Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/3 đã ký sắc lệnh sẽ áp mức thuế mới 25% đối với thép và 10% đối với nhôm nhập khẩu, với các quy định mới về thuế của chính quyền Trump sẽ bắt đầu có hiệu lực trong vòng 15 ngày tới. Bên cạnh việc miễn trừ cho hai nước đối tác trong Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) là Canada và Mexico. Nhà Trắng cũng cho tất cả các nước có “mối quan hệ thân thiết về an ninh và thương mại” với Mỹ cơ hội đàm phán miễn thuế.

Dựa trên một điều khoản có cách đây hàng thập kỷ và ít được sử dụng về an ninh quốc gia trong Luật thương mại của Mỹ, ông Trump tuyên bố ông đang thực hiện một lời hứa trong chiến dịch tranh cử.

Song giới chuyên gia nhận định Tổng thống Mỹ đã nổ phát súng đầu tiên trong một cuộc chiến thương mại mà sẽ gây phương hại cho quan hệ của chính nước này với các quốc gia đồng minh, cũng như làm suy yếu nền kinh tế hàng đầu thế giới và “làm cạn” ví tiền của những người tiêu dùng.

Phản ứng mạnh từ các quốc gia

Ngày 14/3, tại lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thế giới về Mỹ Latinh diễn ra ở thành phố Sao Paulo, Tổng thống Brazil Michel Temer cho hay Brazil muốn có một giải pháp hoà giải cho vấn đề này. Song Ông Temer cũng không loại trừ việc Brazil có thể kháng cáo quyết định của Mỹ lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Số liệu chính thức của Brazil cho thấy nước này đã xuất sang thị trường Mỹ 4,7 triệu tấn thép với trị giá 2,6 tỷ USD trong năm 2017.

Cũng trong ngày 14/3, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng rằng Liên minh châu Âu (EU) sẽ cố gắng đảm bảo được miễn trừ trong kế hoạch đánh thuế thép và nhôm nhập khẩu của Mỹ. Đồng thời bà Merkel nhận định rằng chủ nghĩa bảo hộ không phải là cách tiếp cận đúng đắn đối với thương mại quốc tế.

Thủ tướng Đức cho rằng phản ứng tốt nhất của EU trong trường hợp này là trước hết lập một mặt trận thống nhất, sau đó là tiến hành đàm phán với Mỹ. EU hy vọng sẽ được miễn trừ trong kế hoạch thuế trên của Mỹ, nhưng cũng có thể sẽ tìm đến WTO và áp dụng các biện pháp trả đũa nếu Washington kiên quyết tiến hành kế hoạch này.

Trước đó trên trang mạng Twitter, Ủy viên phụ trách thương mại của EU Cecilia Malmstroem cho rằng EU phải “nằm ngoài” kế hoạch của Mỹ áp thuế mới đối với các mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu. Brussels đã từng đe dọa sẽ áp thuế trả đũa đối với một loạt các sản phẩm và mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, nếu nhôm và thép xuất khẩu của khối sang thị trường nước này nằm trong phạm vi chịu ảnh hưởng của kế hoạch thuế mới.

EU cũng đang xem xét các biện pháp phòng vệ để bảo vệ ngành sản xuất nội khối bằng cách hạn chế lượng nhôm và thép nhập khẩu để ngăn chặn các nguồn cung từ nước ngoài tràn vào thị trường châu Âu, được coi là đúng luật theo các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Là một đồng minh thân cận, Nhật Bản cũng cho rằng quyết định của Mỹ áp thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm là “đáng tiếc.” Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono cho rằng quyết định này cũng sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, và Nhật Bản sẽ có phản ứng thích hợp dựa vào việc đánh giá mọi ảnh hưởng đối với các doanh nghiệp nước này và các nguyên tắc của WTO.

Hiện Nhật Bản cùng với Hàn Quốc và Australia đang tìm kiếm sự miễn trừ trong chính sách nâng mức áp thuế của Mỹ đối với các mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu. Trong đó Australia tỏ ra khá lạc quan về khả năng được miễn trừ trong kế hoạch này của Mỹ.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng cảnh báo việc Mỹ lựa chọn một cuộc chiến thương mại là một giải pháp sai lầm và chỉ gây thiệt hại cho tất cả các bên.

Sau động thái của Tổng thống Trump, Bộ Thương mại Trung Quốc đã ngay lập tức ra tuyên bố cho rằng việc Mỹ lạm dụng các quan ngại về an ninh quốc gia như một lý do để thực hiện các biện pháp áp thuế này sẽ dẫn đến một cuộc tấn công nghiêm trọng nhằm vào trật tự thương mại quốc tế thông thường.

Phát biểu tại cuộc họp báo bên lề kỳ họp Quốc hội đang diễn ra tại  Bắc Kinh, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng cảnh báo việc Mỹ lựa chọn một cuộc chiến thương mại là một giải pháp sai lầm và chỉ gây thiệt hại cho tất cả các bên, đồng thời cho biết Bắc Kinh chắc chắn sẽ có phản ứng cần thiết và phù hợp.

Cuộc chiến thương mại cận kề?

Các chuyên gia cho rằng quyết định của Tổng thống Mỹ sẽ là đòn giáng mạnh vào Trung Quốc và EU, đồng thời có thể tạo ra các cuộc chiến tranh thương mại mới. Nhật báo kinh tế Les Echos phân tích “có lẽ vấn đề duy nhất mà Tổng thống Trump không thay đổi ý kiến kể từ khi bước vào Nhà Trắng là bảo hộ thương mại.” Từ thép của Trung Quốc đến máy bay và gỗ nhập khẩu của Canada, từ máy giặt Hàn Quốc đến xe ô tô châu Âu…, đều trong tầm ngắm của nhà lãnh đạo Mỹ.

Báo Les Echos nhận định rằng ông Trump không chỉ tăng thuế nhập khẩu mà còn phá vỡ luôn cả luật chơi thương mại do chính Mỹ đặt ra 70 năm trước. Vì muốn dành ưu tiên cho các thỏa thuận song phương thay vì đa phương, Tổng thống Trump đã rút Mỹ khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Ông cũng là người ngăn việc bổ nhiệm ba trong số bảy thẩm phán của Tòa án Trọng tài quốc tế thuộc Phòng Thương mại quốc tế (ICC) có trọng trách giải quyết các xung đột giữa các thành viên.

Tổng Giám đốc điều hành Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Lagarde mới đây đã phát biểu rằng trong cuộc chiến thương mại xuất phát từ tăng thuế nhập khẩu, không ai là người chiến thắng, và nhìn chung cả hai bên đều thua. Bà Lagarde nhấn mạnh thương mại quốc tế là động lực để thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới và khả năng cạnh tranh, theo đó bà cảnh báo rằng bất kỳ mối đe dọa nào đối với thương mại đều có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu.

Theo Tổng Giám đốc điều hành Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Lagarde, trong cuộc chiến thương mại xuất phát từ tăng thuế nhập khẩu, không ai là người chiến thắng, và nhìn chung cả hai bên đều thua.

Trong khi đó, Tổng Giám đốc WTO đã kêu gọi các nước thành viên thận trọng cân nhắc trước khi có những bước đi có thể làm bùng phát một cuộc chiến thương mại và trả đũa lẫn nhau. Phát biểu tại một cuộc họp với đại diện của các nước thành viên tại trụ sở ở Geneva (Thụy Sỹ), Tổng Giám đốc WTO Roberto Azevedo cảnh báo nguy cơ gia tăng các rào cản thương mại trên toàn cầu, sau khi các nước lần lượt đưa ra những cảnh báo đáp trả kế hoạch tăng thuế đối với mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu của Mỹ.

Trong những ngày vừa qua, thị trường chứng khoán Mỹ đã liên tục đi xuống do lo ngại cuộc chiến thương mại có thể xảy ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/3 ký sắc lệnh áp thuế 25% đối với mặt hàng thép và 10% đối với nhôm nhập khẩu. Trên thị trường Phố Wall, chỉ số công nghiệp Dow Jones chốt phiên giao dịch 14/3 giảm 1% xuống 24.758,12 điểm và chỉ số S&P 500 giảm 0,6% xuống 2.749,48 điểm, còn chỉ số công nghệ Nasdaq Composite giảm 0,2% xuống 7.496,81 điểm.

Sự lo ngại trên có thể tiếp tục gia tăng khi Mỹ vừa có động thái mới nhằm bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp trong nước và người lao động nước này, với việc khởi kiện Ấn Độ lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) khi cho rằng New Delhi trợ giá cho các mặt hàng xuất khẩu, gây thiệt hại cho người lao động và các nhà sản xuất Mỹ.

Trong thông báo ngày 14/3, Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer cho biết các chương trình trợ cấp xuất khẩu của Ấn Độ gây thiệt hại cho người lao động Mỹ do tạo một sân chơi không bình đẳng. Ông Lighthizer cũng khẳng định Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) sẽ tiếp tục buộc các đối tác thương mại của Mỹ phải chịu trách nhiệm bằng cách thực thi mạnh mẽ các quyền của Mỹ theo các hiệp định thương mại, đẩy mạnh thương mại công bằng và có đi có lại thông qua tất cả công cụ sẵn có, bao gồm cả WTO.

Ông Lighthizer nêu rõ trong ba năm qua, Ấn Độ đã mở rộng chương trình trợ giá xuất khẩu, tăng gấp đôi số lượng sản phẩm được hưởng ưu đãi lên 8.000. Hàng năm, Ấn Độ chi khoảng bảy tỷ USD trợ cấp cho các mặt hàng xuất khẩu của nước này thông qua các chính sách miễn, giảm thuế đối cho các nhà sản xuất thép, dược phẩm, hóa chất, sản phẩm công nghệ thông tin và hàng dệt may. USTR cho biết trong năm 2016, Mỹ bị thâm hụt thương mại 30,8 tỷ USD với Ấn Độ về hàng hóa và dịch vụ.

Hiện Nhà Trắng cũng đang xem xét việc áp đặt thuế lên tới hàng chục tỷ USD đối với các mặt hàng nhập khẩu của Trung Quốc, nhất là trong lĩnh vực công nghệ và viễn thông.

Hiện Nhà Trắng cũng đang xem xét việc áp đặt thuế lên tới hàng chục tỷ USD đối với các mặt hàng nhập khẩu của Trung Quốc, nhất là trong lĩnh vực công nghệ và viễn thông. Một phát ngôn viên của Nhà Trắng ngày 14/3 cho biết chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang hối thúc Trung Quốc cắt giảm 100 tỷ USD trong thặng dư thương mại của nước này với Mỹ.

Yêu cầu cắt giảm tình trạng mất cân bằng trong thương mại song phương kể trên được Washington đưa ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang chuẩn bị áp thuế lên số hàng nhập khẩu trị giá 60 tỷ USD từ Trung Quốc, và sẽ nhằm vào các lĩnh vực công nghệ và viễn thông, gắn với cuộc điều tra về quyền sở hữu trí tuệ căn cứ vào Đạo luật thương mại Mỹ năm 1974. Cuộc điều tra được tiến hành từ tháng Tám năm ngoái.

Trước khi sắc lệnh được ký kết, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross cho biết nước này không tìm kiếm một cuộc chiến thương mại và kế hoạch áp thuế đối với mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu vào Mỹ đã được “suy nghĩ thấu đáo”. Tuy nhiên, làn sóng phản đối chính sách này của Mỹ đã lan rộng lên toàn cầu. Và lịch sử đã chứng minh chiến tranh thương mại không chỉ kéo tụt đà phục hồi của kinh tế thế giới, mà có thể dẫn đến những hậu quả còn khôn lường hơn thế nữa./.

Ngày 13/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đột ngột thông báo quyết định cách chức Ngoại trưởng Rex Tillerson, đồng thời bổ nhiệm Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) Mike Pompeo vào cương vị này.

Quyết định thay đổi nhân sự của Tổng thống Trump được chú ý đặc biệt khi Mỹ đang chuẩn bị cho cuộc gặp cấp cao với lãnh đạo Triều Tiên, cuộc gặp được kỳ vọng có thể mở ra cơ hội cho bế tắc kéo dài nhiều năm qua trong vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên.

Cuộc chia tay được dự báo trước nhưng vẫn gây bất ngờ

Quyết định nói trên được Tổng thống Trump đưa ra chỉ 4 giờ sau khi ông Tillerson trở về Washington sau chuyến công du dài ngày tới châu Phi. Nhà Trắng cho biết quyết định này đã được thông báo với ông Tillerson vài ngày trước, song theo Thứ trưởng Ngoại giao Steve Goldstein, ông Tillerson hoàn toàn bất ngờ và chỉ chính thức biết tin vài giờ sau khi trở về từ Nairobi (Kenya).

Theo báo giới Mỹ, hơn 3 giờ sau khi công bố quyết định trên Tweeter, Tổng thống Trump mới có cuộc điện đàm để trao đổi trực tiếp với ông Tillerson.

Giới quan sát tại Mỹ cho rằng ngoài sự khác biệt về phong cách giữa một tổng thống phóng khoáng, liên tục thay đổi, với một ngoại trưởng luôn lịch lãm, phong nhã và nghiêng về truyền thống, trong nhiều vấn đề chính sách giữa ông Trump và ông Tillerson đã tồn tại những bất đồng quan điểm lớn được nhắc đến từ nhiều tháng trước.

Lý giải về quyết định nói trên, bản thân ông Trump cũng thừa nhận ông và Ngoại trưởng Tillerson bất đồng trong nhiều vấn đề, trong khi với Giám đốc CIA Pompeo lại hoàn toàn ngược lại.

Trên thực tế, từ cuối năm ngoái đã xuất hiện nhiều lời đồn đoán về khả năng Ngoại trưởng Tillerson bị thay thế khi giữa ông và Tổng thống Trump luôn tồn tại bất đồng về hàng loạt vấn đề.

Bản thân ông Trump thừa nhận ông và Ngoại trưởng Tillerson bất đồng trong nhiều vấn đề.

Trong thời gian nắm giữa cương vị Ngoại trưởng, ông Tillerson phải đối mặt với hàng loạt thách thức về chính sách ngoại giao, từ vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên đến tình hình Ukraine và Syria, các cuộc bầu cử tại nhiều nước hay vụ việc mà Mỹ cho là tấn công nhằm vào các nhà ngoại giao nước này tại Cuba.

Tuy nhiên, những nỗ lực của ông liên tục bị phủ bóng bởi phong cách làm việc được xem là “thiếu tính ngoại giao” và những phát biểu mang tính khiêu khích của Tổng thống Mỹ trên mạng xã hội Twitter, thường khiến căng thẳng quốc tế leo thang.

Nhìn lại hơn 1 năm cầm quyền của Tổng thống Trump, có thể thấy rõ những bất đồng quan điểm giữa hai người đã nảy sinh trong hầu hết các hồ sơ đối ngoại “nóng” của nước Mỹ, từ cách tiếp cận với Triều Tiên, Iran, quan hệ với Nga hay Hiệp ước Paris về chống biến đổi khí hậu.v.v.

Về vấn đề Triều Tiên, trong khi ông Tillerson chủ trương theo đuổi cách tiếp cận ôn hòa với Bình Nhưỡng, thì Tổng thống Mỹ lại coi đây là hành động lãng phí với thời gian. Cuối năm 2017, Nhà Trắng thậm chí còn bác bỏ cam kết của Ngoại trưởng Tillerson về việc đàm phán với Triều Tiên mà không kèm theo điều kiện tiên quyết.

Một trong những vấn đề gây bất đồng lớn nhất giữa ông Tillerson với Tổng thống Trump là thỏa thuận hạt nhân đã ký với Iran. 

