Tổng thống đắc cử Ukraine Volodymyr Zelensky

Kết quả kiểm phiếu sơ bộ công bố ngày 22/4 đã khẳng định chiến thắng áp đảo của diễn viên hài Volodymyr Zelensky trước đối thủ là Tổng thống đương nhiệm Petro Poroshenko trong cuộc bầu cử tổng thống Ukraine vòng hai.

Với trên 73% số phiếu ủng hộ, tỷ lệ phiếu của nhân vật được cho là chưa có kinh nghiệm chính trị này vượt xa so với Tổng thống đương nhiệm Petro Poroshenko tới khoảng 50%. Các nhà lãnh đạo nước ngoài đã bắt đầu chúc mừng tổng thống đắc cử của Ukraine và chính Tổng thống P.Poroshenko cũng đã thừa nhận thất bại.

Kết quả này là trận “gió xoay chiều” khá bất ngờ trên chính trường Ukraine, song dường như những dấu hiệu của nó thì không phải mới xuất hiện. Cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống đã phải tiến hành qua hai vòng. Trong vòng một ngày 31/3, không ai trong tổng số 39 ứng cử viên giành trên 50% số phiếu và hai ứng cử viên cao phiếu nhất đã đối đầu trong vòng hai với tỷ lệ nghiêng về “tân binh” V.Zelensky.

Kết quả này là trận “gió xoay chiều” khá bất ngờ trên chính trường Ukraine, song dường như những dấu hiệu của nó thì không phải mới xuất hiện

Ưu thế đó đã được ông Zelensky duy trì cho đến hết cuộc đua. Bởi vậy không thể không ghi nhận đây là một chiến thắng hiếm có và khó tin, khi một ứng cử viên lần đầu tiên xuất hiện trên vũ đài chính trị, một diễn viên hài nổi tiếng với các tiểu phẩm chỉ trích lãnh đạo, đặc biệt là tổng thống, lại giành được sự tín nhiệm của cử tri. Trong khi đó, vị tổng thống được bầu lên trong 5 năm qua và trung thành với những đường lối được cho là do nhân dân đưa ra trong sự kiện gọi là “cuộc cách mạng phẩm giá” năm 2014, lại phải rời chức vụ và vị trí “bảo đảm” cho đường lối đó.

Điều đó cho thấy người dân Ukraine thực sự đã thất vọng với lựa chọn 5 năm trước của mình. Sau 5 năm tuyên bố thay đổi đường lối đối ngoại, hoàn toàn “cắt đứt” với Nga để hội nhập châu Âu, người dân chưa có gì nhiều để có thể hài lòng. Vấn nạn tham nhũng, vốn là lý do cáo buộc và dẫn tới “cuộc lật đổ” vị tổng thống tiền nhiệm của ông Poroshenko hồi năm 2014 thì nay vẫn tiếp tục gây thiệt hại cho nền kinh tế.

(Nguồn: Vietnam+)

Theo Tổ chức Minh bạch Quốc tế, năm 2017, Ukraine xếp hạng 130/180 về Chỉ số cảm nhận tham nhũng toàn cầu. Cuộc xung đột ở miền Đông gây chia rẽ đất nước, sau 5 năm vẫn vang tiếng súng. Thương mại thiệt hại nặng nề do mất quan hệ với Nga. Ước mơ nhanh chóng gia nhập Liên minh châu Âu (EU) chỉ dừng ở những lời hứa.

Sau 5 năm cầm quyền, những gì Tổng thống đương nhiệm Petro Poroshenko có trong tay là một đất nước kiệt quệ vì suy thoái kinh tế, chia rẽ và xung đột triền miên, tương lai khó đoán định. Những cam kết chính khi ông tranh cử tổng thống 5 năm trước, được lặp lại trong lần tái tranh cử này, càng khiến cử tri cho rằng đây là nhân vật “chỉ nói mà không có khả năng thực hiện.” Thực tế là người dân đang mất lòng tin vào hệ thống chính trị với những chính trị gia theo kiểu truyền thống.

Chính sự thất vọng của người dân Ukraine đã đưa ông Zelensky đến chiến thắng

Có thể nói chính sự thất vọng ấy của người dân đã đưa ông Zelensky, 41 tuổi đến chiến thắng. Người dân cần một sự thay đổi, cần một gương mặt mới, và lãnh đạo đảng “Người phục vụ nhân dân,” cũng là tên chương trình truyền hình châm biếm mà ông đảm nhiệm vai chính, đáp ứng nhu cầu đó, bất chấp ông không phải là chính trị gia và cũng không đưa ra một chương trình hành động cụ thể nào.

Tâm lý mệt mỏi, chán nản và bất bình của người dân Ukraine đối với những cam kết không được thực hiện của đương kim Tổng thống Poroshenko, đã khiến cử tri tạm đặt lòng tin vào một danh hài vốn nổi tiếng khi đóng vai một tổng thống trên truyền hình.

Trên thực tế, về định hướng, căn bản ông Zelensky không khác biệt so với đối thủ Poroshenko. Hội nhập châu Âu đã là mục tiêu không thể đảo ngược. Song ngay trong bài phát biểu đầu tiên sau khi có kết quả thăm dò sơ bộ, ông đã đưa ra một số quan điểm đáng chú ý.

Tổng thống Ukraine đương nhiệm Petro Poroshenko và Tổng thống đắc cử Volodymyr Zelensky. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Tổng thống Ukraine đương nhiệm Petro Poroshenko và Tổng thống đắc cử Volodymyr Zelensky. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Nổi bật nhất, ông Zelensky mong muốn đàm phán với Nga trong vấn đề lớn nhất hiện nay của Ukraine là khủng hoảng ở miền Đông. Cho dù không tuyên bố trực tiếp, song khi khẳng định tiếp tục định dạng Minsk về cuộc khủng hoảng ở miền Đông Ukraine (mà Nga làm trung gian có trọng lượng), trả lại tự do cho các tù binh chiến tranh, đàm phán với Nga là điều ông muốn nói tới. Ông cũng nhen lên hy vọng hòa bình khi tuyên bố sẽ dùng “chiến tranh thông tin mạnh mẽ” chứ không phải chiến dịch quân sự để kết thúc cuộc xung đột vũ trang ở miền Đông.

Tuy nhiên, khi thực sự đảm nhận trách nhiệm chèo lái “con thuyền” đất nước với bộn bề các vấn đề như trên, hiệu ứng “gương mặt mới” sẽ qua đi, ông Zelensky phải trả lời nhân dân bằng hành động, thì hàng loạt khó khăn cũng nổi lên. Khó khăn thứ nhất mà ông sẽ phải giải quyết rất khẩn cấp, đó là xây dựng lực lượng chính trị “Người phục vụ nhân dân” của mình, có tuổi đời chỉ tính từ ngày bầu cử, thành một đảng chính trị đúng nghĩa.

Khi hiệu ứng “gương mặt mới” qua đi, ông Zelensky phải trả lời nhân dân bằng hành động, khi đó hàng loạt khó khăn sẽ nổi lên

Vào tháng 9 tới, Ukraine sẽ bầu cử quốc hội và ông Zelensky sẽ phải gấp rút giải bài toán đó hoặc sẽ phải liên minh với các lực lượng chính trị khác như đảng “Đất Mẹ” (Batkivshchyna) của bà Yulia Timoshenko và đảng “Đoàn kết” của Tổng thống đương nhiệm P.Poroshenko. Điều đó cũng có nghĩa ông Zelensky mất đi quyền tự chủ của mình.

Thứ hai, dự định “sẵn sàng đàm phán với Nga” của ông sẽ rất khó thực hiện do tâm lý thù địch tổng lực trong Quốc hội Ukraine chống lại Nga. Thứ ba, dù thất bại, song đối thủ Poroshenko sẽ không rời vũ đài chính trị, ông này vốn có đội ngũ ủng hộ là những nhân vật rất có ảnh hưởng trong xã hội, ông có kênh truyền hình riêng để đảm bảo thực hiện chính sách thông tin của mình. Do đó, dù đã có người chiến thắng, song đấu tranh chính trị vẫn sẽ tiếp diễn tại Ukraine.

Khó khăn rất nhiều, song ông Zelensky đã có điểm xuất phát thuận lợi. Khác với người tiền nhiệm, ông đã bước đầu xóa mờ được những bất đồng giữa hai miền Đông và Tây Ukraine, không để vấn đề ngôn ngữ tiếp tục chia rẽ đất nước sâu hơn, ưu tiên phát triển kinh tế trước rồi mới đến vấn đề tư tưởng hệ và nhờ đó giành được “lòng tin tạm ứng” của cử tri cả hai miền.

Người dân Ukraine yêu cầu thay đổi và họ đã thực hiện quyền yêu cầu đó của mình trong cuộc bầu cử. Giờ đây đến lượt lãnh đạo mới của đất nước phải hiểu và thực hiện những hy vọng của cử tri trong cả chính sách đối nội lẫn đối ngoại, để đưa đất nước có diện tích lớn nhất châu Âu (không kể Nga) này bước vào giai đoạn trọng đại trong lịch sử của mình.

Với “lòng tin tạm ứng” mà nhân dân Ukraine đã trao gửi, ông Zelensky, người được cho có vốn liếng chính trị chỉ là con số không, có quá nhiều thách thức trước mắt phải vượt qua./.

(Nguồn: TTXVN)
(Nguồn: TTXVN)

Đánh bom liên tiếp tại Sri Lanka

Tưởng chừng chiến tranh và xung đột đang lùi sâu vào dĩ vãng ở Sri Lanka, nay ‘bóng ma’ ấy lại bất ngờ xuất hiện trong một ngày đen tối và tang thương trên đất nước Nam Á.

Hơn 290 người thiệt mạng và khoảng 500 người khác bị thương trong 8 vụ đánh bom liên tiếp tại các nhà thờ Công giáo, khách sạn hạng sang mà người nước ngoài hay lui tới và những địa điểm khác trong và ngoài thủ đô Colombo ngày 21/4.

Mô tả đây là một trong những vụ tấn công tồi tệ nhất trong lịch sử nước này, Thủ tướng Sri Lanka Ranil Wickremesinghe kêu gọi người dân hãy mạnh mẽ và đoàn kết. Nhưng đối với nhiều người ở đất nước được coi là “Hòn ngọc trên Ấn Độ Dương” này, chiến tranh vẫn là một quá khứ còn dang dở, xung đột bạo lực đang là câu chuyện chưa có điểm dừng.

Đối với Sri Lanka, chiến tranh vẫn là một quá khứ còn dang dở, xung đột bạo lực đang là câu chuyện chưa có điểm dừng

Sri Lanka vốn có một lịch sử dài chống chủ nghĩa khủng bố và ly khai. Cuộc chiến gần 30 năm chống tổ chức ly khai cực đoan Những con hổ giải phóng Tamil (LTTE) đã cơ bản chấm dứt năm 2009. Tuy nhiên, ở một đất nước đa tôn giáo, đa sắc tộc với nhiều biến cố trong lịch sử như Sri Lanka, có lẽ những mầm mống xung đột luôn tiềm ẩn và dễ dàng bùng phát. Cộng đồng người Cơ đốc giáo chỉ chiếm khoảng 7-8% dân số nước này, người Hồi giáo 10%, Hindu giáo 13%, còn lại là Phật giáo.

Xung đột giáo phái và sắc tộc trở thành vấn đề dai dẳng làm đau đầu tất cả các chính phủ ở Sri Lanka. Bản thân sự xuất hiện của LTTE và cuộc chiến tranh đẫm máu ở Sri Lanka từ năm 1983 cũng được cho bắt nguồn từ những mâu thuẫn giữa cộng đồng người thiểu số Tamil theo đạo Hindu và cộng đồng sắc tộc Sinhala theo Phật giáo.

Thân nhân của một nạn nhân thiệt mạng trong vụ nổ tại nhà thờ ở Batticaloa, Sri Lanka, ngày 21/4/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Thân nhân của một nạn nhân thiệt mạng trong vụ nổ tại nhà thờ ở Batticaloa, Sri Lanka, ngày 21/4/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Sau thời gian được “ưu đãi” với chính sách “chia để trị” dưới thời thực dân Anh, sau khi Sri Lanka giành độc lập, với quan điểm rằng Sri Lanka là “đất nước của người Sinhala theo Phật giáo,” những người thiểu số Tamil dường như bị tách khỏi các hoạt động văn hóa, kinh tế và xã hội của đất nước, trở thành mục tiêu của các nhóm tội phạm người Sinhala.

Mặc dù chiến tranh đã kết thúc 10 năm, đến nay Sri Lanka vẫn chưa thể thực hiện hòa giải và giải quyết thỏa đáng quá khứ xung đột. Từ năm 2011, liên tục xuất hiện những “làn sóng” tấn công nhằm vào cộng đồng Hồi giáo thiểu số tại Sri Lanka.

Tháng 6/2014, Sri Lanka đã phải ban bố lệnh giới nghiêm tại khu du lịch miền Nam nổi tiếng của nước này sau khi căng thẳng giữa cộng đồng người Hồi giáo thiểu số và tín đồ Phật giáo quá khích leo thang thành các cuộc đụng độ làm gần 50 người bị thương. Tháng 3/2018, bạo lực tôn giáo bùng phát và lan rộng buộc Tổng thống Maithripala Sirisena phải ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc và triển khai quân đội ở một số khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Thậm chí, các cuộc tấn công, bạo lực tôn giáo diễn ra không phải tự phát mà là có tổ chức.

Trong bối cảnh đó, những tư tưởng ly khai, cực đoan, thánh chiến… mà các tổ chức khủng bố “gieo rắc” thông qua nhiều hình thức cũng xâm nhập vào Sri Lanka dễ dàng hơn. Năm 2016, Chính phủ Sri Lanka tiết lộ 32 công dân nước này đã gia nhập tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và đã rời bỏ đất nước.

Một số báo cáo chỉ ra rằng các thành viên IS ở Ấn Độ có quan hệ với Sri Lanka, làm dấy lên lo ngại sau khi IS bị đánh bại, nhiều khả năng những thành viên của nhóm khủng bố này sẽ quay trở về. Điều này có vẻ giống với chủ nghĩa cực đoan ở Bangladesh thời điểm trước khi xảy ra vụ tấn công ở Dhaka năm 2016 do những thành viên có học vấn của IS thực hiện nhằm vào người nước ngoài tại một quán càphê.

Nhân viên y tế chuyển thi thể nạn nhân trong vụ nổ tại nhà thờ ở Batticaloa, Sri Lanka, ngày 21/4/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Nhân viên y tế chuyển thi thể nạn nhân trong vụ nổ tại nhà thờ ở Batticaloa, Sri Lanka, ngày 21/4/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Mặc dù trước đây các vụ tấn công nhân dịp lễ Phục sinh do các nhóm Hồi giáo cực đoan tiến hành cũng từng xảy ra trên thế giới, như vụ ở Pakistan (năm 2016 làm 75 người thiệt mạng) và Ai Cập (năm 2017 làm 45 người chết), song mức độ phức tạp và bản chất phối hợp của loạt vụ tấn công vừa qua ở Sri Lanka dường như giống với các vụ tấn công ở Mumbai năm 2008 hơn. Năm đó, 12 vụ đánh bom phối hợp và xả súng diễn ra tại nhiều địa điểm ở Mumbai, như một quán cà phê, khách sạn Taj Mahal Palace, khách sạn Oberoi Trident và một cơ sở Do Thái giáo.

Hầu hết các vụ tấn công chết người trước đây ở Sri Lanka đều do phiến quân LTTE thực hiện. Song hiện chưa có cá nhân hay tổ chức nào thừa nhận thực hiện các vụ tấn công mới nhất. Có nhiều giả thuyết về nguyên nhân dẫn đến các vụ tấn công liên hoàn ở Sri Lanka. Đây có thể là sản phẩm của hành động thù địch chống phương Tây hoặc chống chính phủ, hay thậm chí bắt nguồn từ sự thù ghét của chủ nghĩa cuồng tín tôn giáo.

Có ý kiến liên hệ đây là hành động của những phần tử Hồi giáo cực đoan nhằm trả đũa các vụ xả súng tại hai đền thờ Hồi giáo ở New Zealand giữa tháng 3 vừa qua khiến gần 50 người thiệt mạng. Nếu vậy, kiểu tấn công này có thể lặp lại ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới nhằm vào các nhà thờ của người Công giáo.

Hầu hết các vụ tấn công chết người trước đây ở Sri Lanka đều do phiến quân LTTE thực hiện

Sri Lanka cũng là nơi có một số phong trào Phật giáo cực đoan mạnh, hoạt động dưới khẩu hiệu “người Sri Lanka là người Phật giáo,” bên cạnh những phong trào Hindu giáo cực đoan ngày càng gia tăng ở khu vực miền Đông, nơi cộng đồng người Hindu sống tập trung. Một khả năng khác là loạt vụ tấn công này có liên quan đến lễ kỷ niệm 10 năm (2009-2019) kết thúc cuộc nội chiến đẫm máu giữa các lực lượng chính phủ và phiến quân LTTE ở miền Bắc Sri Lanka vào tháng Năm tới.

Tuy nhiên, dù nguyên nhân là gì, chính phủ nước này đã thừa nhận rằng các cơ quan an ninh và tình báo không hay biết về việc ai đứng sau hay động cơ gây ra các vụ tấn công. Chỉ đến khi xảy ra vụ việc, Chính phủ Sri Lanka mới ban hành lệnh giới nghiêm, chặn các mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin để tránh lan truyền tin giả, trong khi các lực lượng chức năng lùng sục truy tìm thủ phạm.

Tư lệnh cảnh sát Sri Lanka Pujuth Jayasundara được cho là đã đưa ra cảnh báo hồi đầu tháng Tư về một nguy cơ tấn công nhằm vào các nhà thờ và văn phòng Cao ủy Ấn Độ tại Sri Lanka, gần các khách sạn trở thành mục tiêu. Tuy nhiên, không rõ liệu quan chức này có tin đó thực sự là mối đe dọa hay không, bởi dường như công tác an ninh đã không được tăng cường trước thềm lễ Phục sinh.

Điều đáng lo ngại là những vụ tấn công kiểu này lại đang trở nên thường xuyên hơn, nhất là khi các chính phủ chưa thể tìm ra cách thức để ngăn chặn, bất chấp việc sở hữu những công nghệ tối tân nhất và hợp tác với nhau để chia sẻ thông tin tình báo.

Những biện pháp Chính phủ Sri Lanka đưa ra sau loạt vụ khủng bố có thể tạm thời làm yên lòng dân, song mới chỉ giải quyết được phần ngọn khi những mâu thuẫn gốc rễ dẫn tới nguy cơ xung đột và bạo lực vẫn luôn tiềm ẩn. Tới nay, Chính phủ Sri Lanka vẫn khá lúng túng trong hoạt động chống lại chủ nghĩa cực đoan tôn giáo. Cộng đồng Hồi giáo ở quốc gia Nam Á từng chỉ trích rằng làn sóng tấn công vào cộng đồng này đã tái diễn nhiều năm song chính quyền dường như “làm ngơ”, không ai chịu trách nhiệm sau các vụ bạo lực tôn giáo.

Việc Chính phủ Sri Lanka “bất lực” trong giải quyết xung đột tôn giáo càng làm tình hình thêm phức tạp. Tình trạng bất bình đẳng giữa các tôn giáo và sắc tộc cũng khiến mâu thuẫn trong xã hội luôn âm ỉ. Các nỗ lực đối thoại để xây dựng lòng khoan dung tôn giáo ở Sri Lanka chưa mang lại kết quả.

Vết thương chiến tranh chưa lành, nay Sri Lanka lại phải gồng mình đối phó với mối đe dọa khủng bố nghiêm trọng

Trong khi đó, một báo cáo của Liên hợp quốc tháng Bảy năm ngoái chỉ ra rằng việc thực hiện các cam kết của chính phủ đoàn kết sau năm 2015 nhằm đảm bảo thực thi công lý về các tội ác trong quá khứ hầu như không đạt được tiến triển. Theo tài liệu này, các lực lượng an ninh tiếp tục sử dụng vũ lực mạnh tay, như tra tấn, mà không bị trừng phạt, và nhiều người đã trở thành nạn nhân của tình trạng lạm dụng tư pháp trong quá trình thực thi Đạo luật ngăn ngừa khủng bố. Bên cạnh đó, những yếu kém về an ninh, tình báo khiến nguy cơ tái diễn những vụ khủng bố tương tự ở Sri Lanka là rất cao.

