Hội nghị cấp cao Liên minh châu Âu (EU)-Trung Quốc lần thứ 21 tại Brussels (Bỉ) và hội nghị lần thứ 8 các nhà lãnh đạo 16 nước Trung-Đông Âu (CEEC) và Trung Quốc (còn gọi là Cơ chế Hợp tác 16+1) tại thành phố Dubrovnik của Croatia có thể đánh giá là đạt kết quả thực chất và làm hài lòng cả hai phía.

Hội nghị EU-Trung Quốc lần này ra được tuyên bố chung khẳng định mục tiêu hoàn tất Thỏa thuận Đầu tư toàn diện EU-Trung Quốc trong năm 2020, trong khi Cơ chế hợp tác CEEC-Trung Quốc chứng kiến bước tiến, mở rộng thành “17+1” với sự tham gia của Hy Lạp.

Hai hội nghị, khép lại chuyến công du của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tới châu Âu từ ngày 8-12/4, cho thấy EU và Trung Quốc đang tìm cách tái cân bằng mối quan hệ “vừa là đối tác chiến lược vừa là đối thủ cạnh tranh” để có thể thu được lợi ích lớn nhất có thể.

EU và Trung Quốc đang tìm cách tái cân bằng mối quan hệ “vừa là đối tác chiến lược vừa là đối thủ cạnh tranh”

Trước hội nghị cấp cao EU-Trung Quốc lần thứ 21, ít ai nghĩ rằng EU và Trung Quốc có thể xích lại gần nhau như hiện nay, bởi giữa 2 bên còn có quá nhiều khác biệt cả trên lĩnh vực chính trị, kinh tế lẫn ngoại giao.

Bản thân EU cũng khá thận trọng khi mối quan hệ với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới được xem là chứa đựng nhiều rủi ro khó lường không chỉ về kinh tế mà còn cả an ninh, EU cũng xác định Trung Quốc là “đối thủ có hệ thống” của mình. Tuy nhiên, nếu suy xét cho kỹ bối cảnh quốc tế hiện nay, thì sự xích lại gần như giữa 2 nền kinh tế lớn EU và Trung Quốc là một bước đi hợp logic.

Trước đó, hội nghị cấp cao EU-Trung Quốc lần thứ 21 này được cho sẽ thất bại như năm 2017 (không ra được tuyên bố chung). Tuy nhiên, sau rất nhiều lần thương lượng và chỉnh sửa dự thảo tuyên bố chung, cuối cùng 2 bên đã đạt được thỏa thuận chung vào phút chót.

Căn cứ vào nội dung của tuyên bố chung EU-Trung Quốc, có thể thấy Brussels và Bắc Kinh như đang “đứng chung một chiến hào,” hay ít nhất là bày tỏ quyết tâm giải quyết các tranh chấp giữa hai bên, thậm chí là cùng nhau hành động. Và có lẽ đây là một thông điệp mà cả hai muốn gửi tới một siêu cường ở bên kia bờ Đại Tây Dương, vốn đang theo đuổi chủ nghĩa đơn phương trong quan hệ quốc tế và chủ nghĩa bảo hộ trong thương mại quốc tế. EU và Trung Quốc đều đang “có vấn đề” lớn với Mỹ trong quan hệ kinh tế-thương mại và bất đồng với siêu cường này trên nhiều hồ sơ quốc tế như vấn đề Iran, Afghanistan…

Bất chấp mối quan hệ đồng minh truyền thống hai bờ Đại Tây Dương, EU đang rất không hài lòng khi chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với chủ trương “Nước Mỹ trước tiên,” liên tục có những bước đi được đánh giá là “phớt lờ” lợi ích của EU. Đơn cử như trong lĩnh vực thương mại, Mỹ đã tăng thuế đánh vào mặt hàng nhôm và thép nhập khẩu, đồng thời liên tục đe dọa áp thuế nhập khẩu ôtô từ EU. Mới nhất, ngày 9/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ áp thuế đối với các sản phẩm nhập khẩu từ EU, có tổng trị giá 11,2 tỷ USD do tranh cãi trong vấn đề trợ cấp cho các hãng sản xuất máy bay.

Quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương bị sứt mẻ, không thể đặt trọn lòng tin vào Mỹ, EU đang từng bước điều chỉnh, chuyển hướng mối quan hệ để bảo toàn lợi ích của mình, trong đó Trung Quốc là lựa chọn phù hợp, khi đây là đối tác thương mại lớn thứ hai của EU, chỉ sau Mỹ. Ngay cả đối với các nước CEEC, trong đó có 12 nước là thành viên EU, hợp tác với Trung Quốc trong bối cảnh hiện nay cũng luôn được ưu tiên bởi chính các nước này cần nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài cho mục tiêu phát triển nhằm theo kịp các nước phát triển hơn trong khối.

Bên cạnh đó, việc Mỹ cổ xúy chính sách đơn phương, biệt lập và bảo hộ, vô hình trung đi ngược lại những giá trị về thống nhất và chia sẻ của một liên minh đa quốc gia như EU. Trên trường quốc tế, Mỹ và EU không ít lần lâm vào cảnh “trống đánh xuôi kèn thổi ngược” do những xung đột lợi ích, như vấn đề hạt nhân Iran hay cách xử lý mối quan hệ với Nga.

EU và Trung Quốc đã đề cao mặt hợp tác hơn là mặt đấu tranh, để cùng nhau phối hợp xử lý các vấn đề toàn cầu

Đối với Trung Quốc, việc củng cố hợp tác với EU, đối tác thương mại lớn nhất của Bắc Kinh, không chỉ bởi Trung Quốc và Mỹ đang lâm vào cuộc chiến thương mại kéo dài và cạnh tranh gay gắt trong nhiều lĩnh vực khác nhau, mà đây còn là một phần trong chiến lược tổng thể của Bắc Kinh tăng cường ảnh hưởng và sức mạnh trên toàn cầu. “Sự hiện diện” của Trung Quốc tại khu vực EU nói chung và từng nước thành viên nói riêng, trước hết thông qua lĩnh vực kinh tế, đã và đang được triển khai mạnh mẽ. Xích lại với EU đáp ứng lợi ích chiến lược của Trung Quốc.

Chính vì vậy, EU và Trung Quốc đã đề cao mặt hợp tác hơn là mặt đấu tranh, để cùng nhau phối hợp xử lý các vấn đề toàn cầu và duy trì trật tự khu vực và quốc tế.

Để xích lại gần hơn với EU, Trung Quốc đã phải nhượng bộ trước những đòi hỏi của phía EU về các vấn đề trợ cấp nhà nước, bảo hộ đầu tư, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên, phía EU vẫn còn dè dặt và mong muốn Trung Quốc biến những lời hứa thành những hành động cụ thể. Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Jean Claude Junker đã tuyên bố rằng hội nghị cấp cao EU-Trung Quốc 21 sẽ là một bước tiến bộ lớn đúng hướng, nếu như những cam kết của Trung Quốc được cụ thể hóa.

Về phương diện thương mại quốc tế, EU và Trung Quốc đã cam kết thúc đẩy một hệ thống thương mại dựa trên chủ nghĩa đa phương và đấu tranh chống lại “chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ.” Hai bên cam kết làm việc cùng nhau cải tổ Tổ chức Thương mại Thế giới, củng cố luật lệ quốc tế về trợ cấp công nghiệp.

Trên phương diện quan hệ quốc tế, EU và Trung Quốc dự kiến tăng cường hợp tác về chính sách đối ngoại. Hai bên cùng thống nhất quan điểm về giải quyết hồ sơ Iran và Afghanistan (vốn bất đồng với Mỹ), cũng như thống nhất trong giải quyết vấn đề đầu tranh chống nạn cướp biển, vấn đề an ninh tại châu Phi…

EU vẫn coi Trung Quốc là “đối thủ có hệ thống,” song sẽ duy trì một sự “cạnh tranh tích cực” với Trung Quốc vì lợi ích của mình

Rõ ràng EU và Trung Quốc đang cho thấy một sự quyết tâm xích lại gần nhau để cùng “bắt tay” giải quyết nhiều vấn đề cấp bách. Nhiều cuộc họp dự kiến được thực hiện ở nhiều cấp khác nhau để thúc đẩy nhiều hồ sơ. Thủ tướng Đức Angela Merkel có tham vọng tổ chức một phiên họp không chính thức của Hội đồng châu Âu trong 6 tháng cuối năm 2020, tập hợp các lãnh đạo của 27 quốc gia EU và Trung Quốc (27+1). Đây được xem là một cách thức làm tăng giá trị quan hệ EU-Trung Quốc, mà từ trước tới nay, cách thức này chỉ dành riêng cho nước Mỹ. Tuy nhiên, xét ở phương diện thứ hai, đây cũng là cách thức để EU có thể “quản lý chặt chẽ” mối quan hệ với Trung Quốc.

EU buộc phải tái cân bằng quan hệ với Trung Quốc, song đối sách của khối, như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói rõ, là EU “phải đoàn kết lại thì mới có thể đối phó được với sức mạnh của Trung Quốc trong thế kỷ 21.” Nói cách khác, EU vẫn coi Trung Quốc là “đối thủ có hệ thống,” song sẽ duy trì một sự “cạnh tranh tích cực” với Trung Quốc vì lợi ích của mình.

Tựu trung lại, chính chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch của Mỹ đã làm đảo lộn các mối quan hệ quốc tế và quan hệ thương mại quốc tế hiện nay, khiến cặp quan hệ EU-Trung Quốc xích lại gần nhau, tạo nên một đối trọng tạm thời với sức mạnh kinh tế và chính trị của Mỹ. Cái bắt tay của “2 siêu cường” EU và Trung Quốc mang tính thực dụng, song là nhu cầu khách quan phù hợp với bối cảnh hiện nay./.

Phùng Khánh Linh cho biết được đề cử tại Giải Âm nhạc Cống hiến với cô là một vinh dự lớn, củng cố thêm ước mơ và giúp cô thêm vững tin vào con đường mình đã lựa chọn.

Phùng Khánh Linh sinh năm 1994 ở thành phố Bắc Giang, trong một gia đình không có ai theo nghệ thuật. Cô từng tham gia và gây chú ý tại Giọng hát Việt 2015.

Phùng Khánh Linh thường phát hành những ca khúc riêng lẻ, có khi cô tự sáng tác, có lúc trình bày của các nhạc sỹ, một môtíp ca sỹ khá thành công hiện nay.

Năm 2018, Phùng Khánh Linh gây chú ý khi ra mắt ca khúc “Hôm nay tôi buồn.” Cùng với các MV “Trên ô cửa máy bay,” “Thành phố xa lạ,” sáng tác và thể hiện ca khúc “Mới đây thôi” trong phim “Chú ơi đừng lấy mẹ con”… Phùng Khánh Linh đã tạo cho mình điểm bật mới ở vai trò sáng tác và biểu diễn.

Nữ ca sỹ được đề cử ở hai hạng mục Ca khúc của năm và Nghệ sỹ mới của năm tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 14 năm 2019.

Nữ ca sỹ Phùng Khánh Linh được đề cử ở hai hạng mục Ca khúc của năm và Nghệ sỹ mới của năm tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 14 năm 2019

Từng bị bố cấm theo nghệ thuật, biết ơn những năm tháng khó khăn, Phùng Khánh Linh chia sẻ cô bắt đầu đặt bút viết những nốt nhạc đầu tiên vào năm 2016, nhưng đó chỉ là những bước đi chập chững đầu tiên.

Sáng tác đầu tay là ca khúc “One side love” viết vào đầu năm 2017 về câu chuyện tình yêu chớm nở dễ thương. Sản phẩm này ra mắt nhưng không tạo được dấu ấn như cô mong đợi.

“Mất gần 1 năm để tôi luyện bản thân, nghe nhiều và viết nhiều hơn, công việc sáng tác nhạc từ từ ăn sâu, có duyên gắn bó với tôi đến bây giờ và cả… sau này nữa,” Phùng Khánh Linh chia sẻ.

Con đường đến với nghề ca hát với cô không hề dễ dàng: “Năm 3 tuổi, khi biết nhận thức về cuộc sống thì điều đầu tiên tôi tìm đến là âm nhạc, tôi có thể hát mọi lúc mọi nơi. Tuy nhiên, ở vùng quê tỉnh lẻ thì việc phát triển nghệ thuật vào thời điểm đó hầu như là không thể, vậy nên tôi chỉ nuôi dưỡng ước mơ làm ca sỹ qua những sân khấu ở trường học và sinh hoạt ở Cung văn hóa thiếu nhi tỉnh.

Những năm tháng cấp 2 thì đột nhiên tôi bị vỡ giọng, đang từ một người có chất giọng cao sáng thì tôi như trở thành một con người khác với giọng nói trầm và khàn đặc. Tôi tự ti nhiều lắm và tự nhủ mình phải cố gắng gấp 10 lần so với mọi người nếu muốn thực hiện đam mê. Bố mẹ tôi là công chức nhà nước bình thường, gia đình không có ai theo nghệ thuật nên tôi bị cấm cản dữ lắm. Bố luôn bắt tôi phải học văn hóa và chỉ lấy ca hát làm niềm vui. Nhưng có lẽ vì tôi quá cứng đầu nên mới có thể theo được nghề và sống cùng với nghề đến thời điểm hiện tại.”

“Bố tôi nghĩ rằng theo nghệ thuật thì cuộc sống của con gái bấp bênh, nên bố luôn muốn hướng tôi chọn một công việc thực tế hơn, cụ thể là chọn cho tôi theo ngành Luật. Tôi học và có bằng cử nhân Luật theo ý muốn của bố nhưng sau đó tôi đã quyết định nói với gia đình rằng hãy để cho mình thực hiện ước mơ, cũng may là đến thời khắc đó thì gia đình tôi ủng hộ hết lòng. Tiếc thay, khi tôi đã theo đuổi được nghề để chứng minh bản thân mình thì cũng là lúc bố tôi mắc căn bệnh tai biến, đến nay đã là 3 năm. Điều ước hiện giờ của tôi là mong bố khỏe lại để nhìn thấy sự cố gắng của tôi.”