Khi khủng hoảng ngoại giao Vùng Vịnh bùng phát giữa năm ngoái, Tổng thống Trump đã đứng về phía Saudi Arabia và các nước đồng minh khác ủng hộ cấm vận Qatar, trong khi ông Tillerson lại chỉ trích hành động của Riyadh.

Một trong những vấn đề gây bất đồng lớn nhất giữa ông Tillerson với không chỉ Tổng thống Trump, mà còn nhiều quan chức thuộc phe cứng rắn trong Nhà Trắng, như Giám đốc CIA Pompeo hay Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, bà Nikki Haley, là thỏa thuận hạt nhân đã ký với Iran.

Tổng thống Trump nhiều lần cảnh báo rút khỏi thỏa thuận nếu nó không được sửa đổi, thì ông Tillerson luôn cho rằng nước Mỹ sẽ được lợi hơn nếu thỏa thuận này tồn tại và hối thúc ông Trump nghe theo các đồng minh châu Âu để giữ lại thỏa thuận này.

Trong quan hệ với Nga, ông Tillerson lại giữ lập trường cứng rắn, phản đối nới lỏng cấm vận và cải thiện quan hệ Moskva, một mục tiêu mà ông Trump tuyên bố ngay khi tranh cử. Quan điểm này còn được ông Tillerson nhắc lại trong bài phát biểu “chia tay” vào sáng 14/3 (giờ Hà Nội).

Chính giới Mỹ phản ứng ra sao trước quyết định cách chức Ngoại trưởng Tillerson?

Chính giới Mỹ đã có nhiều phản ứng khác nhau trước diễn biến này. Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng quyết định của Tổng thống Trump sa thải ông Tillerson là ví dụ mới nhất cho thấy sự hỗn loạn của Nhà Trắng đang gây ra những vấn đề lớn cả ở trong và ngoài nước.

Đồng quan điểm, ông Thomas Countryman, cựu Trợ lý ngoại trưởng Mỹ về an ninh quốc tế và không phổ biến vũ khí hạt nhân từ năm 2011-2017, đánh giá quyết định nói trên có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho an ninh quốc gia Mỹ.

Quyết định của Tổng thống Trump sa thải ông Tillerson là ví dụ mới nhất cho thấy sự hỗn loạn của Nhà Trắng đang gây ra những vấn đề lớn cả ở trong và ngoài nước. (Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer)

Theo quan chức này, ông Tillerson đóng vai trò là người đánh giá lại chính sách của Tổng thống ở cấp độ nội các. Việc ông Pompeo, nhân vật chủ trương chính sách “gây hấn Trung Đông,” được chỉ định làm ngoại trưởng sẽ xóa bỏ những tiến bộ ngoại giao về việc chống phổ biến vũ khí hạt nhân và đẩy Mỹ vào xung đột mới trong khu vực. Nhiều nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ cũng lên tiếng chỉ trích quyết định của Tổng thống Trump là “lựa chọn gây hỗn loạn”.

Trong khi đó, Thượng nghị sỹ bang Nam Carolina, bà Lindsey Graham, lại tin rằng ông Pompeo là một lựa chọn tuyệt vời. Theo bà, nhiệm vụ đầu tiên của một ngoại trưởng Mỹ là thực thi các chính sách và giải thích các chính sách này với thế giới, như mong muốn của tổng thống, mà hiện không ai thân cận với Tổng thống Trump hơn ông Pompeo.

Tờ Washington Post thì dẫn lời của chuyên gia Huge Hewitt cho rằng không phải ngẫu nhiên khi Tổng thống Trump dùng từ “tràn đầy năng lượng” để khen ngợi ông Pompeo khi đề cử ông vào vị trí thay ông Tillerson. Ông Trump nhấn mạnh “ông Pompeo sẽ hành động nhanh chóng và quyết đoán để khôi phục hoạt động hiệu quả của Bộ Ngoại giao.”

Giới phân tích cũng cho rằng động thái kể trên của Nhà Trắng có thể là dấu hiệu cho thấy ông Trump đang tìm cách siết chặt kiểm soát chính sách đối ngoại, trong bối cảnh nhiều quyết định và hành động của ông đi ngược lại những tuyên bố tranh cử.

Chuyên gia Thomas Wright làm việc tại Viện Brookings cho rằng Tổng thống Trump đang tìm cách “bổ nhiệm những nhân vật trung thành và giúp ông chống lại những truyền thống,” và đây là tín hiệu cho thấy ông Trump muốn thâu tóm và kiểm soát chính sách đối ngoại theo hướng riêng của mình.

Động thái kể trên của Nhà Trắng có thể là dấu hiệu cho thấy ông Trump đang tìm cách siết chặt kiểm soát chính sách đối ngoại.

Mặc dù bày tỏ bất ngờ trước quyết định của nhà lãnh đạo Mỹ, song hai nước đồng minh của Washington là Nhật Bản và Hàn Quốc đều lần lượt khẳng định sự thay đổi này sẽ không ảnh hưởng đến quan hệ song phương, cũng như việc phối hợp chặt chẽ trong các vấn đề hạt nhân của Triều Tiên.

Từ Nga, các chuyên gia phân tích chính trị cho rằng việc thay đổi nhân sự này có thể đe dọa quyền tự chủ của Bộ Ngoại giao Mỹ trong việc đưa ra các quyết định và có thể ảnh hưởng tiêu cực tới chính sách đối ngoại của Mỹ.

Về tân Ngoại trưởng Mỹ sắp tới Mike Pompeo

Ông Pompeo, 54 tuổi, hiện được coi là một trong những nhân vật thân cận nhất của Tổng thống Trump. Từng tốt nghiệp Học viện quân sự Mỹ và trường Luật Harvard, từng là quân nhân, thương gia, hạ nghị sỹ, ông Pompeo được biết đến với những quan điểm hết sức cứng rắn trong vấn đề Iran và Triều Tiên.

Giám đốc CIA Pompeo nhận định chương trình tên lửa của Triều “không đơn giản là phòng thủ” và bước đi tiếp theo của Bình Nhưỡng là phát triển một kho vũ khí hạt nhân để đe dọa Mỹ, chứ không chỉ để “phô trương” lực lượng.

Ông Pompeo cũng nhấn mạnh mặc dù mục tiêu của Tổng thống Trump là tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc khủng hoảng hạt nhân Triều Tiên, nhưng hiện CIA vẫn đang phối hợp để trình ông Trump nhiều kịch bản khác nhau.

Trong vấn đề Iran, ông Pompeo luôn phản đối thỏa thuận hạt nhân với Tehran khi cáo buộc Iran là “quốc gia tài trợ chủ nghĩa khủng bố,” đồng thời tuyên bố sự gia tằng tầm ảnh hưởng của Iran trong khu vực có thể trở thành thách thức lớn nhất cho chính sách Trung Đông của Mỹ trong dài hạn.

Là nhân vật có quan điểm cứng rắn và trung thành với ông Trump, ông Pompeo có thể làm chính sách đối ngoại của Tổng thống khắt khe hơn nữa. (Trang mạng USnews)

Trang mạng USnews đánh giá là nhân vật có quan điểm cứng rắn và trung thành với ông Trump, ông Pompeo có thể làm chính sách đối ngoại của Tổng thống khắt khe hơn nữa, khiến cho những quan điểm ôn hòa hơn càng khó được tiếp nhận tại phòng Bầu dục và làm phức tạp thêm những nỗ lực ngoại giao vốn đầy nhạy cảm với Triều Tiên.

Những phụ tá của ông Pompeo cũng xác nhận Giám đốc CIA tin rằng không có áp lực trừng phạt nào đủ mạnh để thuyết phục Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Ngay trong một phát biểu hồi tuần trước, ông Pompeo cũng khẳng định Mỹ sẽ không có bất cứ sự nhượng bộ nào, và sẽ tiếp tục theo đuổi các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Bình Nhưỡng dù hai bên nhất trí tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều dự kiến vào tháng 5 tới.

Điều này cho thấy mặc dù sẽ phụ trách các cuộc đàm phán với Triều Tiên trong thời gian tới, song ông Pompeo đặt rất ít kỳ vọng vào sự thành công của nó.

Tờ New York Times ngày 14/3 nhận định bên cạnh việc phải giải quyết hàng loạt hồ sơ ngoại giao nóng của nước Mỹ, một trong những nhiệm vụ đầu tiên mà ông Pompeo phải thực hiện nếu được phê chuẩn giữ cương vị mới, đó là nhanh chóng bổ khuyết những vị trí còn trống trong Bộ Ngoại giao, do có rất nhiều nhà ngoại giao kỳ cựu đã rời khỏi cương vị của mình trong năm qua.

Cụ thể, ông Pompeo sẽ phải tìm người phù hợp cho hàng chục ghế đại sứ Mỹ ở các nước, trong đó những địa bàn trọng yếu như Hàn Quốc, Ai Cập, Jordan hay Thổ Nhĩ Kỳ.

Chưa thể khẳng định sự thay đổi nhân sự cấp cao của ngành ngoại giao Mỹ sẽ tác động cụ thể thế nào đến chính sách đối ngoại của Washington, nhất là các vấn đề được quan tâm lớn hiện nay như cách tiếp cận với Triều Tiên và Iran, song bức tranh ngoại giao của Mỹ trong thời gian tới có thể được hình dung qua tuyên bố của ông Pompeo sau khi được đề cử rằng ông “sẽ cố gắng lãnh đạo ngành ngoại giao hoạch định và thực hiện tốt nhất đường hướng đối ngoại của Tổng thống Trump./.

Giữa bối cảnh phát triển “nóng” của ngành và bùng nổ lượng khách quốc tế như hiện nay, có lẽ người “ngoại đạo” ít ai còn nhớ, khởi thủy của du lịch Việt Nam hơn nửa thế kỷ trước là nền du lịch bao cấp.

Thời đó, du lịch ra nước ngoài ban đầu chỉ dành cho những bậc lão thành cách mạng, những người có thành tích trong lao động, sản xuất và các giao dịch tiêu bằng đồng rúp mậu dịch – loại tiền được ấn định làm phương thức thanh toán có tính tượng trưng trong khối các nước xã hội chủ nghĩa.

Thời đó, đội ngũ hướng dẫn viên ít ỏi thậm chí còn chẳng được đào tạo nghề một cách chính quy mà cứ vừa làm vừa tự rút kinh nghiệm. Hướng dẫn viên khi ấy không chỉ là dẫn khách mà còn kèm theo nhiều nhiệm vụ khác…

Gắn bó từ những ngày sơ khai của ngành du lịch Việt tới giờ, lại nằm trong số những hướng dẫn viên ít ỏi đầu tiên, đã kinh qua nhiều vị trí từ nhân viên hướng dẫn tới quản lý cao cấp, dù đã là U70 nhưng ông Đỗ Đình Cương, nguyên giám đốc Công ty Du lịch Việt Nam (tiền thân của Công ty cổ phần Du lịch và Thương mại quốc tế Vinatour) vẫn “trên từng cây số,” vẫn tiếp tục sự nghiệp với các dự án nước ngoài, và vẫn vô cùng trẻ trung, sôi nổi khi có ai đó nhắc chuyện nghề.

Đi du lịch bằng đồng rúp mậu dịch

– Thưa ông, là người chịu trách nhiệm tổ chức cho những đoàn đầu tiên của Việt Nam đi du lịch nước ngoài, chắc hẳn ông sẽ có rất nhiều câu chuyện thú vị…

Ông Đỗ Đình Cương: Chắc các bạn đã biết, suốt những năm 1980 đầu những năm 1990, du lịch Việt Nam có quan hệ chủ yếu với các nước xã hội chủ nghĩa. Và lúc ấy, chúng tôi mới bắt đầu có ý tưởng tại sao người Việt không đi du lịch nước ngoài.

Thời điểm đó, giao dịch giữa Việt Nam với các nước xã hội chủ nghĩa sử dụng đồng rúp mậu dịch, nghĩa là các nước trong phe xã hội chủ nghĩa ấn định dùng chung một đồng tiền để thanh toán, chứ không phải là đồng rúp người Nga hiện dùng.

Gọi là rúp nhưng nó không nhìn thấy được, mà chỉ được ấn định là một phương thức thanh toán mang tính tượng trưng. Ví dụ, Việt Nam xuất khẩu sang Nga bao nhiêu tấn hàng thì giá trị được quy ra đồng rúp mậu dịch và Việt Nam mua hàng trên cơ sở những đồng rúp đó…, đổi lại Việt Nam lấy mặt hàng khác mang về, còn lại sẽ quy sản lượng dư ra đồng rúp.

Lúc đó, chúng ta [ngành du lịch Việt Nam- PV] trong quá trình đón tiếp và phục vụ các đoàn khách từ các nước xã hội chủ nghĩa đã có rất nhiều đồng rúp, và mới nảy ra sáng kiến tại sao không tiêu những đồng rúp đó bằng cách cử người đi du lịch.

Và người Việt Nam bắt đầu đi du lịch từ đây, đi theo chế độ, đối tượng là những bậc lão thành cách mạng và những người có thành tích trong lao động, sản xuất. Đầu tiên là đi Nga, Đức sau đó đến Ba Lan, Tiệp Khắc. Và đó cũng là những chuyến đi nước ngoài đầu tiên của hướng dẫn viên Việt Nam.

Việc tổ chức các chuyến đi đó cực kỳ phức tạp, ở chỗ cán bộ nhà nước phải được sự phê duyệt của ban tổ chức Trung Ương là những cấp rất cao. Gần như không ai có kinh nghiệm trong việc tổ chức các đoàn đi, từ việc đặt vé máy bay, đến việc sang bên kia đón tiếp thế nào… Vì thế, mỗi năm thường chỉ đi được 2-3 đoàn sau đó mới tăng dần lên.

Thời đó, người Việt Nam muốn đi du lịch nước ngoài cực kỳ phức tạp, cán bộ nhà nước phải được ban tổ chức Trung Ương là những cấp rất cao phê duyệt.

Một thời gian sau chúng ta mới mở rộng địa bàn, không chỉ du lịch trong khối xã hội chủ nghĩa. Người đi du lịch thời đó cũng rất dễ chịu và thích thú.

Những chuyến đi thời gian đầu đơn giản chỉ là thăm quan kết hợp giao lưu nên cũng không có nhiều khó khăn, biến cố vì được tổ chức chặt chẽ, khoa học và có trách nhiệm. Phía chủ nhà thường đón tiếp các đoàn khách của mình rất trân trọng bằng cách cử các hướng dẫn viên giỏi, ngược lại phía Việt Nam cũng cử những hướng dẫn viên giỏi đưa khách đi.

Du lịch những năm đầu tiên đúng là du lịch bao cấp nhưng về sau, xuất hiện thêm hình thức kinh doanh. Nghĩa là bắt đầu sang giai đoạn thứ hai, người giàu có nhu cầu có thể mua đồng rúp mậu dịch bằng tiền mặt để đi du lịch, đánh dấu thời kỳ thị trường du lịch Việt bắt đầu phát triển; hoặc các địa phương có ngân sách muốn đi học hỏi, giao lưu với nước ngoài…

Tính đến nay đã hơn 40 năm gắn bó với nghề du lịch, nhưng thực sự chưa bao giờ tôi được đi du lịch đúng nghĩa, mà toàn là đi tham dự hội chợ du lịch, đi làm việc… rồi mới kết hợp tham quan.

Nhưng dù có đi du lịch hay đi công tác kết hợp du lịch thì như bệnh nghề nghiệp vậy, giống như con buôn thì phải ra chợ, chúng tôi thường nhìn mỗi chuyến đi bằng con mắt khác, từ những đòi hỏi, cách nhìn nhận vấn đề, đánh giá đến cách tìm hiểu thông tin.

