cho tạp chí Wired về các điều kiện làm việc khắc nghiệt của nhân viên kiểm duyệt nội dung tại các mạng xã hội, Facebook đã trở nên nhạy cảm hơn với những chỉ trích rằng công ty đang gây tổn thương cho những lao động được trả lương thấp nhất của mình. Trong bài đăng blog của mình, Silver nói rằng Facebook đánh giá “khả năng đương đầu với những hình ảnh bạo lực” của các nhân viên kiểm duyệt tiềm năng, và sàng lọc họ dựa trên các kỹ năng đương đầu đó.

Bob Duncan, người giám sát các hoạt động kiểm duyệt nội dung ở Bắc Mỹ của Cognizant nói rằng các nhà tuyển dụng đã giải thích cẩn thận bản chất công việc với các ứng viên rằng họ sẽ gặp phải những hình ảnh gây sốc. “Chúng tôi chia sẻ những ví dụ về những gì mà bạn có thể gặp phải… để họ hiểu được về công việc, “ ông nói. “Mục đích của tất cả những việc đó là để bảo đảm rằng mọi người hiểu việc mình sẽ làm. Và nếu họ không cảm thấy công việc này có khả năng là phù hợp với mình, họ có thể đưa ra quyết định đúng đắn.”

Cho đến gần đây, hầu hết hoạt động kiểm duyệt nội dung cho Facebook vẫn được thực hiện ở bên ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ. Nhưng khi nhu cầu nhân lực của Facebook gia tăng, họ đã mở rộng các hoạt động trong nước tới các cơ sở ở California, Arizona, Texas và Florida.

Theo giám đốc Davidson, Hoa Kỳ là quê hương của Facebook và cũng là nơi mà mạng xã hội này là cái tên nổi tiếng nhất. Những nhân viên kiểm duyệt người Mỹ thường có sự hiểu biết về bối cảnh văn hóa cần thiết để đánh giá các nội dung ở Mỹ có thể liên quan tới bắt nạt và phát ngôn thù địch, thường bao gồm những cụm từ lóng chỉ dùng tại đây.

Facebook cũng đã nỗ lực xây dựng “những cơ sở hiện đại” bằng cách nhân rộng hình mẫu văn phòng Facebook cũng như mang đến vẻ ngoài và cảm giác về Facebook cho chúng. “Đây là một điều quan trọng vì ngoài kia vẫn có nhiều người nghĩ rằng nhân viên của chúng tôi làm việc trong những tầng hầm tối mịt và dơ dáy, với nguồn sáng duy nhất là ánh sáng từ màn hình máy tính. Sự thực hoàn toàn không phải vậy,” Davidson giải thích.

Đúng là văn phòng của Cognizant ở Phoenix không tối tăm cũng không dơ dáy. Và bằng việc cung cấp cho nhân viên bàn làm việc có sẵn máy tính, văn phòng này có thể cố gắng bắt chước các văn phòng khác của Facebook. Nhưng trong khi các nhân viên tại trụ sở của Facebook ở Menlo Park làm việc trong một khu phức hợp đầy nắng và thoáng đãng do Frank Gehry thiết kế, những lao động hợp đồng ở Arizona lại thường phải chen chúc nhau trong một không gian chật chội, và những hàng dài người đứng chờ vào nhà vệ sinh có thể chiếm phần lớn thời gian nghỉ giải lao của họ. Và trong khi nhân viên của Facebook được thoải mái bố trí công việc hàng ngày của mình thì ở Cognizant, thời gian làm việc bị giám sát tới từng giây.

 Những lao động hợp đồng ở Arizona thường phải chen chúc nhau trong một không gian chật chội, và những hàng dài người đứng chờ vào nhà vệ sinh có thể chiếm phần lớn thời gian nghỉ giải lao của họ.

Một nhân viên kiểm duyệt nội dung tên là Miguel vừa kịp tới văn phòng trước khi ca làm của anh bắt đầu vào lúc 7 giờ sáng. Anh là một trong số khoảng 300 nhân viên sẽ tiến vào nơi làm việc chiếm hai tầng lầu tại một khu công viên văn phòng ở Phoenix.

Nhân viên an ninh túc trực ở lối vào và luôn cảnh giác để ngăn những cựu nhân viên bất mãn và những người dùng Facebook xông vào gây sự với các nhân viên kiểm duyệt vì đã xóa bài đăng của họ. Miguel quẹt thẻ ra vào văn phòng và đi về phía tủ đồ có khóa. Không có đủ tủ khóa cho tất cả mọi người, vì thế một số nhân viên phải để đồ của họ trong tủ qua đêm để bảo đảm hôm sau họ có tủ để dùng.

Những chiếc tủ khóa này được đặt dọc một hành lang hẹp luôn chật ních người vào mỗi giờ giải lao. Để bảo vệ sự riêng tư của những người dùng Facebook mà họ đang kiểm duyệt bài đăng, nhân viên được yêu cầu phải cất điện thoại của họ trong tủ khóa khi họ đang làm việc.

Giấy và các loại bút viết cũng bị cấm để tránh việc họ nảy ra ý định ghi lại thông tin cá nhân của người dùng Facebook. Chính sách này cũng bao gồm cả những mẩu giấy vụn, ví dụ như giấy gói kẹo cao su. Các vật dụng nhỏ hơn, ví dụ như kem bôi tay, phải được đựng trong các túi nhựa trong để các quản lý luôn trông thấy chúng.

Để duy trì bốn ca làm việc mỗi ngày – cùng tốc độ quay vòng nhân viên liên tục – hầu hết mọi người không có bàn làm việc cố định ở “tầng sản xuất” của Cognizant. Thay vào đó, Miguel phải tìm một máy tính còn rỗi và đăng nhập vào một phần mềm gọi là Single Review Tool (Công cụ Đánh giá đơn), hay SRT. Khi đã sẵn sàng làm việc, Miguel sẽ nhấn vào một nút ghi là “tiếp tục đánh giá”, và lặn ngụp giữa những bài đăng.

Tháng 4 năm ngoái, Facebook đã công khai các chuẩn mực cộng đồng mà công ty sẽ sử dụng để quản lý 2,3 tỷ người dùng mỗi tháng. Trong những tháng sau đó, Motherboard và Radiolab đã công bố chi tiết các cuộc điều tra về những thách thức của việc kiểm duyệt một khối lượng lớn nội dung như vậy.