Phùng Khánh Linh tham gia chương trình Giọng hát Việt 2015, đây là cuộc thi âm nhạc lớn đầu tiên cô tham gia thử sức. Cuộc thi giúp Linh mở ra và chạm vào ước mơ ca hát của chính bản thân mình, đồng thời để lại cho Linh nhiều kỷ niệm và những bài học trên con đường làm nghề. Sau cuộc thi, nữ ca sỹ lại gặp khó khăn và phải loay hoay mất một khoảng thời gian dài.

“Được đứng vào 2 hạng mục đề cử Bài hát của năm và Nghệ sỹ mới của năm trong Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến, với tôi là một vinh dự lớn” (Phùng Khánh Linh)

“Sau Giọng hát Việt 2015, với tôi mọi thứ như ở thời điểm xuất phát, tôi không có tiền, không có mối quan hệ và đường hướng chỉ dẫn chính xác, nên tôi đã bị lạc lối cả về phong cách lẫn tư duy. Những va vấp khiến tôi thông minh hơn trong từng bước đi và kỹ càng hơn bất kể làm việc gì. Vượt qua rồi tôi mới thấy biết ơn những năm tháng đó. Hiện tại, mỗi giây phút tôi được xuất hiện trên sân khấu sẽ là một Phùng Khánh Linh thật nhiệt huyết, đam mê và luôn đẹp cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng,” Phùng Khánh Linh chia sẻ thêm.

Ca khúc “Hôm nay tôi buồn” là dấu ấn đáng nhớ trong sự nghiệp Phùng Khánh Linh. Tuy nhiên, “cô bé hạt tiêu” chia sẻ tuần đầu tiên ra mắt, không ai để ý đến ca khúc.

“Khi đó, tôi cũng suy nghĩ đơn giản lắm, thấy hay và đã thì làm chứ không quan trọng việc hit hay không. Bất ngờ lớn xảy ra ở tuần thứ 2, ca khúc phủ sóng mọi nơi và leo lên những thứ hạng cao trong các bảng xếp hạng âm nhạc.

Bất ngờ hơn nữa, tôi ra đường thì rất nhiều người nhận ra, đi diễn ở các tỉnh mọi người cuồng nhiệt và yêu thương tôi lắm. Đến giờ sau hơn một năm ca khúc ra mắt, tôi vẫn được yêu mến như vậy. Tôi chỉ thấy có chút áy náy vì nhiều bạn nói khi nghe xong bài hát thì… cứ thấy buồn,” Phùng Khánh Linh tâm sự.

Linh lấy cảm hứng sáng tác nhạc từ cuộc sống xung quanh mình, có thể là câu chuyện tình đau khổ của một ai đó, chuyện yêu xa… Cô tự nhận thấy mình cần phải học hỏi và chiêm nghiệm nhiều hơn vì nhiều lúc thấy bản thân vẫn còn non nớt trong âm nhạc.

Linh bảo: “Học hỏi từng ngày không bao giờ là thừa cả, tôi luôn dặn lòng mình phải luôn cố gắng.”

Nghệ sỹ trẻ, độc lập, mơ một liveshow của riêng mình

“Được đứng vào 2 hạng mục đề cử Bài hát của năm và Nghệ sỹ mới của năm trong Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến, với tôi là một vinh dự lớn, tôi đã được đứng cạnh những tên tuổi tiền bối mà tôi ngưỡng mộ từ lâu” – cô tâm sự – “Như thế có nghĩa là những nỗ lực hết mình của tôi đã được công nhận phần nào qua đánh giá của ban đề cử. Điều đó củng cố thêm cho ước mơ của những nghệ sỹ trẻ, giúp tôi và mọi người thêm vững tin vào con đường mình đã lựa chọn.”

Nói về con đường nghệ thuật sắp tới, cô bày tỏ mình ngưỡng mộ và cũng chơi rất thân với Nhạc Của Trang. “Trang viết nhạc rất hay, hát cũng hay. Âm nhạc của Trang khiến tôi tự thấy bản thân phải học hỏi nhiều điều. Mới đây, chúng tôi cùng thực hiện và cho ra mắt ca khúc Mẹ ơi cho con về nhà. Thêm một điều đặc biệt nữa, Trang là người luôn lắng nghe tôi.”

Là nghệ sỹ trẻ, độc lập, Phùng Khánh Linh có những thuận lợi và khó khăn riêng: “Thuận lợi nhiều hơn là có thể tự viết nhạc, tự lên ý tưởng về hình ảnh, tự sản xuất một sản phẩm… mọi thứ hoàn toàn tự do và được làm theo ý mình. Khó khăn là hơi vất vả một xíu vì phải kham nhiều việc quá,” cô cười.

Linh vẫn cho rằng các nghệ sỹ độc lập trong nền âm nhạc Việt Nam hiện giờ quá giỏi để có thể tự bước đi một cách riêng biệt: “Họ là những cá thể không trộn lẫn, dù có gây tiếng vang hay không thì luôn có một lượng khán giả trong tim. Với tôi, vậy là đủ rồi. Hào quang và danh tiếng không làm cho mình đẹp lên, chỉ tâm hồn trong sáng sẽ làm cho mình luôn đứng vững và vượt qua mọi cám dỗ.”

Với cô, tổ chức liveshow riêng vẫn là ước mơ xa vời. “Hiện tại, Linh dự định sau khi ra mắt đủ số bài thì cô sẽ tổ chức đêm nhạc nhỏ. “

Hy vọng là có thể bán được vé,” Linh cười khi bày tỏ mong muốn giản đơn – “Muốn có một đêm nhạc thành công thì bản thân mình phải viết được thật nhiều bài hát hay hơn nữa. Mong là tôi sẽ sớm thực hiện được dự định đó.”

“Chỉ còn 1 người ủng hộ thì tôi vẫn sẽ tiếp tục hát”

Phùng Khánh sống rất giản dị, lúc không đi diễn thì sẽ không make up khi ra đường, chỉ tô nhẹ một chút son. Linh vẫn thích ăn hàng quán vỉa hè và lề đường, thích xem phim rạp hoặc “lúc nào tự kỷ quá thì chui vào hiệu sách.”

Cô ca sỹ “hạt tiêu” cũng thích gặp bạn thân để tâm sự những khi cảm thấy bế tắc. Linh bảo mình thấy biết ơn cuộc sống vì đã được những người bạn tốt, có thể lắng nghe mọi điều cô nói và giúp cô cảm thấy “cuộc sống dễ thở.”

“Tâm trí tôi bận lo nghĩ nhiều việc nên không có thời gian để ý đến việc mình nổi tiếng hay không đâu. Tôi quan niệm khi được là chính mình, dù có ở trên sân khấu hay đời thường, bạn vẫn luôn toả sáng. Tôi vẫn viết nhạc và hát, vẫn tiếp tục như những gì mình đang theo đuổi… Tôi vẫn sẽ là chính mình, nghiêm túc, trách nhiệm với những gì mình đang làm.”

Cô triết lý: “Điều cần nhất cho tôi lúc này là sự bình an trong cuộc đời để có thể được hát và đủ sức để viết và theo đuổi con đường mình đã chọn. Tôi cũng muốn gửi lời cảm ơn những khán giả đã ủng hộ mình, ngay cả khi chỉ còn 1 người ủng hộ thì tôi vẫn sẽ tiếp tục hát”./.

Lãnh đạo 27 nước Liên minh châu Âu (EU) đã chấp nhận gia hạn lần hai, đến ngày 31/10, để nước Anh thực hiện điều 50 Hiệp ước Lisbon rời khỏi EU, với một “cột mốc” vào tháng 6 kèm theo một số “điều kiện cứng.”

Quyết định, được đưa ra sau nhiều giờ thảo luận khó khăn và căng thẳng xuyên đêm 10 tới rạng sáng 11/4, tại hội nghị thượng đỉnh bất thường EU ở Brussels, đã đẩy con đường Brexit của nước Anh ngoặt vào một khúc quanh mới mà chưa rõ điểm cuối sẽ là gì.

Bất chấp việc quá mệt mỏi với sự trì hoãn của London khi các nghị sỹ Anh đã 3 lần từ chối “thỏa thuận chia tay” mà Thủ tướng Anh Theresa May đạt được với Brussels tháng 11 năm ngoái, các nhà lãnh đạo EU vẫn cho người Anh thêm thời gian, chỉ 2 ngày trước thời hạn mà EU cũng đã kéo dài một lần (ngày 12/4), tức nước Anh có thêm 6 tháng để tìm kiếm giải pháp tốt nhất có thể.

EU thừa nhận cả các thể chế của khối, các nước thành viên và các công ty hoàn toàn chưa chuẩn bị kỹ lưỡng, chưa sẵn sàng cho “kịch bản” Brexit không thỏa thuận

Có lẽ quan điểm của 27 nước thành viên EU là cố tránh thiệt hại của một “vụ ly hôn” không có thỏa thuận. Trên thực tế, cả EU, các nước thành viên lẫn các công ty đều đã chuẩn bị cho một Brexit không thỏa thuận, mà theo ước tính chỉ riêng trên thị trường lao động sẽ gây thiệt hại khoảng 500.000 việc làm đối với Anh và khoảng 1 triệu việc làm đối với 27 nước EU.

Tuy nhiên, đến thời điểm này, EU phải thừa nhận cả các thể chế của khối, các nước thành viên và các công ty hoàn toàn chưa chuẩn bị kỹ lưỡng, chưa sẵn sàng cho “kịch bản” không thỏa thuận. Đơn cử như nền kinh tế lớn nhất EU là Đức, nơi khoảng 750.000 việc làm phụ thuộc vào thương mại tự do với Anh, chính phủ phải thuê thêm ít nhất 900 nhân viên hải quan (các nghiệp đoàn tuyên bố cần 1.300 người) để chuẩn bị cho kịch bản không thỏa thuận, nhưng đến cuối tháng 1/2019, vẫn chưa tuyển dụng được người nào.

Ở Pháp, dù việc tuyển dụng thêm 740 quan chức hải quan và thanh tra thú y đã được triển khai, song như Giám đốc điều hành cảng Calais, Jean-Marc Puissesseau thừa nhận, việc kiểm tra hải quan và vệ sinh đối với hàng hóa từ Anh có thể dẫn tới tình trạng ách tắc kéo dài gần 50km ở cảng này khi Brexit không thỏa thuận diễn ra. Tiếp tục trì hoãn Brexit thêm một lần nữa dường như là một sự lựa chọn tương đối ổn thỏa và an toàn trong bối cảnh hiện nay.

Thời hạn ngày 31/10, ngay trước thời điểm Ủy ban châu Âu nhiệm kỳ mới đi vào hoạt động trong tháng 11 và một “cột mốc” vào tháng 6, thời điểm diễn ra hội nghị thượng đỉnh EU trong hai ngày 20 và 21/6, cũng được đánh giá là phương án “vẹn cả đôi đường” của EU.

Trước thềm hội nghị thượng đỉnh bất thường ngày 10/4, Thủ tướng Anh Theresa May đã đề nghị EU cho phép trì hoãn Brexit thêm đến ngày 30/6 để các nghị sĩ Anh có thêm thời gian thông qua thỏa thuận, còn Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk đề xuất trao cho Anh thời hạn kéo dài Brexit 1 năm, nhưng với sự linh hoạt để người Anh có thể ra đi bất cứ lúc nào sẵn sàng, có nghĩa là Anh có thể ra đi ngay sau khi hạ viện nước này thông qua thỏa thuận với EU. Ông Tusk cho rằng trước sự chia rẽ sâu sắc của Hạ viện Anh, EU có ít lý do để tin rằng quá trình phê chuẩn thỏa thuận có thể được hoàn thành vào cuối tháng Sáu.

Sáu tháng gia hạn với các điều kiện ràng buộc mạnh mẽ cũng cho phép EU “dung hòa” quan điểm của những nhà lãnh đạo như Thủ tướng Đức Angela Merkel, sẵn sàng thỏa hiệp ở mức độ nào đó với tiến trình chính trị ở Anh, với lập trường của những người khác, như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, người đã thể hiện thái độ chán ngán và lo lắng rằng “sự dùng dằng” của Vương quốc Anh sẽ gây ra các nguy cơ cho hoạt động của EU tại thời điểm 27 nước thành viên phải đưa ra các quyết định quan trọng trong tương lai, như việc quyết định về ngân sách dài hạn 2021-2027 hay bầu Chủ tịch Ủy ban châu Âu.

Tổng thống Pháp nhấn mạnh trong 10 năm qua, cuộc khủng hoảng của Khu vực đồng tiền chung euro và vấn đề người di cư đã làm tê liệt châu Âu, và EU không thể để lặp lại điều này vì Brexit. Trên thực tế, việc cho phép gia hạn của EU có thể sẽ làm tăng nguy cơ của một loạt các lần gia hạn ngắn và kéo theo các hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp, điều này gây khó khăn cho các hoạt động của EU. Hơn nữa, trong trường hợp tiếp tục bế tắc, việc gia hạn dài hơn như vậy sẽ cho phép Vương quốc Anh suy nghĩ lại về chiến lược Brexit của mình.

Nhằm giải quyết những vấn đề trên, Chủ tịch Tusk cho biết EU đã thống nhất một số điều kiện như không đàm phán lại về “thỏa thuận ra đi,” không bắt đầu các cuộc đàm phán về tương lai mối quan hệ, ngoại trừ Tuyên bố chính trị và Vương quốc Anh sẽ phải duy trì sự hợp tác chân thành của mình trong giai đoạn quan trọng này, với tư cách là một quốc gia thành viên rời đi. Và nếu Hạ viện Anh không thông qua thỏa thuận Brexit trước ngày 22/5 thì nước này phải tham gia cuộc bầu cử nghị viện châu Âu (EP), dự kiến diễn ra từ 23-26/5, bằng không, Anh bắt buộc phải “chia tay” EU ngày 1/6.