Một điều quan trọng, là những người làm nghề như chúng tôi luôn có ý thức tìm tòi để xem mình có thể học và áp dụng được gì, chứ không chỉ đơn thuần chỉ đi nghỉ ngơi, thư giãn.

– Thế thì thật thiệt thòi cho những người làm du lịch như ông…

Ông Đỗ Đình Cương: Bởi vậy nên mãi đến khi về hưu tôi mới có những chuyến đi du lịch thực sự. Nhưng vì đến đâu cũng có bạn nên tôi luôn được đón tiếp trọng thị, thành ra du lịch không được thoải mái như một du khách bình thường.

– Vậy sao ông không chọn cách “xách balo lên và đi” cho thoải mái?

Ông Đỗ Đình Cương: Có vài lý dó, thời điểm đó xu hướng tự đi chưa được nhiều nên mình mình đi cũng… dở hơi (cười).

Thời của du lịch bao cấp

– Du lịch thời kỳ “khởi thuỷ” ở Việt Nam có diện mạo như thế nào trong mắt những hướng dẫn viên như ông bấy giờ?

Ông Đỗ Đình Cương: Lúc đó, tính chất ngành du lịch chưa thuần túy như bây giờ, mà du lịch thường là những chuyến đi kết hợp với công việc. Ví dụ, những đoàn khách bên ngoại giao, hay các đoàn Việt kiều về cần người biết hơn một chút về du lịch để dẫn đi, hay những đoàn của Việt Nam đi làm việc kết hợp thăm quan. Rồi thời điểm nửa thế kỷ trước mới hình thành đội ngũ hướng dẫn viên.

Ở giai đoạn đầu tiên, chiến tranh đang rất khốc liệt, do đó du lịch hạn chế. Nhưng từ những năm 1970 tình hình bắt đầu được cải thiện. Đặc biệt, sau khi Hiệp định Paris ký kết năm 1973, miền Bắc không còn chiến tranh nữa, lúc đó khách quốc tế vào Việt Nam mới bắt đầu tăng lên.

Khi khách quốc tế tới, hướng dẫn viên sẽ chịu trách nhiệm đón tiếp. Ngoài ra, hướng dẫn viên nếu biết ngoại ngữ sẽ làm thêm một số việc nữa, hỗ trợ các ngành khác như, với các tổng công ty xuất nhập khẩu của bộ Ngoại thươngthị trường thương mại quốc tế, khi chuyên thương gia nước ngoài tới thì cần có người dẫn đi làm việc, thăm quan.

Thời đó, cũng bắt đầu có nhu cầu tổ chức du lịch theo dạng công đoàn cho các cán bộ công nhân viên đi chơi, và khởi thủy của ngành du lịch Việt là Công ty Du lịch Việt Nam đứng ra làm việc đó [chính là tiền thân của Công ty cổ phần Du lịch và Thương mại quốc tế Vinatour bây giờ – PV]

– Còn đội ngũ hướng dẫn viên du lịch thời đó ra sao, thưa ông?

Ông Đỗ Đình Cương: Thế hệ đầu tiên chúng tôi làm nhiệm vụ nhưng không được đào tạo đúng chuyên ngành. Đào tạo chính quy là thế hệ thứ hai được cử đi học ở Bulgari, từ 1973 đến khoảng 1978 về nước.

Như tôi là dân ngoại ngữ, được đào tạo ở Liên Xô về chuyên ngành Nga-Anh. Khi học về, theo sự phân công tôi làm du lịch. Vì thế sau này, những năm 1980, khi khách Nga vào Việt Nam tôi đi làm hướng dẫn.

Thực ra lúc đó chưa ai hiểu nghề hướng dẫn viên là gì, chỉ biết về Công ty Du lịch Việt Nam nhận nhiệm vụ dẫn đoàn, cố gắng đáp ứng tối đa yêu cầu của cơ quan.

Ví dụ, được phân công đưa đoàn khách đi Trà Cổ thì hướng dẫn viên giới thiệu thông tin và những hiểu biết về Trà Cổ cho khách; hoặc có những đoàn khách thương gia của Nhật Bản hay các nước tới Việt Nam công tác, thường có 1-2 ngày rảnh muốn đi chơi thì hướng dẫn viên sẽ đưa đi và giới thiệu cảnh quan, lịch sử… điểm đến.

Hồi đầu, chúng tôi hầu như chưa biết kỹ năng hướng dẫn gì cả, nhưng dẫn nhiều thì tự rút ra với mỗi khách đi du lịch họ cần gì rồi từ đó dần định hình xem mình cần học gì, cần biết gì…

“…với mỗi hướng dẫn viên thời đó nhiệm vụ chính trị vô cùng quan trọng. Chúng tôi làm việc trên tinh thần, ý thức của một cơ quan nhà nước làm công việc đối ngoại.” 

Đội ngũ làm hướng dẫn thời đó rất khác sau này. Có lẽ, họ hiểu sâu hơn về lịch sử, về xã hội so với các bạn trẻ thời nay. Hơn nữa, với mỗi hướng dẫn viên thời đó nhiệm vụ chính trị vô cùng quan trọng. Chúng tôi làm việc trên tinh thần, ý thức của một cơ quan nhà nước làm công việc đối ngoại, như một cơ quan đối ngoại. Do đó, vai trò của hướng dẫn viên rất quan trọng, phải trau dồi rất nhiều kiến thức về tình hình xã hội, đường lối chính sách…

Bởi vậy, yêu cầu cũng như quản lý đội ngũ hướng dẫn viên khác hẳn bây giờ. Dù không được đào tạo bài bản ở trường lớp về nghề nhưng chúng tôi được đào tạo rất bài bản trong môi trường làm việc, trong những chuyến đi thực tế và chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp.

Với tôi, du lịch là cuộc sống.

“Ngày nay, các bạn hướng dẫn viên có vẻ hơi ‘cá nhân’…”

– Vâng, có lẽ vì thế đội ngũ hướng dẫn viên thời ông dường như có “chiều sâu” hơn bây giờ…

Ông Đỗ Đình Cương: Sâu hơn nhiều chứ. Tôi chỉ nói cách học thôi, mỗi sáng tới cơ quan chúng tôi phải đọc báo để cập nhật thông tin, sau đó các hướng dẫn viên điểm báo với nhau xem ngày hôm nay có những sự kiện gì xảy ra. Nếu là dân ngoại ngữ chúng tôi phải trình bày thông tin bằng ngoại ngữ, đó cũng là cách để chúng tôi luyện ngoại ngữ.

Sau mỗi chuyến công tác về chúng tôi thường ngồi lại với nhau chia sẻ kinh nghiệm, chia sẻ thông tin… nên đội ngũ hướng dẫn viên rất gắn bó. Chúng tôi học hỏi với ý thức cao. Có thể thời đó còn ít người nên vấn đề quản lý rất chặt chẽ.

Một số đồng nghiệp của tôi tới giờ vẫn đi làm hướng dẫn. Họ đều là những người hiểu rộng hiểu sâu và hướng dẫn tốt, thường xuyên trau dồi về lịch sử, văn hóa, chính trị, đối ngoại… Họ còn tồn tại tới giờ với nghề tức là họ đều rất giỏi mặc dù xuất phát điểm không được qua trường lớp nào.

Ngày nay, các bạn hướng dẫn viên hơi “cá nhân,”, ai biết người nấy. Các bạn nên nhớ, học trong trường chỉ là một phần rất nhỏ, quan trọng là học khi ra nghề đi làm, mà tự học một mình thì không bao giờ nhanh được…

“Thời đó chúng tôi đi làm theo nhiệm vụ được phân công rất công bằng, cũng chẳng có tiền vì tất cả được trả bằng tem phiếu. Thậm chí, những món quà khách tặng chỉ là cây bút chì hay cục tẩy, quyển sổ thôi nhưng đều phải nộp về cơ quan để mọi người dùng chung.”

– Tôi nghĩ, âu cũng do bối cảnh xã hội thay đổi nên con người buộc phải thích nghi… Kể cả bối cảnh nghề của ông cũng thay đổi cơ mà, ngày xưa du lịch còn sơ khai chưa phát triển, người dân Việt Nam chưa biết du lịch là gì…

Ông Đỗ Đình Cương: Đúng thế. Thời đó chúng tôi đi làm theo nhiệm vụ được phân công rất công bằng, cũng chẳng có tiền vì tất cả được trả bằng tem phiếu. Thậm chí, những món quà khách tặng chỉ là cây bút chì hay cục tẩy, quyển sổ thôi nhưng đều phải nộp về cơ quan để mọi người dùng chung.

Sau này xã hội dần phát triển, kinh tế thị trường mở cửa mới ảnh hưởng đến nghề nghiệp và tư tưởng, suy nghĩ của người hướng dẫn.

– Vậy những hướng dẫn viên kỳ cựu như ông chắc hẳn cũng có nhiều thay đổi theo thời cuộc?

Ông Đỗ Đình Cương: Tôi phải nói công bằng thế này, tôi làm hướng dẫn viên, rồi quản lý lữ hành, từ năm 1989 là Giám đốc công ty lữ hành của Công ty Du lịch Việt Nam (lúc đó được gọi là Công ty Điều hành hướng dẫn du lịch), xã hội thay đổi, con người sẽ thay đổi theo là điều chắc chắn nhưng không phải ai cũng thay đổi như nhau. Thế hệ tôi có thay đổi nhưng ít ra mức độ thay đổi vừa phải, chấp nhận được chứ không như hiện nay.

Tất nhiên, thời tôi cũng không từ chối khi khách đưa phong bao hay cái này cái khác, nhưng đó là công sức chúng tôi bỏ ra chứ không bao giờ làm “động tác” để buộc khách phải có quà. Hơn nữa, chúng tôi thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ của mình. Đó là một vài khác biệt mà những lứa hướng dẫn viên hiện nay không theo kịp chúng tôi.

“Bão tố” nơi hậu phương

– Đã hơn 40 năm trực tiếp làm nghề và quan sát với tư cách người trong cuộc, ông thấy diện mạo đội ngũ hướng dẫn viên du lịch Việt Nam phát triển ra sao? Có nhiều ý kiến cho rằng, sau này đội ngũ ấy yếu kém hơn, ít chiều sâu, nhưng tôi nghĩ chúng ta cũng cần khách quan rằng thế hệ hướng dẫn viên bây giờ cũng có nhiều điểm hơn…

Ông Đỗ Đình Cương: Nói một cách công bằng, thời chúng tôi hướng dẫn viên rất ít, nên điều kiện và môi trường công tác cũng như yêu cầu công việc cũng khác hơn. Vì ít người nên dễ biến hướng dẫn viên thành giỏi hơn.

Hiện nay lại khác, đội ngũ hướng dẫn viên rất đông với số lượng không nhỏ là giỏi, cũng có những em giỏi hơn chúng tôi chứ không phải kém hơn đâu. Nhưng nếu chúng ta nhìn tỷ lệ tổng thể thì còn nhiều điều để nói.

Thứ nhất, không phải hướng dẫn viên nào cũng đam mê học tập, đam mê hoàn thiện mình để làm nghề giỏi hơn. Thứ hai, những em mong muốn giỏi nghề lại lúng túng trong phương pháp. Thứ ba, vì thị trường phát triển nóng đến mức các doanh nghiệp không cần thiết, hay nói cách khác là không có điều kiện để lựa chọn hướng dẫn viên giỏi, nên thường lấy bất kỳ ai có thể để có hướng dẫn viên đi tour.

Điều đó đẩy hướng dẫn viên đến tâm lý thôi tôi cần gì phải học tôi vẫn có công ăn việc làm, tôi vẫn đi hướng dẫn được. Điều đó cũng tác động đến chất lượng hướng dẫn viên.

Ngoài ra, cơ chế thị trường cũng có thể tác động đến lối sống, đến đạo đức của người hướng dẫn. Nhiều em quan niệm chỉ làm một thời gian rồi thôi nên sinh tâm lý kiếm được càng nhiều càng tốt. Hướng dẫn viên thời tôi thì khác. Tôi có những người bạn bằng tuổi tôi vẫn đi làm hướng dẫn tiếng Nga, tiếng Pháp, mặc dù đều đã gần 70 rồi.

– Tôi thấy làm việc giúp con người năng động và trẻ, khỏe hơn. Tôi rất ấn tượng với tinh thần làm việc của người Nhật khi đến các khu du lịch, ở đó nhiều hướng dẫn viên tình nguyện 80 tuổi thậm chí gần 90 tuổi vẫn say mê công việc…

Nếu để tổng kết về chặng đường nhiều thập kỷ gắn bó với nghề, và bây giờ dù về hưu gần chục năm vẫn tiếp tục với các dự án của nước ngoài cũng như công ty riêng, ông có thể nói điều gì?

Ông Đỗ Đình Cương: Tôi có thể nói rằng tôi không tiếc, mặc dù hướng dẫn viên là nghề rất vất vả và đây là nghề khó. Để khách không kêu thì dễ nhưng để trở thành người hướng dẫn giỏi không hề đơn giản.

Khi dạy các lớp hướng dẫn viên tôi vẫn nói với các em rằng, đi với một đoàn khách để họ không phàn nàn về mình rất dễ, nhưng để người ta phục mình, nể trọng mình thì không đơn giản. Cách họ típ cho mình sẽ nói lên điều này.

Có những khách nếu họ tôn trọng mình, tiền típ sẽ được cho vào phong bì, hay tặng kèm theo quà và phong bì được coi là thứ kèm theo thôi chứ không phải khách giúi tiền vào mình như ban ơn.

“Có những khách nếu họ tôn trọng mình, tiền típ sẽ được cho vào phong bì, hay tặng kèm theo quà và phong bì được coi là thứ kèm theo thôi chứ không phải khách giúi tiền vào mình như ban ơn.”

Thực tế, người hướng dẫn viên chỉ cần vài chiêu trò là có một chuyến đi an toàn, nhưng để làm được điều như tôi vừa nói thì không đơn giản chút nào và các em phải phấn đấu thực sự để trở thành người có kiến thức giỏi, có tâm với nghề, trau chuốt từ từ ngữ đến kiến thức.

– Cả đời là những chuyến đi, tôi thấy gia đình của những hướng dẫn viên chịu nhiều thiệt thòi quá…

Ông Đỗ Đình Cương: Tôi nghĩ thế này, người hướng dẫn viên rất cần gia đình. Thực sự khi đã đam mê nghề thì gia đình chúng tôi sẽ thiệt thòi. Chúng tôi có thể mang tiền về cho gia đình nhưng gia đình không chỉ cần tiền.

Khi làm nghề hướng dẫn con người có thể trở nên rất tháo vát. Trong gia đình có ông chồng làm hướng dẫn sẽ không phải lo gì cả vì bất kỳ sự số gì xảy ra các ông ấy đều có thể xử lý được hết. Nhưng ranh giới giữa tháo vát và thủ đoạn rất gần nhau, giữa xấu và tốt.

– “Ông” tháo vát nhưng “ông” có mấy khi ở nhà đâu để các bà vợ nhờ vả ạ. Tôi nghĩ hậu phương của những người làm nghề hướng dẫn viên có lẽ cũng nhiều bão tố.

Ông Đỗ Đình Cương: Bão tố nhiều chứ, nhất là với nữ. Trong công ty tôi ngày xưa có rất nhiều nhân viên nữ, tôi vẫn khuyên sau một thời gian làm hướng dẫn nên chuyển sang việc khác phù hợp hơn như làm điều hành, làm thị trường… Vì gia đình nào có phụ nữ đi làm hướng dẫn thì rất thiệt thòi.