Những thách thức này bao gồm số lượng bài đăng khổng lồ; nhu cầu đào tạo một binh đoàn toàn cầu gồm những nhân công giá rẻ để áp dụng thống nhất một bộ quy tắc duy nhất; những thay đổi quy tắc gần như hàng ngày và việc giải thích làm rõ chúng; sự thiếu hụt bối cảnh văn hóa hoặc chính trị từ phía các nhân viên kiểm duyệt; sự thiếu ngữ cảnh trong các bài đăng khiến nghĩa của chúng trở nên mơ hồ; và những sự bất đồng thường xuyên giữa các nhân viên kiểm duyệt về việc nên áp dụng những quy tắc nào trong từng trường hợp riêng biệt.

Một bài đăng gọi ai đó là “n— yêu thích của tôi” sẽ không bị gỡ xuống, vì theo chính sách, nó được xem là “có nội dung tích cực rõ ràng.”

Bất chấp những khó khăn trong việc áp dụng một chính sách như vậy, Facebook vẫn chỉ đạo Cognizant và các nhà thầu khác của mình tập trung vào một thước đo là “độ chính xác” nhiều hơn tất cả những yếu tố khác. Độ chính xác, trong trường hợp này nghĩa là, khi Facebook kiểm tra một tập hợp con các quyết định của các nhà thầu, thì các nhân viên chính quy của họ đồng tình với nhà thầu. Công ty đặt mục tiêu độ chính xác là 95%, một con số dường như luôn nằm ngoài tầm với. Cognizant chưa bao giờ đạt được mục tiêu này trong suốt thời gian qua – họ thường chỉ dao động ở mức trên 80% hoặc dưới 90%, và đang mấp mé ở 92% tại thời điểm viết bài này.

Miguel vẫn cần mẫn áp dụng chính sách này – mặc dù theo lời anh nói thì nó thường chẳng có ý nghĩa gì.

Một bài đăng gọi ai đó là “n— yêu thích của tôi” sẽ không bị gỡ xuống, vì theo chính sách, nó được xem là “có nội dung tích cực rõ ràng.”

“Người tự kỷ nên bị triệt sản” nghe như một câu xúc phạm, nhưng cũng sẽ không bị xóa. Bệnh tự kỷ không phải là “một đặc điểm được bảo vệ” giống như chủng tộc hay giới tính, vì thế nó cũng không vi phạm chính sách. (Nhưng nếu câu đó là “Nam giới nên bị triệt sản”, nó sẽ bị gỡ xuống ngay.)

“Tôi ghét tất cả đàn ông” là một câu luôn vi phạm chính sách. Nhưng câu “Tôi vừa chia tay bạn trai, và tôi ghét tất cả đàn ông” thì không.  

Vào tháng 1, Facebook đã đưa ra một cập nhật chính sách nêu rằng các nhân viên kiểm duyệt phải cân nhắc những biến động trong quan hệ tình cảm gần đây của người dùng khi đánh giá các bài đăng thể hiện sự căm ghét với một giới tính. “Tôi ghét tất cả đàn ông” là một câu luôn vi phạm chính sách. Nhưng câu “Tôi vừa chia tay bạn trai, và tôi ghét tất cả đàn ông” thì không.

Miguel lần lượt lướt qua từng bài đăng. Chúng không xuất hiện theo thứ tự cụ thể nào cả.

Chỗ này là một câu đùa phân biệt chủng tộc. Chỗ kia là một gã quan hệ với một con vật nuôi trong trang trại. Chỗ đó là một video cận cảnh một vụ giết người do một tổ chức buôn thuốc phiện đăng tải. Một số bài đăng mà Miguel kiểm duyệt là ở trên Facebook, anh nói rằng phát ngôn bắt nạt và thù ghét thường xuất hiện trên đó hơn; số khác ở trên Instagram, tại đó người dùng có thể đăng bài bằng tên giả, và thường có xu hướng chia sẻ những nội dung bạo lực, hở hang và quan hệ tình dục.

Miguel cần thực hiện hai kiểm tra riêng biệt nhưng có liên quan cho mỗi bài đăng. Đầu tiên, anh phải xác định bài đăng đó có vi phạm các chuẩn mực cộng đồng hay không. Tiếp theo, anh phải chỉ ra lý do chính xác vì sao nó vi phạm các chuẩn mực đó. Nếu anh xác định chính xác một bài đăng cần bị gỡ bỏ, nhưng lại chọn “sai” lý do, điều đó sẽ làm giảm điểm số về độ chính xác của anh.

Miguel làm công việc của mình rất giỏi. Anh sẽ có hành động chính xác với từng bài đăng, nỗ lực tẩy sạch những nội dung tồi tệ khỏi Facebook đồng thời bảo vệ những phát ngôn hợp lệ (dù không dễ nghe) với số lượng tối đa. Anh dành chưa tới 30 giây cho mỗi bài đăng, và anh sẽ lặp đi lặp lại việc đó tới 400 lần một ngày.

Khi Miguel có thắc mắc, anh sẽ giơ tay, và một “chuyên gia về chủ đề” (subject matter expert – SME) – một người có hiểu biết toàn diện hơn về các chính sách của Facebook và kiếm được nhiều hơn Miguel 1 USD mỗi giờ sẽ đi tới và hỗ trợ anh. Tuy vậy, việc này sẽ khiến Miguel mất thời gian, và mặc dù không được giao chỉ tiêu số lượng bài đăng cần kiểm duyệt, nhưng các quản lý sẽ giám sát hiệu suất làm việc của anh và yêu cầu anh giải thích khi số lượng bài đăng được kiểm duyệt chỉ rơi vào khoảng 200.

Từ 1.500 quyết định hoặc hơn của Miguel mỗi tuần, Facebook sẽ chọn ngẫu nhiên 50 hoặc 60 bài để kiểm tra. Những bài đăng này sẽ được một nhân viên thứ hai của Cognizant đánh giá – một nhân viên bảo đảm chất lượng, có tên nội bộ là QA, cũng là người kiếm được nhiều hơn 1 USD mỗi giờ so với Miguel. Các nhân viên chính quy của Facebook sau đó sẽ kiểm tra một tập hợp con các quyết định của QA, và từ những cân nhắc tổng hợp đó, điểm số về độ chính xác sẽ được thiết lập.

Miguel không tán thành chuyên chấm điểm độ chính xác này.

“Độ chính xác chỉ được đánh giá thông qua sự thỏa thuận. Nếu tôi và người kiểm tra đều cho phép việc công khai quảng cáo bán heroin, Cognizant đã ‘đúng’, vì cả hai chúng tôi đều đồng ý,” anh giải thích. “Con số này chẳng có ý nghĩa gì.”