Có vẻ các lãnh đạo EU đang tìm cách tốt nhất để gây sức ép buộc Hạ viện Anh thông qua “thỏa thuận ly hôn,” tránh xảy ra trường hợp Brexit “cứng” vốn đang gây lo lắng khắp châu Âu. Thủ tướng Theresa May chưa bao giờ muốn Anh phải tham gia cuộc bầu cử EP, buộc phải “tăng tốc” cuộc mặc cả với Công đảng đối lập cũng như giải quyết bất đồng ngay trong nội bộ phe Bảo thủ để thỏa thuận Brexit cuối cùng có thể được thông qua trước ngày 22/5. Tuy nhiên, bằng cách nào để thuyết phục những nghị sỹ cả 3 lần bỏ phiếu trước đều từ chối ủng hộ thỏa thuận này, thay đổi quan điểm, thì bà May rõ ràng chưa có phương án.

Nhà bình luận quốc tế Arnaud de la Grange của báo Pháp Le Figaro đánh giá: “Không có gì chắc chắn rằng các cuộc thảo luận giữa bà Theresa May và Công đảng Anh sẽ có kết quả. Chuông báo động đã rít lên trong giới kinh doanh tại Vương quốc Anh. Giới chính khách thì cận kề bờ vực của sự điên loạn…”

“Không có gì chắc chắn rằng các cuộc thảo luận giữa bà Theresa May và Công đảng Anh sẽ có kết quả. Chuông báo động đã rít lên trong giới kinh doanh tại Vương quốc Anh. Giới chính khách thì cận kề bờ vực của sự điên loạn…” (Nhà bình luận quốc tế Arnaud de la Grange)

Thực tế cho thấy Thủ tướng Theresa May bắt đầu quá nhanh trong các cuộc đàm phán với Brussels, mà không tạo được sự đồng thuận trong nội bộ Anh về cách thức Brexit mà nước Anh muốn thực hiện. Cuộc tranh luận về Brexit chỉ thực sự bắt đầu vào tháng 1 vừa qua, tức là hai năm rưỡi sau cuộc trưng cầu dân ý. Và cũng chỉ 1 tuần trước, khi mọi chuyện bên bờ vực đổ vỡ, bà May mới quyết tâm tiếp cận Công đảng đối lập vì một sự “đoàn kết dân tộc.”

Tới thời điểm này, chính phủ của bà May và Công đảng đối lập vẫn chưa tìm được sự đồng thuận về thỏa thuận Brexit, mà phe Công đảng đổ lỗi do “Chính phủ của Thủ tướng May vẫn không thay đổi lập trường”. Công đảng muốn Anh duy trì mối quan hệ chặt chẽ hơn với EU sau Brexit thông qua việc ở lại trong liên minh thuế quan với EU, điều bà May không chấp nhận vì muốn Anh có một chính sách thương mại độc lập. Một khi thỏa thuận Brexit vẫn không thể vượt qua “cửa ải” hạ viện, mọi kịch bản đều có thể xảy ra, bao gồm việc bà May phải rời ghế lãnh đạo đảng Bảo thủ, một cuộc tổng tuyển cử trước thời hạn hay thậm chí là một cuộc trưng cầu dân ý thứ hai về Brexit.

Tới thời điểm này, như phe Công đảng nói, “quả bóng đang nằm bên sân của Chính phủ Anh”, song làm thế nào để đưa bóng vào lưới thì có vẻ bà May chưa có chiến thuật hợp lý. Dù rằng đích đến không thay đổi, nhưng con đường dẫn tới lối ra của nước Anh khỏi EU vẫn còn đầy bất trắc trước một khúc quanh mới./.

Tổng tuyển cử bầu hạ viện khóa 17 ở Ấn Độ bắt đầu từ ngày 11/4, được coi là “đợt thực hành dân chủ” lớn nhất thế giới, với hơn 900 triệu cử tri hợp lệ, 1 triệu điểm bỏ phiếu và 7 giai đoạn bầu cử kéo dài trong 5 tuần.

Kết quả cuộc bầu cử công bố cuối tháng 5, hoặc sẽ trao cho đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) của đương kim Thủ tướng Narendra Modi thêm một nhiệm kỳ 5 năm, hoặc sẽ giúp đảng Quốc đại (INC) đối lập từng nắm quyền ở Ấn Độ trong nhiều thập niên sau độc lập, quay trở lại.

Tổng tuyển cử bầu hạ viện khóa 17 ở Ấn Độ bắt đầu từ ngày 11/4, được coi là “đợt thực hành dân chủ” lớn nhất thế giới.

Thủ tướng Modi nhậm chức năm 2014 với cam kết thúc đẩy kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ thông qua chính sách “Make in India,” nỗ lực đưa Ấn Độ trở thành “quốc gia hùng mạnh và đáng tự hào hơn.” Kết quả, Ấn Độ được xem là một điểm sáng tăng trưởng kinh tế với tốc độ tăng GDP nhanh chóng từ 6,9% (năm 2013-2014) lên 7,9% (năm 2016-2017), trong khi lạm phát đang ở mức thấp nhất, dưới 4%. Những cải cách về thuế hàng hóa và dịch vụ dù gây nhiều tranh cãi cũng đã tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng.

Ngoài ra, chính phủ của Thủ tướng Modi còn ghi điểm nhờ ra mắt chương trình chăm sóc y tế cho người nghèo (Modicare), cung cấp dịch vụ y tế miễn phí cho 100 triệu gia đình, tương đương 500 triệu người dân nghèo nhất nước này. Chiến lược đối ngoại kết nối Ấn Độ với thế giới được đánh giá là năng động vào táo bạo của Thủ tướng Modi cũng giúp uy tín và tầm ảnh hưởng của New Delhi ngày càng được củng cố cả ở tầm khu vực lẫn quốc tế.

Tuy nhiên, khi một chu kỳ bầu cử mới sắp bắt đầu, Thủ tướng Modi lại phải chật vật đối phó với tình trạng thất nghiệp gia tăng, lên đến 6,1%, mức cao nhất trong 45 năm qua; kinh tế tăng trưởng chậm lại, dự báo tài khóa 2018-2019 (kết thúc ngày 31/3/2019) chỉ đạt khoảng 7%; thu nhập của nông dân giảm gây tâm lý bất bình, trong khi một số biện pháp kinh tế không hợp lòng dân, như đổi tiền năm 2016, gây tổn hại cho các doanh nghiệp nhỏ.

Một bộ phận cử tri bắt đầu đặt câu hỏi về những cam kết còn dang dở trong chiến dịch tranh cử của ông Modi 5 năm trước.

Sau khi thất thế trước đảng INC trong các cuộc bầu cử lập pháp cuối năm ngoái ở 3 bang Chhattisgarh, Madhya Pradesh và Rajasthan, những nơi vốn được xem là “cứ địa” của khối Hindu, BJP và liên minh cầm quyền nhận thấy họ đang đối mặt với thách thức thật sự trong cuộc tổng tuyển cử này.

Một bộ phận cử tri bắt đầu đặt câu hỏi về những cam kết còn dang dở trong chiến dịch tranh cử của ông Modi 5 năm trước.

Trong bối cảnh làn sóng dân tộc chủ nghĩa ở Ấn Độ dâng cao sau cuộc tấn công khủng bố ở Pulwama thuộc vùng Kashmir do Ấn Độ kiểm soát hồi tháng 2 vừa qua, làm hơn 40 nhân viên an ninh Ấn Độ thiệt mạng, kéo theo căng thẳng trong quan hệ với Pakistan, chiến dịch tranh cử của BJP đã chuyển trọng tâm sang vấn đề an ninh quốc gia, chống chủ nghĩa khủng bố và cực đoan. Đây cũng là một nội dung chính trong cương lĩnh tranh cử mà đảng này coi là sức mạnh của mình.

Các bài phát biểu vận động tranh cử của ông Modi trong thời gian qua đều xoay quanh việc làm thế nào để Ấn Độ có được một ban lãnh đạo quyết đoán, dám “đương đầu với chủ nghĩa khủng bố bắt nguồn từ Pakistan.”

Chủ đề chiến dịch tranh cử của BJP là “Modi một lần nữa,” với các khẩu hiệu như chính phủ “hiệu quả, trung thực, quyết đoán đưa ra những quyết định lớn” và trao quyền cho nữ giới.

Chiến dịch của BJP đề cập đến những biện pháp phúc lợi mà chính phủ của Liên minh Dân chủ quốc gia (NDA) thực hiện trong 5 năm qua, đặc biệt trong lĩnh vực phúc lợi nông thôn và cơ sở hạ tầng, cũng như nêu bật cam kết của đảng này đối với người nghèo, tầng lớp trung lưu và trung lưu mới.

Ngoài ra, ban lãnh đạo BJP cũng tìm cách ghi thêm điểm nhờ xoáy sâu vào các vấn đề tôn giáo, trong đó có việc xây dựng ngôi đền Ram (huyện Ayodhya, bang Uttar Pradesh) gây tranh cãi giữa đạo Hindu và đạo Hồi, điều sẽ giúp thu hút lá phiếu của cộng đồng người Hindu chiếm đa số ở Ấn Độ.

Chiến dịch của BJP đề cập đến những biện pháp phúc lợi mà chính phủ của Liên minh Dân chủ quốc gia (NDA) thực hiện trong 5 năm qua.

Khi chính phủ hứng chịu nhiều chỉ trích và đối mặt với làn sóng biểu tình do thu nhập của nông dân giảm, BJP một lần nữa nhắc lại cam kết tăng gấp đôi thu nhập cho nông dân từ nay đến năm 2022, mặc dù hầu hết các chuyên gia đều tỏ ý hoài nghi về tuyên bố này. Cụ thể, BJP cam kết sẽ đầu tư gần 25.000 tỷ rupee (360 tỷ USD) trong 5 năm tới vào khu vực nông thôn và cung cấp các khoản cho vay không tính lãi trị giá tối đa 100.000 rupee (1.437 USD).

Kinh tế và việc làm, lĩnh vực cũng được xem là điểm yếu của chính phủ hiện nay, là trọng tâm thứ ba trong cương lĩnh của BJP, với tuyên bố sẽ cải thiện hơn nữa vị trí của Ấn Độ trong bảng xếp hạng chỉ số thuận lợi kinh doanh, tăng tỷ trọng của lĩnh vực sản xuất trong GDP, đẩy mạnh xuất khẩu, hỗ trợ khởi nghiệp và xác định các lĩnh vực nổi bật mà giới trẻ Ấn Độ có thể tham gia hiệu quả, và hơn hết là phấn đấu đưa Ấn Độ trở thành nền kinh tế lớn thứ ba thế giới quy mô 10.000 tỷ USD vào năm 2032.

Tuy nhiên, BJP sẽ phải nỗ lực hơn rất nhiều để thuyết phục cử tri về cách thức giải quyết cuộc khủng hoảng việc làm hiện nay, khi mỗi năm lực lượng lao động lại được bổ sung thêm khoảng 12 triệu người.

Liên minh Tiến bộ thống nhất (UPA) đối lập do đảng INC của ông Rahul Gandhi đứng đầu đang khai thác rất tốt những điểm yếu của BJP để ghi điểm cho mình.

Với chủ đề “Quốc đại sẽ giữ lời hứa,” ngầm ám chỉ những cam kết mà theo INC chỉ là “nói suông” của BJP, cương lĩnh của INC tập trung vào các biện pháp cải cách kinh tế và quốc phòng, cam kết đảo ngược xu hướng chi tiêu quốc phòng suy giảm hiện nay để đáp ứng các nhu cầu của lực lượng vũ trang, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ và an toàn của người dân.

Về nông nghiệp, INC dường như đi trước 1 bước so với BJP, đưa ra cam kết xóa các khoản dư nợ nông nghiệp ở những bang khác, tương tự như cách mà đảng này đã làm sau khi giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử lập pháp địa phương ở 3 bang cuối năm ngoái.

Với chủ đề “Quốc đại sẽ giữ lời hứa,” ngầm ám chỉ những cam kết mà theo INC chỉ là “nói suông” của BJP, cương lĩnh của INC tập trung vào các biện pháp cải cách kinh tế và quốc phòng.

Trong lĩnh vực kinh tế, INC hứa hẹn sẽ áp dụng một mã số thuế trực tiếp, mở ra kỷ nguyên của một chính quyền đơn giản, minh bạch, tận tụy và công tâm. Một số nội dung đáng chú ý khác của INC trong bản cương lĩnh là xóa bỏ đói nghèo cùng cực vào năm 2030, theo đó cấp 72.000 rupee (1.035 USD)/năm cho 20% những hộ nghèo nhất; đảm bảo an toàn của phụ nữ và gia tăng bình đẳng giới.

Cương lĩnh của cả hai lực lượng lớn nhất trên chính trường Ấn Độ đều đề cập những vấn đề cốt lõi và nổi cộm trong xã hội, song theo đánh giá, BJP vận động về an ninh quốc gia và phúc lợi nông nghiệp trong khi lảng tránh đề cập chi tiết đến tình trạng thất nghiệp.

INC chủ trương xây dựng cơ chế phúc lợi ủng hộ người nghèo nhưng lại né vấn đề an ninh quốc gia và chính sách đối với Pakistan.

Mặc dù các thăm dò dư luận gần đây nhất đều dự báo NDA sẽ một lần nữa cán đích trước trong cuộc bầu cử, do chưa xuất hiện một lực lượng đủ mạnh trên chính trường để thế chỗ NDA hay một gương mặt đủ “sáng” có thể lu mờ đương kim Thủ tướng Modi, song vị thế và tầm ảnh hưởng của liên minh này đã suy yếu trước sự nổi lên của một số đảng phái/liên minh đối lập, mà hơn hết là nhận thức chính trị tăng cao của cử tri. Nếu chiến thắng, nhiều khả năng NDA vẫn phải cần tới sự ủng hộ của một số đảng nhỏ mới có thể duy trì quyền kiểm soát hạ viện./.