– Thế nhưng thực tế hiện nay, nhiều bạn trẻ coi nghề này như “miếng bánh ngon” và đổ xô vào, bất chấp việc có đủ kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm làm nghề không. Theo ông, một hướng dẫn viên cần bao lâu để có thể lành nghề?

Ông Đỗ Đình Cương: Tôi hiện đang là giám đốc Công ty Đào tạo cung ứng nhân lực và Tư vấn du lịch, từ 2005 tới giờ.

Ý tưởng hình thành công ty liên quan tới câu hỏi của bạn ở chỗ, hướng dẫn viên học từ trường ra không làm được việc. Công ty thành lập như bến đỗ cho các em, giúp đào tạo lại cho đội ngũ sinh viên mới ra trường.

Vì thứ nhất, kinh nghiệm họ rất yếu nên các công ty muốn sử dụng đều phải đào tạo lại; thứ hai, lúc đó bắt đầu có những nguồn hướng dẫn trôi nổi, nên nhiều anh em rất khó tìm việc, các công ty nếu sử dụng hướng dẫn viên trôi nổi gặp nhiều rủi ro…

Thời bao cấp, sinh viên nhận về cơ quan sau sáu tháng mới được đi làm. Còn bây giờ, các doanh nghiệp làm “mì ăn liền,” vì họ không có thời gian và kinh phí chi trả cho đào tạo lại từng ấy con người. Hơn nữa, khi các công ty du lịch phát triển quá mạnh, thêm lượng khách bùng nổ nên họ cũng không quan tâm nhiều đến chất lượng mà “vơ bèo gạt tép.”

Chất lượng hướng dẫn viên ngày nay chưa ổn kể cả khi đã được đào tạo. Có ba lý do, thứ nhất, để có đào tạo ra một hướng dẫn viên giỏi phải có bộ giáo trình tốt; thứ hai, giảng viên phải tốt, (nghĩa là không chỉ giỏi về lý thuyết mà còn phải kinh qua công việc) để truyền cho sinh viên những kinh nghiệm thực tiễn, thực tiễn không phải là gốc để dạy nhưng thực tiễn là những minh họa quý giá để giúp bài giảng ấy tốt, đội ngũ giảng viên không qua thực tiễn chỉ nói trên giời dưới biển; thứ ba, cần phương pháp học tốt, học đi đôi với hành để trong thời gian ngắn có thể trở thành một hướng dẫn viên tốt.

– Xin cảm ơn những chia sẻ của ông./.

Gần 6 tháng kể từ cuộc tổng tuyển cử tháng 9/2017, cuối cùng thì nước Đức cũng tạm thoát khỏi cuộc khủng hoảng chính phủ chưa có tiền lệ suốt 70 năm qua, từng khiến cả châu Âu “đứng ngồi không yên.”

Với sự phê chuẩn của Quốc hội Liên bang, bà Angela Merkel đã vượt qua cơn sóng gió lớn nhất kể từ khi trở thành Thủ tướng Đức vào năm 2005, để tiếp tục nhiệm kỳ thứ tư liên tiếp lãnh đạo nền kinh tế lớn nhất châu Âu.

“Lương duyên” CDU/CSU-SPD chưa thể dứt

Thỏa thuận “tái hợp” đại liên minh giữa Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) và đảng Dân chủ Xã hội (SPD) chính là bước ngoặt giúp chấm dứt bế tắc sau diễn biến khó lường của cuộc bầu cử quốc hội năm ngoái, khi SPD quyết định trở thành đảng đối lập để tìm một con đường đi mới trước “cái bóng” quá lớn của CDU/CSU.

Từ cuộc đàm phán thành lập liên minh mang màu sắc tượng trưng như màu cờ của quốc gia Trung Mỹ Jamaica giữa CDU/CSU, đảng Dân chủ Tự do (FDP) và đảng Xanh bị đổ vỡ do sự khác biệt về xu hướng chính trị, tới việc Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier phải ra tay tháo gỡ bế tắc, thuyết phục SPD một lần nữa tham gia chính phủ liên minh với CDU/CSU.

Thỏa thuận “tái hợp” đại liên minh giữa Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) và đảng Dân chủ Xã hội (SPD) chính là bước ngoặt giúp chấm dứt bế tắc.

Sức ép dư luận đòi hỏi nước Đức phải sớm có một chính phủ ổn định, nguy cơ tổ chức bầu cử lại hay vận hành một chính phủ thiểu số…, có lẽ đã khiến bà Markel một lần nữa “đặt cược” hy vọng vào “đại liên minh.”

Đây cũng là lý do khiến các bên đã phải nhượng bộ khá nhiều trong quá trình thương lượng, nhất là sau bài học “nhãn tiền” khi các chính đảng của liên minh Jamaica không thể dung hòa lợi ích.

Ở vị thế của một “người giải cứu,” SPD đã đi những bước rất thận trọng và tận dụng sự nhượng bộ của CDU/CSU để giành được nhiều lợi thế về mặt chính sách, cũng như các vị trí lãnh đạo, trong đó có hai vị trí đầy quyền lực là Bộ trưởng Tài chính, vốn trước đây thuộc CDU, và Bộ trưởng Ngoại giao.

Nội các mới của Thủ tướng Merkel chứng kiến nhiều sự thay đổi về mặt nhân sự so với nhiệm kỳ trước. Ghế Bộ trưởng Ngoại giao trở thành đề tài gây tranh cãi, cựu Ngoại trưởng Sigmar Gabriel vẫn muốn tiếp tục công việc trong khi cựu Chủ tịch SPD Martin Schulz lại bất ngờ muốn ngồi vào, dù trước đó ông đã tuyên bố sẽ không bao giờ nằm trong nội các của Thủ tướng Merkel.

Cuối cùng, SPD phải điều chuyển Bộ trưởng Tư pháp Heiko Maas sang làm Bộ trưởng Ngoại giao, chấm dứt việc chia rẽ trong nội bộ.

Không ít người Đức cảm thấy nhàm chán và thậm chí lên tiếng chỉ trích khi bà Merkel tiếp tục tại vị.  

Về phía CDU, ông Peter Altmeier, cựu Bộ trưởng – Chánh Văn phòng Thủ tướng, trở thành Bộ trưởng Kinh tế đầu tiên của đảng này kể từ năm 1966. Suốt hơn 50 năm qua, vị trí Bộ trưởng Kinh tế Đức luôn thuộc về SPD hoặc một đảng khác trong chính phủ liên minh.

Không ít người Đức cảm thấy nhàm chán và thậm chí lên tiếng chỉ trích khi bà Merkel tiếp tục tại vị. Đáp lại điều này, bà Merkel đã có những động thái đổi mới trong chính phủ, bắt đầu từ chính đảng CDU do bà lãnh đạo.

Trong số 6 bộ trưởng thuộc CDU, chỉ có bà Ursula von der Leyen – Bộ trưởng Quốc phòng vẫn giữ nguyên vị trí, số còn lại đều là các gương mặt mới, đáng chú ý nhất là Bộ trưởng Y tế Jens Spahn, người từng chỉ trích mạnh mẽ chính sách mở cửa đón người tị nạn của bà Merkel.

Việc chấp nhận đưa những người có quan điểm trái ngược với mình vào chính phủ cho thấy bà Merkel sẵn sàng lắng nghe phản biện và chấp nhận thay đổi, với mong muốn có một chính phủ đủ mạnh và ổn định để điều hành đất nước hướng đến tương lai.

Chính phủ mới ở Đức có nhiều bộ trưởng còn khá trẻ, như ông Saphn mới 37 tuổi, Bộ trưởng Gia đình Franziska Giffey 39 tuổi… Có đến 8 trên tổng số 17 thành viên nội các mới là nữ, tỷ lệ cao hiếm có.

Khủng hoảng chấm dứt nhưng còn tiềm ẩn nguy cơ bất ổn

Cuộc khủng hoảng chính phủ chấm dứt, song sóng gió trên chính trường Đức có lẽ chỉ tạm lắng khi nhiều nguy cơ bất ổn vẫn còn. Nội bộ SPD vẫn rối bời sau sự ra đi của Chủ tịch Martin Schulz, cũng như chia rẽ giữa các nhóm khác nhau liên quan định hướng của đảng.

CDU của bà Merkel cũng đang trong tình trạng lục đục, bản thân bà phải hứng chịu không ít chỉ trích từ các thành viên, cho rằng bà đưa ra quá nhiều nhượng bộ trước những đòi hỏi của SPD.

Trong khi đó, với 94 ghế, đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) theo đường lối cực hữu trở thành đảng dẫn đầu lực lượng đối lập tại Quốc hội Liên bang Đức. Quan điểm bài ngoại của AfD xung đột mạnh mẽ với chính sách mở cửa tiếp nhận người tị nạn trước đây của Thủ tướng Angela Merkel và đường lối cực hữu của đảng này trái ngược với quan điểm cứng rắn của tân Bộ trưởng Ngoại giao Heiko Maas.

Dù siết chặt hơn việc tiếp nhận người tị nạn, những vấn đề xã hội do người tị nạn gây ra vẫn là đề tài gây tranh cãi gay gắt ở Đức, và tiếng nói của AfD ở nghị trường có thể khiến vấn đề càng thêm nóng, kéo theo sự chia rẽ thêm sâu sắc trên chính trường cũng như trong xã hội Đức.

Hàn gắn xã hội Đức đã bị rạn nứt trở thành nhiệm vụ cấp bách của bà Merkel trong nhiệm kỳ thủ tướng thứ tư liên tiếp này. Kinh tế Đức tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ và ổn định, số người thất nghiệp giảm xuống mức thấp kỷ lục nhưng khoảng cách giàu nghèo trong xã hội ngày càng sâu sắc, hàng loạt rắc rối do làn sóng người tị nạn gây ra, trong đó đáng kể nhất là nguy cơ bị khủng bố trà trộn, bên cạnh tư tưởng cực hữu trỗi dậy kéo theo nhiều hệ lụy về an ninh…

Hàn gắn xã hội Đức đã bị rạn nứt trở thành nhiệm vụ cấp bách của bà Merkel trong nhiệm kỳ thủ tướng thứ tư liên tiếp này.

Chủ đề châu Âu đã chiếm một tỷ trọng đáng kể trong các cuộc đàm phán thành lập chính phủ giữa CDU/CSU và SPD, song nỗ lực cải cách liên minh, cũng như cải tổ Khu vực sử dụng đồng tiền chung do Đức và Pháp dẫn đầu sẽ khó thuận buồm xuôi gió, khi mà các quốc gia chưa tìm được tiếng nói chung, trong bối cảnh mầm mống chia rẽ đã bùng phát sau sự kiện nước Anh rời đi. Cùng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Merkel sẽ phải thuyết phục được các nhà lãnh đạo châu Âu về một tầm nhìn thịnh vượng cho khu vực này.

Một trách nhiệm khác của bà Merkel là chuẩn bị lực lượng kế cận. Nhiều chuyên gia dự báo có thể bà chỉ giữ cương vị thủ tướng thêm nửa nhiệm kỳ rồi chuyển giao cho một nhân vật khác thuộc CDU. Đây là thời điểm để bà Merkel lựa chọn và chuyển giao dần quyền lực, đảm bảo sự ổn định liên tục của nước Đức nói chung, và đảng CDU nói riêng. Ứng cử viên thay thế bà Merkel nổi lên vào lúc này là tân Tổng Thư ký CDU – cựu Thủ hiến bang Saarland Annegret Kramp-Karrenbauer.

Sau cuộc khủng hoảng, điều mà người dân Đức nghĩ đến không phải là những gì đã qua, mà là những gì sắp đến. Chính phủ “mới mà cũ” của bà Merkel sẽ chèo lái con thuyền nước Đức như thế nào trong bối cảnh những “cơn sóng ngầm” của sự chia rẽ và bất đồng đang khiến mối liên kết giữa CDU/CSU và SPD trở nên thiếu chắc chắn và không ổn định. Ngay cả cuộc “tái hợp” lần này của đại liên minh cũng bị cho là mang tính vụ lợi, thậm chí một bài viết của tạp chí Süddeutsche Zeitung đã gọi đây là “Liên minh của những kẻ thất bại.”

Rõ ràng chính phủ mới của Đức sẽ phải đối mặt với những khó khăn rất lớn trong tiến trình thực hiện mục tiêu đảm bảo sự ổn định trong nước để đưa nền kinh tế lớn nhất châu Âu vượt qua bất kỳ thách thức nào trong tương lai.

V-League 2018 đã mở màn với cảnh pháo sáng rực cháy trên khán đài sân Hàng Đẫy ở trận cầu tâm điểm giữa FC Hà Nội và Hải Phòng. Hình ảnh tương tự cũng xuất hiện ở nhiều sân bóng nổi tiếng trên thế giới, cho thấy bầu không khí cuồng nhiệt cùng sự hấp dẫn của môn thể thao Vua.

Nhưng bất kể trong hoàn cảnh nào, ở đâu thì việc đốt pháo sáng trên khán đài luôn là hành vi trái pháp luật, bởi nó tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ, cả về an ninh trật sự lẫn sức khỏe con người, thậm chí là nguy hiểm đến tình mạng.

Đặc sản ở nhiều nền bóng đá

Thực tế, đốt pháo sáng được xem là một trong những phong cách cổ vũ đặc trưng của các nhóm ultras, tập hợp các cổ động viên trung thành và có phần cứng đầu nhất của đội bóng. Và các hội ultras thì hầu như nền bóng đá nào cũng có, đặc biệt là ở Đông Âu và Nam Mỹ.

Với các nền bóng đá Tây Âu, một số quốc gia và giải đấu vẫn còn tồn tại việc đốt pháo sáng. Cảnh đốt pháo sáng thường xuyên xảy ra ở các sân bóng nổi tiếng như San Siro tại Italy hay Velodrome tại Pháp. Dĩ nhiên, việc đốt pháo sáng cũng thường chỉ tập trung ở một khu vực khán đài vốn dành riêng cho nhóm ultras.

Trong khi đó, từ lâu nay, Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) đã áp đặt lệnh cấm đốt pháo sáng ở các giải đấu quốc tế. Cũng từ đó, các Liên đoàn bóng đá Quốc gia và Ban tổ chức các giải vô địch quốc gia cũng áp dụng điều luật này ở các giải quốc nội.

Song, cũng có những nền bóng đá đã có lúc cổ súy cho hành động này. Cho đến năm 1997, việc đốt pháo sáng ở các sân vận động của Ba Lan được cho phép, thậm chí, cả Liên đoàn bóng đá và Ban tổ chức giải quốc nội còn quyết định trao thưởng (hàng tuần, hàng tháng và mỗi mùa giải) cho các khán đài được thắp sáng bởi pháo sáng rực rỡ nhất.

Với UEFA, án phạt thường là phạt tiền, thậm chí là cấm câu lạc bộ có cổ động viên đốt pháo sáng được tham dự giải đấu. Với các Liên đoàn bóng đá Quốc gia và Ban tổ chức giải đấu, án phạt dành cho các câu lạc bộ cũng là phạt tiền, kết hợp đóng cửa một số khu vực khán đài, thường là khu vực tập trung của các hội ultras. Một khi có vụ việc nghiêm trọng xảy ra từ đốt pháo sáng, những cá nhân cụ thể thực hiện hành vi này có thể hứng chịu những án phạt nặng liên quan đến tội phạm hình sự.

Tử vong vì pháo sáng

Về bản chất, pháo sáng được sử dụng trong hoạt động cứu nạn trên biển; chúng khó bị dập tắt nhanh chóng và dễ dàng. Pháo sáng có chứa hóa chất và có thể nguy hiểm cho người bị hen suyễn. Pháo sáng có thể cháy lên đến nhiệt độ 1600 độ C và vì thế làm nấu chảy thép.