Với con số thương vong khoảng 800 người, đây là một trong những cuộc tấn công đẫm máu nhất trong nhiều năm qua ở Sri Lanka, phá vỡ một thập niên hòa bình dù mong manh sau khi kết thúc cuộc nội chiến ác liệt ở nước này. Vết thương chiến tranh chưa lành, nay Sri Lanka lại phải gồng mình đối phó với mối đe dọa khủng bố nghiêm trọng, đặc biệt khi giới chức nước này không hề được chuẩn bị sẵn sàng cho loạt các vụ tấn công khủng bố đẫm máu tương tự./.

Triều Tiên thử vũ khí dẫn đường chiến thuật

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un (giữa, hàng đầu) thị sát một buổi huấn luyện bay của đơn vị không quân tại một căn cứ không được xác định, ngày 16/4/2019. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un (giữa, hàng đầu) thị sát một buổi huấn luyện bay của đơn vị không quân tại một căn cứ không được xác định, ngày 16/4/2019. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)

Sáng 18/4, Triều Tiên thông báo đã tiến hành thử một loại vũ khí dẫn đường chiến thuật mới và ca ngợi đây là “sự kiện có tầm quan trọng vô cùng to lớn” trong quá trình thúc đẩy sức mạnh quân sự của quân đội nước này. Trong bối cảnh tiến trình đàm phán hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên đang bế tắc, vụ thử có thể hiểu là thông điệp mới mà Triều Tiên muốn gửi tới Mỹ để bày tỏ rằng Bình Nhưỡng không thể kiên nhẫn thêm nữa.

Đồng thời, việc công bố về một loại vũ khí mới cũng là phương pháp để Triều Tiên đo lường phản ứng của Mỹ, thử thách quyết tâm của Tổng thống Donald Trump trong việc giải quyết vấn đề phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên, khi ông Trump luôn tuyên bố cuộc gặp thượng đỉnh thứ ba giữa ông và nhà lãnh đạo Triều Tiên “có thể diễn ra.”

Theo Hãng Thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), loại vũ khí dẫn đường chiến thuật mà nước này vừa tiến hành thử nghiệm có “hệ thống dẫn đường đặc biệt” và mang theo “đầu đạn công phá mạnh.” Vụ thử được thực hiện bằng nhiều mô hình bắn khác nhau và nhằm vào các mục tiêu khác nhau.

Loại vũ khí dẫn đường chiến thuật mà Triều Tiên vừa tiến hành thử nghiệm có “hệ thống dẫn đường đặc biệt” và mang theo “đầu đạn công phá mạnh”

KCNA không mô tả cụ thể loại vũ khí này, song từ “chiến thuật” ám chỉ một loại vũ khí tầm ngắn, trái ngược với những tên lửa đạn đạo vốn bị Mỹ coi là một mối đe dọa. Theo chuyên gia phân tích về Triều Tiên Ankit Panda, những mô tả của KCNA về vũ khí được thử nghiệm lần này “có vẻ giống một tên lửa, có thể là một tên lửa dẫn đường chống tăng loại nhỏ, một tên lửa đất đối không hay một hệ thống pháo rocket.”

Thông thường, các tên lửa mà Triều Tiên phóng thử đều được quân đội Mỹ và Hàn Quốc theo dõi và phát hiện. Tuy nhiên, lần này Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chỉ cho biết đã nhận tin về vụ thử, và không đưa ra bình luận gì.

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thị sát một buổi phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa Hwasong-14 tại Bình Nhưỡng. (Ảnh: Reuters/TTXVN)
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thị sát một buổi phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa Hwasong-14 tại Bình Nhưỡng. (Ảnh: Reuters/TTXVN)

Một quan chức Mỹ cho biết cả Bộ Chỉ huy chiến lược Mỹ và Bộ Chỉ huy phương Bắc (NORAD) của Mỹ đều không quan sát thấy vụ thử vũ khí nào. Điều này đã loại trừ khả năng vụ thử diễn ra trên tầng cao của khí quyển, như một tên lửa đạn đạo. Ít khả năng đây là một vụ thử tên lửa đạn đạo bị cấm, song vụ thử thành công là diễn biến đáng lo ngại trong mối quan hệ giữa Triều Tiên và phương Tây.

Đây là vụ thử vũ khí đầu tiên của Triều Tiên kể từ hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều tháng 2 vừa qua tại Hà Nội, và đích thân nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã chỉ đạo tiến hành vụ thử. Động thái trên diễn ra sau khi Bình Nhưỡng từng đề cập hạn chót là đến cuối năm nay cho các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa với Washington sau khi hai hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều chưa giúp hai bên đạt được thỏa thuận cần thiết.

Giáo sư Koh Yu-hwan, nghiên cứu về Triều Tiên tại Đại học Dongguk (Hàn Quốc), cho rằng vụ thử là một thông điệp mà Triều Tiên muốn gửi tới Mỹ để chứng tỏ sự không hài lòng khi các cuộc đàm phán hạt nhân bế tắc. Tuy nhiên, theo giáo sư, việc đây không phải là một tên lửa tầm xa hay một vụ thử hạt nhân cho thấy Bình Nhưỡng vẫn muốn duy trì đối thoại với Washington.

Sau một năm 2017 đầy “sóng gió” trên Bán đảo Triều Tiên với 2 vụ thử hạt nhân và hơn 20 vụ thử tên lửa, năm 2018 và những tháng đầu năm 2019 đã chứng kiến “gió đổi chiều” sang hướng ngoại giao tích cực, với hai hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều tại Singapore và Hà Nội. Kết quả hữu hình đầu tiên của các nỗ lực ngoại giao trên là việc Triều Tiên đã ngừng các cuộc thử nghiệm vũ khí. Tuy nhiên, vướng mắc giữa Mỹ và Triều Tiên cho tới nay vẫn chưa được giải quyết, Bình Nhưỡng tỏ ra ưu tiên việc dỡ bỏ trừng phạt, trong khi Washington vẫn coi trừng phạt là đòn bẩy quan trọng nhằm buộc Bình Nhưỡng thực hiện các biện pháp phi hạt nhân hóa.

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thị sát buổi huấn luyện của lực lượng không quân Triều Tiên tại một địa điểm không xác định. (Ảnh: Truyền thông Nhà nước Triều Tiên/TTXVN)
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thị sát buổi huấn luyện của lực lượng không quân Triều Tiên tại một địa điểm không xác định. (Ảnh: Truyền thông Nhà nước Triều Tiên/TTXVN)

Sau hội nghị thượng đỉnh lần hai, Triều Tiên không ít lần bóng gió việc sẽ cân nhắc các lựa chọn trong ngoại giao với Mỹ, đó là vẫn để ngỏ đàm phán với Tổng thống Mỹ Donald Trump nếu Washington “có thái độ phù hợp”, song trong phát biểu tại cuộc họp lãnh đạo đảng Lao động Triều Tiên ngày 10/4, ông Kim Jong-un tuyên bố Triều Tiên cần “giáng một đòn quyết định” vào các thế lực thù địch áp đặt lệnh trừng phạt đối với Bình Nhưỡng. Phía Triều Tiên cũng phát đi tín hiệu nước này sẽ chấm dứt đàm phán nếu lãnh đạo Hàn Quốc và Mỹ không thể hiện sự linh hoạt trong vấn đề trừng phạt.

Chuyên gia Harry Kazianis, tại Trung tâm National Interest, nhận định: “Chính quyền Bình Nhưỡng đang ngày càng lo ngại khi Washington không tỏ ra mềm dẻo trong đàm phán gần đây. Ông Kim Jong-un đang tìm cách đưa ra tuyên bố với chính quyền Tổng thống Trump rằng tiềm năng của quân đội Triều Tiên đang lớn mạnh từng ngày.”

Vụ thử nghiệm vũ khí mới của Triều Tiên cũng ngầm thể hiện về sức mạnh “tự lực” của quốc gia này, điều nhà lãnh đạo Kim Jong-un liên tục nhắc tới trong các cuộc họp ban lãnh đạo đảng Lao động và kỳ họp Quốc hội Triều Tiên vừa qua. Bằng hình thức phô trương sức mạnh quân sự, Triều Tiên dường như cũng muốn nói rằng nước này không đàm phán với vị thế của “kẻ yếu.”

Bằng hình thức phô trương sức mạnh quân sự, Triều Tiên dường như cũng muốn nói rằng nước này không đàm phán với vị thế của “kẻ yếu”

Thông tin mới nhất về vụ thử nghiệm vũ khí của Triều Tiên được đưa ra khi Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in vừa thực hiện sứ mệnh ngoại giao khó khăn, tới thủ đô Washington để tìm cách tháo gỡ những nút thắt trong tiến trình đàm phán vốn đang bế tắc giữa Mỹ và Triều Tiên. Thứ vũ khí mà Triều Tiên thử nghiệm lần này không thuộc loại “vũ khí tầm xa” có thể bắn tới Mỹ, mà là loại có thể tấn công ở cự ly gần như nước láng giềng phía Nam. Đây có lẽ cũng là một “đòn gió” đối với Hàn Quốc, nhằm thúc giục Seoul nỗ lực nhiều hơn nữa để thuyết phục Washington sớm đi đến thỏa thuận.

Còn nhớ sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều lần thứ nhất tại Singapore, tháng 11/2018, KCNA cũng đã đưa tin về vụ thử nghiệm “vũ khí chiến thuật siêu hiện đại mới chế tạo.”

Với vụ thử nghiệm vũ khí ngày 18/4, chưa đầy 2 tháng sau hội nghị thượng đỉnh lần hai, có thể nói Triều Tiên đã chọn hình thức “khiêu khích cấp độ thấp” để thể hiện sự sốt ruột và quan điểm cứng rắn của mình. Chưa rõ “phép thử”của Triều Tiên đối với Mỹ sẽ có tác động “thuận” hay “nghịch,” nhất là khi vấn đề hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên vốn là “ván bài” chịu sự chi phối của quá nhiều bên có lợi ích liên quan./.

Toàn cảnh phiên họp lần thứ 5 các sỹ quan Quân đội Nhân dân Triều Tiên tại Bình Nhưỡng ngày 27/3/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Toàn cảnh phiên họp lần thứ 5 các sỹ quan Quân đội Nhân dân Triều Tiên tại Bình Nhưỡng ngày 27/3/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Nan giải quản lý đất công tại Thành phố Hồ Chí Minh

Thoái vốn, bán rẻ đất công

Vừa qua nhiều cơ quan chức năng như Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, Bộ Công an đã vào cuộc thanh tra, kiểm tra và xử lý nhiều cá nhân sai phạm liên quan đến quản lý đất công tại Thành phố Hồ Chí Minh; trong đó có đất công giao cho một số cơ quan Trung ương đứng chân trên địa bàn thành phố quản lý.

Qua đó, cho thấy tình trạng buông lỏng quản lý đất công vẫn còn phổ biến, gây thất thoát ngân sách cũng như bức xúc trong nhân dân, cần nhanh chóng xử lý, siết lại kỷ cương pháp luật.

Bán rẻ đất công, hợp tác đầu tư dự án bất động sản bằng việc lập pháp nhân rồi thoái vốn, hưởng lợi giá chuyển nhượng “đất vàng” trong khi chưa triển khai. Chuyện thật như đùa này diễn ra tại dự án bất động sản 76 Tôn Thất Thuyết, quận 4 và khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, quận 2, Tp. Hồ Chí Minh.

Ngày 12/8/2016, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 4140/QĐ-UBND chấp thuận Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Sabeco HP là nhà đầu tư thực hiện dự án bất động sản tại khu “đất vàng” 76 Tôn Thất Thuyết, quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích mặt đất hơn 16.500m2. Dự án có quy mô 35 tầng không kể tầng hầm, bao gồm 1.440 căn hộ với tổng vốn đầu tư hơn 1.441 tỷ đồng. Về nguồn vốn đầu tư, vốn góp chủ đầu tư thực hiện dự án 305,3 tỷ đồng bằng tiền mặt.

Tiếp đến Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành quyết định thu hồi khu đất 34.364m2 tại phường 16, quận 4 trước đây do Công ty trách nhiệm hữu hạn Thủy tinh Malaya Việt Nam thuê đất để sản xuất bao bì thủy tinh, giao cho Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Sabeco HP đầu tư toàn bộ hạ tầng khu vực theo quy hoạch được duyệt. Lý do thu hồi là do Công ty trách nhiệm hữu hạn Thủy tinh Malaya Việt Nam đã chuyển đi nơi khác, địa điểm nói trên được triển khai đầu tư dự án theo quy hoạch của thành phố.

Khu đất 76 Tôn Thất Thuyết, quận 4 đang “dính” pháp lý. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)
Khu đất 76 Tôn Thất Thuyết, quận 4 đang “dính” pháp lý. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)

Ủy ban Nhân dân Thành phố đồng thời cũng chấp thuận cho Công ty trách nhiệm hữu hạn Sabeco HP sử dụng hơn 16.500m2 đất (trong 34.364m2 tại phường 16, quận 4) để làm dự án Trung tâm thương mại dịch vụ căn hộ bán và cho thuê.

Ngày 1/9/2017, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 4681/QĐ-UBND về duyệt phương án giá đất theo giá thị trường đối với khu đất số 76 Tôn Thất Thuyết với đơn giá 23,095 triệu đồng/m2. Tính ra giá trị quyền sử dụng đất khu đất số 76 Tôn Thất Thuyết chỉ có giá gần 385 tỷ đồng.

Dư luận băn khoăn, bằng cách nào mà khu đất công này lại rơi vào tay doanh nghiệp tư nhân mà không qua đấu giá.

Đến ngày 22/8/2018, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 3538/QĐ-UBND về việc chấp thuận chủ trương đầu tư, công nhận chủ đầu tư và chấp thuận đầu tư dự án trung tâm thương mại, dịch vụ, căn hộ tại 76 Tôn Thất Thuyết. Theo đó, Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Sabeco HP làm chủ dự án với tổng mức đầu tư hơn 2.765 tỷ đồng quy mô 1.452 căn hộ chung cư và khu thương mại, dịch vụ.

Đến đây dư luận băn khoăn, bằng cách nào mà khu đất công này lại rơi vào tay doanh nghiệp tư nhân mà không qua đấu giá.

Kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước về các hoạt động quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước của Tổng Công ty Cổ phần Bia-Rượu-Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) đã chỉ rõ “chiêu thức” hô biến đất công như sau năm 2009, Sabeco và Công ty trách nhiệm hữu hạn Thủy tinh Malaya Việt Nam, Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư thương mại du lịch Hiệp Phúc (gọi tắt là Công ty Hiệp Phúc) ký hợp đồng hợp tác đầu tư dự án 76 Tôn Thất Thuyết.

Một góc dự án bất động sản tại 76 Tôn Thất Thuyết, quận 4. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)
Một góc dự án bất động sản tại 76 Tôn Thất Thuyết, quận 4. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)

Đây là khu đất do Công ty trách nhiệm hữu hạn Thủy tinh Malaya Việt Nam thuê của Nhà nước và phải di dời nhà máy. Tháng 7/2013 Công ty trách nhiệm hữu hạn Thủy tinh Malaya Việt Nam có văn bản không tiếp tục tham gia đầu tư.

Sau đó, Sabeco hợp tác với Công ty Hiệp Phúc thành lập pháp nhân mới là Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Sabeco HP với tỷ lệ góp vốn được Bộ Công Thương chấp thuận. Cụ thể Sabeco góp 26% vốn điều lệ (hơn 79 tỷ đồng) gồm 8% góp vốn bằng giá trị lợi thế thương mại và 18% góp vốn bằng tiền ứng vốn không tính lãi của Công ty Hiệp Phúc; đồng thời được nhận sản phẩm của dự án tương ứng 8% vốn điều lệ của pháp nhân mới nhưng không ít hơn 20 căn hộ 3 phòng ngủ diện tích 80–100 m2 đã hoàn thiện. Sau đó Sabeco sẽ thoái 18% vốn điều lệ cho Công ty Hiệp Phúc để cấn trừ công nợ do Công ty Hiệp Phúc đã ứng tiền góp hộ Sabeco.

Kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước về các hoạt động quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước của Tổng Công ty Cổ phần Bia-Rượu-Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) đã chỉ rõ “chiêu thức” hô biến đất công.

Kiểm toán Nhà nước khẳng định, trên danh nghĩa Sabeco góp 26% vốn điều lệ nhưng thực chất Sabeco chỉ góp vốn và hưởng quyền lợi tương ứng 8% vốn điều lệ, 18% vốn điều lệ còn lại do Công ty Hiệp Phúc góp và hưởng sản phẩm được chia. Sabeco đã đứng tên là người góp vốn thay cho Công ty Hiệp Phúc đối với 18% vốn điều lệ tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Sabeco HP.

Chưa kể, Sabeco đã báo cáo không trung thực về tình trạng sử dụng khu đất 76 Tôn Thất Thuyết. Ngày 27/12/2018, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 5981/QĐ-UBND về việc thu hồi, bãi bỏ Quyết định 4140/QĐ-UBND ngày 12/8/2016 và Quyết định 630/QĐ-UBND ngày 12/2/2018 của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về quyết định chủ trương đầu tư dự án bất động sản tại 76 Tôn Thất Thuyết của Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Sabeco HP.

Lý do là cơ sở pháp lý để đề xuất ra quyết định chủ trương đầu tư dự án chưa chính xác, Sabeco báo cáo không chính xác về pháp lý sử dụng tài sản trên đất của khu đất 76 Tôn Thất Thuyết và ý kiến của Ủy ban Nhân dân quận 4 là đất trống, trong khi thực tế vẫn còn 14 hộ dân đang cư ngụ, cần rà soát làm rõ. Ngoài ra, Ủy ban Nhân dân thành phố cũng giao Sở Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Sabeco HP xử lý các thủ tục liên quan đến việc ký quỹ đảm bảo thực hiện dự án.

Cùng với đó, việc định giá khu đất vàng trên quá bèo bọt so với giá thị trường. Về sau Hội đồng Thẩm định giá đất Thành phố đã tính toán lại tại thời điểm thẩm định giá tháng 11/2016 thì dự án 76 Tôn Thất Thuyết có giá ít nhất là 57,7 triệu đồng/m2. Như vậy, giá trị quyền sử dụng 76 Tôn Thất Thuyết sẽ có giá hơn 960 tỷ đồng, thay vì chỉ gần 400 tỷ đồng như xác định ban đầu.

Công ty Cổ phần Tiếp vận Đông Sài Gòn (gọi tắt là Công ty ESL) là công ty con của Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Phát triển Công nghiệp Tân Thuận (gọi tắt IPC, đơn vị kinh tế thuộc Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh).

Dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh (quy mô 14,39ha) do Công ty Phát triển khu công nghiệp Sài Gòn, tiền thân của Công ty ESL làm chủ đầu tư. Năm 2007, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh giao 14,39ha cho Công ty Phát triển khu công nghiệp Sài Gòn để đầu tư hạ tầng kỹ thuật chính. Về sau, Công ty Phát triển khu công nghiệp Sài Gòn cổ phần hóa và đổi thành Công ty ESL. Lúc này Công ty ESL đóng góp hạ tầng dự án với số tiền phải đóng là 107 tỷ đồng.

Ngày 17/4/2017, Công ty ESL ban hành Nghị quyết số 13/NQ-HĐQT-ESL về việc thông qua chủ trương hợp tác đầu tư để chuyển nhượng toàn bộ quyền và nghĩa vụ liên quan dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi. Đến ngày 4/5/2017, Đại hội đồng cổ đông Công ty ESL ban hành Nghị quyết 05/NQ-ĐHĐCĐ-ESL thông qua phương án hợp tác đầu tư và phê duyệt việc chuyển nhượng dự án. Theo đó, Công ty ESL đã chuyển nhượng dự án cho Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Đông Thuận với giá 220 tỷ đồng nhưng do Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Đông Thuận chưa giải ngân và xác nhận không tiếp tục thực hiện nên hai bên thanh lý hợp đồng.

Một góc dự án Khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, quận 2. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)
Một góc dự án Khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, quận 2. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)

Ngày 5/9/2017, Hội đồng quản trị Công ty ESL ban hành nghị quyết chấp thuận chủ trương hợp tác với Công ty Cổ phần bất động sản Hiệp Phát do Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai nắm 90% cổ phần. Cùng ngày, hai công ty ký thỏa thuận hợp tác đầu tư số 0509/TTNT/ESL-HP về việc chuyển nhượng dự án theo phương thức Công ty ESL chuyển nhượng toàn bộ dự án với giá đề nghị là 223 tỷ đồng.