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tiến hành chuyến thăm Mỹ trong hai ngày 10-11/4 để gặp Tổng thống nước chủ nhà Donald Trump với mục đích cũng giống như một vài cuộc gặp trước đây, là tìm ra cách thức dung hòa bất đồng giữa Mỹ và Triều Tiên để tiến tới phi hạt nhân hóa và xây dựng một bán đảo Triều Tiên hòa bình và thịnh vượng.

Chuyến thăm này đặc biệt quan trọng và mang tính quyết định bởi cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều lần hai tại Hà Nội hồi tháng 2 vừa qua đã bất ngờ không đạt được thỏa thuận nào như kỳ vọng.

Nguy cơ tiến trình hòa bình trên bán đảo Triều Tiên đổ vỡ khiến vai trò trung gian hòa giải của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in thêm nặng nề.

Từ đó tới nay, mặc dù có một vài thông điệp tích cực vẫn được Mỹ và Triều Tiên phát đi, song tiến trình đối thoại dường như đình trệ khi cả hai bên không có dấu hiệu nhượng bộ.

Triều Tiên thậm chí cảnh báo rút khỏi các cuộc đàm phán hạt nhân, còn Mỹ quyết tâm theo đuổi cách tiếp cận “tất cả hoặc không có gì.”

Nguy cơ tiến trình hòa bình trên bán đảo Triều Tiên đổ vỡ khiến vai trò trung gian hòa giải của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in thêm nặng nề, nhất là khi ông được coi là người “bắc cây cầu” giữa Mỹ và Triều Tiên kể từ năm 2018 với sứ mệnh ngoại giao con thoi mà kết quả là lần đầu tiên sau một thời gian dài, Mỹ và Triều Tiên có thể đàm phán trên tinh thần thiện chí, với hai cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử ở Singapore và ở Hà Nội trong vòng chưa đầy 1 năm.

“Dấu ấn” của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in trong bước đột phá giải quyết vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên là không thể phủ nhận. Đây cũng là áp lực đối với Tổng thống Moon Jae-in, bởi ‘sứ mệnh thuyết khách” của ông lần này được cho sẽ khó khăn bội phần.

Trước chuyến đi Mỹ lần này, Tổng thống Moon Jae-in đã có sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Ông đã cử nhiều quan chức cấp cao, trong đó có Ngoại trưởng Kang Kyung-wha, Bộ trưởng Quốc phòng Jeong Kyeong-doo, tân Phó Chánh Văn phòng An ninh quốc gia Kim Hyun-chong tới gặp những người đồng cấp Mỹ để bàn về các vấn đề liên quan tới Triều Tiên.

Trước chuyến đi Mỹ lần này, Tổng thống Moon Jae-in đã có sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng.

Bên cạnh đó, Chánh văn phòng Phủ Tổng thống Hàn Quốc Noh Young-min đã cũng đã có một cuộc họp “bí mật” tại Seoul ngày 28/3 với ông Reince Priebus, cựu Chánh văn phòng Tổng thống Mỹ Donald Trump. Cuộc họp giới hạn rất ít người tham dự này được coi là một phần trong những nỗ lực đằng sau hậu trường của Nhà Xanh để giữ đà đàm phán phi hạt nhân hóa bị đình trệ.

Cho tới nay, khả năng tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều lần ba vẫn được để ngỏ. Giới chuyên gia cho rằng Mỹ và Triều Tiên xem ra đã đi “quá xa” trên con đường hướng tới hòa giải và đều không muốn quay lại thời kỳ căng thẳng trước đây.

Bên cạnh những động thái gây sức ép với Triều Tiên thì phía Mỹ cũng có hàng loạt bước đi theo hướng giữ cho quan hệ hai bên trong tầm kiểm soát, như Tổng thống Donald Trump ra lệnh rút lại những biện pháp trừng phạt Triều Tiên ngay sau khi Bộ Tài chính Mỹ công bố, hay Mỹ và Hàn Quốc tiếp tục hủy các cuộc tập trận quy mô lớn năm nay.

Trong khi đó, Triều Tiên được cho là đang thông qua Hàn Quốc để hối thúc Mỹ tiếp tục đàm phán và thay đổi lập trường. Việc Triều Tiên chỉ trích Hàn Quốc về tình trạng đình trệ quan hệ hai miền hay tạm dừng hoạt động Văn phòng liên lạc liên Triều có thể làm động thái gây áp lực, thúc ép Seoul đóng vai trò tích cực hơn trong việc thuyết phục Washington nhượng bộ.

Trong cuộc gặp Tổng thống Mỹ sắp tới tại Nhà Trắng, Tổng thống Hàn Quốc nhiều khả năng sẽ nêu lại quan điểm của ông tìm cách sử dụng hợp tác kinh tế với Triều Tiên làm đòn bẩy thúc đẩy tiến trình phi hạt nhân hóa, giờ là một cơ hội tốt cho hòa bình và thịnh vượng trên Bán đảo Triều Tiên và Mỹ-Hàn không nên bỏ lỡ cơ hội này.

Tổng thống Hàn Quốc nhiều khả năng sẽ nêu lại quan điểm của ông tìm cách sử dụng hợp tác kinh tế với Triều Tiên làm đòn bẩy thúc đẩy tiến trình phi hạt nhân hóa.

Rất có thể, ông Moon Jae-in sẽ đề xuất Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt Triều Tiên để Hàn-Triều tiến hành các dự án liên Triều bị đình chỉ như mở lại khu công nghiệp chung ở thị trấn vùng biên Kaesong và các tour du lịch tới núi Kumgang ở Triều Tiên. Đổi lại, Triều Tiên sẽ phải tiến hành phá bỏ bãi thử hạt nhân Punggye-ri của nước này dưới sự kiểm chứng của các thanh sát viên quốc tế.

Ông Moon Jae-in có thể cũng sẽ “nhắc nhở” đồng minh Mỹ phải kiên định, không nên từ bỏ nỗ lực đối thoại và cần có “phản ứng thận trọng” vì nếu Mỹ-Triều từ bỏ đối thoại thì có thể gây ra hậu quả lớn hơn rất nhiều so với dự đoán.

Theo một cố vấn của ông Moon Jae-in thì Mỹ nên tạo sự linh hoạt cho Hàn Quốc trong các hoạt động trao đổi liên Triều, nếu Washington muốn Seoul đóng vai trò lớn hơn trong việc thúc đẩy đàm phán hạt nhân hiện đang bị đình trệ.

Mục tiêu của Tổng thống Moon Jae-in trong chuyến thăm là tìm kiếm một bước đi “nhượng bộ mạnh dạn” của Tổng thống Donald Trump đối với Triều Tiên, để có cơ sở thuyết phục nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un theo đuổi một “thỏa thuận táo bạo” tương tự với Tổng thống Trump.

Tuy nhiên, đây không phải việc đơn giản khi Tổng thống Moon Jae-in cũng đã đề nghị sử dụng các dự án kinh tế liên Triều như một công cụ để thuyết phục Triều Tiên, song Mỹ cảnh báo rằng cách tiếp cận như vậy có thể làm suy yếu các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Bình Nhưỡng.

Mục tiêu của Tổng thống Moon Jae-in trong chuyến thăm là tìm kiếm một bước đi “nhượng bộ mạnh dạn” của Tổng thống Donald Trump đối với Triều Tiên.

Vấn đề là Tổng thống Donald Trump cũng gặp ít nhiều áp lực trong nội bộ Mỹ về việc nới lỏng các lệnh trừng phạt Bình Nhưỡng khi Triều Tiên chưa phi hạt nhân hóa xong.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn tới việc Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều tại Hà Nội không đạt thỏa thuận nào là do Tổng thống Trump đứng trước sức ép trong nước đòi ông phải đạt được một thỏa thuận lớn với Triều Tiên theo kiểu “được ăn cả ngã về không.” Sứ mệnh đưa đàm phán Mỹ-Triều trở lại đúng lộ trình quả là thách thức lớn của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in./.

Tháng 4, châu Âu đã thực sự bước vào Mùa Xuân, nước Đức vừa trải qua những ngày nắng ấm đẹp đẽ đầu tiên sau nhiều tháng chìm trong mùa đông tối tăm rét mướt, và Bundesliga cũng đang đi tới những vòng đấu hấp dẫn cuối cùng.

Đã gắn bó với đất nước này gần 6 năm với không ít lần tới sân vận động xem bóng đá nhưng cuối tuần qua, tôi đã có một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất đời mình khi được mời làm khách VIP tới sân Allianz Arena theo dõi trận derby kinh điển nước Đức giữa FC Bayern Munich và Borussia Dortmund.

Là một trong 9 khách mời đặc biệt của Bundesliga lần này cùng 8 người khác tới từ Malaysia, Ấn Độ, Mexico, Mỹ, Thái Lan, Nhật Bản, Nam Phi, chúng tôi được chào đón từ tận cửa khách sạn, thức uống chào mừng, đĩa bánh ngọt trang trí logo của 2 CLB đặt sẵn trong phòng cùng chiếc áo hoodie của Bundesliga, ngồi tại phòng VIP vừa ăn fine-dining vừa theo dõi trận đấu. Và đặc biệt nhất là sau trận, chúng tôi được gặp gỡ và trò chuyện với trung vệ Mats Hummels – một công thần của đội tuyển quốc gia Đức trước kia cũng như của Bayern Munich.

Hummels bước vào một căn phòng thuộc khu vực VIP lounge có tới tận 106 căn khác nhau, nơi chúng tôi đang ngồi chờ anh sau trận đấu. Trung vệ 30 tuổi này mặc bộ quần áo nỉ thể thao của câu lạc bộ, headphone quấn quanh cổ, một tay khoác balo trên vai, một tay cầm một loại đồ uống trông khá giống cafe, hồ hởi chủ động chào chúng tôi trước: “Chào tất cả mọi người. Tiếng Anh hay tiếng Đức nhỉ? Ok tiếng Anh. Chờ tôi một tí, cho tôi một vài giây.“

Khi nói những câu đó, Hummels đang chuẩn bị đặt cái balo của mình ngay xuống giữa phòng, rồi sau đó có lẽ nghĩ lại, anh lại nhấc balo lên đặt gọn ghẽ hơn vào góc phòng.

Mọi cử chỉ, hành động diễn ra trong vòng vài giây, nhưng tôi có thể cảm nhận thấy rõ Hummels có phần hơi lúng túng, hoàn toàn không giống như hình dung về một ngôi sao bóng đá. Có thể chỉ là một sự bối rối thuần túy trong một căn phòng hơn chục người được giới thiệu là khách VIP từ nhiều quốc gia tới gặp anh.

Thường thì không một cầu thủ có máu ngôi sao trong người nào lại vô thức đặt balo giữa một căn phòng như vậy, thế rồi chắc anh sực nhớ ra rằng mình là trung vệ nổi tiếng thế giới đang đá cho Bayern, Hummels cầm balo đi vào góc, và quay lại chào chúng tôi một lần nữa. “Chào tất cả các bạn. Các bạn có khỏe không? Bây giờ ai muốn chụp ảnh với tôi, cứ tự nhiên nào.“ Tất cả những điều này khiến ta có cảm tưởng mình đang gặp một người đàn ông bình thường vừa đi đá bóng về gặp bạn bè, một cầu thủ chuyên môn thuần túy dù anh có tất cả: trình độ, đẹp trai, phong cách chơi bóng, những fan cuồng.

Năng lượng mà Hummels tỏa ra không phải thứ hào quang từ một nhân vật nổi tiếng của showbiz, mà là một người đá bóng ta có thể gặp ở bất cứ nơi nào.

Trong vài giây hồi hộp vì đứng cạnh cầu thủ mình yêu thích, tôi lập bập chụp ảnh selfie mà thành video rồi lúng túng run tay không chỉnh được điện thoại, Hummels từ tốn nói với tôi: “Em cứ bình tĩnh, không sao đâu.“

Anh đồng ý kí tặng tôi tới 3 lần vào những vật dụng khác nhau, chụp ảnh một lần, quay video nói lời chào Việt Nam bằng tiếng Việt, trao cho tôi một cái ôm kéo dài… tất cả những việc này cũng được làm một cách đầu đuôi bằng sự nhiệt tình, tuyệt nhiên không phải một thần tượng đang trao cho fan hâm mộ của mình một đặc ân và đặc biệt mỗi lần tôi nói cám ơn, Hummels đều nhìn vào mắt tôi, nở nụ cười tươi đáp lại: “Không có gì mà.“ Có lẽ điều đó tạo nên một Mats Hummels đầy khiêm nhường, tử tế cả trên sân bóng lẫn ngoài đời.

Một nhân viên của Bayern nói với tôi rằng anh là cầu thủ duy nhất trong đội thỉnh thoảng vẫn sử dụng phương tiện công cộng (bus, tàu điện ngầm) tới sân tập hay vẫn đi chơi ngoài phố phường đều đặn. Trong những buổi tập, trận bóng thì Hummels cũng thường xuyên là người ở lại sau cùng kí tặng người hâm mộ nhiều nhất có thể.

Ngày hôm sau, vào chiều Chủ Nhật chúng tôi có cơ hội đến đại bản doanh – trại tập luyện của Bundesliga để quay phim, chụp ảnh và dùng tiệc nướng ngoài trời với hai huyền thoại bóng đá Đức: Lotthar Matthäus và Karl-Heinz Riedle.

Khác với buổi gặp gỡ với Mats Hummels trước đó, hai cựu danh thủ này mà đặc biệt là Matthäus ngay lập tức tạo cho tôi cảm giác đang được diện kiến siêu sao của quá khứ. Ông tự tin hơn nhiều trong mọi hành động, từ cách bắt tay, chào hỏi và nụ cười đều chuyên nghiệp.