Dựa trên những tính chất đó, việc đốt pháo sáng luôn chứa đựng nguy cơ gây nguy hiểm, và không chỉ giới hạn trong khu vực khán đài có pháo sáng được đốt. Nguy cơ gây cháy các hàng ghế, các khu khán đài luôn tồn tại. Thậm chí, có cả những trường hợp tử vong được ghi nhận từ việc đốt pháo sáng gây ra.

Năm 1992, Guillem Lazaro, một cậu bé 13 tuổi người Tây Ban Nha, đã tử vong sau khi bị ném pháo sáng trúng vào ngực ở một sân vận động tại Barcelona. Năm 1993, John Hill, 67 tuổi, qua đời sau khi bị ném pháo sáng trúng người trong một trận đấu tổ chức ở Cardiff. Năm 2013, một cậu bé 14 tuổi tử vong ở Brazil sau khi bị ném trúng một quả pháo sáng trong một trận đấu của Corinthians.

Nguy cơ gây cháy các hàng ghế, các khu khán đài luôn tồn tại. Thậm chí, có cả những trường hợp tử vong được ghi nhận từ việc đốt pháo sáng gây ra.

Đấy chỉ là một vài ví dụ được ghi nhận từ những vụ việc nguy hiểm dẫn đến chết người do hành vi đốt pháo sáng gây ra. Năm 2015, thủ thành đội tuyển Nga Igor Akinfeev bị một quả pháo sáng rơi trúng người trong trận đấu với Montenegro ở vòng loại Euro 2016.

Có thể, bạo lực sân cỏ là nguyên nhân sâu xa dẫn đến những ca tử vong trên, xuất phát từ các vụ đụng độ giữa cổ động viên hai đội. Trong đó, pháo sáng đã đóng vai trò như một công cụ gây thương tích. Và dù trong cơn tức giận hay hòa chung niềm vui, không thể lường trước được những nguy hiểm kéo theo từ việc đốt pháo sáng.

Không chỉ gây nguy hiểm cho nhau, các cổ động viên quá khích còn dùng pháo sáng như một cách phản ứng tiêu cực với những gì diễn ra trên sân cỏ mà không theo ý muốn của họ. Trong trường hợp ấy, các cầu thủ, trọng tài, ban huấn luyện cho đến các nhân viên an ninh làm việc trên sân đều có thể trở thành mục tiêu của những cái đầu nóng, như cái cách mà Akinfeev đã “lĩnh đòn.”

Chịu phạt nặng vì đốt pháo sáng

Như đã nói, ở một số nền bóng đá, các hội ultras vẫn được đốt pháo sáng phản ánh sự thỏa hiệp giữa câu lạc bộ với các hội nhóm cổ động viên của họ, nhưng là trong phạm vi giải quốc nội. Bởi bước ra sân chơi châu lục, như tại châu Âu, thì UEFA chắc chắn sẽ không để yên.

Các câu lạc bộ chấp nhận đóng tiền phạt, nhưng nếu có sự việc nghiêm trọng thì buộc phải đóng cửa khán đài vài trận đấu.

Các câu lạc bộ chấp nhận đóng tiền phạt, nhưng nếu có sự việc nghiêm trọng thì buộc phải đóng cửa khán đài vài trận đấu. Ví dụ ở Ligue 1, từ đầu mùa giải 2017-18 đến nay, Marseille đã đóng số tiền phạt khoảng 300.000 euro vì các hội ultras đốt pháo sáng trên khán đài sân vận động Velodrome.

Những khu vực khán đài dành cho các hội ultras ở các sân vận động như La Beaujoire của Nantes hay Geoffroy-Guichard của St-Etienne bị đóng cửa vài trận đấu vì đốt pháo sáng là tình trạng không phải hiếm trong nhiều mùa giải nay.

Sự thỏa hiệp đó là đơn giản vì câu lạc bộ cần người hâm mộ. Sự có mặt của các hội ultras luôn mang đến một bầu không khí đặc biệt cho các khán đài và tinh thần thi đấu của cầu thủ. Dẫu biết rằng sẽ phải chịu phạt, nhưng các câu lạc bộ lẫn các hội ultras vẫn chấp nhận, nếu không nói có những lúc yêu thích hành động này.

Những ví dụ khác ở Ligue 1: khi Chủ tịch Jean-Louis Triaud chia tay câu lạc bộ Bordeaux, trong trận đấu tri ân, ông leo lên khán đài đốt pháo sáng với hội UltraMarines; các cầu thủ lẫn Chủ tịch Jean-Michel Aulas của Lyon mùa giải này từng đốt pháo sáng với hội ultras Bad Gones sau chiến thắng trên sân nhà trước Olympique Marseille ở giai đoạn lượt đi.

Không chỉ ở Ligue 1, hành vi đốt pháo sáng cũng diễn ra ở các giải quốc tế lớn như kỳ Euro 2016 ở Pháp. Cho dù nhà chức trách có thắt chặt an ninh nghiêm ngặt đến đâu, những quả pháo sáng vẫn được mang vào một số sân đấu và được đốt trên khán đài.

Phạt nặng không phải là giải pháp duy nhất

Xét ở nhiều nền bóng đá và các câu lạc bộ ở châu Âu, những hội nhóm cổ động viên ultras đều được tổ chức và quản lý bài bản, có người đứng đầu cùng quy định của hội được đặt ra. Vì thế, sự đối thoại với lãnh đạo câu lạc bộ là hoạt động thường xuyên.

Các câu lạc bộ hoàn toàn có thể áp đặt lệnh cấm sử dụng pháo sáng trong các trận đấu trên sân nhà đối với các hội cổ động viên ultras của họ, nhưng đấy không phải là một giải pháp mang tính lâu dài.

Đã từng có thời điểm trong suốt nhiều năm, câu lạc bộ PSG của Pháp nghiêm cấm sự xuất hiện của các hội ultras khét tiếng trong quá khứ ở cầu trường Parc des Princes.

Cách làm khả dĩ nhất và mang tính bền lâu vẫn là tìm cách giáo dục và tuyên truyền về những những nguy hiểm của hành vi đốt pháo sáng trên khán đài.

Nhưng đến mùa giải 2016-17, quy định này dần được tháo gỡ và mùa giải hiện tại, bầu không khí của sân đấu này trở nên sôi động hơn, kèm theo đó là cả những rắc rối: hội ultras đốt pháo sáng.

Sự mềm mỏng trong khâu quản lý và quan hệ giữa câu lạc bộ với các hội ultras về vấn đề đốt pháo sáng là cần thiết. Nhưng cho đến lúc này, cách làm khả dĩ nhất và mang tính bền lâu vẫn là tìm cách giáo dục và tuyên truyền về những những nguy hiểm của hành vi đốt pháo sáng trên khán đài. Ít ra thì đó cũng là cách làm của người Anh.

Nhưng đổi lấy sự yên bình trên các khán đài cũng có nghĩa là mất đi bầu không khí rực lửa. Mỗi vấn đề luôn tồn tại hai mặt, khó có sự lựa chọn nào là tốt nhất một cách tuyệt đối.

Sáng 14/3, thế giới chấn động với thông tin nhà khoa học khuyết tật người Anh Stephen Hawking đã về cõi vĩnh hằng ở tuổi 76. Ông trút hơi thở cuối cùng trong vòng tay yêu thương của người thân tại nhà riêng ở thành phố Cambridge (Anh).

Sự ra đi của ông tuy đột ngột, nhưng đã được tiên đoán từ cách đây gần 60 năm. Cuộc đời nhiều thành tựu của Hawking là minh chứng mãnh liệt nhất cho chân lý của ông: sống tận tụy từng phút giây, vì ngày nào cũng có thể là ngày cuối cùng.

Stephen Hawking – ẩn số lớn của khoa học

Dành cả cuộc đời để nghiên cứu vũ trụ, Stephen Hawking là người tìm ra câu trả lời cho những vấn đề hóc búa nhất của vật lý hiện đại. Song, bản thân ông cũng là một ẩn số lớn mà khoa học chưa thể giải mã, đó là: Làm sao ông có thể kéo dài sự sống tới hơn 55 năm so với dự báo của giới chuyên gia?

Stephen William Hawking sinh ngày 8/1/1942 – đúng 300 năm sau ngày mất của Galileo Galilei – cha đẻ của khoa học hiện đại. Hawking bị chẩn đoán mắc bệnh Lou Gehrig’s (xơ cứng teo cơ) khi còn là một chàng sinh viên 21 tuổi đang theo đuổi luận án tiến sỹ về vũ trụ học tại Đại học Cambridge.

Các bác sỹ lúc đó cho rằng Hawking chỉ có thể sống được vài ba năm nữa, thậm chí sẽ không đủ thời gian để ông hoàn tất luận án tiến sỹ. Cho đến nay vẫn chưa có phương pháp nào có thể chữa được bệnh Lou Gehrig’s. Đây là một bệnh thần kinh tiến triển, gây thoái hóa và làm chết dần các tế bào thần kinh vận động, khiến não và cột sống không thể điều khiển các cơ tự chủ.

“Tôi chưa từng biết bất kỳ người nào mắc bệnh Lou Gehrig’s lại có thể sống thêm lâu tới vậy.” (ông Ammar Al-Chalabi, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và chăm sóc người bệnh Lou Gehrig’s ở London)

Người mắc bệnh khó có thể nói, nhai, thở và di chuyển. Bệnh này tiến triển nặng dần đối với tất cả những người mắc phải, khoảng 50% số người bệnh tử vong trong vòng 5 năm sau khi phát hiện bệnh và khoảng 90% tử vong sau 6 năm. Trừ trường hợp của Stephen Hawking!

“Tôi chưa từng biết bất kỳ người nào mắc bệnh Lou Gehrig’s lại có thể sống thêm lâu tới vậy,” ông Ammar Al-Chalabi, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và chăm sóc người bệnh Lou Gehrig’s ở London cho biết.

Ông Al-Chalabi gọi tuổi thọ của Hawking là “một điều phi thường,” trong khi giáo sư Rup Tandan thuộc khoa Thần kinh học của trường Đại học Vermont thì tiết lộ những người mắc bệnh này muốn kéo dài tuổi thọ phải nhờ vào sự trợ giúp của một chiếc “quạt gió” để có thể hô hấp, nhưng Hawking thì chẳng cần dùng tới.

Mang đến cái nhìn mới về vũ trụ

Stephen Hawking lần đầu tiên được công chúng biết đến khi ông cho ra mắt cuốn “A Brief History of Time” (Lược sử thời gian) năm 1988 – một cái nhìn đơn giản hóa về tổng quan vũ trụ. Cuốn sách này bán được hơn 10 triệu bản trên toàn thế giới.

Những lý thuyết tiếp sau đó của Hawking đã cách tân nhận thức về các khái niệm như hố đen, học thuyết Big Bang về sự ra đời của vũ trụ hay sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI).

Giống nhiều nhà vật lý khác, Hawking cũng tìm kiếm một lý thuyết của vạn vật có thể thống nhất lý thuyết hấp dẫn của Albert Einstein với vật lý lượng tử. Song điều ông thích thú nhất là chứng minh vũ trụ xuất hiện từ hư vô, một cách tự phát, không có sự can thiệp của một đấng “sáng thế” nào, thậm chí không cần một điều kiện ban đầu đặc thù nào.

Một nghị lực sống phi thường và tình yêu cho khoa học mãnh liệt

Tình yêu dành cho khoa học đã giúp Hawking đạt rất nhiều thành tựu, ngay cả khi ông bị tê liệt hầu như toàn thân, phải gắn mình vào xe lăn kể từ năm 1970 và chỉ có thể giao tiếp bằng cách khẽ cử động má phải.

Kể từ khi bị viêm phổi năm 1985 và phải trải qua phẫu thuật mở khí quản, Hawking đã cần đến sự trợ giúp y tế 24/24 giờ và nhờ tới một chiếc máy tính cùng một thiết bị tạo giọng nói để trò chuyện với người khác. Một bộ cảm biến hồng ngoại nhỏ xíu được gắn trên cặp kính của ông có chức năng kết nối với máy tính.

Bộ cảm biến sẽ nhận biết từng dao động trên má của Hawking và sẽ lựa chọn các từ ngữ để hiển thị trên màn hình máy tính. Những từ được hiển thị sau đó sẽ được phát âm thông qua thiết bị tạo giọng nói. Với công nghệ này, sẽ mất 10 phút để Hawking có thể truyền đạt một câu nói đơn giản.

Theo trợ lý của ông, bà Judith Croasdell, “cách giao tiếp này chậm chạp đến mức gây bực mình cho người đối diện, nhưng ông ấy không để điều đó cản trở đến những suy nghĩ của mình.”

Tôi cố gắng sống một cuộc sống bình thường nhất có thể và không nghĩ tới căn bệnh của mình hay hối tiếc về những điều mà vì bệnh tật mình đã không thực hiện được. (Stephen Hawking)

Lúc sinh thời, Hawking cho biết ông thường không nghĩ đến những hạn chế về sức khỏe và tuổi thọ.

“Trên thực tế, tôi đã phải chung sống với bệnh tật trong suốt cuộc đời của một người trưởng thành,” ông tâm sự, “thế nhưng điều đó chẳng ngăn nổi tôi có được một gia đình đáng yêu và thành công trong sự nghiệp. Tôi cố gắng sống một cuộc sống bình thường nhất có thể và không nghĩ tới căn bệnh của mình hay hối tiếc về những điều mà vì bệnh tật mình đã không thực hiện được – kỳ thực thì những điều đó cũng chẳng có nhiều.”

Trước khi qua đời, Stephen Hawking là Giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Vũ trụ học của Đại học Cambridge. Trong suốt 30 năm trước đó, ông đã giữ cương vị giáo sư Lucasian – chức danh dành cho giáo sư toán học tại trường này.

Văn phòng của ông nằm trên tầng cao nhất của Đại học Cambridge. Căn phòng chứa đầy kỷ vật, như những bức ảnh gia đình, một mô hình tàu vũ trụ con thoi của NASA hay bức ảnh ông chụp cùng cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama và phu nhân, bà Michelle Obama.

Trên giá sách có các tác phẩm của Carl Sagan, sách học thuyết của Isaac Newton, các bản dịch ra những thứ tiếng khác nhau của “A Brief History of Time” và nhiều cuốn sách vật lý khác. Trên tường là một tấm bảng đen viết đầy các phương trình, các bức chân dung của hai nhà khoa học Einstein và Newton, và đặc biệt là ảnh của đạo diễn Steven Spielberg cùng cô đào Marilyn Monroe.

Những bức ảnh treo tại văn phòng cho thấy nhà vật lý học đã đến nhiều nơi trên thế giới, trong đó có cả Việt Nam, gặp gỡ nhiều nguyên thủ quốc gia và các giáo hoàng. Ông thậm chí cũng đã thử cảm giác bay vào vũ trụ trong một chuyến bay không trọng lực hồi tháng 4/2007 ở Florida (Mỹ). Đó cũng là lần đầu tiên trong vòng 40 năm, ông rời khỏi chiếc xe lăn của mình.

“Đó là khoảnh khắc hạnh phúc nhất của Stephen mà tôi từng chứng kiến,” Sam Blackburn – một trong những trợ lý của Hawking cho biết.

Ngôi sao truyền hình

Sự nổi tiếng của Hawking đã giúp ông trở thành khách mời trong những chương trình truyền hình mà ông ưa thích như “The Simpsons” và “Star Trek.”

Tình yêu với các nhân vật hoạt hình trong “The Simpsons” thậm chí còn được nhận biết ngay trong cách bày biện văn phòng của ông, như hình các nhân vật trên bàn làm việc hay một chiếc đồng hồ có hình Homer Simpson ở phía trước nơi ông ngồi.

Không những thế, giọng nói đặc biệt của Hawking cũng được sử dụng làm điểm nhấn trong album “Division Bell” (1994) của ban nhạc Pink Floyd và trong album “OK Computer” của Radiohead ba năm sau đó.

Stephen Hawking từng kết hôn hai lần, có ba người con và những đứa cháu xinh xắn. Cùng với cô con gái cả Lucy, ông đã viết nhiều cuốn sách vật lý cho thiếu nhi.

Câu chuyện cổ tích về “điều phi thường” mang tên Stephen Hawking đã chính thức khép lại rạng sáng 14/3/2018 – đúng vào dịp kỷ niệm 139 năm ngày sinh của Albert Einstein. Tuy nhiên, những thành tựu khoa học của Hawking cũng như những cảm hứng từ cuộc đời ông chắc chắn sẽ còn tồn tại mãi về sau./.

Những ngày qua, dư luận đang có nhiều ý kiến trái chiều xung quanh việc một giáo viên tiểu học ở Trường Tiểu học Bình Chánh, tỉnh Long An, phạt hàng chục học sinh lớp 4 quỳ hết tiết học vì có hai học sinh nói chuyện. Sự việc khiến phụ huynh học sinh bức xúc và được cho là gây sức ép khiến giáo viên phải quỳ xin lỗi.

Phóng viên VietnamPlus đã có cuộc trao đổi với tiến sỹ Lê Trường Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị trường Phổ thông trung học FPT, về vấn đề này.

Biện pháp giáo dục sai sẽ ảnh hưởng đến nhân cách học sinh

– Thưa ông, sự việc ở trường Tiểu học Bình Chánh, tỉnh Long An, đang làm xôn xao dư luận với nhiều ý kiến trái chiều. Quan điểm của ông như thế nào?

Tiến sỹ Lê Trường Tùng: Tôi không ủng hộ cách làm của phụ huynh. Tuy nhiên, phải thấy rằng hầu hết các vụ phản ứng của phụ huynh đều do giáo viên có vấn đề trước. Và khi giáo viên có vấn đề trước thì chuyện phụ huynh phản ứng là khó tránh.

Ở vụ việc này, đầu tiên là do giáo viên sai trước khi chỉ vì vài học sinh nói chuyện mà bắt cả lớp quỳ, thời gian quỳ lâu, kéo dài cả tiết học, lại đã thực hiện nhiều lần.

Thỉnh thoảng lại xảy ra một vụ như vậy. Ví dụ vụ việc giáo viên đánh học sinh, phụ huynh xông vào trường hành hung giáo viên xảy ra ở trường Tiểu học Đặng Cương (Hải Phòng) năm 2017, hay ở Đà Nẵng năm 2016. Công an sau đó vào cuộc, xử phạt hành chính cả giáo viên và phụ huynh.

Vụ này cũng tương tự như vậy. Tôi tin khi công an vào cuộc, thì cả giáo viên và phụ huynh sẽ đều được xử theo đúng luật.

Mọi người cứ nghĩ có điều giáo viên được làm mà phụ huynh không được làm, nhưng quy định xử phạt hành chính trong giáo dục có quy định xúc phạm nhà giáo thì xử như thế nào, và cũng có điều quy định về xúc phạm, bạo lực học sinh thì xử phạt như thế nào.

Đáng buồn là nhiều khi nhà giáo không hiểu luật, không biết cái gì mình được làm, cái gì không được làm. Các cô nghĩ trong lớp chỉ mình với học sinh và mình là cô giáo, mình có quyền lực sau cánh cửa lớp đóng kín, và chỉ cần học sinh không nói thì không ai biết. Các cô đang lợi dụng chuyện đó để triển khai các giải pháp giáo dục chẳng mang tính giáo dục.

Dường như giáo viên của mình đang vượt quá giới hạn một cách rất vô tư. Chỉ khi học sinh, phụ huynh phản ứng mới biết cái đó là cả quá trình rồi, nhiều lần rồi, chứ không phải chỉ bực lên làm một lần rồi rút kinh nghiệm. Nó thậm chí đã thành cách thức dạy.

“Các cô nghĩ trong lớp chỉ mình với học sinh và mình là cô giáo, mình có quyền lực sau cánh cửa lớp đóng kín, và chỉ cần học sinh không nói thì không ai biết…”

Điều đó sẽ ảnh hưởng tiêu cực lâu dài đến học sinh, đặc biệt với giáo dục cấp một là giai đoạn đang trong quá trình hình thành nhân cách của trẻ. Ví dụ như ở vụ việc này, khi giáo viên bắt học sinh quỳ được thì về nguyên tắc, học sinh hiểu có thể quỳ trước người có quyền hơn mình.

Tuy nhiên, có lẽ cô lại coi đó là chuyện bình thường nên áp dụng nhiều lần. Đáng buồn hơn nữa là căn cứ thêm cách mà mọi người bàn tán, thì thấy dường như mọi người cũng có tư duy như vậy. Mọi người nghĩ học sinh quỳ là bình thường, kể cả học sinh không có tội quỳ cũng là bình thường, chỉ có cô giáo quỳ là không bình thường.

Khi những cái không bình thường được xem là bình thường thì nó là có vấn đề.

Giáo viên phải có tố chất để chịu đựng được học sinh

– Nhiều người cho rằng đó là một biện pháp để giáo dục học sinh, nhất là khi học sinh vi phạm quy định, lười, hoặc hư. Ông nghĩ sao về điều này?

Tiến sỹ Lê Trường Tùng: Phải đồng ý làm giáo viên là khó thật. Lúc nào cũng có học sinh lười, nghịch ở các mức độ khác nhau. Thực tế, nuôi một đứa con đã đau đầu, trong khi một lớp mấy chục học sinh, mỗi em một tính, trách nhiệm rất lớn.

Nhưng chính vì thế mới cần giáo viên, tức là người có kỹ năng nghề nghiệp sư phạm, giống như kỹ năng của người bán hàng là lúc nào cũng phải vui vẻ với khách hàng, ngay cả khi đang bực chuyện gì đó.

Với giáo viên cũng thế, phải có tố chất để chịu đựng được học sinh, biết cách dạy học sinh dốt, biết cách dạy học sinh giỏi.

Ở trường FPT, chúng tôi quán triệt ngay từ đầu rằng trách nhiệm của nhà trường là phải đảm bảo cho tất cả học sinh phải học được, vì bậc phổ thông không phải là đào tạo tinh hoa. Bảo học sinh mất gốc, nhưng mình nhận các em vào thì mình phải có trách nhiệm. Nói học sinh lười, nhưng bản chất học sinh là lười nên thầy cô phải có trách nhiệm phải kích thích để học sinh học, hỗ trợ học sinh.

Cái khó nhất là dạy học sinh dốt, học sinh lười, vì nói chung là học sinh lười. Nếu mọi học sinh đều chăm ngoan, đều giỏi thì cần gì đến người thầy?

Nếu ai cảm thấy đấy là áp lực rất lớn thì phải thừa nhận một điều là mình không đủ tố chất để làm việc trong ngành giáo dục, không đủ tố chất để làm giáo viên, chứ đừng lấy cái đó để làm biện minh cho những biện pháp phi giáo dục của mình.

Thế nên, ở bậc phổ thông mới có từ dạy dỗ, nghĩa là vừa dạy lại vừa phải dỗ. Đặc biệt, càng ở lớp thấp thì yếu tố dỗ lại càng quan trọng.

Nhưng thầy cô nhiều khi lạm quyền với học sinh, nhất là học sinh bậc mầm non, tiểu học, những em nhỏ mà có khi cô quát còn không dám khóc, cô lại còn dọa về không được nói với bố mẹ. Đó nói đúng ra là các thầy cô đang bắt nạt học sinh, lại ngụy biện là đang dạy học sinh. Nếu thế, phụ huynh cũng có thể nói thầy cô làm sai thì cũng phải dạy thầy cô. Nói thế thì không giải quyết được vấn đề gì.

“Học trò càng khó dạy thì càng phải dành việc đấy cho người giỏi nhưng ở mình hơi buồn cười là thầy giỏi dạy trò giỏi, dạy trường chuyên, lớp chọn. Thầy dốt lại dạy trò dốt thì quá khó!”

Đừng so sánh với việc ở nhà bố mẹ đánh con cái, vì đó là chuyện khác, và không phải phụ huynh nào cũng đánh con.

Cái quan trọng là khi dùng bạo lực với học sinh thì sau này học sinh sẽ nhiễm thói bạo lực. Ví dụ cô đánh học sinh thì sau này nếu trở thành giáo viên, các em lại đánh học sinh của mình, nếu làm công an thì đánh người dân, và các em sẽ xem đó là bình thường.

Lúc nào cũng có học sinh cá biệt, hiếu động, không muốn học, nhưng lại dùng bạo lực thì không ổn. Dùng biện pháp quân phiệt để áp buộc học sinh phải nghe thì nó không phải là giáo dục, và xã hội sẽ không phát triển được.

Đáng lẽ trong trường sư phạm phải dạy phương thức dạy học sinh dốt, phương thức dạy học sinh khó bảo, dạy học sinh cá biệt như thế nào.

Mặt khác, về nguyên tắc, học trò càng khó dạy thì càng phải dành việc đấy cho người giỏi. Về lý thuyết, thầy giỏi là thầy dạy được học sinh dốt, học sinh lười. Ở mình hơi buồn cười là thầy giỏi dạy trò giỏi, dạy trường chuyên, lớp chọn. Thầy dốt lại dạy trò dốt thì quá khó.

Cần quy chế phạt rõ ràng

– Không dùng bạo lực, vậy có giải pháp nào để giáo dục học sinh, thưa ông?

Tiến sỹ Lê Trường Tùng: Nguyên tắc là học sinh vi phạm nội quy thì phải phạt, nhưng hình phạt như thế nào phù hợp và văn minh. Đã qua thời phạt bằng bạo lực, chưa kể đó còn là hành động phạm luật.

Trước tiên là phải đưa ra quy định cụ thể những điều gì không được làm, nếu vi phạm thì với từng điều cấm đó, sẽ bị xử lý kỷ luật như thế nào, mức độ ra sao. Tất nhiên, sẽ có trường hợp học sinh có hành động chưa đúng và mình cũng chưa kỷ luật được vì hành vi đó chưa có trong quy định, nhưng đó cũng là cơ hội để có thể bổ sung. Giả sử có nhiều người vi phạm thì có nghĩa chế tài chưa đủ tầm, và phải phải nâng phạt lên.

“Nguyên tắc là học sinh vi phạm nội quy thì phải phạt, nhưng hình phạt như thế nào phù hợp và văn minh. Đã qua thời phạt bằng bạo lực, chưa kể đó còn là hành động phạm luật.”

Về hình thức kỷ luật, có nhiều biện pháp giáo dục kỷ luật tích cực.

Ví dụ như ở Trường Phổ thông trung học FPT, chúng tôi phạt bằng hình thức lao động công ích. Với từng lỗi, học sinh có thể bị phạt trực lớp, quét lớp, phạt làm vườn, tưới cây… Một số trường khác thì áp dụng bắt học sinh chép bài, làm thêm bài về nhà, đứng úp mặt vào tường, hoặc học sinh nói chuyện thì phạt hai em đứng hai góc cuối lớp. Đứng hai góc để không còn nói chuyện. Đứng cuối lớp để các em vẫn nghe giảng được và không làm các bạn khác mất tập trung.

Giáo dục cho học sinh sống tuân theo pháp luật là phải như thế. Học sinh hiểu cái gì không được vi phạm và nếu vi phạm thì sẽ bị xử phạt như thế nào.

Ở mình nhiều khi chế tài không rõ ràng, trong trường không quy định cụ thể những lỗi gì có thể phạt theo hình thức gì, mức độ thế nào, thầy cô phạt theo bản năng. Cụ thể như ở trường hợp xảy ra ở Long An, tôi tin nếu có quy định cụ thể và công khai từ trước việc học sinh nói chuyện trong giờ sẽ bị phạt thế nào thì chắc chắn không xảy ra mâu thuẫn.

Không chỉ trong nhà trường mà ngay cả trong cuộc sống. Ví dụ quy định “không dẫm lên cỏ” nhưng không có chế tài đi kèm. Vì thế, khi xảy ra vi phạm, chế tài được đưa ra một cách cảm tính và vì thế không có tính thuyết phục, khiến cả hai bên đều bực tức.

Nếu có chế tài rõ ràng thì sẽ không xảy ra tình trạng đó, vì khi anh vi phạm thì anh đã biết sẽ bị phạt thế nào và chấp nhận chịu phạt.

– Xin cảm ơn ông!

Đầu tư tới 200 triệu USD để kinh doanh xe cũ trên mạng ở Trung Quốc có thể là quyết định khiến nhiều người phải gãi đầu vì khó hiểu. Bởi Cheng Wei, nhà đồng sáng lập ứng dụng chia sẻ xe hơi kiểu Uber và Grab mang tên Didi Chuxing, từng tuyên bố rằng việc mua một chiếc ôtô trong tương lai gần sẽ trở thành điều bất thường, giống như việc mua một con ngựa để đi lại trong thời đại ngày nay.

Nhưng đừng nói điều đó với Li Jian, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành của Renrenche, công ty đã được nhận khoản đầu tư lớn kể trên từ Didi cách đây 6 tháng.

Li không phải là một thương gia bán xe cũ điển hình, với những chiến thuật bán hàng bằng cách gây áp lực khét tiếng vẫn tồn tại trong suy nghĩ của người phương Tây. Người đàn ông 38 tuổi này trông giống một lập trình viên phần mềm chỉ biết chúi mũi vào nghiên cứu tài liệu hơn.

Nhưng Li đã thành công trong việc thuyết phục Didi mua rất nhiều xe ôtô qua các giao dịch trực tuyến.

Li không phải là một thương gia bán xe cũ điển hình, với những chiến thuật bán hàng bằng cách gây áp lực khét tiếng vẫn tồn tại trong suy nghĩ của người phương Tây.

“Kế hoạch là Didi sẽ thông qua chúng tôi mua một triệu chiếc xe cả cũ và mới trong vòng 3 năm tới,” Li chia sẻ và nói thêm rằng một số ôtô sẽ được phân bổ cho các tài xế Didi qua các thỏa thuận cho thuê và thuê tài chính.

Renrenche đã trở thành nhà cung cấp ôtô bán chính thức cho ông vua dịch vụ gọi xe sau khi Didi đầu tư vào công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Bắc Kinh này hồi năm ngoái, soán ngôi Tencent với tư cách nhà đầu tư lớn nhất.

Thỏa thuận đầu tư với Didi đã lập tức mang đến cú hích cho Renrenche. “Doanh số bán xe đã tăng 5 lần trong vòng 6 tháng qua nhờ ảnh hưởng từ Didi,” vị giám đốc điều hành 38 tuổi cho hay.

Li tin rằng 90% tài xế thuộc nền tảng ứng dụng gọi xe này tại Trung Quốc sẽ là những người thuê xe toàn thời gian, thay vì đóng vai trò chủ sở hữu phương tiện tư nhân cho thuê phương tiện trong thời gian rảnh rỗi.

“Sau cùng, đây là một quyết định kinh doanh. Khi hoạt động cho thuê hạ đầu vào thị trường và trở nên linh hoạt hơn, các tài xế sẽ dễ chấp nhận hơn,” ông nhận định.

Tháng trước, người phát ngôn Jiang Mingzhuo của Didi đã xác nhận rằng công ty – với cơ sở khách hàng hơn 450 triệu người – sẽ sử dụng các phương tiện thuộc sở hữu cá nhân như một phần của nền tảng chia sẻ xe ngắn hạn, mặc dù bà không bình luận về quy mô đội xe.