Về thỏa thuận hợp tác số 0509/TTNT/ESL-HP nói trên, theo Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh (thể hiện tại Kết luận số 33/KL-TTTP-P6 ngày 18/10/2018), giá trị vốn góp của Công ty ESL tại dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi là 190 tỷ đồng (trong tổng giá trị 408,5 đồng) phía Công ty Cổ phần bất động sản Hiệp Phát góp vốn là tiền sử dụng đất của toàn dự án, chi phí xây dựng hạ tầng kỹ thuật, chi phí thi công và các chi phí khác.

Nếu việc chuyển nhượng này diễn ra “êm xuôi” thì ngân sách Thành phố sẽ thất thoát một khoản tiền không hề nhỏ!

Theo thẩm định giá của Công ty Cổ phần thẩm định giá Đông Á, giá trị đầu tư vào dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi là 408,5 tỷ đồng.

Đến đây dễ thấy, giá chuyển nhượng đề nghị 223 tỷ đồng cũng như giá thẩm định 408,5 tỷ đồng đối với dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi là không sát với giá thị trường. Bởi lẽ, chiếu theo Quyết định 51/QĐ-UBND ngày 31/12/2014 của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quy định về giá đất trên địa bàn áp dụng từ ngày 1/1/2015–31/12/2019 thì đất phường Thạnh Mỹ Lợi có giá từ 3,9 triệu–6,6 triệu đồng/m2. Như vậy, giá 14,39ha đất khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi sẽ ít nhất từ 561,2–906,5 tỷ đồng, còn tính theo giá thị trường hiện nay thì 14,39ha khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi sẽ có giá hàng nghìn tỷ đồng. Nếu việc chuyển nhượng này diễn ra “êm xuôi” thì ngân sách Thành phố sẽ thất thoát một khoản tiền không hề nhỏ!

Làm trái chỉ đạo của Thủ tướng

Việc thỏa thuận, thống nhất với doanh nghiệp khác về đền bù giải phóng mặt bằng đối với 34 hộ dân đang sở hữu trên khu đất 33 Nguyễn Du, 34-36 Chu Mạnh Trinh, 42 Chu Mạnh Trinh, phường Bến Nghé, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện dự án bất động sản là sai với một số nghị quyết của chính Hội đồng thành viên Tổng Công ty Lương thực miền Nam (gọi tắt là Vinafood 2) đồng thời trái với chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đặc biệt là trái với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 1647/TTg-KTN ngày 15/9/2015.

Đây là nội dung kết luận quan trọng của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khi thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật tại Vinafood 2.

Khu đất 34-36 Chu Mạnh Trinh, 42 Chu Mạnh Trinh và 33 Nguyễn Du có diện tích gần 6.300m2 do Vinafood 2 (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) quản lý sau năm 1975.

Khu đất vàng 33 Nguyễn Du, quận 1 được định giá bèo bọt. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)
Khu đất vàng 33 Nguyễn Du, quận 1 được định giá bèo bọt. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)

Báo cáo của Vinafood 2 cho thấy, Vinafood 2 đã vay của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam hơn 633 tỷ đồng nộp vào ngân sách Nhà nước để chuyển mục đích sử dụng đất các khu đất này và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên các khu đất nói trên vẫn còn 34 hộ đang lưu cư, chưa được đền bù giải tỏa và cũng chưa thể khai thác được.

Tính đến ngày 30/5/2015, lỗ luỹ kế của Vinafood 2 gần 1.200 tỷ đồng; trong đó có việc đã đầu tư hơn 633 tỷ đồng vào mặt bằng các khu đất 34-36 Chu Mạnh Trinh, 42 Chu Mạnh Trinh và 33 Nguyễn Du. Trong khi đó lãi vay ngân hàng 7%/năm, tính ra mỗi năm Vinafood 2 phải chịu lãi do không khai thác vốn đã đầu tư vào các khu đất là 44 tỷ đồng.

Tính đến ngày 30/5/2015, lỗ luỹ kế của Vinafood 2 gần 1.200 tỷ đồng; trong đó có việc đã đầu tư hơn 633 tỷ đồng vào mặt bằng các khu đất 34-36 Chu Mạnh Trinh, 42 Chu Mạnh Trinh và 33 Nguyễn Du.

Năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 94/NQ-CP yêu cầu các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước không đầu tư ngoài ngành, nhất là lĩnh vực bất động sản, chứng khoán. Đối với các tập đoàn, tổng công ty trước đây đã đầu tư vào lĩnh vực này phải sớm có kế hoạch thoái vốn, tiến tới chấm dứt kinh doanh. Trong bối cảnh đó, cùng với việc làm ăn thua lỗ, Vinafood 2 có chủ trương tìm đối tác khai thác mặt bằng.

Ngày 12/11/2015, Vinafood 2 ký hợp đồng hợp tác với Công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại-Quảng cáo-Xây dựng Địa ốc Việt Hân (gọi tắt là Công ty Việt Hân). Sau đó hai bên góp vốn thành lập Công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại-Xây dựng-Dịch vụ Việt Hân Sài Gòn (gọi tắt là Công ty Việt Hân Sài Gòn) để thực hiện dự án bất động sản tại khu đất 33 Nguyễn Du, 34-36 Chu Mạnh Trinh và 42 Chu Mạnh Trinh.

Tỷ lệ góp vốn như sau Công ty Việt Hân góp vốn 640 tỷ đồng vào Công ty Việt Hân Sài Gòn (chiếm 80% vốn), 20% vốn còn lại (160 tỷ đồng) do Vinafood 2 đóng góp bằng giá trị tài sản trên đất và 1 phần giá trị quyền sử dụng đất các khu đất nói trên. Tổng giá trị các khu đất được 2 bên xác định là 730 tỷ đồng.

Khu đất vàng 33 Nguyễn Du, quận 1. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)
Khu đất vàng 33 Nguyễn Du, quận 1. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)

Kế đến, Công ty Việt Hân Sài Gòn chuyển cho Vinafood 2 số tiền 570 tỷ đồng là tiền tính từ giá trị khu đất 33 Nguyễn Du và 34-36 Chu Mạnh Trinh, 42 Chu Mạnh Trinh sau khi trừ đi 160 tỷ đồng góp vốn của Vinafood 2. Sau cùng Vinafood 2 chuyển nhượng phần góp vốn 160 tỷ đồng của mình tại Công ty Việt Hân Sài Gòn cho Công ty Việt Hân. Đến đây thương vụ chuyển nhượng, mua bán đất có nguồn gốc đất công hoàn tất.

Điều khiến dư luận băn khoăn là việc Vinafood 2 cho rằng, giá chuyển nhượng mặt bằng 33 Nguyễn Du, 34-36 Chu Mạnh Trinh và 42 Chu Mạnh Trinh sẽ được 2 bên thoả thuận, căn cứ vào Nghị định 71/2013/NĐ-CP về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý tài chính đối với doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Tuy nhiên, tại Khoản 2 Điều 30 Nghị định 71/2013/NĐ-CP cũng nêu rõ “giá chuyển nhượng các khoản đầu tư theo nguyên tắc giá thị trường.”

Việc chuyển 68 tỷ đồng kinh phí đền bù giải phóng mặt bằng 34 hộ dân từ Công ty Việt Hân Sài Gòn sang Vinafood 2 từ tài khoản Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính sẽ dẫn tới thất thoát 54 tỷ đồng tài sản nhà nước

Ngày 22/10/2015, Vinafood 2 ban hành Nghị quyết số 05/NQ-HĐTV về thực hiện dự án chuyển chủ đầu tư và chuyển quyền sử dụng đất của khu đất 34-46 Chu Mạnh Trinh, 42 Chu Mạnh Trinh và 33 Nguyễn Du. Theo đó, giá trị quyền sử dụng đất và giá trị tài sản trên đất của khu đất nói trên được Vinafood 2 xác định là 730 tỷ đồng.

Vào năm 2015, giá thị trường các khu đất vàng nói trên dao động thấp nhất cũng từ 200–250 triệu đồng/m2, tính ra 6.300m2 sẽ có giá thấp nhất cũng từ 1.500 tỷ đồng. Còn hiện nay theo khảo sát giá của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Gachvang.com, đường Chu Mạnh Trinh, phường Bến Nghé, quận 1 có giá từ 478 triệu đồng/m2, đường Nguyễn Du có giá từ 428 triệu đồng/m2. Như vậy, giá trị 6.300 m2 các khu đất trên đây sẽ có giá ít nhất từ 2.700-3.000 tỷ đồng.

Đáng lưu ý, trong quá trình thoái vốn của Vinafood 2, tháng 12/2015 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có công văn số 10204/BNN-QLDN yêu cầu Vinafood 2 thực hiện việc thoái vốn tại Công ty Việt Hân Sài Gòn theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đảm bảo quản lý chặt chẽ, không để thất thoát tài sản, việc thoái vốn phải gắn việc lành mạnh tài chính, tái cơ cấu doanh nghiệp có hiệu quả.

Tuy nhiên, Vinafood 2 đã làm trái chỉ đạo nói trên. Bản Kết luận thanh tra số 5278/KL-BNN-TTr ngày 27/6/2017 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ rõ nếu thực hiện Nghị quyết số 05/NQ-HĐTV ngày 22/10/2015 của Hội đồng thành viên Vinafood 2 về việc chuyển 68 tỷ đồng kinh phí đền bù giải phóng mặt bằng 34 hộ dân từ Công ty Việt Hân Sài Gòn sang Vinafood 2 từ tài khoản Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính sẽ dẫn tới thất thoát 54 tỷ đồng tài sản nhà nước./.

Hợp tác, cho thuê đất công tùy tiện

Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh thuộc Học viện Hành chính Quốc gia có trụ sở tại số 10 đường 3/2, quận 10, có diện tích khuôn viên đất 39.607m2. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, nhiều diện tích đất ở đây đã được cho thuê, hợp tác kinh doanh không đúng theo quy định, gây thất thoát cho ngân sách Nhà nước.

Ngày 9/11/2001, ông Nguyễn Ngọc Hiến, lúc đó là Giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia ký hợp đồng hợp tác đầu tư xây dựng, khai thác và chuyển giao (BOT) số 01/HĐHT với Công ty Cổ phần Duy Tân (Công ty Duy Tân). Theo đó 2 bên hợp tác, liên kết đầu tư xây dựng khai thác và chuyển giao trung tâm thương mại dịch vụ Duy Tân trên diện tích xây dựng khoảng 950m2 của Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh. Thời hạn hợp đồng là 10 năm, Công ty Duy Tân trả tiền khai thác cho Học viện 30 triệu đồng/tháng. Hợp đồng này cũng thể hiện, Công ty Duy Tân được quyền liên kết, hợp tác với các pháp nhân và thể nhân khác để cùng khai thác trung tâm thương mại dịch vụ.

Về việc cho thuê quyền sử dụng diện tích đất nói trên, Thanh tra Bộ Tài chính khẳng định là không đúng quy định của Chính phủ, Bộ Tài chính.

Về việc cho thuê quyền sử dụng diện tích đất nói trên, Thanh tra Bộ Tài chính khẳng định là không đúng quy định của Chính phủ, Bộ Tài chính. Từ những năm 1990, Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh đã sử dụng diện tích đất trong khuôn viên của Phân viện cho các hộ kinh doanh thuê mặt bằng, xây dựng nhà, sân tennis để kinh doanh.

Mặt bằng Phân viên Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thuê mặt bằng sai quy định. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)
Mặt bằng Phân viên Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thuê mặt bằng sai quy định. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN)

Trước ngày 21/12/2000, có 14 hợp đồng cho thuê. Đến năm 2002, Học viện đã thanh lý được 11 hợp đồng. Đến ngày 12/2/2002, thời điểm Thanh tra Bộ Tài chính tiến hành thanh tra vẫn còn hợp đồng của công ty và cá nhân cho thuê mặt bằng từ 8-10 năm với diện tích 4.583m2. Cụ thể là Công ty trách nhiệm hữu hạn Xây dựng dịch vụ thương mại Thế Anh trả cho Học viện 26 triệu đồng/tháng để xây dựng sân tennis, Công ty trách nhiệm hữu hạn Tư vấn đầu tư xây dựng Thanh Bình sử dụng 1.550m2 đất để xây dựng nhà sách tin học văn phòng, tiền thuê 60 triệu đồng/năm. Cá nhân ông Nguyễn Văn Nam sử dụng 470m2 đất để cho thuê đồ cưới, bán quần áo với giá thuê 18,33 triệu đồng/m2…

Kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước năm 2007 cho thấy, Học viện sử dụng 950m2 của Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh để liên kết xây dựng Trung tâm Thương mại dịch vụ Duy Tân là trái quy định.

Thực hiện Quyết định 09/2007/QĐ-TTg ngày 19/1/2007 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước, Bộ Tài chính và Tổ công tác của Ban chỉ đạo 09 Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thu hồi diện tích cho thuê, đảm bảo sử dụng đất đúng mục đích theo quy định của pháp luật.

Kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước năm 2007 cho thấy, Học viện sử dụng 950m2 của Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh để liên kết xây dựng Trung tâm Thương mại dịch vụ Duy Tân là trái quy định, phía Công ty Duy Tân không nộp tiền thuê khoán số tiền 1,23 tỷ đồng từ tháng 3/2004 đến 6/2007. Điều này cũng đồng nghĩa với việc, gần 1.000m2 đất thuộc tài sản Nhà nước đã được thuê khoán với giá… 0 đồng.

Chưa kể việc đòi lại 950m2 kể trên không hề dễ dàng vì Công ty Duy Tân đưa ra hợp đồng hợp tác đầu tư xây dựng số 04/HVHCQG với Học viện được lập năm 2002. Theo hợp đồng này, hai bên cùng nhau đầu tư xây dựng trung tâm thương mại dịch vụ Duy Tân (Duy Tân Plaza) tại khu đất 950m2 trong khuôn viên Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia, thời gian hợp tác kinh doanh là 20 năm (đến hết năm 2022). Phía Công ty Duy Tân trả cho Học viện 30 triệu đồng/tháng và chưa hết thời gian hợp tác nên Công ty Duy Tân không trả lại đất.

Mặt bằng Phân viên Học viện Hành chính Quốc gia tại TP. Hồ Chí Minh cho thuê mặt bằng sai quy định. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN).
Mặt bằng Phân viên Học viện Hành chính Quốc gia tại TP. Hồ Chí Minh cho thuê mặt bằng sai quy định. (Ảnh: Trần Xuân Tình/TTXVN).

Tuy nhiên, Học viện và Bộ Nội vụ (cơ quan chủ quản của Học viện Hành chính Quốc gia) đều không có bản gốc Hợp đồng 04/HVHCQG nói trên. Vì thế, hiện nay Học viện và Bộ Nội vụ đang nhờ Bộ Công an giám định đối với 2 bản hợp đồng số 01/HĐHT và 04/HVHCQG để có những bước xử lý tiếp theo trong việc đòi lại mặt bằng. Cho đến nay, việc thu hồi đất cho thuê sai quy định tại Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Tp. Hồ Chí Minh vẫn chưa có hồi kết trong khi tài sản Nhà nước đã thất thoát vì sự buông lỏng quản lý.

Trong cùng diễn biến, đại diện Công ty Duy Tân cho hay, Học viện Hành chính Quốc gia đã ký với công ty tới 3 bản hợp đồng BOT. Cụ thể là hợp đồng số 17/HĐĐT ngày 30/3/2001 góp 1.550m2, thời hạn 8 năm; hợp đồng số 01/HĐHT ngày 9/11/2001 góp 950m2, thời hạn 10 năm; hợp đồng 04/HVHCQG ngày 27/8/2002 góp 980m2, thời hạn 22 năm. Phía Công ty Duy Tân đã giải tỏa đất bị các hộ dân lấn chiếm đất Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh để tiến hành xây dựng.

Rõ ràng việc Học viện Hành chính Quốc gia cho các doanh nghiệp, cá nhân thuê khoán mặt bằng là sai với quy định.

Quá trình thực hiện từ 2001–2012, Công ty đã nộp số tiền khoán thu BOT hàng năm theo hợp đồng. Nhưng đến năm 2012, Học viện Hành chính Quốc gia từ chối tiếp nhận số tiền này với lý do đã hết thời hạn hợp đồng số 01/HĐHT mà không thừa nhận tồn tại hợp đồng 04/HVHCQG. Hàng năm, Công ty Duy Tân đều chuyển số tiền khoán mà Học viện Hành chính Quốc gia không thu vào tài khoản gồm cả tiền lãi.

Theo hồ sơ mà phóng viên có được, ngoài hợp đồng số 01/HĐHT còn có hợp đồng số 17/HĐĐT, hợp đồng 04/HVHCQG, đều thể hiện con dấu của Học viện Hành chính Quốc gia và chữ ký của ông Nguyễn Ngọc Hiến. Trong đó, hợp đồng 04/HVHCQG có dấu chứng thực bản sao y chính của Phòng tư pháp Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Đáng chú ý là hợp đồng này thể hiện việc Công ty Duy Tân được thuê khoán mặt bằng đến năm 2022.

Dù đang chờ cơ quan chức năng giám định các hợp đồng nhưng rõ ràng việc Học viện Hành chính Quốc gia cho các doanh nghiệp, cá nhân thuê khoán mặt bằng là sai với quy định, chưa kể chuyện không thu được số tiền cho ngân sách, thể hiện sự buông lỏng quản lý, cần làm rõ trách nhiệm của các cá nhân có liên quan./.

Kiên quyết đấu giá đất công và xử lý sai phạm

Vụ việc tại dự án 76 Tôn Thất Thuyết, dự án Vinafood 2, khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục thể hiện những nhức nhối về quản lý tài sản nhà nước; trong đó có đất công.

“Liều thuốc trị bệnh” được nhiều chuyên gia đưa ra và đã được cụ thể hóa lâu nay trong quy định pháp luật là tổ chức đấu giá đất công để huy động nguồn lực xã hội, chống thất thoát và tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, đi liền với đó vẫn cần giải pháp mạnh là quyết liệt xử lý sai phạm.

Đi vào giải quyết các sự vụ cụ thể, đối với dự án 76 Tôn Thất Thuyết, sau khi phát hiện ra nhiều bất cập, ông Trần Vĩnh Tuyến, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định thu hồi chủ trương thực hiện dự án, giao các sở ngành, đơn vị liên quan rà soát nguồn gốc, cơ sở pháp lý dự án và việc bố trí nhà cho 14 hộ dân đang còn cư ngụ, qua đó giúp thành phố giảm thiểu việc thất thoát ngân sách.

“Liều thuốc trị bệnh” được nhiều chuyên gia đưa ra và đã được cụ thể hóa lâu nay trong quy định pháp luật là tổ chức đấu giá đất công để huy động nguồn lực xã hội, chống thất thoát và tăng thu ngân sách.

Tại dự án bất động sản do Tổng Công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) thực hiện, ngày 5/1/2019, Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, giao Thanh tra Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài chính, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh kiểm tra phản ánh thông tin của báo chí và khiếu nại của người dân về sai phạm tại dự án bất động sản 33 Nguyễn Du, 34-36 Chu Mạnh Trinh, 42 Chu Mạnh Trinh, phường Bến Nghé, quận 1.

Trước đó ngày 19/7/2017, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao có văn bản số 2668/VKSNDTC-V5 đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiểm tra thông tin phản ánh sai phạm tại dự án bất động sản do Vinafood 2 thoả thuận với Công ty Việt Hân, kịp thời trao đổi thông tin kiểm tra với Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao. Đối với những vụ việc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thanh tra có kiến nghị khởi tố thì chuyển ngay hồ sơ đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để điều tra xác minh.

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)
Một góc Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)

Với dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, quận 2, theo kết luận của Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Tiếp vận Đông Sài Gòn (ESL) và Công ty Cổ phần bất động sản Hiệp Phát đã thanh lý thỏa thuận số 07/2018/BBTL-ESL chấm dứt hợp tác đầu tư, Công ty ESL trả cho Công ty Cổ phần bất động sản Hiệp Phát gần 150 tỷ đồng. Đến nay các cơ quan nhà nước vẫn chưa xác định tiền sử dụng đất mà chủ đầu tư phải nộp ngân sách nhà nước. Vụ việc này khiến dư luận hình dung tới vụ Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đầu tư và Xây dựng Tân Thuận bán rẻ 32ha đất công cho Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai, sau đó hai bên đã hủy hợp đồng chuyển nhượng. Hàng loạt cán bộ đã bị xử lý, kỷ luật sau đó.

Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, có dấu hiệu sai phạm tại dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, tuy nhiên thời gian thanh tra đã kết thúc, Thanh tra Thành phố sẽ báo cáo đề xuất thành lập đoàn thanh tra để tiếp tục thanh tra, kiểm tra, kết luận đối với vụ việc này.

Liên quan đến sai phạm tại Công ty IPC, công ty mẹ của Công ty ESL, vừa qua Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh giao Chánh thanh tra Thành phố phối hợp với Công an Thành phố chuyển hồ sơ tài liệu sang Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh để điều tra, làm rõ và xử lý theo quy định pháp luật.

Cùng với đó, Ủy ban Nhân dân Thành phố giao Chánh Thanh tra Thành phố thành lập đoàn thanh tra để làm rõ và kết luận việc cổ phần hóa Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Phát triển Công nghiệp Sài Gòn chuyển thành Công ty ESL; việc quản lý và sử dụng vốn, việc điều hành hoạt động sản xuất-kinh doanh của Công ty ESL từ khi thực hiện cổ phần hóa đến nay; việc thực hiện dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, dự án khu định cư An Phú Tây…

Ủy ban Nhân dân thành phố cần chỉ đạo khẩn trương rà soát về nghĩa vụ tài chính nộp ngân sách nhà nước của doanh nghiệp, nếu chưa đúng quy định có thể làm thất thoát tài sản công. (ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh)

Trong khi đó, việc đòi lại mặt bằng Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh chưa có lối ra. Phía Học viện Hành chính Quốc gia và Bộ Nội vụ nhiều lần “hối” Công ty Cổ phần Duy Tân trả lại mặt bằng, đồng thời, nhờ cơ quan có chức năng tiến hành giám định đối với 2 bản hợp đồng số 01/HĐHT và 04/HVHCQG để có những bước xử lý tiếp theo. Còn phía Công ty Cổ phần Duy Tân cho rằng, theo hợp đồng 04/HVHCQG, việc thuê khoán mặt bằng chấm dứt vào năm 2022. Nếu Học viện Hành chính Quốc gia lấy lại mặt bằng sẽ đơn phương vi phạm hợp đồng và sẽ được thụ lý bằng vụ kiện dân sự ra Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Bàn về cơ chế quản lý đất công trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Ủy ban Nhân dân thành phố chỉ đạo khẩn trương rà soát về nghĩa vụ tài chính nộp ngân sách nhà nước của doanh nghiệp, nếu chưa đúng quy định có thể làm thất thoát tài sản công, đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho thẩm định lại giá đất cụ thể, phù hợp giá thị trường, theo các phương pháp xác định giá đất của Luật Đất đai.

Qua đó, doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp bổ sung vào ngân sách nhà nước, để được tiếp tục triển khai dự án cũng như để đảm bảo quyền lợi của người mua nhà, đồng thời, cần có cơ chế kiểm soát hoạt động đấu thầu dự án có sử dụng đất, hoạt động đấu giá đất, để tránh tình trạng “quân xanh quân đỏ,” làm sai lệch kết quả đấu thầu, đấu giá và phát sinh tiêu cực.

Đáng chú ý, vừa qua Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành chương trình thực hành tiết kiệm chống lãng phí với nhiều nội dung quan trọng. Ủy ban Nhân dân thành phố giao Thanh tra Thành phố tổ chức kiểm tra, thanh tra theo chủ trương của Trung ương và của thành phố nhằm đảm bảo thực hiện đúng các chế độ quy định và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tập trung vào lĩnh vực đất đai, đầu tư công, sử dụng nhà công vụ, cho thuê, liên doanh, liên kết cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, không để xảy ra tiêu cực, thất thoát vốn, tài sản nhà nước.

Đối với việc quản lý, sử dụng tài sản công, thành phố sẽ thu hồi 100% nhà công vụ sử dụng không đúng mục đích, không đúng đối tượng; sắp xếp lại, xử lý tài sản công; quyết liệt thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng; kiên quyết chấm dứt, thu hồi tài sản công sử dụng vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết không đúng quy định.

Thành phố cũng sẽ tập trung hoàn thành mục tiêu cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước theo đúng lộ trình và quy định của pháp luật, bảo đảm các nguyên tắc và cơ chế thị trường, minh bạch, công khai thông tin; thực hiện xác định giá đất cụ thể phù hợp với quy định của Luật Đất đai để xác định đúng giá trị quyền sử dụng đất vào giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa, tính đúng, tính đủ tiền thuê đất của doanh nghiệp, tránh thất thu cho ngân sách nhà nước.

Thành phố cũng kiên quyết xử lý các doanh nghiệp vi phạm pháp luật, làm thất thoát, lãng phí vốn, tài sản nhà nước, các dự án đầu tư chậm tiến độ, kém hiệu quả, thua lỗ kéo dài./.

Avengers: Endgame

“Perfectly Balanced” (Cân bằng một cách hoàn hảo) là giấc mơ của ác nhân Thanos (Josh Brolin thủ vai) dành cho vũ trụ khi quyết định xóa sổ một nửa số sinh linh tồn tại. Trùng hợp thay, đó cũng có thể là lời mô tả dành cho siêu bom tấn “Avengers: Endgame” (tựa Việt là Avengers: Hồi Kết). Anh em đạo diễn Joe và Anthony Russo đã tạo ra một bộ phim cân bằng hoàn hảo giữa những yếu tố giải trí, chất lượng, cảm xúc để mang lại sự thỏa mãn trọn vẹn cho người hâm mộ điện ảnh.

Công trình 11 năm

“Endgame” tiếp nối những sự kiện của “Avengers: Infinity War” (2018) khi Thanos thu thập đủ sáu viên đá Vô Cực và búng tay khiến một nửa sinh linh của vũ trụ tan biến. Những người may mắn sống sót trong trận đại chiến tại Wakanda như Captain America (Chris Evans), Thor (Chris Hemsworth), Hulk (Mark Ruffalo) hay Black Widow (Scarlett Johansson) hay trôi dạt trong vũ trụ như Iron Man (Robert Downey Jr.) đều mang nỗi ám ảnh khôn nguôi.

Giống loạt phim truyền hình nổi tiếng “The Leftovers” kể về một ngày nọ Trái Đất bỗng mất đi 2% dân số, những người ở lại tìm mọi cách để duy trì sự bình yên và đương đầu với nỗi đau. Một ngày nọ khi tất cả tưởng như đã buông xuôi, một tia sáng hy vọng bất ngờ xuất hiện và giúp nhóm Avengers có cơ hội thay đổi thế cờ…

Iron Man
Iron Man “lạc trôi” ngoài vũ trụ

“Avengers: Endgame” là một bộ phim không dễ để đánh giá một cách độc lập. Để xem và tận hưởng bộ phim một cách trọn vẹn, khán giả cần phải xem qua trước tất cả 21 tập phim vũ trụ điện ảnh Marvel Cinematic Universe (MCU) trước đó. Khi mà xu hướng của thời đại là truyền hình theo yêu cầu, với các tác phẩm truyền hình có chất lượng chẳng khác gì phim điện ảnh (tiêu biểu là Game of Thrones, Breaking Bad) thì MCU lại chọn cách “truyền hình hóa điện ảnh.”

22 tập phim với ba giai đoạn, mở đầu là “Iron Man” (2008) và kết thúc bằng “Avengers: Endgame” (2019) được Marvel gọi là “Infinity Saga” (Trường thiên Vô cực). Giống như một series truyền hình Mỹ, “Infinity Saga” đi theo công thức chuẩn: có một tập mở đầu hấp dẫn, lôi kéo người xem trước khi đưa thêm vào các nhân vật, nút thắt để chuẩn bị cho khúc hạ màn hoành tráng. “Endgame” chính là tập cuối của “Infinity Saga” được hàng triệu người trông chờ sau cái kết gây bất ngờ của “Infinity War.”

11 năm là quãng thời gian đủ để những cô, cậu bé ngày nào vào rạp xem “Iron Man” từ những ngày đầu trưởng thành. Do vậy, “Endgame” mang tới không ít cảm xúc cho khán giả, bởi những bộ phim MCU gắn liền với ký ức của nhiều khán giả. 

11 năm chuẩn bị với hàng chục nhân vật, nhiều manh mối được cài cắm… để mang tới sản phẩm hoàn chỉnh nhất là “Avengers: Endgame”. 11 năm là quãng thời gian đủ để những cô, cậu bé ngày nào vào rạp xem “Iron Man” từ những ngày đầu trưởng thành. Do vậy, “Endgame” mang tới không ít cảm xúc cho khán giả, bởi những bộ phim MCU gắn liền với ký ức của nhiều khán giả.

Điều này lý giải cho cơn sốt vé của phim trên toàn cầu, biến tác phẩm này thành hiện tượng văn hóa của thập kỷ. Tại Việt Nam, bộ phim đã lập liền hai kỷ lục: phim có doanh thu buổi chiếu sớm (13 tỷ VNĐ) và ngày công chiếu (30,7 tỷ VNĐ) cao nhất mọi thời đại.

Endgame không thiếu những đoạn bi tráng, đầy cảm xúc
Endgame không thiếu những đoạn bi tráng, đầy cảm xúc

Khúc hùng ca bi tráng

So với “Infinity War,” thời lượng các màn chiến đấu của “Endgame” ít hơn hẳn, kể cả trận đại chiến được chờ đợi. Tiết tấu phim cũng có sự chậm rãi hơn và không được đẩy dồn dập từ đầu như “Infinity War”. Song đây lại là sự điều chỉnh cần thiết của anh em đạo diễn nhà Russo để khán giả hiểu được nỗi lòng những người sống sót sau cú búng tay của Thanos. Trong cờ tướng, “Endgame” ám chỉ thế cờ tàn, khi chỉ còn một vài quân còn sót lại trên bàn cờ, trái ngược với cuộc chiến đầy đủ quân số ban đầu (Infinity War).

Tất cả không còn như cũ, từ con người cho tới hệ sinh thái, với cá voi bơi giữa thành phố từng sầm uất. Những người mạnh mẽ nhất cũng có thể bị nỗi buồn xâm chiếm và để mặc nó khuất phục. Cảnh mở đầu phim để lại sức nặng khi khai thác bi kịch cá nhân của một thành viên Avengers để khái quát chung hệ quả khủng khiếp từ giấc mộng của Thanos.

Thanos xứng đáng là ác nhân của thập kỷ
Thanos xứng đáng là ác nhân của thập kỷ

Nếu như tập phim trước dồn dập những trận chiến với tâm điểm là Thanos thì ở tập phim này, kẻ phản diện phải nhường đất cho những người còn lại của Avengers. Trên màn ảnh là những giây phút các siêu nhân trở nên “người” hơn bao giờ hết. Họ cũng mơ một cuộc sống yên bình bên cạnh gia đình, họ cũng có thể mắc sai lầm, trở nên yếu đuối và thậm chí lầm đường lạc lối… Đó là yếu tố khiến người hâm mộ đồng cảm hơn với những người hùng.

 Trên màn ảnh là những giây phút các siêu nhân trở nên “người” hơn bao giờ hết. Họ cũng mơ một cuộc sống yên bình bên cạnh gia đình, họ cũng có thể mắc sai lầm, trở nên yếu đuối và thậm chí lầm đường lạc lối…

Sau khoảng một tiếng đầu tiên có phần trầm lắng, mạch phim trở nên gay cấn hơn khi nhóm Avengers lên kế hoạch lật ngược thế cờ. Đó là những giây phút mang tới sự phấn khích cho người hâm mộ bởi sự kịch tính, hấp dẫn của những chuyến phiêu lưu. Bối cảnh phim liên tục được thay đổi giữa những địa điểm khác nhau khiến khán giả cảm nhận được sức nóng của nhiệm vụ sinh tử.

Các bối cảnh, tình tiết đều có liên kết chặt chẽ với các tập phim trước đó và không hề mang lại cảm giác thừa thãi, lê thê. Những trận chiến từ đại cảnh tới cận chiến đều được dàn dựng công phu với kỹ xảo xứng tầm một bộ phim được đầu tư 600 triệu USD. Sự giải trí với tiếng cười là điều không thể thiếu của MCU vẫn xuất hiện, đan xen cùng những thông điệp mang tính thời đại. Nếu để ý kỹ, khán giả sẽ nhận ra sự góp mặt của một nhân vật thuộc cộng đồng LGBT cũng như một trường đoạn đậm chất nữ quyền.

Dần theo thời gian, sự kịch tính và khốc liệt của câu chuyện được đẩy lên cao. Nếu là một người hâm mộ MCU hoặc bám sát loạt phim này từ những ngày đầu, khán giả sẽ không khỏi phấn khích trước những chiêu trò “chiều fan” mà đội ngũ biên kịch đưa vào tác phẩm. Không phải ngẫu nhiên mà tại nhiều rạp chiếu tại khắp nơi trên thế giới, khán giả thể hiện sự thích thú với những tiếng hò reo, vỗ tay không ngớt trong rạp chiếu rồi lại lặng im theo tình tiết trong phim.

Đó chính là đỉnh cao mà “Endgame” nói riêng và Marvel Cinematic Universe nói chung mang tới cho khán giả. Cảm xúc của người hâm mộ hòa chung vào những nhân vật, những diễn biến trong bộ phim được hình thành từ trước đó hàng năm trời với nhiều bộ phim siêu anh hùng giàu hoài niệm. Ba tiếng đồng hồ của “Endgame” không hề hoàn hảo mà trái lại, còn tồn tại không ít dấu hỏi về tính logic của một số sự kiện.

Với một bộ phim như “Endgame”, cảm xúc là thứ chiến thắng lý trí.

Nhưng với một bộ phim như “Endgame”, cảm xúc là thứ chiến thắng lý trí. Những hạt sản bị lấn át hoàn toàn bởi những bất ngờ thú vị, những trận chiến hoành tráng và cả những giây phút cảm xúc lắng đọng. Đó là lý do trong mắt giới phê bình, “Endgame” có thể là một phim hay với điểm số trung bình 78/100 theo Metascore. Song với những người dùng trang web số một về điện ảnh IMDB, bộ phim hiện nhận điểm số 9,2/10 và đứng thứ năm trong danh sách những phim hay nhất từ trước tới nay!

Nếu những tập phim trước là những ca khúc xuất sắc, “Avengers: Endgame” chính là album tuyển tập những gì tinh túy nhất, đánh dấu một chặng đường thành công đầy ắp ký ức. Bộ phim đã làm được điều không nhiều siêu bom tấn làm được: không những đạt đượng ngưỡng kỳ vọng mà còn mang tới một cái kết trọn vẹn, hợp lý và khiến người hâm mộ sẽ còn nhớ mãi.

Đây là một tác phẩm mà huyền thoại quá cố Stan Lee của Marvel có thể tự hào, bởi di sản của ông để lại đã được kế thừa một cách xuất sắc. Ngay cả khi không có after-credit như thông lệ của những phim MCU khác, “Avengers: Endgame” vẫn xứng đáng để khán giả ngồi lại cho tới khi những dòng chữ cuối phim chạy hết, như một sự tôn trọng dành cho những gì đội ngũ làm phim đã dày công xây dựng suốt hơn một thập kỷ.

Avengers: Endgame (tựa Việt là Avengers: Hồi Kết) Đạo diễn: Anthony và Joe Russo Diễn viên: Robert Downey Jr., Chris Evans, Josh Brolin Thể loại: Hành động, Phiêu lưu, Viễn tưởng Thời lượng: 181 phút Ngày khởi chiếu tại Việt Nam: 26/4. 

Công nghệ tiên tiến

Kể từ khi được thành lập năm 1961, OANA luôn triển khai các hoạt động hợp tác trên một số lĩnh vực như trao đổi tin tức, hỗ trợ đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm, xây dựng chuẩn mực về biên tập và đạo đức người làm báo, đáp ứng với xu thế phát triển của báo chí.

Nhân dịp Hội nghị OANA lần thứ 44 do Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đăng cai tại Hà Nội ngày 18-20/4, các hãng thành viên chia sẻ kinh nghiệm giải quyết các vấn đề đặt ra cho báo chí đương đại và phương thức để các hãng thông tấn làm tốt vai trò cung cấp thông tin cho hệ thống báo chí.

Gia tăng sự tương tác thông qua các dịch vụ đa phương tiện

Năm 1994, 1995 và 1996 lần lượt đánh dấu sự ra đời của Facebook, YouTube và Twitter, song đến những năm 2010, các mạng xã hội này mới mang đến sự phát triển mạnh mẽ cho hoạt động phổ biến tin tức, chủ yếu nhờ sự thông dụng của điện thoại thông minh.

Nhiều hãng công nghệ đã phát triển các ứng dụng tin nhắn cho điện thoại thông minh, trong khi số người sử dụng Facebook, YouTube và Twitter trên điện thoại thông minh tăng nhanh hơn số người sử dụng các nền tảng này trên máy tính để bàn.

Theo Hãng Thông tấn nhà nước Iran (IRNA), các sản phẩm thông tin trong kỷ nguyên mạng xã hội thường ngắn gọn và dựa trên loại hình đa phương tiện. Nhờ đó, thông tin được chuyển tải tới người tiếp nhận rất nhanh. Trong những năm gần đây, nhiều mạng xã hội đã sử dụng tính năng gọi là “story,” hướng tới chuyển tải thông tin nhanh, súc tích và bằng hình thức đa phương tiện giữa những người sử dụng.

Các sản phẩm thông tin trong kỷ nguyên mạng xã hội thường ngắn gọn và dựa trên loại hình đa phương tiện

Tôn trọng những xu hướng mới nhất của khách hàng và chú trọng phát triển công nghệ, IRNA đã gia tăng sự tương tác của hãng trên web và các mạng xã hội thông qua các dịch vụ đa phương tiện. Trong thời gian 11 tháng từ tháng 4/2018 đến tháng 3/2019, IRNA đã đăng tải 125.208 ảnh, bao gồm ảnh thời sự và ảnh tích hợp tin, bài.

Cũng trong thời gian trên, IRNA đã sản xuất được 2.881 video và đăng tải trên trang web chính thức của hãng và trang Aparat –trang chia sẻ video của Iran tương tự như Youtube. Ngoài ra, IRNA sản xuất được 294 tin đồ họa và 574 tin âm thanh. Trang về Iran của IRNA trên Instagram có 155.000 người theo dõi. Con số này là đáng kể khi các Hãng thông tấn AP (Mỹ) và AFP (Pháp) lần lượt có 342.000 và 439.000 người theo dõi trên Instagram.

IRNA còn đăng tin cập nhật mới nhất trên Twitter và mạng Soroush của Iran. Cùng với đó, IRNA cũng sản xuất các tin tổng hợp, bài phân tích và các bản tin dành cho những nhóm độc giả riêng biệt.

IRNA đang cố gắng đáp ứng nhu cầu thông tin của các nhóm xã hội khác nhau thông qua nhiều loại sản phẩm thông tin.

Trong chương trình tham dự Hội nghị lần thứ 39 Ban Chấp hành OANA từ ngày 16-17/11/2015 tại thủ đô Seoul (Hàn Quốc), ngày 16/11, Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi (bên phải) và Giám đốc điều hành Hãng Thông tấn Nhà nước Iran (IRNA) Mohammad Khodadi ký Thỏa thuận về trao đổi thông tin song phương, theo đó cả hai bên sẽ trao đổi các chuyến thăm, đào tạo các kỹ năng báo chí và cung cấp thiết bị cần thiết. (Ảnh: Vũ Toàn/TTXVN)
Trong chương trình tham dự Hội nghị lần thứ 39 Ban Chấp hành OANA từ ngày 16-17/11/2015 tại thủ đô Seoul (Hàn Quốc), ngày 16/11, Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi (bên phải) và Giám đốc điều hành Hãng Thông tấn Nhà nước Iran (IRNA) Mohammad Khodadi ký Thỏa thuận về trao đổi thông tin song phương, theo đó cả hai bên sẽ trao đổi các chuyến thăm, đào tạo các kỹ năng báo chí và cung cấp thiết bị cần thiết. (Ảnh: Vũ Toàn/TTXVN)

Phát triển công nghệ sản xuất nội dung mang tính sáng tạo

Nhằm chủ động ứng phó trong môi trường truyền thông đang thay đổi nhanh chóng, Hãng thông tấn Yonhap (Hàn Quốc) đã phát triển và vận hành thành công những phóng viên robot sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) với tên gọi Soccerbot và Olympicbot. Các phóng viên AI này được vận hành nhờ công nghệ tự động hóa nội dung, với khả năng tự sản xuất và xuất bản các bài báo.