Bundesliga không phải một giải đấu chiều theo thị hiếu đám đông và cơn lốc của những bệ phóng truyền thông. Bóng đá Đức thu hút người hâm mộ bằng chính sự đơn giản của các cầu thủ, khi họ luôn là chính mình

Có lẽ đây chính là bức tranh Bundesliga, bóng đá Đức đầy đủ nhất khi cho thấy bộ mặt của hai thế hệ cầu thủ thành công của họ. Thế hệ của Matthäus, Riedle là thế hệ của sự tự tin tuyệt đối, áp đảo, lạnh lùng hơn nên có phần hơi xa cách với khán giả. Trong khi đó, thế hệ của Hummels chơi thứ bóng đá đẹp mắt hơn nhưng cũng mong manh hơn, thể hiện sự đa dạng về văn hóa của bóng đá Đức nên cầu thủ gần gũi hơn, dang rộng vòng tay ra với người hâm mộ hơn dù điểm chung cốt lõi vẫn là sự không màu mè, thẳng thắn, là chính mình.

Bundesliga không phải một giải đấu chiều theo thị hiếu đám đông và cơn lốc của những bệ phóng truyền thông. Bóng đá Đức thu hút người hâm mộ bằng chính sự đơn giản của các cầu thủ, khi họ luôn là chính mình, nhất quán khi chơi bóng và hành xử dù họ có thể tốt, có thể xấu, có thể gần gũi mà cũng có thể xa cách, có thể lạnh lùng hay lúng túng, kiêu ngạo hay khiêm nhường. Nhưng dù thế nào, thì chúng tôi đều cảm nhận được sự hiếu khách, lịch sử của những ngôi sao bóng đá Đức.

Bundesliga đã sắp xếp cuộc gặp một cách rất tự nhiên, giản dị, không màu mè, không tô hường trát phấn mà đều diễn ra như một gặp mặt bình thường để ngay cả những vị khách VIP cũng có thể cảm nhận nền bóng đá theo cách gần gũi nhất. Và những siêu sao bóng đá của họ cũng chỉ là người bình thường làm được những điều phi thường, chẳng phải siêu nhân, ông sao showbiz nào. Phải có trải nghiệm là khách VIP, tôi mới thấy rõ được bức tranh tưởng như đơn giản ấy về Mats Hummels, hay Lothar Matthäus.

Theo đoàn khách VIP, trước khi trận đấu diễn ra, tôi lần đầu ghé thăm fan-fest của Bayern ngay gần sân vận động, nơi mà những cổ động viên cuồng nhiệt của CLB có thể đã tụ tập từ sáng để ăn uống, hát hò, nhảy múa với nhau. Một người trong chúng tôi mặc áo đấu của Dortmund tới đó nhưng đã bị từ chối ngay từ cổng vào bởi một người đàn ông.

“Tôi không có ý xấu, bạn được hoan nghênh ở đây nhưng không phải với chiếc áo này.“ Sau đó, anh bạn trong nhóm tôi cởi bỏ chiếc áo Dortmund thì vẫn được vào bình thường. Không như cảm giác thù địch mà những cổ động viên các đội bóng khác có thể trao cho nhau, đây là một cách ứng xử rất thẳng thắn và văn minh, một trạng thái cuồng nhiệt có kiểm soát. Đây cũng là đặc điểm đáng chú ý nhất về cách cổ vũ của fan hâm mộ Bayern mỗi khi tôi tới sân bóng.

Sân Allianz Arena có sức chứa hơn 75 ngàn chỗ ngồi, nhưng tình trạng ùn tắc, lộn xộn gần như chưa bao giờ xảy ra tại đây. Cảnh sát và nhân viên an ninh được trang bị vũ trang, ngựa được bố trí từ cổng vào của sân, bao quanh tất cả các khu vực và cả trong sân.

Trong trận Derby vừa rồi, số cảnh sát được huy động lên tới 500 bởi đây là một trận đấu tương đối nhạy cảm về an ninh bởi cảnh sát đặt tình trạng báo động lên cấp 2. Hai đội Bayern – Dortmund là kình địch hàng thập kỉ nay của nước Đức thế nhưng không hề có lộn xộn, ẩu đả xảy ra.

Một trận đấu chỉ có 22 người đàn ông tranh nhau quả bóng có thể diễn ra ở khắp mọi nơi trên thế giới. Nhưng để nó thành một trận đấu thu tiền trong nền công nghiệp và cảm hóa toàn cầu cũng như lôi kéo CĐV thì nó phải là một màn trình diễn tổng thể ở đẳng cấp cao.

Một trận đấu tưởng như đơn giản nhưng đằng sau nó là rất nhiều mảnh ghép để tôi có thể cảm nhận được một lễ hội bóng đá, nhưng không phải một lễ hội tàn phá điên cuồng bởi sự thái quá từ những fan hâm mộ mà trong trật tự, có kiểm soát và đặc biệt an toàn.

Đó như một màn trình diễn tổng thể của hai đội bóng trên sân dù họ là thứ thu hút người ta tới sân nhất, nhưng để trận bóng diễn ra tốt đẹp, ta còn cần những cổ động viên văn minh với văn hóa cổ động riêng biệt, yêu ghét đúng lúc đúng người, ta cần cả một hệ thống quy hoạch, đường sá, giao thông.

Có ba chỗ đậu xe buýt lớn trên sân vận động với không gian cho 350 xe buýt. Hai quảng trường ở trung tâm và phía bắc có không gian tốt nhất để đi  qua ngã ba Munich-Fröttmaning-Nord của đường cao tốc A99. Bãi đậu xe buýt ở phía nam thì đi qua ngã ba Munich-Fröttmaning-Süd của đường cao tốc A9.

Trong bãi đậu xe nhiều tầng của Allianz Arena, có 9800 chỗ đậu xe có sẵn và ngoài ra còn có 1200 chỗ đậu xe VIP. Tôi từng tới đây nhiều lần và chưa lần nào chứng kiến cảnh ùn tắc trong việc thoát ra khỏi hầm đậu xe hay khỏi sân vận động. Mọi chiếc ôtô đều có thể nhanh chóng đi ra đường cái một cách rất thuận tiện.

Một trận đấu chỉ có 22 người đàn ông tranh nhau quả bóng có thể diễn ra ở khắp mọi nơi trên thế giới. Nhưng để nó thành một trận đấu thu tiền trong nền công nghiệp và cảm hóa toàn cầu cũng như lôi kéo cổ động viên thì nó phải là một màn trình diễn tổng thể ở đẳng cấp cao. Và điều này, không ai làm tốt hơn người Đức.

Đến sân bóng của họ xem bóng đá là thấy bộ mặt giàu có, an toàn, nghiêm túc cả nước Đức, của một dân tộc tập trung vào năng suất, hiệu quả lao động thay vì những tô vẽ hào nhoáng và bệ phóng truyền thông trong một xã hội mà việc được nhắc đến trên báo chí không thể dễ dàng hơn.

Hiện nay, trên địa bàn thành phố Hà Nội còn gần 1.000 điểm xả nước thải chưa qua xử lý vẫn đang ngày đêm xả thẳng vào các công trình thủy lợi. Nhiều nơi, công trình thủy lợi bị bịt kín hai đầu, chẳng khác gì “ao tù” khiến chất lượng nguồn nước mặt và nước ngầm bị ô nhiễm đến mức báo động, trở thành “công trình chết.”

Cứ thế, trong khi việc kiểm soát và xử lý hành vi xả nước thải ra công trình thủy lợi còn nhiều khó khăn thì người nông dân ngày ngày vẫn đang phải chấp nhận sử dụng nguồn nước “bẩn” để tưới hoa màu…

Chiều tháng Tư, tiết trời oi nóng khiến mùi hôi thối bốc lên từ các dòng kênh thủy lợi xã Vân Canh, huyện Hoài Đức càng thêm nồng nặc. Xung quanh, bà con đang cặm cụi múc những xô nước đen kịt để tưới lên những ruộng rau xanh.

Bà Nguyễn Thị Y, 66 tuổi ở thôn Kim Hoàng, xã Vân Canh cho biết, gia đình đã chuyển đổi ruộng lúa sang trồng rau được gần chục năm. Mặc dù biết nước ở kênh mương bị ô nhiễm, nhưng vì không có nguồn nước sạch nên các hộ dân trong vùng vẫn phải sử dụng “nguồn nước đặc biệt” này để tưới cho cây trồng.

“Dòng nước là từ nhà máy Minh Dương thải ra. Ở đây chưa có hệ thống nước sạch tưới tiêu gì đâu, mương bên cạnh thỉnh thoảng được tháo nước từ trạm bơm xuống, nhưng nước tưới cũng không đảm bảo. Ngày trước, người dân còn cấy lúa thì nước được bơm từ Đan Hoài lên. Nhưng vào mùa khô, nguồn tưới tiêu chủ yếu là nước thải, mùi thối lắm,” bà Y chia sẻ.

Chiều tháng Tư, tiết trời oi nóng khiến mùi hôi thối bốc lên từ các dòng kênh thủy lợi xã Vân Canh, huyện Hoài Đức càng thêm nồng nặc. Xung quanh, bà con đang cặm cụi múc những xô nước đen kịt để tưới lên những ruộng rau xanh.

Bà Y cũng thừa nhận, việc dùng nước thải ô nhiễm ở kênh mương để tưới rau sẽ ảnh hưởng tới chất lượng thực phẩm nhưng vì không có nước sạch nên người dân vẫn phải sử dụng nước bẩn, vì không thể bỏ đồng.

Cùng chung cảnh bất đắc dĩ phải sử dụng nguồn nước bẩn để tưới rau, bà Nguyễn Thị Th., thôn An Trai, xã Vân Canh cho biết, 10 năm về trước, ruộng làng còn cấy thì nguồn nước được cung cấp từ trạm bơm về. Nhưng từ khi đất nông nghiệp chuyển sang làm công nghiệp, hệ thống kênh mương theo đó bị lấp hết nên chẳng có giọt nước nào chảy về ruộng. Vì vậy, rau trồng phải tưới từ nguồn nước thải sinh hoạt trong làng chảy ra.

“Cô trồng rau ngải cứu nhưng cũng bỏ ruộng dài. Khi trời mưa có nước ẩm, cây tự mọc lên được. Nhưng khi nắng nóng lâu ngày, cô cũng phải lấy nước từ rãnh bên kia, vì cũng chả biết lấy nước đâu mà tưới cho cây. Nước này bẩn bởi nó chính là nước thải sinh hoạt chảy ra. Nhưng chịu chứ biết làm sao!,” bà Th. rầu rĩ nói.

Theo nghiên cứu của Viện Quy hoạch Thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), từ năm 2005 đến nay, nguồn nước lưu vực sông Nhuệ, sông Đáy bị ô nhiễm ngày càng tăng. Nhiều nơi, chất lượng nước bị ô nhiễm nặng, các thông số quan trắc chất lượng nước vượt quy chuẩn, không đủ điều kiện dùng cho tưới tiêu thủy lợi.

Kết quả quan trắc mới nhất tại 23 vị trí trên hệ thống thủy lợi sông Nhuệ – Đáy, thuộc địa bàn các quận Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Hà Đông và các huyện Thường Tín, Thanh Trì, Thanh Oai, Phú Xuyên, Ứng Hòa… cho thấy tất cả các thông số đều không đạt quy chuẩn cho phép.

Nhóm chuyên gia thực hiện nghiên cứu đưa ra khuyến cáo, “chất lượng nguồn nước sông không đủ điều kiện dùng cho tưới tiêu thủy lợi, bảo tồn động, thực vật thủy sinh. Trong đó, nước thải từ khu dân cư, từ các hoạt động sản xuất công nghiệp, làng nghề, nước thải đô thị… được xác định là nguồn gây ô nhiễm cho hệ thống sông Nhuệ – Đáy.”

Hiện trên lưu vực sông Nhuệ – Đáy có khoảng hơn 250 nguồn thải lớn từ sản xuất công nghiệp, hoạt động của làng nghề, nước thải sinh hoạt của khu đô thị, 133 trạm dân sinh và hàng nghìn điểm thải nhỏ. Bình quân mỗi ngày đêm, lưu vực sông Nhuệ – Đáy phải tiếp nhận khoảng 710.000m3 nước thải sinh hoạt, 250.000m3 nước thải công nghiệp, 14.000m3 nước thải từ các cụm công nghiệp, 53.000m3 nước thải làng nghề, 1.300 điểm xả thải nhỏ…

Hiện trên lưu vực sông Nhuệ – Đáy có khoảng hơn 250 nguồn thải lớn từ sản xuất công nghiệp, hoạt động của làng nghề, nước thải sinh hoạt của khu đô thị, 133 trạm dân sinh và hàng nghìn điểm thải nhỏ.

Thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thông Hà Nội cho thấy, trên địa bàn thành phố có hơn 1.600 tuyến kênh cấp 1, cấp 2 dài hơn 2.850 km và hàng nghìn cống tưới tiêu nước. Ngoài ra, còn có gần 10.000 km kênh mương cấp 3, 18 hồ chứa nước, đập dâng do 5 công ty thủy lợi của thành phố quản lý, phục vụ tưới cho hơn 281.600 ha canh tác.

Song hiện nay, nguồn nước của hệ thống công trình thủy lợi trên địa bàn thành phố Hà Nội đang bị ô nhiễm và luôn biến động theo không gian, thời gian. Chỉ tính riêng trên tuyến kênh tiêu sông Cầu Bây, hiện có 38 điểm xả nước thải của thị trấn Trâu Quỳ, các xã Đa Tốn, Kiêu Kỵ (huyện Gia Lâm) và phường Việt Hưng, Sài Đồng, Phúc Lợi, Thạch Bàn (quận Long Biên)…

Theo kết quả phân tích chất lượng nguồn nước sông Cầu Bây của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội trong năm 2017, tất cả 16 thông số đều không đạt quy chuẩn cho phép, trong đó chỉ tiêu NH4 vượt từ 6,6 – 33,8 lần; dầu mỡ vượt 13,2 – 16,1 lần; coliform vượt 1,2 – 9,6 lần… Chất lượng nguồn nước sông không đủ điều kiện dùng cho tưới tiêu thủy lợi, bảo tồn động, thực vật thủy sinh.