Về phần mình, Li giải thích rằng các nền tảng trực tuyến đã khai sinh ra thị trường xe cũ toàn quốc một cách hiệu quả, vì sự nổi lên của các nền tảng bán hàng từ khách hàng tới khách hàng đã cho phép thống nhất các nguồn lực phân tán. Các nền tảng này cũng giúp những người bán không bị nản lòng vì nhiều quy trình không rõ ràng và thường rắc rối.

Renrenche kỳ vọng sẽ theo bước đối thủ Guazi.com tung ra dịch vụ bán hàng có bảo hành, giúp những người bán có ước tính doanh thu chính xác hơn cho phương tiện của họ, cũng như đưa ra dấu hiệu cho thấy khi nào nên bán.

Theo Li, một bể dữ liệu đồ sộ về các giao dịch trước đây là chìa khóa đằng sau sự tự tin này. Công ty khẳng định họ đang đi đúng hướng nhằm phá kỷ lục 300.000 xe được bán mỗi tháng vào tháng 3 này.

Thành lập năm 2014, Renrenche hoạt động ở hơn 80 thành phố Trung Quốc. Các nhà đầu tư của công ty bao gồm gã khổng lồ internet Tencent; Shunwei Capital – do giám đốc điều hành Lei Jun của công ty điện thoại thông minh Xiaomi đỡ đầu, cũng như Beijing Prometheus Capital, với ông chủ là Wang Sicong, con trai của tỷ phú bất động sản Wang Jianlin.

Li không đề cao khả năng tự đi tìm nguồn tài trợ của mình, mà cho rằng đó là công của ngành công nghiệp.

Mặc áo thun và đeo kính gọng đen khi đi làm tại văn phòng ở ngoại ô Bắc Kinh, Li không đề cao khả năng tự đi tìm nguồn tài trợ mà cho rằng đó là công của cả ngành công nghiệp.

“Thị trường ôtô cũ đủ lớn để thu hút sự chú ý,” ông nói. “Mặc dù người Trung Quốc nổi tiếng là hay do dự khi mua một chiếc xe cũ, nhưng thực tế là người mua xe cũ lại có rất nhiều sự lựa chọn.”

Doanh thu bán xe cũ tại Trung Quốc đã tăng trong vài năm qua nhờ những thay đổi trong nền kinh tế, khiến việc sở hữu một chiếc ôtô tại thị trường lớn nhất thế giới trở nên dễ dàng hơn. Thị trường khởi sắc còn nhờ sự hỗ trợ về chính sách, ví dụ như việc chính quyền nới lỏng các quy định thế chấp ôtô.

Theo Hiệp hội các nhà buôn ôtô Trung Quốc, trong năm 2017, 12,4 triệu chiếc xe cũ đã được bán tại nước này, tăng 19,3% so với năm trước. Tổng lượng người sở hữu ôtô trên cả nước đã vượt mốc 210 triệu.

Tuy nhiên, sự bùng nổ doanh thu xe cũ đã gây ra sự cạnh tranh khốc liệt giữa các đối thủ. Vào tháng 11, Renrenche đã đâm đơn kiện Guazi vì công ty này cạnh tranh không lành mạnh.

Trong khi đó Youxin, một trong ba đối thủ hàng đầu, đã thuê ngôi sao Hollywood Leonardo DiCaprio làm đại diện quảng cáo hồi đầu năm nay. Không tỏ ra kém cạnh, Renrenche và Guazi lần lượt mời các ngôi sao trong nước là Huang Bo và Sun Honglei.

Ngành kinh doanh ôtô đã qua sử dụng đã thu hút nhiều gã khổng lồ công nghệ lớn nhất Trung Quốc. Tập đoàn Alibaba Group Holding, chủ sở hữu tờ South China Morning Post, là nhà đầu tư lớn nhất đứng sau SouChe sau khi rót 335 triệu USD tiền vốn cho công ty khởi nghiệp này hồi tháng 11.

Sự bùng nổ doanh thu xe cũ đã gây ra sự cạnh tranh khốc liệt giữa các đối thủ.

Tencent Holdings chống lưng cho cả Renrenche và Guazi. Công ty Guazi cũng sắp đạt đến mức 818 triệu USD tiền đầu tư từ gã khổng lồ mạng xã hội và giải trí. Về phần mình, Renrenche chuẩn bị thông báo một vòng gây vốn mới vào cuối tháng này.

Li cho biết sự thống nhất trong ngành là ít có khả năng xảy ra lúc này vì các đối thủ đều đang nâng cấp dịch vụ của mình.

Ví dụ, trong năm nay, Renrenche sẽ tập trung phát triển các dịch vụ tài chính tự động, đồng thời khám phá thị trường dịch vụ hậu mãi cùng Didi.

Ông cho biết mục tiêu là mở rộng từ nền tảng doanh thu từ khách hàng đến khách hàng (C2C) thành một nhà cung cấp dịch vụ toàn diện.

“Các dịch vụ tài chính sẽ là một cú hích lớn với doanh thu của chúng tôi, cho phép chúng tôi tiếp tục khai thác nền tảng khách hàng hiện tại,” Li chia sẻ. “Chúng tôi cũng sẽ mang đến cho khách hàng dịch vụ hậu mãi tiêu chuẩn, trong khi Didi đi đầu về việc xây dựng một mạng lưới ngoại tuyến gồm hơn 100 cửa hàng tại các thành phố lớn ở Trung Quốc.

Ngày 11/3, Cuba đã tiến hành bầu cử Quốc hội khóa VIII nhiệm kỳ 5 năm tới. 8,7 triệu cử tri đủ tiêu chuẩn tham gia bầu 605 đại biểu Quốc hội và 1.265 đại biểu của 15 hội đồng cấp tỉnh.

Sự kiện này được đánh giá có ý nghĩa rất quan trọng, thu hút sự quan tâm của dư luận trong nước và quốc tế, trong bối cảnh đảo quốc Caribe này đang đẩy mạnh thực hiện tiến trình cập nhật mô hình kinh tế, được thông qua từ Đại hội Đảng Cộng sản Cuba lần thứ VI (năm 2011).

Đặc biệt, Quốc hội mới có nhiệm vụ bầu Hội đồng Nhà nước, Hội đồng Bộ trưởng, lãnh trọng trách lãnh đạo đất nước trong nhiệm kỳ mới, đánh dấu sự chuyển giao thế hệ lãnh đạo lần đầu tiên kể từ năm 1976.

Thông qua việc bỏ phiếu tự do, công bằng căn cứ theo Luật bầu cử năm 1992, các cử tri Cuba tiến đã tham gia bỏ phiếu tại 24.470 điểm bầu cử tại 168 quận, huyện cả nước.

Theo thống kê sơ bộ, tính đến tối 11/3 (giờ địa phương), tức trưa 12/3 (giờ Hà Nội), hơn 7 triệu cử tri Cuba, tương đương 79%, đã thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình bất chấp thời tiết xấu tại một số khu vực.

Thống kê cho thấy, các tỉnh Mayabeque, Pinar del Rio và Granma (Gran-ma) là những tỉnh có tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu cao nhất. Khoảng 38.000 thanh thiếu niên trên 16 tuổi lần đầu tiên đi thực hiện quyền công dân theo Luật bầu cử Cuba.

Tham gia tranh cử Quốc hội lần này có hơn 50% là các ứng cử viên nữ, có khả năng đưa Quốc hội Cuba trở thành cơ quan lập pháp có thành phần là nữ giới đông đảo thứ hai thế giới. Độ tuổi trung bình của các ứng cử viên là 49; hơn 86% số ứng cử viên có trình độ đại học.

Quốc hội mới có nhiệm vụ bầu Hội đồng Nhà nước, Hội đồng Bộ trưởng, lãnh trọng trách lãnh đạo đất nước trong nhiệm kỳ mới, đánh dấu sự chuyển giao thế hệ lãnh đạo lần đầu tiên kể từ năm 1976.

Ủy ban bầu cử Cuba cho biết cuộc bầu cử đã diễn ra trật tự, khẩn trương, với tinh thần nghiêm túc và có tổ chức của người dân. Bên cạnh 200.000 quan chức bầu cử, lực lượng thanh niên thuộc Liên đoàn sinh viên đại học (FEU) cũng được hủy động hỗ trợ tại các điểm bỏ phiếu. Tiến trình kiểm phiếu cũng diễn ra minh bạch trước sự chứng kiến và giám sát của quan chức bầu cử.

Kết quả sơ bộ đã được công bố vào 15 giờ ngày 12/3 (giờ địa phương), khoảng 3 giờ sáng 13/3 (giờ Hà Nội).Chủ tịch Ủy ban Bầu cử quốc gia Cuba (CEN) Alina Balseiro cho biết 605 Đại biểu Quốc hội đã được bầu với số phiếu ủng hộ quá bán, đúng theo quy định của pháp luật. Trong số các Đại biểu Quốc hội khóa mới của Cuba, tỷ lệ nữ giới chiếm tới 53,22%, đưa Cuba trở thành nước có tỷ lệ nữ nghị sĩ cao thứ 2 thế giới – chỉ sau Rwanda, trong khi tỷ lệ đại biểu da màu chiếm 40,66%. Tất cả các đại biểu này đều tốt nghiệp Phổ thông trung học (cấp 3), trong đó 86% có trình độ giáo dục từ cấp Đại học trở lên.

Quốc hội khóa VIII của Cuba sẽ chính thức ra mắt và họp phiên đầu tiên vào ngày 19/4 tới để bầu Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Bộ trưởng, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch nước thứ nhất cùng các thành viên lãnh đạo khác.

Cuộc bầu cử là sự kiện chính trị quan trọng đối với người dân đảo quốc Caribe bởi yếu tố chính trị và tinh thần của nó. Đây là cuộc bầu cử đầu tiên diễn ra sau ngày mất của cố Lãnh đạo Cách mạng Fidel Castro, và người dân Cuba đã tham gia bỏ phiếu với tinh thần nghiêm túc, tích cực, vừa thể hiện trách nhiệm công dân, nhưng đồng thời cũng là bày tỏ tình cảm tôn kính, niềm tin tưởng không phai nhạt đối với cố Chủ tịch Fidel Castro.

Như lời khẳng định của Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng Cuba Miguel Diaz-Canel Bermudez, tổ chức tốt cuộc tổng tuyển cử này là thể hiện “lòng tôn kính đối với di sản của cố Lãnh đạo Fidel và lời cam kết với Cách mạng Cuba, đường lối xã hội chủ nghĩa và sự kính trọng với Chủ tịch Raul Castro.“

Đây là cuộc bầu cử đầu tiên diễn ra sau ngày mất của cố Lãnh đạo Cách mạng Fidel Castro.

Ông Canel, Ủy viên Bộ chính trị Đảng Cộng sản Cuba, nhấn mạnh sự kiện chính trị này thể hiện sự nối tiếp, tinh thần đoàn kết và sự quyết tâm bảo vệ Cách mạng Cuba trong bối cảnh đất nước đang thúc đẩy cập nhật mô hình kinh tế và quan hệ ngoại giao với Mỹ căng thẳng.

Bên cạnh đó, Quốc hội khóa mới cũng đánh dấu sự chuyển giao thế hệ lãnh đạo lần đầu tiên của Cuba kể từ năm 1976. Tại Đại hội Đảng Cộng sản Cuba lần thứ VII (cuối năm 2016), Chủ tịch Raul tuyên bố sẽ thôi chức Chủ tịch khi kết thúc nhiệm kỳ Quốc hội khóa VII.

Tại cuộc họp ngày 21/12/2017, Quốc hội cũng đã thông qua thời hạn mãn nhiệm của ban lãnh đạo hiện nay là tháng 3/2018 và Quốc hội khóa VIII sẽ tiến hành bầu ban lãnh đạo mới dự kiến vào ngày 19/4 tới.

Trong phát biểu mới nhất, Chủ tịch Quốc hội Cuba Esteban Lazo Hernandez đánh giá cuộc tổng tuyển cử năm nay “không chỉ đông đảo về lực lượng mà còn được nâng cao về chất lượng,” là nơi tập trung “những lá phiếu mang tính xây dựng cho đất nước.”

Ông cho biết tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới, các đại biểu có nhiều trọng trách, như hoạch định những bước tiếp theo để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng sản Cuba lần VII (tháng 4/ 2016), định hình rõ mô hình kinh tế-xã hội xã hội chủ nghĩa của Cuba, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội tới năm 2030 và tiến trình cập nhật mô hình kinh tế-xã hội trong 5 năm tới.

Trước mắt là các nhiệm vụ, mục tiêu cần hoàn thành trong năm 2018, như tích cực thúc đẩy phục hồi sau thiên tai, đẩy mạnh đầu tư cho cơ sở hạ tầng và đạt chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế 2%…, đòi hỏi Quốc hội cũng như ban lãnh đạo mới của Cuba tiếp tục nỗ lực, sát sao trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Quốc hội cùng ban lãnh đạo mới của Cuba cần có các định hướng, chính sách phù hợp với tình hình thế giới nhiều biến động hiện nay.

Bên cạnh đó, việc tăng cường đầu tư cho một số mũi nhọn kinh tế tế như du lịch, vận tải, Đặc khu phát triển cảng biển Mariel (nằm ở phía Tây La Habana) với hàng loạt dự án mới được chính phủ thông qua, đi đôi với các lĩnh vực cơ bản như phát triển y tế, giáo dục, thúc đẩy sản xuất lương thực… cũng là những nhiệm vụ trọng tâm trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của Cuba thời gian tới.

Quốc hội cùng ban lãnh đạo mới của Cuba cần có các định hướng, chính sách phù hợp với tình hình thế giới nhiều biến động hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh chính phủ Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã và đang có những quyết định đảo ngược chính sách cải thiện quan hệ với Cuba. Chính trường tại các nước Mỹ Latinh cũng có những diễn biến phức tạp, như những bê bối chính trị ở Brazil, khủng hoảng ở Venezuela, những thay đổi sau cuộc bầu cử Quốc hội ở Colombia v.v. đều ảnh hưởng tới môi trường chính trị nói chung của khu vực và ít nhiều tác động tới tình hình Cuba.

Những lá phiếu của người dân Cuba sẽ quyết định thành phần cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước nhiệm kỳ mới, cũng là quyết định đường hướng sách lược phát triển của đất nước trong những năm tới. Kiên định con đường cách mạng do Đảng Cộng sản lãnh đạo, phát huy những thành tựu mọi mặt đạt được thời gian qua, người dân Cuba tin tưởng tiếp tục gặt hái thành công trên con đường xây dựng và phát triển đất nước./.

Sau 43 năm qua, kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1975 và xác lập mối quan hệ đối tác toàn diện vào năm 2009, mối quan hệ giữa Việt Nam-New Zealand đã ngày càng được củng cố và tăng cường với việc thường xuyên trao đổi các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao trên cả bình diện song phương và đa phương cũng như sự hợp tác giữa các bô, ngành và địa phương hai nước.

Chính vì vậy, chuyến thăm chính thức New Zealand của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ là nguồn động lực làm sâu sắc hơn mối quan hệ đối tác toàn diện giữa hai nước, tạo đà mở rộng các lĩnh vực hợp tác trong tương lai.

New Zealand – quốc đảo thiên nhiên tươi đẹp

New Zealand, còn có tên khác là Aotearoa (có nghĩa là “miền đất mây trắng”), nơi mà thổ dân Maori sinh sống đầu tiên vào khoảng năm 800 sau công nguyên. Tên gọi này đã toát lên vẻ đẹp của đất nước này cùng với lòng tự hào của những người dân nơi đây.

