Khi năm 2020 đến gần và thế giới đang trên đỉnh của mạng 5G cực nhanh, Mỹ đã nhận thấy chính mình không có một nhà vô địch nào trong lĩnh vực phần cứng viễn thông.

Trong hơn một thế kỷ, Mỹ được biết đến với năng lực viễn thông của một cường quốc – nơi đầu tiên phát minh ra máy điện báo một dây, và sau đó là phát minh máy điện thoại thời hiện đại của Alexander Graham Bell vào những năm 1800. Ông Bell tiếp tục thành lập Công ty Điện thoại và Điện báo Mỹ (ngày nay gọi là AT&T) – công ty này hiện nay đã trở thành một trong những công ty viễn thông lớn nhất thế giới.

Nhưng khi năm 2020 đến gần và thế giới đang trên đỉnh của mạng 5G cực nhanh, Mỹ đã nhận thấy chính mình không có một nhà vô địch nào trong lĩnh vực phần cứng viễn thông để có thể cạnh tranh với các đối thủ 5G lớn như Huawei Technologies của Trung Quốc, Nokia của Phần Lan và Ericsson của Thụy Điển.

Cuộc mạng không dây thế hệ thứ năm dự kiến sẽ cách mạng hóa mọi thứ, từ Internet vạn vật đến xe tự hành và thực tế ảo, với hàng tỷ USD lợi ích kinh tế mang đến cho các quốc gia có thể theo kịp công nghệ này.

Thay vào đó, trong những năm gần đây, Mỹ đã đụng độ với Trung Quốc về các vấn đề thương mại, công nghệ và có các động thái can ngăn các nước khác sử dụng thiết bị 5G của Huawei trong hạ tầng mạng của họ, và kêu gọi sử dụng thiết bị được cung cấp bởi các công ty từ các quốc gia đồng minh.

Khi Mỹ tiếp tục cuộc chiến chống lại Huawei, họ cũng lo lắng về việc theo kịp sự đổi mới công nghệ.

Mỹ đã cáo buộc Huawei có mối quan hệ với chính phủ Trung Quốc và cảnh báo các đồng minh rằng thiết bị của họ có thể được sử dụng cho tình báo Trung Quốc – Huawei kiên quyết phủ nhận cáo buộc này. Guo Ping, chủ tịch luân phiên của Huawei, gần đây đã chế giễu Mỹ là một “kẻ thua cuộc đau đớn,” luôn cố gắng kiềm chế, “bôi nhọ vì không thể cạnh tranh” với Huawei.

Áp lực từ Mỹ đối với các đồng minh hầu như bị các nước này bỏ ngoài tai – tháng trước, Ủy ban châu Âu đã từ chối cấm hoàn toàn Huawei.

Nhưng khi Mỹ tiếp tục cuộc chiến chống lại Huawei, họ cũng lo lắng về việc theo kịp sự đổi mới công nghệ. Vào tháng 2, Ủy ban Thương mại Thượng viện Mỹ đã tổ chức một phiên điều trần có tên là “Giành chiến thắng trong cuộc đua tới 5G và Kỷ nguyên đổi mới công nghệ ở Mỹ,” để thảo luận về những chính sách được yêu cầu để đẩy nhanh việc triển khai 5G nhằm đảm bảo nước Mỹ có thể “cạnh tranh trên trường quốc tế.”

“Để nhận ra tất cả những lợi ích này, nước Mỹ phải giành chiến thắng trong cuộc đua toàn cầu tới 5G,” ông Roger Wicker, thượng nghị sỹ và là chủ tịch của Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông Vận tải của Thượng viện Mỹ nói. “Không giành chiến thắng trong cuộc đua trong 5G, [nước Mỹ] sẽ mãi mãi làm giảm lợi ích kinh tế và xã hội từ việc dẫn đầu thế giới về công nghệ.”

“Không giành chiến thắng trong cuộc đua trong 5G, [nước Mỹ] sẽ mãi mãi làm giảm lợi ích kinh tế và xã hội từ việc dẫn đầu thế giới về công nghệ.” (Thượng nghị sỹ Roger Wicker, chủ tịch của Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông Vận tải của Thượng viện Mỹ)

Trong trường hợp không có nhà vô địch về thiết bị 5G ở trong nước, các công ty viễn thông Mỹ, bao gồm AT&T, Verizon và Sprint, đã tuyên bố họ sẽ làm việc với Nokia và Ericsson và Samsung của Hàn Quốc như là những nhà cung cấp thiết bị 5G.

Vậy làm thế nào Mỹ từ vị trí lãnh đạo trong công nghệ điện thoại hiện đại trong vài thập kỷ, lại để cho một công ty Trung Quốc trở thành nhà lãnh đạo 5G ngày nay?

Các chuyên gia và cựu nhân viên viễn thông Mỹ chỉ ra sự hợp lưu của một số yếu tố cuối cùng dẫn đến sự sụp đổ của ngành công nghiệp viễn thông, bao gồm cả việc bãi bỏ quy định vào năm 1996 và thiếu các tiêu chuẩn di động quốc gia.

Châu Âu đã bắt buộc sử dụng tiêu chuẩn mạng di động GSM vào năm 1987. Tuy nhiên, các nhà quản lý Mỹ lại cho phép các nhà mạng đi theo bất kỳ tiêu chuẩn di động nào họ thích.

Các nhà mạng Verizon và Sprint của Mỹ đã chọn cung cấp dịch vụ sử dụng tiêu chuẩn di động CDMA, được phát triển bởi công ty Qualcomm của Mỹ – hoạt động trên các tần số khác nhau với GSM – được AT&T và T-Mobile áp dụng.

Ví dụ, người tiêu dùng đã đăng ký nhà mạng Verizon có thể sẽ phải thay đổi điện thoại nếu họ muốn chuyển đổi sang nhà cung cấp mạng di động khác, vì một thiết bị được cấu hình cho CDMA có thể không chạy trên mạng hỗ trợ GSM.

“Ở Mỹ có tất cả các mạng không dây như TDMA, CDMA và GSM, và bất kỳ nhà mạng nào cũng có thể chọn loại mạng nào nếu họ nghĩ rằng đó là cách tốt nhất cho kế hoạch tăng trưởng của riêng mình… Mỹ giống như miền Tây hoang dã,” Thomas J. Lauria, cựu nhân viên AT&T, nhà phân tích viễn thông đồng thời là tác giả của cuốn sách “The Fall of Telecom.”

”Châu Âu tự quản lý liên tục hơn Mỹ, họ không có nhiều hệ mạng khác nhau và chọn tiêu chuẩn [GSM] mà mọi người phải đồng ý.” – ông Thomas J. Lauria nói.

Ở Mỹ có tất cả các mạng không dây như TDMA, CDMA và GSM, và bất kỳ nhà mạng nào cũng có thể chọn loại mạng nào nếu họ nghĩ rằng đó là cách tốt nhất cho kế hoạch tăng trưởng của riêng mình.

Sự tồn tại của nhiều tiêu chuẩn di động trong một thị trường được khuyến khích hơn nữa bởi sự bãi bỏ quy định của ngành công nghiệp viễn thông Mỹ theo Đạo luật Viễn thông năm 1996, trong đó Mỹ mở cửa thị trường, loại bỏ sự độc quyền mà AT&T có trên các dịch vụ điện thoại và cho phép các nhà mạng nhỏ hơn mọc lên.

Sự gia nhập của nhiều nhà cung cấp dịch vụ, tất cả đều được tự do áp dụng các tiêu chuẩn khác nhau, ngay từ đầu đã được xem là có lợi cho người tiêu dùng và toàn ngành viễn thông Mỹ. AT&T đã tách bộ phận thiết bị của mình thành công ty có tên gọi là Lucent Technologies, sau đó được niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán New York và thu về 3 tỷ USD trong đợt chào bán công khai đầu tiên – sau đó là lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Doanh thu của Lucent tăng nhanh bằng cách cung cấp thiết bị cho những nhà mạng mới tham gia và ban đầu cung cấp nhiều loại sản phẩm tương thích với các tiêu chuẩn di động khác nhau, bao gồm CDMA, TDMA, GSM và AMPS.

Nhưng nhiều tiêu chuẩn cũng có nghĩa là khó đạt được hiệu quả kinh tế theo quy mô, vì vậy Lucent cuối cùng đã đặt cược vào CDMA và UMTS – không phải chuẩn mạng GSM vốn đã cất cánh ở châu Âu và hầu hết châu Á – qua đó làm mất cơ hội mở rộng ở thị trường quốc tế.

“Các nhà mạng của Mỹ đã không tin rằng GSM sẽ trở thành một tiêu chuẩn toàn cầu,” theo ông Bengt Nordstrom, giám đốc điều hành của công ty tư vấn Northstream có trụ sở tại Stockholm (Thụy Điển). “Thay vào đó, họ đã hỗ trợ tất cả các tiêu chuẩn kỹ thuật tại Mỹ cho khách hàng ở đó. Về nhiều mặt, thời đại từ đầu những năm 1990 đến giữa những năm 2000 là quãng thời gian lãng phí của ngành công nghiệp di động Mỹ.”

“Từ quan điểm và tâm lý của Mỹ, thật khó hiểu tại sao một công nghệ không đến từ Mỹ lại đang tốt hơn,” ông nói thêm.

Sau sự bùng nổ ban đầu trong ngành công nghiệp di động sau khi bãi bỏ quy định, ngành viễn thông Mỹ bắt đầu suy giảm từ năm 2001 khi đồ thị tăng trưởng bắt đầu chạy ngang cho cả các nhà mạng di động lớn và nhỏ. Các nhà đầu tư cũng quyết định đặt cược nhiều hơn vào các công ty được thành lập sau một số bất ổn trên thị trường chứng khoán, và một số nhà mạng nhỏ hơn đã phá sản.

Từ quan điểm và tâm lý của Mỹ, thật khó hiểu tại sao một công nghệ không đến từ Mỹ lại đang tốt hơn. (Bengt Nordstrom, giám đốc điều hành của công ty tư vấn Northstream có trụ sở tại Stockholm, Thụy Điển)

Các nhà cung cấp thiết bị như Lucent và Motorola, đã phải cấp ngược lại các khoản vay tài chính cho một số khách hàng để mua thiết bị – một thông lệ chung của ngành viễn thông. Nhưng hoạt động này diễn ra rất chậm và khó khăn. Một số nhà mạng không thể trả nợ đúng hạn, ảnh hưởng xấu đến bảng cân đối kế toán của cả hai bên.

Trong một trường hợp, Lucent đã phải xóa nợ 700 triệu USD sau khi cung cấp gói tài chính 2 tỷ USD cho Winstar Wireless – công ty này đã phá sản vào năm 2001.

Lucent cũng bị kéo xuống bởi một chuỗi các vụ sáp nhập và mua lại không thành công. Cuối cùng, công ty Mỹ này đã phải sáp nhập với công ty Pháp, Sony Alcatel để trở thành Alcatel-Lucent vào năm 2006. Một thập kỷ sau, Nokia mua lại Alcatel-Lucent và sáp nhập nó vào bộ phận Nokia Networks.

Motorola, giống như Lucent đã từng là một nhà sản xuất thiết bị mạng lớn của Mỹ, cuối cùng cũng phải chấp nhận bán tài sản hạ tầng mạng không dây cho Nokia.

Cũng trong khoảng thời gian đó, Huawei, công ty mới nổi có trụ sở ở Thâm Quyến, đã có thể mở rộng trên toàn cầu. Ban đầu, hãng công nghệ Trung Quốc cung cấp thiết bị mạng với giá rẻ hơn cho khách hàng quốc tế ở các nước mới nổi như một cách để có chỗ đứng bên ngoài Trung Quốc.

Bằng cách tập trung vào dịch vụ khách hàng và đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển, ngày nay Huawei đã tự khẳng định mình là một trong những nhà cung cấp thiết bị chính cho mạng 5G.

Để chắc chắn, Mỹ vẫn có một công ty viễn thông lớn – Cisco Systems, với doanh số 49,3 tỷ USD vào năm 2018 so với 100 tỷ USD của Huawei – đã bao gồm doanh số bán điện thoại thông minh.

Tuy nhiên, hầu hết doanh số bán hàng của Cisco đến từ việc cung cấp nền tảng cơ sở hạ tầng cho khách hàng doanh nghiệp, trong khi Huawei, Nokia và Ericsson cung cấp thiết bị cho các mạng viễn thông cốt lõi.

Chúng tôi đã tạo ra nó, chúng tôi đã xây dựng nó và chúng tôi đã xuất khẩu nó – bây giờ mọi người không thực sự chú ý vào sự đổi mới mà chúng tôi đã làm. (Lauria, nhà phân tích viễn thông từng làm việc cho AT&T)

“Tôi cảm thấy buồn khi nhìn lại quá khứ, thời điểm chúng tôi đã có những nhà sản xuất lớn, tuyệt vời và bây giờ tôi không thể tìm thấy chúng trên bản đồ,” ông Lauria, nhà phân tích viễn thông từng làm việc cho AT&T nói. “Thật buồn, khi một người Mỹ, nhìn vào điều đó và suy nghĩ,” “Chuyện gì đã xảy ra với ngành công nghiệp viễn thông của chúng ta?”