Theo Hãng thông tấn Yonhap, Soccerbot là nhà báo robot đầu tiên của Yonhap, được phát triển để tường thuật kết quả các trận bóng đá trong khuôn khổ Giải Ngoại hạng Anh, sự kiện thu hút sự quan tâm rất lớn của người dân Hàn Quốc.

Một bài báo do Soccerbot thực hiện được đăng tải trên Yonhap. (Nguồn: en.yna.co.kr)
Một bài báo do Soccerbot thực hiện được đăng tải trên Yonhap. (Nguồn: en.yna.co.kr)

Soccerbot vận hành qua 3 giai đoạn: Động cơ chọn lọc dữ liệu (Data Scraping Engine) thu thập dữ liệu mỗi trận đấu, sau đó sử dụng Thuật toán soạn thảo văn bản (Text-Writing Algorithm) để tự động sắp xếp câu chữ từ những dữ liệu đã có thành một bài viết trọn vẹn, và cuối cùng là dùng chức năng Định dạng bài báo (Article Template) để hoàn chỉnh các bài báo bằng việc chia nhỏ các cấu trúc câu và điều chỉnh chúng cho phù hợp nhờ công nghệ mô phỏng cách hành văn của các nhà báo-con người.

Trong thời gian từ tháng 1-5/2018, Soccerbot đã tạo ra 169 bài báo về các trận đấu trong khuôn khổ Giải ngoại hạng Anh.

Olympicbot là một phóng viên AI được phát triển để đưa tin về Olympic mùa Đông PyeongChang 2018. Olympicbot có khả năng tự bình luận diễn biến của các trận đấu và làm ra hàng loạt bài báo có nội dung đa dạng, từ lịch trình các sự kiện sắp tới, tin tức về các trận đấu, bảng tổng sắp huy chương, và quan trọng hơn là tường thuật cả những sự kiện vốn không thường xuyên được phóng viên bao quát do hạn chế về thời gian và sức lực.

Olympicbot đã tự động sản xuất 1.190 bài báo về Olympic và Paralympic PyeongChang.

Hãng thông tấn Yonhap sẽ tiếp tục đầu tư vào việc phát triển công nghệ sản xuất nội dung mang tính sáng tạo.

Tận dụng tiềm năng của truyền thông hiện đại

Để thu hút thêm độc giả, ông Seyed Zia Hashemi, Giám đốc điều hành Hãng thông tấn Nhà nước Iran (IRNA) cho biết thông điệp mang tới Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 44 là cần tận dụng tiềm năng của truyền thông hiện đại, đặc biệt là trong không gian mạng.

Theo ông Seyed Zia Hashemi, các hãng thông tấn khu vực châu Á-Thái Bình Dương đã sử dụng nhiều kỹ thuật đổi mới để cạnh tranh với những hãng thông tấn lớn của thế giới, nhằm giới thiệu hình ảnh đất nước mình với thế giới một cách chính xác nhất. Nếu các thành viên OANA không lên kế hoạch cho tương lai, họ sẽ không thể bắt kịp xu thế truyền thông chủ đạo của thế giới.

Sử dụng mạng xã hội như một kênh quảng bá thông tin đã trở thành xu hướng phổ biến của các hãng thông tấn. Chia sẻ về việc sử dụng sản phẩm “Data mining” trên không gian mạng mang lại hiệu quả cho IRNA, ông Seyed Zia Hashemi cho biết “Data-mining” (khai phá dữ liệu) đã được IRNA sử dụng hiệu quả trong năm qua. Sản phẩm này giúp xác định được những xu thế thông tin quan trọng, từ đó có thể bao quát tốt hơn các chủ đề và tương tác thành công hơn với độc giả.

Sự tương tác giữa hãng truyền thông với độc giả giúp mở rộng ảnh hưởng của truyền thông vì sự tương tác này giúp hãng truyền thông hiểu hơn về bối cảnh thông tin và tác động tới cách họ khai thác các chủ đề, viết bài và đưa tin.

“Chúng tôi đã triển khai ‘Data-mining’ nhằm khai thác cả truyền thông truyền thống và truyền thông trong không gian mạng ở cấp quốc gia và quốc tế. Bằng cách này, chúng tôi đã thành công khi có thể tập trung vào các vấn đề nóng nhất, nhấn mạnh vào các chủ đề quan trọng và có tính hấp dẫn hơn. Tôi khuyến nghị các đồng nghiệp ở OANA sử dụng kỹ thuật ‘Data-mining’ để nâng cao hiệu quả hoạt động của họ,” ông Seyed Zia Hashemi nói.

Phát triển các trang Facebook và Twitter

Chia sẻ về chiến lược của hãng thông tấn ứng phó với sự thay đổi trong hành vi sử dụng nội dung mới, tập trung vào nội dung video và nền tảng YouTube, Hãng thông tấn MONTSAME của Mông Cổ chia sẻ kể từ tháng 9/2017, hãng thông tấn MONTSAME đã đăng phát thành công các nội dung tin tức thông qua các nền tảng Twitter và Facebook.

Truyền thông đại chúng trong thế giới hiện đại đang phát triển nhanh chóng và tốc độ để thông tin đến được với mọi người được đo bằng giây và nano giây. Tiêu chí chính trong việc phát thông tin có sử dụng nền tảng YouTube.com là vấn đề tốc độ (nhất là đối với những tin nóng) và chất lượng. Dó đó, điều quan trọng là cần tăng cường việc sản xuất tin “nóng” cũng như tin tức bằng video. Thông tin video được khai thác từ các nguồn chính thống và chắc chắn sẽ không thể là giả mạo. Và điều đó sẽ giúp giải quyết các vấn đề tin giả và tin đã được làm sáng tỏ,  lấy lại lòng tin của khách hàng vốn tin tưởng vào thông tin gốc (tin nguồn).

Để tăng cường vị thế của các hãng thông tấn thành viên trong mạng lưới thông tin toàn cầu thông qua mạng lưới OANA, đại diện Hãng thông tấn MONTSAME đề nghị tập trung cải thiện việc sử dụng trang web của OANA, đặc biệt quan tâm đến việc phát triển các trang Facebook và Twitter, tăng cường cung cấp thông tin video cho các trang web của OANA.

Trang Fanpage của Thông tấn xã Việt Nam - một thành viên tích cực của OANA.
Trang Fanpage của Thông tấn xã Việt Nam – một thành viên tích cực của OANA.

Tích cực sử dụng các công nghệ tiên tiến

Một thực tế đang ngày càng rõ ràng trên thế giới là độc giả của tin tức đang chuyển sang Internet, đặc biệt là Internet trên nền tảng di dộng, với lượng người dùng Internet toàn cầu lên tới hơn 4 tỷ.

Giám đốc khu vực châu Á–Thái Bình Dương, Tân Hoa xã Sun Yong cho biết Tân Hoa xã đang nỗ lực đổi mới các sản phẩm tin tức, chuyển từ việc chủ yếu phục vụ truyền thông truyền thống sang đáp ứng nhiều loại khách hàng và các nhu cầu khác nhau của họ.

Tân Hoa xã đã tạo ra các dịch vụ khác nhau cho truyền thông mới và truyền thông video ngắn, cũng như tăng cường các sản phẩm di động, nghe nhìn, trí tuệ và kỹ thuật số… trung bình 100 video ngắn mỗi ngày.

Tân Hoa xã đã tạo ra các dịch vụ khác nhau cho truyền thông mới và truyền thông video ngắn, cũng như tăng cường các sản phẩm di động, nghe nhìn, trí tuệ và kỹ thuật số

Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của Tân Hoa xã chia sẻ Tân Hoa xã coi việc phát triển và ứng dụng công nghệ là sức mạnh cạnh tranh cốt lõi của mình và hiện đội ngũ công nghệ của hãng đã lên tới gần 1.000 người. Tân Hoa xã đã tạo dựng một nền tảng đưa tin, biên tập tin và phát tin trên mọi loại hình truyền thông, kết hợp nhiều chức năng với nhau gồm lên kế hoạch, thu thập tin tức, sản xuất, phân tích phản hồi và thống kê dữ liệu. Hiện nền tảng này đang được sử dụng tại tất cả các đơn vị của Tân Hoa xã.

Tân Hoa xã đã phát triển “Nền tảng đám mây” (Cloud Platform) để truyền phát trực tiếp tin tức. Hiện có hơn 3.100 cơ quan truyền thông Trung Quốc tham gia nền tảng này, và mỗi ngày thực hiện gần 400 lượt truyền phát trực tiếp, gồm nhiều thể loại.

Giám đốc khu vực châu Á–Thái Bình Dương, Tân Hoa xã cho biết Tân Hoa xã hợp tác với công ty thương mại điện tử lớn nhất Trung Quốc là Alibaba, thành lập một công ty công nghệ truyền thông mới và tạo dựng một nền tảng “Bộ não truyền thông” (Media Brain) – loại hình đầu tiên kiểu này ở Trung Quốc, đưa điện toán đám mây, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào việc sản xuất tin tức.

Trên nền tảng này, việc thu thập tin tức, sản xuất và phát video đều được thực hiện hoàn toàn bằng máy móc, và toàn bộ quá trình này chỉ diễn ra trong vòng vài giây./.

(Nguồn: TTXVN)
(Nguồn: TTXVN)

Bầu cử Tổng thống Indonesia

Hơn 192 triệu cử tri trên cả nước Indonesia ngày 17/4 sẽ tham gia bầu các vị trí tổng thống, phó tổng thống và trên 20.000 đại biểu hội đồng nhân dân các cấp của nước này. Cuộc bầu cử năm nay có sự tham gia của 245.000 ứng cử viên đại diện cho 6 đảng phái chính trị trên cả nước.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, Indonesia tổ chức bầu cử đồng thời các chức danh tổng thống, phó tổng thống và các thành viên của cơ quan lập pháp các cấp. Các nhà quan sát đánh giá đây là cuộc bầu cử quy mô lớn và phức tạp nhất thế giới, bởi các cử tri sẽ phải lựa chọn không chỉ 2 vị trí tổng thống và phó tổng thống, mà còn phải lựa chọn thêm 4 cấp đại diện lập pháp khác nhau trong cùng một thời điểm bỏ phiếu. Như vậy, mỗi cử tri trung bình sẽ phải chọn ra các ứng cử viên trong tổng số 400-500 ứng cử viên được đề cử trong 5 lá phiếu bầu riêng biệt.

Cuộc chạy đua vào vị trí tổng thống nhiệm kỳ 2019-2024 cũng được cho là “màn tái đấu” giữa hai ứng cử viên quen thuộc từng là đối thủ trong cuộc bầu cử năm 2014: một bên là Tổng thống đương nhiệm Joko Widodo và người liên danh tranh cử chức phó tổng thống, giáo sỹ Maruf Amin, Chủ tịch Hội đồng Ulama Indonesia (MUI) và là cựu lãnh đạo tối cao tổ chức Hồi giáo lớn nhất Indonesia Nahdlatul Ulama (NU); bên kia là cựu tướng quân đội Prabowo Subianto, người có quan hệ mật thiết với giới tinh hoa chính trị, thành viên đảng Phong trào Indonesia vĩ đại cùng người đồng hành Sandiaga Uno, cựu Phó Thống đốc Jakarta và là một doanh nhân thành đạt.

Lần đầu tiên trong lịch sử, Indonesia tổ chức bầu cử đồng thời các chức danh tổng thống, phó tổng thống và các thành viên của cơ quan lập pháp các cấp

Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh Indonesia tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức hơn 5% trong 5 năm qua, thấp hơn mức kỳ vọng của người dân. “Quốc gia vạn đảo” với hơn 260 triệu dân này cũng đang phải đối mặt với những thách thức lớn như kinh tế trì trệ, chênh lệch khoảng cách giàu-nghèo và chênh lệch về sự phát triển giữa các vùng miền có xu hướng tăng lên. Bởi vậy mà kinh tế là trọng tâm của chiến lược tranh cử.

Trong cương lĩnh tranh cử của mình, cả hai ứng cử viên đều hướng mạnh vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế và tạo ra các phúc lợi xã hội lớn hơn, đồng thời cam kết về một chính phủ trong sạch và minh bạch.

Đương kim Tổng thống Joko Widodo, thường được gọi là Jokowi, đưa ra các kế hoạch cải cách sâu hơn trong các lĩnh vực khác nhau để tăng cường hiệu suất phát triển của Indonesia, từ việc hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng đến thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực, hỗ trợ công nghệ kỹ thuật số và phát triển kinh doanh. Đặc biệt, ông đưa ra ý tưởng sẽ tạo ra các trung tâm tăng trưởng kinh tế mới dưới hình thức các khu công nghiệp nhỏ và đặc khu kinh tế như một phần trong nỗ lực để đạt được công bằng trong nước.

Đương kim Tổng thống Indonesia Joko Widodo (trái) và ứng cử viên Prabowo Subianto (phải) tại cuộc tranh luận lần thứ 2 ở Jakarta, Indonesia ngày 17/2. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Đương kim Tổng thống Indonesia Joko Widodo (trái) và ứng cử viên Prabowo Subianto (phải) tại cuộc tranh luận lần thứ 2 ở Jakarta, Indonesia ngày 17/2. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ông Jokowi đặt mục tiêu đưa Indonesia phát triển theo hướng đẩy mạnh sản xuất, giảm xuất khẩu sản phẩm thô, thu hút tốt nguồn vốn đầu tư nước ngoài và tạo thêm việc làm cho hàng triệu người, đặc biệt là lớp trẻ và sinh viên tốt nghiệp các trường cao đẳng, đại học.

Trong khi đó, ứng cử viên Prabowo Subianto thách thức con đường của đương kim Tổng thống Jokowi và cho rằng Indonesia đang đi sai hướng khi chỉ tập trung vào phát triển cơ sở hạ tầng, kết quả là ngành công nghiệp bị tụt hậu. Theo ông, các cách tiếp cận về thuế cũng như phát triển kinh doanh đã khiến Indonesia mất thu nhập. Tuy nhiên, ứng cử viên này không cụ thể hóa cách khắc phục, ngoài việc hứa hẹn sẽ cắt giảm thuế đối với các công ty và cá nhân, thúc đẩy sản xuất thực phẩm trong nước thông qua các chính sách thay thế nhập khẩu, khôi phục trợ cấp xăng dầu đã bị ông Jokowi bãi bỏ và tăng sử dụng năng lượng tái tạo.

Tổng cộng hai ứng cử viên đã tiến hành tranh luận trực tiếp 5 lần về nhiều vấn đề khác nhau, thể hiện nhiều quan điểm trái ngược. Đơn cử như trong vấn đề quốc phòng-an ninh và quan hệ quốc tế. Trong khi ông Joko Widodo nhấn mạnh năng lực của Indonesia trong việc hòa giải một số cuộc xung đột quốc tế và sức mạnh ngoại giao mềm của Indonesia trong một số cuộc đàm phán thương mại quốc tế, đồng thời tin tưởng mạnh mẽ vào khả năng của quân đội Indonesia (TNI) trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ đất nước, thì ông Prabowo Subianto cho rằng khả năng phòng thủ của Indonesia còn yếu và cần tăng cường hơn nữa, trước hết là tăng cường ngân sách quốc phòng để củng cố sức mạnh khiến các quốc gia khác tôn trọng Indonesia hơn.

Hai ứng cử viên Tổng thống Indonesia đã tiến hành tranh luận trực tiếp 5 lần về nhiều vấn đề khác nhau

Trước thềm bầu cử, kết quả của 40 cuộc thăm dò dư luận do 20 tổ chức khác nhau tiến hành cho thấy tỷ lệ ủng hộ cặp ứng cử viên Jokowi và Maruf Amin chiếm 50-60%, trong khi tỷ lệ người ủng hộ cặp đôi Prabowo và Sandiaga là 30-40%.

Liên minh ủng hộ Tổng thống Jokowi bao gồm 9 đảng chính trị, chiếm 52% số ghế trong hạ viện. Cặp ứng cử viên này còn được sự hậu thuẫn của các đảng chính trị mới. Bên cạnh đó, bà Yenny Wahid, con gái cựu Tổng thống Abdurrahman Wahid và hiện là lãnh đạo tổ chức Nahdlatul Ulama (NU) – tổ chức Hồi giáo lớn nhất Indonesia, đã tuyên bố ủng hộ cặp đôi Tổng thống Jokowi và Maruf Amin trong cuộc bầu cử này.

Cặp số 2 Prabowo Subianto-Sandiaga Uno được sự ủng hộ của 5 đảng cùng các cựu tướng lĩnh và sỹ quan quân đội nghỉ hưu. Các tổ chức tôn giáo cực đoan (các giáo sỹ trong Phong trào Bảo vệ Hội đồng Giáo sỹ (GNPF) và các thành viên trước đây của phong trào 212, tổ chức Diễn đàn người dân Hồi giáo (FUI)… đều tuyên bố đứng về phía cặp liên danh tranh cử này.

Tổng thống Indonesia Joko Widodo tại cuộc vận động tranh cử ở Jakarta, Indonesia ngày 13/4. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Tổng thống Indonesia Joko Widodo tại cuộc vận động tranh cử ở Jakarta, Indonesia ngày 13/4. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ông Jokowi có được sự ủng hộ của nhiều cử tri Hồi giáo. Một cuộc khảo sát của nhà bầu cử Indikator Politik Indonesia có trụ sở tại Jakarta cho thấy khả năng các cử tri Hồi giáo năm nay bầu cho ông Jokowi cao hơn so với cuộc bầu cử năm 2014. Theo kết quả khảo sát, uy tín của cặp Jokowi-Maruf trong số người Hồi giáo đạt 50,9% so với đối thủ Prabowo-Sandiaga đạt 41,6%.

Ngoài ra, phần đông số dân thành phố (chiếm tới 52-54% số cử tri), được dự báo sẽ bỏ phiếu cho đương kim Tổng thống Jokowi. Ông cũng nhận được sự ủng hộ của các nhóm thiểu số, người có giáo dục và tầng lớp cư dân nông thôn (chiếm 50 % dân số Indonesia). Mặt khác, với đa số ghế trong quốc hội và nắm giữ các vị trí trọng trách trong nội các, đảng Dân chủ đấu tranh của ông Jokowi hiện vẫn là đảng nắm quyền chi phối chính trường Indonesia.

Bất kể ai là người chiến thắng, người dân Indonesia đều mong muốn được chứng kiến những kế hoạch chiến lược và hành động cụ thể để đưa “quốc gia vạn đảo” thoát khỏi sự đình trệ kinh tế

Như vậy, ông Jokowi đang giành lợi thế hơn đối thủ của mình. Tuy nhiên, trong những ngày sát thời điểm quan trọng nhất, đã có sự thay đổi khi khoảng cách về tỷ lệ ủng hộ hai cặp ứng cử viên có phần thu hẹp lại. Một bộ phận cử tri là viên chức đang làm việc trong bộ máy Chính phủ Indonesia – những người được đánh giá là có ảnh hưởng rất lớn – có khuynh hướng chính trị khác biệt và không ủng hộ ông Jokowi.

Bên cạnh đó, số người lưỡng lự trong lựa chọn cũng chiếm tỷ lệ lớn và có thể khiến tình thế đảo ngược ở thời điểm bỏ phiếu quyết định. Việc nhiều cử tri không tham gia bỏ phiếu cũng sẽ ảnh hưởng tới kết quả.

Bất kể ai là người chiến thắng, người dân Indonesia đều mong muốn được chứng kiến những kế hoạch chiến lược và hành động cụ thể để đưa “quốc gia vạn đảo” thoát khỏi sự đình trệ kinh tế và đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn. Người dân cũng hy vọng về một chính phủ tương lai sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm, giá cả các mặt hàng cơ bản được giữ ở mức ổn định, phải chăng, đảm bảo một cuộc sống tốt hơn cho người dân./.

Thông tấn xã Việt Nam

Từ ngày 18-20/4/2019, các nhà lãnh đạo cấp cao của 44 hãng thông tấn thành viên của Tổ chức các hãng thông tấn châu Á-Thái Bình Dương (OANA) đến từ 35 quốc gia sẽ hội tụ về Hà Nội tham dự Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 44 do Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đăng cai với chủ đề “Vì một nền báo chí sáng tạo và chuyên nghiệp.”

Việc TTXVN là hãng chủ nhà của Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần này tiếp tục khẳng định và phát huy vai trò của hãng thông tấn quốc gia của Việt Nam tại diễn đàn báo chí đa phương khu vực uy tín và hoạt động hiệu quả.

Tổ chức các hãng thông tấn châu Á-Thái Bình Dương (OANA) được thành lập tại Bangkok (Thái Lan) vào ngày 22/12/1961 theo sáng kiến của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) nhằm tăng cường và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phổ biến, trao đổi thông tin trực tiếp và tự do giữa các hãng thông tấn trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, một khu vực phát triển năng động chiếm tới hơn 50% dân số toàn cầu.

OANA có 44 hãng thông tấn thành viên đến từ 35 nước trong khu vực

Hiện nay, OANA có 44 hãng thông tấn thành viên đến từ 35 nước trong khu vực, trong đó có nhiều Hãng thông tấn lớn như: Tân Hoa xã (Trung Quốc, Kyodo (Nhật Bản), Yonhap (Hàn Quốc), ITAR-TASS (Liên bang Nga), Antara (Indonesia)… Các hãng thành viên OANA chiếm 2/3 lượng thông tin được sản xuất trên toàn thế giới. Mỗi ngày, các hãng thông tấn thành viên đăng phát khoảng 200 tin, ảnh và video trên website của OANA.

Hằng năm OANA tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành do các hãng thông tấn thành viên Ban Chấp hành luân phiên đăng cai. Đây là dịp để lãnh đạo các hãng thông tấn chia sẻ kinh nghiệm tổ chức và phát triển cơ quan thông tấn của mình, cập nhật các xu thế phát triển báo chí mới trên thế giới và đặc biệt là thảo luận biện pháp củng cố sự hợp tác về nghiệp vụ.

(Nguồn: TTXVN)
(Nguồn: TTXVN)

TTXVN gia nhập OANA vào năm 1969, là một trong những thành viên tích cực của OANA. TTXVN được bầu là thành viên Ban Chấp hành OANA trong 2 nhiệm kỳ 3 năm liên tiếp, từ năm 2013 đến nay. Những năm qua, TTXVN đã đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA vào các năm 1989, 1999 và 2005, đóng góp tích cực vào việc thực hiện các mục tiêu của OANA.

Nâng cao hiệu quả hợp tác giữa các hãng thông tấn thành viên khu vực châu Á-Thái Bình Dương

Lần đầu tiên, TTXVN đăng cai tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 10, Hội nghị Ủy ban Kỹ thuật OANA lần thứ 10 và Hội thảo lần thứ 6 về công tác biên tập của OANA tại Hà Nội, từ ngày 17-18/6/1989.

Đến dự và phát biểu khai mạc Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 10 (tháng 6/1989)  Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Nguyễn Khánh nêu rõ cuộc sống đã khẳng định vai trò to lớn của thông tin và truyền thông trong quan hệ giữa các cá nhân và tập thể trong từng nước, cũng như trong sự phát triển các mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa các quốc gia. Những công nghệ mới đã tác động rất mạnh vào việc biến đổi hình thái trao đổi và lưu thông tin tức, nâng cao rất nhiều luồng trao đổi tin tức cũng như các thông tin chuyên ngành, làm cho các dân tộc trên thế giới gần gũi nhau hơn.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã nhất trí thông qua báo cáo tổng kết Hội nghị và chương trình hành động của OANA năm 1990 nhằm tiếp tục thực hiện các mục tiêu tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa các hãng thông tấn khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nâng cao chất lượng bản tin OANA phát trên mạng lưới ANN về cả nội dung và kỹ thuật, mở rộng sự trao đổi tin ảnh, đào tạo phóng viên và nhân viên kỹ thuật, tiếp tục đẩy mạnh quá trình vi tính hóa công tác thông tin của các hãng thông tấn, góp phần bảo vệ hòa bình, xây dựng quan hệ hữu nghị, ổn định, hợp tác cùng phát triển giữa các nước trong khu vực, thiết lập trật tự quốc tế về thông tin và truyền thông.

Tổng Giám đốc TTXVN Ðào Tùng phát biểu khai mạc Hội nghị Ban chấp hành OANA lần thứ 10, do TTXVN tổ chức tại Hà Nội từ ngày 17-18/6/1989. (Ảnh: Kim Hùng/TTXVN)
Tổng Giám đốc TTXVN Ðào Tùng phát biểu khai mạc Hội nghị Ban chấp hành OANA lần thứ 10, do TTXVN tổ chức tại Hà Nội từ ngày 17-18/6/1989. (Ảnh: Kim Hùng/TTXVN)

Lần thứ hai, sau 10 năm, TTXVN đăng cai tổ chức thành công Hội nghị lần thứ 20 Ban Chấp hành OANA, với chủ đề “Những thách thức trước các hãng thông tấn thành viên OANA trong thế kỷ XXI.”

Diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 26-27/10/1999, Hội nghị lần này có 29 đại biểu của 9/11 hãng thông tấn thành viên Ban Chấp hành OANA tham dự. Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm nhấn mạnh, sự ra đời và tồn tại của OANA là một minh chứng về những cố gắng của những người làm báo chân chính đóng góp vào sự hội nhập bình đẳng, sự hợp tác hữu nghị của các quốc gia cùng nhau phấn đấu vì hòa bình, hữu nghị, an ninh và phát triển của khu vực. Chính phủ, nhân dân Việt Nam đánh giá cao và ủng hộ những cố gắng của các thành viên OANA.

TTXVN gia nhập OANA vào năm 1969, là một trong những thành viên tích cực của OANA

Hội nghị đã nhất trí về sự cần thiết đổi mới của từng hãng thông tấn thành viên để nâng cao khả năng cạnh tranh thông tin trong tình hình mới, tăng cường hơn nữa hiệu quả hợp tác giữa các hãng thông tấn thành viên trong khu vực, nhất là hợp tác nâng cao nghiệp vụ, kỹ thuật thông tin.

Theo nguyên Tổng Giám đốc TTXVN Hồ Tiến Nghị, “Hội nghị lần thứ 20 Ban Chấp hành OANA được tổ chức trong bối cảnh hết sức đặc biệt. Đây là thời điểm rất thích hợp để các hãng thông tấn thành viên OANA cùng nhau xem xét những thách thức đang đòi hỏi phải có những biện pháp táo bạo hơn và hiệu quả hơn, đặc biệt là những biện pháp hợp tác trước thềm thiên niên kỷ mới. Chúng ta có quyền tự hào rằng trong những năm trước đây, sự hợp tác trong OANA đã được tăng cường với quyết tâm cải thiện cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc, nhất là trong việc kết nối các xa lộ thông tin được dự kiến thiết lập ở châu Á-Thái Bình Dương.”

Ngày 3/10/2005, tại Hà Nội, TTXVN tổ chức Hội nghị Ban chấp hành OANA lần thứ 27 và Hội nghị lần thứ 21 nhóm chuyên viên kỹ thuật và biên tập OANA với chủ đề 'Nâng cao tính năng động và sáng tạo của OANA trong kỷ nguyên toàn cầu hoá.' Trong ảnh: Đoàn đại biểu TTXVN Việt Nam dự hội nghị. (Ảnh: Tùng Lâm/TTXVN)
Ngày 3/10/2005, tại Hà Nội, TTXVN tổ chức Hội nghị Ban chấp hành OANA lần thứ 27 và Hội nghị lần thứ 21 nhóm chuyên viên kỹ thuật và biên tập OANA với chủ đề ‘Nâng cao tính năng động và sáng tạo của OANA trong kỷ nguyên toàn cầu hoá.’ Trong ảnh: Đoàn đại biểu TTXVN Việt Nam dự hội nghị. (Ảnh: Tùng Lâm/TTXVN)

Xây dựng OANA thành tổ chức năng động, sáng tạo

Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 27 và Hội nghị lần thứ 21 nhóm chuyên viên biên tập, kỹ thuật của OANA được tổ chức tại Hà Nội ngày 3/10/2005. Đây là lần thứ ba, TTXVN đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA.

Đến dự và phát biểu khai mạc Hội nghị lần này, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm khẳng định tầm quan trọng của thông tin và của các hãng thông tấn vì thông tin là công cụ phục vụ điều hành, quản lý, chỉ đạo của mỗi quốc gia, là phương tiện hữu hiệu để mở rộng giao lưu, tăng cường sự hiểu biết giữa các dân tộc, là nguồn cung cấp tri thức mọi mặt cho công chúng và nguồn lực để phát triển kinh tế-xã hội.

Phó Thủ tướng tin tưởng, các hãng thông tấn trong khu vực sẽ xây dựng OANA thành tổ chức thật sự năng động, sáng tạo, đáp ứng được nhiệm vụ thông tin của chính mình cũng như tiêu chí chung của tổ chức hợp tác thông tấn rộng lớn nhất khu vực.

Hội nghị đã nhất trí về sự cần thiết phải nghiên cứu và đề ra những biện pháp để thông tin nhanh khi xảy ra các thảm họa thiên tai, đồng thời ứng dụng công nghệ hiện đại (cụ thể là xem xét khả năng sử dụng dịch vụ tin nhắn của hệ thống điện thoại di động) nhằm đa dạng hóa các dịch vụ và truyền tải thông tin nhanh chóng đến công chúng. Hội nghị cũng đề cập những thách thức đang đặt ra đối với các hãng thông tấn trước sự xuất hiện ồ ạt các website và ngày càng có nhiều người truy cập internet; khuyến nghị các hãng thông tấn cần giữ vững thương hiệu của mình cả về tốc độ, sự chính xác và độ tin cậy cao.

Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi (hàng đầu, thứ 3 từ trái sang) chụp ảnh chung với đại diện lãnh đạo các hãng thông tấn thành viên OANA dự Phiên họp Đại hội đồng OANA lần thứ 16, ngày 18/11/2016 tại thủ đô Baku (Azerbaijan). (Ảnh: TTXVN)
Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi (hàng đầu, thứ 3 từ trái sang) chụp ảnh chung với đại diện lãnh đạo các hãng thông tấn thành viên OANA dự Phiên họp Đại hội đồng OANA lần thứ 16, ngày 18/11/2016 tại thủ đô Baku (Azerbaijan). (Ảnh: TTXVN)

Theo nguyên Tổng Giám đốc TTXVN Lê Quốc Trung, “TTXVN đã đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 3 nên cũng có nhiều kinh nghiệm để tổ chức tốt trong công tác chuẩn bị, tham gia tích cực vào nội dung của cuộc họp, nêu và đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa chất lượng hoạt động trong công tác thông tin; làm sao để các thông tin của các thành viên OANA được đưa lên mạng nhiều hơn; cung cấp được những thông tin có sự bảo đảm, độ tin cậy ngày càng cao hơn…”

Nguyên Tổng Giám đốc TTXVN Lê Quốc Trung cho rằng: “Việc TTXVN đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA thể hiện sự tin tưởng của các thành viên OANA đối với TTXVN. Chính việc tổ chức Hội nghị này ở Việt Nam cũng tạo điều kiện cho các chuyên viên của các thành viên OANA hiểu biết về Việt Nam và TTXVN nhiều hơn.

Ngoài ra, Ban Chấp hành của OANA có nhiều hãng thông tấn lớn trong khu vực. Đây là một trong những điều kiện để nâng cao vị thế của TTXVN trong khu vực và cũng là cơ hội để truyền tải thông tin của Việt Nam ra khu vực và trên thế giới.”

“Việc TTXVN đăng cai Hội nghị Ban Chấp hành OANA thể hiện sự tin tưởng của các thành viên OANA đối với TTXVN” (Nguyên Tổng Giám đốc TTXVN Lê Quốc Trung)  

Là người trực tiếp chuẩn bị các công việc cụ thể cho Hội nghị Ban Chấp hành OANA lần thứ 27 và Hội nghị lần thứ 21 nhóm chuyên viên biên tập viên và kỹ thuật OANA diễn ra tại Hà Nội, nguyên Phó Tổng Giám đốc TTXVN Hà Minh Huệ chia sẻ đây là hội nghị thường niên của các hãng thông tấn khu vực, hàng năm đều thảo luận nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa, mạng thông tin Internet được phổ biến, thông tin của các hãng thông tấn bớt độc quyền, nên các hãng thông tấn rất hăng hái trong việc tập hợp nhau để bàn cách khắc phục những vấn đề đó. Hội nghị lần này, Việt Nam nêu ra chủ đề “Tăng cường sức sống và sáng tạo của OANA trong kỷ nguyên toàn cầu hóa.”

Nội dung này rất thiết thực và 13 hãng thông tấn trong Ban Chấp hành đã thảo luận, tìm ra các biện pháp khắc phục những vấn đề đó. Cùng với kết quả hội nghị này và hội nghị trước đó, các hãng thông tấn hàng ngày tăng cường đưa thông tin lên website riêng của OANA và làm sao đưa thông tin của các nước trong khu vực được đầy đủ, chuẩn xác, chính thống.

Trong chương trình tham dự Hội nghị lần thứ 39 Ban Chấp hành OANA từ ngày 16-17/11/2015 tại thủ đô Seoul (Hàn Quốc), ngày 16/11, Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi (bên phải) và Giám đốc điều hành Hãng Thông tấn Nhà nước Iran (IRNA) Mohammad Khodadi ký Thỏa thuận về trao đổi thông tin song phương, theo đó cả hai bên sẽ trao đổi các chuyến thăm, đào tạo các kỹ năng báo chí và cung cấp thiết bị cần thiết. (Ảnh: Vũ Toàn/TTXVN)
Trong chương trình tham dự Hội nghị lần thứ 39 Ban Chấp hành OANA từ ngày 16-17/11/2015 tại thủ đô Seoul (Hàn Quốc), ngày 16/11, Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi (bên phải) và Giám đốc điều hành Hãng Thông tấn Nhà nước Iran (IRNA) Mohammad Khodadi ký Thỏa thuận về trao đổi thông tin song phương, theo đó cả hai bên sẽ trao đổi các chuyến thăm, đào tạo các kỹ năng báo chí và cung cấp thiết bị cần thiết. (Ảnh: Vũ Toàn/TTXVN)

Với vai trò là “ngân hàng tin quốc gia,” thực hiện chức năng thông tấn Nhà nước, TTXVN cung cấp tin nguồn chính thức và chính thống cho các cơ quan báo chí trong và ngoài nước. TTXVN hoạt động theo mô hình tổ hợp với 15 đơn vị thông tin đối nội và đối ngoại. Với hệ thống cơ quan thường trú rộng khắp tại 63 tỉnh, thành phố trong cả nước và 30 cơ quan thường trú ở nước ngoài đặt tại tất cả 5 châu lục, TTXVN có lực lượng phóng viên tác nghiệp trên khắp mọi miền đất nước và tại hầu hết các địa bàn trọng điểm của thế giới.

Với hơn 60 sản phẩm thông tin được thực hiện bởi đội ngũ hơn 1.300 phóng viên, biên tập viên (trong tổng số trên 2.500 cán bộ, công nhân viên toàn ngành), TTXVN hiện là cơ quan báo chí có nhiều sản phẩm và loại hình thông tin nhất cả nước, từ thông tin nguồn bằng văn bản, ảnh, truyền hình, đồ họa, âm thanh…, cho đến các xuất bản phẩm gồm báo ngày, tuần báo, tạp chí, báo ảnh, ấn phẩm sách, báo điện tử, trang điện tử, báo giấy trực tuyến, thông tin trên các thiết bị di động, trên các mạng xã hội…  

TTXVN hiện là cơ quan báo chí có nhiều sản phẩm và loại hình thông tin nhất cả nước

Là cơ quan báo chí đối ngoại chủ lực quốc gia, TTXVN cung cấp tin cho hệ thống truyền thông trong và ngoài nước bằng năm thứ tiếng: Việt Nam, Trung Quốc, Anh, Pháp và Tây Ban Nha. Bên cạnh đó, các tờ báo in, báo điện tử xuất bản bằng 10 ngữ: Việt Nam, Lào, Khmer, Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Nga, Anh, Pháp, Tây Ban Nha.

TTXVN hiện có quan hệ hợp tác song phương và đa phương với hơn 40 hãng thông tấn và tổ chức báo chí quốc tế lớn trên thế giới và là Ủy viên Ban chấp hành Tổ chức các hãng thông tấn châu Á-Thái Bình Dương (OANA). Nguồn tin chính thống của TTXVN được đăng tải rộng rãi trên các kênh truyền thông của các hãng đối tác đã góp phần nâng cao hiệu quả thông tin tuyên truyền đối ngoại của Việt Nam đến với bạn bè thế giới.

Trải qua hơn 7 thập kỷ chiến đấu, xây dựng và phát triển gắn liền với những dấu mốc lịch sử của đất nước, TTXVN là cơ quan báo chí đầu tiên của cả nước được phong tặng hai danh hiệu Anh hùng: Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng với đó, TTXVN đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng, hai Huân chương Hồ Chí Minh, hai Huân chương Độc lập hạng Nhất và nhiều huân, huy chương cao quý khác./.

Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi (hàng đầu, thứ 6 từ trái sang) và các đại biểu dự Hội nghị Ban chấp hành OANA lần thứ 38 chụp ảnh chung. (Ảnh: Kim Dung/TTXVN)
Tổng Giám đốc TTXVN Nguyễn Đức Lợi (hàng đầu, thứ 6 từ trái sang) và các đại biểu dự Hội nghị Ban chấp hành OANA lần thứ 38 chụp ảnh chung. (Ảnh: Kim Dung/TTXVN)

Nước không phải kẻ thù

Tại quốc gia có nhiều vùng đất nằm thấp dưới mực nước biển như Hà Lan, nước lụt và tình trạng thay đổi khí hậu không bị xem như rào cản với nền kinh tế mà ngược lại đã mang tới cơ hội làm ăn tốt.

“Nếu chúng tôi không làm gì, nơi này sẽ là một cái hồ”

Jos Springer chậm rãi tiến ra cửa đón khách trong một bộ cánh giản dị, thậm chí hơi tuềnh toàng. Đôi tay hơi run, không biết có phải vì ly cà phê buổi sáng hay vì lần đầu bị nhiều phóng viên Việt Nam vây quanh, nhưng giọng Jos vẫn dõng dạc đầy tự hào: “Tất cả những gì các bạn thấy quanh đây đều không phải đất tự nhiên mà là sản phẩm nhân tạo. Khu vực này khô ráo chỉ vì chúng tôi đã giữ cho nó được như thế. Nếu chúng tôi không làm gì, toàn bộ khu vực quanh đây sẽ là một cái hồ. Bạn chỉ có thể ăn lau lách từ hồ mà thôi.” Vừa nói tay Jos vừa vươn ra xa, chỉ vào những cánh đồng thẳng tắp đang nằm quanh chiếc cối xay gió của ông, nơi thấp hơn mực nước biển 6 mét.

Jos, 66 tuổi, là một người vận hành cối xay gió toàn thời gian ở làng Zevenhuizen, Hà Lan.Ông sống một mình tại một trong 4 chiếc cối xay gió ở đây.Tất cả trong số chúng đều có tuổi đời hơn khoảng 4 lần tuổi của Josh.

Cối xay gió là hình ảnh quen thuộc ở Hà Lan và từ thời xa xưa, người dân đã sử dụng những cỗ máy to lớn này để giã, băm, chặt, nghiền, trộn … nguyên liệu thô thành hàng hóa chất lượng, có giá trị kinh tế cao. Nhưng ngoài các công việc trên, cối xay còn đảm nhận một nhiệm vụ quan trọng bậc nhất: bơm nước để nhiều vùng đất trũng được khô ráo, không chịu ảnh hưởng từ nước lụt.

Đất nước Hà Lan không chỉ nằm ở khu vực thấp nhất châu Âu, và như thế dễ dàng chịu ảnh hưởng từ hoạt động của Biển Bắc, mà còn là nơi 3 con sông Rhine, Meuse và Scheldt đổ ra biển. Đây đều là những con sông lớn của châu Âu và chúng gây ảnh hưởng không kém gì Biển Bắc. Trong tình cảnh bị bao vây bởi nước, từ rất sớm người Hà Lan đã biết đắp đê, bơm thoát nước để bảo vệ nơi sinh sống và các cánh đồng của họ.

  • 3-1555250219-40.jpg
  • 1-1555250308-13.jpg
  • 11-1555250502-41.jpg
  • 4-1555250582-41.jpg
  • 5-1555250610-71.jpg
  • 6-1555250635-69.jpg
  • 7-1555250676-77.jpg
  • 8-1555250694-97.jpg
  • 9-1555250720-8.jpg
  • vnpimg3730-1555250760-56.jpg

Cho đến này hôm nay, đất nước này vẫn được chia ra thành nhiều vùng đất thấp có đê bọc, gọi là polder. Mỗi polder thường rộng vài km vuông, có một trạm bơm để đẩy nước vào hệ thống kênh và mương dẫn. Nước sẽ chảy tới các trạm bơm lớn hơn nữa để vào hồ chứa khổng lồ nối với biển.

Ngày trước mỗi trạm bơm chỉ cần 1 cối xay gió là đủ. Nhưng tại những polder có diện tích lớn hoặc bị nước chảy vào nhiều thì người ta phải dùng nhiều cối xay gió, như trong trường hợp của Zevenhuizen. Tất cả cối xay ở làng đều là loại smock – do có hình dáng giống chiếc áo khoác mà người nông dân Hà Lan cổ vẫn mặc. Tất cả được xây xong vào năm 1730 và làm nhiệm vụ bơm, điều hòa dòng nước chảy của polder cho tới tận năm 1952 mới chuyển giao vai trò lại cho một trạm bơm hiện đại mới xây dựng gần đó.

Nhưng như thế không có nghĩa các cối xay gió ở Zevenhuizen đã ngưng hoạt động. Jos nói rằng những chiếc cối hơn 250 năm tuổi này vẫn luôn được duy tu, bảo dưỡng để ở trong trạng thái tốt và có thể hoạt động khi trạm bơm hiện đại có sự cố, như mất điện.

Những chiếc cánh quạt khổng lồ của cối xay sẽ đưa năng lượng xuống một hệ thống truyền động nằm trong thân nó, thứ sẽ xoay một bánh xe gắn gầu múc có tác dụng đưa nước từ dưới thấp lên vị trí cao hơn rồi đổ vào máng dẫn. Mỗi chiếc cối ở Zevenhuizen có thể bơm 12.000 lít nước mỗi phút.

Phía sau cối có một hệ thống bánh lái để xoay các cánh quạt theo hướng gió.Cối xay cũng có 1 hệ thống an toàn, để đề phòng khả năng có gì đó bị hỏng thì Jos chỉ cần giật 1 cái dây là cối sẽ ngừng hoạt động.

Mỗi trục cánh của cối xay gió có tổng trọng lượng khoảng 12 tấn. Khi vận hành, phần rìa ngoài cùng của cánh di chuyển với tốc độ hơn 100 km/h. Bị tông trúng sẽ dẫn tới kết thúc thê thảm cho nạn nhân. 

Vận hành cối xay không phải là một công việc đơn giản và ít rủi ro. Mỗi trục cánh của cối xay gió có tổng trọng lượng khoảng 12 tấn. Khi vận hành, phần rìa ngoài cùng của cánh di chuyển với tốc độ hơn 100 km/h. Bị tông trúng sẽ dẫn tới kết thúc thê thảm cho nạn nhân.

Yếu tố an toàn luôn được đề cao. Đây là lý do vì sao cối xay luôn có 2 lối vào trong, một ở trước và một ở phía sau, để giảm thiểu nguy cơ người vận hành gặp tai nạn do ra vào cối xay khi cánh quạt đang quay.

Hiện cứ mỗi 2 tuần, các cối xay ở Zevenhuizen lại được vận hành để kiểm tra tình trạng hoạt động. Trong cuộc đấu để giành đất với nước, người Hà Lan không muốn có bất kỳ rủi ro nào, bởi họ đã được nếm quá nhiều bài học cay đắng trong quá khứ. Nhưng cũng chính nhờ chúng mà người Hà Lan mới trở thành những bậc thầy về trị thủy.

Hoạt động xây đê ngăn Biển Bắc với Biển Nam trong chương trình Zuiderzeewerken. (Nguồn: Wikipedia)
Hoạt động xây đê ngăn Biển Bắc với Biển Nam trong chương trình Zuiderzeewerken. (Nguồn: Wikipedia)

1 trong 7 kỳ quan của thế giới hiện đại

Nói về trị thủy, không thể không nhắc tới 2 chương trình cực kỳ nổi tiếng của Hà Lan là Zuiderzeewerken và Deltawerken – cả hai đã được Hiệp hội kỹ sư xây dựng dân dụng Hoa Kỳ bầu chọn là 1 trong 7 kỳ quan thế giới hiện đại.

Trong tiếng Hà Lan, Zuiderzee có nghĩa “Biển Nam”. Đây thực ra là một vịnh biển nông, rộng hơn 5.000 km vuông nhưng chỉ sâu khoảng 3 mét. Mỗi khi có bão ở Biển Bắc, các đê biển ở khu vực này lại bị hư hỏng, dẫn tới việc đất quanh đó bị ngập lụt nặng nề. Năm 1421, một cơn bão lớn đã nhấn chìm 72 ngôi làng dưới nước lũ, khiến khoảng 10.000 người thiệt mạng.

Tuy nhiên phải tới tận thế kỷ 17, những kế hoạch đầu tiên nhằm ngăn lụt do bão biển gây ra mới được phác thảo. Đến thế kỷ 19 người Hà Lan mới có đủ trình độ công nghệ, kỹ thuật để hiện thực hóa ý muốn của họ. Một kỹ sư người Hà Lan có tên Cornelis Lely đã thảo ra kế hoạch xây dựng một con đê thật lớn sẽ cắt đứt Zuiderzee khỏi Biển Bắc và biến nó thành cái hồ.

Năm 1913, Cornelis Lely trở thành Bộ trưởng Giao thông vận tải và Công trình công Hà Lan, nhưng kế hoạch xây đê ở Zuiderzee của ông tiếp tục bị người khác nghi ngờ và e ngại. Ngư dân thì sợ mất sinh kế. Một số khác cho rằng việc xây đê sẽ làm nước dâng lên tại nhiều khu vực nằm dọc theo bờ biển. Chính quyền thì kinh hoảng khi nhìn vào dự toán ngân sách.

Tuy nhiên năm 1916, một cơn bão diễn ra vào mùa Đông trên Biển Bắc đã làm vỡ nhiều đê biển ở Zuiderzee. Tai họa này tuy gây thương đau, nhưng đồng thời cũng khiến dư luận chuyển sang ủng hộ kế hoạch của Lely và giúp nó được thông qua vào năm 1918. Ngay sau đó, người Hà Lan bắt tay vào việc xây đê trên Zuiderzee, khởi đầu bằng một đoạn đê ngắn nối đất liền tới đảo Wieringen. Kinh nghiệm thu từ việc xây đoạn đê này sau đó được sử dụng để xây Afsluitdijk – đoạn đê dài hơn chạy từ phía bên kia của đảo Wieringen sang làng Zurich nằm ở đất liền.

Các con đê được xây dựng bằng vật liệu đất sét lẫn đá, vốn rất sẵn dưới đáy Zuiderzee và người ta chỉ việc đào lên dùng. Đất được hút và bơm thẳng vào các tàu vận tải chạy ra cửa vịnh, đổ vào 2 đường thẳng chạy song song đang dần nối từ đảo Wieringen tới bờ. Khoảng trống giữa hai đường thẳng được lấp đầy bằng cát thường, sau đó thêm một lớp đất sét lẫn đá ở trên đỉnh. Phần móng này được gia cố thêm một lần nữa bằng đá bazan và cành liễu. Sau đó người ta đắp thêm cát và đất sét để đê cao hơn 6 mét so với mực nước biển. Phần mặt đê được trồng cỏ để chống lại tình trạng xói lở.

Ngày 28/5/1932, tuyến đê cuối cùng đã nối với đất liền, Zuiderzee chính thức bị cắt ra khỏi Biển Bắc.   

Dự án được triển khai nhanh hơn kế hoạch ban đầu nên vào ngày 28/5/1932, tuyến đê cuối cùng đã nối với đất liền, Zuiderzee chính thức bị cắt ra khỏi Biển Bắc. Đường xá được xây dựng trên mặt đê khoảng 1 năm sau. Người ta cũng xây 2 hệ thống khóa để cho phép tàu đi vào và ra khỏi khu vực đê một cách dễ dàng.

Hoạt động bơm nước biển từ Zuiderzee ra Biển Bắc, kết hợp với việc sông Ijssel liên tục đổ nước vào, đã dần thay đổi tính chất nước của Zuiderzee từ mặn sang ngọt. Địa danh Biển Nam bị xóa sổ và người ta gọi nó bằng cái tên hồ Ijsselmeer. Chi phí của dự án được định giá là 710 triệu USD vào năm 2004.

Từ năm 1929 tới năm 1967, hơn một nửa diện tích hồ IJsselmeer được hút cạn nước và tạo ra tổng cộng 1979 km vuông đất canh tác, nằm trong 4 polder gồm Wieringermeerpolder, Noordoostpolder, Đông và Nam Flevoland. Làng mạc và đô thị dần mọc lên trên những vùng đất mới. Năm 1986, người Hà Lan gộp 3 polder ở IJsselmeer để tạo thành Flevoland, tỉnh thứ 12 của đất nước này. Thành phố thủ phủ của Flevoland được đặt tên là Lelystad, để ghi nhận công lao của Cornelis Lely.

Tuy nhiên các tuyến đê xây dựng trong chương trình Zuiderzeewerken vẫn không đủ để ngăn ngừa tai họa. Năm 1953, một trận bão rất lớn xảy ra trên Biển Bắc, kết hợp với một loạt yếu tố bất lợi như triều cường, gió mạnh, đã khiến nhiều nơi nước dâng cao hơn 5m so với mực nước biển. Nước lụt gây ảnh hưởng nặng nề đến Hà Lan, khi làm 1836 người thiệt mạng và phá hủy vô số tài sản. Đa phần nạn nhân sống tại tỉnh Zeeland.

Nhận thức được sự yếu kém trong công tác trị thủy, Hà Lan quyết tâm thay đổi để ngăn không cho thảm họa xảy ra một lần nữa. Luật đê điều mới được thông qua. Hà Lan bắt tay vào triển khai chương trình Deltawerken nhằm xây một loạt tuyến đê, kênh dẫn nước, van, khóa, rào chắn sóng bảo vệ các vùng đất nằm dọc theo đồng bằng Rhine – Meuse – Scheldt khỏi tác động do Biển Bắc gây ra.

Dự án được triển khai từ năm 1958 và lập tức đã bao gồm một công trình đang hoạt động là rào chắn sóng nằm trên sông Hollandse Ijssel. Rào chắn sóng này có tầm quan trọng lớn, bởi nó bảo vệ khu vực phía Tây của Hà Lan chống lại khả năng bị lụt trong tương lai.

Dự án được tuyên bố kết thúc vào năm 1997, sau gần 40 năm hoạt động. Nhưng thực tế dự án chỉ hoàn tất vào ngày 24/8/2010 với lễ khai trương một tuyến đê được gia cố và nâng cao gần thành phố Harlingen. Tổng cộng dự án khổng lồ này đã tạo ra 3 hệ thống khóa nước, 6 tuyến đê lớn và 5 rào chắn sóng khổng lồ.

Mỗi cánh tay dùng để nâng cổng chắn sóng khổng lồ ở công trình Maeslantkering có chiều dài 237 m. (Ảnh: Hoàng Long)
Mỗi cánh tay dùng để nâng cổng chắn sóng khổng lồ ở công trình Maeslantkering có chiều dài 237 m. (Ảnh: Hoàng Long)

Rào chắn sóng di động duy nhất

Trong đó nổi bật nhất là rào chắn sóng Maeslantkering, được xây dựng hai bên bờ sông Nieuwe Waterweg. Đây là rào chắn sóng di động duy nhất trên thế giới. Mục tiêu của chiếc rào này, và dự án con Europoortkering nằm trong chương trình Deltawerken, là bảo vệ không cho nước lụt ảnh hưởng tới cảng Rotterdam, các thành phố nằm gần đó, các khu vực nông nghiệp.

Hoạt động xây dựng rào chắn bắt đầu từ năm 1991. Ban đầu các ụ khô được xây dựng hai bên bờ sông và phần khung đỡ được xây dưới đáy sông Nieuwe Waterweg. Sau đó người ta tiến hành chế tạo 2 cánh cổng thép khổng lồ, với mỗi cánh dài 210 mét, cao 22 mét. Hỗ trợ chúng hoạt động là hai tay nâng với chiều dài 237 mét,nặng tổng cộng 6.800 tấn. Các tay nâng này gắn với một hệ thống “khớp” cơ khí do công ty Škoda Works của Cộng hòa Séc sản xuất. Mỗi khớp cơ khí có đường kính 10 mét, nặng 680 tấn.

Phải mất 6 năm người ta mới xây xong rào chắn sóng Maeslantkering và Hoàng hậu Beatrix là người khai trương công trình này. Để thực hiện dự án, người Hà Lan phải gia cố hàng loạt tuyến đê đã tồn tại, với một số nằm sâu tới 50km trong đất liền. Nhiều trung tâm lịch sử, với một số được xây dựng cách đó hơn 4 thế kỷ, cũng bị gỡ bỏ, di dời và tái xây dựng ở một khu vực mới. Tuy nhiên đổi lại, Rotterdam và Hà Lan đã có vũ khí trị thủy lợi hại.

Nằm cách trung tâm Rotterdam chừng nửa giờ chạy xe, Maeslantkering gây ấn tượng mạnh với những người lần đầu nhìn tận mắt công trình này. Các ống thép khổng lồ sơn trắng thuộc về một phần cánh tay nâng to quá sức tưởng tượng nối liền với một cánh cổng cũng cao lớn sừng sững như bức tường thành.

Video ghi lại cảnh đóng rào chắn sóng Maeslantkering. (Nguồn: Rijkswaterstaat) 

Một hệ thống máy tính không nối mạng, nhằm tránh nguy cơ bị tin tặc tấn công, được sử dụng để điều khiển việc đóng, mở hai cánh cổng. Hệ thống này sẽ giám sát Biển Bắc theo từng giờ và tự động đóng nếu phát hiện nước dâng lên hơn 3 mét so với mực nước biển. Khoảng 4 giờ trước khi cổng đóng hoặc mở, các tàu bè đi ngang qua sẽ được thông báo về việc này. Khoảng 2 giờ trước khi đóng mở cổng, hoạt động vận tải sẽ tạm ngưng.

Khi quá trình đóng lại bắt đầu, hai cánh tay nâng sẽ vươn ra ngoài kênh dẫn nước, đưa hai cánh cổng vào vị trí. Sau nó nước được bơm đầy vào trong các khoang chứa của hai cánh cổng và chúng sẽ chìm xuống đáy sông, tạo hành một lá chắn thép không thể xuyên thủng chống lại nước dâng lên từ Biển Bắc. Quá trình đóng cổng kéo dài tổng cộng 2 giờ rưỡi.     

30 máy bơm nằm trong các cánh cổng khổng lồ được kết nối với mạng điện quốc gia của Hà Lan. Chúng sẽ bơm nước ra khỏi các khoang chứa nếu người ta cần mở lại hai cánh cổng. Nếu bị mất mạng điện chính, người ta sẽ dùng mạng điện phụ. Còn nếu cả hai mạng đều mất điện, người ta sẽ dùng máy nổ, bởi hai cánh cổng đóng im ỉm gây ra những nguy cơ lớn hơn cả khi chúng đang mở. Khi ấy, nước chảy xuống từ các sông Rhine và Meuse sẽ nhận chìm Rotterdam còn nhanh hơn nước Biển Bắc. Và người dân thì chẳng thể chạy đi đâu cả khi nước lũ tới.

 Hai cánh cổng đóng im ỉm gây ra những nguy cơ lớn hơn cả khi chúng đang mở. Khi ấy, nước chảy xuống từ các sông Rhine và Meuse sẽ nhận chìm Rotterdam còn nhanh hơn nước Biển Bắc

Maeslantkering được thiết kế để đóng lại sau mỗi 10 năm, khi một trận bạo lớn bất thường xuất hiện. Tuy nhiên với tình trạng nước biển dâng lên hiện nay, người ta đã thay đổi tính toán và cho rằng rào chắn sẽ phải đóng lại ít nhất một lần sau mỗi 5 năm. Thực tế thì trong 10 năm đầu tiên hoạt động, người ta chưa phải đóng rào một lần nào.

Đã có một lần người ta dự báo nước biển có thể dâng lên hơn 3 mét – ngưỡng mất an toàn phải đóng rào chắn sóng. Tuy nhiên khi bão xảy ra, lượng nước dâng lên không lớn như dự báo. Sau khi tính toán lại và thấy nước biển chỉ dâng lên có 2,99 mét, máy tính đã hủy bỏ việc đóng cổng ngăn nước. Phải tới tận đêm 8/11/2007, rào chắn mới phải đóng lại lần đầu vì bão lớn.

Hiện mỗi năm Maeslantkering vẫn được thử nghiệm hoạt động thường xuyên để đảm bảo nó hoạt động mượt mà. Hoạt động thử nghiệm diễn ra vào cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10, ngay trước khi bắt đầu mùa bão vào giữa tháng 10.

Khu thi đấu thể thao dưới nước, đồng thời là một điểm chứa nước lụt ở Eendragtspolder . (Nguồn: Waterwindows.org)

Sống chung thay vì chống lại nước

Nhưng bất chấp việc đã có rào chắn sóng và hệ thống đê điều hiện đại bậc nhất thế giới, người Hà Lan vẫn không thể thoát khỏi nước ngập. Các trận lũ xuất hiện trong những năm 1990 đã khiến hàng trăm ngàn người phải sơ tán, đồng thời nhắc nhở người Hà Lan phải có tư duy mới trong mối quan hệ với nước.

Người Hà Lan tin họ không thể xây đê cao mãi, bởi như thế rốt cục đất nước này sẽ phải sống sau các bức tường cao tới 10 mét. Họ không thể chống mà phải sống chung với nước. Họ cần những “con đê mềm” thay vì đê cứng.

Năm 2006, chương trình Room for the River được thành lập trên tinh thần này, nhằm trả lại không gian đã bị lấy đi từ 4 con sông chính ở Hà Lan, qua đó làm giảm nguy cơ nước tràn bờ khi lũ lớn về và đe dọa cuộc sống của người dân. Cơ quan quản lý Hà Lan đã bỏ ra số tiền tới 2,2 tỷ euro để mở rộng lòng các con sông, di chuyển các tuyến đê ra xa khỏi bờ sông, phá bỏ một số polder, di dời nhà dân để có không gian cho sông chảy qua và giảm bớt chướng ngại chặn dòng chảy của nước

Người Hà Lan xây nhiều công trình lưỡng dụng – để bình thường phục vụ đời sống, nhưng khi cần thiết có thể trở thành chỗ chứa nước.

Cùng thời điểm, người ta cũng tư duy về việc để nước tự do tiến vào những khu vực nhất định và xây nhiều công trình lưỡng dụng – để bình thường phục vụ đời sống, nhưng khi cần thiết có thể trở thành chỗ chứa nước.

Một ví dụ điển hình về tư duy mới này là Eendragtspolder – khu vực nằm gần sông Rotte, Rotterdam và làng Zevenhuizen. Polder này vốn là một vùng đất nông nghiệp trước khi được tái cấu trúc lại thành điểm nghỉ dưỡng, giải trí và thi đấu thể thao dưới nước. Nhưng trong tình huống nước sông Rotte dâng lên và có nguy cơ gây lụt, người ta sẽ dẫn nước vào thẳng Eendragtspolder và cả khu vực khi đó sẽ biến thành một hồ chứa khổng lồ. Ước tính phải mất tới 55 giờ để nước đổ đầy polder này.

Ngoài chương trình Room for the River, các công ty Hà Lan cũng đề xuất nhiều giải pháp sáng tạo để sống chung với nước. Vài công ty Hà Lan đã thử nghiệm một dự án xây nhà nổi trên mặt nước khá tham vọng. Cụ thể, vào năm 2005, công ty kiến trúc Dura Vermeer đã xây 32 ngôi nhà nổi ở Amsterdam. Sau đó họ xây thêm 12 ngôi nhà nổi tương tự ở Maastricht. Công ty nói rằng các ngôi nhà này có giá hơi đắt hơn nhà bình thường, nhưng không cần bảo trì và có thể theo dòng nước để đi tới những nơi rất đặc biệt.

Nhà xây trên mặt nước của công ty Dura Vermeer. (Nguồn: urbangreenbluegrids.com)
Nhà xây trên mặt nước của công ty Dura Vermeer. (Nguồn: urbangreenbluegrids.com)

Trong khi đó một doanh nhân có tên Peter van Wingerden từng nêu ý tưởng xây dựng một trang trại bò sữa tại khu vực bờ biển của thành phố Rotterdam. Theo ông, trang trại nổi này sẽ làm giảm lượng xe tải chạy vào thành phố, giúp giảm lượng khí thải carbon và cung cấp sữa tươi cho người dân.