New Zealand nằm ở Tây Nam Thái Bình Dương, gồm 2 đảo lớn thuộc đất núi lửa còn trẻ hợp thành một lãnh thổ rộng hơn 270.000 km2. Đảo phía Bắc, còn gọi là “đảo sôi sục”; đảo phía Nam, còn gọi là đảo Ngọc (vì ở đó có nhiều ngọc) – đó còn là vương quốc của cừu và núi non.

New Zealand là một trong những vùng đất có phong cảnh thiên nhiên đẹp nhất thế giới

Được mệnh danh là Đất nước của thiên nhiên trinh nguyên, New Zealand là một trong những vùng đất có phong cảnh thiên nhiên đẹp nhất thế giới. New Zealand có ít thành phố, ít đường sá nên trung bình 1 km2 chỉ có 12 cư dân sinh sống. Có lẽ, thật ít có vùng đất nào mà con người được sống hòa mình với thiên nhiên đến vậy.

Là đất nước không giàu tài nguyên, chỉ có một số khoáng sản như khí đốt thiên nhiên, gỗ, than, song New Zealand lại có nhiều đồi, núi, sông, hồ, đồng bằng thấp nên rất thuận lợi cho ngành chăn nuôi phát triển. New Zealand có cơ sở kinh tế nông-công nghiệp phát triển, trong đó kinh tế nông nghiệp của New Zealand có nhiều thành tựu để các nước khác tham khảo.

Là nước có nền kinh tế thị trường phát triển, thu nhập bình quân đầu người thuộc loại cao (41.107 USD – năm 2017), nhưng khác với nhiều quốc gia thuộc nhóm nước nói trên, New Zealand có tỷ trọng nông nghiệp rất lớn, chiếm 57% trong cơ cấu GDP và 3/4 sản phẩm nông nghiệp dùng để xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới. Điều này phản ánh tầm quan trọng của kinh tế nông nghiệp cũng như trình độ phát triển khá cao của ngành này.

New Zealand cũng là một quốc gia phát triển được xếp hạng cao trong các bảng đánh giá quốc tế về nhiều mặt. Với dân số khoảng 4,5 triệu người, New Zealand có chỉ số phát triển con người (HDI) đứng thứ 7 thế giới, đứng đầu thế giới về chỉ số phát triển xã hội (SPI) với các đánh giá về sức khỏe, vệ sinh, chỗ ở, an toàn cá nhân, tiếp cận thông tin, tính ổn định, khoan dung, hòa nhập và tiếp cận với giáo dục. Những chỉ số này cao hơn hẳn so với các quốc gia phát triển khác trên thế giới.

Những năm gần đây, New Zealand đạt nhịp độ tăng trưởng cao, thuộc loại hàng đầu trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) (năm 2016 tăng 3,6%, năm 2017 tăng 3,5%), được Diễn đàn Kinh tế Thế giới xếp hạng cao về khả năng cạnh tranh, có môi trường kinh doanh vào loại tốt nhất thế giới.

Đặc biệt, New Zealand đầu tư cho giáo dục, văn hóa và phúc lợi của người dân ở mức trên 25% GDP, một con số rất cao so với nhiều nền kinh tế phát triển khác. Cũng nhờ sự cố gắng không ngừng của chính phủ, các công ty, tập đoàn và doanh nghiệp, New Zealand ngày một tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững hơn trên trường quốc tế.

Việt Nam-New Zealand: Đối tác toàn diện

Cách xa nhau về địa lý nhưng Việt Nam và New Zealand đã có quan hệ ngoại giao từ rất sớm. Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 19/6/1975, nhưng từ giữa thập niên 1990 mối quan hệ này mới thật sự được quan tâm thúc đẩy và nhanh chóng phát triển vượt bậc về mọi mặt trong những năm gần đây. Hai nước chính thức thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện từ tháng 9/2009.

Việc hai nước thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện mở ra trong quan hệ hai nước, tạo xung lực mới cho sự hợp tác giữa hai nước trên tất cả các lĩnh vực, trong khuôn khổ song phương cũng như đa phương, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Trong những năm gần đây quan hệ hai nước phát triển nhanh, mạnh, thể hiện mức độ gắn kết ngày càng gia tăng thông qua các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao, trao đổi đoàn cũng như giao lưu nhân dân.

New Zealand luôn coi trọng quan hệ với Việt Nam và coi Việt Nam là nhân tố quan trọng trong chính sách đối với khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Chính phủ và nhân dân New Zealand luôn ủng hộ và đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam trong thời gian qua, đặc biệt là việc Việt Nam tổ chức thành công các hội nghị quan trọng với vai trò nước chủ nhà APEC 2017.

Nhân dịp Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Đà Nẵng (vào tháng 11/2017), hai nước đã ký Chương trình Hành động Việt Nam-New Zealand giai đoạn 2017-2020 nhằm đưa quan hệ song phương phát triển vững chắc, ổn định và sâu sắc hơn nữa trong thời gian tới. Chương trình Hành động trong đó đề ra định hướng cho quan hệ hai nước trong 4 năm tới, tập trung vào các lĩnh vực trụ cột như: quan hệ chính trị, quốc phòng-an ninh, kinh tế-thương mại, hỗ trợ phát triển và giao lưu nhân dân.

Theo Đại sứ Việt Nam tại New Zealand Nguyễn Việt Dũng, chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tới New Zealand khẳng định Việt Nam kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, trong đó luôn coi trọng tăng cường quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác nhiều mặt với các nước bạn bè, trong đó có New Zealand.

Đại sứ nhấn mạnh đây sẽ là nguồn động lực để làm sâu sắc hơn mối quan hệ đối tác toàn diện giữa hai nước, được xác lập năm 2009, ngày càng đi vào thực chất, tạo đà để mở rộng các lĩnh vực hợp tác trong tương lai, đặc biệt là các lĩnh vực ưu tiên mà hai bên có nhu cầu và thế mạnh. Đây cũng là dịp để hai bên thúc đẩy, tăng cường hơn nữa sự tin cậy về chính trị, tạo nền tảng vững chắc để đưa quan hệ hợp tác hai bên cùng có lợi đi vào chiều sâu theo các định hướng được đề ra trong Chương trình Hành động Việt Nam-New Zealand giai đoạn 2017-2020.

Đại sứ Nguyễn Việt Dũng cho biết trong 43 năm qua, kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1975 và xác lập mối quan hệ đối tác toàn diện vào năm 2009, mối quan hệ giữa Việt Nam-New Zealand đã ngày càng được củng cố và tăng cường với việc thường xuyên trao đổi các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao trên cả bình diện song phương và đa phương cũng như sự hợp tác giữa các bộ, ngành và địa phương hai nước.

Trong thời gian 5 năm gần đây, tần suất trao đổi đoàn cấp cao giữa hai nước thật sự đáng ghi nhận: Toàn quyền New Zealand đã thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam tháng 9/2013; Thủ tướng Việt Nam và New Zealand tiến hành các chuyến thăm chính thức lẫn nhau nhân dịp kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước lần lượt vào tháng 3 và tháng 11 năm 2015; tân Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern, ngay sau khi nhậm chức Thủ tướng vào cuối tháng 10/2017 đã nhận lời và tham dự Tuần lễ cấp cao APEC tại Đà Nẵng.

Đại sứ khẳng định mối quan hệ Việt Nam-New Zealand, được nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước trân trọng và dày công vun đắp, cùng với tiềm năng của mỗi nước, sẽ vươn lên tầm cao mới – quan hệ đối tác chiến lược – trong tương lai không xa, nhân dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ đối tác toàn diện (2009-2019) và kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1975-2020), vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển và thịnh vượng ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và trên thế giới.

Về đầu tư, tính đến hết tháng 12/2017, New Zealand có 29 dự án còn hiệu lực ở Việt Nam với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 102,4 triệu USD, đứng thứ 45/125 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. New Zealand tăng cường đầu tư vào các lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu và New Zealand có lợi thế như nông nghiệp, năng lượng tái tạo, cơ sở hạ tầng… Đồng thời, New Zealand cũng hỗ trợ Việt Nam trong việc nâng cao năng lực và công nghệ sản xuất, chế biến, bảo quản sản phẩm nông nghiệp để đáp ứng các tiêu chuẩn cao của thị trường thế giới.

Quan hệ Việt Nam-New Zealand cùng với tiềm năng của mỗi nước, sẽ vươn lên tầm cao mới – quan hệ đối tác chiến lược – trong tương lai không xa

Về viện trợ phát triển (ODA), Chính phủ New Zealand luôn dành cho Việt Nam nguồn vốn ODA ổn định và tăng dần theo từng năm, tập trung vào các lĩnh vực an sinh xã hội, nông nghiệp và phát triển nông thôn; phát triển nguồn nhân lực; quản lý và ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu… Trong giai đoạn từ tháng 7/2015 đến tháng 6/2018, New Zealand cam kết cung cấp cho Việt Nam 26,66 triệu NZ$ (tương đương 18,6 triệu USD).

Hợp tác về văn hóa-giáo dục tiếp tục là nền móng vững chắc cho mối quan hệ giữa Việt Nam và New Zealand với việc ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam lựa chọn New Zealand làm điểm đến du học để tiếp thu nền giáo dục hàng đầu thế giới. Năm 2017, cũng là năm nở rộ các mối quan hệ hợp tác mới giữa các cơ sở giáo dục của New Zealand với các đối tác Việt Nam, góp phần làm phong phú mối quan hệ hợp tác giáo dục giữa hai nước.

Thông qua hợp tác giáo dục và đào tạo, New Zealand sẽ mở rộng và củng cố các mối quan hệ tốt đẹp giữa các quốc gia, trong đó Việt Nam là đối tác quan trọng của New Zealand ở Đông Nam Á. Hiện có khoảng 2.500 sinh viên Việt Nam đang học tại New Zealand bằng học bổng hoặc tự túc.

Ngoài ra, trên các diễn đàn quốc tế và khu vực, hai bên luôn duy trì, phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau, đặc biệt là trong khuôn khổ các cơ chế của ASEAN, Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn An ninh khu vực (ARF), APEC và Liên hợp quốc. Việt Nam đánh giá cao lập trường của New Zealand trong vấn đề Biển Đông trên tinh thần tôn trọng luật pháp quốc tế; mong muốn tiếp tục nhận được sự ủng hộ của New Zealand đối với lập trường, quan điểm của Việt Nam và ASEAN trong vấn đề này.

Năm 2018 sẽ mang lại nhiều điểm nhấn hơn cho quan hệ song phương Việt Nam-New Zealand (Đại sứ Wendy Matthews)

Đại sứ Việt Nam tại New Zealand Nguyễn Việt Dũng nhấn mạnh để tăng cường hiệu quả hợp tác giữa hai nước, việc đầu tiên và có tầm quan trọng hàng đầu là phải triển khai hiệu quả sự hợp tác trên các lĩnh vực ưu tiên mà hai bên đã đề ra trong Kế hoạch hành động 2017-2020.

Trong mỗi lĩnh vực, hai bên cần khai thác những dư địa mới và tạo ra những đột phá mới, dấu mốc mới trong từng lĩnh vực như: thương mại-đầu tư, khoa học công nghệ, giáo dục-đào tạo, nông nghiệp, kết nối hàng không và du lịch…

Cùng với đó, Việt Nam và New Zealand tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước đầu tư, hợp tác làm ăn tại thị trường của nhau để khai thác triệt để tiềm năng do các Hiệp định tự do thương mại (FTA) mang lại, tận dụng các FTA để đưa hàng hóa của Việt Nam, đặc biệt là các sản phẩm nông nghiệp tiếp cận thị trường sở tại, đồng thời đẩy mạnh thông tin thị trường, đổi mới việc xúc tiến thương mại, xây dựng mục tiêu cho từng nhóm hàng hóa, sản phẩm cụ thể.

Đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 1,7 tỷ USD

Trong hợp tác kinh tế-thương mại, kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước tăng đều qua các năm với tốc độ tăng trung bình khoảng 20%/năm. Năm 2016, kim ngạch thương mại song phương đạt 707 triệu USD, năm 2017 đạt 907,5 triệu USD. Hai nước đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 1,7 tỷ USD vào năm 2020, đưa hợp tác kinh tế trở thành lĩnh vực trụ cột của quan hệ song phương.

Nông nghiệp là lĩnh vực sôi động và có đóng góp quan trọng trong hợp tác thương mại và đầu tư giữa hai quốc gia. Việt Nam xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản sang New Zealand bao gồm: trái cây nhiệt đới, hạt điều, cà phê, hạt tiêu, hải sản.

Xuất khẩu nông sản của New Zealand sang Việt Nam chiếm khoảng hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu của New Zealand sang Việt Nam, bao gồm: sản phẩm sữa, nguyên liệu ngành dệt may, hoa quả, gỗ nguyên liệu và khoáng sản. Sự hợp tác chặt chẽ và có hiệu quả giữa các cơ quan nông nghiệp hai nước trong thời gian gần đây về kiểm dịch đã cho phép một số mặt hàng nông sản được xâm nhập thị trường của nhau như: cá tra, xoài cát Hòa Lộc, thanh long của Việt Nam…

Ông Nguyễn Phúc Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á-Thái Bình Dương (Bộ Công Thương) cho biết New Zealand là đối tác thương mại lớn thứ 31 của Việt Nam trong khi Việt Nam là đối tác lớn thứ 17 của New Zealand. Đây là thị trường xuất khẩu quan trọng và tiềm năng của Việt Nam cho các mặt hàng như nông sản, thủy sản, cà phê, hạt điều, máy vi tính, điện thoại, sản phẩm điện tử, dệt may, giày dép, vật liệu xây dựng…

Bên cạnh đó, Hiệp định AANZFTA (ký ngày 27/2/2009, hiệu lực từ ngày 1/1/2010) có vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa ASEAN và New Zealand.

Các lợi thế có được từ Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA), có hiệu lực từ tháng 1/2010, việc Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được ký tại Chile ngày 8/3 vừa qua, sẽ làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa hai nước và các nước liên quan thông qua việc mở cửa thương mại hàng hóa và dịch vụ, thúc đẩy dòng vốn đầu tư và những mối liên kết gần gũi hơn thông qua giải quyết một loạt vấn đề.

Đặc biệt, Việt Nam và New Zealand cũng đang tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP) cùng với 9 nước ASEAN và 5 nước đối tác khác của ASEAN gồm Australia, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ. Đây sẽ là Hiệp định lớn nhất thế giới và giúp tạo ra một thị trường chung rộng lớn cho hàng hóa xuất khẩu của cả Việt Nam và New Zealand từ đó tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho người dân hai nước.

Giới phân tích cho rằng với đà tăng trưởng gần đây cùng với thuận lợi là nền kinh tế Việt Nam và New Zealand có tính chất bổ sung cho nhau trên nhiều phương diện và những đóng góp quan trọng trong thương mại dịch vụ trên các lĩnh vực giáo dục, hàng không, du lịch, dịch vụ tư vấn… khả năng đạt được mục tiêu kim ngạch thương mại hai chiều về hàng hóa và dịch vụ giữa hai nước lên mức 2,5 tỷ NZD (tương đương 1,7 tỷ USD) vào năm 2020 như mục tiêu mà lãnh đạo cấp cao hai nước đã đề ra là hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.

Đánh giá về quan hệ hợp tác Việt Nam-New Zealand trong thời gian tới, Đại sứ New Zealand tại Việt Nam Wendy Matthews nhấn mạnh: “Mối liên kết giữa nhân dân hai nước Việt Nam và New Zealand đang ngày một phát triển và năm 2018 sẽ mang lại nhiều điểm nhấn hơn cho quan hệ song phương”./.