Nhìn nhận từ góc độ chuyên gia, ông Lê Đức Năm, Phó Chủ tịch Hội Tưới tiêu Việt Nam cho rằng, việc xây dựng hạ tầng đô thị, cụm công nghiệp nổi lên sau khi hệ thống thủy lợi đã hình thành trong nhiều năm đã vô tình “tạo điều kiện” cho người dân và các doanh nghiệp chọn các kênh mương thủy lợi đã có sẵn để xả thải.

Theo ông Năm, nguồn xả thải đáng lo ngại nhất là các cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp… không qua xử lý được xả thẳng ra sông, kênh mương thủy lợi.

Vị chuyên gia của Hội Tưới tưới tiêu cũng cho biết, sau khi có Luật quản lý tài nguyên nước, những vấn đề trong hệ thống thủy lợi do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý, nhưng tài nguyên nước nói chung lại do Bộ Tài nguyên và Môi trường quản lý. Thế nên vẫn còn chồng chéo trong cách quản lý giữa hai bộ.

“Chưa nói đến các nguồn thải nguy hại từ các cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, bây giờ chỉ cần đi dọc sông Tô Lịch thôi sẽ thấy còn rất nhiều điểm xả thải từ khu dân cư ra. Các dòng sông, kênh thủy lợi khác cũng vậy. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra ô nhiễm nguồn nước ở trong các công trình thủy lợi. Một số nơi ô nhiễm rất nặng nề,” ông Năm nhấn mạnh.

Trước thực trạng trên, ông Năm cho rằng đã đến lúc cần phải phân cấp rõ ràng, cũng như quy trách nhiệm quản lý của các cấp bộ, ngành đối với nguồn nước trong và ngoài hệ thống thủy lợi đồng thời phải xác định được nguồn thải, xử lý nghiêm trước khi xả thải vào nguồn nước, hoặc có chế tài thật mạnh đối với hành xả thải.

Ngoài ra, trong hệ thống công trình thủy lợi như sông Nhuệ, sông Đáy, cơ quan quản lý cần có các giải pháp bổ sung nguồn nước để đảm bảo hài hòa lượng nước đủ pha loãng các chất xả thải cũng như đảm bảo nguồn nước sạch cung cấp cho nhu cầu sinh hoạt, tưới tiêu…

Tuy nhiên, vị đại diện Hội Tưới tiêu Việt Nam lưu ý, để thau rửa 1m3 nước ô nhiễm cần ít nhất 10m3 nước không ô nhiễm. Trong bối cảnh nguồn nước ngày càng cạn kiệt, việc bổ sung nguồn nước để thau rửa cho hệ thống sông Nhuệ, sông Đáy là rất khó. Vì vậy, việc cần thiết là phải xử lý triệt để nguồn gây ô nhiễm, xác định rõ trách nhiệm của các chủ nguồn thải, phải thu gom và xử lý tại nguồn trước khi thải vào hệ thống thủy lợi.

Đề cập đến việc người dân biết sử dụng nước bẩn tưới tiêu sẽ ảnh hưởng tới chất lượng rau những vẫn sử dụng, ông Năm cho rằng: “Trong lúc người dân còn nghèo, nguồn nước sạch còn hạn chế thì nông dân vẫn phải dùng nguồn nước bẩn để tưới cho cây trồng là điều khó tránh khỏi. Và, nhiều người dân bây giờ ‘rất khôn,’ họ trồng rau hay cây ăn quả cho gia đình ăn sẽ dùng nguồn nước sạch, còn đối với phần rau được tưới từ nước bẩn, họ sẽ mang đi bán. Rất khó đánh giá rau ngoài chợ được tưới từ nguồn nước bẩn hay không, nhiễm các độc tố không. Hơn nữa có một thực tế, rau muống trồng từ nước thải bệnh viện mọc rất nhanh, dài và non mướt, cũng là lý do cần phải nghĩ,” ông Năm chia sẻ.

Rất khó đánh giá rau ngoài chợ được tưới từ nguồn nước bẩn hay không, nhiễm các độc tố không. Hơn nữa có một thực tế, rau muống trồng từ nước thải bệnh viện mọc rất nhanh, dài và non mướt, cũng là lý do cần phải nghĩ…”

Vì thế, theo ông Năm, ngoài các biện pháp mạnh, chúng ta cần đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân hiểu rằng “sử dụng nguồn nước bẩn là đang ‘giết chết’ họ.”

Vì vậy, với tình trạng ô nhiễm nguốn nước trong thành phố như hiện nay, các cấp quản lý phải có giải pháp để cấp nước cho người dân, phải giúp họ bỏ thói quen dùng nước bẩn để tưới rau. Vì thế, cần phải tuyên truyền để Nhà nước và nhân dân cùng phối hợp, tìm giải pháp hạn chế sử dụng nguồn nước bẩn.

Tuy nhiên, ông Năm cũng khẳng định để giải quyết được thực trạng trên là rất khó. Bởi, việc sử dụng nguồn nước ô nhiễm để tưới tiêu đã được đề cập từ nhiều năm qua, nhưng đến nay vẫn là câu chuyện “biết rồi khổ lắm nói mãi.”

Trong khi đó, đề cập đến vấn đề an toàn thực phẩm, ông Nguyễn Mạnh Phương- Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội khẳng định, nếu nguồn nước không đảm bảo thì tất nhiên sẽ ảnh hưởng đến cây trồng, ô nhiễm cả đất.

“Chúng tôi cũng đã đi tập huấn, tuyên truyền, hướng dẫn cho nông dân về việc sử dụng nguồn nước sạch để tưới cho hoa màu. Vùng nào không có nguồn nước sạch thì phải dùng giếng khoan, chứ dùng nước bẩn tưới cho cây thì làm sao đảm bảo được,” ông Phương nói.

Với những vùng mà kênh thủy lợi đã bị ô nhiễm nặng như dọc sông Nhuệ, ông Phương cho biết đã khuyến cáo người dân cần lưu ý khai thác nguồn nước sạch đảm bảo tưới cho cây. Nước bị ô nhiễm sẽ thẩm thấu vào các sản phẩm, nhất là rau sống, có thể xuất hiện một số loại vi khuẩn gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng.

“Việc sử dụng nguồn nước ô nhiễm để tưới tiêu đã được đề cập từ nhiều năm qua, nhưng đến nay vẫn là câu chuyện “biết rồi khổ lắm nói mãi.”

Đồng quan điểm trên, đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội cho rằng, vấn đề xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ – Đáy đã được Hà Nội đặt ra trong nhiều năm nay. Hiện tại, thành phố đã và đang triển khai nhiều dự án để khắc phục tình trạng này, như Xây dựng Trạm bơm Liên Mạc, nạo vét lòng dẫn sông Nhuệ – Đáy, xây dựng hệ thống thu gom, trạm xử lý nước thải…

Tuy nhiên, để nguồn nước bảo đảm chất lượng phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường tuyên truyền để nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường các dòng sông, nhất là những người dân sinh sống dọc hai bờ sông.

Ngoài ra, để bảo đảm chất lượng nước cấp cho sản xuất nông nghiệp, Viện Quy hoạch thủy lợi cũng đã đề xuất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sớm triển khai xây dựng công trình đầu mối Liên Mạc để tăng dòng chảy cho lưu vực sông Nhuệ – Đáy.

Bên cạnh đó, có thể bổ sung nước vào sông Nhuệ – Đáy qua hệ thống thủy lợi Đan Hoài, Trạm bơm Săn, Trạm bơm Hồng Vân, Trạm bơm Thụy Phú… để thau rửa hệ thống.

Trước thực trạng nguồn nước tưới tiêu bị ô nhiễm “đáng báo động,” người tiêu dùng không khỏi lo lắng liệu các hệ thống sản xuất rau an toàn đang được cung trên địa bàn thành phố có được “an toàn.”

Về vấn đề này, Đặng Hồng Hải, Trưởng phòng nghiên cứu, Trung tâm nghiên cứu phát triển Kinh tế và Công nghệ, Liên hiệp các Hiệp hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, những lo ngại trên của công chúng là hoàn toàn dễ hiểu. Trên thực tế, để được quy hoạch thành vùng sản xuất rau an toàn, các cơ quan chức năng trước đó đã phải thẩm định vị trí khu vực trồng rau đảm bảo về điều kiện môi trường (như cách xa đường quốc lộ, xa khu sản xuất công nghiệp…), mẫu đất và mẫu nước đáp ứng được tiêu chuẩn theo quy định.

Từ một đại diện cung cấp ra an toàn trên địa bàn thành phố, ông Tô Văn Định, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Sơn Du, Nguyên Khê, Đông Anh cho hay, mỗi năm, Phòng kinh tế huyện Đông Anh vẫn lấy mẫu đất và mẫu nước tưới tiêu từ xã Sơn Du gửi đến Trung tâm phân tích, Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam để phân tích lại.

Trước thực trạng nguồn nước tưới tiêu bị ô nhiễm “đáng báo động,” người tiêu dùng không khỏi lo lắng liệu các hệ thống sản xuất rau an toàn đang được cung trên địa bàn thành phố có được “an toàn.”

“Kết quả phân tích phải đủ điều kiện, hợp tác xã mới được phép sản xuất rau an toàn,” ông Định nói.

Với những khu vực có nguồn nước mặt ô nhiễm, nếu người dân sử dụng nguồn tưới tiêu từ giếng khoan, ông Hồng Hải cho rằng vẫn có thể đủ điều kiện về nguồn nước khi đưa vào thẩm định, bởi ngay trong đất cũng có cơ chế lọc.

Tuy nhiên, ông này cũng cảnh báo, nguồn nước xả thải từ các bệnh viện không được xử lý là nguy hiểm nhất, bởi khi đó hệ thống tưới tiêu sẽ bị nhiễm khuẩn, có thể gây ra nhiều loại bệnh tật cho con người. Ngoài ra, nước xả thải trực tiếp từ các nhà máy công nghiệp với các chất độc hòa tan trong nước nếu nồng độ vượt ngưỡng và thời gian kéo dài, hệ sinh thái bị phá hủy, đất sẽ mất đi các hoạt tính sinh học, khi đó nồng độ chất độc sẽ đi vào trong cây thông qua cơ chế hút của rễ.

“Việc đưa rau an toàn ra ngoài thị trường có ‘an toàn’ hay không phụ thuộc nhiều ở công tác của các quản lý. Với tình trạng nguồn nước tưới tiêu bị nhiễm độc như hiện nay, việc giám sát cũng như thử mẫu nước, mẫu đất phải được làm định kỳ và nghiêm túc,” ông Hải nhấn mạnh./.

Hệ sinh thái bị phá hủy, đất sẽ mất đi các hoạt tính sinh học, khi đó nồng độ chất độc sẽ đi vào trong cây thông qua cơ chế hút của rễ.

 Moskva và Ankara đang theo đuổi chính sách khai thác triệt để tiềm năng của mối quan hệ này để phục vụ thiết thực cho lợi ích quốc gia.

Quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đang ngày càng được mở rộng và thể hiện mức độ tin cậy cao, đây là kết luận có thể rút ra sau cuộc gặp thượng đỉnh ngày 8/4 ở Moskva giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.

Cam kết của hai nhà lãnh đạo, tiếp tục duy trì và thúc đẩy hơn nữa hợp tác trong các lĩnh vực hai bên cùng có lợi ích, đặc biệt là năng lượng, quốc phòng cũng như vấn đề Syria, một lần nữa cho thấy Moskva và Ankara đang theo đuổi chính sách khai thác triệt để tiềm năng của mối quan hệ này để phục vụ thiết thực cho lợi ích quốc gia.

Đặc biệt, lời khẳng định của Tổng thống Erdogan, rằng mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, là “quyền chủ quyền” của Thổ Nhĩ Kỳ, là quyết định mà “không ai có thể đòi chúng tôi từ bỏ nó,” cùng tuyên bố của ông Putin, rằng việc thực hiện hợp đồng chuyển giao hệ thống tên lửa S-400 cho Thổ Nhĩ Kỳ là một ưu tiên đối với Moskva, dường như đang chuyển tới Mỹ và phương Tây một thông điệp cứng rắn.

Chuyến thăm của nhà lãnh đạo Recep Tayyip Erdogan tới Nga lần này được đặc biệt chú ý bởi trước đó, căng thẳng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ xung quanh hợp đồng mua hệ thống phòng không S-400 của Nga đã lên tới đỉnh điểm khi Washington hoãn chuyển giao cho Ankara các thiết bị liên quan đến các máy bay F-35 mà Thổ Nhĩ Kỳ đang kỳ vọng sẽ được nhận trong năm nay, như một biện pháp gây sức ép buộc Thổ Nhĩ Kỳ “lựa chọn.”

Không chỉ sử dụng những công cụ kinh tế để ngăn cản Ankara mua S-400, Mỹ còn công khai đe dọa “loại” Thổ Nhĩ Kỳ khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Rõ ràng việc Ankara và Moskva ngày càng xích lại gần nhau khiến Washington lo ngại, trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ cùng đồng minh lâu năm trong NATO Thổ Nhĩ Kỳ xuống cấp trầm trọng. Và kết quả chuyến thăm của nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ tới Nga có thể coi như “lời đáp” trước sức ép liên tục từ Mỹ.

Việc Ankara và Moskva ngày càng xích lại gần nhau khiến Washington lo ngại, trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ cùng đồng minh lâu năm trong NATO Thổ Nhĩ Kỳ xuống cấp trầm trọng.

Bất chấp còn khá nhiều bất đồng, trong vài năm trở lại đây, quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ có những bước khởi sắc rõ rệt. Về chính trị, nguyên thủ hai nước đã duy trì tần suất tiếp xúc, trao đổi cấp cao dày đặc trong năm 2018 và những tháng đầu năm 2019.

Nếu tính cả các chuyến thăm chính thức và các cuộc gặp bên lề, Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Tayyip Erdogan đã gặp nhau tới 9 lần chỉ trong vòng hơn một năm qua.