Người Hà Lan cũng tin rằng sự bảo vệ chống lại biến đổi khí hậu chỉ mạnh nếu nó đảm bảo yếu tố toàn diện và ngay cả mắt xích yếu nhất trong hệ thống phòng ngự ấy cũng phải mạnh. “Một thành phố thông minh phải có cái nhìn toàn diện và thấu đáo, vươn xa ra khỏi các cánh cổng ngăn lũ hay các con đê”, ông Arnoud Molenaar, quan chức phụ trách vấn đề khí hậu của Rotterdam từng chia sẻ với phóng viên New York Times hồi năm 2017.

“Thách thức của việc thích ứng với thay đổi khí hậu còn bao gồm vấn đề an toàn, các cống dẫn nước, nhà ở, đường xá, dịch vụ khẩn cấp. Anh cũng cần nhận thức của công chúng nữa… Và anh không thể để một hệ thống máy tính dễ bị tấn công kiểm soát các cánh cổng chắn sóng, các cây cầu và hệ thống thoát nước. Anh cũng sẽ cần chính sách đúng đắn. Những chuyện này bắt đầu bằng nhiều điều nhỏ nhặt, ví dụ như khiến người dân gỡ bỏ vỉa hè xi măng khỏi các khu vườn của họ để đất nằm phía dưới có thể hút nước mưa tốt hơn. Từ chuyện nhỏ này sẽ đi tới chuyện lớn hơn là rào chắn sóng khổng lồ ở Biển Bắc.”

Không chỉ tích cực tìm kiếm giải pháp mới cho vấn đề nước, người Hà Lan còn chịu khó chia sẻ kinh nghiệm trị thủy cho nhiều quốc gia, cũng như các giải pháp khuyến khích phát triển bền vững. Họ coi đây là những “lá chắn từ xa” giúp giảm bớt ảnh hưởng mà quê nhà phải gánh chịu. Và những sự hợp tác này mang tới nhiều hợp đồng làm ăn. Nói một cách khác thì biến đổi khí hậu đã không còn là rào cản kinh tế mà ngược lại, trở thành cơ hội với người Hà Lan.

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte thăm đền Ngọc Sơn (Hà Nội) vào sáng 16/6/2014, trong chuyến thăm chính thức Việt Nam lần đầu tiên. (Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN)

Triển vọng hợp tác với Việt Nam

Với Việt Nam, từ lâu Hà Lan đã được xem như một đối tác giàu kinh nghiệm xử lý những vấn đề liên quan tới nước. Thực tế thì từ giữa những năm 1970, Hà Lan đã bắt đầu giúp đỡ Việt Nam về xử lý nước khi chúng ta bắt tay vào xây dựng đất nước thời kỳ hậu chiến. Tới giữa những năm 1980, nhiều công ty Hà Lan đã đóng góp vào việc nâng cao khả năng quản lý nước của Việt Nam thông qua hoạt động hợp tác phát triển.

Khả năng của Hà Lan về quản lý nước là yếu tố trung tâm để các thủ tướng hai nước ký Thỏa thuận đối tác chiến lược (SPA) về Quản lý nước và Biến đổi khí hậu hồi năm 2010. Kế hoạch đồng bằng sông Cửu Long, được phê chuẩn hồi năm 2013, đã thiết lập bối cảnh cho hoạt động hợp tác sâu rộng hơn nữa.

Theo đánh giá từ phía Hà Lan, Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức và cần rất nhiều kiến thức về quản lý nước. Một số lĩnh vực đang tồn tại vấn đề có thể kể ra bao gồm: quản lý đồng bằng, nước và nông sản, bảo vệ đô thị khỏi lũ lụt, xử lý nước thải và xử lý nước uống.

Cụ thể về vấn đề quản lý đồng bằng, đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng Hà Lan có nhiều đặc điểm và thách thức chung. Cả hai đều là những khu vực nông nghiệp có sản lượng cao, trong đó đồng bằng sông Cửu Long chỉ chiếm 12% diện tích đất nước nhưng lại chiếm tới 27% đóng góp GDP, 90% lượng lúa gạo xuất khẩu và 60% lượng thủy sản xuất khẩu của đất nước.

Tuy nhiên khu vực này lại đối mặt với rất nhiều thách thức nghiêm trọng do biến đổi khí hậu, bão và thời tiết khắc nghiệt gây ra. Bên cạnh đó, khoảng một nửa đồng bằng sông Cửu Long đang nằm trên mực nước biển chỉ từ 0,7 – 1,2 mét. Điều này khiến đây là một trong những khu vực dễ bị tổn thương nhất trước tình trạng biến đổi khí hậu.

Năm 2013, Kế hoạch đồng bằng sông Cửu Long đã được phía Hà Lan tham gia phác thảo và kể từ đó đóng vai trò nền tảng giúp Việt Nam phát triển các kế hoạch thích ứng biến đổi khí hậu cho khu vực này. Nhưng ngoài khu vực này, Việt Nam cũng cần tới kiến thức và kinh nghiệm Hà Lan để xử lý vấn đề nảy sinh tại một số khu vực khác, ví dụ tình trạng xói lở bờ biển tại nhiều nơi có bờ biển đẹp như Hội An.

Infographics Việt Nam-Hà Lan: 45 năm quan hệ năng động và hiệu quả. (Nguồn: TTXVN)
Infographics Việt Nam-Hà Lan: 45 năm quan hệ năng động và hiệu quả. (Nguồn: TTXVN)

Thứ hai là vấn đề nước và nông sản. Nông nghiệp hiện là một trong những lĩnh vực kinh tế quan trọng nhất của Việt Nam. Tuy nhiên lĩnh vực này lại đang đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu gây ra như xâm nhập mặn, lũ lụt, hạn hán, thay đổi hình thái thời tiết và những vấn đề khác nữa.

Ngoài SPA về quản lý nước, Hà Lan còn ký SPA thứ hai với Việt Nam về nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực. Cùng nhau, hai SPA này hình thành một khởi điểm tuyệt hảo để đôi bên hợp tác phát triển các vùng đồng bằng và làm nở rộ hoạt động kinh doanh nông nghiệp.

Thứ ba là khả năng kháng cự lũ lụt của các đô thị. Hiện nhiều thành phố Việt Nam đang đối mặt với những vấn đề giống nhau liên quan tới nước. Hoạt động khai thác nước ngầm không bền vững và các tòa nhà to nặng đã gây ra tình trạng sụt lún, kết hợp với tình trạng mực nước biển tăng lên sẽ làm tăng khả năng ngập lụt và gây sức ép lên nguồn nước do tình trạng xâm nhập mặn, đặc biệt là vào mùa khô.

Ở một chiều hướng khác, sự thay đổi khí hậu sẽ làm tăng yếu tố bất thường của các cơn mưa, khiến tình trạng ngập lụt hoặc hạn hán càng dễ xảy ra. Vấn đề đặc biệt đe dọa tới TP. Hồ Chí Minh, nơi đã lún xuống hơn 50cm trong vòng 20 năm qua và vẫn tiếp tục lún với tốc độ 4cm mỗi năm. Trong vòng 20 năm tới, nhiều khu vực trong thành phố có thể sẽ cần phải được bảo vệ bằng các tuyến đê, cổng chắn sóng, các khu vực trữ nước lụt và các trạm bơm.

Thứ 4 là xử lý nước thải. Việt Nam đang có rất nhiều khu công nghiệp và hoạt động sản xuất tạo ra rất nhiều nước thải cần xử lý. Bộ Xây dựng từng cho biết rằng Việt Nam cần thêm khả năng xử lý nước thải lên tới 750.000 m khối mỗi ngày và phải xây thêm hơn 40 cơ sở xử lý nước thải. Hoạt động phát triển công nghệ sẽ yêu cầu nâng cấp hệ thống hiện nay bằng các hệ thống tiết kiệm năng lượng hơn và hiệu quả hơn.

Cuối cùng là nước sạch. Chính phủ Việt Nam đang tiến hành thay đổi hệ thống cung cấp nước sạch và các cơ sở hạ tầng liên quan. Nhiều dự án của Hà Lan đã giúp đỡ hàng loạt địa phương nâng cấp thiết bị để cấp nước sạch tốt hơn. Tuy nhiên vẫn còn nhiều nơi khác, phần lớn là nằm ở những vùng hẻo lãnh, chưa thể tiếp cận với nước sạch. Tỷ lệ thất thoát nước ở Hà nội và TP. Hồ Chí Minh hiện là 38%, chủ yếu do rò rỉ. Để duy trì mạng cấp nước và ngăn rò rỉ, Việt Nam sẽ cần một hệ thống giám sát hiệu quả hơn.

Với kinh nghiệm được đúc kết sau hàng trăm năm trị thủy, Hà Lan và các doanh nghiệp của nước này hoàn toàn có thể giúp đỡ Việt Nam giải quyết các vấn đề nêu trên. Tìm kiếm cơ hội hợp tác cũng là một trong những lý do khiến hơn 70 doanh nghiệp Hà Lan tháp tùng Thủ tướng Mark Rutte sang thăm chính thức Việt Nam vào đầu tháng 4 này. Trong số này có rất nhiều doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực tiêu biểu của Hà Lan như nông nghiệp, quản lý nước, năng lượng gió ngoài khơi và kho vận (logistics).

Tại cuộc tiếp xúc với các phóng viên Việt Nam trước khi trở lại Hà Lan, Thủ tướng Rutte bày tỏ: “Các bạn đã có một người bạn ở châu Âu. Hà Lan hiện là một nhà đầu tư lớn và một đối tác thương mại lớn của Việt Nam. Mối quan hệ giữa nhân dân Hà Lan và Việt Nam đang trở nên ngày càng gắn bó hơn. Cá nhân tôi đã tạo lập được mối quan hệ bạn bè thân tình với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và thông qua mối quan hệ ấy chúng tôi có thể thảo luận nhiều vấn đề, đặc biệt là những cơ hội mà hai bên có được. Chúng tôi sẽ khiến mối quan hệ ấy có những tác động hiện hữu”./.

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte trả lời phỏng vấn của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam trong chuyến thăm chính thức Việt Nam lần thứ hai. (Ảnh: Hoàng Long) 

Chính biến ở Sudan

Bánh xe lịch sử dường như đã xoay vần tại Sudan khi Tổng thống Sudan Omar Al-Bashir bị phế truất ngày 11/4 trong cuộc chính biến do giới quân sự đứng đầu, tương tự như cách ông lên nắm quyền cách đây 30 năm.

Những diễn biến dồn dập và phức tạp ở Sudan, với việc quân đội bắt giữ Tổng thống Omar Al-Bashir và các quan chức chính phủ, tuyên bố nắm quyền điều hành đất nước trong 2 năm, đình chỉ Hiến pháp và ban bố tình trạng khẩn cấp, đang đe dọa đẩy đất nước là nơi hợp lưu của dòng Nile Xanh và Nile Trắng này rơi vào tình trạng khủng hoảng chính trị.

Sudan đang có nguy cơ trở thành “điểm nóng” bất ổn mới ở châu Phi kéo theo những hậu quả khó lường.

Sau những biến động chính trị tại Algeria với việc Tổng thống Abdelaziz Bouteflika từ chức, cùng tình hình căng thẳng leo thang tại Libya khi cuộc giao tranh giữa hai phe phái ở nước này dẫn tới một thảm họa cận kề, Sudan đang có nguy cơ trở thành “điểm nóng” bất ổn mới ở châu Phi kéo theo những hậu quả khó lường.

Tình trạng hỗn loạn tại Sudan bùng phát từ cuối năm ngoái, bắt đầu từ các cuộc biểu tình nổ ra từ ngày 19/12/2018, khi người dân phản đối tình trạng giá lương thực và các mặt hàng nhu yếu phẩm tăng mạnh, đồng thời bất bình khi chính quyền thể hiện năng lực quản lý yếu kém, khiến đời sống của người dân khó khăn hơn.

Thời điểm đó, Sudan phải đối mặt với cuộc khủng hoảng ngoại hối trầm trọng và tỷ lệ lạm phát tăng vọt, lên tới 70%,  giá trị đồng nội tệ lao dốc mạnh, trong khi tình trạng khan hiếm lương thực, nhiên liệu kéo dài tại nhiều địa phương trong cả nước.

Ảnh tư liệu: Ông Omar al-Bashir (giữa) lúc là Tổng thống Sudan và Bộ trưởng Quốc phòng Ahmed Awad Ibnouf (trái) tại lễ tuyên thệ nhậm chức của các thành viên nội các ở thủ đô Khartoum ngày 14/3/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Ảnh tư liệu: Ông Omar al-Bashir (giữa) lúc là Tổng thống Sudan và Bộ trưởng Quốc phòng Ahmed Awad Ibnouf (trái) tại lễ tuyên thệ nhậm chức của các thành viên nội các ở thủ đô Khartoum ngày 14/3/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Quyết định của Chính phủ Sudan tăng giá mặt hàng thiết yếu bánh mỳ lên gấp 3 lần được cho là “giọt nước tràn ly,” khiến làn sóng biểu tình lan rộng và nhanh chóng biến thành bạo lực. Nhiều chuyên gia khi đó đã nhắc tới hình bóng của một “Mùa Xuân Arab,” với cảnh báo rằng làn sóng từng gây rối loạn ở Trung Đông-Bắc Phi năm 2011 này sẽ “nhấn chìm” Sudan trong năm 2019.

Thực tế thì những khó khăn kinh tế của Sudan bắt nguồn từ khoảng 20 năm qua, một phần do chính sách phát triển được đánh giá là không hợp lý, phần khác là do chính sách bao vây cấm vận của Mỹ đối với Sudan áp đặt từ năm 1997 và chỉ được dỡ bỏ tháng 10/2017.

Đơn cử như với quá trình đô thị hóa, người dân bỏ hoang những vùng đất nông nghiệp rộng lớn để dịch chuyển tới thành phố, và hệ quả là quốc gia này trở nên phụ thuộc vào nhập khẩu lương thực. Bên cạnh đó, số lượng gia súc chăn nuôi lại cao hơn mức mà môi trường và khí hậu cho phép, càng khiến cho tình trạng mất cân bằng nông nghiệp của Sudan trở nên trầm trọng.

Quyết định của Chính phủ Sudan tăng giá mặt hàng thiết yếu bánh mỳ lên gấp 3 lần được cho là “giọt nước tràn ly,” khiến làn sóng biểu tình lan rộng và nhanh chóng biến thành bạo lực.

Trong giai đoạn này, Sudan có 2 nguồn thu ngoại tệ chủ yếu, là dòng kiều hối mà lao động tại các quốc gia vùng Vịnh và Libya gửi về, và doanh thu từ dầu mỏ tại Nam Sudan.

Tình hình hỗn loạn nổ ra tại Libya sau “Mùa xuân Arab” và việc Saudi Arabia áp dụng chính sách đánh thuế cao hơn với lao động nước ngoài nhằm ưu tiên tạo việc làm cho lao động trong nước đã khiến người lao động Sudan phải trở về nước. Thêm vào đó, nguồn thu ngoại tệ thứ hai từ dầu mỏ cũng cạn kiệt dần sau khi Nam Sudan tách ra độc lập năm 2011, khiến Sudan mất tới 75% nguồn doanh thu từ dầu mỏ.

Cùng với đó, vấn nạn tham nhũng, được cho là “hiện diện khắp mọi ngóc ngách” tại Sudan, kèm theo tình trạng bạo lực và an ninh bất ổn chưa thể giải quyết dứt điểm tại các vùng Darfur, Nile Blue và Nam Kordofan, càng khiến khủng hoảng kinh tế thêm trầm trọng.

Người biểu tình Sudan tập trung trên đường phố thủ đô Khartoum sau khi Tổng thống nước này, ông Omar al-Bashir bị quân đội bắt giữ, ngày 11/4/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Người biểu tình Sudan tập trung trên đường phố thủ đô Khartoum sau khi Tổng thống nước này, ông Omar al-Bashir bị quân đội bắt giữ, ngày 11/4/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Những bất bình trong xã hội xuất hiện ngày càng nhiều, trong khi chính quyền tỏ ra bất lực. Trên thực tế, cái gọi là “Mùa xuân Arab” từng cận kề Sudan năm 2013, khi các cuộc biểu tình phản đối tăng giá xăng dầu khiến khoảng 200 người thiệt mạng. Cuộc biểu tình sau đó được Tổng thống Omar al-Bashir ngăn chặn và dập tắt, cùng với cam kết sẽ tiến hành những cải cách thực sự để đảm bảo một cuộc sống tốt hơn cho người dân. Điều đó ít nhiều đã giúp ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2015 để tiếp tục tại nhiệm.

Việc Tổng thống Bashir tháng 2 vừa qua ban bố sắc lệnh tình trạng khẩn cấp trên cả nước trong vòng 1 năm nhằm giải tán các cuộc biểu tình, được cho đã “đổ thêm dầu” kích động thêm làn sóng phản đối của người dân.

Tuy nhiên, từ đó tới nay, tình hình hầu như không được cải thiện. Việc Washington vẫn tiếp tục coi Sudan là một “nhà nước bảo trợ khủng bố” khiến quốc gia châu Phi này không thể thu hút đầu tư. Nền kinh tế vốn đã kiệt quệ càng lún sâu vào suy thoái, vượt quá giới hạn chịu đựng của người dân Sudan, khiến tình hình xã hội rối ren, các cuộc biểu tình bắt đầu bùng phát cuối năm ngoái.

Việc Tổng thống Bashir tháng 2 vừa qua ban bố sắc lệnh tình trạng khẩn cấp trên cả nước trong vòng 1 năm nhằm giải tán các cuộc biểu tình, được cho đã “đổ thêm dầu” kích động thêm làn sóng phản đối của người dân.

Các cuộc biểu tình rầm rộ đòi Tổng thống Bashir từ chức và phản đối chính phủ, kéo theo các vụ đụng độ gây thương vong, và việc quân đội đảo chính lật đổ Tổng thống Bashir, có lẽ là hệ quả tất yếu khi cuộc khủng hoảng ở Sudan không có khả năng cứu vãn.

Người đứng đầu ủy ban chính trị của Hội đồng quân sự chuyển tiếp Sudan, ông Omar Zeinalabdin, trong cuộc họp báo tại Khartoum ngày 12/4/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Người đứng đầu ủy ban chính trị của Hội đồng quân sự chuyển tiếp Sudan, ông Omar Zeinalabdin, trong cuộc họp báo tại Khartoum ngày 12/4/2019. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Mặc dù quân đội tuyên bố chỉ tạm thời tiếp quản chính quyền và sẽ tổ chức cuộc tổng tuyển cử sau 2 năm nữa, song dư luận vẫn lo ngại liệu chính quyền chuyển tiếp của quân đội có khả năng đưa ra một kế hoạch cụ thể về thời điểm cũng như cách thức chuyển giao quyền lực cho một chính quyền dân sự hay không.

Thậm chí quân đội cũng bị nghi ngờ chưa chắc đã thực sự có ý định chuyển giao quyền lực. Việc quân đội áp đặt ngay tình trạng khẩn cấp tại Sudan còn bị đánh giá là “thủ thuật” để giải tán được các cuộc biểu tình, qua đó có thêm thời gian “mưu tính” những bước tiếp theo.

Việc quân đội áp đặt ngay tình trạng khẩn cấp tại Sudan còn bị đánh giá là “thủ thuật” để giải tán được các cuộc biểu tình, qua đó có thêm thời gian “mưu tính” những bước tiếp theo.

Hiện lực lượng biểu tình đã phản đối thông báo trên của quân đội và kêu gọi người dân tiếp tục biểu tình. Theo đại diện của những người biểu tình, việc quân đội tham gia lật đổ chính quyền và sau đó tiếp quản chính quyền chuyển tiếp là điều họ không hề mong đợi.

Cho tới nay, cộng đồng quốc tế, gồm cả Liên hợp quốc, Liên minh châu Phi (AU) và nhiều nước đều kêu gọi Sudan tiến hành chuyển giao quyền lực một cách dân chủ và đáp ứng nguyện vọng của người dân.

Những gì đang diễn biến ở Sudan có phải là “Mùa Xuân Arab” hay không thì chưa rõ, song việc quân đội tiếp quản chính quyền tỏ ra chưa phải là cách phản ứng phù hợp với những thách thức mà Sudan đang đối mặt và chưa đem lại sự ổn định cho quốc gia châu Phi này. Thậm chí tình trạng khủng hoảng hiện nay vẫn tiềm ẩn những nguy cơ mất kiểm soát lớn.