Pháp bước vào ngày cuối cùng của tuần thứ tư thực hiện lệnh phong tỏa toàn quốc, trong nỗ lực ngăn chặn sự lây lan nhanh chóng của đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19.
Tuy nhiên, cuộc chiến chống chủng virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19 còn lâu mới chấm dứt, mặc dù các số liệu vài ngày qua cho thấy tình hình bắt đầu có tiến triển khả quan.
Tổng thống Macron thông báo quyết định gia hạn lệnh phong tỏa toàn quốc đến 11/5. Một thời hạn đủ dài để mọi người dân hiểu rằng sẽ còn phải nỗ lực rất nhiều, nhưng cũng đủ ngắn để nhanh chóng bắt đầu việc lên kế hoạch chi tiết phục hồi kinh tế đất nước.
“Dịch bệnh vẫn chưa được kiểm soát,” Tổng thống Emmanuel Macron nhấn mạnh trên truyền hình tối 13/4.
Trong bài phát biểu lần thứ tư trên truyền hình, rất được trông đợi và theo dõi kể từ khi dịch bệnh bùng phát tại Pháp, Tổng thống Macron thông báo quyết định gia hạn lệnh phong tỏa toàn quốc đến 11/5. Một thời hạn đủ dài để mọi người dân hiểu rằng sẽ còn phải nỗ lực rất nhiều, nhưng cũng đủ ngắn để nhanh chóng bắt đầu việc lên kế hoạch chi tiết phục hồi kinh tế đất nước.
Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân mắc COVID-19 tại một bệnh viện ở Bagnolet, gần Paris, Pháp ngày 8/4/2020. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Ông Macron nhấn mạnh rằng nước Pháp “đang sống trong những ngày khó khăn.” Ông thừa nhận Pháp “rõ ràng đã không chuẩn bị đầy đủ” cho đại dịch COVID-19.
Tình trạng thiếu khẩu trang, đồ bảo hộ và gel rửa tay y tế đã và đang tiếp diễn. Một tháng phong tỏa vừa qua đã đánh dấu nỗ lực không ngừng của ngành y tế Pháp. Từ 5.000 giường hồi sức tích cực ban đầu, hiện Pháp đã có 14.000 giường, vì vậy không rơi vào cảnh phải chọn lựa bệnh nhân để đưa vào diện chăm sóc đặc biệt như nước Italy láng giềng.
Nỗ lực hợp tác đã đem đến thành công trong việc vận chuyển bệnh nhân nặng bằng các phương tiện đặc biệt như trực thăng quân sự, tàu hỏa cao tốc hay xe buýt liên tỉnh. Song ngành y tế vẫn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn.
Số người tử vong vì dịch bệnh tiếp tục tăng nhanh. Tính đến tối 13/4, dịch bệnh đã cướp đi sinh mạng của 14.967 người, trong đó có 9.588 người trong các bệnh viện, tức là tăng thêm 335 ca trong vòng 24 giờ. Số ca tử vong còn lại, 5.379 người, là ở các viện dưỡng lão và cơ sở y tế-xã hội khác.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu trong chuyến thăm bệnh viện dã chiến được thiết lập bên ngoài bệnh viện Emile Muller ở thành phố miền Đông Mulhouse, ngày 25/3/2020. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Tuy nhiên, một tia hy vọng bắt đầu lóe lên, bởi vì 13/4 là ngày thứ tư liên tiếp kể từ khi dịch bệnh bùng phát tại Pháp, số bệnh nhân phải đưa vào hồi sức tích cực ít hơn so với hôm trước (24 người).
Như vậy là áp lực đối với hệ thống y tế đã giảm bớt chút ít, tạo cơ sở để giới chức y tế cho rằng Pháp “đang dần dần kìm hãm đà lây lan của dịch bệnh.”
Người dân Pháp vẫn luôn được kêu gọi hết sức thận trọng, tuân thủ nghiêm chỉnh lệnh phong tỏa và các biện pháp phòng ngừa, nhất là phải rửa tay thường xuyên và giữ khoảng cách tiếp xúc tối thiểu một mét.
Tình hình hiện vẫn rất căng thẳng ở vùng thủ đô Île-de-France và vùng Grand-Est gần biên giới Đức, Đây là lý do tại sao lệnh phong tỏa phải được tiếp tục cho đến ngày 11/5, với các biện pháp nghiêm ngặt nhất.
Sau thời điểm đó, các trường học từ nhà trẻ đến trung học phổ thông sẽ dần được mở cửa trở lại. Tuy nhiên, các trường đại học sẽ không hoạt động cho đến mùa Hè tới.
Một nhà hàng tại Paris, Pháp, đóng cửa ngày 15/3/2020 trong bối cảnh dịch COVID-19 lan rộng. (Ảnh: THX/TTXVN)
Các địa điểm công cộng, nhà hàng, quán càphê, khách sạn, rạp chiếu phim và nhà hát cũng sẽ tiếp tục đóng cửa. Các lễ hội sẽ bị hoãn ít nhất đến giữa tháng 7.
Tổng thống Macron cũng thông báo việc xét nghiệm trên diện rộng sẽ được thực hiện trong những tuần tới, nhất là đối với nhân viên y tế, người cao tuổi và người có sức khỏe yếu.
Kể từ ngày 11/5, Pháp sẽ có thể điều trị cho tất cả những người có triệu chứng nhiễm chủng virus corona mới. Ngoài ra, mỗi người dân sẽ mua được khẩu trang bảo vệ, có thể sẽ bắt buộc phải dùng trong một số trường hợp nhất định như khi sử dụng phương tiện giao thông công cộng.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu trong chuyến thăm bệnh viện dã chiến được thiết lập bên ngoài bệnh viện Emile Muller ở thành phố miền Đông Mulhouse, ngày 25/3/2020. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Bên cạnh đó, một kế hoạch hỗ trợ đặc biệt dành cho sinh viên và trẻ em sống trong gia đình nghèo cũng được triển khai.
Tác động do COVID-19 gây ra càng lúc càng đè nặng lên nền kinh tế Pháp. Bộ trưởng Kinh tế Bruno Le Maire đã nêu khả năng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) giảm 6% cho cả năm 2020.
Trong bối cảnh này, Paris quyết định tăng khoản hỗ trợ kinh tế khẩn cấp lên 100 tỷ euro, thay vì 45 tỷ như kế hoạch ban đầu. Phần lớn gói hỗ trợ kinh tế được sử dụng để tránh cho các doanh nghiệp rơi vào tình trạng phá sản.
Dự kiến 20 tỷ euro dành tài trợ để giữ lực lượng lao động theo chế độ “thất nghiệp một phần,” đồng thời hoãn thời hạn các doanh nghiệp phải nộp thuế và đóng góp cho các quỹ an sinh xã hội.
Khoảng 7 tỷ euro tài trợ các bệnh viện đang phải đối đầu với COVID-19. Bên cạnh đó, Paris còn đứng ra bảo đảm đến 1.000 tỷ euro tín dụng ngân hàng cho các công ty nhỏ và rất nhỏ.
Hàng loạt pháp lệnh cũng nhanh chóng được ban hành nhằm đối phó với hậu quả kinh tế và xã hội của dịch bệnh. Quỹ đoàn kết trị giá 1,7 tỷ euro ra đời, trong đó 250 triệu euro do các vùng đóng góp và 200 triệu từ các công ty bảo hiểm.
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm COVID-19 tại Paris, Pháp ngày 7/4/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Quỹ này sẽ mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp có ít hơn 10 nhân viên và có doanh thu hàng năm dưới 1 triệu euro, hiện đang phải tạm đóng cửa hoặc bị giảm doanh thu đến 50%.
Các doanh nghiệp thụ hưởng nhận được khoản viện trợ 1.500 euro vào đầu tháng Tư. Khoản tiền bổ sung 2.000 euro có thể được trả theo từng trường hợp cụ thể, cho những doanh nghiệp rất nhỏ có nguy cơ phá sản.
Họ cũng không bị cắt điện do chưa thanh toán hóa đơn và có thể trả muộn sau 6 tháng. Đối với tiền thuê trụ sở, các doanh nghiệp chậm thanh toán 2 tháng liên tiếp sau ngày công bố tình trạng y tế khẩn cấp cũng không bị phạt.
Tác động do COVID-19 gây ra càng lúc càng đè nặng lên nền kinh tế Pháp. Bộ trưởng Kinh tế Bruno Le Maire đã nêu khả năng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) giảm 6% cho cả năm 2020.
Một công cụ hiệu quả khác giúp các công ty vượt qua cuộc khủng hoảng là nhà nước hỗ trợ bồi thường “thất nghiệp một phần,” lên tới 70% lương tháng trước thuế của mỗi lao động.
Bên cạnh đó, chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp bằng cách miễn thuế khoản tiền thưởng cho nhân viên tiếp tục làm việc trong thời gian dịch bệnh, vốn đã được áp dụng trong cuộc khủng hoảng “Áo vàng” mùa Đông 2018-2019.
Theo dự báo, thâm hụt ngân sách nhà nước của Pháp năm nay sẽ lên tới 7,6% GDP và nợ công sẽ tương đương với 112% GDP. Đổi lại, sẽ không một doanh nghiệp nào, bất kể quy mô lớn hay nhỏ, phải đối mặt với nguy cơ phá sản. Sẽ không một công dân Pháp nào, phụ nữ hay nam giới, bị rơi vào cảnh mất nguồn sống.
Người dân đeo khẩu trang phòng tránh lây nhiễm COVID-19 tại Paris, Pháp, ngày 15/3/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Ngay từ bây giờ, nước Pháp phải chuẩn bị cho thời gian hậu dịch bệnh, “xây dựng lại nền kinh tế, giữ độc lập về tài chính, nông nghiệp, y tế và tự chủ chiến lược.”
Lời khẳng định của Tổng thống Macron chứng tỏ quyết tâm của Chính phủ Pháp, phát huy mọi nguồn lực nhằm xử lý cuộc khủng khoảng y tế, kinh tế và xã hội nặng nề nhất trong vòng 100 năm qua.
Với sự đoàn kết vì một mục tiêu chung, người dân Pháp đang tuân thủ những quy định nghiêm ngặt nhất từng được áp đặt trong thời bình. Ý chí và tinh thần Pháp, giúp người dân đứng vững trước khó khăn hiện nay, sẽ cho phép họ xây dựng thành công tương lai, như thông điệp hy vọng của Tổng thống Macron “sẽ có những ngày tốt đẹp hơn” và “sẽ thấy lại những ngày hạnh phúc”./.
Cảnh vắng vẻ tại các tuyến phố ở Paris, Pháp ngày 6/4/2020 khi lệnh phong tỏa toàn quốc do dịch COVID-19 được ban bố. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tuần qua, có ít nhất 3 cột phát sóng di động ở Anh bị đốt cháy, những nhân viên của các hãng viễn thông cố gắng duy trì hoạt động của mạng lưới thì bị tấn công và lăng mạ. Lý do rất kỳ cục: một số người tin rằng các mạng 5G đã lan truyền virus corona.
Thuyết âm mưu này sôi sùng sục trên mạng trong mấy tuần qua, bắt nguồn từ những thuyết âm mưu về mối nguy hại liên quan đến công nghệ di động 5G. Lần này, người ta gắn nó với câu chuyện rằng Vũ Hán là một trong những thành phố thông minh của Trung Quốc và từ đây virus corona lan ra toàn thế giới.
Nhưng không chỉ ở Anh. Đã có 4 vụ đốt hoặc làm hỏng cột phát sóng di động tại Hà Lan và những kẻ phá hoại đã để lại khẩu hiệu chống 5G được phun sơn tại hiện trường của một cuộc tấn công. Những sự cố tương tự cũng xảy ra tại Mỹ.
Vậy điều gì khiến thuyết âm mưu này được lắm người tin như vậy? Rất khó chỉ ra nguyên nhân nhưng có khả năng nó được chia sẻ bởi những người nổi tiếng, trong đó có nam diễn viên Woody Harrelson, ngôi sao truyền hình Amanda Holden và võ sỹ quyền Anh Olympic Amir Khan tại Anh quốc. (Holden sau đó đã xóa tweet).
Đây chỉ là một trong rất nhiều thuyết âm mưu nở rộ thời dịch COVID-19. Những câu chuyện đồn thổi khác thì xoay quanh nguồn gốc của virus này, một số người bảo vệ quan điểm rằng nó là một thứ vũ khí sinh học được tạo ra từ một phòng thí nghiệm của Trung Quốc, kẻ khác khẳng định chính Bill Gates tạo ra virus này để trục lợi từ một chương trình tiêm vắcxin toàn cầu.
Một cột phát sóng di động ở Anh bị đốt cháy. (Nguồn: Bloomberg)
Ngoài ra, còn có những thuyết âm mưu nhằm hạ bệ uy tín của Tiến sỹ Anthony Fauci, giám đốc Viện nghiên cứu quốc gia về các bệnh truyền nhiễm và dị ứng (NIAID), một số thuyết âm mưu khác thì nói có một số loại người không thể nhiễm virus này, chưa kể quan điểm cho rằng corona là âm mưu nhằm phá hoại cuộc bầu cử tổng thống ở Mỹ.
Cùng với các thuyết âm mưu, có rất nhiều thông tin sai lệch trên mạng, từ những tin thất thiệt về các phương thuốc gia truyền có thể ngăn nhiễm bệnh hoặc chữa trị được COVID-19, những thông tin sai lệch về việc Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh đang thực hiện xét nghiệm tại từng gia đình, việc sắp có phong tỏa toàn quốc hay việc triển khai quân đội khắp nơi.
Xin giới thiệu bài viết của chuyên gia Claire Wardle thuộc First Draft, một trong những trang kiểm chứng thông tin (fact-check) hàng đầu thế giới:
Bác bỏ những thuyết âm mưu vô căn cứ thì dễ, nhưng cần xem xét một cách nghiêm túc thực trạng. Một cuộc khảo sát của viện nghiên cứu Pew hồi đầu tháng 4 cho thấy có đến 39% khán giả của kênh truyền hình Fox News thực sự tin rằng con virus này được tạo ra từ một phòng thí nghiệm. Và việc không ít người tin vào cái thuyết 5G lan tuyền virus ở Anh và một số nước khác cho thấy chúng ta không thể làm ngơ.
39% khán giả của kênh truyền hình Fox News thực sự tin rằng virus corona được tạo ra từ một phòng thí nghiệm. (Nguồn: IRNA/TTXVN)
Vậy báo chí nên đóng một vai trò như thế nào trong cuộc chiến chống lại tin giả trên Internet? Các trang kiểm chứng thông tin trên toàn thế giới đang phối hợp với nhau để bóc trần những thông tin sai trái về virus corona. Nhưng liệu các tòa soạn có nên làm việc này? Năm năm trước, có lẽ câu trả lời dứt khoát là “không” bởi vì mục tiêu của báo chí là thực hiện các phóng sự điều tra và đi tìm sự thực chứ không phải là dọn rác trên mạng.
Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi. Tạp chí Mother Jones ở Mỹ thực hiện một cuộc khảo sát và hỏi độc giả xem họ nên làm gì để có tác động lớn nhất. Có tới 31% những người trả lời khảo sát khẳng định họ muốn tạp chí này bóc trần những thông tin sai lệch đang khiến mọi người sợ hãi. Đó chính là mong muốn hàng đầu của độc giả.
Nhưng chọn thời điểm phù hợp để đối phó với những thông tin sai trái và những thuyết âm mưu này là điều vô cùng khó khăn. Nhiều cơ quan báo chí, nhất là những cơ quan ở tầm quốc gia hoặc quốc tế, có lượng độc giả rất lớn. Đề cập tới một tin đồn, một thông tin sai lệch vốn chỉ tồn tại ở một nhóm nhỏ, hoặc bóc trần một thuyết âm mưu, có khi lại càng khiến cho nó được để ý. Sẽ có thêm nhiều người được nghe về những thông tin sai lệch đó.
Nhiều nghiên cứu về tâm lý cho thấy nếu việc bóc trần tin giả không được thực hiện một cách đúng đắn thì bộ não của con người nhiều khả năng sẽ nhớ những thông tin sai.
Nhiều nghiên cứu về tâm lý cho thấy nếu việc bóc trần tin giả không được thực hiện một cách đúng đắn – hoặc khi độc giả chỉ đọc tiêu đề bài báo, tweet trên Twitter hay status trên Facebook mà không đọc phần giải thích đầy đủ – thì bộ não của con người nhiều khả năng sẽ nhớ những thông tin sai.
Sự tương đồng và lặp đi lặp lại có ý nghĩa quan trọng trong việc chúng ta ghi nhớ thông tin gì và như thế nào. Vì thế khi nhiều lần nhìn thấy thông tin sai hoặc các thuyết âm mưu trên mạng, rồi lại thấy nhiều tờ báo lớn đề cập với những lý giải tại sao nó không đúng, thì bộ não bắt đầu giằng xé. Nói vậy không có nghĩa là các tòa soạn không nên bóc trần tin sai, mà nên thận trọng về cách làm.
Chuyên gia Claire Wardle thuộc First Draft. (Nguồn: Wikimedia)
Tại First Draft, chúng tôi nói về điểm bùng phát. Qua việc theo dõi thông tin sai lệch tại nhiều quốc gia trên toàn thế giới, chúng tôi rút ra kết luận rằng nếu bóc trần một tin đồn quá sớm thì có thể chúng ta càng khiến nó lan truyền rộng hơn. Còn nếu hành động quá muộn thì thuyết âm mưu và thông tin sai lệch đó đã bám rễ sâu nên gần như không thể làm chậm quá trình phát tán và không thể thuyết phục mọi người rằng đó là thông tin sai.
Khi tiến hành tập huấn về chủ đề này, chúng tôi luôn lấy ví dụ về thuyết âm mưu Pizzagate (cho rằng quán pizza Comet Ping Pong ở thủ đô Washington D.C. là nơi giam giữ các trẻ em của một đường dây buôn bán nô lệ tình dục, do cựu ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đứng đầu). Mặc dù nhiều nhà báo biết về thuyết âm mưu này khi nó được chia sẻ trên mạng, không ai muốn đề cập vì sợ giúp cho nó tồn tại. Nhưng khi một người đàn ông từ North Carolina lái xe đến quán và nổ súng, thì đã quá muộn để dập tan thuyết âm mưu sai trái này. Đã quá nhiều người tin vào nó.
Đối với thuyết âm mưu về việc sóng 5G làm lây lan virus corona, tôi nghĩ chúng ta đang ở thời điểm bùng phát. James Ball, biên tập viên cấp cao của cơ quan báo chí phi lợi nhuận Bureau of Investigative Journalism, mới đây đã khẳng định trên Twitter: “Tình hình đang ngày càng nguy hiểm. Báo chí chính thống cần phải đề cập nhiều hơn, đây là lúc để bóc trần thuyết âm mưu sai trái này.”
Rap News của TTXVN về chủ đề ‘Cùng chung tay loại bỏ Fake News’
Trong hai cuộc bầu cử gần đây tại Pháp và Brazil, sự hợp tác giữa các cơ quan báo chí đã chứng minh hiệu quả. Khi những tin đồn vượt qua điểm bùng phát, các cơ quan báo chí phải đồng thời đăng tải thông tin mạnh mẽ, và việc này sẽ giúp làm chậm việc phát tán các tin đồn và các thuyết âm mưu.
Cần có một phản ứng tập thể của các tòa soạn trước những tin đồn nguy hiểm về virus corona. Những thông tin sai lệch liên quan đến dịch bệnh COVID-19 sẽ gây ra những tác hại thực sự cho xã hội, dù đó là những thông tin sai lệch về các vấn đề khoa học-y tế, về thực phẩm hay thuốc men, hoặc về những nhóm cộng đồng dựa trên sắc tộc, tôn giáo hay xu hướng giới tính.
‘Cần viết những tiêu đề có trách nhiệm chứ đừng sử dụng thủ thuật SEO để câu view mà hậu quả là càng tăng thêm sức mạnh cho tin đồn’
Chúng ta cần rút ra bài học từ những ví dụ về đòi hỏi phải đối phó nghiêm túc với thông tin sai lệch. Các tòa soạn cần phải hợp tác với nhau để đẩy ra những thông điệp nhất quán xung quanh những thông tin sai trái. Cần viết những tiêu đề có trách nhiệm chứ đừng sử dụng thủ thuật SEO để câu view mà hậu quả là càng tăng thêm sức mạnh cho tin đồn.
Các trường báo chí không dạy cho sinh viên cách bóc trần tin giả một cách có trách nhiệm, nên chúng ta cần bắt đầu đưa những bài học này vào chương trình. Cũng cần có những khóa đào tạo cho các phóng viên đang hành nghề để biết cách làm chậm quá trình phát tán tin giả thông qua hoạt động tác nghiệp. Và cần lưu ý đến cách đặt tít, chọn hình ảnh và đăng tin phù hợp về các tin đồn và thuyết âm mưu cũng như những thông tin sai lệch. Các tòa soạn cần cập nhật các kỹ năng và kiến thức để đối phó với những thách thức mới này./.
Chuyên gia IT của Israel phân tích một nền tảng mạng xã hội để xác định người dùng giả, tại trung tâm ở Tel Aviv. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Giáo dục từ lâu đã là một ngành mang lại nguồn thu khổng lồ cho các trường đại học cũng như cả nền kinh tế Australia. Theo thống kê của Chính phủ Australia, sinh viên quốc tế đóng góp tới 39 tỷ AUD (khoảng 20,5 tỷ USD) cho nền kinh tế nước này trong năm 2019.
Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 bùng phát trên toàn cầu, việc học tập và sinh hoạt của sinh viên quốc tế tại Australia bị ảnh hưởng nặng nề, dù phía Australia đã có một số biện pháp hỗ trợ.
Chùm 3 bài “Sinh viên quốc tế tại Australia” gồm Khó khăn trong đại dịch; Thiếu quy định hỗ trợ thống nhất; Tiếp sức cho du học sinh Việt Nam, phản ảnh cụ thể về tình hình sinh viên quốc tế tại Australia, đặc biệt là sinh viên Việt Nam, trong giai đoạn khó khăn hiện nay.
Khó khăn trong đại dịch
Nguyễn Hoàng Linh là sinh viên đại học năm thứ ba tại Australia. Trong năm cuối của chương trình, Linh chỉ phải hoàn thành một kỳ học nữa và sau đó là khoảng thời gian đi thực tập, chờ tốt nghiệp.
Đại dịch COVID-19 bất ngờ bùng phát đã lấy đi hầu hết các cơ hội kiếm được việc làm của Linh, khiến em phải suy nghĩ tới việc hoạch định lại tương lai cho mình.
(Nguồn: onlinestudentshub.com)
Linh chia sẻ gia đình đã rất cố gắng đảm bảo tài chính để em có thể theo học tại Australia, nhưng giờ đây khi bước vào giai đoạn thực tập, Linh sẽ phải tự lo kiếm thêm thu nhập nếu muốn tiếp tục theo đuổi ước mơ riêng.
Linh đã đi làm thêm tại một nhà hàng bán đồ ăn nhanh từ hơn một năm nay, công việc này phần nào giúp em bổ sung thêm nguồn thanh toán chi phí cho cuộc sống nơi đất khách quê người. Tuy nhiên, các lệnh phong tỏa hạn chế tiếp xúc khiến nhà hàng nơi Linh đang làm buộc phải đóng cửa và cho nhân viên tạm nghỉ không lương.
Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 bùng phát trên toàn cầu, việc học tập và sinh hoạt của sinh viên quốc tế tại Australia bị ảnh hưởng nặng nề, dù phía Australia đã có một số biện pháp hỗ trợ.
Mất việc, đồng nghĩa không có thu nhập, trong khi vẫn phải trả tiền thuê nhà, tiền sinh hoạt phí và thậm chí cả tiền học, đã tạo ra rất nhiều khó khăn cho Linh.
Peter Wang, sinh viên người Singapore học đại học năm thứ hai tại Australia, cũng đang gặp những khó khăn tương tự. Đại dịch đã khiến Wang phải nghỉ công việc làm thêm và không thể đủ chi phí trang trải cuộc sống.
Cảnh vắng vẻ trong công viên Hyde Park ở Sydney, Australia ngày 10/4/2020 trong bối cảnh dịch COVID-19 lan rộng. (Ảnh: THX/TTXVN)
Wang tâm sự: “Tôi đã cố gắng thuyết phục chủ nhà cho phép trả chậm và đã được sự đồng ý của họ. Tuy nhiên, còn rất nhiều các loại chi phí khác từ tiền mua thực phẩm, tiền đi lại, Internet… chưa biết tôi sẽ phải xoay sở như thế nào nếu đại dịch tiếp tục kéo dài.”
Nguyễn Hoàng Linh hay Peter Wang chỉ là hai trong số rất nhiều sinh viên quốc tế tại Australia đang bị ảnh hưởng do tác động của đại dịch COVID-19. Tất cả các sinh viên này, hơn ai hết, rất cần sự giúp đỡ và hỗ trợ của các trường đại học, cộng đồng và Chính phủ Australia.
Tuần trước, quyền Bộ trưởng Di trú Australia Alan Tudge đã công bố người nước ngoài tạm trú tại Australia đang gặp khó khăn tài chính do đại dịch được truy cập và rút tiền từ Quỹ hưu trí của mình, với tổng giá trị không quá 10.000 AUD (tương đương 6.000 USD).
Đây được xem là biện pháp hỗ trợ của Chính phủ Australia đặc biệt dành riêng cho người nước ngoài và sinh viên quốc tế trong bối cảnh đại dịch đang gây khó khăn kinh tế.
Hành khách đeo khẩu trang phòng dịch COVID-19 tại sân bay quốc tế Sydney ở Australia ngày 18/3/2020. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Ông Tudge cũng cho biết giới hạn 40 giờ làm việc mỗi hai tuần đối với sinh viên quốc tế sẽ được nới lỏng để cho phép họ làm việc nhiều giờ hơn, nếu họ làm trong ngành chăm sóc người cao tuổi hay điều dưỡng, đồng thời nới lỏng các hạn chế đối với sinh viên quốc tế làm việc trong những siêu thị lớn của Australia cho đến ngày 1/5.
Tuy nhiên, cộng đồng người nước ngoài và sinh viên quốc tế cho rằng những biện pháp hỗ trợ của Chính phủ Australia là chưa đủ.
Trong một tuyên bố đăng tải trên trang Tweeter, Hội đồng Sinh viên quốc tế Australia (CISA) kêu gọi các đại sứ quán, tổng lãnh sự và các ủy ban cao cấp nước ngoài tại Australia cần chung tay hỗ trợ kêu gọi chính phủ nước này bổ sung thêm các biện pháp giúp đỡ tài chính và cung cấp các gói phúc lợi dành riêng cho sinh viên quốc tế.
Theo tuyên bố của CISA, nhiều sinh viên quốc tế đã bị cho nghỉ việc, thời gian làm việc bị cắt giảm nghiêm trọng và mất đảm bảo an ninh việc làm. Nhiều sinh viên hiện phải sống bằng tiền tiết kiệm vốn đang cạn kiệt nhanh chóng.
Trong thời điểm khó khăn chưa từng thấy như hiện nay, sinh viên quốc tế bị rơi vào tình huống bị động, một số không thể trở về quê hương do các lệnh phong tỏa và đóng cửa biên giới, cũng như không thể tự nuôi sống bản thân. Sinh viên quốc tế đang rất căng thẳng để kiếm sống và mong muốn được giúp đỡ.
Đồng hành với cộng đồng sinh viên quốc tế, Liên đoàn Giáo dục quốc gia Australia (NTEU) cũng đã lkêu gọi Chính phủ Australia cần xem xét các biện pháp hỗ trợ tài chính cho du học sinh.
Chủ tịch NTEU, tiến sỹ Alison Barnes lưu ý sinh viên quốc tế đóng góp tới 26% thu nhập cho các trường đại học tại Australia trong năm 2018, nhưng trong bối cảnh “tồi tệ như hiện nay,” chính phủ lại không có các biện pháp hỗ trợ phù hợp nào dành cho nhóm đối tượng này.
Australia sẽ phải đối mặt với hiện tượng “chảy máu” tài nguyên cho các quốc gia khác như Mỹ, Anh và Canada, nơi có các chính sách hỗ trợ và ưu tiên tốt hơn dành cho sinh viên quốc tế.
Phó hiệu trưởng Đại học Quốc gia Australia (ANU) Brian Schmidt cho rằng các trường đại học của Australia sẽ “thay đổi vĩnh viễn” bởi cuộc khủng hoảng COVID-19 và cần phát triển một hệ thống giáo dục đại học mới khi doanh thu từ sinh viên quốc tế cạn kiệt.
Theo tiến sỹ Schimidt, giáo dục quốc tế đã có sự tăng trưởng bùng nổ ở Australia trong những năm gần đây và doanh thu xuất khẩu giáo dục trở thành trụ cột cho nguồn ngân sách của các trường đại học, đóng góp lớn vào GDP quốc gia.
Tác động từ COVID-19 sẽ khiến các trường đại học Australia thiệt hại từ 3-4,6 tỷ AUD (tương đương 1,8-2,76 tỷ USD) và sự hỗ trợ của chính phủ là rất quan trọng để bảo vệ khả năng tồn tại của các tổ chức giáo dục trong nước.
Các sinh viên quốc tế cần phải nhận được sự quan tâm và giúp đỡ từ phía chính phủ nước sở tại để họ thấy rằng đã lựa chọn đúng khi quyết định bỏ một khoản chi phí lớn đến đây học tập.
Tiến sỹ Schmidt cảnh báo nếu không quản lý tốt, Australia sẽ phải đối mặt với hiện tượng “chảy máu” tài nguyên cho các quốc gia khác như Mỹ, Anh và Canada, nơi có các chính sách hỗ trợ và ưu tiên tốt hơn dành cho sinh viên quốc tế.
Chủ tịch Nhóm đại diện các trường đại học Australia (UA), bao gồm 39 trường, Tiến sỹ Deborah Terry cho biết các trường đại học đã cố gắng làm việc để đưa ra mức hỗ trợ hợp lý nhất dành cho sinh viên trong nước và cả quốc tế, nhưng sẽ cần thêm sự giúp đỡ từ chính quyền tiểu bang và liên bang.
Bà nói nhiều sinh viên đang phải vật lộn để trả tiền thuê nhà và mua thực phẩm. Giúp đỡ các sinh viên quốc tế cũng chính là giúp đỡ ngành giáo dục Australia và lấp đầy lỗ hổng do đại dịch gây ra./.
Cảnh vắng vẻ tại sân bay ở Canberra, Australia, ngày 16/3/2020, trong bối cảnh dịch COVID-19 lan rộng. (Ảnh: THX/TTXVN)
Thiếu quy định hỗ trợ thống nhất
Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 vẫn đang hoành hành, Bộ trưởng Giáo dục Australia Dan Tehan đã công bố một gói hỗ trợ giáo dục đại học mới, tập trung vào tài trợ chi phí các khóa học ngắn hạn dành cho người lao động bị mất việc làm và các cơ sở đào tạo giáo dục, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, sẵn sàng cho nhu cầu phát triển của nền kinh tế quốc gia ngay khi đại dịch kết thúc.
Gói hỗ trợ giáo dục có giá trị lên tới hơn 18 tỷ AUD (tương đương 10,8 tỷ USD) sẽ được phân bổ bắt đầu từ tháng Năm. Tuy nhiên, một điều đáng lưu ý là toàn bộ gói hỗ trợ trên chỉ dành cho sinh viên trong nước, mà không có bất kỳ một điều khoản nào dành cho các đối tượng là sinh viên quốc tế.
Bản thân quyền Bộ trưởng Di trú Australia Alan Tudge cũng cho biết những người đang cư trú tại Australia theo hình thức thị thực tạm trú cần chủ động thu xếp nguồn tài chính cho bản thân và gia đình, bao gồm cả sinh viên quốc tế.
Cảnh vắng vẻ tại Sydney, Australia ngày 24/3/2020, trong bối cảnh dịch COVID-19 lan rộng. (Ảnh: THX/TTXVN)
Thông báo này khẳng định lại một tuyên bố trước đó của Thủ tướng Australia Scott Morrison rằng: “Những người đang tạm trú không bị bắt buộc ở lại Australia, và nếu không thể thu xếp tài chính cho bản thân, thì họ có một lựa chọn khác là trở về quê hương.”
Gói hỗ trợ giáo dục của Australia có giá trị lên tới hơn 18 tỷ AUD (tương đương 10,8 tỷ USD) sẽ được phân bổ bắt đầu từ tháng Năm lại chỉ dành cho sinh viên trong nước, mà không có bất kỳ một điều khoản nào dành cho các đối tượng là sinh viên quốc tế.
Đại diện Công ty tư vấn du học ATS tại Australia Nguyễn Thùy Linh, một chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục của Việt Nam tại Australia, cho biết các chính sách của Chính phủ Australia đối với sinh viên quốc tế cho đến nay đã khá rõ ràng và minh bạch.
Mặc dù du học sinh không được truy cập vào các khoản hỗ trợ giống như sinh viên bản địa, nhưng trong thông báo của quyền Bộ trưởng Di trú nêu rõ: “Người nước ngoài và các sinh viên quốc tế, cư trú trên 12 tháng tại Australia, nếu gặp khó khăn về tài chính sẽ được quyền rút tiền từ Quỹ hưu trí của mình, với mức tối đa là 10.000 AUD (tương đương 6.000 USD).”
Riêng đối với những du học sinh mới theo học tại Australia dưới 12 tháng, thì một trong những điều kiện của thị thực là sinh viên đó phải đảm bảo có đủ tài chính để trang trải cho ít nhất 12 tháng đầu tiên. Vì vậy, về cơ bản, Chính phủ Australia đã xem xét và có những biện pháp hỗ trợ dành riêng cho nhóm đối tượng là người nước ngoài và sinh viên quốc tế.
Đối với các cơ sở đại học, phần lớn các trường đại học tại Australia cũng đã có động thái cập nhật thông báo hỗ trợ tài chính và linh hoạt điều kiện học dành cho sinh viên quốc tế.
Trường Đại học Deakin tuyên bố chi 25 triệu AUD (tương đương 15 triệu USD) để hỗ trợ sinh viên quốc tế gặp khó khăn vì đại dịch COVID-19.
Trường Đại học Deakin. (Nguồn: telanganatoday)
Đại học Monash khẳng định dành 15 triệu AUD (tương đương 9 triệu USD) cho các sinh viên quốc tế, trong khi một số các trường đại học khác, như Western Sydney, La Trobe, Flinder, Swinburne, UTS… cũng đều cho biết sẽ hỗ trợ theo các hình thức khác nhau.
Có trường tiến hành giảm học phí trong các kỳ học của năm 2020 và kỳ đầu năm 2021, có trường cho phép du học sinh được đóng học phí theo hình thức trả góp hay lùi thời hạn đóng học phí và cả thời hạn xin hoàn phí cho du học sinh muốn tạm dừng việc học, cũng như hỗ trợ những sinh viên quốc tế không thể tới nhập học do lệnh cấm nhập cảnh.
Đại diện Công ty ATS nhận định hiện các trường đại học tại Australia đều đang linh hoạt trong chính sách dành cho sinh viên quốc tế.
100% các trường đều đã chuyển sang hình thức đào tạo online, thậm chí cho phép sinh viên quốc tế được trở về quê hương và học tập theo hình thức đào tạo từ xa, để đảm bảo an toàn cao nhất cho sinh viên trong mùa dịch.
Những gói hỗ trợ tài chính mà các trường đưa ra cũng tương đối phù hợp, có thể giúp được một số nhóm du học sinh nhất định. Tuy nhiên, chị Thùy Linh chia sẻ mỗi trường tự áp dụng các chính sách khác nhau, khá rải rác và thiếu đồng bộ.
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm COVID-19 tại Canberra, Australia, ngày 20/3/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Việc chuyển sang hình thức đào tạo online sẽ không đạt được hiệu quả tối ưu như việc học tập trên lớp, làm giảm chất lượng giáo dục tiêu chuẩn cao của Australia.
Theo chị Thùy Linh, ngành giáo dục Australia cần cân nhắc việc giảm học phí đồng đều cho sinh viên quốc tế, ít nhất là 10%, áp dụng trên tất cả các trường đại học, trong cả hai kỳ chính của năm học 2020.
Cùng ý kiến trên, Giám đốc Công ty Tư vấn định cư và du học Edunetwork Australia, Brian Quang Dinh, cho biết vấn đề cần phải làm rõ đối với các cấp từ chính quyền liên bang, tiểu bang, ngành giáo dục nói chung và các trường đại học tại Australia nói riêng đó là sự nhất quán và đồng bộ.
Ông Brian phân tích tuyên bố của Chính phủ Australia rằng trách nhiệm hỗ trợ sinh viên quốc tế là do các trường đại học tự thực hiện. Điều đó dẫn tới mỗi trường sẽ áp dụng các chính sách hoàn toàn khác nhau, mang tính chất tự phát và không có quy định cụ thể, khiến hiệu quả không đồng đều và còn bỏ sót rất nhiều các trường hợp cần giúp đỡ.
Có trường đã rất kịp thời và linh hoạt trong các biện pháp hỗ trợ sinh viên quốc tế, nhưng cũng có những trường lại hoàn toàn không có giải pháp gì, hoặc giải pháp mang tính chung chung, chưa thỏa đáng.
Tuyên bố của Chính phủ Australia rằng trách nhiệm hỗ trợ sinh viên quốc tế là do các trường đại học tự thực hiện. Điều đó dẫn tới mỗi trường sẽ áp dụng các chính sách hoàn toàn khác nhau,khiến hiệu quả không đồng đều và còn bỏ sót rất nhiều các trường hợp cần giúp đỡ.
Lấy ví dụ trường hợp một du học sinh đang theo học khóa tiếng Anh ngắn hạn 6 tháng tại một trường đại học của Australia, ông Brian kể: “Du học sinh này hiện đã phải chuyển sang hình thức học online thay vì đến lớp như thường ngày. Cá nhân bạn đánh giá trình độ tiếp thu và hiệu quả học theo phương pháp online giảm sút hơn rất nhiều so với việc học trực tiếp với thầy, cô giáo trên lớp.
Trong khi đó, bạn đã đóng đủ học phí cho cả khóa học dành cho hình thức đào tạo tập trung từ trước khi đi du học và trường của bạn không có bất kỳ thông báo nào sẽ giảm và hoàn trả một phần học phí, hay hỗ trợ thêm như kéo dài thời gian học, tăng cường bổ sung các biện pháp giúp đỡ sinh viên từ xa… Do đó, bạn cảm thấy trường học đang thiếu quan tâm tới sinh viên và chưa có các hình thức hỗ trợ thỏa đáng.”
Người dân xếp hàng chờ xét nghiệm nhanh COVID-19 tại bãi biển Bondi ở Sydney, Australia ngày 1/4/2020. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Điều đó cho thấy cần ban hành các quy định hỗ trợ thống nhất đối với các trường đại học Australia.
Giám đốc Edunetwork cũng cho rằng các trường đại học cần xem xét gia hạn thời gian khóa học dành cho sinh viên quốc tế do ảnh hưởng của đại dịch không thể hoàn thành đủ nội dung khóa học.
Ngoài ra, Bộ Di trú và Chính phủ Australia có thể cân nhắc các biện pháp hỗ trợ bổ sung về chính sách cấp thị thực đối với du học sinh. Theo ông Brian, chi phí xin thị thực mới cho du học sinh tại Australia là khá cao, bao gồm phí cấp thị thực, phí khám sức khỏe…
Hiện Bộ Di trú Australia đã có một số linh hoạt nhất định dành cho các sinh viên nước ngoài như nới lỏng quy định bắt buộc phải học tập (kể cả học online) trên lãnh thổ Australia, nhưng chưa có các chế độ ưu đãi giảm giá hoặc miễn phí phí thị thực cho những trường hợp du học sinh cần gia hạn thời gian học và phải xin cấp lại một thị thực mới.
Những hỗ trợ này tuy nhỏ, nhưng cũng phần nào khích lệ đáng kể đối với sinh viên quốc tế, để họ có thêm cơ sở đương đầu với những khó khăn của đại dịch, đảm bảo kế hoạch học tập tại Australia./.
Thủ tướng Australia Scott Morrison công bố kế hoạch ngăn chặn Covid-19. (Nguồn: The New Daily)
Tiếp sức cho du học sinh Việt Nam
Hiện có gần 31.000 sinh viên Việt Nam đang theo học tại Australia. Số lượng sinh viên Việt Nam lựa chọn ở lại Australia trong mùa dịch này tương đối đông, do tình hình dịch bệnh tại Australia được kiểm soát khá chặt chẽ, không nhiều diễn biến phức tạp như các quốc gia khác ở châu Âu và Mỹ.
Hiện có gần 31.000 sinh viên Việt Nam đang theo học tại Australia. Việc đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam và góp phần hỗ trợ tối đa nhất cho du học sinh Việt Nam tại Australia luôn được Chính phủ Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Australia đặt lên hàng đầu.
Trong cuộc điện đàm ngày 9/4 với người đồng cấp Australia để trao đổi về hợp tác song phương và khu vực trong bối cảnh đại dịch COVID-19, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã đề nghị Chính phủ và các cơ quan chức năng Australia quan tâm, tạo điều kiện để du học sinh Việt Nam yên tâm tiếp tục học tập tại Australia.
Người dân đeo khẩu trang nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch COVID-19 tại Melbourne, Australia ngày 23/3/2020. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Trong khi đó, Thủ tướng Australia Scott Morrison khẳng định chính phủ nước này tạo điều kiện thuận lợi cho du học sinh Việt Nam tiếp tục học tập ổn định tại Australia.
Việc đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam và góp phần hỗ trợ tối đa nhất cho du học sinh Việt Nam tại Australia luôn được Chính phủ Việt Nam, Đại sứ quán và các cơ quan đại diện của Việt Nam tại Australia đặt lên hàng đầu.
Trước đó, trên tinh thần tiếp sức cho sinh viên Việt Nam đang du học tại Australia, Đại sứ Việt Nam Ngô Hướng Nam đã cùng 9 đại sứ các nước thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tại Australia thống nhất ký và gửi bức thư chung tới Bộ trưởng Giáo dục, Bộ Ngoại giao, Ủy ban Australia-ASEAN và các bộ trưởng giáo dục và việc làm trên toàn bộ 6 tiểu bang và 2 vùng lãnh thổ của Australia, đề nghị phía Australia hỗ trợ các du học sinh ASEAN.
Giữa cuộc khủng hoảng đại dịch, những sinh viên, du học sinh ASEAN cũng đang trải qua một loạt vấn đề khó khăn, ảnh hưởng đến cuộc sống và quyết định tiếp tục học tập tại Australia.
Bãi biển Bondi ở Sydney, Australia, đóng cửa do lo ngại dịch COVID-19 ngày 21/3/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Trên tinh thần hỗ trợ Chính phủ Australia tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm giải quyết các thách thức mà những sinh viên quốc tế từ ASEAN đang phải đối mặt, các đại sứ và Ủy ban cao cấp ASEAN hy vọng Chính phủ Australia, các bộ, cơ quan liên quan có thể xem xét một số quy định linh hoạt, không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu quan trọng cần thiết mà còn hỗ trợ, đưa ra giải pháp thích hợp cho cộng đồng sinh viên quốc tế sau khủng hoảng.
Đại sứ quán Việt Nam tại Australia cũng đã và đang tiếp tục theo dõi sát tình hình, thường xuyên cập nhật các thay đổi chính sách của Chính phủ Australia đối với người nước ngoài, tình hình sức khỏe của người Việt Nam tại địa bàn và sẵn sàng tiến hành các biện pháp bảo vệ công dân cần thiết, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người Việt Nam tại Australia.
Đối với các du học sinh Việt Nam tại Australia, hầu hết đều được trang bị đầy đủ các thông tin và kiến thức phòng chống dịch bệnh. Mọi công tác học tập, trao đổi bài vở đã được chuyển sang hình thức trực tuyến (online).
Bên cạnh đó, các nhóm cộng đồng Việt Nam tại Australia, các hội nhóm du học sinh tại các tiểu bang cũng đang hoạt động rất sôi nổi, góp phần kịp thời hỗ trợ những người gặp hoàn cảnh khó khăn do dịch bệnh tác động.
Đại sứ Việt Nam tại Australia Ngô Hướng Nam. (Ảnh: Khánh Linh/TTXVN)
Những nhóm công tác xã hội như Hội Sinh viên và Thanh niên Việt Nam tại Canberra, Cộng đồng du học sinh Melbourne (VMS), Tổng hội sinh viên Việt Nam tại bang New South Wales (UAVS) đã đồng loạt triển khai các chương trình hỗ trợ thiết thực như quyên góp tài chính, thực phẩm, cung cấp thông tin về nhà ở, việc làm và kiến thức cho cộng đồng.
Theo Chủ tịch UAVS Nguyễn Dương Nguyên, các chính sách liên quan tới việc hỗ trợ sinh viên quốc tế tại Australia được chính phủ nước này và hầu hết các trường đại học công bố đã phần nào tạo điều kiện hỗ trợ cho sinh viên quốc tế, nhưng chưa thỏa đáng và cần bổ sung cụ thể hơn nữa.
Hiện UAVS đang nỗ lực tổng hợp thông tin các thông báo hỗ trợ của các trường đại học tại bang New South Wales, đồng thời thu thập kiến nghị từ các du học sinh trên địa bàn để lên phương án làm cầu nối với đại diện các trường đại học, Hội đồng Sinh viên quốc tế Australia và các tổ chức nhóm hội sinh viên quốc tế khác.
Giám đốc Công ty Tư vấn định cư và du học Edunetwork Australia Brian Quang Dinh cho rằng điều quan trọng nhất hiện nay là các du học sinh cần đảm bảo tuân thủ các điều kiện trong thị thực (visa) du học, trong đó có việc đảm bảo học tập, nộp bài, thi cử phải được thực hiện đúng theo quy định của nhà trường.
Nhân viên y tế làm việc tại điểm xét nghiệm COVID-19 lưu động ở Canberra, Australia, ngày 20/3/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Việc các trường đại học cho phép học online không có nghĩa là được phép nghỉ học, không làm bài tập hay không tham gia các bài kiểm tra bắt buộc của khóa học. Nếu vi phạm vào các quy định nói trên, Bộ Di trú Australia vẫn có quyền hủy visa du học mà không có các đặc cách riêng.
Có thể thấy, trong bối cảnh tình hình dịch bệnh COVID-19 đang khiến mọi hoạt động trên toàn cầu bị ảnh hưởng, điều quan trọng đối với các du học sinh Việt Nam ở lại Australia lúc này là thật bình tĩnh, tuân thủ nghiêm túc các quy định phòng dịch của nước sở tại cũng như quy định của trường.
Đại sứ quán Việt Nam cũng như cộng đồng người Việt tại Autralia vẫn đang tích cực hỗ trợ để tiếp sức cho các du học sinh vượt qua thời kỳ khó khăn này./.
Hành khách đeo khẩu trang phòng tránh lây nhiễm COVID-19 tại sân bay ở Sydney, Australia, ngày 16/3/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN và Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN+3 (Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) về ứng phó dịch bệnh COVID-19 sẽ diễn ra vào ngày 14/4/2020 bằng hình thức họp trực tuyến.
Các nhà lãnh đạo sẽ cùng nhau đề ra các biện pháp, sáng kiến cụ thể, thúc đẩy hơn nữa hợp tác phòng chống dịch bệnh đồng thời bảo đảm sự phát triển năng động, bền vững của khu vực về dài hạn.
Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, sẽ chủ trì các Hội nghị này.
Đây là hoạt động phát huy vai trò tích cực, chủ động của Việt Nam trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2020, nâng cao tinh thần gắn kết và chủ động thích ứng, thúc đẩy đoàn kết, thống nhất ASEAN, đẩy mạnh cách tiếp cận tổng thể, đồng bộ, liên ngành, liên trụ cột của cả Cộng đồng ASEAN cũng như hợp tác với các đối tác trong kiểm soát, ngăn chặn, giảm thiểu các tác động về kinh tế-xã hội của dịch bệnh.
ASEAN tiếp tục duy trì đà hợp tác, liên kết, đưa ASEAN vững vàng vượt qua giai đoạn khó khăn, thử thách.
ASEAN chịu tác động nặng nề của COVID-19
Do sự bùng phát của dịch bệnh COVID-19 toàn thế giới ghi nhận hàng triệu ca lây nhiễm, hơn trăm nghìn người đã mất đi sinh mạng do dịch bệnh. Tại khu vực Đông Nam Á dịch bệnh đã lan đến toàn bộ các quốc gia thành viên ASEAN.
Phun thuốc khử trùng nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch COVID-19 tại tỉnh Tây Java, Indonesia ngày 16/3/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tính đến hết ngày 12/4, các quốc gia ASEAN ghi nhận tổng cộng trên 19.200 ca mắc COVID-19 và gần 800 người tử vong.
“Điểm nóng” Indonesia tiếp tục có số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 và tử vong tăng mạnh. Cụ thể, trong ngày 12/4, Indonesia đã ghi nhận 399 ca nhiễm mới, nâng tổng số ca mắc COVID-19 lên 4.241. Số ca tử vong trong ngày là 46, nâng tổng số lên 373 ca.
Tính đến hết ngày 12/4, các quốc gia ASEAN ghi nhận tổng cộng trên 19.200 ca mắc COVID-19 và gần 800 người tử vong.
Philippines là thành viên ASEAN ghi nhận diễn biến dịch đáng lo ngại nhất trong ngày 12/4. Philippines thông báo, trong 24 giờ qua nước này có 50 ca tử vong và 220 ca nhiễm mới, mức tăng cao nhất của một ngày. Hiện tổng số ca tử vong do COVID-19 ở nước này là 297 và có 4.648 ca nhiễm.
Singapore chứng kiến số ca mắc mới trong ngày tăng mạnh, với 233 trường hợp, nâng tổng số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 tại nước này lên 2.532, xếp thứ năm khu vực.
Thái Lan đã xác nhận thêm 33 ca nhiễm SARS-CoV-2 và 3 ca tử vong trong ngày 12/4, nâng tổng số bệnh nhân mắc COVID-19 ở nước này lên 2.551, trong đó có 38 trường hợp tử vong.
Nhân viên y tế lưu giữ mẫu xét nghiệm với tất cả hành khách đi tàu về ga Sài Gòn. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)
Tại Malaysia, Bộ Y tế ghi nhận 153 ca nhiễm mới và 3 ca tử vong trong ngày 12/4 do COVID-19, nâng tổng số ca nhiễm ở nước này lên 4.683, cao nhất Đông Nam Á, trong đó 76 ca tử vong.
Myanmar sau nhiều ngày kiềm chế khá thành công dịch bệnh, ngày 12/4, đã ghi nhận thêm một ca tử vong mới.
Trong ngày 12/4, Campuchia cũng ghi nhận thêm 2 ca bệnh mới, nâng tổng số trường hợp mắc COVID-19 tại nước này lên 122. Tuy nhiên, Campuchia chưa ghi nhận trường hợp tử vong nào.
Tính đến 6 giờ ngày 13/4/2020, tổng số ca mắc COVID-19 ở Việt Nam là 262, trong đó 159 người nhập cảnh từ nước ngoài, chiếm 60,7%; có 103 người lây nhiễm thứ phát, chiếm 39,3%. Việt Nam chưa có trường hợp nào tử vong.
Trong ngày 12/4 các nước thành viên ASEAN khác như Lào, Brunei không có diễn biến dịch đáng chú ý. Lào ghi nhận thêm 1 ca mắc COVID-19, nâng tổng số bệnh nhân lên 19 trường hợp. Brunei không ghi nhận thêm ca mắc mới nào.
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm của từng khách nhập cảnh ngay sau khi khách khai báo y tế và đo thân nhiệt tại sân bay Nội Bài.(Ảnh: Huy Hùng/TTXVN)
Dịch bệnh cũng tác động đến nền kinh tế các nước ASEAN, nhất là các ngành kinh doanh dịch vụ, vốn chiếm đến 30% tổng GDP của ASEAN, gây gián đoạn chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Nhiều người dân đứng trước nguy cơ bị mất việc làm, an sinh xã hội bị thách thức. Nhiều hoạt động của ASEAN kể từ đầu năm 2020 đã phải tạm hoãn hoặc lùi thời gian tổ chức, trong đó có Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ và Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36.
Ngay khi dịch COVID-19 mới bùng phát, là Chủ tịch ASEAN 2020, Việt Nam đã chủ động, tích cực thúc đẩy đoàn kết, thống nhất và điều phối nỗ lực chung của ASEAN ứng phó với dịch bệnh.
Trong bài viết “Hợp tác ASEAN đẩy lùi COVID-19: Đoàn kết là sức mạnh!,” Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh nhấn mạnh, ngay từ đầu năm nay, với tư cách là Chủ tịch ASEAN, Việt Nam đã cùng các nước thành viên xác định chủ đề chung cho năm 2020 là “ASEAN Gắn kết và Chủ động thích ứng” nhằm đẩy mạnh công cuộc xây dựng Cộng đồng và phát huy vai trò của ASEAN trong một thế giới đầy biến động. Sự bùng phát bất ngờ và những hệ lụy, đảo lộn mọi mặt chưa từng có tiền lệ của COVID-19 cho thấy chủ đề và phương châm đó thật đúng lúc và đích đáng hơn bao giờ hết.”
Điều phối nỗ lực chung
Sau khi tham vấn với các nhà lãnh đạo ASEAN, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ra Tuyên bố Chủ tịch ASEAN ngày 14/2, khẳng định quyết tâm và cam kết chính trị ở mức cao của ASEAN để kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch ASEAN 2020 chủ trì Lễ khởi động Năm Chủ tịch ASEAN 2020. (Ảnh: Thống Nhất/ TTXVN)
Hội đồng Điều phối ASEAN, gồm các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh đã tổ chức 2 phiên họp ngày 20/2 và sáng 9/4/2020 để trao đổi về các biện pháp phối hợp và hợp tác trong ASEAN cũng như với các Đối tác ứng phó dịch bệnh.
Trong kênh y tế, ngay từ khi dịch bệnh mới bùng phát, các cơ chế ứng phó dịch bệnh khẩn cấp của khu vực ASEAN và với các Đối tác Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc (ASEAN+3) đã được khởi động.
Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Trung Quốc đã ra Tuyên bố của Hội nghị về COVID-19 ngày 20/02/2020.
Các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN thông qua Tuyên bố chung về Hợp tác Quốc phòng trong ứng phó dịch bệnh ngày 19/02/2020.
Các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN thông qua Tuyên bố chung về tăng cường khả năng hồi phục kinh tế của ASEAN để đối phó với dịch COVID-19 ngày 10/3/2020.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh phát biểu tại Hội nghị trực tuyến Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-EU về phòng, chống COVID-19. (Ảnh: Lâm Khánh/TTXVN)
Để chuẩn bị cho các Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN và Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN+3 về Ứng phó dịch bệnh COVID-19, ngày 9/4/2020 cũng đã diễn ra Hội nghị Hội đồng Điều phối ASEAN (ACC) lần thứ 25 bằng hình thức họp trực tuyến do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh chủ trì.
Các Bộ trưởng Hội đồng Điều phối ASEAN đã nhất trí với khuyến nghị của Nhóm và sẽ trình những khuyến nghị này lên Lãnh đạo Cấp cao.
Các khuyến nghị này tập trung vào 3 khía cạnh: kiểm soát, ngăn ngừa lây lan của dịch bệnh; hỗ trợ người dân các nước ASEAN chịu tác động của dịch bệnh, trong đó có hỗ trợ lãnh sự cho công dân ASEAN sinh sống, làm việc, học tập ở các quốc gia thành viên của nhau và ở các nước thứ ba; giảm thiểu các tác động kinh tế-xã hội của dịch bệnh.
Nhấp chuột để xem kích thước chuẩn.
Nhiều đề xuất cụ thể, thiết thực đã được xem xét như khả năng lập Quỹ hợp tác chung của ASEAN ứng phó COVID-19; lập kho dự trữ vật tư y tế thiết yếu để đáp ứng các nhu cầu khẩn cấp trong bối cảnh dịch bệnh; lập mạng lưới các chuyên gia y tế công cộng của ASEAN và với các Đối tác để trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm trong kiểm soát, điều trị các ca bệnh; ngăn chặn tin tức giả mạo, sai lệnh, hợp tác duy trì chuỗi cung ứng khu vực; đảm bảo cung cấp kịp thời, đầy đủ các nhu yếu phẩm, vật tư y tế cần thiết cho người dân; hỗ trợ giảm bớt khó khăn cho các doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch bệnh; xây dựng kế hoạch phục hồi kinh tế hậu dịch bệnh…
Các nhà lãnh đạo ASEAN sẽ cùng nhau đề ra các biện pháp, sáng kiến cụ thể, thúc đẩy hơn nữa hợp tác phòng chống dịch bệnh đồng thời bảo đảm sự phát triển năng động, bền vững của khu vực về dài hạn.
Các nước ASEAN cũng nhấn mạnh sẽ tăng cường đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, cùng chia sẻ các nỗ lực, nâng cao khả năng tự cường, thích ứng hiệu quả trước các thách thức của dịch bệnh, giữ vững đà hợp tác ASEAN, vững vàng vượt qua giai đoạn khó khăn, thử thách này.
Bên cạnh đó, Việt Nam đã chủ trì thành lập và triệu tập họp Nhóm công tác liên ngành thuộc Hội đồng Điều phối ASEAN (ACC) về Ứng phó với các tình huống y tế công cộng khẩn cấp (ACCWG-PHE); đóng góp tích cực nhằm thúc đẩy sự hợp tác giữa ASEAN với Trung Quốc, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU).
Các bác sỹ bệnh viện Đà Nẵng trao giấy chứng nhận khỏi bệnh cho bệnh nhân COVID-19 số 68, quốc tịch Mỹ, 41 tuổi. (Ảnh: Văn Dũng/TTXVN)
Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN và Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN+3 về Ứng phó dịch bệnh COVID-19, được tổ chức dưới hình thức trực tuyến để thích ứng với tình hình dịch bệnh và là biện pháp cần thiết, được xem là cơ hội để ASEAN thể hiện những nỗ lực vượt ra ngoài dịch COVID-19.
Qua đó, ASEAN khẳng định cam kết và quyết tâm mạnh mẽ của ASEAN và các nước ASEAN+3 trong ngăn ngừa và loại bỏ các nguy cơ của dịch bệnh đối với cuộc sống người dân, ổn định tình hình kinh tế-xã hội các quốc gia thành viên./.
Lễ khởi động Năm Chủ tịch ASEAN 2020 tại Hà Nội ngày 6/1/2020. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)
Thế giới đang bị cuốn vào cuộc khủng hoảng y tế tồi tệ nhất trong nhiều thế kỷ – đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 bùng phát không biên giới.
Tình trạng càng nghiêm trọng hơn khi các nước vừa phải gồng mình ngăn chặn virus SARS-CoV-2, vừa phải đương đầu với “dịch bệnh thời công nghệ” được đánh giá có sức lây lan và tàn phá nhiều khi còn nguy hiểm hơn SARS-CoV-2 – “virus” tin giả.
Thông tin thất thiệt, sai sự thật xung quanh dịch COVID-19 đã bùng phát mạnh trên mạng xã hội toàn cầu ngay từ lúc con người chưa đặt tên cho căn bệnh lạ này, và thực tế là “đi nhanh” hơn virus SARS-CoV-2.
Cảnh vắng lặng trên Quảng trường Đỏ ở Moskva, Nga trong bối cảnh dịch COVID-19 lan rộng, ngày 27/3/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Khi mới xuất hiện ở Trung Quốc, những thông tin kiểu “virus được chế tạo tại phòng thí nghiệm bí mật ở Vũ Hán” hay “lây nhiễm qua đường muỗi đốt và đồ ăn Trung Quốc”… đã xuất hiện khắp nơi, phần nào dẫn đến làn sóng kỳ thị người châu Á ở một số nước phương Tây.
Tiếp đó là những thông tin đồn thổi về số ca nhiễm và tử vong, kèm theo hình ảnh “xác người nằm la liệt trên phố,” rồi nơi này nơi kia đã có ca dương tính hay người thiệt mạng.
Các nước vừa phải gồng mình ngăn chặn virus SARS-CoV-2, vừa phải đương đầu với “dịch bệnh thời công nghệ” được đánh giá có sức lây lan và tàn phá nhiều khi còn nguy hiểm hơn SARS-CoV-2 – “virus” tin giả.
Tại Italy, giữa tháng 3 vừa qua, trên mạng xuất hiện bức ảnh những dãy quan tài dài lên tới cả trăm chiếc trong một căn phòng lớn với lời chú thích rằng đó là thi thể những người tử vong vì COVID-19 ở vùng tâm dịch Lombardia.
Tuy nhiên, thực tế bức ảnh được chụp từ tháng 10/2013 tại đảo Lampedusa, sau thảm kịch chìm tàu chở người di cư châu Phi ngoài khơi Italy.
Mới đây, cơ quan chức năng Việt Nam đã xử lý chủ tài khoản trang Facebook mang tên Nguyễn Sin vì tung tin “đã có người đầu tiên ở Việt Nam tử vong vì COVID-19.”
Chỉ sau khoảng một giờ, thông tin thất thiệt này trên trang Facebook Nguyễn Sin đã có hàng nghìn lượt bình luận và chia sẻ…
Một trường hợp thông tin giả về số lượng người bị nhiễm và chết liên quan đến việc nhiễm virus Corona được HAL Turner Radio Show đề cập. (Nguồn: HAL Turner Radio Show)
Những thông tin kiểu như vậy không chỉ làm gia tăng tâm lý sợ hãi, hoảng loạn trong cộng đồng mà còn cản trở công tác phòng chống dịch, tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định an ninh chính trị, trật tự xã hội.
Một hình thức tin giả khác về COVID-19 cũng như “nấm sau mưa” là các biện pháp chữa trị hay phòng ngừa.
Hơn 300 người Iran đã tử vong, hơn 1.000 người phải nhập viện do ngộ độc rượu sau khi có thông tin trên mạng rằng uống rượu là phương pháp giúp phòng ngừa COVID-19.
Ở Ấn Độ, quốc gia đông dân thứ hai thế giới, hàng trăm “bài thuốc” thiếu cơ sở khoa học, thậm chí có hại cho sức khỏe đã được đưa lên mạng, từ dùng cây đinh hương tới uống nước tiểu và phân bò.
Hồi giữa tháng 2, khoảng 200 tín đồ Hindu giáo ở Ấn Độ đã tổ chức sự kiện uống nước tiểu bò ở thủ đô New Delhi vì tin rằng nó có thể chữa được COVID-19.
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in (phải) nghe một bác sĩ trình bày về cách thức ứng phó với dịch bệnh viêm phổi do virus corona trong chuyến thăm Trung tâm y tế quốc gia ở Soeul ngày 28/1/2020. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)
Tháng trước, Bộ Y tế Pháp đã phải đăng tuyên bố bác bỏ thông tin trên mạng rằng “cocaine có thể chữa COVID-19.”
Ở Việt Nam, đó là uống nước tỏi hay ăn trứng gà, cật dê… Theo nghiên cứu của các nhà khoa học Anh, chính những loại tin giả như vậy làm dịch bệnh diễn biến tồi tệ hơn bởi những lời khuyên xấu có thể thay đổi cách hành xử của mọi người, khiến họ đối mặt với nhiều nguy cơ lớn hơn.
Nghiên cứu phát hiện rằng việc giảm 10% số lời khuyên có hại được lan truyền sẽ giúp giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh.
Nhiều người tung tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội để thu hút sự chú ý hay được nổi tiếng, có đối tượng thì muốn trục lợi, quảng cáo bán hàng, nhưng cũng không ít kẻ cố ý phao tin thất thiệt, bịa đặt với dụng ý xấu hòng kích động, lôi kéo người dân, thậm chí là chống phá chính quyền.
Thông tin chính phủ nước này hay nước kia “che giấu sự thật” về các ca nhiễm bệnh hay “không cứu chữa bệnh nhân” lan tràn.
Mới đây, một số thế lực xấu đã lợi dụng cắt ghép, chỉnh sửa đoạn video phát biểu của một quan chức ở Thành phố Hồ Chí Minh, nói rằng “hiện có 43.000 ca nhiễm và hơn 1.000 người tử vong” với dụng ý xuyên tạc, bôi nhọ chính quyền.
Các chuyên gia an ninh mạng quốc tế đã phát hiện hơn 4.000 trang thông tin giả mạo về COVID-19 do tin tặc lập ra nhằm đánh cắp thông tin cá nhân và đột nhập chiếm quyền kiểm soát các thiết bị người dùng sử dụng để truy cập.
Thông tin giả về COVID-19 đang tràn ngập trên mọi nền tảng xã hội phổ biến nhất hiện nay như Twitter, Facebook, YouTube…
Chuyên gia IT của Israel phân tích một nền tảng mạng xã hội để xác định người dùng giả, tại trung tâm ở Tel Aviv. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Cuộc điều tra do Bộ Ngoại giao Mỹ tiến hành cho thấy chỉ trong 3 tuần, từ ngày 20/1 đến 10/2, đã có khoảng 2 triệu mẩu tweet đăng trên Twitter tung tin thất thiệt, lan truyền các thuyết âm mưu, sai lệch về dịch bệnh COVID-19.
Điều này có nghĩa tới 7% trong tổng số các mẩu tweet có nội dung về COVID-19 trên Twitter là tin giả.
Thực trạng này một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động, buộc chính phủ nhiều nước phải tuyên chiến với “đại dịch” tin giả bằng các biện pháp quyết liệt và mạnh mẽ.
Tại châu Á, có thể nói Singapore là một trong những quốc gia tiên phong kiểm soát việc lan truyền thông tin giả về COVID-19 bằng đạo luật Chống thông tin sai trái và thao túng trên mạng.
Luật quy định đối tượng có hành vi phát tán các thông tin sai sự thật có chứa nội dung cố ý gây hại tới lợi ích của công chúng sẽ phải đối mặt với án tù giam lên tới 10 năm.
Nhân viên y tế bệnh viện ở Nam Kinh, tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) giới thiệu trang mạng tư vấn trực tuyến sơ bộ về virus corona chủng mới (COVID-19) hỗ trợ người dân phòng ngừa và ngăn chặn khả năng lây lan của dịch bệnh, ngày 7/2/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Chính phủ Thái Lan đã thành lập Trung tâm Chống tin giả để phối hợp với cảnh sát phát hiện, truy tìm và bắt giữ các đối tượng tung tin giả về COVID-19.
Việc phát tán tin giả vi phạm Điều 14 (2) của Luật Tội phạm mạng Thái Lan, trong đó quy định hành vi đăng tải hoặc chia sẻ thông tin không có căn cứ trên mạng Internet, gây ảnh hưởng tới an ninh quốc gia, an toàn công cộng hoặc hoảng loạn cho công chúng, có thể bị phạt tiền lên đến 100.000 baht (hơn 3.200 USD) và/hoặc phạt tù lên đến 5 năm.
Tại Malaysia, quốc gia 2 năm trước đã hình sự hóa tội tung tin giả trên mạng, hồi cuối tháng 1, cảnh sát đã bắt giữ 6 đối tượng đăng tin sai sự thật về COVID-19 trên mạng xã hội.
Giới chức Malaysia coi hành vi tung thông tin sai lệch về nguồn gốc, quy mô và mức độ của dịch bệnh là mối đe dọa đối với an toàn công cộng.
Với nước láng giềng Indonesia, trong tháng qua, ít nhất 8 đối tượng đã bị cảnh sát bắt với cáo buộc vi phạm luật cấm phát tán thông tin sai lệch, có thể phải đối mặt với mức án phạt tù 6 năm.
Ngày 11/3/2020, Bộ Thông tin và Bộ Y tế Campuchia phối hợp Câu lạc bộ Nhà báo Campuchia tổ chức họp báo công bố “Tình hình dịch bệnh COVID-19 và tình trạng tin giả hiện nay” cho phóng viên các báo và giới truyền thông tại Campuchia. (Ảnh: Vũ Hùng/PV TTXVN)
Campuchia cũng tuyên chiến với nạn tin giả khi thông qua đạo luật riêng, theo đó bất cứ ai đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội hoặc trên các trang web có thể chịu án tù 2 năm và bị phạt tới 1.000 USD.
Trung Quốc khá mạnh tay trong việc kiểm soát thông tin giả liên quan tới dịch COVID-19. Theo Luật Hình sự nước này, hành vi bịa đặt thông tin sai lệch về tình hình dịch bệnh và lan truyền thông tin đó qua các phương tiện truyền thông, gây mất trật tự xã hội sẽ bị kết án tù 3-7 năm nếu gây hậu quả nghiêm trọng, giam giữ hình sự hoặc giám sát công cộng.
Tại Hàn Quốc, cơ quan chức năng cũng xử lý nghiêm hành vi phát tán tin giả về dịch bệnh sau khi Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tuyên bố việc bịa đặt và phát tán thông tin sai lệch về dịch COVID-19 là “hành vi phạm tội nghiêm trọng.”
Riêng trong tháng 3, lực lượng an ninh Iran đã bắt giữ hàng chục đối tượng tung tin đồn trên mạng về dịch bệnh và cảnh cáo 118 người. Gần 70 đối tượng cũng bị bắt giữ ở Thổ Nhĩ Kỳ vì tội danh tương tự.
Tại châu Âu, Nga là một trong những nước đi đầu chống tin giả về COVID-19. Đầu tháng Tư này, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký ban hành các sửa đổi Đạo luật Vi phạm hành chính (CAO), theo đó sẽ phạt tiền tối đa 10 triệu rubble (tương đương khoảng 126.000 USD) các pháp nhân phát tán qua các phương tiện truyền thông hay Internet thông tin giả đe dọa tới tính mạng, kể cả dịch bệnh.
Nội dung thông tin sai sự thật về dịch COVID-19 đăng trên trang Facebook cá nhân của Lê Thị Mỹ Linh ở Bạc Liêu. (Ảnh: Huỳnh Sử/TTXVN)
Ngoài phạt tiền, những cá nhân phát tán tin giả có thể phải nhận án tù lên tới 5 năm. Ngay sau khi ban hành luật, Nga đã khởi tố hình sự vụ tin giả đầu tiên liên quan tới COVID-19.
Trong khi một số nước như Đức, Pháp đã thông qua luật chống tin giả trên mạng xã hội, thì Chính phủ Anh vừa thành lập “biệt đội kiểm soát thông tin sai lệch” nhằm xác định tin tức giả mạo về COVID-19 và yêu cầu các công ty truyền thông xã hội dỡ bỏ.
Chính phủ Mỹ đã đề nghị các công ty công nghệ phối hợp ngăn chặn những thông tin sai sự thật về COVID-19 trên mạng xã hội, sử dụng trí tuệ nhân tạo để sớm phát hiện và loại bỏ những thông tin này trước khi chúng được phát tán rộng rãi.
Nam Phi đã ban hành luật mới, theo đó người tung tin giả về dịch COVID-19 trên các phương tiện truyền thông có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù đến 6 tháng hoặc cả hai.
Trong cuộc chiến chống tin giả về COVID-19, không thể không nói tới vai trò hợp tác của các tập đoàn công nghệ như Microsoft Corp, Facebook, Google và Twitter, từ dỡ bỏ những thông tin giả mạo tới chia sẻ những thông tin chính thống.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã lập riêng một tài khoản TikTok để phản bác tất cả những thông tin sai lệch về dịch bệnh COVID-19 và cung cấp cho thanh thiếu niên những thông tin xác thực.
Công an quận Cầu Giấy, Hà Nội lập hồ sơ xử phạt 12,5 triệu đồng với chủ tài khoản là P.T (SN 1990; trú tại Nghĩa Tân, Cầu Giấy) đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội về công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19. (Nguồn: TTXVN)
Cuộc chiến chống tin giả liên quan tới COVID- 19 ở Việt Nam cũng đang diễn ra quyết liệt. Theo thống kê của Bộ Công an, từ khi dịch COVID-19 xuất hiện, trên không gian mạng Việt Nam đã có hơn 900.000 thông tin liên quan, trong đó rất nhiều tin, bài có nội dung chưa được kiểm chứng, xuyên tạc, sai sự thật, kích động về tình hình dịch bệnh.
Riêng trang Facebook của đối tượng Đ.N.Q (trú tại quận Thanh Xuân, Hà Nội), người vừa bị xử lý hành vi đưa tin thất thiệt, đã đăng tải gần 300 bài tin bài với nội dung xuyên tạc về tình hình dịch ở Việt Nam.
Hơn 2 tháng qua, lực lượng chức năng Việt Nam đã xác minh, làm việc với gần 700 trường hợp đưa tin sai sự thật về COVID-19, xử phạt vi phạm hành chính hơn 140 người.
Theo Bộ Công an, từ khi dịch COVID-19 xuất hiện, trên không gian mạng Việt Nam đã có hơn 900.000 thông tin liên quan, trong đó rất nhiều tin, bài có nội dung chưa được kiểm chứng, xuyên tạc, sai sự thật, kích động về tình hình dịch bệnh.
Bên cạnh Luật An ninh mạng có hiệu lực 1 năm trước, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định số 15/2020/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/4/2020, quy định rõ mức xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi tung thông tin giả mạo, gây hoang mang dư luận trên mạng xã hội.
Như hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, bịa đặt sẽ bị phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng.
Cơ quan điều tra đọc Lệnh khởi tố bị can Đinh Vĩnh Sơn sinh năm 1993, trú tại xã Đạ Ploa, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng vì đưa tin sai sự thật rằng Đà Lạt có 3 ca nhiễm COVID -19. (Ảnh: Chu Quốc Hùng/TTXVN)
Công an tỉnh Lâm Đồng cũng vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với một đối tượng về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông” theo quy định tại Điều 288 Bộ luật Hình sự năm 2015. Đây là trường hợp đầu tiên ở Việt Nam bị khởi tố hình sự vì đưa tin sai lệch về COVID-19.
Có thể nói cả thế giới đang trong “hai cuộc chiến” cùng một lúc: chống COVID-19 và chống tin giả về COVID-19. Diễn biến của dịch COVID-19 trên toàn cầu vẫn đang phức tạp, trong khi cuộc chiến với tin giả về COVID cũng khốc liệt không kém.
Cả hai cuộc chiến đều đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các chính phủ, tổ chức, hãng công nghệ… và quan trọng nhất là ý thức trách nhiệm của mỗi người dân, để thế giới có thể vượt qua cả đại dịch COVID-19 lẫn đại dịch tin giả./.
Ca khúc chống tin giả do Thông tấn xã Việt Nam sản xuất được phát hành với 15 ngôn ngữ.
Ngày 14/4/2020, Việt Nam sẽ chủ trì tổ chức Hội nghị cấp cao ASEAN đặc biệt và Hội nghị cấp cao ASEAN+3 đặc biệt (bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) về COVID-19.
Các nhà lãnh đạo sẽ cùng nhau đề ra các biện pháp, sáng kiến cụ thể, thúc đẩy hơn nữa hợp tác phòng chống dịch bệnh đồng thời bảo đảm sự phát triển năng động, bền vững của khu vực về dài hạn.
Nhân dịp này Thông tấn xã Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết: “Hợp tác ASEAN đẩy lùi COVID-19: Đoàn kết là sức mạnh!” của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh.
Thế giới đang phải vật lộn để vượt qua một cuộc khủng hoảng toàn cầu chưa từng có kể từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, mà nguyên nhân lại do một con virus rất nhỏ bé nhưng không phân biệt biên giới, có thể len lỏi đến mọi ngóc ngách, đe dọa sự sinh tồn của từng con người, từng cộng đồng và tương lai chung của nhân loại.
Chống dịch là trách nhiệm chung của từng quốc gia, từng chính phủ và các cơ chế khu vực và toàn cầu.
Tại Đông Nam Á và trên thế giới, chính phủ và người dân đang triển khai các hành động quyết liệt để chiến đấu chống lại kẻ thù chung này.
Đặc biệt, các quốc gia thành viên ASEAN đã quan tâm hỗ trợ lẫn nhau và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tối đa công dân ASEAN ở nước mình. Điều đó cho thấy tinh thần đoàn kết và lớn hơn là sự hợp tác, phối hợp quốc tế là những thành tố thiết yếu hơn bao giờ hết.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh chủ trì Hội nghị trực tuyến Hội đồng điều phối ASEAN (ACC-25) lần thứ 25. (Ảnh: Văn Điệp/TTXVN)
Là tổ chức đóng vai trò trung tâm ở khu vực, ASEAN chính là mái nhà chung để các quốc gia thành viên cùng nhau vượt qua cơn bão đại dịch này.
Trong lịch sử hơn năm thập kỷ hình thành và phát triển, sau mỗi khó khăn, thách thức và khủng hoảng, chúng ta lại mạnh mẽ hơn trước.
Nay chính là thời điểm ASEAN tiếp tục phát huy truyền thống quý báu đó và thể hiện sứ mệnh của mình là làm chỗ dựa cho các quốc gia thành viên trong lúc gian nguy nhất.
Ngay từ đầu năm nay, với tư cách là Chủ tịch ASEAN, Việt Nam đã cùng các nước thành viên xác định chủ đề chung cho năm 2020 là “ASEAN Gắn kết và Chủ động thích ứng” nhằm đẩy mạnh công cuộc xây dựng Cộng đồng và phát huy vai trò của ASEAN trong một thế giới đầy biến động.
Sự bùng phát bất ngờ và những hệ lụy, đảo lộn mọi mặt chưa từng có tiền lệ của COVID-19 cho thấy chủ đề và phương châm đó thật đúng lúc và đích đáng hơn bao giờ hết.
Từ khi đại dịch bùng phát đến nay, Việt Nam đã cùng ASEAN thực sự thể hiện khả năng phản ứng mau lẹ, kịp thời với đại dịch cũng như năng lực gắn kết trong phối hợp chính sách và hành động giữa các thành viên.
ASEAN đã sớm có Tuyên bố Chủ tịch về ứng phó chung của ASEAN đối với COVID-19 (ngày 14/2) và tiếp đó là một loạt những cuộc họp cấp Bộ trưởng quan trọng trên các lĩnh vực y tế, kinh tế, quốc phòng…, nhằm bảo đảm sự phối hợp đồng bộ trong phòng chống dịch.
Đồng thời, ASEAN đã kịp thời tổ chức nhiều cuộc họp với các đối tác đối thoại như Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ và các tổ chức quốc tế quan trọng như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để cùng nhau trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ, ứng phó hữu hiệu với dịch bệnh.
ASEAN không phải là một ốc đảo tự thân. Sức khỏe người dân và sức khỏe của nền kinh tế ASEAN gắn chặt với khu vực Đông Á và toàn cầu.
ASEAN không phải là một ốc đảo tự thân. Sức khỏe người dân và sức khỏe của nền kinh tế ASEAN gắn chặt với khu vực Đông Á và toàn cầu.
Các nước trong khu vực chúng ta đều là những nơi chịu tác động nặng nề của dịch COVID-19 nhưng đã có những nỗ lực không mệt mỏi trong cuộc chiến chống dịch, và đến nay đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu có thể chia sẻ với nhau.
Tiêu biểu là việc phát hiện sớm, thực hiện cách ly và giãn cách xã hội, yêu cầu đeo khẩu trang đại trà, nâng cao ý thức và khuyến khích người dân cùng tham gia cuộc chiến chống dịch bệnh…
Cùng chung tay với nỗ lực hợp tác quốc tế gần đây trong ứng phó COVID-19 ở nhiều diễn đàn khác nhau như G-7, G-20, Liên hợp quốc…, chúng ta tin tưởng vào tinh thần quốc tế mạnh mẽ hơn và gắn kết hơn từ các nỗ lực và sáng kiến của ASEAN.
Trước mắt, ngày 14/4 tới, Việt Nam sẽ chủ trì tổ chức Hội nghị cấp cao ASEAN đặc biệt và Hội nghị cấp cao ASEAN+3 đặc biệt (bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) về COVID-19.
Các nhà lãnh đạo sẽ cùng nhau đề ra các biện pháp, sáng kiến cụ thể, thúc đẩy hơn nữa hợp tác phòng chống dịch bệnh đồng thời bảo đảm sự phát triển năng động, bền vững của khu vực về dài hạn.
Kiểm tra thân nhiệt cho một người dân trong khu vực cách ly ở Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương, Hà Nội. (Nguồn: TTXVN)
Những trao đổi và kinh nghiệm của chúng ta thời gian qua cho thấy, ASEAN và các đối tác cần tập trung vào một số hướng giải pháp sau trong ứng phó và đẩy lùi COVID-19:
Thứ nhất, khẩn trương huy động các nguồn lực chung, đặc biệt là các kho vật tư y tế dự phòng chung của khu vực để đáp ứng các yêu cầu khẩn cấp; lập quỹ hợp tác ứng phó đại dịch COVID-19 trên cơ sở tranh thủ các nguồn lực hiện có và sự hỗ trợ của các đối tác, trong đó có Liên hợp quốc và Tổ chức Y tế Thế giới.
Thứ hai, chuẩn hóa và nâng cao hiệu quả phối hợp chính sách và hành động, tập trung vào xây dựng quy trình ứng phó chung của ASEAN trong các tình huống dịch bệnh; trước mắt là tổ chức diễn tập trực tuyến giữa các nước về ứng phó dịch bệnh.
Thứ ba, chống dịch cần đi đôi với chống suy thoái kinh tế và bất ổn xã hội. Trong đó, người dân cần được đặt vào vị trí trung tâm; không để một quốc gia nào đơn lẻ trong cuộc chiến chống dịch và không một người dân nào bị bỏ lại phía sau.
Trong ba tháng qua, những nỗ lực của Việt Nam trong vai trò Chủ tịch ASEAN đã thể hiện đúng tinh thần gắn kết và chủ động thích ứng.
Thứ tư, xây dựng chiến lược về kết thúc dịch ở từng quốc gia và có sự phối hợp ở cấp độ khu vực, nhằm vừa nhanh chóng đẩy lùi dịch bệnh, vừa sớm đưa đời sống kinh tế-xã hội của các quốc gia trở lại quỹ đạo bình thường, ổn định.
Thứ năm, cùng nhau chia sẻ và kiên trì thực hiện các giá trị chung về tự do thương mại, tạo thuận lợi cho đầu tư, không để các chuỗi cung ứng bị đứt quãng; sớm bình thường hóa các hoạt động giao thương và lưu chuyển xuyên biên giới khi đã kiểm soát được dịch… nhằm tận dụng mọi động lực để phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội bao trùm và bền vững trong toàn khu vực.
Hơn bao giờ hết, chúng ta thấu hiểu tầm quan trọng của tư duy Cộng đồng và hành động Cộng đồng. Đó cũng là trách nhiệm chung và vai trò trung tâm của ASEAN trong đóng góp vào việc bảo đảm một thế giới và khu vực hậu đại dịch sẽ tiếp tục hội nhập, phát triển thịnh vượng và bền vững hơn.
Trong ba tháng qua, những nỗ lực của Việt Nam trong vai trò Chủ tịch ASEAN đã thể hiện đúng tinh thần gắn kết và chủ động thích ứng.
Cùng với sự đoàn kết, gắn kết giữa các nước thành viên ASEAN và sự ủng hộ, hợp tác chặt chẽ của các đối tác, Việt Nam tin tưởng rằng, con thuyền ASEAN sẽ cùng khu vực và thế giới vượt qua thử thách đại dịch này./.
Khi sự lây lan của virus SARS-CoV-2 đang tỏ ra khó kiểm soát, thì thông tin sai lệch xung quanh nó cũng vậy.
Một trong những thuyết âm mưu vô căn cứ gần đây nhất xung quanh con virus này là mạng 5G – thế hệ công nghệ không dây tiếp theo đang được triển khai khắp thế giới – phát tán virus và thúc đẩy COVID-19 lây lan ra toàn cầu. Dĩ nhiên, đây là một tuyên bố rất vô căn cứ và gây cười với nhiều người.
Thế nhưng, với trường hợp nước Anh, nó lại có một ngoại lệ. Ít nhất 3 cột phát sóng mạng 5G đã bị các phân tử cực đoan được cho là nghe theo thuyết âm mưu điên rồ này phóng hỏa phá hoại.
Những tuyên bố vô căn cứ về mối liên hệ giữa mạng 5G và COVID-19 bắt đầu lưu hành trên Internet khi những người theo New Agers và QAnon – các phong trào tin vào đấng siêu nhiên – tung tin rằng giới tinh hoa toàn cầu đang sử dụng 5G để phát tán virus. Thuyết âm mưu không có căn cứ này sau đó đã nhanh chóng lây lan nhanh như virus SARS-CoV-2 để xâm nhập vào dòng thảo luận chính trong cộng đồng mạng.
Ít nhất 3 cột phát sóng mạng 5G đã bị các phân tử cực đoan được cho là nghe theo thuyết âm mưu điên rồ này phóng hỏa phá hoại.
Các quan chức Vương quốc Anh đã bày tỏ quan ngại về các cuộc tấn công gần đây vào các cột phát sóng điện thoại di động được thúc đẩy bởi các thuyết âm mưu vô căn cứ, sai lệch. Tình hình trở nên đáng lo ngại hơn, trong số những người đang tiếp tay cho những thuyết âm mưu nguy hiểm này có cả những tên tuổi nổi tiếng, gây ảnh hưởng lớn trong xã hội như nam diễn viên Woody Mitchelson và ca sỹ M.I.A. Có tới hàng triệu người theo dõi của họ.
Rõ ràng không có bằng chứng nào hỗ trợ cho thuyết âm mưu rằng mạng 5G gây ra COVID-19 hoặc góp phần làm lan rộng đại dịch. Thế nhưng nó vẫn không chịu triệt tiêu.
Dưới đây là những điều cần biết về mạng 5G; những thuyết âm mưu sai lệnh như thế này xuất hiện thế nào và tại sao chúng không khó bị triệt tiêu.
Cách 5G hoạt động
Có một số thuyết âm mưu liên kết 5G với COVID-19. Một cách đơn giản là các mạng 5G gây ra COVID-19 hoặc các triệu chứng lây nhiễm. Một điều đáng sợ hơn nữa là những thuyết âm mưu này nói rằng mạng 5G phát ra bức xạ làm suy yếu hệ thống miễn dịch, khiến con người dễ bị nhiễm virus hơn.
Để phá vỡ những thuyết âm mưu sai lệch này, trước hết cần hiểu chính xác 5G là gì?
(Nguồn: EPA)
5G là mạng không dây thế hệ tiếp theo dự kiến sẽ tạo ra làn sóng công nghệ thay đổi cách mọi người sống và làm việc – các ứng dụng tiềm năng bao gồm xe tự hành, phẫu thuật từ xa và nhà máy tự động, mặc dù sẽ còn lâu nữa chúng ta mới thấy những thay đổi mang tính cách mạng này.
Các mạng 5G chủ yếu được triển khai theo thành phố.
Sự khác biệt lớn giữa 4G và 5G là tốc độ nhanh hơn, băng thông cao hơn và thời gian trễ thấp hơn trong kết nối giữa các thiết bị và máy chủ.
Tín hiệu 5G chạy trên các tần số vô tuyến mới, đòi hỏi phải cập nhật radio và các thiết bị khác trên cột thu phát sóng di động. Các nhà mạng xây dựng mạng 5G siêu tốc phải lắp đặt hàng tấn các thiết bị tiếp phát di động nhỏ vào các cột đèn, tường hoặc tháp, thường ở gần nhau. Cho đến nay, các mạng 5G chủ yếu được triển khai theo thành phố.
Tại sao lại có thuyết âm mưu liên kết 5G và COVID-19?
Mạng 5G bắt đầu được triển khai tại các thành phố và một số quốc gia vào năm 2018, nhưng rộng rãi hơn vào năm 2019 – cùng năm mà Vũ Hán (Trung Quốc), chứng kiến sự bùng phát virus SARS-CoV-2 đầu tiên trên thế giới.
Những kẻ theo chủ nghĩa thuyết âm mưu đã nhanh chóng liên kết hai vấn đề này vào với nhau.
Trên mạng Internet, mọi người chia sẻ cho nhau hai bản đồ nước Mỹ cho thấy các khu vực bị COVID-19 tấn công mạnh nhất cũng là nơi đang triển khai lắp đặt mạng 5G.
(Nguồn: AFP)
Một điều nữa những khu vực đó có điểm chung? Chúng là các khu vực đô thị: các trung tâm có mật độ dân số lớn, dễ bị tổn thương hơn do sự lây lan của virus và có nhiều khả năng áp dụng mạng 5G sớm hơn.
Có những lý do khác mà những thuyết âm mưu đó không biện hộ được. Chẳng hạn như mặc dù Iran chưa tung ra 5G, nhưng đây là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của đại dịch.
Việc nâng cấp hạ tầng mạng không dây đã được liên kết sai lệch với các bệnh dịch trước đây và điều tương tự đã xảy ra trong thời gian này với COVID-19.
Mọi người chia sẻ cho nhau hai bản đồ nước Mỹ cho thấy các khu vực bị COVID-19 tấn công mạnh nhất cũng là nơi đang triển khai lắp đặt mạng 5G.
Nhiều lý thuyết âm mưu 5G/COVID-19 được liên kết với các nhóm từ lâu đã tuyên bố rằng sóng mạng không dây gây ung thư, mặc dù không có bằng chứng xác thực nào chứng minh điều này.
Nghiên cứu cho thấy sóng tần số vô tuyến (RF) phát ra từ điện thoại di động không có đủ năng lượng để làm hỏng DNA trực tiếp hoặc làm nóng các mô cơ thể – mức năng lượng của chúng thấp hơn cả các công nghệ như lò vi sóng và tivi. Hơn nữa, tín hiệu 5G thực sự tệ hơn trong việc xâm nhập các đối tượng so với tín hiệu 4G, đó là lý do tại sao mạng 5G yêu cầu nhiều trạm tiếp phát di động nhỏ hơn được xây dựng gần nhau.
Ủy ban quốc tế về bảo vệ bức xạ không ion hóa (ICNIRP) là một cơ quan của các chuyên gia khoa học độc lập xem xét mức độ tiếp xúc với các trường điện từ được sử dụng bởi điện thoại di động và các thiết bị khác ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người. Tổ chức này khẳng định rằng không có mối liên hệ nào giữa 5G và COVID-19.
“Lý thuyết cho rằng 5G có thể làm tổn hại hệ thống miễn dịch và do đó khiến mọi người bị bệnh từ corona không dựa trên bất cứ cơ sở khoa học nào,” Eric van Rongen, chủ tịch của ICNIRP, viết trong email gửi tới hãng tin CNN.
“Không có dấu hiệu nào từ các nghiên cứu khoa học cho thấy 5G (hoặc bất kỳ thế hạ mạng di động nào khác) ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch. Nếu điều đó xảy ra, chúng ta sẽ thấy tác động trên quy mô và mức độ nghiêm trọng của các bệnh truyền nhiễm từ nhiều thập kỷ trước. Và thực tế chúng ta không thấy điều này xảy ra.”
“Lý thuyết cho rằng 5G có thể làm tổn hại hệ thống miễn dịch và do đó khiến mọi người bị bệnh từ corona không dựa trên bất cứ cơ sở khoa học nào.”
“Trong hướng dẫn gần đây nhất của mình, INCIRP đã xem xét tất cả các tác động bất lợi có thể xảy ra đối với sức khỏe có thể xảy ra do tiếp xúc với trường điện từ RF,” ông van Rongen viết. “Hiệu quả duy nhất được chứng minh là làm nóng các bộ phận của cơ thể, nhưng mức độ phơi nhiễm từ các thiết bị di động thấp đến mức điều này sẽ không xảy ra khi sử dụng điện thoại di động.”
Mạng xã hội đang làm gì để hạn chế sự lây lan của các thuyết âm mưu?
Các phương tiện truyền thông xã hội và Internet đã bắt đầu thực hiện các bước để hạn chế sự lây lan của thông tin sai lệch về virus SARS-CoV-2, mặc dù một số đã chậm hành động.
Các video trên YouTube chứa thuyết âm mưu liên kết giữa mạng 5G và COVID-19 đã thu hút hàng trăm nghìn lượt xem. YouTube ban đầu còn cho biết những video như vậy không vi phạm trực tiếp các chính sách của mình trước khi chuyển sang cấm chúng.
Twitter cho biết đang tăng cường sử dụng máy học và tự động hóa để giúp gỡ bỏ thông tin sai lệch. Một cuộc tìm kiếm nhanh về “5G coronavirus” cho thấy các tweet về các thuyết âm mưu luôn ở trong kết quả “Top.”
“Chúng tôi sẽ tiếp tục hành động đối với các tài khoản vi phạm các quy tắc của chúng tôi, bao gồm nội dung liên quan đến những khiếu nại không thể kiểm chứng, gây ra tình trạng bất ổn xã hội, hoảng loạn lan rộng hoặc rối loạn quy mô lớn,” người phát ngôn của Twitter cho biết. “Nếu mọi người thấy bất cứ điều gì đáng ngờ trên dịch vụ của chúng tôi, vui lòng báo cáo cho chúng tôi.”
Tương tự, một tìm kiếm trên Facebook cho từ khóa “5G coronavirus” mang lại “thông tin đáng tin cậy” hơn là từ các tổ chức tin tức, bệnh viện và tổ chức y tế.Người phát ngôn của Facebook cho biết mạng xã hội này đang thực hiện các biện pháp “mạnh mẽ” để chống lại thông tin sai lệch xung quanh virus và đang “bắt đầu xóa bỏ các tuyên bố sai lệch liên kết COVID-19 với công nghệ 5G và khuyến khích các cuộc tấn công vào các cột sóng di động./.
Cùng cả nước ứng phó với đại dịch COVID-19, với phương châm “không quyết liệt, có lỗi với cả nước, nhân dân,” Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã chung tay, chung sức, đoàn kết một lòng để tham gia phòng, chống dịch COVID-19 một cách hiệu quả nhất.
Hơn lúc nào hết, tinh thần “Vì nhân dân thành phố, vì cả nước, cùng cả nước,” “thành phố nghĩa tình” của Thành phố mang tên Bác lại được thể hiện rõ như lúc này.
Với tinh thần “một miếng khi đói bằng một gói khi no,” “lá lành đùm lá rách, lá rách ít đùm lá rách nhiều,” trong những ngày qua, nhiều “mạnh thường quân,” tổ chức xã hội, nhiều cá nhân đã chung tay cùng thành phố, cùng cả nước với những hành động và nghĩa cử đẹp tiếp tục lan tỏa rộng khắp trong cộng đồng. Những hoạt động hướng đến những người khó khăn, yếu thế như ăn xin, bán vé số, chạy xe ôm, phụ hồ, nhặt ve chai… lại càng thiết thực, ý nghĩa hơn.
Ai khó khăn lấy một phần
Những ngày gần đây, nhất là từ khi bắt đầu thực hiện cách ly toàn xã hội để hạn chế dịch COVID-19 lây lan, tại Thành phố Hồ Chí Minh đã có hàng trăm điểm phát miễn phí gạo, cơm, thực phẩm, khẩu trang… được tổ chức, lan truyền mạnh mẽ thông điệp đầy tính nhân văn với những tấm băngrôn: “Nếu khó khăn cứ lấy một phần-Nếu bạn ổn xin nhường cho người khác.”
Trong những ngày đầu tháng Tư, nhiều người nghèo khó, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và cả những người bán vé số truyền tai nhau đến quán cơm chay Bình An, (đường Ngô Quyền, quận 10). Tại đây, ngày 3 cữ ăn sáng-trưa-chiều, mọi người đều được nhận phần cơm, trái cây, nước suối, khăn. Đặc biệt trẻ em, người bệnh, già yếu còn có những hộp sữa, ai chưa có khẩu trang cũng được cấp phát miễn phí.
Nhiều phần quà được các tổ chức, cá nhân, nhóm làm xã hội từ thiện trao tận tay người khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn trong những ngày dịch COVID-19. (Ảnh: Anh Tuấn/TTXVN)
Theo chị Võ Thị Thùy Trang, chủ quán cơm chay Bình An, để phòng chống dịch COVID-19, hai vợ chồng quyết định đóng cửa, ngưng bán cùng các con về quê ngoại nghỉ ngơi, trách dịch. Tuy nhiên, duyên nợ ngày đóng cửa, phát 50 phần cơm từ thiện cũng là ngày những người bán vé số tạm ngưng việc do các công ty xổ số ngưng phát hành.
“Vừa phát cơm, vừa được nghe nhiều câu chuyện của những người nghèo khó; nhiều mảnh đời, hoàn cảnh gia đình khác nhau của những người bán vé số đã lay động tình cảm ‘lá lành đùm lá rách’ của hai vợ chồng tôi. Vì thế, hai vợ chồng tôi quyết định gửi con về quê để ở lại phục vụ người nghèo trong những ngày dịch bệnh,” chị Võ Thị Thùy Trang chia sẻ.
Từ chỗ tặng 50 suất cơm miễn phí/ngày, đến nay nhiều người biết đã ủng hộ, nên số lượng cơm miễn phí trao tặng cũng tăng lên khoảng 1.000-1.500 suất ăn miễn phí/ngày. Ngoài ra, quán cơm còn mang đến tận nhà các hộ nghèo, cho thêm mì gói, gạo vào những buổi tối.
Chung tay với chủ quán cơm Bình An, nhiều người mang gạo, sữa, nước suối, rau, củ, quả và cả tiền để chung tay giúp người nghèo.
“Bà con lối xóm ngụ ở hẻm 51, đường Ngô Quyền, cũng rủ nhau ra giúp nhặt rau, nấu cơm, canh, làm đủ các món kho, xào, chiên và giúp việc sắp xếp những người đến nhận phần cơm miễn phí giữ gìn trật tự, giãn cách theo yêu cầu, rửa tay khử trùng, đeo khẩu trang…,” chị Võ Thị Thùy Trang cho biết.
Chị Võ Thị Thùy Trang, chủ cửa hàng cơm chay Bình An trao từng phần cơm, quà tận tay người nghèo trong những ngày dịch COVID-19. (Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN)
Hai mẹ con bà Phương Yến Anh, trọ tại số 36/44 Nguyễn Hiền, Quận 3, hoàn cảnh vô cùng khó khăn, nhất là khi người con khuyết tật đang nằm điều trị nhiễm trùng, không đi bán vé số được. Nhiều lần chính quyền địa phương đã hỗ trợ để mổ vết thương cho người con, nhưng vết thương cứ tái phát. Thỉnh thoảng, các tổ chức từ thiện cũng đến trao quà, nhưng dần dần cũng hết.
Bà Yến Anh cho biết do lớn tuổi, nên chẳng làm được việc gì ngoài việc đi phụ giúp việc nhà để lo trang trải cuộc sống cho hai mẹ con. “Tuy nhiên, có được những suất cơm hằng ngày như thế này thì số tiền kiếm được sẽ để dành thang thuốc cho con,” bà Yến Anh chia sẻ.
Tại địa chỉ số 530 đường Hoàng Sa (quận 3), từ ngày 1/4, anh Lê Thanh Bình tổ chức phát hơn 100 phần gồm mì tôm, bánh bao, nước suối và gạo cho người nghèo, neo đơn, bán vé số…
Vui vẻ nhận phần cơm từ quán An Bình, cô Lê Thị Sương (ngụ huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên-Huế), sống bằng nghề bán vé số, chia sẻ: “Tôi vào Thành phố Hồ Chí Minh bán vé số được khoảng 7 tháng nay. Khi có lệnh cấm bán vé số từ ngày 1/4, tôi không có xe về quê, tiền bạc cũng không có, rồi không có chỗ ngủ phải ở lề đường, ban ngày thì đi xin cơm từ thiện. Mấy cô, mấy chú có lòng từ bi, giúp chúng tôi có cơm ăn hàng ngày, đỡ đần vượt qua khó khăn.”
San sẻ bớt khó khăn
Khi dịch COVID-19 xảy ra, đối tượng bị tác động nhất là những người nghèo, không có thu nhập ổn định. Với tấm lòng “lá lành đùm lá rách, lá rách ít đùm lá rách nhiều,” mỗi cá nhân, đơn vị, doanh nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều cách làm khác nhau để san sẻ bớt khó khăn với người nghèo, cùng “dắt tay nhau” vượt qua dịch bệnh.
Từ những việc làm nhỏ như em bé 11 tuổi dành toàn bộ tiền lì xì Tết của mình để giúp người khó khăn, Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Quýt đã hơn 95 tuổi ở quận Gò Vấp vẫn tỉ mẩn cắt, may từng chiếc khẩu trang để tặng người nghèo với suy nghĩ mộc mạc “Mẹ muốn góp chút gì đó cho công việc phòng, chống dịch bệnh,” đến các tổ chức Công đoàn, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên quyên góp tiền, vận động các mạnh thường quân tài trợ khẩu trang, nước rửa tay, thực phẩm… để phát cho người già neo đơn, tàn tật, trẻ em cơ nhỡ.
Một người phụ nữ bán vé số nhận gạo miễn phí. (Ảnh: Hứa Chung/TTXVN)
Tham gia cùng với Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức nấu và phát cơm cho công nhân có hoàn cảnh khó khăn ở các quận vùng ven thành phố, ông Nguyễn Văn Thiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cỏ May Essential cho biết dịch COVID-19 gây khó khăn cho nền kinh tế đất nước nói chung, trong đó có cộng đồng doanh nghiệp và đặc biệt là công nhân, người lao động có hoàn cảnh khó khăn.
Việc tổ chức chăm lo cho công nhân, người lao động có hoàn cảnh khó khăn trong lúc này là một trong những hoạt động thiết thực, nên làm và nhân rộng đến mọi thành phần. Dù vất vả hay doanh nghiệp có khó khăn thêm chút nữa, nhưng họ cũng cảm thấy ấm lòng, chung tay chia sẻ cùng những người đang gặp khó khăn trong mùa dịch.
“Những người bán vé số, trẻ em cơ nhỡ, neo đơn… phải lo chạy ăn từng bữa cho nên việc ngừng bán vé số trong thời gian như vậy khiến họ sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống. Mình muốn góp chút sức nhỏ để cùng họ vượt qua giai đoạn khó khăn này,” bạn Huỳnh Đạt, đại diện nhóm bạn trẻ của Hội tình nguyện Gió yêu thương chia sẻ. Nhóm đã tự vận động, quyên góp tiền và thực phẩm để đem phát tận tay người nghèo, bán vé số trên địa bàn thành phố.
Thành phố là nơi tập trung đông nguồn lao động nhập cư đến làm việc, học tập, kiếm sống bằng nhiều nghề khác nhau, nhu cầu về chỗ ở rất lớn. Với rất nhiều người, chi phí cho thuê chỗ ở cũng là gánh nặng rất lớn. Trong hoàn cảnh đó, việc hàng ngàn chủ nhà trọ quyết định giảm giá thuê từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng/tháng là rất đáng quý.
Mọi người tuân thủ giữ khoảng cách và thực hiện rửa tay khử trùng trước khi nhận cơm và phần quà tại cửa hàng cơm chay Bình An trên đường Ngô Quyền, quận 10 trong mùa dịch COVID-19. (Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN)
Nói về quyết định giảm giá tiền thuê phòng trọ cho công nhân, bà Bùi Thị Bên chia sẻ: “Các cháu xa quê để mưu sinh đã là khó. Trong khả năng mình giúp được gì để chúng đỡ vất vả thì làm. Góp ít sức nhỏ để chăm lo công nhân lao động, tôi thấy hạnh phúc vô cùng.”
Hơn tháng nay, bà Phạm Thị Thủy Tiên, chủ nhà trọ ở phường Hiệp Bình Phước (quận Thủ Đức) đã quyết định giảm giá tiền thuê nhà trọ cho công nhân mỗi phòng 100.000 đồng/tháng. Bà Thủy Tiên cho biết sẽ giảm giá tiền thuê nhà cho đến khi hết dịch COVID-19 và tình hình sản xuất ổn định, để công nhân an tâm làm việc.
Bà Vương Nhã Khanh, chủ nhà trọ 74/10 đường số 7 (phường Linh Trung, Thủ Đức) cũng quyết định giảm giá 200.000 đồng/phòng đối với sinh viên, người mất việc làm hoặc chưa có việc làm. Theo bà Khanh, trong tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, nhiều trường hợp bị giảm ca, giảm thu nhập, hoặc sinh viên mới ra trường chưa kiếm được việc làm. Vì vậy, gia đình bà quyết định giảm tiền thuê để chia sẻ khó khăn và sẽ duy trì việc giảm giá đến khi tình hình ổn định.
Điểm tặng quà cho người có hoàn cảnh khó khăn trên đường Cách mạng tháng 8, quận 3 trong những ngày dịch bệnh COVID-19. (Ảnh: Anh Tuấn/TTXVN)
Tương tự, chị Nguyễn Thị Giám (phường 16, quận 8), chia sẻ hiện gia đình có hơn 200 phòng trọ, chủ yếu cho người bán vé số, phụ hồ thuê. Do ảnh hưởng của dịch bệnh nên thu nhập của họ vốn bấp bênh lại càng bấp bênh hơn. Gia đình chị đã bàn bạc, quyết định giảm giá thuê cho tất cả người thuê ở đây.
Chia sẻ khó khăn với gần 12.000 người bán vé số dạo cư trú trên địa bàn, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã thống nhất hỗ trợ 50.000 đồng/người/ngày; thời gian hỗ trợ là 15 ngày, kể từ ngày 1/4 (thời gian ngưng phát hành xổ số kiến thiết). Tổng kinh phí hỗ trợ là gần 9 tỷ đồng được chi từ Quỹ phòng chống dịch COVID-19 của Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo ông Lê Minh Tấn, Giám đốc Sở Lao động-Thương binh và Xã hội thành phố, cuộc sống của những người bán vé số hiện rất chật vật, vì vậy tiền hỗ trợ sẽ được triển khai ngay, chậm nhất trong 10 ngày tới, thì tiền hỗ trợ mới có ý nghĩa.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong chia sẻ phần lớn những người bán vé số đều có hoàn cảnh rất khó khăn. Họ từ các tỉnh khác đến thành phố để mưu sinh, kiếm sống qua ngày, có người phải nuôi gia đình từ nguồn thu nhập chính là bán vé số. Thành phố Hồ Chí Minh chấp hành nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 nhưng cũng không quên chăm lo đời sống cho những người nghèo bị ảnh hưởng./.
Trao những suất cơm nghĩa tình công nhân đến tận tay người lao động có hoàn cảnh khó khăn tại các khu trọ. (Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN)
Thành phố Hồ Chí Minh không để ai ở lại phía sau
“Không để bất cứ ai bị bỏ lại phía sau” đã trở thành phương châm hành động, một quyết sách để thực thi, hơn thế là một đạo lý sống và hành xử của cả hệ thống chính trị, cán bộ, chiến sỹ và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Trong giai đoạn quyết định đến sự thành công của công tác phòng, chống dịch COVID-19, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh cùng với nhiệm vụ hàng đầu thực hiện chống dịch, cũng dành sự quan tâm để giúp những đối tượng mất việc, ngừng việc do ảnh hưởng của dịch bệnh gây ra, vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.
Nhường cơm sẻ áo
Theo thống kê của các cơ quan chức năng Thành phố Hồ Chí Minh, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, khoảng 600.000 lao động bị ngừng việc, mất việc, nhưng không đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp vì chưa chấm dứt hợp đồng lao động. Đó là những công nhân, giáo viên nhóm trẻ mầm non, mẫu giáo tư thục trên địa bàn.
Để thiết thực hỗ trợ những đối tượng này, trong phiên họp bất thường diễn ra vào chiều 27/3, Hội đồng Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã thông qua Nghị quyết triển khai gói chính sách hỗ trợ người lao động mất việc làm do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Hai đối tượng chính được nhận trợ cấp theo Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân thành phố là người lao động trong các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao.
Ngoài ra, giáo viên trường mầm non tư thục, học sinh nghỉ học, trường không thu học phí nên không có nguồn lực chi trả lương giáo viên, thành phố cũng sẽ hỗ trợ 3 triệu đồng/3 tháng/người.
Đáng chú ý, toàn bộ nguồn kinh phí hỗ trợ này với khoảng 1.800 tỷ đồng được trích từ một phần thu nhập tăng thêm trong năm 2020 của cán bộ, công chức, viên chức thành phố. Qua đó, có thể thấy sự quan tâm đến các lao động khó khăn trên tinh thần “nhường cơm sẻ áo” của thành phố nói chung, của những cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thành phố nói riêng.
Từng phần cơm miễn phí được trao tận tay người nghèo tại cửa hàng cơm chay Bình An trên đường Ngô Quyền, quận 10 trong mùa dịch COVID-19. (Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN)
Chị Lê Ngọc Thương, quê Cà Mau, đang làm công nhân ở khu chế xuất Tân Thuận (quận 7), cho biết hơn 1 tháng nay, công ty chị cho làm việc cầm chừng, cách đây 2 tuần cho nghỉ luôn do không còn hàng để chạy máy. Nhiều công nhân không biết xoay sở ra sao trong tình cảnh hiện nay.
Theo chị Thương, nghe Thành phố có chính sách hỗ trợ công nhân mất việc mỗi tháng một triệu đồng/người, ai ai cũng mừng.
Chia sẻ về chính sách đậm tính nhân văn của Thành phố, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân cho biết Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân Thành phố hỗ trợ người mất thu nhập do dịch bệnh sẽ làm giảm khoảng một nửa thu nhập tăng thêm của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của thành phố. Số tiền này dành ra để hỗ trợ cho người lao động mất việc, ngừng việc. Đây thực sự là sự chia sẻ với người lao động trong thời gian khó khăn.
Đối với người vô gia cư, “Thành phố sẽ bàn chuyện giúp người vô gia cư như thế nào. Đây là việc chưa từng có nhưng trong mùa dịch này cũng là chuyện nên bàn,” ông Nhân nhấn mạnh.
Trước khi có chính sách chung, cả hệ thống chính trị của Thành phố đã cùng chung sức hỗ trợ công nhân, giáo viên bị ảnh hưởng của dịch COVID-19, vượt qua khó khăn.
Thành viên Ban tiếp nhận ủng hộ kiểm đếm số tiền từ ‘con heo đất tiết kiệm’ của một cửa hàng trà Bắc (quận 12, TP Hồ Chí Minh) gửi đến ủng hộ. (Ảnh: TTXVN)
Ông Trần Đoàn Trung, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố cho biết Liên đoàn Lao động Thành phố đã định hướng các cấp công đoàn tham mưu với cấp ủy, phối hợp với chính quyền tìm giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp bị ảnh hưởng dịch bệnh; tăng cường giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật đối với lao động ngừng việc do dịch bệnh. Công đoàn chủ động nắm bắt tình hình, đề xuất các giải pháp chăm lo đoàn viên công đoàn, người lao động; phối hợp với các cơ quan chức năng giải quyết kịp thời, tránh xảy ra tranh chấp lao động tập thể, ảnh hưởng đến an ninh trật tự.
Đến nay, các cấp Công đoàn thành phố đã hỗ trợ hơn 5.000 đoàn viên, công nhân lao động bị mất việc do bị ảnh hưởng dịch COVID-19, trong đó chủ yếu là nữ đoàn viên công đoàn mang thai, nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi, giáo viên ở các nghiệp đoàn trường mầm non, đoàn viên công đoàn bị giảm thu nhập, mắc bệnh nan y, bệnh hiểm nghèo… Liên đoàn Lao động các quận, huyện đã vận động và được hàng trăm chủ nhà trọ đồng ý giảm tiền thuê phòng trọ cho hàng ngàn công nhân lao động.
Những cách làm thiết thực
Với nỗ lực không để sót bất cứ đối tượng nào bị ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 mà không được quan tâm, chăm lo, Thành phố Hồ Chí Minh đã có những việc làm rất cụ thể, thiết thực.
Để những người trên 60 tuổi hạn chế phải đi ra khỏi nhà, Sở Y tế Thành phố đã chỉ đạo, yêu cầu các bệnh viện công lập và ngoài công lập, trung tâm y tế, phòng y tế các quận, huyện, phòng khám đa khoa chịu trách nhiệm khám chữa bệnh tại nhà cho người cao tuổi. Người từ 60 tuổi trở lên mắc các bệnh thông thường, bệnh lý mãn tính ổn định đều có thể được khám và cấp phát thuốc tại nhà. Trường hợp người cao tuổi mắc bệnh lý thông thường, không cần nhập viện điều trị, thủ trưởng đơn vị sẽ phân công bác sỹ, điều dưỡng đến khám bệnh tại nhà cho người bệnh.
Theo Phó giáo sư, tiến sỹ, Bác sỹ Tăng Chí Thượng, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, đối với người cao tuổi mắc bệnh mãn tính đang theo dõi và điều trị định kỳ, nếu số lượng đông, người bệnh ở xa…, thủ trưởng đơn vị phải phân công bác sỹ bệnh viện có thể đến thăm khám, hay trao đổi trực tiếp qua điện thoại cùng người bệnh. Đối với hình thức cấp phát thuốc, nhân viên y tế sẽ giao tận nhà, người nhà có thể nhận thuốc trực tiếp cho người bệnh.
Để đưa đón người đau bệnh đến cơ sở y tế trong bối cảnh phương tiện công cộng phải dừng hoạt động, ngành Giao thông vận tải Thành phố phối hợp với Tập đoàn Mai Linh cung ứng 200 xe taxi để sử dụng vào mục đích hỗ trợ miễn phí cho người dân khi cần thiết. Từ ngày 4/4 đến hết ngày 15/4, các xe này hỗ trợ người bệnh cấp cứu cần di chuyển đến bệnh viện và người bệnh sau khi xuất viện không thể ngồi được xe 2 bánh (không áp dụng đối với người mắc hoặc nghi mắc COVID-19). Những chiếc taxi này sẽ túc trực tại các bệnh viện trên địa bàn thành phố, dưới sự điều phối của Trung tâm cấp cứu 115 Thành phố Hồ Chí Minh và không được đón trả khách dọc đường.
Lãnh đạo Ủy ban Nhân dân thành phố đã yêu cầu các cơ quan chức năng chuẩn bị sẵn sàng các cơ sở lưu trú, rà soát tất cả các trường hợp lang thang, cơ nhỡ, đặc biệt là những người già không nơi cư trú, để chăm sóc và theo dõi sức khỏe dưới sự giám sát của cơ quan y tế.
Thanh niên Trung tâm Công tác xã hội Thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tặng khẩu trang và nước rửa tay sát khuẩn miễn phí cho người nghèo, có hoàn cảnh khó khăn. (Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN)
Hội đồng Nhân dân Thành phố cũng đã có chính sách hỗ trợ khẩu trang cho học sinh, học viên tại các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập; công nhân vệ sinh (thu gom rác, vận chuyển rác, quét đường, thoát nước) với định mức hỗ trợ 3 khẩu trang/người/tháng (loại khẩu trang kháng khuẩn, có thể giặt và tái sử dụng 10 lần).
Để đảm bảo đời sống cho người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, ông Phan Văn Mến, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh cho biết ngành đã cân đối đủ nguồn chi lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội của tháng 4 và tháng 5; đồng thời phối hợp với Bưu điện Thành phố chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thực hiện việc chi trả này. Khoảng 235.000 người hưởng lương hưu; khoảng 45.000 người hưởng chính sách có công với cách mạng lãnh trợ cấp ưu đãi hàng tháng và 50.000 người hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội hàng tháng được chi trả từ ngày 6/4 thông qua tài khoản cá nhân; từ ngày 7-28/4 với hình thức chi trả tiền mặt tại nhà, không thu phí.
Cùng với đó, Sở Thông tin và Truyền thông Thành phố đã xây dựng các website cung cấp thông tin các điểm bán lương thực, thực phẩm khẩu trang vải kháng khuẩn… tại 24 quận huyện của Thành phố Hồ Chí Minh.
Thực hiện hỗ trợ người nghèo, người lao động bị mất việc làm vì dịch COVID-19, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn TNHH một thành viên (Sawaco) cũng đã quyết định miễn tiền nước trong 3 kỳ, từ tháng 3 đến tháng 6/2020 cho các hộ nghèo, cận nghèo và các khu vực cách ly tập trung của thành phố. Đồng thời, Sawaco cam kết luôn đảm bảo cấp nước an toàn, liên tục, ổn định cho người dân thành phố, đặc biệt trong mùa khô, hạn mặn và giai đoạn quyết liệt phòng, chống đại dịch COVID-19 của Thành phố Hồ Chí Minh.
Với chính sách này, khoảng 3.700 hộ nghèo, chiếm 0,19% và khoảng 22.000 hộ cận nghèo, chiếm 1,15% dân số thành phố, sẽ giảm bớt được phần nào chi phí trong sinh hoạt hàng ngày.
“Lãnh đạo Thành phố mong mọi người cùng chia sẻ, chấp nhận khó khăn trước mắt, đảm bảo sự an toàn sức khỏe của cộng đồng, trong đó có cá nhân và gia đình của mỗi người. Mỗi người dân phải là chiến sỹ trên mặt trận phòng, chống dịch,” Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong kêu gọi./.
Đại diện Chương trình “Cùng Tuổi trẻ chống dịch COVID -19” trao tặng khẩu trang y tế và các phương tiện phòng dịch cho đại diện Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN)
Nặng nghĩa đồng bào
Là cửa ngõ đón rất nhiều người Việt Nam từ nước ngoài trở về trong đợt dịch COVID-19 vừa qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai tổ chức các địa điểm cách ly tập trung với những điều kiện tốt nhất có thể. Trong một thời gian rất ngắn, thành phố đã chạy đua lo “chỗ ăn, chỗ nghỉ” cho hàng chục ngàn người với điều kiện phải đảm bảo an toàn, chăm lo chu đáo về chỗ ăn nghỉ, y tế…
An tâm lúc đến…
“14 ngày ở khu cách ly là 14 ngày vui vẻ và nhẹ nhõm nhất của cháu suốt vài tháng nay,” “cháu có cảm giác như là có thêm một gia đình vậy.” Đây là những lời chia sẻ hết sức mộc mạc, chân thành của em Lưu Nhã Đình, du học sinh ở châu Âu sau khi hoàn thành cách ly tại Trường Quân sự Quân khu 7.
Em Lưu Nhã Đình chia sẻ: “Cháu không chỉ được về quê hương, về nhà, được nghe và nói chuyện bằng tiếng mẹ đẻ, mà cháu cũng không phải căng thẳng một mình ở nơi xứ người chống chọi với bệnh dịch. Các cô, chú ở trường tốt lắm, các anh quân nhân và các bác sỹ, y tá lúc nào cũng vui vẻ lạc quan, chính sự lạc quan và niềm nở của các cô chú, anh chị đã giúp cháu an tâm hơn nhiều.”
Tương tự như vậy, rất nhiều người được cách ly tập trung tại khu tập trung Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có quy mô tập trung lớn nhất của Thành phố với hơn 10.000 chỗ, đánh giá rất cao về sự chuẩn bị chu đáo của chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đối với các khu cách ly.
Lực lượng chức năng chuẩn bị khẩu phần ăn trưa cho người trong khu cách ly. (Nguồn: TTXVN)
Được cách ly tại đây từ ngày 20/3 sau khi trở về nước, ông Nguyễn Ngọc Mỹ, kiều bào ở Australia, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài, đánh giá rất cao sự chuẩn bị chu đáo, tính tổ chức chuyên nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh trong phòng, chống dịch COVID-19, tạo điều kiện rất tốt trong sinh hoạt, chăm sóc y tế cho kiều bào, du học sinh trở về nước và những người được cách ly khác. Đội ngũ phục vụ phải thức dậy từ 5 giờ sáng hàng ngày chuẩn bị cơm nước, rồi vệ sinh nơi ở, phun xịt hóa chất tiêu độc khu vực, chăm sóc y tế cho mọi người.
Hương Giang, du học sinh ở Mỹ, cách ly tại Khu ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ: “Em trở về Việt Nam trên một trong những chuyến bay cuối trước khi việc hạn chế xuất nhập cảnh được áp dụng cùng với tâm lý vô cùng lo lắng, hoang mang khi được biết sẽ phải cách ly 14 ngày ngay khi về đến Việt Nam. Nhưng khi được cách ly tại đây, mọi chuyện diễn ra khá bất ngờ, cán bộ nhân viên rất thân thiện, gần gũi, giúp cho những người trong khu cách ly rất an tâm, thoải mái như ở nhà của mình.”
Một khẩu phần ăn trưa của người dân trong khu cách ly. (Nguồn: TTXVN)
Để tổ chức đón, cách ly tập trung cho hàng ngàn trường hợp người Việt Nam từ nước ngoài về và du khách, người nước ngoài đến Thành phố cũng như các ca nghi ngờ mắc, tiếp xúc gần với người nhiễm COVID-19, Thành phố Hồ Chí Minh đã khẩn trương, huy động tất cả các nguồn lực sẵn có để tổ chức các khu cách ly một cách tốt nhất có thể.
Từ chuẩn bị 1.000 chỗ, rồi lên 2.000 đến 5.000, 10.000 chỗ, sẵn sàng chuẩn bị cho hơn 20.000 chỗ và hơn thế nữa nếu nhu cầu cách ly tiếp tục gia tăng.
Để có các khu cách ly tập trung, hàng ngàn cán bộ, chiến sỹ, học sinh, sinh viên ở các doanh trại quân đội, khu ký túc xá đã phải nhường lại chỗ nghỉ của mình để Thành phố tổ chức, triển khai các khu cách ly có đầy đủ cơ sở vật chất, đảm bảo điều kiện cách ly tốt nhất.
Cùng với đó, thành phố cũng đã huy động hàng nghìn tình nguyện viên là cán bộ, sinh viên của Đại học Quốc gia thành phố, lực lượng quân đội, thanh niên xung phong, y, bác sỹ tham gia dọn dẹp, hỗ trợ công tác chăm sóc y tế, ăn uống, vệ sinh hàng ngày tại các khu cách ly.
Toàn cảnh khu cách ly tại trường Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. (Nguồn: TTXVN)
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Huỳnh Thành Đạt, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Ngay sau khi Thành phố Hồ Chí Minh có chủ trương trưng dụng Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh và Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh để làm nơi cách ly phòng, chống dịch COVID-19, chúng tôi đã huy động mọi nguồn lực để chuẩn bị chỗ ở; phối hợp với các đơn vị chuẩn bị trang thiết kỹ thuật, hậu cần, dịch tễ, nhất là đội ngũ cán bộ y tế phục vụ thật tốt cho công tác cách ly, chữa bệnh cho bà con.”
Lo xong chỗ ở, đến lo cái ăn, Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động giao cho Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh (Saigon Co.op) phối hợp với các đơn vị đồng hành cung cấp các suất ăn hàng ngày cho các khu cách ly y tế tập trung. Từ chỗ chuẩn bị hơn 10.000 suất ăn/ngày, đến nay mỗi ngày Saigon Co.op đã cung cấp hơn 30.000 suất ăn/ngày cho khu vực cách ly. Cùng với tăng số lượng suất ăn, thực đơn suất ăn rất đa dạng với hơn 60 món, chay mặn đầy đủ, từ phở, nui, bún, cơm… đảm bảo 3 bữa chính (sáng, trưa và tối).
Cùng 100 cán bộ, chiến sỹ trong trung đoàn được tăng cường về phục vụ khu cách ly Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Trung úy Nguyễn Đức Hoàng Hải (Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Gia Định-Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Chúng tôi hiểu được tâm trạng của người dân không khỏi lo lắng trước tình hình dịch bệnh ngày càng phức tạp, điều kiện sinh hoạt không được thoải mái như ở nhà. Vì vậy, anh em cố gắng hết khả năng của mình trong khâu dọn dẹp đồ dùng, vệ sinh phòng ốc sạch sẽ để đón bà con tới cách ly an toàn.”
Thượng tá Nguyễn Tiến Sơn, Chủ nhiệm Chính trị Trường Quân sự Quân khu 7, cho biết: “Tại khu cách ly, chúng tôi còn thiết lập đường dây nóng, phục vụ người dân 24/7. Từ việc họ thèm ăn một tô phở đến chuyện riêng tư thầm kín… đều được tổ tư vấn đáp ứng và giải đáp, để họ yên tâm thực hiện cách ly theo quy định.”
… an toàn lúc về
Để chuẩn bị cho người hoàn thành thời gian cách ly y tế tại các khu cách ly trở về nhà, nhất là trước áp lực hàng ngàn người hoàn thành cách ly trở về gia đình trong cùng một thời điểm, về nhiều địa phương khác nhau.
Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh, điều này gây một áp lực nhất định trong việc đảm bảo an ninh an toàn, nhất là trong giai đoạn quyết định của cuộc chiến với COVID-19 hiện nay, hạn chế việc tập trung đông người, ngành y tế phối hợp với các cơ quan chức năng như quân đội, giao thông vận tải, xây dựng phương án để đưa người cách ly về nhà sao cho an toàn, phù hợp nhất với người cách ly. Người rời khỏi khu cách ly vẫn tiếp tục tuân thủ biện pháp phòng bệnh, cũng như chia sẻ, hợp tác để quá trình rời khỏi khu cách ly một cách trật tự và an toàn.
Ông Tăng Hữu Thủy, Giám đốc Trung tâm Quản lý Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: Ban Chỉ huy phòng, chống dịch COVID-19 của Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp chặt chẽ với cán bộ, nhân viên Trung tâm, bố trí lần lượt từng nhóm người có cùng điểm đến (cùng quê) sẽ đi về cùng nhau. Việc này tránh tình trạng quá tải, mặt khác kiểm soát tốt số lượng người đủ điều kiện ra về và bố trí đón rước nhanh hơn. Công đoạn xác nhận thông tin, nhận giấy xác nhận hoàn thành thời gian cách ly y tế được thực hiện chặt chẽ.
Một em nhỏ tranh thủ học online trong khu cách ly. (Nguồn: TTXVN)
Về việc di chuyển về nhà cho người hoàn thành cách ly, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã lên phương án cho từng đối tượng. Đối với người cư trú tại các quận, huyện của Thành phố Hồ Chí Minh, xe của Thành phố vận chuyển người từ khu cách ly về địa điểm cố định do quận, huyện bố trí để người nhà đón về.
Đối với người cư trú tại các tỉnh miền Tây, xe của Thành phố vận chuyển người từ khu cách ly về 4 điểm đón tập trung tại các tỉnh Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long và Thành phố Cần Thơ.
Các điểm đón tập trung do Bộ Tư lệnh Quân khu 7 bố trí, từ đó các tỉnh khác của miền Tây đưa xe đến đón người dân về địa phương. Đối với người cư trú tại các tỉnh miền Trung, xe của Thành phố vận chuyển người từ khu cách ly về điểm đón tập trung tại tỉnh Đồng Nai và Thành phố Phan Thiết (tỉnh Bình Thuận); từ đó các tỉnh khác của miền Đông Nam Bộ và miền Trung đưa xe đến đón người dân về địa phương.
Đối với người về địa phương bằng máy bay, tàu hỏa, người cách ly chủ động tìm phương tiện vận chuyển về địa phương mình, các cơ quan chức năng tổ chức xe đưa người cách ly đến nhà ga, sân bay.
Với cách tổ chức khoa học, chu đáo như trên, trong những ngày qua, các cơ quan chức năng Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức cho hàng ngàn người hoàn thành cách ly trở về địa phương một cách an toàn, đảm bảo các quy định về phòng, chống dịch.
Chúc mừng người cách ly trở về nhà, các y bác sỹ cũng luôn nhắc nhở, lưu ý tất cả mọi người: Để đảm bảo an toàn cho cộng đồng, người cách ly vẫn phải tiếp tục tự theo dõi sức khỏe tại nhà thêm 14 ngày nữa, hạn chế tiếp xúc gần với người khác. Khi tiếp xúc cần đeo khẩu trang và duy trì khoảng cách 2m. Hạn chế ra khỏi nhà. Không tổ chức tiệc tùng, tụ tập đông người trong gia đình. Thực hiện rửa tay thường xuyên bằng nước sạch và xà phòng.
Gửi lời tri ân đội ngũ tham gia phục vụ cách ly tại các khu cách ly, một người cách ly tại phòng 1040, khu G4 Khu ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã sáng tác bài thơ với tựa đề “Cám ơn”:
“Cảm ơn Đại học quốc gia Cho mượn cư xá làm nhà cách ly Cảm ơn cô, chú ngành y Chăm lo sức khỏe thiếu gì thuốc men Tận tụy chẳng kể lạ quen Giúp ngăn “cô vít” chẳng chen được vào Thức ăn nước uống chẳng sao Quân đội chu cấp ngày nào cũng no Dân quân đi dưới nắng to Giúp đỡ dân chúng chăm lo giữ gìn Cảm ơn các chú vệ sinh An toàn sạch sẽ cho mình bớt lo Thanh niên xung kích giúp cho Tươi cười vui vẻ chẳng to tiếng nào Mỗi ngày thân nhiệt ra sao Sáng, chiều y tế phòng nào cũng đo Nước cơm ăn uống khỏi lo Các anh phục vụ phát cho tận phòng Hai tuần đã cách ly xong Cảm ơn Chính phủ, sớm mong về nhà.” Sự chuẩn bị chu đáo để tổ chức các khu cách ly tập trung của Thành phố Hồ Chí Minh đã được nhiều người thực hiện cách ly đánh giá cao, tri ân. Điều đó không chỉ là thể hiện trách nhiệm của Thành phố trước đại dịch COVID-19, mà hơn hết đó là những tình cảm, nghĩa đồng bào của chính quyền, nhân dân thành phố dành cho những con người từ phương xa trở về trong hoạn nạn, khó khăn./.
Các y, bác sỹ thăm khám, lấy mẫu xét nghiệm từng người trong khu cách ly. (Nguồn: TTXVN)
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch COVID-19.
Theo đó, thực hiện cách ly toàn xã hội trong vòng 15 ngày kể từ 0 giờ ngày 1/4/2020 trên phạm vi toàn quốc theo nguyên tắc gia đình cách ly với gia đình, thôn bản cách ly với thôn bản, xã cách ly với xã, huyện cách ly với huyện, tỉnh cách ly với tỉnh, phân xưởng, nhà máy sản xuất phải bảo đảm khoảng cách an toàn, đeo khẩu trang, thực hiện khử trùng, diệt khuẩn theo quy định.
Liên tiếp trong tháng ba, tháng 4, nhiều địa phương cũng có một số khu vực bị phong toả, cách ly vì dịch COVID-19 như tại Bình Thuận, thôn Hạ Lôi, xã Mê Linh (Hà Nội) hay tại một số địa phương của tỉnh Hà Nam…
Chúng ta đang trong thời kỳ cách ly, giống với tình trạng mà người dân xã Sơn Lôi, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc đã trải qua hơn 1 tháng trước.
Phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Trọng Khoa – Phó Cục trưởng Cục quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), Phụ trách Tổ công tác đặc biệt Ban chỉ đạo Quốc gia tại Vĩnh Phúc, để hiểu rõ hơn về những ngày nằm vùng cách ly.
– Vừa qua, xã Sơn Lôi (Vĩnh Phúc) được triển khai phong toả, cách ly trong vòng 21 ngày. Sau 20 ngày “nằm vùng” cách ly cùng với người dân xã Sơn Lôi, điều gì ông ấn tượng nhất ở đây?
Ông Nguyễn Trọng Khoa: Điều tôi thấy rất là ấn tượng là mặc dù trong tình trạng cách ly nhưng sinh hoạt của người dân Sơn Lôi vẫn diễn ra bình thường.
Thành viên Tổ công tác đặc biệt chống Covid-19 đo thân nhiệt người dân tại xã Sơn Lôi. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)
Khi chúng tôi vào các gia đình, chào hỏi bà con rất vui vẻ. Khi ra chợ tạm, người dân vẫn bán hàng và có nói chỉ bán cho người dân trong làng, thời điểm này không bán ra ngoài được.
Ở các chốt trạm cách ly, tất cả lực lượng đều tham gia từ quân đội, công an, y tế, các lực lượng khác và đặc biệt là trạm y tế.
30 tổ y tế hàng ngày làm một khối lượng công việc rất lớn, nhưng vẫn triển khai đều đặn hàng ngày, không có một ai kêu ca hay bỏ cuộc. Mọi người đều rất tích cực.
Trạm y tế Sơn Lôi có tổng cộng hơn 90 tình nguyên viên tham gia trong 30 tổ y tế đi giám sát, đo thân nhiệt hàng ngày, đi kiểm tra sức khỏe cho tất cả gần 10.000 người dân ở đây. (Toàn xã Sơn Lôi có hơn 10.000 người dân, nhưng thực tế tại địa phương có gần 10.000 người dân).
30 tổ y tế hàng ngày làm một khối lượng công việc rất lớn, nhưng vẫn triển khai đều đặn hàng ngày, không có một ai kêu ca hay bỏ cuộc. Mọi người đều rất tích cực.
– Là người chịu trách nhiệm theo dõi công tác y tế tại địa bàn cách ly. Trong thời gian qua, tổ công tác đã làm những công việc gì?
Ông Nguyễn Trọng Khoa: Tổ của tôi thực hiện công việc theo những trường hợp người dân nào có dấu hiệu sốt, nghi ngờ sẽ thực hiện khám sàng lọc, đưa về khu vực cách ly, xét nghiệm xem có mắc bệnh không.
Thời điểm vừa qua, Bộ Y tế và tỉnh Vĩnh Phúc cùng phối hợp triển khai công việc tại Phòng khám đa khoa Quang Hà (với nhiều bác sỹ từ Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Phổi Trung ương…), tại trạm y tế, triển khai các phòng khám. Chúng tôi có được sự hỗ trợ đầy đủ, có trang bị máy chụp X-quang lưu động, máy siêu âm, máy điện tim, xét nghiệm đường huyết nhanh, monitor theo dõi bệnh nhân…
Trong 21 ngày Sơn Lôi thực hiện phong toả và cách ly, bác sỹ ở đây đã khám gần 500 lượt bệnh nhân. Bên cạnh đó, có khoảng gần 100 lượt bệnh nhân đã được chuyển đi cấp cứu, khám ở Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên và bệnh viện tuyến trên.
– Ông có thể nói rõ hơn việc chuyển tuyến cho các bệnh nhân khó khăn như thế nào trong bối cảnh Sơn Lôi đang phong toả?
Ông Nguyễn Trọng Khoa: Việc chuyển đi này không hề đơn giản, nó phải được đảm bảo cả một quy trình làm sao cho việc cách ly người ở xã không tiếp xúc với bên ngoài. Bệnh nhân được chuyển bằng xe cứu thương, xe này có 2 ngăn: một ngăn lái xe và một ngăn riêng cho người bệnh.
Khi chuyển lên Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên chúng tôi và bệnh viện thiết kế riêng một khu 110 giường bệnh cách ly riêng, ra vào chặt chẽ để khám chữa bệnh và điều trị. Thời gian qua có khoảng gần 20 sản phụ sinh nở trong xã Sơn Lôi trong 20 ngày cách ly. Các sản phụ được các bác sỹ đỡ đẻ ngay tại khu cách ly của bệnh viện. Các bác sỹ bố trí bàn sinh, các trường hợp nào cần phẫu thuật thì bệnh viện đã bố trí một buồng mổ riêng cho các bệnh nhân ở xã Sơn Lôi.
Việc chuyển bệnh nhân không hề đơn giản, nó phải được đảm bảo cả một quy trình làm sao cho việc cách ly người ở xã không tiếp xúc với bên ngoài.
Với những bệnh nhân chạy thận cũng vậy, máy chạy thận cũng bố trí riêng, buồng riêng để đảm bảo rằng người dân Sơn Lôi khi chữa bệnh thông thường không phải ra khu vực chung nhằm tránh nguy cơ lây lan cho người khác, cho cộng đồng. Đây là những công việc hết sức kỳ công nhưng người dân Sơn Lôi rất hợp tác và yên tâm vì mọi dịch vụ y tế.
Ngoài ra, chúng tôi cùng với Trung tâm y tế mở cổng bảo hiểm y tế, tất cả các bệnh nhân khám chữa bệnh tại đây đều được Trung tâm y tế khám chữa bệnh bảo hiểm. Khi chuyển bệnh nhân mắc các bệnh như đái tháo đường, tăng huyết áp, các bệnh mãn tính, chăm sóc giảm nhẹ, thậm chí có bệnh nhân đến đợt phải đi lĩnh thuốc ở bệnh viện trung ương anh em phải đi lấy giúp. Ngoài ra, những hoạt động không trì hoãn được đã phục vụ ngay tại trạm.
Chợ xã Sơn Lôi nằm giáp giữa 2 thôn Ái Văn và Ngọc Bảo. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)
Điều đó cho thấy, trong 20 ngày cách ly và phong toả, tất cả các dịch vụ y tế cho người dân tại xã Sơn Lôi được thực hiện ngay tại trạm y tế. Cá biệt, có trường hợp nào không thể phục vụ tại đây thì chuyển lên bệnh viện tuyến trên bằng xe chuyên dụng để cách ly và thực hiện đúng, nghiêm ngặt quy trình an toàn.
Đặc biệt, có 2 bệnh nhân chạy thận ở xã Sơn Lôi ở bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên và được thực hiện ở buồng riêng. Có 20 trường hợp sinh tại Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên được đưa bằng xe chuyên dụng.
– Ông có thể chia sẻ rõ hơn về sinh hoạt của tổ công tác trong khi nằm vùng tại nơi cách ly?
Trong 20 ngày cách ly và phong toả, tất cả các dịch vụ y tế cho người dân tại xã Sơn Lôi được thực hiện ngay tại trạm y tế.
Ông Nguyễn Trọng Khoa: Ở đây chúng tôi có 2 nhóm: một là Tổ công tác của Bộ y tế, Ủy ban Nhân dân bố trí tại nhà ăn của huyện. Trưa có người nấu ăn cho tổ công tác.
Còn một số bác sỹ được tăng cường tại các bệnh viện hoặc tại các trạm y tế thì họ tự nấu ăn luôn tại trạm buổi tối nghỉ tại trạm. Hàng ngày họ trực ở đây 24/24 giờ.
– Sau 3 tuần cắm chốt tại Sơn Lôi, sau khi dỡ bỏ lệnh phong toả, cảm xúc của ông đọng lại là gì?
Ông Nguyễn Trọng Khoa: Thực sự đây là chuyến công tác rất dài, tôi thì thường đi công tác chỉ 1 tuần là về nhà, kể cả đi nước ngoài. Trong 10 năm nay, tôi chưa bao giờ đi lâu đến như vậy, đến 3 tuần. Ngày gặp lại sau khi Sơn Lôi được gỡ bỏ lệnh phong toả, anh em rất mừng. Mừng ở đây không chỉ là xa nhau lâu ngày gặp lại mà là mừng tổ công tác đã hoàn thành nhiệm vụ.
Chốt trạm kiểm tra dịch bệnh Covid – 19 tại các lối vào của xã Sơn Lôi. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)
Khi bắt đầu về đây công tác, cắm chốt tại đây chúng tôi cũng xác định chưa biết là kết quả sẽ như thế nào, nguy cơ cũng có, gánh nặng công việc mình phải triển khai cũng có, những tình huống phức tạp cũng có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Vì vậy, mình phải triển khai làm sao để phục vụ nhân dân tốt nhất công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe để người dân yên tâm. Đặc biệt, chúng tôi phải làm sao để phát hiện sớm nhất các trường hợp nghi ngờ để tránh lây lan, lây nhiễm trong cộng đồng.
Khi bắt đầu về đây công tác, cắm chốt tại đây chúng tôi cũng xác định chưa biết là kết quả sẽ như thế nào, nguy cơ cũng có, gánh nặng công việc mình phải triển khai cũng có, những tình huống phức tạp cũng có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
– Với gia đình thì sao thưa ông?
Ông Nguyễn Trọng Khoa: Tôi hay đi công tác xa, thường xuyên được ở nhà động viên. Yên tâm. Mọi việc ở nhà có bà xã lo rồi.
– Trong thời gian cách ly, có tình huống nào căng thẳng khiến ông phải lo lắng nhất?
Ông Nguyễn Trọng Khoa: Anh em ở tổ công tác lo nhất là ngày mà xét nghiệm bệnh nhân V., bố của cô D. cho kết quả dương tính.
Bệnh nhân V. đã được cách ly tập trung và ở cùng mấy người khác trong xã trong khu cách ly, vì vậy anh em rất căng thẳng, bởi trường hợp này lây tiếp ra thì một loạt các trường hợp khác rất đáng lo ngại.
Sau khi chúng tôi nhận được thông tin ông V. dương tính, xét nghiệm cho các bệnh nhân khác với kết quả không mắc bệnh, lúc đó chúng tôi mới thở phào bởi vì bệnh nhân này lây cho vài trường hợp khác dương tính nữa thì tình hình sẽ phức tạp hơn nữa.
Kiểm tra nhiệt độ cho người dân tại khu cách ly của Trạm y tế xã Sơn Lôi. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)
Thứ nhất, các bệnh nhân tiếp xúc với ông V. dương tính thì chúng ta lại phải giám sát, lên danh sách những người đã tiếp xúc với các bệnh nhân kia, rồi cả gần 100 người đang được cách ly tập trung cũng bị ảnh hưởng…
Thứ hai là trong thời gian từ trước khi cách ly, rất nhiều nhân viên y tế của trạm, của Trung tâm y tế Bình Xuyên đã tiếp xúc với các trường hợp dương tính. Để cẩn thận chúng tôi cũng có triển khai xét nghiệm xem có nguy cơ mắc bệnh hay không của toàn thể hơn 20 người, rất may là hơn 20 người đều có kết quả âm tính.
Chúng tôi rất vui mừng 1 tuần điều trị bệnh nhân V. đã âm tính. Ban đầu, bệnh nhân V. có kết quả xét nghiệm dương tính với nồng độ virus rất cao, rất may sau vài ngày xét nghiệm lại âm tính. Bởi nồng độ virus cao thì nguy cơ lây lan bệnh cho người khác rất cao, nhất là nhân viên y tế.
– Ông nghĩ điều gì mừng nhất sau “chiến thắng” tại Sơn Lôi?
Ông Nguyễn Trọng Khoa: Điều mừng nhất là sau thời gian qua ở đây không phát hiện bất kỳ một trường hợp nhiễm COVID-19 mới nào. Mọi việc đều diễn ra suôn sẻ, bà con ở đây được chăm sóc sức khỏe tương đối đầy đủ.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Kỹ thuật viên chuẩn bị chụp X quang cho bệnh nhân tại khu vực cách ly đặc biệt tại Phòng khám đa khoa khu vực Quang Hà, huyện Bình Xuyên. (Ảnh Hoàng Hùng/TTXVN)
Rốt cuộc, đúng như kỳ vọng của thị trường và các nhà đầu tư, sau nhiều tuần căng thẳng trong cuộc đấu giành thị phần, Saudi Arabia và Nga, hai thành viên chủ chốt của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đối tác, còn gọi là nhóm OPEC+ đã bước đầu thỏa hiệp về cắt giảm sản lượng dầu mỏ, qua đó mở ra hy vọng giá dầu thế giới sẽ sớm tăng trở lại.
Sẽ không quá lời khi nói rằng việc Riyadh và Moskva tạm gạt bỏ được bất đồng và những toan tính riêng để đạt được đồng thuận trong việc cắt giảm sản lượng dầu mỏ có ý nghĩa “sống còn” đối với nhiều bên liên quan cả trong và ngoài OPEC.
Tại một trạm bán xăng ở Brooklyn, New York, Mỹ ngày 9/4/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Động thái trên được kỳ vọng sẽ góp phần tái cân bằng thị trường dầu thô vốn đang bị rơi vào vòng xoáy khủng hoảng về giá, khi có lúc đã rơi xuống mức dưới 30 USD/thùng, trong bối cảnh nhu cầu năng lượng trên toàn cầu sụt giảm mạnh do tác động của dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19.
Việc Riyadh và Moskva tạm gạt bỏ được bất đồng và những toan tính riêng để đạt được đồng thuận trong việc cắt giảm sản lượng dầu mỏ có ý nghĩa “sống còn” đối với nhiều bên liên quan cả trong và ngoài OPEC.
Sau cuộc họp trực tuyến kéo dài nhiều giờ ngày 9/4, các thành viên nhóm OPEC+ đã nhất trí sơ bộ về kế hoạch cắt giảm sản lượng dầu thô tới 10 triệu thùng/ngày trong 2 tháng 5 và 6, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/5 tới.
Cụ thể, Saudi Arabia sẽ giảm 3,3 triệu thùng/ngày, Nga giảm 2 triệu thùng/ngày, các thành viên khác trong OPEC+ giảm 5 triệu thùng/ngày.
Ảnh (tư liệu): Đại diện các nước Tổ chức xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đối tác sản xuất dầu ngoài OPEC tại Hội nghị OPEC+ ở Jeddah (Saudi Arabia), thảo luận về giải pháp ổn định thị trường dầu mỏ thế giới. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Ngoài ra, OPEC cũng kêu gọi Mỹ và một số nước khác cùng “chung tay” cắt giảm 5 triệu thùng/ngày. Từ tháng 7 tới tháng 12/2020, mức cắt giảm sẽ còn 8 triệu thùng/ngày và từ tháng 1/2021 đến tháng 4/2022 là 6 triệu thùng/ngày.
Iran, Libya và Venezuela sẽ được miễn cắt giảm sản lượng do lệnh trừng phạt hoặc các khó khăn nội tại.
Những chi tiết cuối cùng của thỏa thuận này hiện vẫn đang được các bên liên quan cân nhắc và dự kiến sẽ được công bố trong cuộc họp trực tuyến các bộ trưởng Năng lượng Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) do Saudi Arabia giữ chức Chủ tịch luân phiên, được tổ chức trong ngày 10/4.
Dù sao thì thỏa thuận trên cũng được đánh giá là giúp “cài đặt” lại liên minh OPEC+, trong bối cảnh Saudi Arabia và Nga bất đồng về cắt giảm sản lượng trong cuộc họp hồi đầu tháng trước, dẫn đến cuộc chiến giá dầu và gần đây nhất là cuộc đấu khẩu giữa hai bên khi giá dầu giảm sâu.
Ảnh (tư liệu): Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia Khaled al-Faleh (trái) và Bộ trưởng Năng lượng Nga Alexander Novak trong cuộc họp các nước thành viên OPEC và đối tác sản xuất dầu (OPEC+) tại Jeddah (Saudi Arabia) ngày 20/4/2018. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Giám đốc điều hành Quỹ đầu tư quốc gia Nga, thành viên đoàn đàm phán của Nga, ông Kirill Dmitriev khẳng định Moskva và Riyadh có thể mang lại sự ổn định cho các thị trường năng lượng toàn cầu.
Như đánh giá của ông Dmitriev : “Đây là thời điểm quan trọng và lịch sử, trong bối cảnh đại dịch đang diễn ra, chúng tôi đã đồng ý gạt bỏ bất đồng và thúc đẩy thỏa thuận bao gồm các thành viên OPEC và các nước sản xuất dầu thô khác.”
Còn Bộ trưởng Năng lượng Nga Alexander Novak cho rằng tất cả các nhà sản xuất dầu thô đều cần tham gia cắt giảm sản lượng để bình ổn thị trường.
Phát biểu của ông Novak được cho là nhắm đến Mỹ và một số nước khác, vốn không tham dự cuộc họp của OPEC mở rộng ngày 9/4.
Giới phân tích cho rằng Mỹ và một số nước xuất khẩu dầu thô khác, trong đó có cả Mexico, không thể đứng ngoài cuộc, khi tất cả các nước xuất khẩu dầu thô trên thế giới sẽ đều được hưởng lợi nếu giá dầu tăng cao.
Theo Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia Abdulaziz bin Salman, thỏa thuận cuối cùng của OPEC+ về việc cắt giảm sản lượng 10 triệu thùng/ngày hiện còn phụ thuộc vào sự tham gia của Mexico.
Thực tế này cho thấy những nỗ lực của Moskva và Riyadh dường như chưa đủ mà còn cần có sự tham gia và ủng hộ của tất cả các thành viên liên quan thuộc nhóm OPEC+.
Hay nói cách khác, để vực dậy giá dầu và bình ổn thị trường dầu mỏ thế giới cần có một thỏa thuận đa phương, với sự cam kết cụ thể của tất cả các bên liên quan, hơn là một thỏa thuận song phương.
Một cơ sở khai thác dầu tại Al-Rawdhatain, Kuwait. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Mỹ, quốc gia sản xuất dầu đá phiến lớn nhất thế giới, cũng đang được kêu gọi tham gia các nỗ lực cắt giảm sản lượng của OPEC+.
Ngay sau cuộc họp của OPEC+, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo Nga và Saudi Arabia và mô tả bầu không khí trong suốt cuộc điện đàm là “rất tốt.”
Tổng thống Mỹ cho rằng việc cắt giảm sản lượng dầu là cần thiết bởi “dầu thô đã thừa mứa tới mức không ai biết nên dùng vào việc gì” và các kho dự trữ đều đã đầy.
Giới quan sát hy vọng Mỹ sẽ có động thái cụ thể và rõ ràng trong cuộc họp của các bộ trưởng Năng lượng G20 mà Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Dan Brouillette dự kiến cũng tham gia.
Tại một trạm bơm xăng ở Brussels, Bỉ ngày 9/4/2020. (Ảnh: THX/TTXVN)
Theo các chuyên gia, các công ty dầu đá phiến, vốn đang ngập trong nợ nần của Mỹ, chính là một trong những đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất sau cuộc chiến giá dầu giữa Saudi Arabia và Nga, bởi họ có chi phí sản xuất cao, đồng thời không ít doanh nghiệp dầu khí đứng trước nguy cơ phá sản nếu giá dầu thấp tiếp tục duy trì trong một thời gian dài.
Do đó, Washington không thể không can dự vào tiến trình này để góp phần thay đổi tình thế, giúp giá dầu đảo chiều.
Sự nhập cuộc của Mỹ chính là điều mà cả Nga và Saudi Arabia đang mong muốn và cũng để thỏa thuận của OPEC+ có thêm “sức nặng” đối với thị trường.
Dầu mỏ đang là vấn đề sẽ gây áp lực đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc bầu cử cuối năm này, vì rất nhiều công nhân ngành này sẽ mất việc, trong khi phần lớn trong số đó là người tại những bang của đảng Cộng hòa, ví dụ Texas.
Để hóa giải sức ép từ một số công ty dầu mỏ, ông Trump đã bắn tín hiệu làm trung gian cho cuộc chiến giá dầu Nga-Saudi Arabia, đồng thời cũng cảnh báo đồng minh Saudi Arabia rằng nước này có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt và đòn thuế quan về dầu mỏ nếu không cắt giảm lượng dầu đủ để cứu giúp ngành công nghiệp dầu mỏ của Mỹ.
Với cương vị Chủ tịch luân phiên G20, dường như Saudi Arabia đang phải chịu áp lực trong việc phải đạt được một kết quả rõ ràng về vấn đề giảm sản lượng.
Một cơ sở khai thác dầu của Nga trên biển Caspi. (Ảnh: AFP/ TTXVN)
Con số được nêu ra theo thỏa thuận trên là 10 triệu thùng/ngày, nhưng không ai có thể chắc chắn nó sẽ tiếp tục được duy trì trong thời gian tới nếu cuộc khủng hoảng COVID-19 có tác động lâu dài.
Nhiều các nhà phân tích cho rằng con số cắt giảm cần thiết thậm chí có thể lên tới 20-25 triệu thùng/ngày. Điều này có nghĩa là động thái cắt giảm sản lượng của OPEC+ nếu được thực thi, cũng chỉ là “liều thuốc giảm đau” tạm thời cho giá dầu, và sẽ là không đủ khi xét tới sự sụt giảm nghiêm trọng về nhu cầu tiêu thụ.
Để vực dậy giá dầu và bình ổn thị trường dầu mỏ thế giới cần có một thỏa thuận đa phương, với sự cam kết cụ thể của tất cả các bên liên quan, hơn là một thỏa thuận song phương.
Có điều chắc chắn rằng Nga và Saudi Arabia dù đều đã nhượng bộ lẫn nhau song không chấp nhận kiểu “kẻ khóc, người cười” như thế.
Saudi Arabia, vốn phải đối mặt với sức ép ngân sách, buộc phải thúc đẩy cắt giảm sản lượng để giữ ổn định thị trường. Trong khi đó, từ góc độ của Nga, nước này cho rằng việc cắt giảm là không cần thiết, bởi các biện pháp cắt giảm đã tạo điều kiện để ngành sản xuất dầu đá phiến của Mỹ tăng thị phần trên thị trường dầu mỏ.
Hơn nữa, chỉ OPEC và Nga thôi thì không đủ, cần thêm sự hợp tác của các nhà sản xuất khác. Mọi chuyện sẽ phụ thuộc rất nhiều vào toan tính của mỗi bên, cũng như vai trò của những nước ngoài OPEC, đặc biệt là Mỹ – quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới nhưng chưa bao giờ cắt giảm sản lượng.
Bởi vậy mà cuộc đấu trên thị trường dầu mỏ vẫn chưa ngã ngũ và có thể còn diễn biến khó lường./.
Toàn cảnh nhà máy chế biến dầu Abqaiq của Saudi Arabia. (Ảnh: AFP/TTXVN)