Ngoài các chuyến thăm làm việc của Tổng thống V. Putin đến Thổ Nhĩ Kỳ và của Tổng thống T. Erdogan tới Nga, hay gặp gỡ trong khuôn khổ phiên họp lần thứ bảy Hội đồng hợp tác cấp cao song phương cách đây đúng một năm tại Ankara, hai nhà lãnh đạo thường xuyên tiếp xúc bên lề các hội nghị thượng đỉnh mà hai nước là thành viên, hay tại các cuộc gặp cấp cao của “tam giác” Nga-Iran-Thổ Nhĩ Kỳ và “tứ giác” Nga-Thổ Nhĩ Kỳ-Pháp-Đức.

Ngoài ra, nguyên thủ hai nước cũng xác lập một kỷ lục về số lần điện đàm với nhau trong khoảng thời gian trên: 20 lần. Những con số “biết nói” này cho thấy hai bên đang duy trì mối quan hệ đối tác chiến lược mật thiết, coi nhau là “đồng minh tốt.”

Có thể thấy Nga hết sức coi trọng vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc triển khai chính sách ở Trung Đông. Trong bối cảnh Nga đang nỗ lực khôi phục vị thế một cường quốc, Thổ Nhĩ Kỳ trở thành cầu nối, là đối tác quan trọng. Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, Nga giữ vai trò cần thiết để tái cân bằng quan hệ với phương Tây, thậm chí Ankara có thể biến mối quan hệ này thành “quân bài” mặc cả trên bàn thương lượng.

Đơn cử như Thổ Nhĩ Kỳ có thể sử dụng thỏa thuận mua S-400 của Nga để mua các tên lửa Patriot của Mỹ với giá rẻ hơn. Bên cạnh đó, với mối quan hệ bền chặt hiện nay, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga có thể tạo đối trọng với ảnh hưởng của các quốc gia phương Tây, đặc biệt ở Trung Đông, và điều đó khiến vị thế và vai trò của từng nước cũng được nâng cao.

Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Tayyip Erdogan đã gặp nhau tới 9 lần chỉ trong vòng hơn một năm qua.

Về kinh tế, nước Nga trong bối cảnh bị bao vây, cấm vận đã tìm được “đầu ra” cho các sản phẩm nội địa của mình tại một thị trường với hơn 80 triệu dân của Thổ Nhĩ Kỳ. Trong tổng số hơn 25 tỷ USD trao đổi thương mại với Thổ Nhĩ Kỳ năm ngoái, Nga xuất siêu đến hơn 17 tỷ USD, qua đó đưa Thổ Nhĩ Kỳ trở thành một trong 5 đối tác nhập khẩu lớn nhất hàng hóa của Nga. Ngược lại, về phía Thổ Nhĩ Kỳ, khi nền kinh tế nước này đang chìm trong nợ nần, lạm phát và tỷ lệ thất nghiệp cao đi kèm những dấu hiệu của tình trạng suy thoái, việc tăng cường quan hệ kinh tế với Nga trở thành ưu tiên.

Hoạt động đầu tư vào nền kinh tế của nhau cũng đang “nở rộ,” với tổng vốn đầu tư tích lũy đến giai đoạn này đạt 10 tỷ USD mỗi bên. Riêng khu kinh tế đặc biệt Alabuga thuộc Cộng hòa Tatarstan (Liên bang Nga) đã thu hút gần 3 tỷ USD đầu tư từ các công ty Thổ Nhĩ Kỳ.

Một chi tiết đáng lưu ý, Thổ Nhĩ Kỳ từng tham gia xây dựng các công trình phục vụ Thế vận hội mùa Đông 2014 và Vòng chung kết Giải bóng đá thế giới World Cup 2018 tại Nga. Gần 2.000 hợp đồng xây dựng đã được các nhà thầu và công nhân Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện tại Nga trong khoảng 30 năm qua, với tổng giá trị hơn 70 tỷ USD.

Hợp tác nông nghiệp cũng đạt những thành tựu quan trọng, đạt mốc 3 tỷ USD trong năm 2018 (tăng 7%). Về năng lượng, dự án “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” đang được triển khai theo đúng kế hoạch, đã lắp đặt xong phần đường ống dưới đáy biển Đen và dự kiến Nga bắt đầu cung cấp khí đốt cho Ankara vào cuối năm nay.

Việc Ankara, bất chấp những cảnh báo từ Washington, vẫn quyết tâm đặt mua hệ thống phòng không hiện đại S-400 “Triumph” của Nga là minh chứng rõ nét của mối quan hệ hợp tác hiệu quả giữa hai nước.

Hợp tác kỹ thuật quân sự giữa hai nước từng là “đối thủ” một thời này đã đạt đến mức độ mà chỉ mấy năm trước đây còn rất ít người nghĩ tới. Việc Ankara, bất chấp những cảnh báo từ Washington, vẫn quyết tâm đặt mua hệ thống phòng không hiện đại S-400 “Triumph” của Nga với giá trị hợp đồng 2,5 tỷ USD, trở thành một trong những khách hàng nước ngoài đầu tiên sở hữu hệ thống phòng không di động chiến lược tầm cao với những tính năng vượt trội này, là minh chứng rõ nét của mối quan hệ hợp tác hiệu quả giữa hai nước.

Có thể nói, quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến triển khá năng động và tích cực trên nhiều lĩnh vực, song hai bên không muốn dừng lại ở đó. Trong khuôn khổ chuyến thăm lần này, vấn đề trọng tâm được hai bên đặc biệt quan tâm là tìm kiếm biện pháp thúc đẩy hơn nữa hợp tác song phương, nhất là việc làm sao để vươn tới mục tiêu đầy tham vọng 100 tỷ USD trao đổi thương mại vào những năm tới.

Quan hệ hợp tác đôi bên cùng có lợi giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay là kết quả của chính sách ngoại giao thực dụng mà hai bên cùng theo đuổi, xuất phát từ nhu cầu khách quan và chủ quan của cả Moskva lẫn Ankara. Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang tạo ra một hình mẫu hợp tác mới trong một thế giới đầy biến động và phức tạp: đó là sự sẵn sàng hợp tác, đối thoại, nỗ lực tìm kiếm điểm tương đồng trong điều kiện còn những khác biệt về quan điểm và lợi ích./.

Mặc dù môi trường bên ngoài suy giảm có thể tác động tới triển vọng tăng trưởng của Việt Nam trong năm nay và năm sau nhưng các chuyên gia Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) vẫn cho rằng: kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục có một năm tăng trưởng mạnh mẽ.

Ngân hàng này dự báo tốc độ tăng trưởng của Việt Nam tuy giảm nhẹ so với năm trước, nhưng vẫn được duy trì ở mức khá cao là 6,8% trong năm nay (năm 2018 GDP đạt 7,08%, cao nhất trong vòng 10 năm).

DÙ GIẢM NHƯNG VẪN Ở MỨC CAO

Các chuyên gia ADB chỉ ra rằng, yếu tố rủi ro bên ngoài đối với triển vọng kinh tế của Việt Nam là tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế lớn có thể giảm mạnh hơn, bao gồm Liên minh châu Âu, Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc – đây là các đối tác thương mại chính của Việt Nam.

Ngoài ra, theo ông Nguyễn Mạnh Cường, chuyên gia kinh tế của ADB cũng cho biết, vào tháng 12/2018, ADB đã nghiên cứu 3 tình huống: thứ nhất là chiến tranh thương mại Mỹ-Trung vẫn căng thẳng như hiện nay; thứ 2 là Mỹ áp 200 tỷ USD thuế vào hàng xuất khẩu Trung Quốc; thứ 3 là cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung lan sang cả khu vực khác tạo nên căng thẳng thương mại toàn cầu.

Đây được cho là những rủi ro ảnh hưởng từ những nền kinh tế lớn trên thế giới, vốn là đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam, đang suy giảm sẽ tác động mạnh tới nền kinh tế nội địa. Việt Nam là một trong những quốc gia phụ thuộc vào thương mại nhiều nhất trong khu vực với tổng kim ngạch thương mại đạt gấp đôi quy mô GDP. Chưa kể đến ở trong nước tiến trình cải cách doanh nghiệp Nhà nước chưa thực sự đạt hiệu quả tối đa. “Đây có thể sẽ là lực cản đối với tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam,” ông Cường nói.

Tuy nhiên, vị chuyên gia của ADB vẫn lạc quan cho rằng: “Trong cả 3 bối cảnh đó thì kinh tế Việt Nam vẫn được hưởng lợi khoảng 2% GDP, tuy nhiên còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố đặc biệt là năng suất lao động, cải thiện môi trường kinh doanh… Cho dù yếu tố nào xảy ra thì Việt Nam vẫn được hưởng lợi một cách tích cực.”

Mặc dù vậy, ADB cũng cho rằng các lợi ích này sẽ không thể hiện ngay lập tức. Bên cạnh đó, nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ năng suất lao động đến khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Các rủi ro nội địa cũng sẽ thành hiện thực nếu quá trình cải tổ doanh nghiệp nhà nước chậm lại.

Về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cũng cho rằng tăng trưởng chậm lại trong năm nay là điều hợp lý. Ông Hiếu phân tích: “Năm 2019 để đạt được mức tăng trưởng GDP như năm 2018 sẽ không khả thi, chính vì vậy dự báo của ADB cũng như một số tổ chức quốc tế khác cho biết Việt Nam có thể sẽ có mức tăng trưởng thấp hơn năm ngoái tôi cho là hợp lý vì đây là năm tình hình tế thế giới vẫn bất ổn. Cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung đã có hướng giải quyết nhưng cho dù như vậy thì hậu quả của cuộc chiến tranh này vẫn có thể kéo dài trong nhiều năm tới.”

Các rủi ro nội địa cũng sẽ thành hiện thực nếu quá trình cải tổ doanh nghiệp nhà nước chậm lại.

Đặc biệt, trong năm nay, nền kinh tế của Trung Quốc sẽ giảm so với năm ngoái do tác động của cuộc chiến tranh, tình hình của Mỹ cũng không được sáng sủa như trước nên Fed đã quyết định không tăng thêm lãi suất. Cơ quan này đã dự báo nền kinh tế Mỹ có thể sẽ gặp một số khó khăn, chính vì thế Fed quyết định không áp dụng chính sách thắt chặt tiền tệ bằng cách nâng lãi suất.

“Tất cả những vấn đề trên chứng tỏ nền kinh tế thế giới đang suy giảm so với năm trước. Việt Nam là nước dựa nhiều vào xuất khẩu, trong khi đó Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam và Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất. Hai thị trường này suy giảm thì nền kinh tế Việt Nam cũng không tránh khỏi những khó khăn. Vì vậy, tôi nghĩ dự báo 6,8% là mức tăng trưởng kinh tế hợp lý trong năm nay,” ông Hiếu nhấn mạnh.

CÁC ĐIỂM TỰA CHO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ

Tuy nhiên, các chuyên gia của ADB cũng lạc quan cho rằng, tăng trưởng trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo và xây dựng sẽ chậm lại song vẫn được duy trì ở mức khá mạnh, với luồng vốn FDI đáng kể sẽ đổ vào các ngành công nghiệp chế biến chế tạo định hướng xuất khẩu. Chỉ số quản trị mua hàng cho thấy xu hướng gia tăng đơn hàng trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tác.

Điều này được thể hiện khi mà trong quý 1, tổng vốn đăng ký cấp mới, tăng thêm và góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 10,8 tỷ USD, tăng 86,2% so với cùng kỳ năm 2018. Ngoài phần điều chỉnh vốn giảm hơn so với cùng kỳ thì vốn đầu tư vẫn tăng mạnh ở 2 hợp phần cấp mới và góp vốn mua cổ phần.

HongKong dẫn đầu các quốc gia và vùng lãnh thổ đổ tiền về Việt Nam với tổng vốn đầu tư 4,4 tỷ USD, chiếm 40,7% tổng vốn đầu tư. Tiếp đến là Singapore, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản. Điều đó cho thấy, môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi là nhân tố thúc đẩy để các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục “gửi gắm” niềm tin vào Việt Nam.

Ngoài ra, khu vực dịch vụ trong năm 2019 sẽ được hưởng lợi nhờ thương mại bán buôn và bán lẻ cũng như ngân hàng và tài chính tiếp tục tăng trưởng tốt. Số lượt khách du lịch đến Việt Nam dự báo sẽ tăng 16%/năm trong cả năm nay và năm sau, mặc dù có chậm lại so với mức tăng trong năm 2018, đây sẽ là nguồn hỗ trợ cho các hoạt động kinh tế liên quan đến du lịch như khách sạn, nhà hàng và giao thông vận tải. Đồng thời, ngành nông nghiệp cũng sẽ tăng trưởng sát với mục tiêu Chính phủ đề ra là 3,0%/năm.

Theo ông Eric Sidgwick, Giám đốc Quốc gia của ADB tại Việt Nam: “Nền kinh tế Việt Nam đã đạt mức cao trong năm 2018, do xuất khẩu và nhu cầu nội địa gia tăng mạnh mẽ. Tăng trưởng kinh tế nhiều khả năng được giữ vững trong thời gian tới, với sự hỗ trợ của ngành công nghiệp chế biến chế tạo định hướng xuất khẩu, đầu tư trực tiếp nước ngoài, và cầu nội địa được duy trì. Động lực tăng trưởng dự kiến sẽ được tiếp tục nhờ những cải cách đang diễn ra để cải thiện môi trường kinh doanh và khuyến khích đầu tư tư nhân.”

Chính phủ đề ra mục tiêu thành lập thêm 140.000 doanh nghiệp trong năm 2019, là tín hiệu tốt đối với cả hoạt động xuất khẩu, dòng vốn FDI và đầu tư tư nhân nói chung.

Cũng theo ông Eric Sidgwick, Việt Nam tiếp tục cải cách để cải thiện môi trường kinh doanh sẽ là nhân tố khuyến khích đầu tư tư nhân, cũng như những nỗ lực tăng cường quan hệ với các đối tác trên toàn cầu thông qua nhiều hiệp định thương mại. Việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương toàn diện và tiến bộ năm 2018 và dự kiến hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu sắp diễn ra cũng là các nhân tố kích thích đầu tư trong thời gian tới, khi các doanh nghiệp nước ngoài tìm kiếm các cơ hội mở rộng kinh doanh mà Việt Nam mang lại.

Các hiệp định thương mại này thể hiện rằng Chính phủ Việt Nam tiếp tục cam kết mở cửa nền kinh tế. Chính phủ đề ra mục tiêu thành lập thêm 140.000 doanh nghiệp trong năm 2019, là tín hiệu tốt đối với cả hoạt động xuất khẩu, dòng vốn FDI và đầu tư tư nhân nói chung.

Triển vọng tiêu dùng cá nhân vẫn tiếp tục mạnh mẽ nhờ các hộ gia đình cải thiện thu nhập và tình hình lạm phát ổn định. Hoạt động đầu tư sẽ được hỗ trợ từ việc gia tăng chi tiêu đầu tư công trong năm nay và năm tới nhằm hoàn thành các mục tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2016-2020.

THÁCH THỨC TỪ CHÍNH SÁCH

Trong quý 1, một số dịch vụ như điện, xăng, y tế, giáo dục liên tiếp tăng giá, ông Sigwik cho rằng với tình hình kinh tế hiện tại, việc tăng giá là “cần thiết và tích cực”.

“Đây là các chi phí được điều chỉnh thường xuyên để giảm áp lực ngân sách. Nếu người tiêu dùng và doanh nghiệp không trả, chính phủ sẽ phải trả chi phí này. Quan trọng là phải xác định thời điểm tăng,” ông Sigwik cho biết.

kỷ nguyên phát triển dựa trên “chi phí thấp, kỹ năng thấp” của Việt Nam đã qua và Việt Nam phải trở thành một nền kinh tế dựa trên kỹ năng cao.

Ông cũng khẳng định việc này sẽ có tác động đến lạm phát, tuy không lớn nhưng ADB vẫn sẽ theo dõi sát sao để đánh giá ảnh hưởng liên quan.

Đề cập đến thách thức lớn nhất của nền kinh tế Việt Nam trong năm nay cũng như năm sau, chuyên gia ADB cũng cho rằng, việc tham gia của các doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu – một trong những đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế – đang gặp nhiều khó khăn. Vì doanh nghiệp Việt Nam hầu hết ở quy mô vừa và nhỏ, không tạo ra được sản phẩm và dịch vụ chất lượng có thể tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Việc tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu của Việt Nam từ trước tới nay chủ yếu dựa vào các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.

ADB đã chỉ ra “điểm yếu” của doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam là chỉ coi việc đổi mới sản phẩm như một cách giảm chi phí chứ không phải để nâng cao chất lượng. Bên cạnh đó, rất ít doanh nghiệp vừa và nhỏ mua sắm hoặc đăng ký sử dụng các công nghệ mới được phát triển ở các nước khác.

Ông Eric Sidgwick nhấn mạnh: “Các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam còn nhiều hạn chế. Năng lực mua sắm và ứng dụng công nghệ mới bị hạn chế bởi khó tiếp cận vốn và thiếu lực lượng lao động có kỹ năng cần thiết. Doanh nghiệp thường khó tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý do các điều kiện thế chấp vay vốn ngặt nghèo và thủ tục phức tạp.”

Về tình trạng thiếu lao động có tay nghề, một khảo sát mới đây của ManpowerGroup cho biết chỉ có 11% doanh nghiệp Việt Nam có thể cung cấp được các kỹ năng cần thiết để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trong khi đó, kỷ nguyên phát triển dựa trên “chi phí thấp, kỹ năng thấp” của Việt Nam đã qua và Việt Nam phải trở thành một nền kinh tế dựa trên kỹ năng cao.

Để giải quyết được những căn nguyên gốc rễ của vấn đề chất lượng sản phẩm không đồng đều, các chuyên gia nhấn mạnh, các chính sách cần khuyến khích và hỗ trợ việc ứng dụng công nghệ mới và trên hết là đổi mới sáng tạo ở trong nước. Việc phát triển các kỹ năng cần thiết đòi hỏi phải có giải pháp toàn diện và đồng bộ với sự vào cuộc của chính phủ, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tư nhân để cung cấp các dịch vụ đào tạo chuyên môn, đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu. Nếu không cải thiện được khả năng tiếp cận vốn và kỹ năng, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục tụt hậu trên con đường hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu./.

Tình hình tại Libya đang diễn biến hết sức phức tạp khi các cuộc giao tranh giữa các tay súng từ miền Đông do lực lượng tự xưng Quân đội Quốc gia Libya (LNA) của Tướng Khalifa Haftar dẫn đầu với các lực lượng ủng hộ Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNA) của Thủ tướng Fayez al-Serraj ở trong và ngoài thủ đô Tripoli ngày càng ác liệt, bất chấp những lời kêu gọi ngừng bắn của cộng đồng quốc tế.

Đất nước Libya, vốn nhiều năm trong tình trạng chia rẽ chính trị, phân cực sâu sắc và bạo lực leo thang kể từ sau cuộc chính biến năm 2011 lật đổ nhà lãnh đạo Muammer Gaddafi, đang đứng trước nguy cơ chìm sâu vào vòng xoáy nội chiến không có hồi kết.

Giao tranh bùng phát sau khi Tướng Haftar ngày 4/4 ra lệnh cho các lực lượng ở miền Đông tiến về miền Tây, tấn công Tripoli với tuyên bố “giải phóng Tripoli, tiêu diệt khủng bố, xóa sổ các băng nhóm tội phạm”, đẩy cuộc xung đột với chính quyền được Liên hợp quốc hậu thuẫn ở Tripoli lên một nấc thang mới hết sức nguy hiểm, khiến tình hình quốc gia Bắc Phi này thay đổi theo chiều hướng rất đáng lo ngại.

Không chỉ gây ra thảm họa chết chóc, tiến trình chính trị được Liên hợp quốc thúc đẩy từ năm 2015 tại Libya đang bên bờ vực đổ vỡ

Đối đầu quân sự giữa hai bên trở nên quyết liệt với cam kết của Thủ tướng Fayez al-Sarraj đáp trả bằng “mọi nỗ lực,” đồng thời huy động quân tiếp viện từ các khu vực về Tripoli để “phản công” bảo vệ thủ đô. Không chỉ gây ra thảm họa chết chóc, tiến trình chính trị được Liên hợp quốc thúc đẩy từ năm 2015 tại quốc gia Bắc Phi đang bên bờ vực đổ vỡ do cuộc giao tranh trên thực địa và những màn cáo buộc không khoan nhượng giữa hai phe phái đối địch tại Libya này.

Mặc dù Đặc phái viên Liên hợp quốc về Libya Ghassan Salame đã khẳng định quyết tâm tổ chức Hội nghị Dân tộc Libya theo đúng kế hoạch từ ngày 14-16/4 tại thị trấn Ghadames, Tây Nam Libya, song cũng phải thừa nhận rằng việc tiến hành sự kiện này vào thời điểm căng thẳng như hiện nay là hết sức khó khăn.

Trong khi đó, các tổ chức khu vực và quốc tế, cũng như nhiều nước trong và ngoài khu vực đều tuyên bố không ủng hộ giải pháp quân sự, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải theo đuổi giải pháp chính trị ở Libya, nhưng thực tế cũng chỉ dừng lại ở những lời kêu gọi mà không đưa ra được một cơ chế hành động hiệu quả nào để ngăn chặn xung đột leo thang.

Diễn biến mới này cũng làm lung lay hy vọng về khả năng những nỗ lực ngoại giao con thoi của Liên hợp quốc hơn 1 năm qua nhằm tháo gỡ các “nút thắt” trong cuộc khủng hoảng ở Libya có thể dẫn tới cuộc bầu cử theo đúng lộ trình tại quốc gia Bắc Phi.

Con đường hòa giải và đối thoại chính trị ở Libya đang trở nên mờ mịt

Tình hình trên thực địa cho thấy dù Hội nghị Dân tộc Libya, dự kiến có sự tham gia của tất cả các phe phái chính trị, quân sự, kể cả những phe phái chưa từng tham gia các cuộc đối thoại trước đây, có diễn ra thì cũng khó thu được thành công khi các lực lượng của Tướng Haftar đã giành quyền kiểm soát nhiều khu vực ở trong và xung quanh thủ đô Tripoli, trong đó có sân bay chính, cán cân quyền lực giữa phe miền Đông và miền Tây đã thay đổi theo hướng có lợi cho Tướng Haftar. Con đường hòa giải và đối thoại chính trị ở Libya đang trở nên mờ mịt.

Có ý kiến cho rằng mục đích của cuộc tấn công Tripoli trước mắt là gây sức ép làm thất bại hội nghị ở Ghadames và về lâu dài là tạo thêm ưu thế cho Tướng Haftar trong các cuộc đàm phán sắp tới.

Tại cuộc gặp ngày 6/4 với Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, người tới Libya để chuẩn bị cho việc triệu tập hội nghị Ghadames, Tướng Haftar khẳng định sẽ không ngừng các cuộc tấn công vào miền Tây.

Trên thực tế, Tướng Haftar là nhân vật đầy quyền lực song cũng gây nhiều tranh cãi, vừa được xem là “người hùng” trong cuộc chiến chống lại các nhóm Hồi giáo cực đoan, trong đó có tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Libya, song ông cũng bị coi là “mối hiểm họa tiềm tàng” đối với nền hòa bình của quốc gia nhiều bất ổn này. Ông vốn chủ trương hậu thuẫn cho chính quyền đối lập ở Libya đóng ở miền Đông nước này và đã từng nhiều lần từ chối hợp tác với GNA.

Tướng Haftar, vốn ưa áp dụng những biện pháp cứng rắn, và các đồng minh, cũng bị xem là nguyên nhân làm gia tăng tình trạng chia rẽ chính trị ở Libya, do thực tế ông cùng các lực lượng thân cận có thể đóng vai trò quyết định trong tiến trình hòa giải dân tộc ở Libya để đi đến việc hình thành một chính phủ duy nhất tại quốc gia này.

Về phần GNA, mặc dù nhận được sự ủng hộ của Liên hợp quốc và được quốc tế công nhận, song thế và lực của GNA không đủ mạnh để duy trì quyền lực và kiểm soát tình hình đất nước. Libya rơi vào tình thế chia rẽ Đông-Tây trong suốt mấy năm qua, không bên nào có thể thống nhất đất nước và tập trung quyền lực về một mối để đi đến các cuộc bầu cử dân chủ, tự do nhằm lập lại hòa bình sau nhiều năm chính biến. Chính vì GNA không đủ khả năng kiểm soát tình hình đất nước, một số ý kiến cho rằng Tướng Haftar mới là người duy nhất có thể ngăn chặn tình trạng hỗn loạn ở Libya, và những việc làm của ông Haftar được không ít người ủng hộ.

Các cường quốc thế giới như Mỹ, Anh, Pháp và thậm chí cả Nga, Italy cùng nhiều nước đang có những toan tính địa chính trị khác nhau đối với Libya

Libya thời hậu “Mùa Xuân Arab” đang trở thành một đất nước bị phân chia và cạnh tranh quyền lực, một vùng đất mất an ninh, bất ổn kinh tế, xã hội bị xáo trộn. Các phe phái chính trị lợi dụng mâu thuẫn giữa các bộ tộc để kích động đối đầu, khiến bối cảnh ở Libya ngày càng phức tạp và hỗn loạn.

Cũng phải kể đến tác động của các thế lực bên ngoài. Nhiều nước trong khu vực như Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE)… được cho là đang đứng đằng sau ngấm ngầm hậu thuẫn phe của Tướng Haftar. Các cường quốc thế giới như Mỹ, Anh, Pháp và thậm chí cả Nga, Italy cùng nhiều nước đang có những toan tính địa chính trị khác nhau đối với Libya.

Tình hình cho thấy Libya sẽ khó bề yên ổn chừng nào các thế lực bên ngoài không đạt được đồng thuận chung để đi đến một giải pháp mà các bên liên quan cùng chấp nhận được, và những nỗ lực của Liên hợp quốc sẽ chỉ như “công dã tràng.”

Có thể thấy cuộc tấn công của các lực lượng miền Đông vào miền Tây, nếu giành thắng lợi, thì cũng đồng nghĩa với việc “đặt dấu chấm hết” cho các thỏa thuận đã đạt được trước đó giữa Tướng Haftar và Thủ tướng Al-Sarraj về lộ trình chính trị và tổ chức bầu cử. Các lực lượng, nhóm vũ trang ủng hộ chính quyền Tripoli cũng sẽ buộc phải quy hàng LNA và đi đến tan rã.

Tuy nhiên, không ai có thể biết được các cuộc giao tranh giữa hai phe đối địch ở Libya sẽ kéo dài bao lâu, vài tuần hay vài tháng, hay thậm chí lại lặp lại câu chuyện cũ “bất phân thắng bại,” đất nước vẫn “chia đôi” hai miền Đông và Tây. Đây cũng là một kịch bản có thể xảy ra nếu các lực lượng miền Đông không đủ khả năng giành chiến thắng trong chiến dịch quân sự ở miền Tây khi vấp phải sự kháng cự quyết liệt của các lực lượng ủng hộ GNA, vốn cũng đã triển khai chiến dịch quân sự, huy động nhiều máy bay chiến đấu nhằm chặn bước tiến của lực lượng miền Đông.

Những diễn biến ở Libya cho thấy sau biết bao hội nghị và sáng kiến cũng như nỗ lực với sự dẫn dắt của Liên hợp quốc, mọi giải pháp chấm dứt tình trạng khủng hoảng và bất ổn kéo dài suốt 8 năm qua tại Libya chỉ có thể đạt hiệu quả nếu các bên đối địch ở quốc gia Bắc Phi chịu gạt bỏ toan tính riêng, cùng đưa ra những thỏa hiệp cần thiết để có thể cùng bắt tay hoạch định tương lai đất nước./.