Sự tập trung duy nhất vào độ chính xác của Facebook được xây dựng sau nhiều năm hứng chịu chỉ trích về cách xử lý các vấn đề kiểm duyệt. Với hàng tỷ bài đăng mới mỗi ngày, Facebook cảm thấy áp lực từ mọi phía. Trong một số trường hợp, công ty bị chỉ trích vì đã không làm đủ – như khi các điều tra viên của Liên Hợp Quốc phát hiện ra công ty đã đồng lõa trong việc phát tán những phát ngôn thù ghét trong cuộc tàn sát cộng đồng người Rohingya ở Myanmar. Trong những trường hợp khác, Facebook bị chỉ trích vì đã đi quá xa – như khi một nhân viên kiểm duyệt xóa một bài đăng trích đoạn của Tuyên ngôn Độc lập. (Thomas Jefferson sau đó đã được liệt vào danh sách trường hợp miễn trừ trong hướng dẫn đánh giá phát ngôn của Facebook, ở đó quy định cấm việc sử dụng cụm từ “những kẻ Indian man rợ.”)

Một lý do khiến các nhân viên kiểm duyệt phải vật lộn để đạt mục tiêu về độ chính xác là với bất kỳ quyết định thực thi chính sách nào, họ đều có vài nguồn sự thật để so sánh.

“Thật là một mớ hỗn độn lớn,” Diana thở dài. “Chúng tôi đáng lẽ phải được cung cấp thông tin đúng để ra quyết định, nhưng tất cả cứ rối tung hết cả lên.”

Nguồn chính thức là các hướng dẫn cộng đồng công cộng của Facebook – bao gồm hai bộ tài liệu: các tài liệu được đăng tải công khai, và các hướng dẫn nội bộ dài hơn có chứa nhiều chi tiết hơn về các vấn đề phức tạp. Các tài liệu này được củng cố thêm bằng một văn bản thứ hai dài 15.000 từ gọi là “Những câu hỏi đã biết”, cung cấp thêm chú thích và hướng dẫn về những câu hỏi kiểm duyệt gai góc. Những câu hỏi đã biết từng được lập thành một văn bản dài ngoằng duy nhất mà các nhân viên kiểm duyệt phải tham chiếu chéo hàng ngày; năm ngoái nó đã được đưa vào trong các hướng dẫn cộng đồng nội bộ để dễ tìm kiếm hơn.

Nguồn sự thật lớn thứ ba là những cuộc thảo luận giữa các nhân viên kiểm duyệt với nhau. Trong các sự kiện tin tức nóng hổi, ví dụ như một vụ xả súng hàng loạt, các nhân viên kiểm duyệt sẽ cố gắng đạt được sự đồng thuận về việc một hình ảnh mô tả chi tiết có đáp ứng các tiêu chí để bị xóa hay gán mác là gây khó chịu cho người xem hay không. Nhưng các nhân viên kiểm duyệt cho biết đôi khi họ lại đạt đến sự đồng thuận sai lầm, và các quản lý phải đi tới đi lui để giải thích cho họ về quyết định đúng.

Nguồn thứ tư có lẽ cũng là nguồn có vấn đề nhất: Những công cụ nội bộ để phân bổ thông tin của chính Facebook. Trong khi những thay đổi về chính sách chính thức thường đến vào mỗi thứ Tư, hướng dẫn bổ sung về các vấn đề mới xuất hiện được phân phối gần như hàng ngày. Thường thì, hướng dẫn này sẽ được đăng lên Workplace, phiên bản doanh nghiệp của Facebook mà công ty ra mắt vào năm 2016. Cũng như Facebook, Workplace có phần News Feed sử dụng thuật toán hiển thị các bài đăng dựa trên mức độ tương tác. Trong một sự kiện tin tức nóng hổi, ví dụ như một vụ xả súng hàng loạt, các quản lý thường sẽ đăng các thông tin mâu thuẫn về cách kiểm duyệt từng phần nội dung, và các bài đăng này sẽ xuất hiện theo thứ tự thời gian trên Workplace. Sáu nhân viên và cựu nhân viên nói với tôi rằng họ đã phạm phải những sai lầm kiểm duyệt vì nhìn thấy bài đăng hướng dẫn đã lỗi thời hiện lên trên đầu News Feed của họ. Đôi khi, dường như sản phẩm của chính Facebook lại đang chống lại họ. Các nhân viên kiểm duyệt đều nhận ra sự trớ trêu này.

“Chuyện đó lúc nào cũng xảy ra,” Diana, một cựu nhân viên kiểm duyệt cho biết. “Thật là kinh khủng – một trong những điều tồi tệ nhất mà tôi phải tự giải quyết để làm tốt công việc của mình.” Trong những sự kiện thảm kịch quốc gia, ví dụ như vụ xả súng Las Vegas năm 2017, các quản lý sẽ bảo các nhân viên kiểm duyệt xóa đi một đoạn video này, nhưng rồi vài tiếng sau, trong một bài đăng khác, lại yêu cầu họ đừng động vào nó. Các nhân viên kiểm duyệt sẽ đưa ra quyết định dựa theo bất kỳ bài đăng nào mà Workplace đưa lên.

“Thật là một mớ hỗn độn lớn,” Diana thở dài. “Chúng tôi đáng lẽ phải được cung cấp thông tin đúng để ra quyết định, nhưng tất cả cứ rối tung hết cả lên.”

Những bài đăng trên Workplace về những thay đổi chính sách được đôi khi bổ trợ bằng các bộ hướng dẫn bằng hình ảnh, được chia sẻ với các nhân công của Cognizant về các chủ đề đặc biệt trong khi kiểm duyệt – thường gắn với các sự kiện đau buồn, ví dụ như vụ xả súng ở Parkland. Thế nhưng, các nhân viên kiểm duyệt nói rằng những công cụ hướng dẫn và các tài liệu bổ sung khác thường có những lỗi sai đáng xấu hổ. Trong năm qua, thông tin từ Facebook đã nhầm một số hạ nghị sĩ thành thượng nghị sĩ, nêu sai ngày của một cuộc bầu cử, và ghi sai tên trường trung học nơi xảy ra vụ xả súng Parkland. (Phải là trường trung học Marjory Stoneman Douglas, không phải là trường trung học “Stoneham Douglas”.)

Ngay cả khi có một cuốn sổ quy tắc luôn thay đổi, các nhân viên kiểm duyệt cũng chỉ được cho một giới hạn mắc lỗi cực nhỏ. Công việc này giống như một trò chơi điện tử đầy may rủi, ở đó bạn bắt đầu với 100 điểm – điểm số độ chính xác hoàn hảo – và rồi phải trầy trật để giữ lại càng nhiều điểm càng tốt. Bởi vì một khi điểm số của bạn giảm xuống dưới 95, công việc của bạn sẽ gặp rủi ro.

Nếu một quản lý bảo đảm chất lượng đánh dấu quyết định của Miguel là sai, anh có thể phản đối lại người đó. Bắt QA đồng ý với bạn còn được gọi là “đòi lại điểm.” Ngắn gọn là, một “lỗi” có thể là bất cứ thứ gì mà QA cho là như vậy, và các nhân viên kiểm duyệt có lý do chính đáng để phản đối bất kỳ khi nào họ bị đánh dấu là ra quyết định sai. (Gần đây, Cognizant đã khiến việc đòi lại điểm trở nên khó khăn hơn bằng cách yêu cầu các nhân viên kiểm duyệt trước hết phải được một SME phê duyệt lời phản đối của họ trước khi chuyển nó cho QA.)

Đôi khi, những câu hỏi về các chủ đề khó hiểu được chuyển lên Facebook. Nhưng mọi nhân viên kiểm duyệt mà tôi phỏng vấn đều nói rằng các quản lý của Cognizant không khuyến khích nhân viên nêu ra các vấn đề với khách hàng – dường như họ sợ rằng việc hỏi quá nhiều sẽ làm Facebook bực mình.

Điều này dẫn đến việc Cognizant liên tục phát minh ra chính sách. Ba cựu nhân viên cho biết, khi các chuẩn mực cộng đồng không có quy định cấm rõ ràng với các nội dung về ngạt thở khi quan hệ tình dục, một trưởng nhóm đã tuyên bố rằng những hình ảnh về sự ngạt thở sẽ được cho phép trừ khi trong đó có hình những ngón tay ấn xuống da của người đang bị ngạt thở.

Trước khi bị sa thải, các nhân viên được đề nghị tham gia một chương trình khắc phục được thiết kế để bảo đảm họ nắm vững chính sách. Thế nhưng ba cựu nhân viên nói với tôi rằng, thường thì đây chỉ là một cái cớ để quản lý những nhân viên bị mất việc. Những lần khác, các nhân viên bị mất quá nhiều điểm sẽ kháng cáo lên Facebook để ra quyết định cuối cùng. Nhưng không phải lúc nào công ty cũng kịp giải quyết các yêu cầu tồn đọng trước khi nhân viên được nhắc đến bị sa thải.

Một cách chính thức, các nhân viên kiểm duyệt bị cấm tiếp cận các QA và vận động hành lang để họ đảo ngược quyết định. Tuy nhiên theo hai cựu QA, việc này vẫn thường xuyên xảy ra.

Các nhân viên bị sa thải thường xuyên quay lại chỗ làm để đe dọa các đồng nghiệp cũ, và Randy tin rằng trong số họ có người nói được làm được.

Một người tên là Randy cho biết đôi khi anh sẽ thấy một số nhân viên kiểm duyệt chờ mình ở bãi đỗ xe sau giờ làm. Khoảng năm hoặc sáu lần một năm, sẽ có một ai đó tìm cách đe dọa để anh thay đổi quyết định của mình. “Họ sẽ chặn tôi lại trong bãi đỗ xe và bảo tôi là họ sẽ đánh cho tôi ra bã,” anh nói. “Chẳng có chút tôn trọng hay lịch thiệp nào ở đó hết. Tất cả chỉ là, “Anh bảo tôi sai là thế nào?! Đấy rõ ràng là một bên ngực phụ nữ! Đó là quầng vú đầy, thôi nào anh bạn!”

Lo sợ cho sự an toàn của mình, Randy bắt đầu bí mật mang theo một khẩu súng đến nơi làm việc. Các nhân viên bị sa thải thường xuyên quay lại chỗ làm để đe dọa các đồng nghiệp cũ, và Randy tin rằng trong số họ có người nói được làm được. Một cựu nhân viên nói với tôi rằng cô biết Randy mang theo súng đi làm, và đồng tình với anh, vì sợ rằng bảo vệ ở chỗ làm sẽ không đủ sức ứng phó nếu xảy ra một vụ tấn công.

Phó chủ tịch Duncan của Cognizant thì nói rằng công ty sẽ điều tra các vấn đề về an toàn và quản lý mà các nhân viên kiểm duyệt đã kể với tôi. Ông nói rằng việc mang súng đi làm là một sự vi phạm chính sách, và nếu ban quản lý biết điều đó, họ sẽ can thiệp và có hành động chống lại nhân viên đó.

Randy đã nghỉ việc sau một năm. Anh không có cơ hội nổ súng, nhưng nỗi lo âu của anh vẫn còn đó.

“Một phần lý do tôi bỏ việc là vì tôi cảm thấy không an toàn trong chính ngôi nhà của mình, trong chính bộ dạng của mình,” anh nói.

“Một phần lý do tôi bỏ việc là vì tôi cảm thấy không an toàn trong chính ngôi nhà của mình, trong chính bộ dạng của mình,” anh nói.

Trước khi Miguel được nghỉ giải lao, anh bấm vào một phần mở rộng trình duyệt để Cognizant biết là anh sắp rời bàn làm việc. (“Đó là chuẩn mực trong ngành này,” giám đốc Davidson của Facebook giải thích. “Để có thể theo dõi và biết lực lượng lao động của bạn đang ở đâu.”)

Miguel có hai lần giải lao 15 phút và một lần nghỉ ăn trưa 30 phút. Trong giờ nghỉ, anh thường phải xếp hàng rất lâu để vào phòng vệ sinh. Hàng trăm nhân viên phải dùng chung một bệ tiểu đứng và hai buồng vệ sinh ở bên nam, và ba buồng vệ sinh ở bên nữ. Cognizant cuối cùng cũng cho phép nhân viên dùng một phòng vệ sinh ở tầng khác, nhưng đi tới đó rồi quay về cũng tốn nhiều thời gian quý giá của Miguel. Sau khi đã đi vệ sinh và chen lấn với đám đông để đến tủ khóa, anh chỉ còn khoảng 5 phút để ngó vào điện thoại trước khi quay về bàn làm việc.

Miguel cũng được phân bổ 9 phút mỗi ngày làm “thời gian dưỡng sức”, và anh có thể dùng khoảng thời gian này khi cảm thấy khó chịu và cần phải rời ra khỏi bàn làm việc. Một số nhân viên kiểm duyệt nói rằng họ thường xuyên phải dùng 9 phút này để đi vệ sinh vì khi đó sẽ không phải xếp hàng lâu. Nhưng các quản lý cuối cùng cũng phát hiện ra, và từ đó cấm họ dùng thời gian này cho việc “giải quyết nỗi buồn.” (Gần đây một nhóm các nhân viên kiểm duyệt cho Facebook được thuê qua công ty Accenture ở Austin đã phàn nàn về những điều kiện “vô nhân tính” liên quan đến thời gian nghỉ giải lao; trong khi Facebook lý giải đây là một sự hiểu nhầm các chính sách của công ty.)

Tại cơ sở ở Phoenix, các nhân viên Hồi giáo dùng thời gian dưỡng sức cho một trong năm lần cầu nguyện mỗi ngày cũng bị yêu cầu phải ngừng việc này và chuyển sang làm trong giờ giải lao khác. Những nhân viên trò chuyện với tôi không hiểu vì sao các quản lý lại không nghĩ rằng cầu nguyện là cách sử dụng thời gian dưỡng sức một cách đúng đắn. (Cognizant không bình luận về những sự việc này, mặc dù một người biết về trường hợp này nói rằng một nhân viên đã yêu cầu hơn 40 phút để cầu nguyện hàng ngày, và công ty cho rằng như vậy là quá nhiều.)

Các nhân viên của Cognizant đối mặt với những căng thẳng trong công việc của họ bằng cách đến gặp các nhà tư vấn tâm lý khi họ có mặt; bằng cách gọi điện đến đường dây nóng và bằng việc sử dụng một chương trình hỗ trợ nhân viên bao gồm các buổi trị liệu. Gần đây, yoga và các hoạt động trị liệu khác đã được thêm vào trong tuần làm việc. Nhưng ngoài những lần thỉnh thoảng ghé thăm tư vấn viên, 6 nhân viên trả lời phỏng vấn của tôi nói rằng những cách này là không đủ. Họ nói rằng họ đã đối mặt với sự căng thẳng trong công việc bằng những cách khác: quan hệ tình dục, ma túy hoặc những trò đùa phản cảm.

Những nơi mà nhân viên của Cognizant hay tới quan hệ tình dục trong giờ làm bao gồm các buồng vệ sinh, cầu thang, gara để xe và phòng dành cho các bà mẹ nuôi con bú. Theo một nguồn tin thân cận, đầu năm 2018, đội bảo vệ đã gửi thông báo cho các quản lý về các hành vi này. Giải pháp mà ban quản lý đưa ra là gỡ khóa cửa khỏi phòng dành cho các bà mẹ cũng như nhiều phòng riêng khác. (Phòng cho các bà mẹ hiện đã được khóa lại, những người muốn dùng phải đăng ký nhận khóa từ một người quản trị.)

Một cựu nhân viên kiểm duyệt tên là Sara nói rằng sự bí mật xoay quanh công việc của họ, kèm với những khó khăn đã tạo ra những mối liên hệ mạnh mẽ giữa các nhân viên. “Bạn nhanh chóng thân thiết với các đồng nghiệp,” cô nói. “Nếu bạn không được nói chuyện với bạn bè hay người thân về công việc của mình, điều đó sẽ tạo ra một khoảng cách. Bạn cảm thấy gần gũi hơn với các đồng nghiệp. Đó dường như là một mối dây cảm động, nhưng thực tế là các bạn chỉ đang kết nối với nhau vì cùng bị tổn thương.”

Các nhân viên cũng dùng ma túy và chất cồn để bớt căng thẳng, cả khi đang làm việc cũng như khi tan làm. Một cựu nhân viên kiểm duyệt, Li, nói với tôi rằng anh hút cần sa trong giờ làm mỗi ngày bằng một máy hóa hơi. Anh cũng nói rằng trong giờ giải lao, nhiều nhóm nhỏ nhân viên thường ra ngoài để hút. (Sử dụng cần sa y tế là hợp pháp ở Arizona.)

“Tôi thậm chí không nhớ nổi mình đã hút cần cùng bao nhiêu người,” Li nói. “Nghĩ lại thật buồn – điều đó thực sự làm tôi đau lòng. Chúng tôi sẽ xuống lầu, phê pha rồi quay lại làm việc. Như vậy là không chuyên nghiệp. Những nhân viên kiểm duyệt nội dung cho mạng xã hội lớn nhất thế giới lại đang làm chuyện này trong giờ làm, trong khi họ đang kiểm duyệt nội dung…” Anh bỏ lửng câu nói.

Li, người đã làm nhân viên kiểm duyệt trong khoảng một năm, là một trong số những người nói rằng nơi làm việc của họ đầy rẫy những sự hài hước đen tối. Các nhân viên sẽ thi nhau gửi những meme có nội dung phân biệt chủng tộc hoặc phản cảm nhất trong một nỗ lực để tâm trạng của họ trở nên nhẹ nhàng hơn. Là người thuộc cộng đồng thiểu số, Li thường xuyên là mục tiêu của các đồng nghiệp, và anh chấp nhận những thứ mà anh coi là những câu đùa phân biệt chủng tộc không có ý xấu.

“Chúng tôi đang làm một việc khiến tâm hồn mình – bạn gọi nó là gì cũng được- trở nên đen tối,” Li nói. “Bạn còn có thể làm được gì nữa vào lúc đó? Điều khiến chúng tôi bật cười thực ra lại đang hủy hoại chúng tôi.”

Nhưng theo thời gian, anh ngày càng lo lắng cho sức khỏe tinh thần của mình.

“Chúng tôi đang làm một việc khiến tâm hồn mình – bạn gọi nó là gì cũng được- trở nên đen tối,” anh nói. “Bạn còn có thể làm được gì nữa vào lúc đó? Điều khiến chúng tôi bật cười thực ra lại đang hủy hoại chúng tôi. Tôi phải tự kiềm chế bản thân khi nói đùa ở nơi công cộng. Bất cứ lúc nào tôi cũng có khả năng sẽ vô tình nói ra những lời [phản cảm] – và rồi nhận ra rằng, thôi chết, mình đang ở cửa hàng tạp hóa. Mình không thể ăn nói như vậy được.”

Những trò đùa về việc tự gây hại cho bản thân cũng rất phổ biến. “Uống rượu để quên đi”, Sara đã nghe một đồng nghiệp nói vậy khi tư vấn viên hỏi anh dạo này thế nào. (Tư vấn viên cũng không hẹn nhân viên đó đến để thảo luận thêm về tình trạng của anh ta). Sara nói rằng, vào những ngày tồi tệ, mọi người sẽ nói rằng “đã đến lúc tụ tập trên mái nhà rồi” – một câu đùa ngụ ý rằng một ngày nào đó các nhân viên của Cognizant sẽ tự lao mình từ trên mái nhà xuống.

Cô kể rằng, một ngày nọ, các nhân viên kiểm duyệt ngước lên từ sau máy tính và thấy một người đàn ông đứng cheo leo trên nóc tòa nhà văn phòng bên cạnh. Hầu hết bọn họ đã xem qua hàng trăm vụ tự sát bắt đầu bằng cách này. Họ đứng dậy và chạy vội ra phía cửa sổ.

Mặc dù vậy, người đàn ông đó không nhảy xuống. Cuối cùng mọi người mới biết anh ta chỉ là một đồng nghiệp đang nghỉ giải lao.

Giống như hầu hết những cựu nhân viên kiểm duyệt mà tôi phỏng vấn, Chloe đã bỏ việc sau khoảng một năm.

Bên cạnh những lý do khác, cô ngày càng trở nên lo lắng về sự lan truyền của các thuyết âm mưu giữa các đồng nghiệp của mình. Một nhân viên kiểm duyệt nói với tôi rằng có một QA thường trò chuyện với mọi người về niềm tin vào thuyết Trái Đất phẳng của anh ta, và “rất tích cực lôi kéo những người khác” ủng hộ thuyết đó. Một trong những đồng nghiệp của Miguel từng thản nhiên nói rằng “sự kiện diệt chủng Holocaust là trò bịp”, và Miguel tin rằng đó là dấu hiệu cho thấy anh ta không thừa nhận sự kiện đó đã xảy ra.

Có 6 nhân viên kiểm duyệt nói với tôi rằng các thuyết âm mưu thường rất được đón nhận ở tầng sản xuất. Sau vụ xả súng Parkland hồi năm ngoái, ban đầu các nhân viên cảm thấy rất kinh hoàng trước vụ tấn công. Nhưng khi càng nhiều nội dung âm mưu được đăng lên Facebook và Instagram, một số đồng nghiệp của Chloe bắt đầu tỏ ý nghi ngờ.

Một số nhân viên kiểm duyệt nói với tôi rằng họ đã có những triệu chứng của căng thẳng do sang chấn thứ phát – một dạng rối loạn xảy ra do phải chứng kiến tận mắt những cơn sang chấn của người khác.

“Mọi người thực sự đã bắt đầu tin vào những bài đăng mà họ phải kiểm duyệt,” cô nói. “Họ nói rằng, ‘Ôi trời, chẳng có ai thực sự ở đó cả. Xem đoạn video về David Hogg của CNN này – già như vậy làm sao mà đến trường được.’ Mọi người bắt đầu lên Google tra thông tin thay vì làm việc của họ và tìm kiếm các thuyết âm mưu xoay quanh vụ việc. Chúng tôi lúc đó kiểu, ‘Các cậu, không được, chúng ta phải kiểm duyệt mấy thứ điên rồ này cơ mà. Các cậu đang làm gì vậy?’”

Tuy nhiên, trên hết, Chloe cảm thấy lo lắng về những tác động lâu dài của công việc này tới sức khỏe tinh thần của cô. Một số nhân viên kiểm duyệt nói với tôi rằng họ đã có những triệu chứng của căng thẳng do sang chấn thứ phát – một dạng rối loạn xảy ra do phải chứng kiến tận mắt những cơn sang chấn của người khác. Chứng rối loạn này, với những triệu chứng tương tự như rối loạn căng thẳng hậu sang chấn (PTSD), thường gặp ở các bác sĩ, bác sĩ tâm lý trị liệu và nhân viên xã hội. Những người bị căng thẳng do sang chấn thứ phát thường có cảm giác lo lắng, mất ngủ, cô đơn và phân ly, cùng các tổn thương khác.

Năm ngoái, một cựu nhân viên kiểm duyệt cho Facebook tại California đã kiện công ty này và nói rằng công việc của cô với tư cách nhà thầu cho công ty Pro Unlimited đã khiến cô bị rối loạn căng thẳng hậu sang chấn. Trong đơn khiếu nại, các luật sư của cô nói rằng cô đã “tìm cách bảo vệ bản thân khỏi những nguy hiểm của sang chấn tâm lý do Facebook không thể cung cấp một nơi làm việc an toàn cho hàng ngàn nhà thầu được giao trọng trách mang lại môi trường an toàn nhất có thể cho người dùng Facebook.” (Vụ kiện này vẫn chưa được giải quyết.)

Chloe đã trải qua các triệu chứng sang chấn trong nhiều tháng từ sau khi nghỉ việc. Cô lên cơn hoảng loạn lần đầu tiên trong rạp chiếu phim khi đang xem bộ phim Mother!, trong đó một cảnh phim đâm chém dữ dội đã gợi lại ký ức về đoạn video đầu tiên mà cô phải kiểm duyệt trước mặt các học viên cùng lớp. Một lần khác, cô đang ngủ trên đi văng thì nghe thấy tiếng súng máy, và lên cơn hoảng loạn. Thực ra lúc ấy, ai đó trong nhà đã bật trúng một chương trình truyền hình bạo lực. Cô nói rằng mình “thấy sợ khủng khiếp.” “Tôi đã phải cầu xin họ tắt nó đi.”

Những cơn hoảng loạn khiến cô nghĩ về các học viên cùng lớp với mình, nhất là những người không qua được chương trình đào tạo trước khi họ có thể bắt đầu. “Nhiều người thực sự không qua được khóa đào tạo,” cô nói. “Họ trải qua bốn tuần để rồi bị sa thải. Họ có thể đã có cùng trải nghiệm giống như tôi, nhưng tuyệt nhiên không được tiếp cận với tư vấn viên sau đó.”

Tuần trước, Davidson nói với tôi rằng Facebook đã bắt đầu khảo sát một nhóm nhân viên kiểm duyệt để đo lường cái mà công ty gọi là “sự kiên cường” – khả năng vực dậy sau khi thấy những nội dung gây sang chấn và tiếp tục công việc của họ. Công ty hy vọng sẽ mở rộng được thử nghiệm này cho tất cả các nhân viên kiểm duyệt trên toàn cầu của mình.

Randy cũng đã rời đi sau khoảng một năm. Giống như Chloe, anh bị ám ảnh bởi một đoạn video đâm chém. Nạn nhân khoảng tầm tuổi anh, và anh còn nhớ đã nghe thấy người đàn ông đó khóc gọi mẹ khi anh ta chết.

“Ngày nào tôi cũng thấy những thứ như thế,” Randy nói. “Tôi thực sự có một nỗi sợ hãi với những con dao. Tôi thích nấu ăn – những việc quay trở lại nhà bếp và ở quanh những con dao thực sự khó khăn với tôi.”

Công việc cũng thay đổi cách anh nhìn nhận thế giới. Sau khi thấy quá nhiều video nói rằng vụ 11/9 không phải là tấn công khủng bố, anh đã tin chúng. Anh nói rằng các video thuyết âm mưu về vụ thảm sát Las Vegas cũng rất thuyết phục, và giờ anh tin rằng nhiều tay súng phải chịu trách nhiệm cho vụ tấn công. (Trong khi đó, FBI đã điều tra ra rằng vụ thảm sát chỉ do một tay súng duy nhất ra tay.)

Công việc cũng thay đổi cách anh nhìn nhận thế giới.

Bây giờ Randy đi ngủ với một khẩu súng để bên cạnh. Anh tự tưởng tượng trong đầu những cách chạy thoát ra khỏi nhà trong trường hợp bị tấn công. Khi thức dậy vào buổi sáng, anh rảo một vòng quanh nhà với khẩu súng giơ lên, tìm kiếm những kẻ đột nhập.

Gần đây anh đã bắt đầu gặp một nhà trị liệu mới sau khi được chẩn đoán mắc PTSD và rối loạn lo âu nói chung.

“Tôi nát bét rồi,” Randy nói. “Sức khỏe tinh thần của tôi cứ lên xuống thất thường như vậy. Hôm nay tôi có thể rất vui, và làm việc rất tốt. Hôm sau tôi lại chẳng khác gì một cái xác sống cả. Không phải là tôi bị trầm cảm. Tôi chỉ bị mắc kẹt thôi.”

Anh nói thêm: “Tôi không nghĩ có thể làm công việc kiểm duyệt đó mà không kéo theo chứng rối loạn căng thẳng cấp tính hay PTSD.”

Sự phàn nàn phổ biến ở các nhân viên kiểm duyệt mà tôi phỏng vấn là các tư vấn viên tại chỗ làm gần như rất thụ động, chỉ ngồi chờ các nhân viên tự nhận ra các dấu hiệu của chứng lo âu và trầm cảm rồi tự tìm đến họ.

“Họ chẳng làm được gì cho chúng tôi cả,” Li nói, “trừ việc ngồi đó kỳ vọng chúng tôi tự xác định được khi nào chúng tôi đã kiệt quệ. Tình hình của hầu hết mọi người ở đó đều đang xấu đi – nhưng họ thậm chí còn chẳng nhận ra. Và đó là điều khiến tôi đau lòng nhất.”

Tuần trước, sau khi nói với Facebook về những cuộc trò chuyện với các nhân viên kiểm duyệt, tôi đã được công ty mời tới Phoenix để tự chứng kiến hoạt động tại đây. Đây là lần đầu tiên Facebook cho phép một phóng viên tới thăm một cơ sở kiểm duyệt nội dung tại Mỹ từ khi công ty xây dựng các cơ sở chuyên biệt này tại đây hai năm trước. Một phát ngôn viên gặp tôi tại đó nói rằng những câu chuyện mà tôi đã được nghe không phản ánh những trải nghiệm hàng ngày của hầu hết các nhà thầu của Facebook, dù là ở Phoenix hay ở nơi khác trên thế giới.

Theo nguồn tin riêng của tôi, một ngày trước khi tôi tới văn phòng của Cognizant, các tấm áp phích có nội dung khích lệ mới đã được treo lên tường. Nhìn chung, không gian này nhiều màu sắc hơn tôi dự kiến. Một tấm biểu đồ neon treo trên tường tóm tắt các hoạt động trong tháng, có sự giao thoa giữa các hoạt động ở trại hè và một trung tâm cao cấp: yoga, trị liệu bằng thú cưng, thiền và một sự kiện lấy cảm hứng từ phim Mean Girls gọi là “Chúng tôi mặc đồ màu hồng vào thứ Tư”. Hôm tôi tới đó cũng là ngày kết thúc “Tuần của những hành động tử tế ngẫu nhiên”, ở đó các nhân viên được khuyến khích viết những thông điệp truyền cảm hứng lên các tấm thiệp đầy màu sắc và dán chúng lên tường với một viên kẹo.

Sau khi gặp các cán bộ điều hành của Cognizant và Facebook, tôi đã phỏng vấn 5 nhân viên tình nguyện trò chuyện với tôi. Họ bước vào phòng hội nghị cùng với một người đàn ông chịu trách nhiệm điều hành cơ sở này. Với ông sếp ngồi sát sườn, các nhân viên này thừa nhận những thách thức trong công việc, nhưng nói với tôi rằng họ cảm thấy an toàn, được hỗ trợ và tin rằng công việc này sẽ dẫn họ tới với những cơ hội việc làm được trả lương tốt hơn – tại Cognizant hoặc Facebook.

Brad, người giữ chức danh quản lý chính sách, nói với tôi rằng phần lớn nội dung mà anh và các đồng nghiệp kiểm duyệt về cơ bản là lành tính, và cảnh báo tôi trước những phát biểu thái quá về các rủi ro sức khỏe tâm thần khi làm công việc này.

“Người ta nghĩ rằng chúng tôi luôn bị ‘dội bom’ bằng hàng loạt hình ảnh và nội dung khó chịu, nhưng thực tế thì ngược lại,” Brad, người đã làm việc tại cơ sở này gần hai năm cho hay. “Hầu hết những gì chúng tôi thấy đều nhẹ nhàng, rất nhẹ nhàng. Mọi người càm ràm và báo cáo những bức hình hay đoạn video đơn giản vì họ không muốn thấy chúng – chứ không phải vì nội dung của chúng có vấn đề. Phần lớn những thứ mà chúng tôi thấy là vậy.”

Khi tôi hỏi về mức độ khó cao trong việc áp dụng chính sách, một kiểm duyệt viên tên là Michael nói rằng anh ta thường xuyên phải băn khoăn trước những quyết định khó. “Có khả năng vô hạn về nội dung tiếp theo mà chúng tôi phải kiểm duyệt, và điều đó thực sự tạo ra bản chất của sự hỗn loạn,” anh nói. “Nhưng đồng thời đó cũng là điều duy trì sự thú vị của công việc. Bạn sẽ không bao giờ làm hết một ca với tâm thế biết hết câu trả lời cho mọi câu hỏi.”

Michael nói rằng anh thích công việc này hơn công việc cũ ở Walmart, ở đó anh thường bị khách hàng mắng mỏ. “Ở đây không có ai gào vào mặt tôi cả,” anh nói.

Các nhân viên kiểm duyệt đi ra, và tôi được gặp hai tư vấn viên tại đây, trong đó có một bác sĩ đã khởi xướng chương trình tư vấn tại nơi làm việc. Cả hai đều yêu cầu tôi không nêu tên thật của họ. Họ nói với tôi rằng họ kiểm tra tất cả các nhân viên mỗi ngày. Họ nói rằng sự kết hợp giữa các dịch vụ tại chỗ, một đường dây nóng và một chương trình hỗ trợ là đủ để bảo vệ cho sức khỏe của các nhân viên.

Khi tôi hỏi về những rủi ro xuất hiện PTSD, một tư vấn viên mà tôi đặt tên là Logan nói cho tôi nghe về một hiện tượng tâm lý khác gọi là “tăng trưởng sau sang chấn,” một hiệu ứng mà ở đó những nạn nhân của sang chấn thoát ra khỏi trải nghiệm đó với cảm giác rằng mình trở nên mạnh mẽ hơn trước. Ví dụ anh ta đưa ra cho tôi là Malala Yousafzai, nhà hoạt động giáo dục cho phụ nữ, từng bị Taliban bắn vào đầu khi còn là một thiếu niên.

“Đó là một sự kiện có tính sang chấn rất cao mà cô ấy đã trải qua trong đời,” Logan nói. “Nhưng cô ấy đã trở lại vô cùng kiên cường và mạnh mẽ. Cô ấy còn giành giải Nobel vì hòa bình nữa. Có rất nhiều ví dụ về những người đã trải qua những khoảng thời gian khó khăn và vươn lên mạnh mẽ hơn xưa.”

Ngày hôm đó kết thúc bằng một chuyến tham quan vòng quanh tầng sản xuất và nói chuyện với các nhân viên khác. Tôi ngạc nhiên khi thấy họ trẻ thế nào: gần như tất cả mọi người đang ở độ tuổi 20 hoặc đầu 30. Tất cả dừng làm việc khi tôi bước vào, để bảo đảm tôi không trông thấy bất kỳ thông tin cá nhân nào của người dùng Facebook, và vì thế họ trò chuyện vui vẻ với nhau khi tôi đi qua. Tôi chú ý vào những tấm áp phích. Một tấm, từ Cognizant, có dòng khẩu hiệu khó hiểu là “sự đồng cảm có tính quy mô.” Một tấm khác, nổi tiếng nhờ giám đốc điều hành Sheryl Sandberg của Facebook có dòng chữ “Bạn sẽ làm gì nếu bạn không sợ hãi?”

Nó khiến tôi nghĩ về Randy và khẩu súng của anh ta.

Tất cả những người tôi gặp ở cơ sở Phoenix đều thể hiện sự quan tâm rất lớn với các nhân viên, và dường như đang làm hết sức mình vì họ, trong bối cảnh của hệ thống mà tất cả bọn họ đang tham gia. Facebook tự hào về việc họ trả cho các nhà thầu tại tất cả các cơ sở kiểm duyệt nội dung của mình nhiều hơn ít nhất 20% so với mức lương tối thiểu, cung cấp đầy đủ các phúc lợi y tế cũng như các nguồn lực chăm sóc sức khỏe tinh thần vượt xa ngành công nghiệp trung tâm chăm sóc khách hàng có quy mô lớn hơn.

Thế nhưng, càng nói chuyện với nhiều nhân viên kiểm duyệt, tôi càng nghi ngờ việc sử dụng mô hình trung tâm chăm sóc khách hàng cho công tác kiểm duyệt nội dung. Mô hình này từ lâu đã trở thành tiêu chuẩn của các công ty công nghệ lớn – nó cũng được sử dụng bởi Twitter và Google, và sau đó là YouTube. Ngoài tiết kiệm chi phí, lợi ích của việc thuê ngoài là cho phép các công ty công nghệ nhanh chóng mở rộng các dịch vụ của họ tới các thị trường và các ngôn ngữ mới. Nhưng nó cũng kéo theo những câu hỏi cơ bản về quyền phát ngôn và sự an toàn cho những người được trả công như thể họ đang xử lý các cuộc gọi dịch vụ khách hàng cho Best Buy.

Tất cả những nhân viên kiểm duyệt tôi trò chuyện cùng đều rất tự hào về công việc của họ, và nói về nó với vẻ vô cùng nghiêm túc. Họ chỉ ước rằng các nhân viên của Facebook nghĩ về họ như những kẻ ngang hàng và đối xử với họ bằng một thứ gì đó giống như sự bình đẳng.

Họ sẽ làm công việc này chừng nào họ có thể – và khi họ ra đi, một thỏa thuận không tiết lộ sẽ bảo đảm rằng họ phải rút vào sâu hơn nữa trong bóng tối.

“Nếu chúng tôi không có mặt và làm công việc đó, Facebook sẽ trở nên xấu xí lắm,” Li nói. “Chúng tôi đang nhìn vào tất cả mọi thứ thay mặt cho họ. Và đúng vậy, đôi khi chúng đôi có những quyết định sai lầm. Nhưng mọi người không biết rằng thực tế là có những con người bằng xương bằng thịt đằng sau những chiếc ghế đó.”

Việc mọi người không biết có những người thật đang làm công việc này đương nhiên là do một sự cố ý. Facebook thích nói về những tiến bộ của mình trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và đưa ra triển vọng rằng sự phụ thuộc của công ty vào những nhân viên kiểm duyệt là con người sẽ giảm dần theo thời gian.

Nhưng với những giới hạn của công nghệ, và vô số những biến thể của lời nói con người, một ngày như vẫn dường như vẫn còn xa lắm. Trong khi đó, mô hình trung tâm chăm sóc khách hàng cho công tác kiểm duyệt nội dung đang để lại những hậu quả nghiêm trọng cho nhiều nhân viên. Là những người phản ứng đầu tiên trên các nền tảng có hàng tỷ người dùng, họ đang thực hiện một chức năng quan trọng của xã hội dân sự hiện đại, nhưng lại được trả công ít hơn một nửa so với những người khác cũng đang làm việc trên tuyến đầu. Họ sẽ làm công việc này chừng nào họ có thể – và khi họ ra đi, một thỏa thuận không tiết lộ sẽ bảo đảm rằng họ phải rút vào sâu hơn nữa trong bóng tối.

Đối với Facebook, dường như họ chưa bao giờ có mặt ở đó. Và về mặt lý thuyết, đúng là họ chưa bao giờ.