“Chúng tôi đã tạo ra nó, chúng tôi đã xây dựng nó và chúng tôi đã xuất khẩu nó – bây giờ mọi người không thực sự chú ý vào sự đổi mới mà chúng tôi đã làm. Thay vào đó họ nhớ tới chúng tôi vì sự sụp đổ của chúng tôi.”

美国有线电视新闻网（Cable News Network，CNN）在对美朝领导人第二次会晤进行报道时曾刊登过一篇有关河内市从一个饱受战争折磨的城市一跃发展成为一个发生翻天覆地变化的和平城市的文章。

Vietnamplus 谨向读者介绍文章的主要内容。

1972年12月18日，分别从泰国乌塔保空军基地和关岛安德森空军基地起飞的美国两组B-52战斗机机群不停地在空中呼啸，开启美国空军官员所谓的“美国空军有史以来规模最大的一场战役”。

那两组B-52战斗机机群轰炸的目标是越南河内，其任务是向当时处于世界上防空水平最高的城市投掷炸弹。美军飞机不停的在11天内往河内地面上投掷炸弹。

但曾经被炸弹毁坏的城市却成为了美朝领导人第二次会晤的举办地。

1954年，整个城市人口只有约5.3万人，面积仅为大概152平方公里。如今，河内市面积已扩大到了3000平方公里，人口700余万人。在河内郊区的新区，高楼大厦如雨后春笋般地拔地而起，店铺和餐厅比比皆是。

河内市在战争结束之后就开始发生了天翻地覆的变化。人们相信越南经济革新政策是使其被选为美朝领导人第二次会晤举办地的主因。

对于华盛顿来说，越南是 “没有永远的敌人”说法的鲜明例子。对于平壤而言，越南经济的活跃发展成为其关注的焦点。曾在河内生活过4年并且其关于越南的作品《神圣柳树》曾入选普利策文学奖(Plulitzerprize for Fition)决赛的越裔美国人Duong Van Mai Elliot女士对昔日河内仍保持原始的情感。

她说，当时河内市是一个“宁静、浪漫、古老且富有传统历史的城市”。“当时，法国人在越南呆了将近80年的时间，古香古色的河内市因此带有法式古典建筑的风貌”。

在她的记忆中，当时河内几乎没什么私人汽车。堵车和污染的概念几乎不存在。“尽管现在人行道得到了铺设，供电和供水等现代设施较为齐全，但给我的印象是我外婆曾经有过一个丝绸店铺的河内古街区的狭窄街道和商店等的一切都保存得较为完整”。

河内市于1972年底在美国“后卫—II”战役（亦称圣诞节空炸事件）中遭到了重大损害。美国发起该战役，是为了在谈判桌上给越南施加压力。当时，查德•米尔豪斯•尼克松政府（Richard Milhous Nixon）认为一个引起震惊和恐惧的战略或将发挥作用。

美国国家安全顾问亨利·阿尔弗雷德·基辛格（Henry Alfred Kissinger）在1972年12月17日同尼克松的一次交谈中认为越南人肯定会因此而心慌害怕颤抖。尼克松回答他说越南人遭遇空袭时必将十分惊讶。

截至“后卫—II”战役末期，美国空军共组织700多次B-52战机空袭，共向河内地面投掷了1.5万吨炸弹。1300多名市民在此战役中丧生。

Elliot说，她在河内的亲属依然记得圣诞节那一场轰炸是越南战争中最令人恐惧的体验。她说，“房子倾斜摇晃”，“大家都以为自己很快就会丢掉性命”。“幸存者说他们从地下坑道出来时看到到处都有被炸死的人的尸体。直到今天他们还是忘不了尸体腐烂的那种气味。”

白梅医院在战役中被炸弹击中，众多病人和医生死亡。该医院遭到了严重损毁。来自科罗拉多大学（University of Colorado）的医生Carl Bartecchi 每两年来两次白梅医院并在这里执教两到三周。他自1997年开始在这里工作，给他的印象是当时的河内市和现在的城市相比完全两样，简直是改头换面的巨大变化。

“以前坐车 到市内要开很久的车，稻田到处都是，甚至到处可以看到水牛和农民在稻田上耕地”。Bartecchi说，“现在高楼大厦无处不在，街道两边棕榈树排列得整整齐齐, 通往市中心的一座座崭新的桥梁陆续架起，路两边处处都是高楼大厦。

古街区仍然保留着其独有的优雅。坐落在还剑湖北边的古街区没有发生太大的变化，且很整齐。

河内市的“蜕变” 于1986年在越南国家统一十年之后才开始的。当时越南实施革新政策，以便促进市场改革，从而促进国家经济的发展。此后，河内市一直成为新与老的交汇点。

阮贵德于1989年成为了美国国家广播电台驻河内代表处的特聘人员，并于2006年重返河内。目前他是一家越南餐厅的老板。他说，近年来越南经济发生了翻天覆地的变化。人民生活得到了显著改善，人们的生活变得更加富俗。

Elliott 表示，她于1993年首次重返河内时没有真正地体会到越南经济革新带来的新气象。“当时河内变化并不太大。各条街道上并没有繁华都市的车水马龙。市民都骑着那些陈旧的自行车出行。餐厅和咖啡店寥寥无几，而且人们也没有那么多钱去享受那些服务”。

但在此之后，每次回河内她都感觉到河内市正在发生日新月异的变化。特朗普和金正恩所看到的当今河内市不再有昔日的战争痕迹。可以说，河内市是一个古老与现代并存的城市。

特朗普和金正恩两位美朝领导人将乘车沿着通往市内的各条新建道路，经过“横跨红河的一座崭新斜拉桥”，路过诸多耸立的高楼大厦以及诸多工厂、商店、咖啡厅和酒店。“只能看到战争中重生的，在全球一体化过程中不断蓬勃发展的城市——一个充满希望的城市”。（越通社——VNA）

Như thường lệ, diễn đàn an ninh hàng đầu của khu vực-Đối thoại Shangri-La 2019 (SLD), sẽ diễn ra từ ngày 31/5-2/6, tại Singapore. Theo đơn vị tổ chức diễn đàn là Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS), năm nay, 15 Bộ trưởng Quốc phòng các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia, Vương quốc Anh, Pháp, Singapore… cùng các quan chức quốc phòng cấp cao đến từ 47 quốc gia trên khắp thế giới sẽ cùng gặp nhau vào thời điểm căng thẳng đang có sự gia tăng giữa các nước lớn, đe dọa tới hòa bình, ổn định an ninh của khu vực.

Sự đối đầu giữa hai siêu cường Mỹ, Trung sẽ là một trong những chủ đề chính, chi phối tại Đối thoại lần này cũng như hàng trăm các cuộc gặp “con thoi” diễn ra bên lề.

Đáng chú ý, ngoài sự xuất hiện của quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan thì dư luận cũng đặc biệt quan tâm tới sự góp mặt của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa, sau 8 năm vắng mặt tại diễn đàn Shangri-La. Đây cũng là những dấu hiệu cho thấy sự đối đầu giữa hai siêu cường sẽ là một trong những chủ đề chính, chi phối tại Đối thoại lần này cũng như hàng trăm các cuộc gặp “con thoi” diễn ra bên lề.

Căng thẳng và kịch tính

Đó là nhận định của tiến sỹ William Choong, chuyên gia cấp cao thuộc IISS khi đề cập tới bối cảnh an ninh khu vực hiện nay ngay trước thềm Đối thoại Shangri-la.

Theo tiến sỹ William Choong, kể từ Đối thoại Shangri-La 2018 đến nay, khu vực đã chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt về vai trò của hai siêu cường lớn nhất thế giới. Điều này có thể thấy rõ khi Mỹ liên tục đưa ra những thách thức đối với Trung Quốc trong tất cả các lĩnh vực, bao gồm thuế quan, Sáng kiến Một Vành đai-Một Con đường và trong lĩnh vực an ninh khi Mỹ cảnh báo Trung Quốc có những hoạt động phi pháp ở khu vực Nam Biển Đông và ở Biển Hoa Đông.

Cuộc cạnh tranh hiện nay giữa Mỹ và Trung Quốc rõ ràng đang gây ra nhiều thách thức cho khu vực Đông Nam Á. Và một trong những vấn đề lớn nhất đối với các quốc gia Đông Nam Á và Đông Á như Nhật Bản, Australia hiện nay đó là rơi vào tình thế buộc phải đứng về một bên nào đó trong cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc-vốn được coi là một cuộc cạnh tranh mang tính chiến lược giữa hai siêu cường.

Kể từ Đối thoại Shangri-La 2018 đến nay, khu vực đã chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt về vai trò của hai siêu cường lớn nhất thế giới.

Đồng tình với quan điểm này, chuyên gia Lê Hồng Hiệp đến từ Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS)-Singapore, cũng cho rằng những diễn biến tiêu cực đối với tình hình an ninh khu vực và dự kiến sẽ được đề cập nhiều nhất tại Đối thoại Shangri-La lần này chính là căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc, thể hiện ở sự cạnh tranh chiến lược giữa hai nước ngày càng lớn qua cuộc chiến tranh thương mại hai bên.

Đặc biệt là sự mạnh tay của Mỹ trong việc kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc về khoa học công nghệ qua trường hợp Công ty viễn thông Huawei (Trung Quốc) đã gặp phải những rào cản hay biện pháp trừng phạt từ phía Mỹ.

Phân tích sâu hơn, tiến sỹ Lê Hồng Hiệp nhận định sự đối đầu giữa Mỹ và Trung Quốc gia tăng trong thời gian qua có tính chất chi phối tới tình hình an ninh khu vực và từ đó dẫn tới một số căng thẳng liên quan, như tình hình ở Đài Loan có thể sẽ trở nên nóng hơn trong thời gian tới, khi mà Mỹ có thể sử dụng vấn đề Đài Loan như là một “lá bài” làm phân tâm và kiềm chế Trung Quốc.

Hay tình hình Biển Đông sau một thời gian tương đối lắng dịu do quá trình đàm phán giữa ASEAN và Trung Quốc liên quan tới Bộ Quy tắc ứng xử (COC) và Trung Quốc chuyển hướng sang các mục tiêu ưu tiên khác thì trong thời gian tới cũng có thể được khuấy động trở lại, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc đang càng ngày càng tăng. Đó là chưa kể tới một số vấn đề khác mà lâu nay vẫn là mối quan tâm quan trọng của khu vực như an ninh hàng hải, chống khủng bố, an ninh mạng…

Trong bối cảnh đó, không phải ngẫu nhiên mà chủ đề đầu tiên được đưa ra thảo luận tại SLD 2019 chính là Tầm nhìn của Mỹ về an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Dư luận đang chờ đợi công bố của phía Mỹ có thể đưa ra những điều chỉnh hay giải thích rõ ràng hơn về nội hàm cũng như biện pháp triển khai cụ thể của Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vốn đã được Mỹ công bố cách đây hơn 1 năm để giúp có sự hiểu biết và cách nhìn nhận rõ ràng hơn đối với chiến lược này, qua đó có thể giúp Mỹ thu hút được sự quan tâm, ủng hộ của các nước.

Không phải ngẫu nhiên mà chủ đề đầu tiên được đưa ra thảo luận tại SLD 2019 chính là Tầm nhìn của Mỹ về an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Theo tiến sỹ Tang Siew Mun, Trưởng bộ phận Nghiên cứu ASEAN thuộc ISEAS-Singapore thì việc Mỹ được cho là sẽ chính thức công bố các nội dung cụ thể của Chiến lược Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương của mình tại Shangri-La năm nay là điều rất đáng quan tâm, do kể từ khi đề cập tới thuật ngữ này đến nay thì Mỹ vẫn chưa có một văn bản hay tài liệu nào giải thích rõ. Rất nhiều câu hỏi đã được đặt ra liên quan đến mục đích của Mỹ khi đưa ra chiến lược này. Do vậy, rất đáng hoan nghênh nếu Mỹ chính thức công bố nội hàm khái niệm/thuật ngữ này và làm rõ mục đích của chiến lược này đối với khu vực, nhất là trong bối cảnh hiện nay.

Mặt khác, việc Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa có mặt và phát biểu tại phiên thảo luận ngày 2/6 cũng cho thấy “sức nóng” của Đối thoại Shangri-La năm nay. Bởi đây là lần đầu sau 8 năm, Bắc Kinh mới cử đại diện ở cấp cao nhất-bộ trưởng tham dự diễn đàn này và vào một thời điểm khi mà quan hệ Mỹ-Trung đang căng thẳng về các vấn đề thương mại và an ninh.

Tăng cường tương tác, xây dựng lòng tin

Tại Đối thoại Shangri-La lần này, khách mời đặc biệt sẽ phát biểu khai mạc dẫn đề tối ngày 31/5 là Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long. Điều này một lần nữa thể hiện sự quan tâm của chính phủ Singapore đối với việc duy trì, thúc đẩy vai trò của Đối thoại Shangri-La cũng như gián tiếp qua đó thể hiện vai trò của Singapore như là một địa điểm hàng đầu tổchức các hội nghị, sự kiện của khu vực nhằm đóng góp vào hòa bình, ổn định an ninh ở khu vực.

Bài phát biểu của Thủ tướng Lý Hiển Long dự kiến sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ “ổn định và mang tính xây dựng” giữa Mỹ và Trung Quốc. Ông cũng sẽ nêu bật những vai trò tiềm năng mà Singapore cũng như các quốc gia nhỏ khác có thể đóng góp vào việc củng cố trật tự thế giới đa phương.

Bài phát biểu của Thủ tướng Lý Hiển Long dự kiến sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ “ổn định và mang tính xây dựng” giữa Mỹ và Trung Quốc.

Bên cạnh phát biểu khai mạc của Thủ tướng Lý Hiển Long, Đối thoại Shangri-al 2019 sẽ có 6 phiên toàn thể với các chủ đề: Tầm nhìn của Hoa Kỳ về an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương; An ninh Triều tiên: Những bước tiếp theo; Trật tự an ninh đang biến đổi của châu Á và những thách thức; Trung Quốc và hợp tác an ninh quốc tế; Ngăn ngừa xung đột tại các lĩnh vực có cạnh tranh; Đảm bảo một khu vực tự cường và ổn định. Ngoài ra, diễn đàn còn có 6 phiên họp đồng thời với các chủ đề liên quan đến an ninh hàng hải, phát triển công nghiệp quốc phòng, hợp tác quốc phòng…

Và như ban tổ chức cho biết, bên lề song không kém phần “khốc liệt” chính là hàng trăm các cuộc gặp “con thoi” tại Đối thoại Shangri-la năm nay giữa các Bộ trưởng Quốc phòng, chỉ huy quân sự và các quan chức an ninh hàng đầu từ 38 quốc gia trên khắp châu Á, Australia, Bắc Mỹ và châu Âu.

Bên cạnh những gương mặt đã quen thuộc thì SLD năm nay cũng ghi nhận sự tham dự lần đầu tiên của quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan, tân Bộ trưởng Quốc phòng Australia-Thượng nghị sỹ Linda Reynold và tân Bộ trưởng Quốc phòng Vương quốc Anh-Penny Mordaunt cùng sự “trở lại” của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa.

Đây là cơ hội để các nước có thể nói chuyện, trao đổi về các vấn đề của từng nước và lắng nghe quan điểm nước khác, từ đó góp phần củng cố, xây dựng lòng tin chiến lược lẫn nhau.

“Hãy tưởng tượng nếu các nước có xung đột, nhưng không trao đổi, lắng nghe lẫn nhau thì xung đột đó có thể trở thành chiến tranh. Do vậy, thực sự rất đáng hoan nghênh nếu tại Shangri-la năm nay có nhiều hơn các cuộc đối thoại, gặp gỡ bên lề bên cạnh trao đổi, đối thoại giữa lãnh đạo quốc phòng, các nhà hoạch định chính sách các nước với nhau,” tiến sỹ Tang Siew Mun chia sẻ.

“Thực sự rất đáng hoan nghênh nếu tại Shangri-la năm nay có nhiều hơn các cuộc đối thoại, gặp gỡ bên lề bên cạnh trao đổi, đối thoại giữa lãnh đạo quốc phòng, các nhà hoạch định chính sách các nước với nhau,” (tiến sỹ Tang Siew Mun)

Là một thành viên tích cực của Đối thoại Shangri-la, năm nay, đoàn đại biểu quân sự cấp cao Việt Nam do Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân uỷ Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu sẽ tham dự Đối thoại Shangri-La lần thứ 18. Bộ trưởng Ngô Xuân Lịch dự kiến sẽ có bài phát biểu tại Phiên toàn thể thứ 5, diễn ra ngày 2/6, với chủ đề “Ngăn ngừa xung đột tại các lĩnh vực có cạnh tranh.”

Sự tham dự của Bộ trưởng Ngô Xuân Lịch và đoàn đại biểu quân sự cấp cao tại Đối thoại lần này khẳng định vai trò tích cực, chủ động và trách nhiệm cao của Việt Nam đối với các vấn đề quốc tế và khu vực cũng như thể hiện thiện chí của Việt Nam mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm với các nước trong việc giải quyết các thách thức an ninh chung.

Kể từ khi dược tổ chức lần đầu tiên vào năm 2002 tại Singapore theo sáng kiến của Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) có trụ sở tại London (Anh), đến nay, Đối thoại Shangri-La đã trở thành một diễn đàn hàng đầu có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh khu vực và quốc tế.

Diễn đàn đã nhận được sự ủng hộ của nước chủ nhà Singapore-là nơi đăng cai tổ chức các đối thoại hàng năm cùng với IISS, cùng với đó là sự hậu thuẫn mạnh mẽ của các quốc gia chủ chốt như Mỹ thường xuyên cử Bộ trưởng Quốc phòng tới dự…

Các nước khác cũng coi trọng diễn đàn này như là một cơ chế để giúp các quan chức quốc phòng có thể tương tác, xây dựng lòng tin cũng như thảo luận các vấn đề cùng quan tâm, từ đó có thể đưa ra những đánh giá, định hình chiến lược quốc phòng với mục tiêu hướng tới giải quyết các thách thức an ninh đối với khu vực và các mâu thuẫn bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Hãng tin BBC dẫn lời các nhà phân tích cho biết quyết định của Google về việc từ chối cung cấp cập nhật hệ điều hành Android cho Huawei đang được coi là khởi đầu của một cuộc chiến tranh lạnh công nghệ có thể buộc các nước châu Phi – trong tương lai – phải lựa chọn giữa công nghệ Mỹ và Trung Quốc.

Hầu hết người dùng ở châu Phi kết nối với Internet có khả năng đang sử dụng điện thoại thông minh và các thiết bị mạng do Trung Quốc sản xuất và ít nhất một nửa trong số đó được chế tạo bởi hãng khổng lồ công nghệ Trung Quốc, Huawei.

“Huawei đã xây dựng một lượng lớn cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin hiện tại của châu Phi và nếu Mỹ thành công trong việc làm tê liệt công ty này, thì dư chấn có thể rất đau đớn đối với lĩnh vực công nghệ đang phát triển của châu Phi hiện phụ thuộc vào một công ty rơi vào tầm ngắm của Washington,” Eric Olander, chuyên gia của dự án China Africa, có trụ sở ở Nam Phi, nói.

Nếu Mỹ thành công trong việc làm tê liệt công ty này, thì dư chấn có thể rất đau đớn đối với lĩnh vực công nghệ đang phát triển của châu Phi. (Eric Olander, chuyên gia của dự án China Africa, có trụ sở ở Nam Phi)

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã và đang dẫn đầu một chiến dịch công khai kêu gọi các đồng minh của Mỹ cắt đứt quan hệ với Huawei, với cáo buộc công nghệ của công ty này là một rủi ro an ninh vì nó cho phép chính phủ Trung Quốc thực hiện hoạt động gián điệp.

Chính phủ Trung Quốc và Huawei đã nhiều lần phủ nhận cáo buộc vô căn cứ này.

Chiến dịch của Mỹ có thể châm ngòi cho những gì ông Eric Schmidt, cựu Giám đốc điều hành của Google, dự đoán sẽ tạo ra sự phân chia không thể tránh khỏi của thế giới Internet, giữa một “hệ thống Internet do Trung Quốc lãnh đạo và một mạng không phải của Trung Quốc do Mỹ dẫn đầu.”

“Nếu điều này xảy ra, châu Phi không nên đứng về phía nào cả,” Harriet Kariuki, một chuyên gia quan hệ Nhật Bản-châu Phi, nói với BBC.

Theo bà Kariuki, thay vào đó, các nước châu Phi nên cùng nhau giáo dục mọi người dân về những gì đang bị đe dọa, và hy vọng họ đồng ý về luật bảo vệ dữ liệu như của EU để bảo vệ người tiêu dùng.

“Đây có lẽ là thời gian châu Phi nên xem xét việc phát triển các công nghệ của riêng mình phù hợp với thị trường thay vì là người tiêu dùng thụ động. Tôi muốn thấy các nước châu Phi kết hợp lại và đẩy lùi sự xâm chiếm kỹ thuật số leo thang này,” bà Kariuki nói với BBC.

‘Tin tặc tấn công Liên minh châu Phi’

Trong khi mối quan tâm gần đây về Huawei tập trung vào các mạng viễn thông ở phương Tây, thì cũng có những cáo buộc về vi phạm dữ liệu trước đây của hãng này ở châu Phi.

Một bài báo vào tháng 1/2018 trên tờ báo Le Monde của Pháp cho thấy hệ thống máy tính do Huawei cài đặt tại trụ sở của Liên minh châu Phi tại thủ đô Addis Ababa của Ethiopia, đã bị tin tặc xâm nhập.

Phát hiện này cho thấy trong 5 năm, từ nửa đêm đến 2 giờ sáng, dữ liệu từ các máy chủ của AU đã được chuyển đến một địa điểm cách đó hơn 8.000km – cụ thể là các máy chủ ở Thượng Hải. Thông tin này sau đó đã bị Liên minh châu Phi và quan chức Trung Quốc bác bỏ.

Dữ liệu từ các máy chủ của AU đã được chuyển đến một địa điểm cách đó hơn 8.000km – cụ thể là các máy chủ ở Thượng Hải. (Tờ Le Monde – năm 2018)

Nhưng những phát hiện như bài báo của tờ Le Monde chưa đủ sức đề khiến các chính phủ châu Phi, thậm chí ngay cả những nước có mối quan hệ an ninh chặt chẽ với Mỹ, lung lay, dao động và hầu hết trong số họ hiện đang ngồi ngoài cuộc tranh luận về Huawei với những lý do rất rõ ràng.

Lý do đầu tiên đó là Huawei đang điều hành một hoạt động kinh doanh sâu rộng ở châu Phi bao gồm cả việc bán điện thoại thông minh.

Hãng này đã xây dựng hầu hết hạ tầng mạng Internet 4G của châu Phi – Cobus van Staden, một nhà nghiên cứu cao cấp về Trung Quốc-châu Phi tại Viện các vấn đề quốc tế Nam Phi, nói với BBC.

Giám đốc điều hành của tập đoàn viễn thông khổng lồ Safaricom Bob Collymore của Kenya cho biết Huawei đã là “đối tác tuyệt vời trong nhiều năm.”

“Chúng tôi muốn gắn bó với các đối tác của mình nhiều nhất có thể, tuy nhiên có thể có một số khó khăn thực tế nếu lệnh cấm vận ngăn cản các công ty Mỹ làm việc với Huawei vì đây là một hoạt động kinh doanh mang tính liên kết,” ông Bob Collymore nói trong một bài phát biểu gần đây.

Mở văn phòng đầu tiên tại châu Phi vào năm 1998, Huawei đang quyết liệt để giành được hợp đồng triển khai mạng 5G ở lục địa đen. Mạng 5G với kết nối siêu nhanh hứa hẹn sẽ cung cấp năng lượng cho các công nghệ “Internet vạn vật” thành phố thông minh, xe tự hành, v.v.

Các gói viện trợ có điều kiện ràng buộc của Trung Quốc đòi hỏi các chính phủ châu Phi hợp tác với các công ty Trung Quốc, cũng đã giúp đỡ họ (Huawei). (Cobus van Staden, nhà nghiên cứu cao cấp về Trung Quốc-châu Phi tại Viện các vấn đề quốc tế Nam Phi)

Ông Van Staden nói: “Việc mở rộng sự hiện diện của Huawei trên lục địa này đã được thực hiện bằng cách trở thành công ty đầu tiên khai thác tiềm năng của nền kinh tế công nghệ thông tin ở châu Phi.”

“Các gói viện trợ có điều kiện ràng buộc của Trung Quốc đòi hỏi các chính phủ châu Phi hợp tác với các công ty Trung Quốc, cũng đã giúp đỡ họ (Huawei),” ông Van Staden nói thêm.

Theo công ty nghiên cứu công nghệ IDC, Huawei hiện là hãng bán điện thoại thông minh lớn thứ tư ở châu Phi, sau một công ty khác của Trung Quốc là Transsion – công ty sản xuất các thương hiệu điện thoại Tecno, Infinix – và Samsung. Tất cả bốn thương hiệu này hiện đang sử dụng hệ điều hành Android của Google.

Sự thống trị của Huawei và mối quan hệ của hãng này với các chính phủ ở châu Phi có thể trở nên hữu ích trong cái gọi là chiến tranh lạnh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.

“Châu Phi là thị trường công nghệ cuối cùng trên thế giới và sự thống trị thị trường đó sẽ là chìa khóa,” ông Van Staden nói. “Một số người dùng, như ở Nam Phi, nơi Huawei là một người chơi chính, lo lắng về việc bị khóa khỏi hệ sinh thái Google nhưng Huawei có thể sử dụng tình huống hiện tại để thay đổi cuộc chơi.”

Huawei, có thể sử dụng tình hình hiện tại để thay đổi tính toán và phát triển phần mềm bằng các ngôn ngữ thực sự phục vụ thị trường châu Phi. (Nhà nghiên cứu Van Staden)

“Rất ít công ty Mỹ biết cách làm việc tại thị trường châu Phi, để tạo ra các sản phẩm phù hợp cho người tiêu dùng ở lục địa này. Huawei, có thể sử dụng tình hình hiện tại để thay đổi tính toán và phát triển phần mềm bằng các ngôn ngữ thực sự phục vụ thị trường châu Phi,” ông van Staden nói.

“Hầu hết người dân châu Phi đang vào mạng nhờ điện thoại Trung Quốc giá rẻ và nhiều người quan tâm hơn về giá của các thiết bị và các tính năng khác – như điện thoại hai thẻ SIM và thời lượng pin dài – hơn là một hệ điều hành,” ông van Staden nói thêm.

Internet Mỹ vs Internet Trung Quốc

Iginio Gagliardone, tác giả của cuốn “Trung Quốc-Châu Phi và Tương lai của Internet,” đồng ý với quan điểm cho rằng cuộc tranh cãi đang diễn ra giữa Trung Quốc và Mỹ có thể là điều thúc đẩy Huawei tăng cường phát triển và sử dụng hệ điều hành và các phần mềm khác của riêng mình để hỗ trợ thị trường điện thoại thông minh đang phát triển ở châu Phi.

Nhưng ông nói với BBC rằng Huawei sẽ không dễ dàng để xây dựng năng lực này.

Huawei sẽ khó xuất khẩu sang châu Phi “mô hình Internet kín” như ở Trung Quốc, điều này có nghĩa là họ sẽ phải thuyết phục được khách hàng sử dụng Yahoo thay cho Google và Sina Weibo thay vì Twitter.

Tuy nhiên, WeChat, một ứng dụng đa năng kết hợp các nền tảng truyền thông xã hội, nhắn tin và thanh toán di động, có thể “cất cánh” ở châu Phi.

Vậy, châu Phi sẽ buộc phải đưa ra lựa chọn? Dùng mạng Internet của Trung Quốc hay của Mỹ?

“Các nước châu Phi không nên chọn đừng về một bên nào, thực tế sẽ rất thú vị nếu trong cuộc chiến tranh lạnh công nghệ này, các quốc gia của châu lục này có thể hình thành một phong trào không liên kết, đáp ứng được những lợi ích của họ,” ông Gagliardone nói.

Nghiên cứu của ông Gagliardone không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào cho thấy Trung Quốc đang tích cực thúc giục các nước ở châu Phi chấp nhận phiên bản kiểm duyệt Internet.

Huawei sẽ khó xuất khẩu sang châu Phi “mô hình Internet kín” như ở Trung Quốc, điều này có nghĩa là họ sẽ phải thuyết phục được khách hàng sử dụng Yahoo thay cho Google và Sina Weibo thay vì Twitter.

“Những gì bạn thấy là Trung Quốc đang cung cấp các sản phẩm được chính phủ châu Phi yêu cầu,” ông Gagliardone nói.

Tuy nhiên, ông Gagliardone cho rằng Trung Quốc, trong nỗ lực bảo vệ các doanh nghiệp của mình, có thể thúc đẩy mối quan hệ với các chính phủ châu Phi để phát triển các giao thức tạo lợi thế cho các công ty của họ trước các đối thủ phương Tây.

“Tôi không thấy thị trường tiêu dùng bị ảnh hưởng, tôi vẫn thấy người tiêu dùng tiếp tục có quyền truy cập vào các sản phẩm khác nhau để lựa chọn,” ông Gagliardone nói.

Cũng giống như ông Gagliardone, bà Kariuki cho rằng: “Chiến tranh lạnh công nghệ tiếp theo là một cơ hội và châu Phi không nên bị buộc phải chọn một bên nào.”

Tuy nhiên, theo nhà nghiên cứu Fazlin Fransman, từ Viện nghiên cứu Moja của Nam Phi, “sự bùng nổ công nghệ và Internet hiện nay [ở châu Phi] phần lớn là do sự đầu tư của các công ty công nghệ Trung Quốc.”

Do đó, châu Phi, theo quan điểm của bà Fransman, đã chọn một bên, và đó là Trung Quốc./.

Đức và Mỹ ngày càng thể hiện quan điểm khác nhau trong các vấn đề quốc tế mang tầm chiến lược.

Sau một lần trì hoãn, cuối cùng thì ông Mike Pompeo cũng đã đặt chân đến Berlin trong chuyến thăm Đức đầu tiên trên cương vị Ngoại trưởng Mỹ vào ngày cuối cùng của tháng 5.

Tại đây, Ngoại trưởng Mỹ đã hội đàm với người đồng cấp Đức Heiko Maas, cũng như có cuộc gặp ngắn với Thủ tướng Angela Merkel.

Chuyến thăm diễn ra khi những bất đồng giữa hai cường quốc và hai đồng minh phương Tây ngày càng lớn và trở nên công khai hơn. Mối quan hệ từng được coi là tin cậy giữa hai nước đã biến mất, thay vào đó là tranh cãi trong hàng loạt vấn đề: chính sách thương mại, liên kết châu Âu, nghĩa vụ với Tổ chức Hiệp ước  Bắc Đại Tây Dương (NATO), vấn đề Iran, quan hệ với Nga… Mới nhất là căng thẳng liên quan tới tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc.

Bao trùm lên tất cả, Đức và Mỹ ngày càng thể hiện quan điểm khác nhau trong các vấn đề quốc tế mang tầm chiến lược.  

Bất đồng giữa Mỹ và Đức nổ ra kể từ thời điểm ông Donald Trump giành thắng lợi trong cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống Mỹ năm 2016. Khi đó, Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng Đức Sigmar Gabriel đã nhận thấy nguy cơ đối đầu với Mỹ và ngay lập tức kêu gọi nước Đức xoay trục sang châu Á và Nam Mỹ, điều mà Berlin đang thực hiện vào lúc này.

Kể từ đó, quan hệ giữa Mỹ và Đức đã xấu đi trông thấy mặc dù hai nước là đồng minh lâu năm và rất thân thiết kể từ sau Chiến tranh Thế giới lần thứ Hai.

Bất đồng giữa Mỹ và Đức nổ ra kể từ thời điểm ông Donald Trump giành thắng lợi trong cuộc bỏ phiếu bầu tổng thống Mỹ năm 2016.

Các biện pháp bảo hộ thương mại được thực hiện ráo riết trong khuôn khổ chính sách “Nước Mỹ trước tiên” của Tổng thống Trump “không buông tha” những đồng minh thân cận như Đức. Ông Trump đã nhiều lần đe dọa áp thuế nặng với các sản phẩm mũi nhọn của Đức như ô tô, hóa chất, luyện kim… Là một quốc gia dựa rất nhiều vào xuất nhập khẩu, Đức không khỏi lo lắng một ngày nào đó, cuộc chiến tranh thương mại do Mỹ phát động sẽ lan đến Berlin.

Với chính sách “Nước Mỹ trước tiên,“ không loại trừ nguy cơ ông Trump quay sang tấn công các đồng minh, ít nhất trên lĩnh vực thương mại, nếu điều đó làm cho nước Mỹ có lợi.

Trong vấn đề Iran, mặc dù Mỹ và Đức cùng có chung mục tiêu là ngăn ngừa Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, song cách tiếp cận của mỗi bên lại khác nhau. Nếu như Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận hạt nhân do nhóm P5+1 đạt được với Iran hồi năm 2015 và đang liên tục gây sức ép toàn diện đối với Tehran thì Đức lại nỗ lực duy trì thỏa thuận này theo cách riêng. Điều quan trọng nhất đối với Đức, là nhiều công ty Đức vẫn làm ăn ở Iran đang có nguy cơ bị Mỹ trừng phạt, gây tổn hại cho lợi ích dài hạn của Berlin.

Trong quan hệ với Nga, Mỹ và Đức cũng trong tình trạng “trống đánh xuôi kèn thổi ngược.” Mỹ vẫn theo đuổi chính sách trừng phạt kinh tế nhằm vào Nga sau cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine và việc Moskva sáp nhập bán đảo Crimea hồi năm 2014.

Đức, một mặt vẫn theo đuổi các hành động trừng phạt chung của phương Tây, nhưng mặt khác vẫn tiếp tục làm ăn với Nga, trong đó Dự án Dòng chảy Phương Bắc 2 (Nord Stream 2) đưa khí đốt từ Nga sang Đức bằng đường ống chạy ngầm dưới đáy biển Baltic rồi từ đó tỏa đi các nước Tây Âu, bỏ qua vai trò trung chuyển bấy lâu nay của Ukraine. Điều mà Đức lo ngại trong dự án này, vốn đã được hai bên phê duyệt để triển khai, là các công ty tham gia có thể phải đối mặt với nguy cơ trừng phạt từ phía Mỹ.

Trong khuôn khổ NATO, Mỹ đã nhiều lần công khai chỉ trích Đức chưa thực hiện đầy đủ cam kết nâng mức chi tiêu quốc phòng lên 2% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Thậm chí, Tổng thống Trump đã có những phát biểu nặng nề khi Thủ tướng Angela Merkel thăm Mỹ, rằng Đức đang nợ Mỹ một khoản tiền lớn, vốn là chi phí đảm bảo an ninh.

Mỹ đã nhiều lần công khai chỉ trích Đức chưa thực hiện đầy đủ cam kết nâng mức chi tiêu quốc phòng lên 2% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Mới nhất là căng thẳng liên quan tới việc sử dụng mạng 5G ở châu Âu liên quan tới tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc. Với lý do an ninh, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “cấm cửa” Huawei, được xem là “con chim đầu đàn” của ngành công nghệ viễn thông Trung Quốc. Đồng thời, Mỹ còn liên tục thúc hối các đồng minh châu Âu không hợp tác với Huawei. Tuy nhiên, cho tới nay, các đồng minh của Mỹ ở bên kia bờ Đại Tây Dương, từ Berlin tới London, hay Paris đều khá “dửng dưng” trước những cảnh báo của Mỹ, điều khiến Washington tức giận và Mỹ không ít lần gây sức ép đối với Đức trong vấn đề này, như đe dọa không chia sẻ thông tin tình báo nếu Đức hợp tác với Huawei.

Bởi vậy mà chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ được coi là cơ hội hiếm hoi để hàn gắn mối quan hệ đồng minh thân thiết đang ngày càng rạn nứt giữa Đức và Mỹ.

Trong cuộc gặp tại Berlin, Thủ tướng Đức Angela Merkel một lần nữa khẳng định Mỹ vẫn luôn là đối tác thân cận và gần gũi nhất của Berlin bên ngoài châu Âu.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cũng nhấn mạnh Đức là một đối tác lớn, một đồng minh quan trọng của Mỹ, đồng thời cho biết cả hai nước đều đã phối hợp và xử lý nhiều việc quan trọng để đạt được sự hòa bình, an ninh và ổn định nhất có thể.

Chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ được coi là cơ hội hiếm hoi để hàn gắn mối quan hệ đồng minh thân thiết đang ngày càng rạn nứt giữa Đức và Mỹ. 

Tuy nhiên, ngoài tuyên bố mang tính chất xã giao như vậy, những gì được thể hiện trong chuyến thăm dường như cho thấy những khoảng cách giữa hai nước chưa được thu hẹp.

Thậm chí, ông Pompeo dường như tiếp tục mang đến Berlin một thông điệp cứng rắn hơn: Hoặc đứng về phía Washington trong mọi quyết định, hoặc sẽ mất rất nhiều thứ.

Đơn cử như vấn đề Huawei trang bị mạng 5G, nhắc lại lời kêu gọi của Mỹ về việc loại Huawei khỏi quá trình xây dựng hệ thống mạng 5G của Đức, ông Pompeo một lần nữa cảnh báo rằng Washington có thể thu hồi các dữ liệu nhạy cảm về an ninh quốc gia nếu đánh giá hệ thống mạng của Berlin không đủ tin cậy. Đây là lời phủ nhận phát biểu của Ngoại trưởng Đức Maas rằng nước này có tiêu chuẩn an ninh rất cao, và bất kỳ công ty nào phải đáp ứng được mới có thể tham gia đấu thầu.

Ngoại trưởng Mỹ cũng không đưa ra bảo đảm về việc các công ty Đức tham gia hợp tác với Iran hay dự án Dòng chảy Phương Bắc 2 có thể được Mỹ miễn trừ trừng phạt. Tại Berlin, ông Pompeo từ chối bình luận về vấn đề này, để ngỏ mọi khả năng có thể tính đến.

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ tới Đức rõ ràng không san bằng được khoảng cách giữa Washington và Berlin, bởi bất đồng quan điểm giữa hai nước đã quá sâu

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ tới Đức rõ ràng không san bằng được khoảng cách giữa Washington và Berlin, bởi bất đồng quan điểm giữa hai nước đã quá sâu, nhất là trong những vấn đề liên quan tới lợi ích cốt lõi của từng nước.

Thông điệp cứng rắn mà người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ chuyển tới Berlin còn khiến nước Đức đứng trước sự lựa chọn vô cùng khó khăn khi muốn duy trì chính sách đối ngoại của mình.

2018年11月12日，越南国会已 通过《全面与进步跨太平洋伙伴关系协议》。据行内专家的认定，在经济方面，参加CPTPP将促使越南到2035年国内生产总值（GDP）与出口总额分别增长1.32%和4.04%。关于招商引资方面，CPTPP关于服务与投资的各项承诺预计将为改善投资环境、完善体制、创造就业机会、提高收入、做好扶贫济困等做出积极贡献。然而不是所有行业都能从中受益的。

为了更加了解CPTPP将为越南带来什么样的机遇，本报记者已对越南工商会世贸组织与融入中心经理阮氏秋庄进行了采访。下面是采访的内容。

记者：加入CPTPP之后，除了迎来不少机遇，越南将要面临怎样的挑战呢？

越南工商会世贸组织与融入中心经理 阮氏秋庄:  “越南签署了10项自由贸易协定，现在加上了 CPTPP。今后越南将继续签署 《越南-欧洲自贸协定》，越南是世界上签署较多自贸协定的经济体之一。因此，有人表示担忧， 越南可遭受融入国际社会所带来的负面影响。他们认为 ‘ 若家里打开的窗户过多，将容易被中风’。

我认为， CPTPP正式生效后，越南将为 CPTPP具有较强竞争能力的伙伴国实行开放政策，因此越南国企将面临巨大的竞争压力。

另一方面，在越南法律体系及其营商环境仍存在许多不足之处的背景下， 越南要严格落实 CPTPP 各项苛刻标准，就是越南国家乃至各家企业要面临的巨大挑战。

我认为， 我们‘家’不需要打开太多窗户， 而只要打开一扇窗户，但需要为一定的客户提供优先服务。

我认为， 我们的‘家’不需要打开太多窗户， 而只要打开一门窗户，但需要为一定的客户提供优先服务。

在CPTPP 的10个经济体中，越南已对其中的7个经济体实行开放政策。剩下的是加拿大、墨西哥和秘鲁等3个国家。这些国家在商品和服务方面 尚未给越南造成太大的竞争压力，因此尚未对国内企业造成太大影响。

此前，越南已优先为更具竞争力的国家实行开放政策，如东盟地区各国、中国、韩国、日本等。但近几年来，各家越南企业学会了如何在这种竞争中生存与发展。因此我完全相信，越南经济和越南企业不会遭受CPTPP 协定所带来的负面影响。

但从体制和规则的角度来看，CPTPP所提出的标准较为严格，因此需要越南做出大改革。

在挑战中寻找 机会

记者：对您来说， CPTPP将为越南哪个产业带来利益或挑战呢？

越南工商会世贸组织与融入中心经理 阮氏秋庄:  据世行于今年3月份所公布的研究报告，CPTPP将使越南餐饮服务、纺织品服装、鞋类等行业的生产率明显提升。此外，化学物品、皮革、塑料产品、运输工具、机械设备等出口额将得以提高。另一方面， 农业、矿产、金属等产品的生产产量和出口量也得以提高。

越南各家企业已很好地适应竞争并作出调整以维持生存。越南同时也对经营相关法律法规和经营体制进前所未有的改革。

尽管农业领域被评价为遭受CPTPP不利影响的行业之一，但不是所有的农产品都容易受损。基于越南热带农产品的现有优势，越南蔬果出口行业有望迎来许多新机遇。然而，由于竞争能力较低，因此越南畜牧业可能要面临许多挑战。

CPTPP给各行业所带来的利益或挑战不是自然而然的，因此各家企业要把握好市场动态、开展适当的投资方案，这样才能充分利用该协定所带来的机遇。

记者：越南企业大部分是中小型企业，主要在国内展开经营活动。因此， CPTPP正式生效后，会发生什么变化呢？

越南工商会世贸组织与融入中心经理 阮氏秋庄：CPTPP 正式生效意味着越南经济要对其他经济体实行改革开放政策，同时需要严格落实该协定各项承诺。越南企业将面临来自其他市场的激烈竞争，同时要满足更为严格的经营条件。

以前，加入WTO 之后，各家国内企业也面临类似的挑战，其给各家企业带来了不少遗憾。

尽管如此越南各家企业已很好地适应竞争与压力，并做出快捷的改变以维持自己在较为激烈的环境中的生存。越南同时也对经营相关法律法规和经营体制进行前所未有的改革。然而，国内企业尚未充分利用WTO所带来的机遇。

截至目前，10项自贸协定已生效，但越南的优惠关税利用率仅达30%。换个说法，就是越南已经浪费了许多关税优惠。其原因为各家企业尚未充分了解各项承诺所带来的机遇、或者因各项行政手续而不及时采取行动，耽误机会等等。

我想这就是越南各家企业和国家机构在落实CPTPP过程中的宝贵经验。

各家企业应该主动了解 CPTPP，并就该协定所带来的机会和挑战进行评估，从而制定具体的应对方案等。

另一方面，国家需要将CPTPP 各项承诺列入 国家法律体系中，实施行政手续改革以及不断改善营商环境。

大力引进外商投资资金

记者：您对 CPTPP其他经济体的实力和准备有如何评价呢？

越南工商会世贸组织与融入中心经理 阮氏秋庄：关于CPTPP 其他经济体的准备工作，我目前还没有正确且足够的信息。但是通过该协定的6个国家已制定有关CPTPP 对其经济的影响的相关报告。此外，不少国家已建立了信息官方网站，简要概括 CPTPP 中各项承诺的内容，让各家企业更容易地获取相关信息。可以说，各国政府和企业已为展开该协定做出了充分的准备。

记者：加入CPTPP 之后，越南是否成为一个引进其他国家的落后技术的“大型加工厂”呢？

越南工商会世贸组织与融入中心经理 阮氏秋庄：为了争取CPTPP所带来的机遇，各国投资商将赴越投资。另一方面，为了创造更多就业机会、提高人民的生活收入、为国家经济发展奉献力量，越南也正在加大招商引资力度。为了避免从国外引进的落后科学技术，越南许多职能机构已采取许多应对措施。

最关键的是各职能机构能否发现不合格的投资项目，并敢于拒绝批准这些项目。

记者: 谢谢您接受本报的采访！

CPTPP包括七个条款和一个附录，对与于2016年2月6日在新西兰12个国家已签署的TPP的关系和与有效期有关的各项问题、加入或推出CPTPP。

CPTPP协定与TPP协定内容基本相同，但允许成员国暂时停止执行20项义务，以在美国推出TPP的背景下能确保11个国家之间的利益与义务平衡。（越通社-VNA）

Viettel bắt đầu làm viễn thông từ con số 0, đi qua một loạt những dấu mốc đầu tiên và kỷ lục của ngành, để trở thành người khổng lồ ở Việt Nam và vươn tầm ảnh hưởng ra quốc tế. 30 năm – như một người trưởng thành và đạt tới độ chín về tuổi đời – Viettel giờ đây đang khởi tạo thực tại mới cho mình, cũng như cho ngành viễn thông – công nghệ – công nghiệp của nước nhà.

“Người Viettel có những chiến dịch kéo dài 10 ngày, mỗi ngày 500km để đưa từng chiếc sim, từng thẻ cào đến khắp các tỉnh thành Việt Nam. Những nỗ lực nho nhỏ của từng người khi ấy đã tạo ra sức mạnh lớn, là điểm bùng nổ cho Viettel trong những ngày tháng đầu tiên làm di động” – Nguyễn Việt Dũng, Trưởng ban Chiến lược kinh doanh, Tập đoàn Viettel.

Vào những năm cuối thập kỷ 90 của thế kỷ 20, di động ở Việt Nam là dịch vụ xa xỉ. Mỗi chiếc điện thoại kèm sim có giá tương đương nửa chiếc xe máy. Để có thể kết nối di động, người dân phải mất 200 USD tiền thuê bao, thêm vào đó là vài chục USD để chi cho cước phí kết nối. Ngay cả những người nước ngoài đến Việt Nam, ở trong khách sạn 5 sao… cũng phải lắc đầu vì chi phí điện thoại quá đắt đỏ tại quốc gia đang cố gắng vươn mình phát triển hậu chiến tranh và cấm vận kinh tế.

Là lãnh đạo cấp cao trong ngành Bưu chính Viễn thông thời đó, ông Mai Liêm Trực liên tục nhận được lời than của doanh nhân quốc tế, chuyên gia thế giới về vấn đề chi phí viễn thông ở Việt Nam. Sau này, ông đưa những kỳ vọng về một “kết nối di động dễ dàng và giá rẻ hơn” trong giấy phép ký cho Viettel, cho phép đơn vị này là doanh nghiệp được triển khai đầy đủ tất cả các loại hình kinh doanh dịch vụ về bưu chính viễn thông vào năm 1998.

Giấy phép được ký ngày đó bị đặt dưới con mắt nghi ngại của nhiều người, bởi Viettel là doanh nghiệp non trẻ, vừa thoát mác đơn vị xây lắp. Thành công của Viettel vào thời điểm ấy mới dừng lại ở việc hoàn thành đường trục cáp quang 1A với công nghệ thu phát trên cùng một sợi quang do chính Viettel thực hiện. Công ty này chưa thực sự bước chân vào địa hạt kinh doanh viễn thông, dù công nghệ thu phát trên cùng một sợi quang mà họ tự nghiên cứu được coi như một bằng chứng về năng lực kỹ thuật về viễn thông khi đó.

Khi cấp mã số để nhà mạng này bắt tay vào làm di động, ông Trực chia sẻ rằng ngay cả cơ quan chủ quản của Viettel khi đó là Bộ Quốc Phòng cũng rất lo lắng. Bởi thời điểm đó, chưa từng có một đơn vị mà người lính lại đứng đầu trên trận chiến về kinh tế ở lĩnh vực quan trọng như vậy.

“Chủ trương chung là thành lập Viettel để làm viễn thông, phá thế độc quyền doanh nghiệp, nhưng khi làm thì các anh cũng lo lắng lắm. Anh Phạm Văn Trà (Bộ trưởng Bộ Quốc phòng khi đó) thường ra gặp riêng tôi sau mỗi cuộc họp Chính phủ, nói tôi để mắt giùm, quản giúp doanh nghiệp. Các anh, và ngay cả tôi, lúc đó không ai nghĩ Viettel có thể trở lên to lớn như hôm nay, bởi khi đó doanh nghiệp này chỉ là một đơn vị nhỏ bé”.

Năm 2000, Viettel ra mắt đầu số 178 trên nền dịch vụ VoIP, đánh dấu bước chuyển mình của ngành viễn thông Việt Nam. Điện thoại đường dài từ chỗ là dịch vụ đắt đỏ đã trở nên rẻ hơn nhiều so với trước đó. Thành công của 178 không chỉ mang lại bước phát triển rực rỡ đầu tiên cho Viettel, mà còn mở toang cánh cửa sau những năm dài đằng đẵng chờ đợi một cú huých thực sự mở cửa thị trường viễn thông cạnh tranh ở Việt Nam.

Năm 2003, với việc xây dựng và đưa vào khai thác trạm vệ tinh mặt đất cửa ngõ viễn thông đi quốc tế, dung lượng kết nối quốc tế mạng IXP của Viettel đã được nâng lên 45Mbps. Đến năm 2005, mạng Internet của Viettel được mở rộng ra toàn quốc. Đến tháng 9/2003, Viettel bắt đầu cung cấp dịch vụ điện thoại cố định tại Hà Nội và TP HCM, sau đó mở rộng ra các tỉnh thành khác trên cả nước.

Ngày 15/10/2004, Viettel chính thức khai trương mạng di động, với đầu số 098. Sau chưa đầy 1 năm, Viettel tạo nên sức hút và bứt tốc mạnh mẽ, đạt mốc 1 triệu thuê bao – mức tăng trưởng mà các mạng di động trước đó phải mất hơn 10 năm mới đạt được. Sự ra đời của Viettel Mobile cùng rất nhiều đợt giảm giá, khuyến mại khủng đã tạo nên kỷ nguyên bùng nổ của ngành thông tin di động ở Việt Nam.

Tomato (gói cước cà chua) ra đời, đưa Viettel lên đà phát triển bùng nổ. Mảng di động tăng trưởng năm sau gấp đôi năm trước. Là Phó Giám đốc Viettel Mobile thời kỳ đó, ông Nguyễn Việt Dũng, Trưởng ban Chiến lược Tập đoàn Viettel miêu tả niềm vui của những người thân trong gia đình ông ở quê lần đầu tiên được nhìn thấy chiếc sim di động của gói cước Tomato là “như nhìn thấy thế giới trong bàn tay mình”.

Từ con số 0 doanh thu viễn thông vào năm 2000, đến năm 2010, Viettel đã vượt qua VNPT về cả doanh thu, thuê bao và thị phần, trở thành nhà mạng số 1 ở Việt Nam, biến điều xa xỉ chỉ vài năm trước trở thành thứ thiết yếu, phục vụ cho nhu cầu cơ bản của mọi người dân: kết nối và thông tin. Giờ đây, công ty này là nhà mạng đầu tiên triển khai thử nghiệm dịch vụ 5G tại Việt Nam, phục vụ hơn 70 triệu thuê bao di động trong nước và có 10 thị trường quốc tế trên 3 châu lục.

“Khi tôi gọi điện cho Hùng, Hùng nói Viettel là số 1 của Việt Nam nhưng so với các doanh nghiệp viễn thông thế giới thì chưa là gì cả. ‘Cháu không thích là số 1’, Hùng bảo sẽ tạo ra áp lực để Viettel vươn lên, bước vào Top 15-20 của thế giới” – TS Mai Liêm Trực, nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Bưu chính Viễn thông

Năm 2006, Viettel bắt đầu nghĩ đến việc đi ra nước ngoài. Ban dự án Đầu tư nước ngoài được thành lập, với mục tiêu ban đầu là khai trương được ở hai quốc gia láng giềng là Campuchia và Lào. Năm 2009, Metfone chính thức hòa mạng, cùng thời điểm Viettel ở Việt Nam trở thành nhà mạng số 1 về thuê bao và lợi nhuận. Đây cũng là năm đánh dấu lần đầu tiên một doanh nghiệp viễn thông Việt Nam có nhà mạng riêng của mình tại thị trường quốc tế.

Trong trí nhớ của ông Mai Liêm Trực, cuộc gọi với ông Nguyễn Mạnh Hùng – khi đó là Phó Tổng giám đốc Viettel (hiện giờ là Bộ trưởng Bộ Thông tin và truyền thông) – vào năm 2009 mang đến rất nhiều cảm xúc. Cuộc gọi được kết nối giữa Việt Nam và Campuchia đã cho thấy quyết tâm của ban lãnh đạo Viettel về tương lai của công ty này khi đó.

“Khi tôi gọi cho Hùng, Hùng nói ngay trên điện thoại khi đang công tác ở Campuchia rằng ‘Chú ạ, số 1 của Việt Nam nhưng so với các doanh nghiệp viễn thông thế giới không là gì hết, nên Viettel sẽ luôn tạo ra áp lực để vươn lên, để vào Top 20, top 15 thế giới. Cháu không thích là số 1’. Câu nói ấy cho tôi cảm nhận một khát vọng, sự dấn thân, và tầm nhìn của Viettel ngay từ năm ấy”, ông Trực chia sẻ.

Mang bài học từ Việt Nam áp dụng vào thị trường Campuchia, Metfone – thương hiệu của Việt Nam tại Campuchia – đã nhanh chóng đạt được thành công vang dội. Từ thành công ở Campuchia, 31 nhân sự Viettel tiếp tục được cử đến Lào để thực hiện dự án Unitel.

Suốt từ năm 2009 đến năm 2018, Viettel liên tục mở rộng thị trường quốc tế với việc triển khai hoạt động từ châu Á đến châu Phi và Mỹ Latinh. 10 công ty mang thương hiệu của Viettel đang hoạt động trên 3 châu lục. Trong đó, ở 5 thị trường, công ty con của Viettel đang đứng ở vị trí số 1 về thị phần thuê bao, doanh thu, và lợi nhuận: Campuchia, Lào, Burundi, Đông Timor, Mozambique.

Peru là thị trường quốc tế đầu tiên có trình độ phát triển kinh tế cao hơn so với Việt Nam (GDP đầu người của Peru cao cấp hơn 3 lần Việt Nam) kinh doanh có lãi và nằm trong số những thị trường đem lại lợi nhuận từ nước ngoài lớn nhất. Myanmar – thị trường quốc tế thứ 10 của Viettel và cũng là thị trường có tăng trưởng lập kỷ lục của Viettel trong lịch sử kinh doanh viễn thông. Chỉ sau khoảng 8 tháng kinh doanh, Viettel Myanmar đã có hơn 5,4 triệu thuê bao, vươn lên vị trí thứ 3 ở thị trường quốc tế lớn nhất của Viettel.

Sự thành công của Viettel ở nước ngoài tạo nên một thực tại mới về đầu tư của Việt Nam. Đất nước hình chữ S giờ đây không chỉ chờ đợi đối tác nước ngoài rót vốn đầu tư vào viễn thông công nghệ thông tin, mà còn sở hữu những doanh nghiệp lớn, có tiềm lực kinh tế đầu tư ra thế giới và vươn lên vị trí số 1 ở nhiều quốc gia.

Viettel không chỉ tạo ra dấu son chói lọi trong lịch sử phát triển của riêng mình, mà còn đưa vị thế của Việt Nam lên cao trên trường quốc tế, giống như câu chuyện nhỏ mà cựu Thứ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông kể lại: “Tôi đi khai trương mạng Viettel ở Tanzania, đại sứ Việt Nam ở đây mời cơm đoàn đại biểu và nói rằng, từ khi có Viettel đầu tư sang, vị thế của Việt Nam tại đây khác hẳn”.

Hiện tại, lời nói của vị lãnh đạo Viettel với Thứ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông năm xưa cũng đã thành hiện thực: Tập đoàn này đã đứng trong danh sách 15 công ty viễn thông lớn nhất thế giới về thuê bao.

“Việc đầu tiên Viettel phải nghĩ đến, đó là không gọi mình là nhà điều hành viễn thông nữa mà là nhà cung cấp dịch vụ số. Đó là bài toán chuyển đổi của năm 2019. Thậm chí chúng tôi cấm nhau nói Viettel là công ty viễn thông, phải là nhà cung cấp dịch vụ số” – Ông Lê Đăng Dũng, Quyền Chủ tịch Viettel.

Nói về Viettel, người ta nhắc nhiều đến ý chí và kỷ luật của một doanh nghiệp xuất thân từ quân đội. Thế nhưng, trên hết, sự kịp thời, nắm đúng thời cơ, chuyển đổi nhanh, tạo áp lực tích cực đã biến một doanh nghiệp nhỏ với số vốn chỉ vỏn vẹn 2 tỷ đồng vào năm 1989 trở thành tập đoàn kinh tế số 1 Việt Nam.

Làm VoIP hơn 1 năm, Viettel đã thấy rằng phải làm mở rộng ngành kinh doanh, thế là làm di động; từ di động, rồi nhảy ra nước ngoài. Khi ra nước ngoài, đạt được thành công nhất định, cũng là lúc cuộc cách mạng 4.0 tràn tới, và mở ra cơ hội để đưa Việt Nam đứng vào điểm xuất phát cùng với các nước phát triển. Những người đứng đầu tập đoàn này đã nhanh chóng chuyển mình sang ngành công nghiệp, nghiên cứu sản xuất thiết bị trên nền công nghệ mới, đồng thời tiến hành chiến dịch chuyển đổi số mạnh mẽ với sứ mệnh trở thành đầu tàu trong việc kiến tạo xã hội số ở Việt Nam.

Với chuyển đổi số, trong nước, Viettel thực hiện ảo hóa tất cả các thiết bị mạng lõi và triển khai công nghệ mạng điều khiển bằng phần mềm dựa vào nền tảng công nghệ mới như BigData, AI, VR; xây dựng hệ sinh thái kinh doanh hướng đến trở thành nhà cung cấp dịch vụ số. Với công ty con ở nước ngoài, Metfone được giao nhiệm vụ là công ty tiên phong, kiến tạo và dẫn dắt công cuộc xây dựng nền kinh tế và xã hội số tại Vương quốc Campuchia bằng những công nghệ tiên tiến nhất, bao gồm cả 5G, trí tuệ nhân tạo AI, thực tế ảo VR, Big data…

Trong lĩnh vực nghiên cứu sản xuất thiết bị, Viettel quyết tâm làm chủ và tự sản xuất các thiết bị công nghệ cao, thay vì gia công cho người nước ngoài. Đội ngũ lãnh đạo của Viettel chỉ rõ con đường cho tập đoàn này là tạo ra những sản phẩm “Made by Vietnam”, do những bộ óc của Việt Nam tạo ra, chứ không phải phát triển sản phẩm trên nền công nghệ lõi của quốc tế để cộp mác “Made in Vietnam”.

Sau 10 năm khởi động và triển khai, Viettel đã làm chủ và sản xuất được gần như toàn bộ hệ thống mạng viễn thông lõi, như hệ thống tính cước theo thời gian thực (OCS), hệ thống nhắn tin, trạm phát sóng BTS 4G, đang nghiên cứu thiết bị phát sóng 5G…, đứng vào hàng ngũ một trong 5 nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới và lọt top 50 thương hiệu viễn thông đắt giá nhất hành tinh.

Ngoài làm viễn thông, Viettel cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ của một đơn vị đầu tàu trong ngành vũ trang, khi liên tiếp sản xuất thành công các thiết bị công nghệ cao, như hệ thống quản lý vùng trời, đài radar, máy thông tin quân sự, máy bay không người lái… đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ 9 trên thế giới có khả năng sản xuất các thiết bị này.

Những kết quả kinh doanh về lĩnh vực nghiên cứu sản xuất công nghệ cao cũng cho thấy thành quả của việc khởi tạo thực tại mới với những sản phẩm “Made by Viettel”. Trong 2 năm 2017-2018, tổng doanh thu từ lĩnh vực nghiên cứu sản xuất của Viettel đạt 17.400 tỷ đồng, lợi nhuận đạt 5.250 tỷ đồng.

Và ngày 10/5, Viettel đã thực hiện thành công cuộc gọi 5G đầu tiên, đưa tên Việt Nam vào danh sách những quốc gia thử nghiệm 5G sớm nhất thế giới. Điều này đồng thời cũng nhắc nhở Viettel về sứ mệnh sẽ đưa đất nước bước cùng nhịp với công nghệ của thế giới chứ không còn đi sau như trước.

En 2018, Vietnam no solo registró nuevos patrimonios reconocidos por la Organización de las Naciones Unidas para la Educación, la Ciencia y la Cultura (Unesco), sino también descubrimientos que impresionaron al mundo científico e importantes evidencias de la ejecución continua de su soberanía sobre el archipiélago de Hoang Sa (Paracels).

El libro “Hoang Hoa su trinh do”, un registro sobre las actividades de las misiones diplomáticas de Vietnam a China durante el siglo XVIII, fue reconocido por la Unesco como patrimonio documental mundial.

“La obra constituye un material precioso sobre las relaciones diplomáticas entre Vietnam y China, las cuales contribuyeron al mantenimiento de la paz entre los pueblos en la región y el mundo.”

La obra fue incluida en el Programa Memoria del Mundo de la Organización de la Unesco el 30 de mayo pasado, en el octavo pleno del Comité del Programa para Asia-Pacífico (MOWCAP, inglés) de esa organización, efectuado en mayo de 2018 en la ciudad sudcoreana de Gwangju.

El libro describe las actividades diplomáticas entre Vietnam y China, reflejando así una parte del intercambio entre los países en Asia-Pacífico durante el siglo XVIII.

Integrado por mapas, imágenes e informaciones valiosas, el registro fue creado por Nguyen Huy Oanh (1713-1789) a partir de sus propias experiencias en el viaje a China en los años 1766 y 1767, así como de los documentos de los predecesores diplomáticos.  

El MOWCAP evaluó que la obra constituye un material precioso sobre las relaciones diplomáticas entre Vietnam y China, las cuales contribuyeron al mantenimiento de la paz entre los pueblos en la región y el mundo.

Otros dos patrimonios de Vietnam incluidos en la lista del Programa son la colección de grabados en madera de la dinastía Nguyen (1802-1945) y las estelas en el Templo de la Literatura Van Mieu – Quoc Tu Giam.

El 12 de abril de 2018, el Consejo Ejecutivo de la Unesco reconoció, durante su sesión 204, a Non Nuoc Cao Bang como geoparque global, convirtiéndolo en la segunda reserva de este tipo en Vietnam, después de la meseta rocosa Dong Van, en la provincia norteña de Ha Giang.

El título de geoparque global se condecora a las zonas naturales bien demarcadas geográfica y administrativamente, donde se preservan patrimonios con grandes valores científicos, educativos y estéticos, así como biológicos, arqueológicos, históricos, sociales y culturales.

Además, esas reservas deben poseer una extensión suficiente para contribuir de manera notable al desarrollo socioeconómico sostenible de las localidades donde se ubican.

Con una superficie de más de tres mil kilómetros cuadrados, el sitio, ubicado en la provincia de Cao Bang, es el hogar de 250 mil personas de nueve etnias minoritarias.

Científicos descubrieron y evaluaron más de 130 patrimonios geográficos en esa zona, entre ellos paisajes de castro, ríos, lagos y cuevas subterráneas, además de fósiles, líneas de división entre las unidades geográficas, fallas y diferentes minerales, todos evidencia la historia de 500 millones de años de evolución en la reserva.

Non Nuoc Cao Bang también posee reconocidos sitios turísticos, como Phia Oac, Phia Den, el lago Thang, la cueva Nguom Ngao y la cascada Ban Gioc, así como vestigios históricos y culturales, que incluyen capitales de varias dinastías feudales y reliquias de la revolución del pueblo vietnamita contra el colonialismo francés.

Phan Thuan An, estudioso de la cultura de Hue, capital de Vietnam durante la dinastía Nguyen (1802-1945) descubrió recientemente un conjunto de documentos reales que evidencia la ejecución de manera continua de los derechos territoriales de Vietnam sobre el archipiélago de Hoang Sa (Paracels).

Se trata de dos textos valiosos detectados en el templo dedicado a la princesa Ngoc Son, hija del rey Dong Khanh (1864- 1889)- noveno emperador de la dinastía Nguyen- y también tía del monarca Bao Dai (1913- 1997). El primer documento fue entregado el 15 de febrero de 1939 a Bao Dai, quien aprobó posteriormente el mismo. Ese escrito trata sobre la entrega de medallas para honrar los logros de los soldados en el establecimiento de puesto de defensa en Hoang Sa.

Mientras, fechado el 3 de febrero de 1939, el segundo adjunta una versión en idioma francés y consiste en la propuesta de condecorar medalla real a Louis Fontan, quien se encargó de dirigir un grupo de soldados estacionados en el archipiélago y falleció por malaria. El rey Bao Dai lo ratificó el mismo día.

Esas fechas y personas concretas evidencian que antes de la segunda guerra mundial, la soberanía de Vietnam sobre Truong Sa (Spratlys) y Hoang Sa en particular y sobre una parte del Mar del Este en general se reconocía claramente.

Según el estudioso Phan Thuan An, esas fechas y personas concretas evidencian que antes de la segunda guerra mundial, la soberanía de Vietnam sobre Truong Sa (Spratlys) y Hoang Sa en particular y sobre una parte del Mar del Este en general se reconocía claramente.

Thuan An continuó que la presentación de esos textos se propone demostrar, de nuevo, la realidad invertible de que esos conjuntos de islas pertenecen a Vietnam.

Según el experto, la presencia de Hoang Sa y Truong Sa en la cultura de Hue se nota de forma aún más clara en las aldeas como My Loi, en la comuna de Vinh My.

En My Loi se conversan aún varios documentos datados 250 años atrás en idioma chino que reflejan la soberanía de Vietnam sobre Hoang Sa y Truong Sa.

Sobresale entre ellos un escrito que se refiere a la solución de un pleito en 1759 entre dos aldeas sobre el subsidio concedido a una flotilla que realizaba misiones militares en Hoang Sa. Su contenido demuestra que hace más de dos siglos, el reinado Nguyen poseía combatientes que realizaban la salvaguardia del territorio nacional en Hoang Sa.

Científicos vietnamitas hallaron por primera vez en una cueva en el área del volcán Krong No, en la provincia de Dak Nong, restos de humanos prehistóricos y pruebas de que vivieron y realizaron entierros en esa zona. Se trata del descubrimiento de un nuevo estilo de vida de los antiguos habitantes en la Altiplanicie Occidental (Tay Nguyen).

Según los arqueólogos, los primeros humanos aparecieron aquí en la Nueva Edad de Piedra (hace unos 7.000-10.000 años), seguidos por los habitantes de la Edad Media de Piedra (hace unos 6.000-7.000 años). Los pobladores abandonaron la cueva en el período de transición entre las Edades de Piedra y de Metales (hace unos 3.000 años).

Según Nguyen Lan Cuong, representante de la Asociación de Arqueología de Vietnam, se trata del primer hallazgo de las pruebas de la existencia de humanos prehistóricos en una cueva volcánica en el mundo.

Además, anotó, el terreno de Tay Nguyen, compuesto en su mayoría por el basalto, no es considerado entorno favorable para conservación de los restos humanos. Sin embargo, los habitantes antiguos que vivieron aquí comieron moluscos, cuyas conchas, ricas en calcio, cambiaron el hábitat y ayudaron a conservar los restos humanos, explicó.

En ese sentido, ese descubrimiento constituye un acontecimiento importante de la arqueología vietnamita, al proveer una base fundamental para estudiar la vida de los humanos en el área altiplánica hace milenios.

Además, el hallazgo constituye una prueba importante para que se solicite el reconocimiento de la Unesco a Krong No como Geoparque global.

El hallazgo constituye una prueba importante para que se solicite el reconocimiento de la Unesco a Krong No como Geoparque global.

En septiembre de 2018, arqueólogos vietnamitas anunciaron el descubrimiento de herramientas de piedra de humanos prehistóricos en la comuna de An Khe, en la provincia altiplánica de Gia Lai.

Además de esos instrumentos, se encontraron fracciones de meteorito con antigüedad de 800 mil años.

De acuerdo con Nguyen Giang Hai, exdirector del Instituto de Arqueología de Vietnam, no se descubrieron vestigio alguno de tal antigüedad  en otros países sudesteasiáticos.

En ese sentido, subrayó, se trata de un hallazgo de nivel mundial, que cambia la percepción de los científicos sobre la existencia de los humanos en la región.

Se trata de un hallazgo de nivel mundial, que cambia la percepción de los científicos sobre la existencia de los humanos en la región.

El descubrimiento evidencia que los primeros habitantes podrían haber existido en Vietnam hace 800 mil años, recalcó, y añadió que esa prueba se podrá incluir en el mapa sobre la aparición, distribución y evolución de los seres humanos en el planeta.

应越南共产党中央总书记、越南社会主义共和国主席阮富仲邀请，朝鲜劳动党委员长、朝鲜民主主义人民共和国国务委员会委员长金正恩对越南进行了正式友好访问。

金正恩对越南的访问是在朝鲜已故领导人金日成首次访问越南60年后及两国将于2020年纪念建交700周年之际进行的。此访将成为两国政党和国家关系史上的里程碑。

两国友好关系不断得到巩固

于1950年1月31日建立的越南与朝鲜外交关系由胡志明主席同金日成主席亲手缔造和培育。

近70年来，越南与朝鲜两个民族的传统友好关系不断向前发展。

由两个民族领袖努力缔造和培育的友谊之情通过高层互访活动保持良好发展势头。至今，双方50多支部长级以上的代表团已进行互访。

两国建交70年后，从7月8日至12日，胡志明主席首次对朝鲜进行正式友好访问。朝鲜为越南革命领袖及越南党、国家的高级代表团举行隆重的欢迎仪式。

其后，胡志明主席与时任朝鲜总理的金日成同众多平壤市民一同参加游行活动。

一年多之后，1958年11月28日，金日成总理赴河内，开始对越南进行为期5天的访问。越南人民涌到街上挥舞着旗帜欢迎金日成到访。

1958年11月28日，胡志明主席在主席府会见率领朝鲜党和政府代表团访问越南的金日成总理。（图自越通社）

访问越南期间，金日成访问南定纺织厂、越南人民军博物馆、河内慈廉县春罗乡馆罗村农业合作社等地。该合作社以后改名为越朝友谊合作社。

朝鲜领导人1958年访问越南之旅的亮点是《越朝联合声明》和《越朝贸易协定》。

1964年，金日成再次访问越南。

2000年底起，越南与朝鲜外交关系明显加强。双方互访频繁，特别是越共中央总书记农德孟2007年访问朝鲜，公安部部长黎鸿英2008年访问朝鲜，朝鲜最高人民会议常任委员会委员长金永南2001年访问越南，朝鲜内阁总理金英日2007年访问越南等。

两国关系中的标志性工程是河内越朝友谊幼儿园和在平壤庆尚越朝友谊幼儿园。

位于河内栋多郡的越朝幼儿园由朝鲜于1978援建越南。最初，该幼儿园有4个班120名小学生。该学校师资队伍和教学质量不断提高。

二十世纪60-70年代，朝鲜为越南数百名大学生提供培训，朝鲜教育委员会与越南教育培训部正努力促进教育合作协议的签署。

2013年起，越南每两年一次派遣艺术团赴朝鲜参加在平壤举行的“四月之春”友谊艺术节。

2019年2月26日下午，赴河内出席美朝领导人第二次会晤期间，金正恩已造访朝鲜驻河内大使馆。金正恩要求大使馆积极为两党和两国友谊与合作关系向前发展做出贡献。

加强各领域交流合作

越朝保持外交副部长级政策对话、经济与科技合作政府间联合委员会等合作机制。

双方签署多项重要协议：文化合作协议、科技合作协议、两国友好与合作条约、海事贸易协议、医疗卫生互助协议、海上运输协议、避免双重征税协议等。

朝鲜党和政府的一贯立场是重视并继续巩固与越南的传统友好关系

2018年11月，在访问越南期间，朝鲜外交部部长李勇浩强调，朝鲜党和政府的一贯立场是重视与越南的传统友好关系并愿意进一步巩固此关系，考虑采取适当措施来促进两国关系新形势下的发展。

此访期间，双方一致同意在联合国、不结盟运动、东盟地区论坛等地区和国际论坛上保持密切配合与合作，同时就共同关心的问题进行深入的讨论。

最近，越南政府副总理兼外交部长范平明对从2019年2月12日至14日对朝鲜进行正式访问。范平明强调，在越南独立、自主、和平、合作与发展、实现对外关系多样化多边化，愿意作国际社会的朋友、可靠伙伴和负责任的成员等的对外路线的基础上，越南党、政府和人民重视并愿意促进与朝鲜党、政府和人民的传统友好关系发展。

不过，越朝经济合作潜力尚未得到充分挖掘。2014年双边贸易额达800万美元，2015年达1160万美元。

2016年，越南对朝鲜出口299万美元，2017年该数字大732.2万美元（出口产品主要为食品、糖果饼干）；2018年前9月，越南对朝鲜出口49.7万美元。

金正恩2019年2月对越南进行的正式友好访问的目的在于加强两国政党和国家在符合两国利益和两国法律规定以及国际承诺的领域的合作，进而为地区和平、合作与发展做出贡献。

Nhắc tới di sản văn hóa vật thể ở Hà Nội là có thể kể tới 5.922 di tích, trong đó có 1 di sản văn hóa thế giới, 1 di sản tư liệu thế giới, 16 di tích quốc gia đặc biệt cùng hàng nghìn di tích cấp quốc gia và di tích cấp thành phố. Nhưng bên cạnh đó, cũng còn tồn tại hơn 2.000 di tích xuống cấp, trong đó 507 di tích xuống cấp nặng, 220 di tích xuống cấp nghiêm trọng khiến thành phố Hà Nội đang loay hoay tìm nguồn lực để tu bổ, tôn tạo.

TTXVN giới thiệu chùm 3 bài viết về thực trạng, nguyên nhân cũng như hướng để “cứu” di tích bị xuống cấp ở Hà Nội.

Cột gỗ mối mọt, ngói xô lệch, thủng mái, tường bong tróc… là điều thường thấy ở nhiều di tích tại Hà Nội trải qua thời gian dài không được tu bổ, tôn tạo. Thực trạng này không chỉ gây nguy hại cho số phận của di sản mà còn ảnh hưởng đến sự an toàn của người dân khi đến hành lễ.

Chông chênh di sản

Đến đình Vĩnh Phệ, xã Chu Minh, huyện Ba Vì mới thấy xót xa cho ngôi đình cổ có tuổi đời 400 năm đang dần bị hủy hoại bởi thời gian. Năm gian đình gần như không đứng vững bởi mái bị võng, ngói xô lệch nhìn thấu trời, các cấu kiện gỗ bong tróc, thậm chí nhiều chân cột gỗ đã bị tiêu tâm, khối xà trung gian bị gãy rơi xuống nền nhà.

Người dân trong vùng đã khắc phục bằng cách dùng rất nhiều cột gỗ chống đỡ tránh việc sập đổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Nhìn sự chông chênh của các cột gỗ ngổn ngang bên trong mới cảm thấy rõ sự tồn tại vô cùng mong manh của ngôi đình. Để tránh những hậu quả có thể xảy ra, những người quản lý đình đã đưa các đồ thờ tự ra ngoài để người dân hành lễ.

Ông Trần Viết Xơ, Phó Ban công tác Mặt trận thôn Vĩnh Phệ, cho biết từ 5-6 năm nay, đình xuống cấp nặng, thôn làng phải cùng nhau gia cố chống đỡ đình tránh việc sập đổ. Trong mùa mưa bão, nỗi lo càng nhân lên nhưng người dân không có cách nào khác bằng việc hạn chế bớt người vào trong đình, làm lễ phía ngoài. Vì đình là di tích quốc gia nên việc tu bổ không thể tự ý, hơn nữa nguồn kinh phí thực hiện tu bổ tương đối nhiều nên địa phương không có đủ nguồn lực.

Tương tự như vậy, di tích đình Thần Quy, xã Minh Tân, huyện Phú Xuyên có tuổi đời gần 1.000 năm cũng đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Từ năm 2012, mái ngói chính giữa đình bị sụp đổ do mưa bão, tiếp đó đến mái ngói phía Bắc và phía Nam lần lượt bị sập xuống. Rui, kèo trên mái mục, các cột gỗ chống ở các góc đình cũng bị bở bục.

Đặc biệt, các gian thờ tan hoang, những mảnh gạch gói vương khắp nơi. Sân đình mỗi khi mưa xuống là ngập nước, cỏ dại đua nhau mọc.

Lo ngại đình sập ảnh hưởng đến tính mạng, từ 6-7 năm nay, người dân trong làng không dám vào trong làm lễ. Ngay cả khi tổ chức hội làng hay giỗ Thánh, dân làng chỉ tổ chức ngoài sân đình vì khu thờ tự không còn đảm bảo an toàn. Người dân thôn Thần Quy đang xót xa khi di tích ngày càng xuống cấp nghiêm trọng, đình không còn là nơi thờ tự đúng nghĩa. Dù huyện Phú Xuyên cùng Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội quan tâm đến thực trạng ngôi đình nhưng đến nay do thủ tục tu bổ và nguồn vốn hỗ trợ còn nhiều vướng mắc nên di tích vẫn chưa được trùng tu.

Trên địa bàn huyện Quốc Oai có hơn 220 di tích các loại, trong đó 2 di tích quốc gia đặc biệt, 29 di tích được xếp hạng quốc gia, 61 di tích được xếp hạng cấp thành phố. Nhiều công trình kiến trúc và điêu khắc nổi tiếng từ thời Lê, thời Lý với hàng nghìn di vật, cổ vật có niên đại cách đây hàng nghìn năm đang được lưu giữ, trùng tu như chùa Thầy, đình So, đình Cấn, đình Ngọc Than, đình Phú Mỹ, chùa Lâm, chùa Cấn Thượng…

Tuy nhiên, ông Nguyễn Vũ Hán, Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Quốc Oai, cho biết nhiều di tích trên địa bàn huyện xuống cấp nghiêm trọng. Ngay cả với di tích quốc gia cũng có tới gần 10 di tích xuống cấp. Dù người dân mong muốn được trùng tu, huyện đã cố gắng nhưng do nhiều yếu tố khách quan nên các di tích xuống cấp chưa được tu bổ kịp thời.

Nhiều hiện vật quý đang bị hủy hoại

Nằm ẩn trong khu vực dân cư đông đúc, chùa Báo Ân, xã Đồng Quang, huyện Quốc Oai được biết tới là ngôi chùa cổ được khởi dựng từ thế kỷ 17 cùng hệ thống 49 pho tượng làm bằng đất. Với những giá trị độc đáo này, chùa được xếp hạng di tích cấp quốc gia từ năm 1990.

Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, ngôi chùa dường như bị lãng quên khi chính điện bị xuống cấp nghiêm trọng, tường vỡ lở, nứt toác, rễ cây xuyên từ ngoài vào bám chằng chịt phía trong tường, nền nhà ẩm thấp vì nước ứ đọng sau những trận mưa lớn.

Điều đáng nói là hệ thống tượng đất trong chùa đang bị hủy hoại bởi thời tiết và không được bảo quản tốt. Hầu hết các tượng bị bong tróc, có những pho tượng rụng cả đầu và tay chân trông nham nhở đến thảm hại. Sư trụ trì phải nhặt từng bộ phận rơi gãy cất đựng vào túi nylon để cất giữ tránh thất lạc. Tuy vậy, việc phục hồi nguyên trạng hoặc gần với nguyên trạng là điều vô cùng khó khăn bởi chất liệu đất khi vỡ vụn sẽ bị hao hụt, hơn nữa chất liệu gắn kết cũng không dễ tìm.

Vào trong chính điện, không ai tránh khỏi sự xót xa bởi sự lạnh lẽo, hiu quạnh và xuống cấp nghiêm trọng của ngôi chùa.

Sư trụ trì Thích Đàm Trọng Nghĩa cho biết di tích này bị xuống cấp gần 10 năm nay. Sư trụ trì và người dân “kêu cứu” mãi, đến cuối năm 2018, Ủy ban Nhân dân thành phố có quyết định đầu tư tu bổ cấp thiết cho di tích nhưng tháng Tư vừa qua, chính quyền xã mới triển khai.

Tuy vậy, việc thi công gián đoạn và công tác bảo vệ di vật sơ sài khiến người dân lo lắng. Với tiến độ này, có thể mất thời gian rất lâu công trình mới hoàn thành. Còn việc tu bổ, tôn tạo tổng thể di tích sẽ là chặng đường rất gian nan. Trong khi đó, nhu cầu tín ngưỡng tâm linh của người dân vẫn rất cần, hơn nữa họ cũng mong muốn giữ được di sản và các hiện vật bên trong.

Tại nhiều di tích khác ở Hà Nội cũng tồn tại tình trạng di tích xuống cấp, hiện vật cũng ảnh hưởng theo. Bởi thực tế, mái, tường di tích dột nát, bong tróc nên nắng mưa xối vào, hiện vật không được bảo quản tốt nên cũng bị xuống cấp theo. Đó là chưa kể tới việc mất trộm, thất lạc hiện vật quý trong các di tích khi hệ thống cửa, tường bao lỏng lẻo.

Đánh giá về công tác bảo quản các hiện vật trong di tích, nhất là di tích xuống cấp, ông Vũ Hồng Hải, Phó Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Phúc Thọ nói vui nhưng đúng với thực trạng ở nhiều nơi: “Lên chùa thấy Phật đội nón, sang đình thấy Thánh chống gậy.”

Dù người dân mong chờ, dù ngành văn hóa và chính quyền địa phương đều biết rõ thực trạng này nhưng hàng chục năm qua, các di tích vẫn tiếp tục xuống cấp./.

Di tích xuống cấp được giải thích do có niên đại xây dựng sớm, vật liệu chủ yếu là gỗ nên thời tiết, côn trùng xâm thực, một phần do không gian di tích bị chiếm dụng vào với mục đích khác. Nhưng vấn đề đáng nói, trước tình trạng di tích xuống cấp việc tu bổ, trùng tu lại chưa kịp thời, bởi lẽ nguồn lực luôn là bài toán khó.

Nguồn kinh phí còn thấp

Từ nhiều năm nay, thành phố Hà Nội thực hiện việc phân cấp quản lý di tích, trong đó thành phố trực tiếp quản lý 10 di tích tiêu biểu, các di tích còn lại phân cấp quản lý cho các quận, huyện, thị xã. Cũng từ đó, ngân sách thành phố đầu tư cho các di tích quốc gia đặc biệt, di tích cách mạng kháng chiến và hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư tu bổ, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích quốc gia do cấp huyện quản lý.

Ngân sách cấp huyện đầu tư tu bổ, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích còn lại trên địa bàn và đối ứng cùng ngân sách thành phố đầu tư tu bổ, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích quốc gia do cấp huyện quản lý. Tuy nhiên, do số lượng di tích xuống cấp lớn, nhiều địa phương không cân đối được ngân sách và không có nguồn lực cho việc này.

Đây chính là mấu chốt dẫn đến tình trạng hàng nghìn di tích xuống cấp nhiều năm qua nhưng chưa được tu bổ kịp thời. Chỉ tính trung bình mỗi di tích cần khoảng 10 tỷ đồng để trùng tu thì tổng kinh phí thực hiện trùng tu hơn 2.000 di tích xuống cấp là con số khổng lồ.

Trung bình mỗi di tích cần khoảng 10 tỷ đồng để trùng tu thì tổng kinh phí thực hiện trùng tu hơn 2.000 di tích xuống cấp là con số khổng lồ

Với số tiền lớn như vậy, thành phố không thể gánh nổi cùng một lúc và ngay cả việc xây dựng kế hoạch tu bổ theo từng giai đoạn khác nhau cũng vô cùng khó khăn. Vì vậy, với các di tích do cấp quận, huyện, thị xã quản lý thì các địa phương tự cân đối vốn đầu tư, thành phố chỉ hỗ trợ một phần kinh phí.

Tuy nhiên, với khoản kinh phí quận, huyện, thị xã đầu tư cũng trở thành sức ép cho địa phương. Mặc dù đã được Ủy ban Nhân dân thành phố có cơ chế hỗ trợ các di tích quốc gia như tại Quyết định số 41/2016/QĐ-UBND nhưng phần lớn các địa phương còn nhiều khó khăn trong việc bố trí kinh phí thực hiện. Với các quận nội thành Hà Nội do có nguồn thu ngân sách lớn nên việc đầu tư, tu bổ di tích xuống cấp tương đối thuận lợi. Ngược lại, các huyện ngoại thành không có nhiều kinh phí cho việc tu bổ di tích, do vậy khu vực này còn tồn tại rất nhiều di tích xuống cấp.

Lãnh đạo Ủy ban Nhân dân huyện Ứng Hòa cho biết số lượng di tích của huyện nhiều, đứng thứ hai thành phố sau huyện Phú Xuyên nhưng phần lớn di tích đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Thành phố và huyện tuy có ngân sách đầu tư tôn tạo, sửa chữa song không đáng kể so với nhu cầu cần tu bổ.

Là người nhiều năm gắn bó với văn hóa Hà Nội, tiến sỹ Nguyễn Viết Chức – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long, cho rằng hàng ngàn di tích ở Hà Nội xuống cấp nghiêm trọng có nguy cơ đổ vỡ, cần phải chống xuống cấp kịp thời nhưng phụ thuộc vào kinh phí. Trong nhiều năm, việc đầu tư chống xuống cấp di tích rất hạn chế, không đáp ứng yêu cầu thực tế; do vậy di tích đã xuống cấp càng xuống cấp nghiêm trọng. Khi đó, yêu cầu tài chính càng lớn hơn, càng dẫn tới bất cập trong thủ tục phê duyệt và triển khai dự án.

Trong những năm qua, thành phố cũng có những đầu tư nhất định trong việc trùng tu, tu bổ di tích. Trong giai đoạn từ năm 2012 đến giữa năm 2017, có trên 200 lượt di tích trên địa bàn thành phố Hà Nội được tu bổ, tôn tạo.

Ngoài ra, năm 2018, thành phố còn cấp bổ sung kinh phí cho các huyện, thị xã thực hiện tu sửa cấp thiết, chống xuống cấp cho 50 di tích đã được xếp hạng. Nhưng với 220 di tích xuống cấp nghiêm trọng và 507 di tích xuống cấp nặng và hàng trăm di tích khác đang xuống cấp thì nguồn kinh phí của thành phố chi trả là chưa nhiều.

Nhận thức về di sản văn hóa chưa cao

Nếu chỉ nói rằng nguồn kinh phí thiếu khiến việc tu bổ di tích chưa kịp thời, các di tích đã xuống cấp lại càng xuống cấp hơn thì điều đó đúng nhưng chưa đầy đủ. Ngoài yếu tố khách quan do thời gian khiến di tích xuống cấp, cần thẳng thắn nhìn nhận vấn đề nhận thức về di sản văn hóa và việc bảo vệ di sản văn hóa trong cộng đồng dân cư chưa cao.

Thậm chí, một số tổ chức, cá nhân được giao trông coi di tích cũng tồn tại thực trạng này. Điều đó có thể lý giải tại sao tình trạng vi phạm, xâm hại di tích chưa được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và đây cũng là yếu tố tác động đến sự xuống cấp của các di tích.

Tại đình Hà Vĩ, phố Hàng Hòm, phường Hàng Gai trong khu phố cổ Hà Nội, khuôn viên ngôi đình bị chiếm dụng để xây dựng nhà ở của 4 hộ dân cũng như đồ đạc của cửa hàng kinh doanh phía trước bày ngổn ngang. Cổng vào đình bị các hộ dân xây dựng chiếm gần hết lối đi, thậm chí có hộ xây nhà vệ sinh ngay sát đình.

Tương tự, đình Trung Yên ở ngõ Trung Yên, phường Hàng Bạc cũng rơi vào tình trạng này khi nơi thờ tự phải đưa lên gác hai, phía dưới là hai hộ gia đình với gần chục khẩu đang sinh sống.

Thực tế, do điều kiện đất đai chật chội nên đối với các di tích trong các quận nội thành Hà Nội, còn có tình trạng vi phạm di tích làm ảnh hưởng lớn đến không gian, kiến trúc đình, chùa. Quá trình vi phạm di tích diễn ra nhiều nhất vào khoảng thập niên 60 của thế kỷ 20 và nguyên nhân được lý giải do những người ở trong di tích từ ngày giải phóng Thủ đô (1954), người đi kinh tế mới trở về vào thập niên 60, người dân bãi chạy lũ lụt vào ở nhờ di tích và nhiều nguyên nhân khác.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực quản lý di tích các cấp còn mