Bài 2: Thổi luồng gió mới

Ngần ngại mãi, anh Nguyễn Đăng Lư hít một hơi thật sâu rồi mạnh dạn bước vào khu nhà bếp của Trường Tiểu học Tô Múa (huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La) để… xin thực đơn.

Từ ngày Trường Tiểu học Tô Múa áp dụng thí điểm mô hình “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”, buổi tối về nhà, bé Nguyễn Gia Bảo con anh cứ chê cơm bố nấu không ngon như các cô ở trường.

“Cảnh gà trống nuôi con, sợ chăm con không được chu đáo nên dù hơi ngại tôi vẫn lên trường xin các cô công thức và thực đơn. Tôi chẳng thể nấu màu sắc, hấp dẫn được như ở trường nhưng ít ra, giờ tôi biết cách sắp xếp các loại thực phẩm phù hợp và đủ dinh dưỡng hơn”, anh Lư chia sẻ.

Những cách làm mới

Theo thầy Ngô Tiến Thự, Hiệu trưởng Trường tiểu học Tô Múa, từ khi trường tham gia mô hình điểm, mỗi bữa ăn có giá 15.000 đồng nhưng có hôm lên đến 4 món nên học sinh ăn rất ngon miệng và thích thú. Đặc biệt, do thực đơn phong phú, khâu chế biến cũng được đào tạo bài bản hơn nên các món rau được chế biến ngon hơn, các em không còn “sợ” rau.

Bữa ăn của học sinh Trường Tiểu học Tô Múa (Sơn La) trong chương trình mô hình điểm. (Ảnh: PV)

“Điều quan trọng hơn nữa là sự thay đổi trong nhận thức của phụ huynh như anh Lư và của cả đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường về dinh dưỡng cho con trẻ. Từ đó, học sinh được chăm sóc tốt hơn không chỉ ở trường mà cả ở nhà,” thầy Thự hào hứng nói.

Nhớ về những ngày đầu tham gia dự án, thầy Thự cho biết, trường đã gặp rất nhiều khó khăn khi đời sống kinh tế xã hội của một xã miền núi như Tô Múa còn nhiều hạn chế. Cơ sở vật chất của trường chưa đáp ứng được theo yêu cầu mong muốn của mô hình điểm, nhất là về giáo dục thể chất. Bên cạnh đó, nhận thức của đội ngũ giáo viên về dự án cũng chưa đầy đủ.

“Điều quan trọng hơn nữa là sự thay đổi trong nhận thức của phụ huynh như anh Lư và của cả đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường về dinh dưỡng cho con trẻ. Từ đó, học sinh được chăm sóc tốt hơn không chỉ ở trường mà cả ở nhà.”

Thầy Ngô Tiến Thự

Tuy nhiên, trường đã nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ các đơn vị thực hiện Mô hình điểm. Những buổi tập huấn chuyên môn của chuyên gia dinh dưỡng, chuyên gia thể lực đã giúp cho cán bộ, giáo viên hiểu hơn về ý nghĩa của dự án với việc phát triển thể chất cho trẻ.

Cán bộ nhà bếp được đào tạo về nấu ăn, bữa ăn bình thường phụ huynh đóng 12.000 đồng nay được Mô hình điểm hỗ trợ thêm 3.000 đồng và sản phẩm sữa tươi để đảm bảo đủ dinh dưỡng theo nghiên cứu về khẩu phần của các chuyên gia dinh dưỡng. Nhà trường được trang bị thêm dụng cụ cho học sinh tăng cường vận động. Cả học sinh và phụ huynh cũng được bồi dưỡng về kiến thức dinh dưỡng và thể chất nên sự phối hợp giữa nhà trường, phụ huynh và học sinh thuận lợi hơn rất nhiều.

Không chỉ có những bữa ăn ngon, đủ chất, mô hình còn hỗ trợ học sinh sữa tươi mỗi ngày. (Ảnh: PV)

“Vì thế, vượt qua những e ngại ban đầu, trường đã nhận được sự ủng hộ của giáo viên, phụ huynh và khi triển khai đã thực hiện được toàn diện. Nếu trước đó, có 90/125 học sinh ăn bán trú ở trường, số còn lại tự mang cơm nhà, thì chỉ sau 9 tuần thực hiện mô hình thí điểm, toàn trường có 123/125 học sinh ăn bán trú,” thầy Thự chia sẻ.

Tương tự, tại trường mầm non Sơn Ca (thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Ngãi), thực đơn được xây dựng dựa trên thực phẩm sẵn có ở địa phương và được thay đổi theo từng tuần với sự tham vấn của các chuyên gia dinh dưỡng.

Theo cô Phan Thị Thuận, Hiệu trưởng nhà trường, bữa cơm của trẻ nhiều món hơn, có đủ canh, rau, món mặn- trong đó rau xanh được bổ sung nhiều hơn. Nếu như trước đây, bữa trưa của các con chủ yếu là ăn cơm thì nay chế biến thêm các món phở, miến, mỳ Ý để thay đổi khẩu vị và khiến trẻ háo hức, thích ăn, ăn tốt hơn.

Quan sát bữa ăn của trẻ ở Trường Mầm non thực hành Hoa Hồng, trường đại diện tham gia dự án ở Hà Nội, phó giáo sư, tiến sỹ Bùi Thị Nhung, Trưởng khoa Dinh dưỡng học đường, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nhận định bữa ăn đã đáp ứng được tới 95% theo tiêu chuẩn đề ra. Theo bà Nhung, bữa ăn của học sinh không chỉ phải đáp ứng tiêu chí năng lượng mà còn có tiêu chí về các vi chất dinh dưỡng khác, vì vậy bữa ăn phải đa dạng, có trên 10 loại thực phẩm, trong đó có sữa tươi và các chế phẩm từ sữa tươi.

Cán bộ, giáo viên, phụ huynh và đặc biệt là cán bộ nhà bếp của các trường tham gia mô hình điểm được tập huấn về dinh dưỡng cho trẻ. Các trường cũng được hỗ trợ trang thiết bị, được hướng dẫn, giám sát trong quá trình thực hiện. (Ảnh: PV)

Không chỉ can thiệp về  dinh dưỡng, mô hình điểm cũng đảm bảo yêu cầu quan trọng là trẻ được vận động thể lực ít nhất 60 phút mỗi ngày theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, với các hoạt động phù hợp.

Theo tiến sỹ Đào Thị My, Hiệu trưởng Trường mầm non thực hành Hoa Hồng, tham gia mô hình, trẻ được vận động nhiều hơn trong các buổi học. Những bài tập vận động được thiết kế khoa học và vui nhộn bởi các chuyên gia với những giáo cụ nhiều màu sắc vừa giúp tăng thể lực cho trẻ, rèn luyện sự khéo léo, dẻo dai, vừa giúp trẻ có tinh thần thoải mái hơn, năng động hơn.

Đây cũng là chia sẻ của cô Phan Thị Thuận, Hiệu trưởng Trường mầm non Sơn Ca. Theo cô Thuận, các bài tập vận động giúp trẻ tiêu hao năng lượng nhiều hơn, nhanh đói bụng hơn.

Kiến thức về dinh dưỡng được giáo viên lồng ghép dạy cho trẻ thông qua các bài học hàng ngày, như các bài học vận động với mô hình rau củ quả, giúp trẻ dần ý thức được vai trò của từng loại thực phẩm và háo hức chờ đến bữa ăn, ăn ngon hơn.

Học sinh được tăng cường vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày với các bài tập phù hợp, được nghiên cứu và hướng dẫn bởi các chuyên gia về thể chất. (Ảnh: PV)

“Trẻ em cần được vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày, càng tốt hơn nếu là vận động ngoài trời. Đó là yêu cầu mà chúng tôi nỗ lực thực hiện khi nhà trường triển khai mô hình”, cô Thuận chia sẻ.

Tăng cường vận động cho trẻ nhiều hơn cũng là điều các cán bộ, giáo viên Trường Mẫu giáo mầm non quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng luôn cố gắng thực hiện kể từ khi tham gia Mô hình điểm. “Trẻ có nhiều thời gian vận động hơn và có một số trò chơi vận động mới lạ, kết hợp với một số đồ dùng thiết bị của đề án nên các con rất thích,” cô Nguyễn Thị Trang, Phó hiệu trưởng nhà trường chia sẻ.

Giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, béo phì

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hiền, Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Tam Kỳ (tỉnh Quảng Nam), đối với trẻ nhỏ, khẩu phần ăn, chế độ ăn rất quan trọng.

Đánh giá cao mô hình điểm, bà Hiền nhận định việc có chế độ dinh dưỡng hợp lý, có bổ sung thêm sữa tươi trong khẩu phẩn ăn, kết hợp với các bài tập vận động thường xuyên của học sinh trong nhà trường đã giúp trẻ ngày càng phát triển về tầm vóc và thể lực.

Điều này đã được minh chứng rất rõ qua những thay đổi về các chỉ số cân nặng, chiều cao của trẻ ở các trường thực hiện Mô hình điểm (trường can thiệp) chỉ sau một năm, qua tham chiếu với các trường đối sánh (riêng Trường Tiểu học Phú Cát, tỉnh Thừa Thiên Huế không thực hiện được cân đo sau can thiệp do ảnh hưởng của dịch COVID-19.)

“Việc có chế độ dinh dưỡng hợp lý, có bổ sung thêm sữa tươi trong khẩu phẩn ăn, kết hợp với các bài tập vận động thường xuyên của học sinh trong nhà trường đã giúp trẻ ngày càng phát triển về tầm vóc và thể lực.”

Bà Nguyễn Thị Thanh Hiền

Kết quả cân đo ở thời điểm đầu trước và sau khi triển khai dự án ở tất cả các trường can thiệp cho thấy cả 10 trường đều giảm tỷ lệ học sinh thừa cân, béo phì. Trong đó có trường giảm tới 5% như Trường Mầm non 1 (Hải Phòng) giảm tỷ lệ học sinh thừa cân, béo phì từ 15,89% xuống 10,07%. Tỷ lệ này ở Trường Tiểu học Lê Lợi (An Giang) giảm từ 50,87% xướng 46,74%.

Trong khi đó, ở các trường đối sánh, tỷ lệ học sinh thừa cân, béo phì đều tăng lên (trừ Trường Mầm non Hùng Vương, Hải Phòng)

Tương tự, tỷ lệ học sinh suy dinh dưỡng ở hầu hết các trường can thiệp đều giảm. Còn ở nhiều trường không can thiệp, chỉ số này lại tăng lên hoặc có giảm nhưng mức độ giảm ít hơn so với trường can thiệp.

Bữa cơm đầy đủ dinh dưỡng của các em nhỏ ở Trường Tiểu học Tô Múa. (Ảnh: PV)

Ví dụ, tại Thái Bình, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng nhẹ cân và thấp còi ở Trường Mầm non Lê Tư Thành (trường can thiệp) giảm gần 2% nhưng tỷ lệ giảm ở Trường Mầm non Duyên Hà (trường đối sánh) chưa đến 1%.

Tại Sơn La, tỷ lệ học sinh suy dinh dưỡng gầy còm và nhẹ cân ở Trường Tiểu học Tô Múa (trường can thiệp) đều giảm khoảng 3%, nhưng các tỷ lệ này ở trường đối sánh là Tiểu học Tây Tiến lại tăng nhẹ.

Theo thầy Ngô Tiến Thự, Hiệu trưởng Trường tiểu học Tô Múa, những chỉ số là minh chứng rõ nhất cho thấy hiệu quả rõ rệt mà mô hình đem lại cho trường sau một năm triển khai.

Tại Hà Nội, tiến sỹ Đào Thị My, Hiệu trưởng Trường mầm non thực hành Hoa Hồng cũng phấn khởi cho biết: “Sau một năm áp dụng Mô hình điểm, đánh giá kết quả cuối năm học, chúng tôi hoàn toàn không có trẻ nhẹ cân, không có trẻ béo phì. Đó là điều rất đáng mừng.”

Thay đổi nhận thức về sức khỏe học đường

Báo cáo tổng kết dự án sau một năm thực hiện cho thấy mô hình đã đạt và vượt các chỉ tiêu đặt ra trên cả ba phương diện: dinh dưỡng, thể chất và truyền thông.

Cụ thể, trong hoạt động truyền thông, 100% cán bộ quản lý, nhân viên nhà bếp, y tế và 94,4% giáo viên được truyền thông hoặc tập huấn nâng cao kiến thức về dinh dưỡng hợp lý, nguyên tắc xây dựng khẩu phần ăn. Có 97,9% phụ huynh học sinh được truyền thông về lợi ích của dinh dưỡng hợp lý, bữa ăn học đường, an toàn vệ sinh thực phẩm. Các hoạt động này đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của các đối tượng thụ hưởng với trên 90% ý kiến khảo sát đánh giá hữu ích, trong đó 77% phụ huynh, 87% nhân viên y tế, 70% nhân viên nhà bếp và gần 60% giáo viên đánh giá ở mức rất hữu ích. Kết quả khảo sát cũng cho thấy có 95,4% phụ huynh học sinh đã phối hợp với nhà trường trong việc tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ.

Cán bộ nhà bếp được dạy về dinh dưỡng và nấu ăn đảm bảo dinh dưỡng. (Ảnh: PV)

Về bữa ăn học đường, mô hình đã cung cấp 400 thực đơn được xây dựng cân đối, khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn, phù hợp với khẩu vị, đạt được sự yêu thích của học sinh và gia đình. Mô hình khuyến khích bếp ăn các trường sử dụng các loại thực phẩm tự nhiên sẵn có tại địa phương.

Về hoạt động thể chất, mô hình đã xây dựng được hai nhóm bài tập và trò chơi tăng cường hoạt động thể lực phù hợp lứa tuổi, thu hút được sự tham gia tích cực của trẻ.

Các số liệu điều tra về dinh dưỡng và thể chất cuối kỳ cho thấy các hoạt động của mô hình đã có tác động tốt đến sự phát triển tầm vóc và thể lực của trẻ (ít nhất 95% học sinh mẫu giáo và tiểu học đạt chuẩn thể lực theo đánh giá của mô hình).

“Sau một năm áp dụng Mô hình điểm, đánh giá kết quả cuối năm học, chúng tôi hoàn toàn không có trẻ nhẹ cân, không có trẻ béo phì. Đó là điều rất đáng mừng.”

Tiến sỹ Đào Thị My, Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Hồng, Hà Nội.

100% cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên bếp và y tế cho rằng các hoạt động của Mô hình đã góp phần nâng cao sức khỏe và tầm vóc cho trẻ. Gần như 100% phụ huynh hài lòng với sự thay đổi tích cực của con mình.

Bên cạnh niềm vui khi các chỉ số trẻ thừa cân, béo phì hay suy dinh dưỡng được cải thiện, theo lãnh đạo các trường, điều quan trọng hơn và có giá trị lâu dài, bền vững hơn là mô hình đã thổi một luồng gió mới, làm thay đổi không chỉ các bữa ăn, các hoạt động thể lực cho trẻ mà thay đổi cả trong cả tư duy, tầm nhìn về dinh dưỡng học đường, thể chất học đường của toàn bộ đội ngũ cán bộ, giáo viên, phụ huynh và cả học sinh.

Mô hình còn tác động thay đổi nhận thức của phụ huynh về dinh dưỡng, giúp trẻ không chỉ được chăm sóc tốt ở trường mà cả ở nhà. (Ảnh: PV)

Từ sự thay đổi trong nhận thức, mỗi cán bộ, giáo viên, phụ huynh, học sinh đều có sự thay đổi trong hành động khi biết chú trọng hơn đến vấn đề chăm sóc dinh dưỡng cho bản thân, cho gia đình trong cuộc sống hàng ngày, từ những việc nhỏ nhất như lựa chọn thực phẩm cẩn trọng hơn, đa dạng hơn, chọn cách chế biến đảm bảo dinh dưỡng hơn. Theo đó, phạm vi tác động của mô hình không chỉ trong các nhà trường mà lan tỏa ra toàn xã hội, đối tượng thụ hưởng không chỉ có các em học sinh mà cả cộng đồng.

Đánh giá về Mô hình sau một năm thí điểm, Thứ trưởng Bộ Giáo dục Ngô Thị Minh nhấn mạnh: “Mô hình đã thực sự thành công, là bước đi bài bản và sáng tạo trong thực hiện Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 8/1/2019 của Thủ tướng Chính phủ. Mô hình điểm đã giải quyết bài toán kép vừa thừa dinh dưỡng dẫn đến béo phì, vừa thiếu dinh dưỡng dẫn đến tình trạng thấp còi, suy dinh dưỡng, ảnh hưởng lâu dài đến tầm vóc người Việt.”

Trước những kết quả đạt được của Mô hình sau một năm triển khai, tiến sỹ Đàm Quốc Chính, Giám đốc văn phòng Ban điều phối Đề án Tổng thể phát triển thể lực, tầm vóc người Việt Nam giai đoạn 2011-2030 cho rằng Mô hình như một cuộc cách mạng tại Việt Nam về dinh dưỡng học đường khi kết hợp vấn đề dinh dưỡng với tăng cường thể lực cho trẻ em, học sinh.

“Trước đây chúng ta mới chỉ có các nghiên cứu riêng về dinh dưỡng hoặc riêng về thể chất. Trên thế giới mới có một số nước thực hiện các mô hình tiếp cận cùng lúc cả 3 yếu tố: dinh dưỡng, thể lực và nguồn lực/nhân lực thực hiện. Mô hình điểm có cả 3 yếu tố đó và còn làm tốt hơn ở hoạt động truyền thông thay đổi nhận thức đến tận gia đình và nhà trường. Thành công đó cần được duy trì bằng chính sách”, ông Chính nói./.

Bài 3: Nhân rộng Mô hình, tạo cơ sở cho quyết sách quốc gia

Thách thức kép về dinh dưỡng trẻ em: Vừa thiếu chất, vừa béo phì

Sau 10 năm thực hiện Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng (2011-2020), Việt Nam tuy giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng nhưng vẫn đang phải đối mặt với hàng loạt vấn đề như tỷ lệ trẻ béo phì tăng nhanh, tỷ lệ suy dinh dưỡng chênh lệch lớn giữa các khu vực và tỷ lệ trẻ thiếu vi chất cao. Việt Nam đứng trước bài toán kép về dinh dưỡng trẻ em: vừa thiếu vừa thừa chất.

“Vỡ” mục tiêu chiến lược quốc gia

Theo kết quả Tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc 2017-2020 của Bộ Y tế, sau 10 năm, Việt Nam đã đạt mục tiêu về giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và tăng chiều cao đặt ra trong Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2011-2020 và Kế hoạch hành động quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2017-2020.

Tuy nhiên, vẫn có sự chênh lệch rất lớn về tỷ lệ suy dinh dưỡng giữa các khu vực, nhiều nơi còn ở mức rất cao so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới. Chiều cao người Việt vẫn còn khiêm tốn so với các nước. Bên cạnh đó, tỷ lệ trẻ thiếu vi chất vẫn chưa đạt mục tiêu trong khi tỷ lệ trẻ béo phì lại tăng phi mã.

Cụ thể, tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi của trẻ dưới 5 tuổi trên toàn quốc đã giảm từ 29,3% (năm 2010) xuống 19,6% (năm 2020), chuyển từ mức cao sang mức trung bình theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới về vấn đề sức khỏe cộng đồng. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ học đường (5-19 tuổi) giảm từ 23,4% (năm 20210) xuống 14,8%.

Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thấp còi có sự chênh lệch lớn giữa các vùng miền

Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn còn chênh lệch giữa các vùng miền và tốc độ giảm suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi đã giảm xuống ở mức dưới 1%/năm kể từ năm 2015. Trong khi tỷ lệ này ở khu vực Đồng bằng sông Hồng là 11,2%, khu vực Đông nam bộ là 9,7% thì ở Tây Nguyên là 28,8%, khu vực miền núi phía Bắc thậm chí lên tới 37,4%, cao gấp gần 4 lần so với khu vực Đông Nam bộ.

Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thấp còi ở khu vực thành thị là 12,4%, nông thôn là 14,9%, miền núi là 38%, thuộc mức rất cao về ý nghĩa sức khỏe cộng đồng theo phân loại của WHO năm 2018.

Chiều cao trung bình của người Việt Nam đã tăng hơn 2 cm sau 10 năm (nam 168,1 cm; nữ 156,2 cm), vượt so với mục tiêu đề ra (nam 167 cm; nữ 156 cm) nhưng vẫn thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực (Thái Lan là 170,3 cm với nam, 159 cm với nữ; Singapore là 170 cm với nam và 160 cm với nữ…)

Tuy đạt kết quả rất tích cực về giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng, cải thiện chiều cao, song tình trạng thiếu vi chất như Vitamin A, sắt và kẽm dù có giảm nhưng đều chưa đạt được mục tiêu đặt ra.

Các chỉ số chưa đạt mục tiêu đặt ra

Cụ thể, theo điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, đến năm 2020, tỷ lệ thiếu máu ở trẻ em dưới 5 tuổi tại Việt Nam là 19,6% trong khi mục tiêu đặt ra là 15%. Tỷ lệ thiếu Vitamin A tiền lâm sàng ở trẻ em dưới 5 tuổi là 9,5% trong khi mục tiêu đặt ra là dưới 8%.

Tỷ lệ thiếu kẽm đặc biệt rất cao ở trẻ dưới 5 tuổi, chiếm tới 58% – xếp ở mức nặng về ý nghĩa sức khỏe cộng đồng theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới. Tỷ lệ này còn cao hơn nữa ở khu vực miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, lên đến 67%. Ở khu vực thành phố tuy có thấp hơn (49%) nhưng vẫn ở mức nặng và hầu như không cải thiện trong năm năm qua (2015-2020).

Tỷ lệ thiếu kẽm ở trẻ em rất cao trên cả nước

Theo Bộ Y tế, điều này cho thấy, tỷ lệ thiếu vi chất dinh dưỡng mức nặng có thể giảm xuống song song với mức cải thiện điều kiện kinh tế xã hội, nhưng nếu không có các can thiệp đặc hiệu thì khó có thể giảm tiếp xuống mức trung bình.

Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2011 đến 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 đặt mục tiêu “khống chế tỷ lệ béo phì ở trẻ em dưới 5 tuổi ở mức dưới 5% ở nông thôn và dưới 10% ở thành phố lớn vào năm 2015 và tiếp tục duy trì đến năm 2020”. Tuy nhiên, trên thực tế, tỷ lệ béo phì ở trẻ em không những không được khống chế mà còn gia tăng nhanh chóng ở mọi lứa tuổi, cả ở thành thị và nông thôn.

Năm 2020, tỷ lệ thừa cân/béo phì ở trẻ dưới 5 tuổi là 7,4% (9,8% ở thành thị; 5,3% ở nông thôn). Tỷ lệ này ở lứa tuổi học đường rất cao, lên đến 19%, tăng gấp hơn 2,2 lần so với tỷ lệ 8,5% của năm 2010. Trong đó, khu vực thành thị là 26,8%, nông thôn là 18,3% và miền núi là 6,9%.

Tỷ lệ trẻ béo phì ở lứa tuổi học đường.

Các chuyên gia y tế nhận định, những số liệu đã chỉ rõ Việt Nam đang phải đối mặt với cả hai vấn đề: thừa và thiếu dinh dưỡng. Trong khi thừa dinh dưỡng dễ dẫn đến các bệnh mãn tính thì thiếu dinh dưỡng lại ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình phát triển trí não và thể chất của trẻ nhỏ, và đều để lại những hệ lụy lâu dài.

Mô hình tác động toàn diện

Theo Bộ Y tế, một trong những nguyên nhân dẫn đến các tồn tại trên là nhiều can thiệp dinh dưỡng quan trọng quyết định đến phát triển tầm vóc và thể lực của trẻ như bữa ăn bảo đảm dinh dưỡng tại các hộ gia đình và trường học mới chỉ được triển khai trên diện hẹp. Việc tăng cường vận động/hoạt động thể chất cho trẻ vẫn chưa được chú trọng đúng mức.

Bên cạnh đó, nhận thức của xã hội về dinh dưỡng cho trẻ còn hạn chế. Kết quả điều tra cho thấy có đến 53% phụ huynh không biết con mình bị thừa cân. Tại các trường học ở thành phố có xu hướng tăng tiêu thụ các loại nước ngọt và thức ăn nhanh.

Vì thế, trong dự thảo trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định phê duyệt Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2021- 2030 và tầm nhìn đến năm 2040, một trong những giải pháp được Bộ Y tế xác định có vai trò quan trọng là truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về dinh dưỡng, đặc biệt là trong các nhà trường và phụ huynh.

Bữa ăn học đường đảm bảo dinh dưỡng hợp lý cho trẻ của Trường Mầm non Sơn Ca khi thực hiện mô hình điểm. (Ảnh: PV)

Đây cũng là những vấn đề đã được Chính phủ đặt ra từ năm 2019 khi quyết định triển khai đề án “Bảo đảm dinh dưỡng hợp lý và tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên để nâng cao sức khỏe, dự phòng bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản giai đoạn 2018 – 2025” (Đề án 41) khi mục tiêu của đề án là nâng cao hiểu biết về dinh dưỡng hợp lý và hoạt động thể lực phù hợp đối với trẻ em, học sinh, sinh viên của cán bộ quản lý giáo dục, nhà giáo, nhân viên, trẻ em, học sinh, sinh viên và cha mẹ học sinh.

Mục tiêu cụ thể là đến năm 2025, 100% cán bộ làm công tác y tế trường học; ít nhất 85% học sinh, sinh viên, giáo viên; ít nhất 50% cha mẹ học sinh được truyền thông về lợi ích của dinh dưỡng hợp lý và hoạt động thể lực đối với việc phòng, chống các bệnh không lây nhiễm. Có ít nhất 90% cơ sở giáo dục tổ chức bữa ăn bán trú cung cấp bữa ăn tại trường học đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng theo quy định; 100% cơ sở giáo dục thực hiện đầy đủ các các quy định về hoạt động thể lực thông qua các hoạt động chính khóa và ngoại khóa. 

Theo ông Nguyễn Thanh Đề, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Thể chất, Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau hơn một năm triển khai đề án, nhận thức, trách nhiệm của các cấp quản lý giáo dục trong việc xây dựng và chỉ đạo thực thi chính sách; hiểu biết và thực hành của giáo viên, học sinh, sinh viên, cha mẹ học sinh về dinh dưỡng hợp lý, tăng cường hoạt động thể lực đã được nâng lên.

Đi kèm với bữa ăn đủ chất là một hộp sữa tươi đảm bảo chất lượng mỗi ngày.

Đề án đã nhận được sự chung tay của nhiều đơn vị, trong đó Tập đoàn TH là đơn vị tiên phong, đồng hành cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện mô hình điểm “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”.

Từ thực tế trẻ em thành thị có sự phát triển khác biệt với trẻ em nông thôn và trẻ em vùng dân tộc thiểu số, 10 trường thuộc 10 tỉnh thành với các đặc tính vùng miền địa lý khác nhau đã được chọn để triển khai mô hình này, gồm Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Thái Bình, Sơn La, Nghệ An, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Lâm Đồng, An Giang trong năm học 2020-2021. Ở mỗi địa phương cũng xác định cụ thể 10 trường để làm cơ sở đối sánh.

Xác định sự thiếu thực hành, nhận thức chưa đầy đủ về dinh dưỡng và vận động từ phía phụ huynh và nhà trường là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thấp còi hoặc thừa cân ở trẻ nhỏ, mô hình đã thực hiện đúng theo tinh thần của Đề án 41 trong phát triển thể chất cho trẻ là tác động toàn diện: kết hợp dinh dưỡng và vận động, nhà trường và phụ huynh, lý thuyết và thực hành.

Học sinh được học kiến thức về dinh dưỡng. (Ảnh: PV)

Theo đó, các trường thí điểm sẽ thực hiện chế độ bữa ăn học đường đảm bảo dinh dưỡng hợp lý, bổ sung dưỡng chất từ sữa tươi sạch, kết hợp tăng cường hoạt động thể lực, đồng thời được tập huấn nâng cao kiến thức về dinh dưỡng cho mọi đối tượng, từ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, cha mẹ học sinh và thay đổi thói quen thực hành ăn uống lành mạnh của trẻ.

Bà Thái Hương, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH, cho biết TH đã ký hợp đồng với những chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu Nhật Bản, kết hợp với những chuyên gia Việt Nam để thí điểm chế độ dinh dưỡng sao cho phù hợp với thể trạng của người Việt. Mô hình đã xây dựng hàng trăm thực đơn mẫu phù hợp cho từng lứa tuổi và các mùa ở từng vùng địa lý khác nhau, đảm bảo cân đối chế độ dinh dưỡng, kết hợp tăng cường hoạt động thể lực, giúp trẻ hình thành chế độ ăn lành mạnh, chế độ vận động tích cực. Đặc biệt, một khẩu phần hợp lý sữa tươi sạch đã được bổ sung vào chế độ ăn hàng ngày của toàn bộ các học sinh tại các trường tham gia mô hình điểm.

Các trường học được tập huấn kỹ càng bởi các chuyên gia dinh dưỡng và thể chất, được trang bị bếp ăn, dụng cụ phù hợp cho các bữa ăn tại trường cũng như các mô hình, đồ chơi giúp vận động thể lực. Chương trình giáo dục dinh dưỡng được triển khai cho các giáo viên, nhân viên bếp, kế toán ăn và cho cả các em học sinh.

Các phụ huynh cũng được tập huấn về đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ trong các bữa ăn tại nhà, vai trò của vận động đối với sức khỏe của trẻ. Mô hình đặt mục tiêu trên 80% học sinh có ít nhất 60 phút hoạt động thể lực mỗi ngày, theo đúng khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới.

Theo bác sỹ, tiến sỹ Từ Ngữ, Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký Hội Dinh dưỡng Việt Nam, tính toàn diện và sự giám sát định kỳ của các nhà chuyên môn là điểm mới tích cực của mô hình này so với những nghiên cứu, hoạt động đẩy mạnh bữa ăn học đường đã từng có trước đây. Nguồn dưỡng chất toàn diện từ sữa tươi sạch bổ sung trong thực đơn hàng ngày của trẻ cũng là một điểm đáng chú ý khi triển khai mô hình. Sữa tươi nguyên chất chứa các protein ở dạng “hoàn chỉnh” mang đến lợi ích trực tiếp cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ em. Khi được uống sữa tươi thường xuyên, trẻ sẽ tăng trưởng và phát triển, đầy đủ cả về thể chất và trí tuệ.

Mô hình được triển khai bài bản, từ khảo sát thực tế đến tập huấn, hỗ trợ kinh phí, hỗ trợ triển khai với sự theo sát của các chuyên gia, có giám sát, đánh giá, đối sánh, thậm chí có tính đến cả yếu tố văn hóa, tự nhiên, xã hội của địa phương. Đây là một thực nghiệm quan trọng, toàn diện, đưa ra được các giải pháp cần thiết, khả thi cho vấn đề dinh dưỡng và phát triển thể lực, trí lực cho trẻ./.

Bài 2: Thổi luồng gió mới

Nhân rộng Mô hình, tạo cơ sở cho quyết sách quốc gia

Với những hiệu quả tích cực sau một năm triển khai mô hình điểm “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”, lãnh đạo các trường và các địa phương đều bày tỏ mong muốn mô hình sẽ tiếp tục được triển khai và nhân rộng để mọi học sinh đều được thụ hưởng những lợi ích mà mô hình mang lại. Từ đó, cải thiện được các chỉ số về dinh dưỡng của trẻ em Việt Nam, cải thiện tầm vóc người Việt trong tương lai và hạn chế các bệnh không lây nhiễm.

Để thêm nhiều trẻ em hưởng lợi

Là hiệu trưởng một trường trực tiếp thụ hưởng dự án trong suốt một năm qua, đồng hành cùng mọi hoạt động của dự án và nhận thấy rõ rệt sự thay đổi về tinh thần và thể chất của trẻ, thay đổi trong nhận thức về vấn đề dinh dưỡng học đường của đội ngũ cán bộ, giáo viên, phụ huynh, tiến sỹ Đào Thị My, Hiệu trưởng Trường mầm non thực hành Hoa Hồng chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn đề án kéo dài để có thể chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho trẻ.”

“Chúng tôi mong muốn đề án kéo dài để có thể chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho trẻ.”

Tiến sỹ Đào Thị My

Với những địa phương khu vực miền núi vốn còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế, sự quan tâm và hiểu biết của người dân về vấn đề dinh dưỡng cho trẻ chưa được đầy đủ, mong mỏi nhân rộng mô hình càng lớn hơn.

Theo ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La, học sinh miền núi thường không được ăn phong phú như ở miền xuôi. Do vậy, việc áp dụng hàng trăm thực đơn, với nhiều loại thực phẩm phong phú, hàng ngày bổ sung dinh dưỡng cân bằng từ sữa tươi, như ở Trường Tiểu học Tô Múa, đơn vị thụ hưởng dự án, đã khiến học sinh rất hào hứng.

Niềm vui của học sinh Trường Tiểu học Tô Múa, Sơn La khi được ăn bữa ăn ngon, đủ chất và uống sữa tươi. (Ảnh: PV)

Ông Chiến cho rằng khi áp dụng mô hình, tác động lớn nhất là thay đổi nhận thức của thầy cô và cha mẹ. Thay vì lo cho học sinh ăn đủ, ăn no, phụ huynh và các nhà trường biết cân bằng giữa các thực phẩm để đủ dinh dưỡng.

Lãnh đạo ngành giáo dục Sơn La cho biết trên địa bàn tỉnh có khoảng 50.000 học sinh trong diện được hưởng chế độ bán trú nhưng hiện chỉ có 178 trường bán trú, đáp ứng cho khoảng 1/3 nhu cầu học sinh. Phần lớn số học sinh còn lại phải thuê trọ, ở nhà người quen hoặc tự lo ăn trưa. “Vì thế, không chỉ dừng lại ở việc thí điểm tại hai trường, chúng tôi rất mong muốn được áp dụng ở nhiều trường hơn nữa trong tỉnh”, ông Chiến nói.

“Không chỉ dừng lại ở việc thí điểm tại hai trường, chúng tôi rất mong muốn được áp dụng ở nhiều trường hơn nữa trong tỉnh.”

Ông Nguyễn Văn Chiến

Bày tỏ sự tâm đắc với mô hình “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”, ông Vũ Văn Trà, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng cho rằng, với mô hình này, thực đơn được các chuyên gia dinh dưỡng hỗ trợ xây dựng đảm bảo dinh dưỡng và vi chất cần thiết cho trẻ, phối hợp với các thực phẩm sẵn có tại địa phương để tập cho trẻ thói quen ăn uống đa dạng. Các nhà trường có phần mềm tính toán các bữa ăn làm sao đủ dinh dưỡng, phù hợp với mức đóng của phụ huynh học sinh và điều kiện thực tế trên địa bàn, đồng thời tận dụng tối đa cơ sở vật chất và lựa chọn hoạt động phù hợp cho trẻ vận động.

“Chúng tôi sẽ tổng kết đề án và nhân rộng ra toàn thành phố đối với toàn bộ hệ thống các trường mầm non của thành phố Hải Phòng,” ông Trà nói.

Trong khi đó, tại Quảng Nam, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Thanh Quốc cho hay mặc dù địa phương còn nhiều khó khăn, ngân sách còn hạn chế, nhưng ngân sách dành cho đề án Bữa ăn học đường cũng như Sữa học đường đã được tỉnh hoạch định sẵn cho đến năm 2024.

Bữa ăn học đường đảm bảo dinh dưỡng của học sinh Quảng Nam khi tham gia mô hình điểm. (Ảnh: PV)

“Chúng ta không thể dạy và cung cấp kiến thức cho trẻ với tình trạng cơ thể trẻ gầy gò, ốm yếu. Tôi đánh giá cao Vụ Giáo dục Thể chất (Bộ Giáo dục và Đào tạo) khi thay đổi vấn đề giáo dục thể chất, đặc biệt là bắt đầu từ trẻ mầm non, tiểu học. Chúng ta phải chuẩn bị cho trẻ một cơ thể mạnh khỏe thì trẻ mới học tốt và tiếp thu kiến thức tốt”, ông Quốc chia sẻ.

Ông Quốc cũng đánh giá cao giá trị dinh dưỡng của sữa tươi, được thể hiện trong những con số tổng kết sự phát triển thể lực, tầm vóc của trẻ sau một năm học triển khai mô hình điểm cũng như của cả chương trình Sữa học đường tại Quảng Nam.

Là người quản lý trực tiếp đối với Trường Mầm non Sơn Ca, đơn vị thụ hưởng dự án trong một năm qua, bà Nguyễn Thị Thanh Hiền, Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Tam Kỳ (tỉnh Quảng Nam) nhận định: “Sự đón nhận tích cực từ nhà trường, học sinh và phụ huynh mầm non Sơn Ca là bước khởi đầu để chương trình có thể được triển khai rộng trên cả nước, bởi đầu tư cho tầm vóc tương lai luôn là sự đầu tư xứng đáng!”

Cần giải nhiều bài toán

Nhìn từ góc độ chuyên gia, bác sỹ Từ Ngữ, Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký Hội Dinh dưỡng Việt Nam đánh giá cao mô hình “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”.

Theo ông Ngữ, đã có nhiều nghiên cứu, hoạt động đẩy mạnh bữa ăn học đường nhưng các mô hình đó chưa thực hiện được tổng thể đánh giá bữa ăn đã được khoa học và hợp lý chưa. Nguyên nhân chủ yếu vì thiếu giám sát định kỳ của các nhà chuyên môn.

Phó giáo sư, tiến sỹ Bùi Thị Nhung, Viện Dinh dưỡng Quốc gia giám sát bữa ăn của học sinh trong chương trình mô hình điểm. (Ảnh: PV)

“Bữa ăn học đường là một vấn đề khó khăn khi không phải cứ quy định là có thể thực hiện được mà còn phụ thuộc rất nhiều yếu tố như mức thu, kinh tế địa phương, kiến thức về dinh dưỡng. Ngoài ra còn cần sự ủng hộ của phụ huynh học sinh và xã hội. Khi nhà trường làm một công việc khó khăn như vậy, nếu không được hỗ trợ tập huấn chuyên môn và giám sát định kỳ từ những chuyên gia thì sẽ vô cùng khó khăn để ngành giáo dục địa phương có thể quản lý thực hiện tốt bữa ăn học đường,” bác sỹ Từ Ngữ nói.

Tuy nhiên, ông cho rằng nhược điểm này đã được khắc phục trong mô hình “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”.

“Mô hình điểm là một thực nghiệm quan trọng trong việc áp dụng các giải pháp cần thiết để có thể thực hiện một cách khả thi và toàn diện (thực đơn được áp dụng theo đúng thiết kế của chuyên gia) trong điều kiện thực tế của từng địa phương bằng việc khảo sát đánh giá tình trạng dinh dưỡng, bếp ăn, nhân lực, trình độ chuyên môn, mức thu, thực phẩm, phong tục tập quán ăn uống và có thể xây dựng thực đơn khoa học, phù hợp với giá tiền. Trong trường hợp không đủ tiền thì đề án hỗ trợ. Đề án cũng hỗ trợ tập huấn, thực hành, theo dõi, giám sát với sự tham gia của các chuyên gia; tập huấn hội thảo phụ huynh học sinh để vận động xã hội và phụ huynh, giáo dục dinh dưỡng,” ông Ngữ phân tích.

Trước những đề xuất về việc nhân rộng mô hình, bác sỹ Từ Ngữ cho rằng cần phải trả lời rất nhiều câu hỏi để có thể thực hiện được điều này như nếu không có sự hỗ trợ kinh phí từ nhà tài trợ, các trường có duy trì được thực đơn bằng việc yêu cầu phụ huynh đóng thêm tiền? Việc mở rộng có đảm bảo sẽ được đánh giá định kỳ, bài bản, quản lý và giám sát? Cơ sở vật chất và nhân lực cần được đảm bảo như thế nào? Cần sự phối hợp ra sao giữa ngành y tế và giáo dục?…

“Mục tiêu mô hình điểm năm 2020-2021 là thử nghiệm, việc mở rộng các tỉnh thành cũng chính là mục tiêu của chương trình bữa ăn học đường trong đề án sức khỏe học đường do Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai. Giải quyết được những câu hỏi này cũng chính là chúng ta giải quyết những việc cần làm ngay để chuẩn hóa bữa ăn học đường,” bác sỹ Từ Ngữ nói

Theo bác sỹ Từ Ngữ, đã có những bài học cho vấn đề này như việc triển khai phần mềm dinh dưỡng học đường trước đây không hiệu quả mà chỉ được các trường thực hiện mang tính phong trào mỗi tuần một buổi, thực đơn không thực hiện đúng như thiết kế mà chỉ đảm bảo về cung cấp năng lượng.

Học sinh Quảng Nam được giáo dục về dinh dưõng và được thụ hưởng bữa ăn học đường đảm bảo dinh dưỡng khi tham gia mô hình điểm. (Ảnh: PV)

Ông đặc biệt quan tâm đến vấn đề thừa cân, béo phì tăng nhanh ở trẻ hiện nay và cho rằng điều này báo động những bệnh tật rất nguy hiểm cho trẻ em như rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, hội chứng chuyển hóa. Vì thế, cần có một mạng lưới giám sát định kỳ dinh dưỡng như thế nào để đưa ra các số liệu cho phụ huynh học sinh, xã hội để có giải pháp can thiệp sớm.

Những băn khoăn của bác sỹ Từ Ngữ là hoàn toàn đúng khi trên thực tế, để triển khai ở 10 tỉnh trong năm học vừa qua, Mô hình đã có sự tài trợ rất lớn từ Tập đoàn TH với vai trò nhà đồng hành hỗ trợ phục vụ nghiên cứu. Đơn vị này hỗ trợ từ khâu khảo sát, đề xuất phương án tập huấn đến hỗ trợ kinh phí cải thiện cơ sở vật chất phục vụ bếp ăn, kinh phí mua trang thiết bị tập luyện thể thao đến hỗ trợ kinh phí trực tiếp cho các suất ăn, cung cấp miễn phí khẩu phần sữa tươi sạch, ở những vùng khó khăn. Ở những vùng này, mức đóng góp của phụ huynh rất thấp, chưa đủ chi phí cho các bữa ăn đạt chuẩn về calo, khẩu phần theo nghiên cứu của nhóm chuyên gia.

Xã hội hóa và chính sách quốc gia

Đồng tình với những kiến nghị, đề xuất nhân rộng Mô hình, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ngô Thị Minh cho hay Bộ Giáo dục và Đào tạo hy vọng và tin tưởng với cách làm bài bản, chặt chẽ, khoa học và có tính thực tiễn cao, Mô hình điểm sẽ được nhân rộng trong thời gian tới, nhất là khi ngày 2/10 vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đã ký phê duyệt “Chương trình Sức khỏe học đường 2021-2025.”

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ngô Thị Minh đánh giá cao những kết quả đạt được từ mô hình điểm. (Ảnh: PV)

Nội dung Chương trình gồm 5 điểm, trong đó có ba điểm tương đồng với nội dung thực hiện của mô hình “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”, gồm: hoạt động thể chất, bữa ăn học đường và giáo dục tuyên truyền. Hai nội dung còn lại của Chương trình Sức khỏe học đường 2021-2025 là chăm sóc, bảo vệ, quản lý sức khỏe học sinh và ứng dụng công nghệ thông tin.

Về hoạt động thể chất, chương trình đặt mục tiêu 80% trường học bảo đảm trang thiết bị cần thiết dành cho giáo dục thể chất và hoạt động thể thao; 85% trường học tổ chức hoạt động vận động thể lực phù hợp cho học sinh thông qua các hoạt động thể thao ngoại khóa, hình thức câu lạc bộ thể thao; 100% trường phổ thông có đủ giáo viên giáo dục thể chất và được tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ…

Về bữa ăn học đường, 100% trường học tổ chức các hoạt động giáo dục dinh dưỡng hợp lý, thực phẩm lành mạnh, an toàn cho học sinh thông qua các giờ học chính khóa, hoạt động ngoại khóa; 100% trường học có tổ chức bữa ăn học đường và căng tin trường học bảo đảm các điều kiện về vệ sinh, an toàn thực phẩm theo quy định, trong đó 60% trường học ở khu vực thành thị và 40% trường học ở khu vực nông thôn xây dựng thực đơn đáp ứng nhu cầu theo khuyến nghị của Bộ Y tế về bảo đảm dinh dưỡng hợp lý theo lứa tuổi và đa dạng thực phẩm. 60% trường học có tổ chức bữa ăn học đường sử dụng sữa và các sản phẩm từ sữa trong bữa ăn học đường đạt chuẩn theo quy định.

Về tuyên truyền, giáo dục sức khỏe học đường trong trường học, chương trình đặt chỉ tiêu 100% học sinh được tuyên truyền, giáo dục về sức khỏe và nâng cao kiến thức phòng, chống bệnh, tật học đường, bệnh không lây nhiễm và sức khỏe tâm thần; được giáo dục về dinh dưỡng hợp lý, thực phẩm lành mạnh, an toàn; 95% cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên y tế trường học được tập huấn về chăm sóc, bảo vệ và quản lý sức khỏe học sinh trong trường học.

Chính phủ nêu rõ kinh phí thực hiện các nhiệm vụ thuộc Chương trình từ nguồn ngân sách nhà nước theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách nhà nước; nguồn tài trợ, hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, nguồn thu hợp pháp của các trường học theo quy định pháp luật.

Giải bài toán ngân sách, Thứ trưởng Ngô Thị Minh cho rằng để nhân rộng mô hình “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam” đồng thời thực hiện Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2021-2025 cần sự vào cuộc của toàn xã hội bên cạnh sự đồng hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ban, ngành và Tập đoàn TH. Bà Minh cũng đề nghị các địa phương cũng cần chủ động tìm kiếm các đơn vị, doanh nghiệp tài trợ, truyền thông cho mô hình.

Bà Thái Hương, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo để triển khai tiếp mô hình tại 20 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Trong khi ngành giáo dục tiếp tục tìm kiếm thêm các đơn vị tài trợ, bà Thái Hương – nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH cam kết tiếp tục đồng hành với chương trình để có thể triển khai tại 20 tỉnh, thành phố trong cả nước ở giai đoạn tiếp theo, đảm bảo các bữa ăn học đường có được bổ sung sữa tươi sạch và các sản phẩm từ sữa tươi trong bữa ăn đạt chuẩn theo quy định.

“Tôi thực sự hạnh phúc vì sự nỗ lực để các em ở lứa tuổi vàng có một chế độ dinh dưỡng hợp lý, toàn diện thông qua bữa ăn học đường đã có kết quả. Các em có khỏe mới học tốt. Sức khỏe và trí tuệ của trẻ em hôm nay là sức mạnh của dân tộc ngày mai”, Nhà Sáng lập Tập đoàn TH chia sẻ trước những kết quả tích cực Mô hình mang lại. Bà Thái Hương cũng bày tỏ tin tưởng sẽ có nhiều nhà hảo tâm sẵn sàng chung tay thực hiện cùng Bộ vì đây chương trình giàu tính nhân văn, mang ý nghĩa chiến lược quốc gia.

Bà Hương cũng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội đồng khoa học để đánh giá, rút kinh nghiệm và đề xuất với Chính phủ ban hành quyết sách mạnh mẽ cho vấn đề dinh dưỡng học đường nhằm thực hiện cho được mục tiêu cải thiện thể lực và tầm vóc người Việt.

“Tôi thực sự hạnh phúc vì sự nỗ lực để các em ở lứa tuổi vàng có một chế độ dinh dưỡng hợp lý, toàn diện thông qua bữa ăn học đường đã có kết quả. Các em có khỏe mới học tốt. Sức khỏe và trí tuệ của trẻ em hôm nay là sức mạnh của dân tộc ngày mai.”

Bà Thái Hương, Nhà sáng lập Tâp đoàn TH

Khẳng định sự đồng hành đầy tâm huyết và trách nhiệm của Tập đoàn TH có vai trò đặc biệt trong sự thành công của dự án, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ngô Thị Minh cho biết ngành giáo dục sẽ tiếp tục khảo sát để nhân rộng mô hình, không chỉ gói gọn trong 20 tỉnh. Ngành cũng sẽ chú trọng số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu ở từng địa phương, tăng cường vệ sinh an toàn thực phẩm, tập trung vào các thực đơn dinh dưỡng, phù hợp với từng khu vực, vùng miền, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện mô hình.

Phóng sự về mô hình điểm “Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”. (Nguồn: Vnews)

Những kết quả triển khai từ mô hình sẽ được sử dụng làm cơ sở khoa học và thực tiễn để nhân rộng góp phần thực hiện Chương trình “Sức khỏe học đường giai đoạn 2021-2025”, đề xuất xây dựng chính sách về Dinh dưỡng học đường, hiện thực hóa một trong những nội dung quan trọng của Đề án tổng thể phát triển thể lực, tầm vóc người Việt Nam giai đoạn 2011-2030, Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030 và tầm nhìn đến năm 2040, góp phần nuôi dưỡng, cải thiện tầm vóc, sức khỏe và trí tuệ thế hệ tương lai.

Với trọng tâm giải bài toán kép vừa thừa dinh dưỡng dẫn đến béo phì, vừa thiếu dinh dưỡng dẫn đến thấp còi, đây thực sự là một chương trình có ý nghĩa thiết thực lâu dài, góp phần giải quyết căn cơ câu chuyện về tầm vóc người Việt. “Sức khỏe và trí tuệ của trẻ em hôm nay là sức mạnh của dân tộc ngày mai” – đó chắc chắn là tâm niệm không chỉ của riêng nhà Sáng lập Tập đoàn TH Thái Hương – nữ doanh nhân luôn tâm huyết với những triết lý kinh doanh của một người tử tế, của một người mẹ.

“Sức khỏe và trí tuệ của trẻ em hôm nay là sức mạnh của dân tộc ngày mai.”

Bà Thái Hương, Nhà sáng lập Tâp đoàn TH

Bài 1: Thách thức kép về dinh dưỡng trẻ em

Bài 2: Thổi luồng gió mới

Bài 3: Nhân rộng Mô hình, tạo cơ sở cho quyết sách quốc gia

Ngoại giao Việt Nam nâng tầm vị thế quốc gia

ĐỐI NGOẠI VIỆT NAM

Nâng tầm vị thế quốc gia,

khẳng định 3 trụ cột

Trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, công tác đối ngoại có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; và ngày nay góp phần to lớn nâng cao vị thế đất nước.

Thực hiện đúng phương châm “sẵn sàng làm bạn với tất cả các nước dân chủ” của Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra ngay từ những ngày đầu lập nước, Việt Nam ngày nay đã thực sự “là bạn, là đối tác tin cậy của tất cả các nước và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.”

Đối ngoại “đi trước, mở đường” cho phát triển đất nước

Trong các cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, đối ngoại Việt Nam đã đi tiên phong bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, kháng chiến cứu quốc. Trong đó, nổi bật nhất là đã tranh thủ được sự ủng hộ của bạn bè quốc tế, thúc đẩy việc ký kết Hiệp định Paris năm 1973, tạo tiền đề có tính chiến lược, tiên quyết để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Bước vào giai đoạn tái thiết khôi phục đất nước (1975-1986), mặt trận đối ngoại đã có đóng góp lớn vào công cuộc khôi phục đất nước sau chiến tranh và đấu tranh phá thế bao vây cấm vận. Tháng 9/1977, Việt Nam chính thức gia nhập Liên hợp quốc. Tiếp đó là những nỗ lực rất lớn để bình thường hóa quan hệ với các nước lớn và các nước trong khu vực. Đại hội Đảng lần thứ VI là thời điểm lịch sử, mở ra một giai đoạn mới, với đường lối đối ngoại “rộng mở”, nhiệm vụ hàng đầu là “tranh thủ điều kiện quốc tế thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.”

Ngày nay, trong tiến trình hội nhập quốc tế, Ngoại giao Việt Nam có sứ mệnh mới, góp phần quan trọng tạo dựng và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc Tổ quốc; đồng thời linh hoạt, sáng tạo tìm ra phương cách mới thúc đẩy hợp tác quốc tế, tạo mọi điều kiện quốc tế thuận lợi để xây dựng và phát triển đất nước, góp phần quan trọng nâng cao vị thế và gia tăng thế lực cho đất nước.

Từ chỗ bị bao vây về kinh tế, cô lập về chính trị và chỉ có quan hệ với các nước XHCN, đến nay Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 189/193 quốc gia thuộc tất cả các châu lục, trong đó, có 17 đối tác chiến lược (3 đối tác chiến lược toàn diện), 13 đối tác toàn diện; có quan hệ kinh tế thương mại với hơn 230 nước và vùng lãnh thổ. Đặc biệt, chúng ta đã xây dựng được khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược và Đối tác toàn diện với tất cả cả nước lớn, trong đó có 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Việt Nam đã tham gia hơn 500 hiệp định song phương và đa phương trên nhiều lĩnh vực. Đặc biệt Việt Nam đã phê chuẩn và triển khai có hiệu quả Hiệp định thương mại tự do Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA); tham gia ký Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Đã có 71 nước công nhận Việt Nam là một nền kinh tế thị trường.

Đối ngoại cũng đã góp phần hiệu quả vào bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Việt Nam đã xây dựng đường biên giới trên bộ hòa bình, hữu nghị và phát triển với Lào, Campuchia và Trung Quốc. Trước những phức tạp ở Biển Đông, Việt Nam đã đánh giá đúng tình hình, đấu tranh, xử lý kịp thời, tỉnh táo, sáng suốt, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, các quyền và lợi ích chính đáng của Việt Nam trên biển.

Không chỉ trở thành lực lượng đi trước mở đường trong từng bước hội nhập kinh tế quốc tế, công tác đối ngoại còn góp phần quan trọng bảo đảm an sinh xã hội, an toàn sức khỏe cho nhân dân, thể hiện rõ nét trong suốt thời gian diễn ra dịch COVID-19.

Không chỉ trở thành lực lượng đi trước mở đường trong từng bước hội nhập kinh tế quốc tế, công tác đối ngoại còn góp phần quan trọng bảo đảm an sinh xã hội, an toàn sức khỏe cho nhân dân, thể hiện rõ nét trong suốt thời gian diễn ra dịch COVID-19 vừa qua. Từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát và diễn biến phức tạp trên thế giới và trong nước, ngành Ngoại giao đã tiên phong cùng các Bộ, ngành đẩy mạnh “ngoại giao y tế,” “ngoại giao vaccine”, tranh thủ sự hỗ trợ kịp thời, hiệu quả của cộng đồng quốc tế về vaccine, thiết bị y tế và thuốc điều trị, chung tay cùng cả nước phòng, chống dịch bệnh. Cùng với đó, công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài và bảo hộ công dân Việt Nam đã được triển khai kịp thời; hỗ trợ hiệu quả kiều bào ta ở nước ngoài vượt qua khó khăn do đại dịch COVID-19.

Khẳng định vị thế, nâng tầm vai trò quốc gia

Với thế và lực mới, Việt Nam đã tham gia và đóng góp tích cực ở hầu hết các tổ chức, diễn đàn quốc tế quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách.

Việt Nam là thành viên tích cực của trên 70 tổ chức khu vực và quốc tế, đóng vai trò quan trọng trong ASEAN và nhiều cơ quan quan trọng của Liên hợp quốc. Việt Nam đã, đang đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASEAN năm 1998, 2010 và 2020 và Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009 và 2020-2021.

Việt Nam cũng thể hiện xuất sắc cương vị nước chủ nhà của nhiều hội nghị quốc tế quan trọng như Hội nghị Thượng đỉnh các nước nói tiếng Pháp (Francophonie) lần thứ 7 năm 1997, Hội nghị Thượng đỉnh Á-Âu (ASEM) lần thứ 5 năm 2005, Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2006 và 2017, Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 132 (IPU-132) năm 2015, Diễn đàn Kinh tế Thế giới về ASEAN (WEF ASEAN) năm 2018 và tổ chức thành công Thượng đỉnh Mỹ-Triều lần 2 năm 2019.

Việt Nam tiếp nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Đặc biệt, sau khi Đại hội Đảng lần thứ XIII thông qua đường lối đối ngoại giai đoạn mới, Việt Nam đã nhận được nhiều tin vui. Bên cạnh việc tiếp tục đảm nhiệm vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Việt Nam đã trúng cử, chỉ định, tham gia rất nhiều cơ chế, diễn đàn của Liên hợp quốc.

Điển hình là Việt Nam tái đắc cử vị trí thành viên Ủy ban Luật pháp Quốc tế của Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023-2027, trúng cử vào Hội đồng chấp hành UNESCO nhiệm kỳ 2021-2025, được bầu vào Hội đồng Thống đốc Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), trúng cử thành viên Hội đồng Khai thác Bưu chính của Liên minh Bưu chính thế giới.

Bên cạnh đó, quan hệ kinh tế đối ngoại của Việt Nam ngày càng rộng mở, hiệu quả, phục vụ đắc lực cho công cuộc phát triển kinh tế-xã hội trong nước. Việt Nam đã trở thành mắt xích quan trọng trong nhiều liên kết kinh tế thông qua việc ký các hiệp định thương mại tự do, qua đó tạo ra những động lực to lớn cho phát triển.

Việt Nam đã trở thành mắt xích quan trọng trong nhiều liên kết kinh tế thông qua việc ký các hiệp định thương mại tự do, qua đó tạo ra những động lực to lớn cho phát triển.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá Việt Nam nằm trong số 20 nền kinh tế có đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng toàn cầu năm 2019. Dù dịch COVID-19 đang gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu, nhưng năm 2020 Việt Nam vẫn tăng trưởng dương. Hội nhập quốc tế về chính trị-an ninh-quốc phòng, xã hội-văn hóa và các lĩnh vực khác ngày càng sâu sắc.

Đây thực sự là những dấu ấn hết sức quan trọng, khẳng định vị thế, vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời đem lại những nguồn lực, là cơ sở để nâng cao kinh nghiệm, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trong nước giai đoạn mới. Cùng với đó, đem lại cơ hội thúc đẩy mối quan hệ song phương của Việt Nam với các nước có vai trò chủ chốt trên thế giới cũng như trong khu vực, đóng góp vào hòa bình, phát triển chung của nhân loại.

Việt Nam trúng cử thành viên Hội đồng Chấp hành UNESCO nhiệm kỳ 2021-2025. (Ảnh: Thu Hà/TTXVN)

​Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa

Có thể thấy, công tác đối ngoại đã góp phần quan trọng thay đổi vị thế của đất nước và từng bước làm rạng danh Tổ quốc. Trong các bài phát biểu quan trọng của mình, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhiều lần khẳng định: “Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.”

Trong định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030 về lĩnh vực đối ngoại, Đảng ta khẳng định: “Tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, có hiệu quả; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, không ngừng nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam.”

Những năm tới, tình hình thế giới và khu vực được dự báo sẽ nhiều biến động. Trong bối cảnh đó, để có thể “nhìn trước” những tiềm năng và thách thức, cùng cả hệ thống chính trị và toàn dân thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ chính trị đặt ra, Đại hội Đảng XIII xác định các nhiệm vụ đối ngoại thời gian tới gồm:

IMF đánh giá Việt Nam nằm trong số 20 nền kinh tế có đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng toàn cầu năm 2019. Dù dịch COVID-19 đang gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu, nhưng năm 2020 Việt Nam vẫn tăng trưởng dương.

Tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc tạo lập và giữ môi trường hòa bình, ổn định, huy động các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín đất nước.

Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia-dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi”; nhấn mạnh đây là mục tiêu tối thượng, xuyên suốt, bất biến.

Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, giải quyết tốt mối quan hệ giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế; thúc đẩy hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, linh hoạt, hiệu quả vì lợi ích quốc gia-dân tộc, bảo đảm độc lập, tự chủ, chủ quyền quốc gia.

Tiếp tục đưa các mối quan hệ đối ngoại song phương đi vào chiều sâu, tạo thế đan xen lợi ích, “tăng độ tin cậy”; đối ngoại đa phương “chủ động tham gia, tích cực đóng góp, nâng cao vai trò của Việt Nam trong xây dựng, định hình các thể chế đa phương và trật tự chính trị, kinh tế quốc tế.”

Đối ngoại cùng quốc phòng, an ninh và cả hệ thống chính trị phối hợp, đóng góp vào bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định của đất nước, giữ nước từ sớm, từ xa; tiếp tục thúc đẩy giải quyết các vấn đề trên biển, an ninh, an toàn hàng hải, hàng không trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Củng cố đường biên giới hòa bình, an ninh, hợp tác và phát triển; giải quyết các vấn đề còn tồn tại liên quan đến đường biên giới trên bộ với các nước láng giềng.

Hỗ trợ để người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị, phát triển kinh tế và đời sống, hòa nhập xã hội sở tại. Nâng cao hiệu quả công tác bảo hộ công dân, quản lý lao động, du học sinh… Tạo điều kiện để đồng bào giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc. Làm tốt công tác thông tin tình hình trong nước, giúp đồng bào hướng về Tổ quốc, nhận thức và hành động phù hợp với lợi ích quốc gia-dân tộc, có chính sách thu hút nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp tích cực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Cán bộ, chiến sỹ Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 2 chào tạm biệt người thân và đồng đội lên đường làm nhiệm vụ tại Phái bộ Nam Sudan. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Định hướng trên 3 trụ cột là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân

Xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, phối hợp thống nhất, chặt chẽ, đồng bộ ba trụ cột đối ngoại, các cơ quan, lực lượng đối ngoại nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp; tăng cường cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các kênh và các cơ quan đối ngoại, đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Lê Hoài Trung cho rằng: Đối ngoại Đảng trong thời gian vừa qua đã có nhiều đóng góp trong tổng thể của 3 trụ cột đối ngoại: Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân. Trong đó, đối ngoại Đảng đóng vai như cơ sở nền tảng về mặt chính trị, tranh thủ sự ủng hộ của các chính đảng, các tổ chức trên thế giới, đóng góp trực tiếp vào các vấn đề; tranh thủ các nguồn lực bên ngoài và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế.

Vì vậy, từ rất sớm, Đảng ta đã coi trọng vấn đề liên quan đến công tác đối ngoại Đảng. Và trên thực tế, đối ngoại Đảng đã bắt đầu từ rất sớm, từ trước khi chúng ta giành được độc lập và thành lập ra Nhà nước Việt Nam. Đảng ta đã có nhiều văn bản quan trọng nhằm đề ra định hướng và các biện pháp cụ thể liên quan đến công tác đối ngoại Đảng.

Mới đây nhất, năm 2019, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 32-CT/TW về “Tăng cường và nâng cao hiệu quả quan hệ đối ngoại đảng trong tình hình mới”; do đó, trong thời gian tới, trọng tâm công tác đối ngoại Đảng là thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW.

Trong đó, Chỉ thị số 32-CT/TW đã đề ra những định hướng rất quan trọng. Thứ nhất, quán triệt đường lối và làm tốt công tác tham mưu chiến lược để luôn luôn nắm sát tình hình, đồng thời đưa ra đường lối đối ngoại mới phù hợp.

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII. (Ảnh: TTXVN)

Thứ hai, định hướng nhằm mở rộng quan hệ đối ngoại Đảng, trước hết là với các nước láng giềng để tạo nền tảng chính trị và định hướng cho quan hệ các mặt; tạo quan hệ đối ngoại Đảng với các chính đảng khác, các đảng cầm quyền cũng như các đảng tham gia đời sống chính trị ở các nước, để tranh thủ sự ủng hộ về mặt chính trị, tạo thêm sự hỗ trợ về mặt chính trị cho quan hệ nhà nước cũng như đối ngoại nhân dân.

Thứ ba, tranh thủ hơn nữa về hợp tác kinh tế, văn hóa, xã hội trong quan hệ Đảng; giúp cho các kênh khác tranh thủ những vấn đề hợp tác này. Cùng với đó, Chỉ thị số 32-CT/TW cũng nhấn mạnh nhiệm vụ nâng cao chất lượng của đội ngũ làm công tác đối ngoại đảng.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, Đại hội XIII đề ra chủ trương “xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân” . Chủ trương mới này phản ánh sự trưởng thành của nền ngoại giao cách mạng Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, đồng thời cũng là một yêu cầu mới vừa mang tính chiến lược, lâu dài, vừa mang tính cấp thiết đối với đối ngoại và ngành ngoại giao trong bối cảnh mới.

Tính toàn diện của nền ngoại giao Việt Nam thể hiện ở chủ thể thực hiện đối ngoại bao gồm cả hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và nhân dân; trên tất cả các lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, kinh tế-xã hội; với tất cả đối tác, địa bàn, khu vực, trọng tâm là đẩy mạnh và làm sâu sắc hơn quan hệ với các nước láng giềng, đối tác chiến lược, đối tác toàn diện, đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống, chủ động tham gia và phát huy vai trò tại các cơ chế đa phương quan trọng có tầm chiến lược.

Nền ngoại giao Việt Nam với ba trụ cột là đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân luôn đặt dưới lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Đảng và sự quản lý tập trung của Nhà nước

Tính hiện đại thể hiện ở tính chất nền ngoại giao Việt Nam là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống, bản sắc ngoại giao của dân tộc, tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, đường lối đối ngoại của Đảng qua các thời kỳ và tinh hoa ngoại giao thời đại; ở vận hành nền ngoại giao trong khuôn khổ thể chế ngày càng hoàn thiện, gắn kết chặt chẽ, nhuần nhuyễn giữa đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân; ở tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả với phương thức hoạt động khoa học, chuẩn hóa và số hóa, có năng lực đổi mới, sáng tạo và chủ động thích ứng với chuyển biến mau lẹ của tình hình.

Nền ngoại giao Việt Nam với ba trụ cột là đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân luôn đặt dưới lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Đảng và sự quản lý tập trung của Nhà nước. Dù có vị trí, chức năng, vai trò và lợi thế khác nhau, nhưng ba trụ cột đối ngoại có quan hệ rất chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau bởi cùng thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng với mục tiêu chung vì lợi ích quốc gia- dân tộc. Điều này phản ánh bản chất nền ngoại giao Việt Nam là sự tổng hòa, thống nhất giữa tính đảng, tính quốc gia- dân tộc và tính dân chủ-nhân dân. Việc triển khai đồng bộ, phối hợp chặt chẽ và nhuần nhuyễn đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân sẽ phát huy thế mạnh của từng trụ cột đối ngoại, tạo nên sức mạnh tổng hợp của nền ngoại giao Việt Nam. Đây vừa là truyền thống và bài học quý báu, vừa là nghệ thuật “tập hợp lực lượng” độc đáo của đối ngoại cách mạng Việt Nam cần tiếp tục gìn giữ và phát huy trong giai đoạn mới./.

Các đại biểu dự Hội nghị Quan chức cao cấp các nước tham gia EAS (Hội nghị cấp cao Đông Á) theo hình thức trực tuyến. (Ảnh: Lâm Khánh/TTXVN)

Đại dịch COVID-19 với trẻ em: Sớm bảo vệ những cây non trong bão tố

Nếu như ở giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19, trẻ em và thanh thiếu niên được đánh giá là nhóm có nguy cơ thấp nhất về tỷ lệ mắc bệnh, diễn biến bệnh không nặng và khả năng phục hồi nhanh cao, nhưng đến thời điểm hiện tại, đã có rất nhiều thay đổi.

Thực tế, trẻ em đang  là đối tượng nổi trội với những ” tổn thương vô hình” mà hậu quả của nó không thể giải quyết ngày một, ngày hai… Tệ hơn,  những tổn thương này thậm chí sẽ không thể giải quyết.

Vậy, những tổn thương đó là gì và sao nó lại mang tác hại nghiêm trọng như vậy?

Trong cuộc khủng hoảng toàn cầu này, trẻ em đã phải thay đổi hàng loạt những thói quen hàng ngày của mình và đối mặt với những thử thách vô cùng mới của việc ‘cách ly xã hội.”

Những tổn thương vô hình

Trước tiên đó là trẻ bị giảm kết nối xã hội, từ việc không được đến trường và  chuyển sang học tập trực tuyến đến giảm thời gian vận động ngoài trời. Tiếp đến là bị rối loạn lịch sinh hoạt do cả gia đình đều ở nhà nhưng ai nấy đều làm việc online, lịch ăn, ngủ đều thay đổi khiến ngay cả hình thức và thời gian giao tiếp, tương tác giữa các thành viên trong gia đình cũng thay đổi.

Đại dịch COVID-19 ví như một cơn cuồng phong lớn, ngỡ tưởng gió bão chỉ đánh vào những cây to, già yếu khiến nó đổ, bật gốc nhưng tác động của nó với những cây non lại là nghiêm trọng hơn bởi nó ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng phát triển sau này của những cây còn non yếu…

Đại dịch COVID-19 ví như một cơn cuồng phong lớn, ngỡ tưởng gió bão chỉ đánh vào những cây to, già yếu khiến nó đổ, bật gốc nhưng tác động của nó với những cây non lại là nghiêm trọng hơn bởi nó ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng phát triển sau này của những cây còn non yếu…

Ngoài những thay đổi ở trường học và các thói quen trong gia đình,  trẻ em trong đại dịch còn bị giảm cơ hội tiếp xúc với người khác. Trẻ hầu như không được ra khỏi nhà, không được gặp các bạn, anh chị em họ hàng cùng lứa tuổi, không được đến nhà bạn bè, người thân, thậm chí là ông bà… không được tham gia các môn vận động thể thao ưa thích…

Lê Bích Hường lớp 12D2 trường Trung học phổ thông Việt Đức nói: ‘Em rất háo hức khi được quay lại trường, việc quay lại trường là một điều cần thiết đối với học sinh cuối cấp như em. Tuy nhiên tình hình dịch vẫn đang phức tạp nên học sinh cần phải tuân thủ chặt chẽ các quy tắc phòng chống dịch.’ (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

Nếu có được ra ngoài, trẻ phải giữ khoảng cách 2m với tất cả mọi người, kể cả những người thân, phải đeo khẩu trang… trong một bầu không khí ngột ngạt, sợ hãi bệnh tật.

Cùng đó, trong gia đình, sự căng thẳng từ cha mẹ cũng tác động đến trẻ. Khi cha mẹ cũng phải chịu ảnh hưởng của thay đổi thói quen, của áp lực kinh tế khó khăn, của việc làm online cộng với làm “bảo mẫu” cho con cái học trực tuyến đã ít nhiều ảnh hưởng đến hành vi ứng xử, nuôi dạy con cái.

Theo báo cáo được thống kê, xu hướng các phụ huynh dễ dãi với con cái hơn hoặc có những biện pháp kỷ luật quá mức thường ngày là khá phổ biến.

Một điều tra cho thấy rằng, sự gia tăng các rối loạn tâm thần ở trẻ em và thanh thiếu niên thường diễn ra cùng với sự gia tăng các triệu chứng tâm lý của người lớn. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa trẻ em và người lớn là mức độ hiểu biết và quan điểm sống, nếu như người lớn dễ dàng hiểu rằng dịch bệnh rồi sẽ trôi qua và có đủ tinh thần để đưa ra những biện pháp điều chỉnh lại lịch sinh hoạt sao cho thích hợp nhất thì với trẻ em, khoảng thời gian gần 2 năm là một khoảng rất dài so với tuổi và quá trình trưởng thành. Thêm nữa, trẻ em thường là đối tượng bị thụ động và bị áp đặt bởi môi trường, cha mẹ, gia đình và xã hội.

Trên thế giới, sự gia tăng số ca nhập viện vì các vấn đề sức khỏe tâm thần tại các bệnh viện nhi được ghi nhận là tăng 100%. Một nghiên cứu được công bố vào tháng 8/2021 trên JAMA Pediatrics dựa trên việc khảo sát 80.879 trẻ em và thanh thiếu niên trên toàn cầu cho thấy số trẻ em phải trải qua triệu chứng trầm cảm và lo âu lần lượt là 25,2% và 20,5%. Tỷ lệ này đã tăng cao gấp đôi so với trước đại dịch.

Trường Việt Đức làm bảng khảo sát về cảm xúc của các em học sinh khi quay trở lại trường học sau thời gian giãn cách dài. (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

COVID-19 tác động nặng đến sức khỏe tâm thần của trẻ

Vào tháng 10 năm nay, trong báo cáo “Tình hình Trẻ em Thế giới 2021” của UNICEF đã đưa ra cảnh báo rằng COVID-19 có thể sẽ tác động đến sức khỏe tâm thần và thể chất của trẻ em và thanh thiếu niên trong nhiều năm tới.

Công bố thuộc chủ đề: Tác động của đại dịch COVID-19 đối với tình trạng sức khỏe tâm thần kém ở trẻ em và thanh thiếu niên – “bề nổi của tảng băng chìm,” đã chỉ ra rằng, đại dịch COVID-19 đã gây ra những lo ngại đáng kể đối với sức khỏe tâm thần của cả một thế hệ trẻ em và thanh thiếu niên cũng như các bậc cha mẹ và người chăm sóc, nhưng đã không được chú ý trong một thời gian quá dài.

Báo cáo yêu cầu đầu tư khẩn cấp vào sức khỏe tâm thần của trẻ em và thanh thiếu niên trong các lĩnh vực, không chỉ y tế mà cần toàn diện các lĩnh vực giáo dục, xã hội, tăng cường giao tiếp, hiểu biết và xem xét nghiêm túc những trải nghiệm của trẻ em và thanh niên.

Hội thảo công bố điều tra về mục tiêu phát triển bền vững phụ nữ và trẻ em của UNICEF tại Hà Nội ngày 8/12/2021. (Ảnh: Nguồn UNICEF)

Theo số liệu ước tính mới nhất được đưa ra từ báo cáo này thì cứ 7 em thì có hơn 1 trẻ vị thành niên từ 10-19 tuổi trên toàn cầu đã bị chẩn đoán mắc rối loạn tâm thần. Mỗi năm có gần 46.000 trẻ vị thành niên tử vong do tự tử, khiến đây trở thành một trong năm nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhóm tuổi này.

Trong khi đó, giữa nhu cầu về sức khỏe tâm thần và kinh phí hỗ trợ sức khỏe tâm thần vẫn còn tồn tại khoảng cách lớn. Báo cáo cho thấy khoảng 2% ngân sách cho y tế của chính phủ được phân bổ vào chi tiêu cho sức khỏe tâm thần trên toàn cầu.

18 tháng qua là khoảng thời gian dài đằng đẵng đối với tất cả chúng ta, đặc biệt là trẻ em. Những đợt phong tỏa toàn quốc và việc hạn chế di chuyển liên quan đến đại dịch đã khiến các em phải trải qua những năm tháng cuộc đời khó quên khi phải rời xa gia đình, bạn bè, trường lớp, việc vui chơi – những yếu tố then chốt của tuổi thơ

Giám đốc điều hành UNICEF Henrietta Fore

“18 tháng qua là khoảng thời gian dài đằng đẵng đối với tất cả chúng ta, đặc biệt là trẻ em. Những đợt phong tỏa toàn quốc và việc hạn chế di chuyển liên quan đến đại dịch đã khiến các em phải trải qua những năm tháng cuộc đời khó quên khi phải rời xa gia đình, bạn bè, trường lớp, việc vui chơi – những yếu tố then chốt của tuổi thơ. Đại dịch đã gây ra tác động đáng kể, song đó mới chỉ là bề nổi của tảng băng chìm.

Từ trước khi đại dịch bùng phát, đã có quá nhiều trẻ em phải gánh chịu những vấn đề sức khỏe tâm thần chưa được giải quyết. Đầu tư của các chính phủ vào việc đáp ứng những nhu cầu cấp thiết này còn quá hạn chế. Mối liên hệ giữa sức khỏe tâm thần và kết quả cuộc sống trong tương lai chưa được quan tâm đúng mức”- Giám đốc điều hành UNICEF Henrietta Fore cho biết.

Lễ chào cờ trong phòng học ở trường Việt Đức. (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

Kết quả ban đầu từ một cuộc khảo sát quốc tế về trẻ em và người trưởng thành ở 21 quốc gia được thực hiện bởi UNICEF và Gallup – đơn vị được đề cập trong Báo cáo Tình hình trẻ em Thế giới năm 2021, trung bình cứ 5 người trong độ tuổi từ 15-24 được khảo sát thì có 1 người cho biết họ cảm thấy chán nản hoặc hầu như không có hứng thú làm bất cứ việc gì.

Những rối loạn tâm thần được chẩn đoán bao gồm rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), lo âu, tự kỷ, rối loạn lưỡng cực, rối loạn cư xử, trầm cảm, rối loạn ăn uống, khuyết tật trí tuệ và tâm thần phân liệt có thể gây tổn hại đáng kể đến sức khỏe, việc học tập, kết quả cuộc sống và năng lực tạo ra thu nhập sau này của trẻ em và thanh thiếu niên. 

COVID-19 đã chuẩn bị bước sang năm thứ ba, và đại dịch này đang tiếp tục tác động nặng nề lên sức khỏe tâm thần cũng như điều kiện sống của trẻ em và thanh thiếu niên. Gián đoạn trong sinh hoạt, giáo dục, giải trí cũng như trăn trở về thu nhập gia đình và sức khỏe đang khiến nhiều người trẻ rơi vào cảnh lo sợ, tức giận và băn khoăn về tương lai.

Một cuộc khảo sát trực tuyến tại Trung Quốc hồi đầu năm 2020 được trích dẫn từ Báo cáo Tình hình trẻ em Thế giới đã chỉ ra rằng khoảng 1/3 số người tham gia cho biết họ cảm thấy sợ hãi và lo âu. 

Theo dữ liệu mới nhất từ UNICEF, cứ 7 em thì có ít nhất 1 em trong tổng số trẻ em trên toàn cầu bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các đợt phong tỏa. Hơn 1,6 tỷ trẻ em phải hứng chịu những thiệt hại nhất định về giáo dục.

Báo cáo của UNICEF chỉ ra rằng, COVID-19 là một nguyên nhân  góp phần hình thành và tác động đến sức khỏe tâm thần trong suốt cuộc đời của trẻ em tương tự như các yếu tố di truyền, trải nghiệm và môi trường từ thời thơ ấu, bao gồm phương pháp nuôi dạy, việc học hành, chất lượng các mối quan hệ, mức độ tiếp xúc với bạo lực và xâm hại, phân biệt đối xử, đói nghèo, khủng hoảng nhân đạo và các tình huống y tế khẩn cấp khác.

Học sinh Trường THPT Trưng Vương (Quận 1) đo thân nhiệt trước khi vào trường. (Ảnh: Hồng Giang /TTXVN)

Hành động ngay trước khi quá muộn

Báo cáo Tình hình trẻ em Thế giới năm 2021 kêu gọi các chính phủ, đối tác trong khu vực công và tư nhân cam kết, trao đổi và hành động nhằm nâng cao sức khỏe tâm thần cho tất cả trẻ em, trẻ vị thành niên và người chăm sóc, bảo vệ những người cần giúp đỡ và chăm sóc những đối tượng dễ bị tổn thương nhất.

Báo cáo này yêu cầu được thông qua việc đầu tư  khẩn cấp cho sức khỏe tâm thần của trẻ em và trẻ vị thành niên không chỉ trong ngành y tế mà còn nhiều ngành khác, nhằm hỗ trợ phương pháp tiếp cận toàn xã hội trong công tác phòng ngừa, thúc đẩy và chăm sóc. 

Sức khỏe tâm thần cũng giống như sức khỏe thể chất là một trạng thái tích cực – nó làm nền tảng cho khả năng suy nghĩ, cảm nhận, học hỏi, làm việc, xây dựng các mối quan hệ có ý nghĩa và đóng góp cho cộng đồng và thế giới

Bà Rana Flowers, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam

“Sức khỏe tâm thần cũng giống như sức khỏe thể chất là một trạng thái tích cực – nó làm nền tảng cho khả năng suy nghĩ, cảm nhận, học hỏi, làm việc, xây dựng các mối quan hệ có ý nghĩa và đóng góp cho cộng đồng và thế giới. Có những bước và cách tiếp cận cụ thể cho gia đình, nhà trường và cộng đồng nhằm thúc đẩy, bảo vệ và chăm sóc tốt hơn cho hạnh phúc của trẻ em và thanh thiếu niên…– Bà Rana Flowers, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam nói.

Bố trí máy quay tại lớp học ở Huế để học sinh tại các vùng dịch có thể tham gia học. (Ảnh: Tường Vi/TTXVN)

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, những yếu tố bảo vệ như người chăm sóc giàu tình yêu thương, môi trường nhà trường an toàn và các mối quan hệ bạn bè đồng trang lứa tích cực có thể giúp giảm thiểu nguy cơ rối loạn tâm thần ở trẻ em. Tuy nhiên, các em đang vấp phải rào cản quá lớn đó chính là sự ‘bảo vệ phản tác dụng” của các phụ huynh vì e ngại con trẻ bị bệnh tật mà giữ con trong nhà.

Không chỉ gây tác động khôn lường đối với cuộc sống của trẻ em, rối loạn tâm thần dẫn đến khuyết tật hoặc tử vong ở thanh thiếu niên còn làm thâm hụt khoản đóng góp ước tính lên tới gần 390 tỷ đô la Mỹ mỗi năm cho các nền kinh tếPhân tích của Trường Kinh tế London

Không chỉ gây tác động khôn lường đối với cuộc sống của trẻ em, rối loạn tâm thần dẫn đến khuyết tật hoặc tử vong ở thanh thiếu niên còn làm thâm hụt khoản đóng góp ước tính lên tới gần 390 tỷ đô la Mỹ mỗi năm cho các nền kinh tế

Phân tích của Trường Kinh tế London

Tại Việt Nam, những nỗ lực phòng chống dịch của chính phủ đã đưa lại những kết quả khả quan, và Việt Nam đã bắt đầu vào cuộc sống bình thường mới. Chiến dịch tiêm vaccine cho trẻ từ 12-17 tuổi chính thức triển khai từ đầu tháng 11/2021 trên toàn quốc, để dần đưa các con trở lại trường học. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, phụ huynh đang có tâm lý e dè quá mức khi nhiều phụ huynh từ chối cho các con đến trường và vẫn muốn duy trì việc học trực tuyến.

Từ thực tế này, các chuyên gia chỉ ra rằng, nhà trường, các nhà hoạch định chính sách, cũng như các phụ huynh cần phải: “Xem xét các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần và hạnh phúc của trẻ em và thanh thiếu niên, đặc biệt tập trung vào việc phân tích cách các yếu tố nguy cơ và bảo vệ tại gia đình, trường học và cộng đồng trong việc hình thành kết quả liên quan đến sức khỏe tâm thần.”

“Cần phải có những hành động ngay để bảo vệ cho thế hệ tương lai từ ngay bây giờ trước khi quá muộn. Mà điều đầu tiên cần làm, đó là đưa các em sớm trở lại trường học để các em thích ứng với trạng thái bình thường mới!”

Theo đó, các chính sách liên quan đến xử lý ca mắc ở trường, phương án cách ly các tiếp xúc cần được nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi ban hành triển khai phù hợp với yêu cầu thực tế trên tinh thần đảm bảo cao nhất sức khỏe cho trẻ, không để lây nhiễm chéo, cũng như không ảnh hưởng đến môi trường chung.

Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cần hình thành thói quen cho trẻ trong thực hiện nguyên tắc 5K, kiểm tra sức khỏe hàng ngày trước khi đến trường, nghỉ học và thông báo đến trường ngay khi có biểu hiện mắc COVID-19. Trường học đảm bảo thông thoáng, mở cửa sổ, có trang bị đầy đủ QR code, nước sát khuẩn, khẩu trang dự phòng cho trẻ…

Trường THPT Nguyễn Gia Thiều, quận Long Biên, đã bố trí trang thiết bị phù hợp để các em học sinh không tới lớp vẫn có thể học kết hợp online theo đúng thời khóa biểu. (Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN)

Nghiên cứu được Tiến sĩ Heuvel (Bệnh viện Nhi tại Canada) đưa ra cho biết: “Trong đại dịch COVID-19, trẻ phải giãn cách ở nhà không được đến trường và tiếp xúc với thiết bị điện tử nhiều hơn, đây là điều sẽ dẫn đến những nguy cơ rối loạn giao tiếp và ảnh hưởng đến tâm thần của trẻ em. Những thiết bị điện tử có thể liên quan đến khoảng 50% nguy cơ chậm nói ở lứa tuổi học nói và gây đến việc ‘đóng cửa’ giao tiếp, sản sinh trầm cảm cho lứa tuổi vị thành niên.”

Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng, khi mà đại dịch vẫn tiếp tục kéo dài, số trường hợp trẻ em và thanh thiếu niên bị rối loạn tâm thần sẽ ngày càng tăng lên. Điều này cho thấy, cần phải có những hành động ngay để bảo vệ cho thế hệ tương lai từ ngay bây giờ trước khi quá muộn. Mà điều đầu tiên  cần làm đó là đưa các em sớm trở lại trường học.

Và để làm được điều này, cần có những chính sách, hành động đúng đắn để các em có thể thích ứng với trạng thái, môi trường bình thường mới, sống chung với dịch an toàn và có sức khỏe toàn diện!

Hàn Giang/Vietnam+

Tính cách ngang tàng của phở Việt

Cái gì đã đem lại sự hấp dẫn của bát phở Việt Nam? Độ phổ biến của phở tạo nên một ký ức cộng đồng ở bất cứ nơi nào có người Việt sinh sống hay mức độ ngon lành hấp dẫn của món ăn có thể tạo nên chứng nghiện phở? Cả hai yếu tố này đều đúng, nhưng vẫn còn thiếu một thứ: tính cách ngang tàng của phở.

Phở có xuất xứ từ đâu, đó là một công án mãi mãi không có lời giải đáp thoả đáp. Phở sinh ra “trời không tỏ, đất không hay” như hầu vương Tôn Ngộ Không vậy, hội tụ đủ linh khí thì một hôm bèn xuất hiện. Cả phở và Tôn Ngộ Không đều nhận trời làm cha, đất làm mẹ và tung hoành giữa nhân gian vậy.

Sở dĩ không có câu trả lời thoả đáng cho nguồn gốc của phở cũng bởi người Việt rất khiếm khuyết trong việc ghi chép các vấn đề dân sinh trong xã hội. Chúng ta có hàng nghìn bài thơ về trăng hoa tuyết nguyệt, nhưng lại hầu như không có bất cứ văn bản ghi chép về sinh hoạt phong tục của cộng đồng, để rồi lâm tình cảnh “truyền thuyết mơ hồ” hoặc “tam sao thất bản”. Đó là một điều rất đáng tiếc.

Song, xuất thân mập mờ lại càng tôn vẻ ngang tàng hấp dẫn của phở. Sự tranh cãi về xuất xứ của phở càng miên man bất tận, bất phân thắng bại lại càng phủ thêm những màu sắc huyền thoại lên bát phở. Phở cứ tồn tại như mạnh mẽ để lan toả nguồn cảm hứng “yên sĩ phi lý thuần – inspiration” cho những người mê đắm phở.

Sự tranh cãi về xuất thân của phở càng miên man bất tận bao nhiêu thì lại càng phủ thêm màu sắc huyền thoại cho bát phở.

Chữ “yên” trong cụm khái niệm “yên sĩ phi lý thuần” được sử dụng với nghĩa khói sương. Làn khói bay giữa trời luôn tạo nên thụ cảm mỹ học rất đẹp đẽ. Mong manh đấy, vô thường đấy những kiêu hùng, ngạo nghễ làm sao. Khách anh hùng ngồi uống rượu trên lầu, mắt nhìn theo khói sóng bay dào dạt trên sông càng cảm khái cảnh trời rộng, sông dài để động hùng tâm, tráng chí.

Làn khói bay trên bát phở cũng hào hùng, lãng mạn. Làn khói là biểu hiện của tính cách vô cùng nóng bỏng của bát phở. Phở mà không nóng thì sẽ không có khói. Phở mà không nóng thì sẽ không còn tồn tại. Thế nên, phở tồn tại hay phở không tồn tại, cũng quyết chỉ bởi làn khói.

Không có gì tẻ nhạt hơn ăn một bát phở nguội ngắt giữa mùa đông cũng như không có gì tẻ nhạt hơn phải sống với những người không có hoài bão hay cá tính. Sức nóng lan truyền chính là nét ngang tàng đầu tiên của phở. Nhờ sức nóng, phở mới đánh gục và chinh phục được miệng lưỡi của phở đồ và miệng lưỡi thế gian.

Không gì tẻ nhạt hơn ăn một bát phở nguội giữa mùa Đông (Ảnh: Lê Minh Sơn/Vietnam+)

Sức nóng của nước phở khiến mọi nguyên liệu trong bát phở phát tiết hết phẩm chất của mình. Nó thử thách xem bánh phở có dai, mềm trong nước nóng hay không. Sức nóng bắt miếng thịt bò phải trở nên mềm mại, ngọt ngào chứ không thể trơ trơ như gạch ngói.

Ăn một bát phở nóng hổi từ lúc được bưng ra cho đến khi húp cạn nhẵn hớp nước cuối cùng cũng sung sướng như hội vân long của kẻ anh hùng bồi tiếp khách thuyền quyên vậy, phở hết mà tình ý còn bất tận bao la. Còn nếu bát phở đó nguội ngắt, thiếu vắng những làn khói linh hồn thì việc ăn phở lại biến thành một cuộc hành hình cảm xúc.

Nói nét ngang tàng của phở là một “yên sĩ phi lý thuần” cũng không có gì quá đáng. Rất nhiều món ăn ngon đã làm lại sự sung sướng cho người ăn nhưng có lẽ phở là một món hiếm hoi có thể truyền nguồn cảm hứng cho các phở đồ chứ không chỉ là năng lượng, dinh dưỡng và sự thoả mãn.

Nếu bát phở nguội ngắt, thiếu vắng làn khói nghi ngút thì chẳng khác gì cuộc hành hình cảm xúc.

Nguồn cảm hứng này chính là sự lâng lâng trong tâm trí, thúc đẩy hoạt động của trí tuệ và cảm xúc của con người. Một bát phở ngon chuẩn mực vào buổi sáng chính là nguồn cảm hứng cho phở đồ có cơ hội sống một ngày tươi đẹp, không lãng phí. Trái ngược lại, nó có thể là một ngày thảm họa, khởi đầu từ bát phở.

Đối diện với một bát phở ngon, các cảm xúc tích cực như hài lòng, mãn nguyện, hạnh phúc nảy sinh. Hiếm khi chúng ta thấy một khuôn mặt nhăn nhó, cáu kỉnh trước một bát phở bởi vì phở có quyền năng loại bỏ được những năng lượng xấu. Phở đồ sẽ tập trung tuyệt đối trong quá trình “hành phở” của mình: lựa chọn phở, chờ đợi phở, đối diện phở, người – phở hợp nhất.

Chỉ có phở mới khiến các phở đồ lên cơn cao hứng để lao vào trường văn trận bút bảo vệ giá trị của phở đến hơi thở cuối cùng. Phở đồ kiên trinh nhất quán với thứ phở họ cho là ngon nhất, chuẩn mực nhất và mọi thứ có thể làm băng hoại đến đức tin đó sẽ bị công kích, phản bác dữ dội.

Phở đồ kiên trinh nhất quán với thứ phở họ cho là ngon nhất (Ảnh: Lê Minh Sơn/Vietnam+)

Trong con mắt của các phở đồ cực đoan, họ có thể đồng ý với việc nhắm rượu tây với lòng lợn mắm tôm, chấm thịt chó với bột canh nhưng luôn nhìn bằng lòng trắng với những ai nấu phở cải lương với thịt dê, thịt lợn hay ăn phở không có hành mùi hoặc cùng rau xà lách, húng chó, ngổ….

Phở đã khơi nguồn cảm hứng cho những cuộc chiến “ý thực hệ phở” sâu sắc và tàn khốc, bằng miệng lưỡi hay câu chữ suốt hàng chục năm qua, và càng bùng phát dữ dội ở kỷ nguyên mạng xã hội. Hỏi rằng, có thứ đồ ăn nào có thể anh hùng lẫm liệt như phở không?

Câu trả lời là, nhìn về trước không có, nhìn về phía sau cũng chưa thấy món nào có thể phát động chiến tranh như phở. Bánh chưng và bánh giày, hai món đồ ăn xuất hiện khá sớm trong lịch sử Việt Nam, từ thời Hùng Vương thứ 6 theo huyền sử, thế nhưng bánh chưng không hề khiến người phải mích lòng người, người phải từ mặt người như phở, cho dù nó được gói ra hình thù gì, gói bằng với nguyên liệu gì, có khuôn hay không có khuôn, có nhất thiết phải ăn thì mới thành Tết hay không?

Thế nên, phở sở hữu ngôi vị độc tôn lẫm liệt, như Lionel Messi đã khiến tất cả mọi cuộc tranh cãi về sự vĩ đại trong thế giới bóng đá phải lặng tiếng. Nhưng phở không phải là một siêu anh hùng, phở vẫn ngang tàng, phóng khoáng ở ngóc ngách phố phường, trên những vỉa hè đầy gió bụi.

Phở không cần nơi sang trọng để tăng phẩm giá, mà vẫn ngon trên tay những phở đồ đứng ngồi lổm nhổm vì thiếu chỗ.

Phở không cầu nơi sang trọng để gia tăng phẩm giá của mình. Phở không bắt con người phải đặt bàn trước hàng tháng, hàng năm. Phở không tiêu tốn của con người cả mớ tiền. Phở hiện hình trong những góc quán ọp ẹp, chật chội hay trên chiếc bàn nhựa lỏng chỏng dưới gốc cây, dưới chân cột đèn. Phở vẫn rất ngon lành trên tay của những phở đồ đứng ngồi lổm nhổm vì thiếu chỗ.

Càng ở sự bình dị, phở càng phát huy được tính cách ngang tàng của mình. Phở vẫn cứ phát triển mạnh mẽ, chiếm lĩnh các con phố. Dịch bệnh COVID-19 khủng khiếp cũng không thể dập tắt được phở.

Người Hà Nội hào hứng khi hàng quán được mở trở lại sau đợt giãn cách (Nguồn: Vietnam+)

Trong giai đoạn hàng quán bị đóng cửa vì lệnh phong toả, phở đã khiến các tửu đồ dám liều lĩnh đi ăn ở những quán phở mở lậu; thức dậy thực sớm không phải để thành công mà đi ăn phở trước khi lực lượng chức năng đi tuần; sẵn sàng bê phở vào ô tô mà ăn, sẵn sàng ngồi lê trên vỉa hè mà ăn; hoặc mày mò tìm cách nấu phở tại gia, bất chấp mất hàng tiếng đồng hồ chỉ để đổi lấy vài phút thoả mãn.

Trong những hiểm cảnh đó, ngoài câu hỏi mua lương thực, thiết bị y tế ở đâu, khi nào có vaccine thì một sự quan tâm rất lớn được dành cho vấn đề: mua phở ở đâu, quán phở nào còn hoạt động? Và rồi khi các chỉ thị hết hiệu lực, lập tức xuất hiện ngày hội “Toàn dân đi ăn phở”.

Sự tồn tại của phở trong bom đạn chiến tranh, trong đại dịch COVID-19 chẳng phải là một tuyên ngôn đầy ngang tàng của phở hay sao? Chúng ta có thể tin chắc một điều rằng, cho dù bất cứ điều tồi tệ nào xảy ra, phở sẽ không bao giờ biến mất, vẫn “còn đó trơ trơ” để chờ đón các phở đồ.

Chúng ta yêu phở cũng bởi yêu cái ngạo khí của phở. Phở không chỉ cho chúng ta sự giải toả “đói ăn khát uống” mà còn cả niềm hãnh diện được xơi một bát phở ngon. Đừng nghĩ rằng, phở chỉ đơn thuần là cơm ăn nước uống bình thường, rằng phở là một món ăn đặc sắc. Nếu chỉ thế thôi, sao chúng ta, những phở đồ lại điên cuồng vì phở?

Phở đã tạo dựng được một ký ức cộng đồng đáng kể nhất trong xã hội, chí ít ở mảnh đất gắn liền với phở là Hà Nội. Những trao đổi, tranh cãi, bài viết về phở chính là văn bản ghi chép trung thực về đời sống phong tục của con người và phở ở mỗi thời kỳ. Đó chính là chất liệu để những thế hệ sau này không hoang mang, ngờ vực về quá khứ.

Phở đã tạo dựng được ký ức cộng đồng đáng kể nhất trong xã hội, chí ít là ở Hà Nội.

Nếu có một “hộp đen” về Hà Nội nhằm lưu giữ sự kết nối nghìn năm sau, phở chắc chắn phải có một chỗ đứng trang trọng, đồ sộ và nổi bật. Cộng thêm tính cách mạnh mẽ của mình, phở sẽ truyền thừa lâu hơn rất nhiều so với tuổi đời gần 100 năm của mình.

Giá trị của phở là thế. Phở đã xây dựng được dấu hiệu nhận diện ẩm thực Việt Nam ở bàn ăn quốc tế. Dấu hiệu đó dẫu còn nhỏ nhoi nhưng khiến thế giới phải biết đến phở Việt Nam. Phở cũng đã có được ngày tôn vinh của riêng mình: Ngày Phở 12/12.

Đó là một ngày để chúng ta ca ngợi công đức phở tại một đất nước ăn mỳ tôm vào tốp đầu thế giới. Phở xứng đáng với vinh dự đó, không cảm thấy nó đến quá muộn hay quá sớm. Bởi phở rất ngang tàng!

(Ảnh: Lê Minh Sơn/Vietnam+)

Điều trị bệnh nhân COVID-19 nhẹ tại nhà: Hướng đi phù hợp

Điều trị bệnh nhân COVID-19 nhẹ tại nhà: Hướng đi phù hợp

Những biến thể mới của virus SARS-CoV-2 liên tục xuất hiện khiến thế giới phải đối phó với nhiều làn sóng dịch nối tiếp nhau, đợt bùng phát trước chưa kết thúc, làn sóng tiếp theo đã ập tới, gây quá tải hệ thống y tế ở nhiều quốc gia, kể cả các nước phát triển.

Cùng với chiến dịch bao phủ vaccine và các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh, mô hình điều trị bệnh nhân COVID-19 nhẹ hoặc không triệu chứng tại nhà đang cho thấy là hướng đi phù hợp và đem lại hiệu quả khi các nước chuyển sang thích ứng an toàn, linh hoạt với dịch bệnh.

Từ thực tế đó, mô hình điều trị bệnh nhân COVID-19 (F0), chủ yếu là những người mắc bệnh ở thể nhẹ, không triệu chứng đã được áp dụng tại Mỹ, Pháp và một số nước châu Âu từ năm 2020, sau đó được nhiều quốc gia châu Á và châu Phi học hỏi.

Đây đang được xem là giải pháp hiệu quả và bền vững nhằm giảm tải gánh nặng cùng nhiều nguy cơ khác cho hệ thống y tế, đồng thời đảm bảo tất cả người mắc bệnh đều được tiếp cận chăm sóc y tế đầy đủ.

Yếu tố đầu tiên trong việc điều trị F0 tại nhà là bảo đảm an toàn. Campuchia đã triển khai mô hình điều trị bệnh nhân COVID-19 có triệu chứng nhẹ hoặc không có biểu hiện rõ rệt tại nhà từ tháng 4 năm nay, khi các ca mắc tăng nhanh mỗi ngày sau “sự cố lây nhiễm cộng đồng ngày 20/2.”

Người dân đeo khẩu trang phòng lây nhiễm COVID-19 tại Phnom Penh, Campuchia. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Mô hình này ban đầu được áp dụng chủ yếu ở thủ đô. Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra sức khỏe của bệnh nhân và đánh giá điều kiện cơ sở vật chất tại nhà riêng nhằm tránh nguy cơ lây lan sang các hộ gia đình lân cận.

Theo Quốc vụ khanh Bộ Y tế Campuchia Ngov Kang, những người được phép điều trị tại nhà phải trong tình trạng sức khỏe ổn định và đảm bảo điều kiện cách ly. Việc điều trị tại nhà cũng được thực hiện trên cơ sở tự nguyện và người bệnh không phải là người nghèo, có thể tự đảm bảo cuộc sống khi thực hiện biện pháp này.

Hiện Campuchia đã cho phép các phòng khám tư nhân có thể điều trị bệnh nhân COVID-19 có triệu chứng nhẹ tại nhà nếu các đơn vị được cấp phép tuân thủ nghiêm những quy định và hướng dẫn của Bộ Y tế.

Việc chăm sóc sức khỏe từ xa cho bệnh nhân COVID-19 điều trị tại nhà được thực hiện nhờ công nghệ. Ấn Độ áp dụng hình thức điều trị trực tuyến hoặc qua điện thoại, theo đó bệnh nhân cần mở sổ theo dõi sức khỏe điện tử, khai báo thường xuyên, chính xác thông tin diễn biến sức khỏe hằng ngày để các bác sĩ có thể chẩn đoán kịp thời và đưa ra hướng điều trị phù hợp. Trong trường hợp cần thiết, bác sỹ sẽ chỉ định các loại thuốc điều trị cụ thể.

Một điểm xét nghiệm COVID-19 tại Seoul, Hàn Quốc ngày 8/12/2021. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mô hình cho F0 điều trị tại nhà đang được thúc đẩy ở Hàn Quốc trong bối cảnh số ca mắc mới theo ngày ở nước này lần đầu tiên đã vượt 7.000 ca, khiến tình trạng thiếu giường điều trị cho bệnh nhân COVID-19 nặng trở nên cấp bách.

Các trung tâm quản lý chữa bệnh tại nhà của mỗi bệnh viện ở Hàn Quốc luôn có nhân viên, chuyên gia y tế thường trực 24/7, thực hiện tư vấn qua điện thoại, video trực tuyến và sẵn sàng điều động nhân lực tham gia cấp cứu bệnh nhân bất kỳ lúc nào

Tại Nam Phi, nhân viên y tế quản lý bệnh nhân điều trị ở nhà qua điện thoại. Bệnh nhân có nhiệm vụ báo cáo chi tiết về tình trạng sức khỏe theo đúng yêu cầu của cơ quan y tế, đồng thời thực hiện cách ly nghiêm ngặt để tránh lây lan virus ra cộng đồng. Các chuyên gia y tế thường xuyên trao đổi, cập nhật, tư vấn, hướng dẫn người bệnh tự theo dõi sức khỏe.

Người dân đeo khẩu trang phòng dịch COVID-19 tại Moskva, Nga, ngày 23/5/2021. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tại Nga, sau khi tiếp nhận thông báo về ca mắc COVID-19 trong cộng đồng, bác sỹ sẽ tới thăm khám trực tiếp để xác định bệnh nhân thuộc diện điều trị tại nhà hay phải nhập viện. Nếu điều trị tại nhà, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc và yêu cầu bệnh nhân phải nghiêm túc cách ly.

Bệnh nhân cũng phải tải về ứng dụng giám sát cách ly trên điện thoại di động và mỗi ngày đều phải khai báo vào thời điểm ứng dụng này yêu cầu. Ứng dụng này sẽ tự động không kích hoạt khi người mắc COVID-19 khỏi bệnh và hoàn tất quá trình cách ly 14 ngày sau đó.

Riêng ở thành phố Moskva còn có tổ chức tình nguyện “Chúng ta cùng nhau” thường hỗ trợ, giúp đỡ người cao tuổi, người thiểu năng, đơn thân mắc bệnh phải cách ly tại nhà.

Giới chức y tế nhiều nước cũng đã khuyến nghị người dân chuẩn bị các dụng cụ thiết bị y tế cơ bản hỗ trợ công tác điều trị tại nhà như nhiệt kế, máy đo huyết áp, cũng như trang thiết bị bảo hộ như khẩu trang, kính chắn giọt bắn, nước sát khuẩn để có thể sẵn sàng chăm sóc người nhà khi mắc bệnh. Bên cạnh đó là một số loại thuốc cơ bản như thuốc hạ sốt và vitamin giúp tăng cường sức đề kháng.

Nhân viên y tế tiêm vaccine ngừa COVID-19 cho người dân tại Rosemead, California, Mỹ, ngày 29/11/2021. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Bộ Y tế Nga đã lập một danh sách các loại thuốc cũng như hướng dẫn điều trị và công bố công khai trên các trang thông tin đại chúng để người dân có thể dễ dàng truy cập.

Giới chuyên gia cũng khuyến khích bệnh nhân bình tĩnh, duy trì tâm lý thoải mái, để có thể trở thành “bác sỹ thông thái” tại nhà cho chính mình và người thân. Sự chuẩn bị kỹ càng cả về phương tiện chữa bệnh và tinh thần là yếu tố quan trọng giúp người bệnh chủ động, tích cực tự điều trị và khỏi bệnh.

Nhằm giúp bệnh nhân bớt lo lắng khi điều trị tại nhà, Hàn Quốc lên kế hoạch mở rộng cơ sở y tế quản lý bệnh nhân điều trị tại nhà từ cấp bệnh viện đến các trung tâm y tế, bổ sung hệ thống hỗ trợ tư vấn về sức khỏe tinh thần cho bệnh nhân. Thông qua những hình thức thăm khám, tư vấn điều trị và giám sát chặt chẽ từ xa, bệnh nhân có dấu hiệu chuyển nặng như sốt cao liên tục, khó thở, tức ngực, hụt hơi… sẽ được yêu cầu nhập viện để kịp thời điều trị.

Hình ảnh từ kính hiển vi do Viện nghiên cứu bệnh truyền nhiễm và dị ứng quốc gia Mỹ cung cấp cho thấy một tế bào (màu xanh) của bệnh nhân COVID-19 bị nhiễm virus SARS-CoV-2 (màu vàng). (Nguồn: AFP/TTXVN(

Sự phối kết hợp chặt chẽ và nhịp nhàng như vậy giúp các bệnh nhân yên tâm chữa trị và tại nhiều nơi, biện pháp này đã đem lại hiệu quả. Kể từ khi Bộ Y tế Campuchia công bố bộ nguyên tắc điều trị tại nhà (SOP) vào cuối tháng 4, tính đến tháng 8, đã có hơn 1.300 bệnh nhân được điều trị theo hướng này và khoảng 268 người trong số đó đã bình phục hoàn toàn.

Tại Hàn Quốc, thống kê của một bệnh viện tại thủ đô Seoul cho thấy trong số 298 bệnh nhân COVID-19 do bệnh viện này phụ trách chữa trị tại nhà có 93% (278 ca) đã khỏi bệnh và chỉ có 6,7% (20 ca) phải di chuyển đến bệnh viện để điều trị do sau 3 ngày không thuyên giảm, với các triệu chứng chủ yếu vẫn là viêm họng, ho và sốt.

Chỉ có duy nhất 1 trường hợp lây chéo trong gia đình là giữa mẹ và con. Phương pháp này cũng đã giúp Nga giảm số bệnh nhân nhập viện, các bệnh viện chỉ phải tập trung chăm sóc cho các trường hợp nguy kịch và qua đó giảm gánh nặng cho ngành y tế trong đại dịch.

Một điểm xét nghiệm COVID-19 ở Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giới chuyên gia nhận định dịch bệnh COVID-19 vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt khi mà biến thể mới vẫn liên tục xuất hiện. Mới đây nhất là biến thể Omicron đã lây lan ra gần 60 quốc gia trên toàn cầu. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo số bệnh nhân cần nhập viện vì biến thể này có thể gia tăng. Do đó, việc áp dụng mô hình điều trị tại nhà đối với những bệnh nhân thể nhẹ ngày càng cho thấy hiệu quả.

Ông Dedi Gilad, Giám đốc điều hành và là người đồng sáng lập công ty công nghệ điều trị từ xa Tyto Care (Israel) đánh giá mô hình này không chỉ góp phần giảm bớt sự căng thẳng của hệ thống y tế, mà còn giúp giảm rủi ro cho các bệnh nhân khác, cũng như bảo vệ đội ngũ y tế, nhân viên tuyến đầu khỏi nguy cơ lây nhiễm cao vì luôn trong tình trạng quá tải.

Một điểm tiêm vaccine ngừa COVID-19 lưu động tại New York, Mỹ, ngày 7/12/2021. (Ảnh: THX/TTXVN)

Người bệnh không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ được chăm sóc sức khỏe tại nhà tạo sự thoải mái về tâm lý, có thể sớm bình phục. Nguồn lực và điều kiện chăm sóc chuyên môn tốt nhất của nhân viên y tế tại tại các bệnh viện được tập trung cho những người mắc bệnh nặng, nguy kịch, qua đó có thể giảm tối đa tỷ lệ tử vong.

Như đánh giá của ông Park Hyang, quan chức cấp cao của Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc, thành công của kế hoạch “Sống chung với COVID-19” mà Hàn Quốc đang triển khai phụ thuộc vào chương trình điều trị tại nhà.

Cùng với chiến dịch bao phủ vaccine và các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh, mô hình điều trị bệnh nhân COVID-19 nhẹ hoặc không triệu chứng tại nhà đang cho thấy là hướng đi phù hợp và đem lại hiệu quả khi các nước chuyển sang thích ứng an toàn, linh hoạt với dịch bệnh./.

Người dân đeo khẩu trang phòng dịch COVID-19 tại London, Anh, ngày 25/11/2021. (Ảnh: THX/TTXVN)

Việt Nam đạt nhiều thành tựu về đảm bảo quyền con người

Việt Nam đạt nhiều thành tựu

đảm bảo quyền con người

Trong mọi giai đoạn lịch sử, Việt Nam luôn nhất quán mục tiêu, chính sách tất cả vì con người. Đảng và Nhà nước Việt Nam đã không ngừng nỗ lực để người dân được thụ hưởng đầy đủ nhất các quyền con người, quyền cơ bản của công dân.

Việt Nam đã không ngừng nỗ lực để xây dựng một nhà nước của dân, do dân và vì dân, mà trước hết là xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải thiện, nâng cao hệ thống pháp luật về quyền con người.

Đồng thời, Việt Nam coi trọng thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nhân quyền trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng và hiểu biết giữa các quốc gia. Những tiến bộ và đóng góp quốc tế của Việt Nam đã được các nước ASEAN ghi nhận, đề cử Việt Nam đại diện ứng cử thành viên Hội đồng nhân quyền nhiệm kỳ 2023-2025.

Quyền con người gắn liền với quyền của dân tộc

Ngay trong Tuyên ngôn độc lập năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu đậm các quyền cơ bản của con người; gắn quyền con người với quyền của dân tộc: “các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng; dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.”

Huyện Con Cuông (Nghệ An) có hơn 70% là đồng bào dân tộc thiểu số. Những năm qua, phong trào xây dựng khu dân cư văn hóa, thực hiện các chương trình an sinh xã hội đã phát triển sâu rộng tại các bản làng, đạt hiệu quả thiết thực (2012). (Ảnh: Nguyễn Thủy/TTXVN)

Những nỗ lực đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất tổ quốc trong nhiều thập kỷ của Việt Nam không nằm ngoài mục đích bảo đảm cho mọi người dân Việt Nam được thụ hưởng đầy đủ nhất quyền con người, trong đó có quyền được sống trong hòa bình, độc lập, tự do và quyền được quyết định vận mệnh, con đường phát triển của mình.

Vươn lên từ các cuộc chiến tranh, Việt Nam đã không ngừng nỗ lực để xây dựng một nhà nước của dân, do dân và vì dân, mà trước hết là xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải thiện, nâng cao hệ thống pháp luật về quyền con người.

Việc thông qua Hiến pháp 2013 với một chương riêng về “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân” và sau đó là hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật khác liên quan đến quyền con người, là những nỗ lực hết sức có ý nghĩa, tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho việc bảo đảm trên thực tế quyền con người, quyền công dân.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp gỡ các đại biểu tại buổi họp mặt các đại biểu tiêu biểu dân tộc Khmer nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây 2019. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Cùng với những bước tiến đó là việc không ngừng phấn đấu hoàn thiện thể chế và tạo dựng cơ sở vật chất để bảo đảm tốt hơn quyền con người. Mọi chiến lược, chương trình, dự án phát triển kinh tế-xã hội đều được xây dựng trên cơ sở lấy người dân làm trung tâm, hướng về người dân và phục vụ người dân.

Nhiều kết quả tích cực trong việc bảo đảm quyền con người

Sau nhiều nỗ lực, Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong việc bảo đảm quyền con người, từ quyền về dân sự, chính trị đến quyền về kinh tế, văn hóa, xã hội và quyền của các nhóm dễ bị tổn thương.

Quốc hội Việt Nam đã sửa đổi và ban hành mới nhiều văn bản luật, trong đó có những bộ luật liên quan đến đảm bảo quyền con người, như Luật Báo chí; Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo; Luật Tiếp cận thông tin; Luật An ninh mạng…

Đồng bào các dân tộc ít người luôn được bảo đảm quyền công dân, được Nhà nước quan tâm chăm lo, đầu tư phát triển, để vừa giữ gìn bản sắc văn hóa riêng, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển chung trên cả nước. Trong ảnh: Sinh hoạt Câu lạc bộ Người cao tuổi lồng ghép công tác dân số kế hoạch hóa gia đình ở xã miền núi Châu Phong, huyện Quỳ Châu, Nghệ An. (Ảnh: Bích Huệ/TTXVN)

Bằng việc tham gia đóng góp ý kiến vào quá trình xây dựng luật pháp, nhân dân đã thực hiện các quyền tự do, dân chủ của mình; và các văn bản pháp luật quan trọng đều thể hiện được ý chí, lợi ích và nguyện vọng của nhân dân.

Quyền làm chủ của người dân Việt Nam được thể hiện rõ ở: quyền bầu cử và ứng cử; quyền tự do ngôn luận, báo chí; quyền tự do tôn giáo… Nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân và thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội trong điều kiện cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, Nhà nước ta đã thành lập Ủy ban quốc gia, đẩy nhanh tiến độ xây dựng “Chính phủ điện tử;” Cổng thông tin điện tử của các cơ quan Nhà nước, nhằm cung cấp dịch vụ công trực tuyến để cán bộ, cơ quan, tổ chức đối thoại trực tiếp với nhân dân, nâng cao hiệu quả tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp.

Cùng với đó, trong những năm qua Nhà nước Việt Nam đã thực hiện thắng lợi nhiều chương trình phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm ngày càng tốt hơn các quyền con người trong các lĩnh vực này.

Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong việc bảo đảm quyền con người, từ quyền về dân sự, chính trị đến quyền về kinh tế, văn hóa, xã hội và quyền của các nhóm dễ bị tổn thương.

Tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2016-2019 đạt khá cao, bình quân 6,8%/năm. Năm 2020, mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh, nhưng tăng trưởng cả năm vẫn đạt 2,91%; là một trong những quốc gia tăng trưởng cao nhất trong khu vực và trên thế giới.

Một trong những thành tựu nổi bật nhất của Việt Nam bảo đảm quyền con người là đạt được những tiến bộ vượt bậc về xóa đói giảm nghèo, phát triển con người và chất lượng cuộc sống.

Tính đến cuối năm 2020 tỷ lệ hộ nghèo còn 2,75% (theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020). Việt Nam là quốc gia đạt được kết quả ấn tượng trong việc thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ về giảm nghèo, được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe cho người dân ngày càng được nâng cao. Đến nay 63 tỉnh, thành phố đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi và phổ cập giáo dục tiểu học.

Ngoài sự phát triển các dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe trực tiếp, Việt Nam còn thi hành nhiều biện pháp nhằm nâng cao sức khỏe của người dân, ngăn ngừa bệnh tật từ xa như chương trình cung cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn. Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nước sạch tăng lên qua các năm.

Bảo hiểm y tế được phát triển, mở rộng. Số lượng người tham gia bảo hiểm y tế đã tăng từ 3,8 triệu (chiếm 5,4% dân số) năm 1993 lên gần 88 triệu người (gần 91% dân số) năm 2020.

Trên lĩnh vực văn hóa, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được đẩy mạnh; Chính phủ đã ban hành Nghị định mới về công nhận các danh hiệu văn hóa; Việt Nam có nhiều di sản được UNESCO công nhận là di sản văn hóa của nhân loại…

Nói đến thành tựu bảo đảm quyền con người không thể không nói tới những nỗ lực của Nhà nước Việt Nam trong chăm sóc, bảo đảm quyền của nhóm xã hội dễ bị tổn thương, bao gồm phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật.

Trong số đó, trẻ em ngày càng được chăm sóc và bảo vệ tốt hơn để phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần; tỷ lệ nữ giới được giáo dục ở mọi cấp tăng cao. Các chính sách đổi mới của Việt Nam đã tạo cơ hội cho phụ nữ tham gia ngày càng nhiều vào các hoạt động kinh tế-xã hội của đất nước. Lao động nữ được quan tâm nhiều hơn trong thời kỳ thai sản và tuổi nghỉ hưu. Người khuyết tật được quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để được học văn hóa, được ưu tiên bố trí việc làm…

Những thành tựu Việt Nam đạt được trong đại dịch COVID-19 cũng chính là những thành tựu bảo vệ và thúc đẩy quyền con người đáng ghi nhận. Trong ảnh: Nhân viên y tế Bệnh viện Bạch Mai tiêm vaccine cho người trên 65 tuổi trên địa bàn quận Hai Bà Trưng (Hà Nội). (Ảnh: Trần Việt/TTXVN)

Mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau” là xuyên suốt, nhất quán, được Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị thực hiện triệt để, hiệu quả ngay từ khi đại dịch COVID-19 xuất hiện. Hơn thế, Đảng, Nhà nước ta luôn xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, “lấy người dân là trung tâm phục vụ, là chủ thể phòng, chống dịch”, “chiến thắng dịch bệnh là chiến thắng của nhân dân.”

Không chỉ trong thiên tai, thảm họa, dịch bệnh mà bất luận trong hoàn cảnh nào, người dân luôn được cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng bảo vệ, bảo đảm cả về tính mạng, tài sản và điều kiện sống.

Đóng góp vào những giá trị chung, tích cực và tiến bộ của nhân loại về quyền con người

Đến nay, Việt Nam đã tham gia hầu hết các công ước của Liên hợp quốc về quyền con người, như: “Công ước quốc tế về xóa bỏ các hình thức phân biệt chủng tộc;” “Công ước quốc tế về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ;” “Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, văn hóa và xã hội;” “Công ước quốc tế về các quyền dân sự chính trị;” “Công ước về quyền trẻ em;”  “Công ước về quyền của người khuyết tật”…

Những thành tựu Việt Nam đạt được trong đại dịch COVID-19 cũng chính là những thành tựu bảo vệ và thúc đẩy quyền con người đáng ghi nhận. Trong ảnh: Phường Nguyễn Trãi, quận Hà Đông (Hà Nội) tổ chức chi trả cho 383 đối tượng chính sách, bảo trợ xã hội và cận nghèo theo Nghị quyết 15/NQ – HĐND về chính sách hỗ trợ người khó khăn do dịch COVID-19. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Việt Nam cũng luôn nỗ lực đóng góp tích cực vào những giá trị chung, tích cực và tiến bộ của nhân loại về quyền con người thông qua việc tham gia tích cực vào các diễn đàn liên quan đến quyền con người của Liên hợp quốc, ASEAN và các cơ chế khác.

Tại các diễn đàn này, Việt Nam đã chủ động đưa ra và được cộng đồng quốc tế hoan nghênh các sáng kiến về quyền con người, đặc biệt về nội dung liên quan đến bảo đảm quyền phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật, những người chịu tác động của biến đổi khí hậu…

Những thành tựu của công cuộc đổi mới, phát triển đất nước cùng những tiến bộ không ngừng trong sự nghiệp bảo đảm và thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Việt Nam từng được bầu là thành viên Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc, nhiệm kỳ 2014-2016. Năm 2016 và 2018, Việt Nam đã chủ trì giới thiệu và được Hội đồng nhân quyền thông qua 2 nghị quyết về tác động của biến đổi khí hậu đối với quyền trẻ em và đối với quyền phụ nữ.

Việt Nam cũng tích cực tham gia đối thoại về quyền con người với nhiều quốc gia, như Mỹ, Australia, Thụy Sỹ và EU, nhằm nâng cao hơn sự hưởng thụ quyền của người dân ở mỗi quốc gia…

Không chỉ là một trong những nước đã thực hiện thành công trước thời hạn nhiều Mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ của Liên hợp quốc, Việt Nam hiện còn được biết đến là quốc gia trong thực hiện mục tiêu phát triển bao trùm, không ai bị ở lại phía sau của Liên hợp quốc.

Những thành tựu của công cuộc đổi mới, phát triển đất nước cùng những tiến bộ không ngừng trong sự nghiệp bảo đảm và thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Với mong muốn đóng góp nhiều và hiệu quả hơn nữa vào các nỗ lực chung của thế giới nhằm thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, Việt Nam đã ứng cử làm thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023-2025. Trong lần ứng cử này, Việt Nam vinh dự được các nước ASEAN đồng thuận đề cử là ứng cử viên của ASEAN./.

Trẻ em trao đổi, thảo luận và trình bày nội dung vấn đề được giao tại tổ tại Diễn đàn Trẻ em quốc gia lần thứ 5 – năm 2017 với chủ đề “Trẻ em với vấn đề phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em.” (Ảnh: Anh Tuấn/TTXVN)

Khám phá kiến trúc 13 cửa thành của Kinh đô Huế

Khám phá kiến trúc 13 cửa thành của kinh đô Huế

Huế là nơi bảo lưu nhiều dạng hình cổng ngõ mang đặc trưng riêng, trong đó có cổng thành, cổng cung điện, cổng lăng tẩm, phủ đệ, đình chùa, công trình công cộng. Tùy thuộc vào công năng của mỗi công trình mà cổng ngõ được thiết kế, xây dựng một cách phù hợp cả về kiến trúc, thẩm mỹ lẫn quy mô công trình.

Kinh thành Huế được xây dựng từ đầu thế kỷ XIX (dưới thời vua Gia Long và Minh Mạng), tọa lạc ở phía Bắc sông Hương, mặt quay về hướng Nam.

Kinh thành Huế với 13 cửa ra vào đều có tên chữ Hán khắc ở mặt trước và sau cửa. Đây là tên chính thức của Nhà Nguyễn đặt. Còn người dân thì vẫn hay gọi tên theo thói quen liên hệ tới một cái gì đó cho dễ nhớ.

Kinh thành Huế là sự kết hợp độc đáo giữa những nguyên tắc kiến trúc truyền thống Việt Nam, tư tưởng triết lý phương Đông với thuyết âm dương ngũ hành cùng những đặc điểm mang ảnh hưởng kiến trúc quân sự phương Tây kiểu Vauban.

Sau khi lên ngôi hoàng đế vào năm 1802, vua Gia Long bắt tay vào quá trình xây dựng đất nước. Và một việc vô cùng quan trọng đối với mỗi triều đại là xây dựng kinh đô, nơi bảo vệ quyền lực của vương triều. Từ năm 1803, vua Gia Long đã bắt đầu quá trình quy hoạch, thiết kế kinh thành Huế. Đến năm 1805 thì công cuộc xây dựng toàn bộ kinh thành được triển khai.

Trải qua những năm tháng thăng trầm của lịch sử, 10 cửa thành chính vẫn sừng sững như một mảnh ghép hoàn hảo giữa quá khứ với hiện tại, tôn thêm vẻ đẹp cổ kính cho mảnh đất Thần Kinh. (Ảnh: Đỗ Trưởng/TTXVN)

Về tổng thể kinh thành Huế gồm có 3 vòng thành. Mỗi vòng thành đều có chức năng riêng, tất cả đều hướng về phía Nam (lệch Đông).

Tên gọi của 3 vòng thành ấy theo thứ tự ngoài lớn vào phía trong nhỏ. Kinh thành: vòng ngoài cùng gồm 13 cửa ra vào (11 cửa đường bộ và 2 cửa đường thủy). Hoàng thành: vòng thành giữa gồm 4 cửa ra vào. Tử cấm thành: vòng thành trong cùng. Lúc mới xây dựng thì chỉ có 7 cửa. Về sau trổ thêm 4 cửa.

Kinh thành Huế với 13 cửa ra vào đều có tên chữ Hán khắc ở mặt trước và sau cửa. Đây là tên chính thức của Nhà Nguyễn đặt. Còn người dân thì vẫn hay gọi tên theo thói quen liên hệ tới một cái gì đó cho dễ nhớ.

Tên gọi 11 cửa đường bộ

Đối với cửa đường bộ, 2 cửa Chánh Tây và Trấn Bình Môn là tên gọi chính thức do triều Nguyễn đặt, còn 9 cửa còn lại có tên gọi theo dân gian.

Mặt thành hướng Nam gồm 4 cửa, trong đó 2 cửa sát kỳ đài gọi là Nam Vương Môn, 2 cửa này chỉ dành cho hoàng gia đi. Tên dân gian là Cửa Ngăn và Cửa Sập

1. Cửa Ngăn

Cửa Ngăn còn gọi là Thể Nhân Môn, dành cho vua và hoàng gia ra vào, mỗi lần vua và hoàng gia ra vào kinh thành thì triều đình cho lính ra ngăn con đường trước mặt kinh thành, không cho ai đi qua lại nên gọi là Cửa Ngăn.

Thể Nhân Môn – Cửa Ngăn (mặt phía trong kinh thành). (Nguồn: dulichhue.com.vn)

Thể Nhân Môn nằm phía Nam, bên trái Kỳ Đài của Kinh Thành, lưu thông một chiều từ đường 23/8 ra đường Lê Duẩn. Phần vòm cửa được xây dựng năm 1809 dưới thời vua Gia Long, vọng lâu bên trên được xây dựng vào năm 1829 dưới thời vua Minh Mạng. Lúc đầu có tên là Thể Nguyên, sau khi xây vọng lâu thì cải thành Thể Nhân. Nhân dân quen gọi là cửa Ngăn Dưới để phân biệt với cửa thành Quảng Đức là cửa Ngăn Trên.

2. Cửa Sập

Còn gọi là cửa Quảng Đức, cửa này bị sập năm 1953 do lụt. Trước 1945, cửa này cũng dành cho vua và hoàng gia đi nên còn cửa Ngăn ( cửa ngăn Trên, còn cửa Ngăn hiện này thì gọi là cửa Ngăn dưới). Năm 1998, cửa Sập được trùng tu.

Hiện tại thì đa phần người dân dùng từ cửa Quảng Đức, tên cửa Sập chỉ vài người lớn tuổi dùng, đặc biệt là người ở gần khu vực cửa Sập.

Phía bên phải di tích Kỳ Đài là Cửa Quảng Đức nằm ở mặt Nam của Kinh Thành, chỉ lưu thông một chiều từ hướng đường Lê Duẩn vào đường 23/8. Phần cửa vòm được xây dựng vào năm 1809, dưới thời vua Gia Long, vọng lâu được xây dựng vào năm 1829, thời Minh Mạng. Trận lụt năm 1953, đã quét sập đổ hoàn toàn bộ phận vòm cửa và vọng lâu, vì thế dân chúng vẫn quen gọi là cửa Sập. Trong chiến sự năm 1968, cửa bị phá hoại nặng nề, và cấm không cho ra vào. Năm 1998, cửa được phục chế lại.

9 cửa còn lại (mỗi phía thành có 2 cửa) với tên chữ ứng với vị trí của nó. Và đồng thời cũng có tên gọi dân gian

Phía Nam

3. Cửa Nhà Đồ

Còn gọi là cửa Chánh Nam-Đường Nguyễn Trãi, thời vua Gia Long có 1 kho chứa binh khí, có thợ làm đồ dùng cho nhà vua gọi là Đồ Gia, dịch sang tiếng Việt là Nhà Đồ. Cửa Chánh Nam nằm gần Nhà Đồ nên dân gian gọi là Cửa Nhà Đồ. Tên gọi này đến nay vẫn còn dùng.

Cửa Nhà Đồ là một trong những cửa thành đẹp nhất ở Huế. (Ảnh: Đỗ Trưởng/TTXVN)

Bên trái cửa Quảng Đức là cửa Chánh Nam Môn nằm ở phía Nam Kinh Thành, cuối đường Nguyễn Trãi, dân gian vẫn gọi là cửa Nhà Đồ. Cửa này nay chỉ cho phép lưu thông một chiều từ đường Nguyễn Trãi ra đường Lê Duẩn.

Phần cửa vòm được xây dựng năm 1809, dưới thời vua Gia Long, vọng lầu bên trên được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 10, tức năm 1829. Lúc đầu, phía bên ngoài cửa có cục Tượng Ty, hay còn gọi là Đồ Gia, là kho chứa vật dụng, binh khí, dịch nôm na hai chữ Đồ Gia là Nhà Đồ, vì thế cửa Chánh Nam còn có tên gọi là cửa Nhà Đồ. Trận lũ năm 1953, đã làm sập phần vòm và vọng lâu bên trên cửa Nhà Đồ.

Còn gọi là cửa Đông Nam-Đường Đinh Tiên Hoàng, cửa này nằm gần viện Thượng Tứ (Trường Tiểu học Trần Quốc Toản bây giờ) chuyên môn trông coi việc nuôi ngựa để kéo xe cho vua.

Bên phải cửa Ngăn là cửa Cửa Thượng Tứ có tên chữ là Đông Nam Môn, nằm ở góc Đông Nam Kinh Thành, nay chỉ lưu thông một chiều từ đường Trần Hưng Đạo đi vào đường Đinh Tiên Hoàng, bên ngoài là phường Phú Hoà, bên trong là phường Thuận Thành, thành phố Huế.

4. Cửa Thượng Tứ

Phần cửa vòm được xây dựng vào năm 1809 dưới thời vua Gia Long, vọng lầu được xây dựng vào năm 1829, thời vua Minh Mạng. Sở dĩ cửa có tên gọi là Thượng Tứ ngày xưa, ở gần bên trong cửa thành này (khoảng vị trí trường Trần Quốc Toản hiện nay), triều đình đã thiết lập một cơ quan tên là Viện Thượng Tứ, chuyên trông coi việc nuôi ngựa để kéo xe cho vua.

Phía bắc

5. Cửa Hậu

Còn gọi là cửa Chánh Bắc-Đường Đinh Tiên Hoàng nối dài, vì tọa lạc ở mặt sau của Kinh thành Huế. Chánh Bắc Môn tục gọi là Cửa Hậu, vì nó tọa lạc tại mặt sau của Kinh Thành. Cửa Hậu nằm cuối đường Đinh Tiên Hoàng, nhìn ra đường Tăng Bạt Hổ. Phần cửa vòm được xây dựng năm 1809 dưới thời Gia Long. Vọng lầu được xây dựng vào năm 1831 dưới thời vua Minh Mạng.

Cửa Hậu hay còn gọi là cửa Chánh Bắc. (Nguồn: dulichhue.com.vn)

Sau khi thực dân Pháp chiếm kinh thành Huế (1885), cửa Chánh Bắc (Mang Cá lớn) và cửa Trài (Mang Cá nhỏ) bị đóng kín để lập đồn Mang Cá. Do hậu quả của chiến tranh và thiên tai cửa đã bị hư hại, nên suốt 116 năm hai cửa này vẫn chưa được khai thông. Ngày 21/5/2004. sau 4 tháng thi công, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã chính thức làm lễ khánh thành, khai thông cửa Chánh Bắc trở lại.

6. Cửa An Hòa

Còn gọi là cửa Tây Bắc- Đường Nguyễn Trãi vì mặt trước có làng An Hòa và chợ An Hòa. Cửa An Hoà có tên khác là Tây Bắc Môn, cửa nằm ở góc Tây Bắc của Kinh Thành, nối từ đường Nguyễn Trãi ra thẳng đường Tăng Bạt Hổ. Phần vòm cửa được xây dựng năm 1809, dưới thời vua Gia Long, vọng lâu được xây dựng vào năm 1831, thời vua Minh Mạng. Người dân Huế gọi là cửa An Hòa vì trước mặt cửa thành này là làng An Hòa và chợ An Hòa.

Phía Đông

7. Cửa Đông Ba

Còn gọi là cửa Chánh Đông-Đường Mai Thúc Loan, cửa này liên quan đến chợ Đông Ba. Thời xưa tại đây có chợ tên là Quy Giả, sau này đổi tên thành chợ Đông Hoa. Về sau vì phạm úy chữ HOA nên tên chợ được đổi thành Chợ Đông Gia, nhưng vì chữ GIA khó đọc nên người dân đọc thành Đông Ba. Sau này chợ được dời ra vị trí hiện tại như bây giờ.

Cửa Đông Ba còn gọi là cửa Chính Đông. Nguồn: dulichhue.com.vn)

Cửa Đông Ba có tên chữ là Chánh Đông Môn, tức cửa nằm ở phía Đông Kinh Thành, cuối đường Mai Thúc Loan, thành phố Huế. Địa danh này phát xuất từ tên của pháo đài Đông Hoa có từ thời Gia Long. Đến đầu thời Thiệu Trị, vì triều đình kiêng dùng tên húy của mẹ nhà vua là bà Hồ Thị Hoa, cho nên đổi tên thành Đông Gia. Nhưng nhân dân quen gọi là Đông Ba.

Phần cửa vòm được xây dựng từ năm 1809, dưới thời vua Gia Long, vọng lầu được xây dựng năm 1824 dưới thời Minh Mạng. Ngày 5/7/1885, nơi đây đã diễn ra trận giao tranh ác liệt giữa quân Pháp và quân triều đình do Tôn Thất Thuyết chỉ huy. Trong chiến sự năm 1968, bom đạn đã đánh sập phần vọng lầu làm hư hại nặng nề cửa chính Đông Ba.

8. Cửa Kẻ Trài

Còn gọi là cửa Đông Bắc- Đường Kẻ Trài, phía trước cửa này bên kia sông đào Đông Ba có xóm mang tên Kẻ Trài, hiện cửa này dẫn vào khu quân đội

Cửa này thì nhiều người ở Huế không biết, đặc biệt là người trẻ. Lý do chính là không mấy người được đi qua cổng này.

Cửa Kẻ Trài còn gọi là cửa Đông Bắc. (Nguồn: dulichhue.com.vn)

Đông Bắc Môn có tên gọi dân gian là cửa Kẻ Trài, nằm ở góc Đông Bắc của Kinh Thành, bên bờ Tây của sông Đông Ba. Phần vòm cửa được xây dựng vào năm 1809, dưới thời Gia Long, vọng lầu được xây dựng vào năm 1824, dưới thời vua Minh Mạng. Ngày xưa, Kẻ Trài là tên một xóm ở phía trước cửa thành, nơi đây có chợ Mới, có Hàng Bè, có phố Đông Hội, thương nhân Bắc kỳ đưa hàng hóa vào buôn bán, họ làm lều quán lúp xúp, thành những dãy nhà trài hai bên bờ sông, dân bản địa thường gọi là Kẻ Trài, từ đó cửa Đông Bắc cũng có tên là Kẻ Trài.

Phía Tây

9. Cửa Chánh Tây

Nằm ở Đường Thái Phiên: Vẫn gọi theo tên đúng của nó là Cửa Chánh Tây. Cửa Chánh Tây nằm ở phía Tây Kinh Thành, trên đường Thái Phiên, thành phố Huế. Phần cửa vòm được xây dựng vào năm 1809, dưới thời vua Gia Long, vọng lầu bên trên được xây dựng năm 1829, dưới thời vua Minh Mạng.

Cửa Chánh Tây. (Nguồn: dulichhue.com.vn)

Trong chiến sự năm 1968, nơi đây từng là cửa ngõ giao tranh ác liệt, cửa bị tàn phá hoàn toàn phần vọng lầu phía trên, sau đó bị cấm đi lại. Nay cửa đã được tu sửa.

10. Cửa Hữu

Còn gọi là cửa Tây Nam-Đường Yết Kêu, vì nằm bên phải (hữu) của Kinh thành. Cửa Hữu, có tên chữ là Tây Nam Môn, nằm ở phía Tây Nam của Kinh Thành, ở đầu đường Yết Kiêu.

Phần cửa vòm, được xây dựng vào năm 1809, dưới thời vua Gia Long, vọng lâu được xây dựng năm 1829 thời Minh Mạng. Đêm mồng 5/7/1885, vua Hàm Nghi đã xuất bôn từ cửa này ra khỏi Kinh Thành, để ban hịch Cần Vương. Chiến sự năm 1968, đã làm sập vọng lâu và vòm cửa.

11. Trấn Bình Môn

Đây là cửa từ Kinh Thành ra Trấn Bình Đài, một thành phụ nằm ở gốc Đông Bắc Kinh Thành. Người dân hay gọi là Mang Cá nhỏ. Để tới được cửa này thì đi vào đường Mang Cá Nhỏ, chạy hết đường sau đó chạy theo đường mòn bên tay trái là thấy.

Trấn Bình môn thuộc vòng tường thành của Kinh thành không phải là cửa thông ra ngoài thành mà là thông đến Trấn Bình đài là pháo đài phòng thủ của Kinh thành. Cửa này đươc trổ ra ở giữa đoạn thành nối hai pháo đài Bắc Định và Đông Bình (của Kinh thành) lại với nhau.

Trấn Bình Môn. (Nguồn: dulichhue.com.vn)

Ngay trước mặt cửa là một chiếc cầu xây bằng đá và gạch bắc qua hào, dùng để nối liền mạch giao thông giữa hai địa phận của thành chính và thành phụ.

Tên gọi 2 cửa đường thủy

Ngoài ra để ra vào kinh thành Huế thì còn 2 cửa ở hai đầu sông Ngự Hà ở phía Đông và Tây.

12. Đông Thành Thủy Quan

Cây cầu cổ đầu tiên trên sông Ngự Hà là cầu Lương Y, còn gọi là cống Đông Thành Thủy Quan. Cầu nằm trên đường Xuân 68, trục đường chạy dọc theo mặt Đông của Kinh thành Huế.

13. Tây Thành Thủy Quan

Còn gọi là cống Thủy Quan, Tây thành Thủy Quan là cửa đường thủy thông giữa sông Ngự Hà trong kinh thành với sông đào Kẻ Vạn khu vực Kim Long. Phía bên ngoài thành là cầu Thủy Quan nằm trên đường Lê Duẫn (QL1A đi qua Thành phố).

Cả hai cửa đường thủy này cũng một phần mang chức năng phòng thủ như các cửa khác. Đặc biệt, nếu như các họng súng được đặt trên khoảng hở bờ thành ở Tây Thành Thủy Quan, thì ở Đông Thành có những lỗ tròn trên giữa thành cầu để dễ dàng trong việc đặt các họng súng đó. Tuy nhiên hiện tại thì tại 2 đầu cửa này đều có đập chắn ngang, nên thuyền qua lại cũng khó khăn.

(Nguồn: dulichhue.com.vn)

Vòng quanh một chuyến đến các cửa Kinh thành Huế, du khách càng thấy rõ sự bề thế và kiên cố của các cửa lối của Kinh thành Huế, những công trình được xem như pháo đài phòng thủ của Đại Nội Huế.

Và cũng nhờ từ những cái tên gọi dân gian nhớ nhớ thương thương đó, làm cho ta gần gũi hơn với những lối ra ngõ vào chúng ta vẫn hằng ngày đón đưa.

Nếu một lần đến Huế thì du khách không thể bỏ qua địa danh Kinh thành Huế./.

Đông thành Thủy Quan-Cầu Lương Y nhìn từ Cầu Ngự Hà (Cầu Kho).

Đại dịch COVID-19: Tác nhân thúc đẩy thay đổi thói quen giao dịch ngân hàng

Sự bùng phát của dịch COVID-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Song nếu nhìn ở một khía cạnh khác thì dịch COVID-19 được xem như một đòn bẩy kích thích tiến trình chuyển đổi số trong hệ thống ngân hàng, trong đó thói quen giao dịch “offline” sang “online” đã được định hình ngày một rõ rệt hơn.

Vì vậy, một số ngân hàng thương mại tiếp tục đầu tư để phát triển dịch vụ ngân hàng theo xu thế này nhằm đảm bảo khách hàng có thể giao dịch thường xuyên, không bị ngắt quãng.

Trong bối cảnh dịch bệnh lây lan, việc hạn chế tiếp xúc đã trở thành điều kiện góp phần thay đổi góc nhìn, sự lựa chọn của nhiều người dân đến với thói quen mua sắm online, thanh toán điện tử.

Là người đi thuê trọ, công việc lại bận thường xuyên về muộn nên chị Minh Thanh thường ăn uống ở các hàng quán bên ngoài cho tiện lợi. Thế nhưng, từ lúc dịch COVID-19 bùng phát, chị Minh Thanh đã quyết định đặt đồ ăn, thức uống qua các ứng dụng mua hàng trực tuyến.

“Tất cả đều dùng điện thoại từ việc đặt hàng, thanh toán nên tôi ít sử dụng đến tiền mặt. Ngoài ra, tiền thuê nhà trọ tôi cũng thực hiện chuyển khoản cho chủ nhà qua các ứng dụng ngân hàng điện tử để hạn chế tối đa rủi ro lây nhiễm virus từ tiền mặt và người khác,” chị Minh Thanh cho hay.

Cũng là một tín đồ mua sắm trên mạng, anh Nguyễn Văn Hùng (Xuân La-Hà Nội) chia sẻ từ lâu gia đình anh hạn chế tiền mặt mua hàng, ngay dưới chung cư nhà anh có siêu thị Vinmart+ nên hai vợ chồng chỉ thanh toán bằng thẻ. Còn những mặt hàng khác thì được đặt mua online trên các trang như Tiki, Shopee và được trả qua tài khoản ngân hàng.

“Tôi thấy mua trên mạng vừa tiện lợi không mất thời gian đi lại vừa được khuyến mại nhiều, có những mặt hàng được giảm giá đến hơn 30% so với bán ở bên ngoài. Mặt hàng nào không ưng mình có thể đổi lại. Gia đình tôi kiên quyết không dùng tiền mặt để thanh toán nữa trừ trường hợp bất khả kháng,” anh Hùng cho biết. 

Theo số liệu khảo sát của Visa, ngân hàng số đang nhận được sự ủng hộ đông đảo từ người tiêu dùng Việt Nam với 77% và có tới 31% người tiêu dùng sử dụng các dịch vụ này. Động lực thúc đẩy việc áp dụng các hình thức này xuất phát từ sự tiện lợi, người tiêu dùng có thể thực hiện giao dịch bất kỳ lúc nào mà không cần phải đến ngân hàng. Trong đó, dịch vụ thanh toán hóa đơn được người tiêu dùng Việt Nam ưa thích nhất (72%) và tiếp đến là chuyển tiền cho gia đình, bạn bè (67%).

Bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa tại Việt Nam và Lào chia sẻ: “Khảo sát đã chỉ ra người dùng Việt Nam ngày càng sẵn sàng đặt niềm tin vào các dịch vụ thanh toán mới do doanh nghiệp có tên tuổi mà họ tin tưởng cung cấp. Ngoài sự an toàn và bảo mật mà các phương thức thanh toán này mang lại, chúng cũng được đánh giá cao vì khả năng tăng cường kiểm soát và giám sát tài chính cá nhân.”

Cũng theo kết quả khảo sát của Visa, ngày càng nhiều người quan tâm đến các phương thức thanh toán mới trên thị trường. Thanh toán sinh trắc học (chẳng hạn như quét vân tay, nhận dạng giọng nói/khuôn mặt hoặc quét võng mạc) được quan tâm đặc biệt. Có tới 83% người tiêu dùng trong nước hiện đã biết đến các phương thức thanh toán này và đa số cũng quan tâm trải nghiệm chúng. Thẻ không số cũng dần được nhận biết bởi 62% người tiêu dùng và có tới 77% người tiêu dùng sẽ sử dụng chúng cho các giao dịch trong tương lai.

Bà Dung cho biết thêm, đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy mạnh mẽ việc chuyển đổi sang các hình thức thanh toán không tiền mặt cho các khoản chi tiêu nhỏ lẻ. Dễ nhận thấy tiềm năng của các xu hướng này đối với nhóm người dùng trẻ là rất lớn. Trong đó, người tiêu dùng thế hệ Z là lực lượng tiêu dùng cốt lõi của thương mại trên mạng xã hội, với 85% người được khảo sát đã biết về mạng xã hội và 68% hiện đang sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội để xem tối thiểu ba đánh giá liên quan đến sản phẩm trước khi mua hàng lần đầu tiên.

Theo thống kê từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến tháng Chín, tổng số lượng giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng lần lượt tăng 1,88% về số lượng và tăng 42,58% về giá trị. Hệ thống bù trừ điện tử và chuyển mạch giao dịch tài chính tăng 96,63% về số lượng và 133,11% về giá trị so với cùng kỳ năm 2020.

Hoạt động thanh toán qua các kênh điện tử tăng trưởng mạnh qua các năm, thanh toán qua di động tăng từ 50%-80%/năm về số lượng. Thanh toán qua internet tăng từ 35%-40%/năm về số lượng. Tỷ lệ cá nhân, tổ chức sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt qua các kênh thanh toán điện tử đạt 40%.

Đáng chú ý, hiện nay, nhiều dịch vụ thanh toán mới, hiện đại như: thẻ ngân hàng, QR Code, ví điện tử… đã được các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán triển khai.

Có thể khẳng định, tốc độ chuyển đổi số hiện nay tại các ngân hàng đang diễn ra mạnh mẽ với việc ra mắt nhiều dự án chuyển đổi số, ứng dụng Mobile Banking, sử dụng hệ thống ngân hàng tự động, cung cấp giải pháp thanh toán online đa nền tảng cho doanh nghiệp.

Hòa nhịp để phát triển, đồng thời hướng tới nâng cao trải nghiệm người dùng, Ngân hàng Thương mại cổ phần Bắc Á (BAC A BANK) cũng liên tục cập nhật các tính năng sản phẩm – dịch vụ để phục vụ khách hàng giao dịch thông suốt, tiện lợi hơn. Đây không chỉ là “bước đi” của BAC A BANK khi COVID-19 bùng phát, mà còn mang tính chiến lược lâu dài.

Lãnh đạo BAC A BANK cho biết, kế hoạch phát triển ngân hàng số nằm trong chiến lược phát triển của ngân hàng đến năm 2030, BAC A BANK đã đưa ra các đề án nâng cấp dịch vụ ngân hàng điện tử, không chỉ hiện thực hoá mục tiêu đa dạng hoá tính năng tiện ích mà còn tối ưu hoá trải nghiệm của khách hàng. Kết quả là quý 3/2021, BAC A BANK đã ra mắt phiên bản nâng cấp của cả Internet banking và Mobile Banking dành cho khách hàng cá nhân.

Với phiên bản nâng cấp, toàn bộ giao diện của Internet Banking và Mobile Banking được BAC A BANK đồng nhất về thiết kế, mang đến trải nghiệm liền mạch, khoa học cho khách hàng trên các phương tiện điện tử như máy tính (PC/Laptop) và điện thoại di động. Song song, người dùng cũng có thể tuỳ biến thay đổi ảnh đại diện và hình nền, lựa chọn tiện ích ưa thích để truy cập nhanh, chủ động thiết lập trang chủ cho phù hợp với nhu cầu sử dụng thường xuyên của mình.

Không những nổi bật với thiết kế giao diện thông minh, ứng dụng ngân hàng điện tử của BAC A BANK còn được tích hợp loạt tính năng giúp khách hàng thực hiện nhiều loại giao dịch, “phủ sóng” hầu hết các dịch vụ thiết yếu từ thanh toán hoá đơn điện, nước, truyền hình, viễn thông… đến chuyển tiền từ thiện, chuyển tiền qua giấy tờ tùy thân, nạp data, thanh toán QR Pay. Mỗi giao dịch đều được bảo đảm an toàn với phương thức xác thực hiện đại – Smart OTP.

Đáng chú ý, phiên bản mới cho phép khách hàng đăng nhập bằng chính số điện thoại đăng ký dịch vụ ngân hàng điện tử, hoặc bằng vân tay hoặc nhận diện khuôn mặt với độ bảo mật cao và chính xác. Tính năng thông báo biến động số dư và các thông báo khác từ ngân hàng sẽ được tích hợp, hiển thị ngay trên BAC A BANK Mobile Banking, từ đó khách hàng có thể cập nhật thông tin về giao dịch, tài khoản, chương trình khuyến mại mọi lúc mọi nơi. Việc truy vấn thông tin tài khoản ngay từ trang chủ, mã hóa tài khoản thụ hưởng bằng QR code hay truy vấn lịch sử giao dịch được giản lược tối đa chỉ với vài “cú chạm.”

Bên cạnh đó, với việc nâng cấp này, các thao tác chuyển đổi sang BAC A BANK Mobile Banking phiên bản mới cũng rất đơn giản và nhanh chóng, khách hàng chỉ cần cập nhật ứng dụng trên Google Play hoặc Apple Store, đăng nhập và kích hoạt lại Smart OTP theo các bước hướng dẫn trực tiếp trên màn hình là đã có thể trải nghiệm đầy đủ những tính năng, tiện ích mới – đáp ứng hầu hết nhu cầu giao dịch và quản lý tài chính cá nhân.

“Chúng tôi hy vọng rằng với những thay đổi này sẽ đáp ứng và làm hài lòng khách hàng hơn nữa khi sử dụng các kênh ngân hàng trực tuyến của BAC A BANK, đặc biệt là trong thời điểm tăng cường giãn cách như hiện nay,” lãnh đạo ngân hàng này chia sẻ.

Trong lần nâng cấp này, BAC A BANK đã đem lại một trải nghiệm mới cho khách hàng cá nhân, theo đó, khách hàng dễ dàng quản lý tình hình tài chính của mình qua đồ thị trực quan và bảng thông tin chi tiết cho mỗi loại tài khoản.

Lãnh đạo BAC A BANK lý giải, đối với khách hàng, việc quản lý các loại tài khoản cần có sự rõ ràng và tách bạch để có thể dễ dàng theo dõi, đặc biệt cần đảm bảo dễ hiểu, dễ nhìn cho người dùng ở mọi lứa tuổi. Dựa trên yêu cầu đó, BAC A BANK đã thiết kế đồ thị dạng tròn (pie chart), trong đó chia tách phần thông tin tài khoản thanh toán và tài khoản tiết kiệm theo màu sắc khác nhau, hiển thị một cách sắc nét và thông tin tài khoản được cụ thể hoá ngay khi khách hàng lựa chọn phần đồ thị tương ứng. Số dư của tài khoản thanh toán và tài khoản tiết kiệm cũng được thể hiện ở dạng tổng số dư của tất cả tài khoản và số dư chi tiết khi khách hàng chọn từng tài khoản muốn tra cứu.

Với mỗi tài khoản thanh toán, khách hàng có thể thực hiện ngay các giao dịch liên quan như chuyển khoản hay thanh toán hoá đơn từ tài khoản đó hoặc mã hoá tài khoản ở dạng QR code tiện cho việc gửi thông tin tới đối tác.

“Với tài khoản tiết kiệm, khách hàng không chỉ nhanh chóng tra cứu thông tin mà có thể chủ động điều hướng tới chức năng mở mới hoặc tất toán tài khoản tiết kiệm. Sự tích hợp các tính năng này chính là kết quả của quá trình nghiên cứu chi tiết, tỉ mỉ hành trình khách hàng để mang đến trải nghiệm tiện lợi nhất có thể, giảm thiểu thao tác cũng như thời gian thực hiện thao tác của khách hàng,” lãnh đạo BAC A BANK nhấn mạnh.

Sự gia tăng các giao dịch qua thương mại điện tử có thể thấy mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng, đặc biệt là trong thời kỳ dịch bệnh như đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng của bản thân và gia đình đồng thời đảm bảo yếu tố an toàn, tiện lợi, nhanh chóng.

Đặc biệt trong giai đoạn giãn cách xã hội thì các giao dịch từ xa, thanh toán online thực sự lên ngôi vừa đảm bảo an toàn phòng chống dịch, vừa dễ dàng mua sắm mọi thứ mình muốn từ lương thực thực phẩm cho đến vật dụng gia đình, đồ điện tử, công nghệ hay thanh toán hóa đơn điện, nước, viễn thông… BAC A BANK hiện cũng đang áp dụng biểu phí ưu đãi với nhiều loại phí được miễn giảm: Miễn phí đăng ký, miễn phí duy trì dịch vụ; miễn và giảm phí chuyển tiền liên ngân hàng, cam kết mức phí luôn rất cạnh tranh trên thị trường.

Ngoài ra, với việc đầu tư hạ tầng, hệ thống và bảo mật đảm bảo an toàn cho các giao dịch của khách hàng, BAC A BANK cũng áp dụng hạn mức giao dịch tương đối cao so với các ngân hàng hiện đang cung cấp. Cụ thể, với chuyển khoản nội bộ hạn mức lên đến 1,5 tỷ đồng/ngày và 800 triệu đồng/lần; với chuyển khoản liên ngân hàng hạn mức lên tới 1,5 tỷ đồng/ngày và 500 triệu đồng/lần; với chuyển khoản nhanh 24/7 hạn mức lên tới 2 tỷ đồng/ngày và 500 triệu đồng/lần; với các giao dịch nạp tiền và thanh toán hoá đơn hạn mức ngày lên tới 100 triệu đồng/ngày và 50 triệu đồng/lần.

Ngoài các hạn mức cố định dành cho tất cả khách hàng, BAC A BANK còn đưa ra các hạn mức cao hơn đối với các khách hàng có nhu cầu đặc thù và thuộc các đối tượng ưu tiên theo tiêu chí của ngân hàng.

Chị Trần Ngọc Lan, một khách hàng lâu năm của BAC A BANK đã chia sẻ, app của BAC A BANK đã giúp chị tối ưu thời gian giao dịch tài chính với thủ tục rất đơn giản, nhanh chóng.

“Trước đây tôi vẫn có thói quen thanh toán bằng tiền mặt khi đi mua sắm, nhưng gần đây, lo ngại dịch bệnh, tôi đã chuyển sang mua sắm online, thanh toán qua ebank, giao hàng tận nhà. Còn khi đi mua sắm tại siêu thị, trung tâm thương mại thì tôi chuyển khoản hoặc dùng thẻ contactless, giảm tối đa việc tiếp xúc với tiền mặt. Chỉ với chiếc điện thoại, tôi có thể dễ dàng kiểm tra thông tin tài khoản, chuyển khoản, gửi tiết kiệm online một cách an toàn. Hơn nữa, trước kia cứ đến hạn là tôi phải chạy ra các điểm thu nộp tiền điện, tiền nước, muốn nạp tiền thì phải tìm quầy tạp hóa, giờ chỉ cần 2 phút lên app là giải quyết được mọi vấn đề.”

Chị Trần Thùy Dương (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho biết chị là người sử dụng tài khoản thanh toán của BAC A BANK hàng chục năm nay và thấy rất thuận tiện. Đặc biệt, từ ngày ngân hàng này chính thức nâng cấp dịch vụ Ngân hàng điện tử với phiên bản mới của Internet Banking & Mobile Banking thì lại càng khoa học học và phù hợp hơn.

“Ngay khi vào trang chủ Internet Banking của BAC A BANK, mình đã nhìn thấy các tính năng cần sử dụng, rất thuận tiện. Bên cạnh đó, ngân hàng còn có nhiều trải nghiệm dễ chịu như lưu những số hay chuyển và gợi nhắc các số tài khoản. Nhờ đó, khi tìm mình có thể không cần nhớ tên thật của người nhận mà chỉ cần tìm tên cửa hàng hay biệt danh, đấy là điểm rất mới của ngân hàng này,” chị Dương chia sẻ.

Chị Dương cũng cho biết thêm, do hay mua bán online nên khi chuyển tiền xong chị Dương có thể chia sẻ trực tiếp biên lai thanh toán trên các cửa sổ như Facebook, Chat, Viber, Zalo… cho chủ shop mà không cần phải thêm 1 bước là chụp hóa đơn rồi mới gửi đi.

“Đặc biệt, BAC A BANK miễn phí chuyển khoản nên mình không ngại giao dịch nhiều lần các món nhỏ chỉ khoảng vài trăm nghìn. Bên cạnh đó, ngoài thông báo SMS vẫn có thể nhận được thông báo qua biến động số dư nên mình hoàn toàn quản lý được tiền dòng tiền,” chị Dương chia sẻ.

Theo số liệu thống kê từ BAC A BANK, từ đầu năm đến hết tháng 7/2021, số lượng giao dịch qua kênh ngân hàng điện tử của ngân hàng này đã tăng 200%  so với cùng kỳ năm 2020. Nhằm khuyến khích khách hàng chuyển sang hình thức giao dịch online, BAC A BANK luôn không ngừng nâng cấp với những tính năng tối ưu, bảo mật tuyệt đối.

Lãnh đạo BAC A BANK cho biết song song với sự phổ biến của các kênh giao dịch số hoá, nhiều hình thức lừa đảo cũng trở nên tinh vi hơn nhằm chiếm đoạt tài khoản ngân hàng điện tử của khách hàng để chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, BAC A BANK luôn nâng cấp và cập nhật hệ thống theo các công nghệ mới nhất, mang đến sự an tâm tối đa cho khách hàng. Với việc triển khai bảo mật từ đường truyền, địa chỉ trang, mật khẩu tĩnh, Smart OTP nâng cao,…chỉ cần khách hàng cảnh giác với các hình thức lừa đảo theo khuyến cáo chính thức.

BAC A BANK cũng thường xuyên cập nhật và thông tin tới khách hàng qua email, SMS và các phương tiện thông tin đại chúng về các hình thức lừa đảo, xâm phạm tài khoản ngân hàng; luôn thông báo, gợi nhắc chú trọng bảo mật thông tin về tên đăng nhập, mật khẩu tĩnh, mật khẩu Smart OTP để đảm bảo an toàn giao dịch.

Một tín đồ mua sắm online chia sẻ, khi chúng ta đã có thể trả tiền các loại dịch vụ, mua sắm… trên ứng dụng kênh số của ngân hàng một cách quá dễ dàng, thì tin chắc chẳng mấy ai muốn quay lại việc thanh toán truyền thống. Và khi giá dịch vụ được giảm nữa, thì khách hàng sẽ biết lựa chọn giao dịch online hay offline có lợi hơn cho họ. Thanh toán không dùng tiền mặt tăng nhanh và ngân hàng cũng thêm cơ hội phát triển các kênh số hóa của mình.

Minh Thúy-Lê Minh Sơn
Minh Thúy-Lê Minh Sơn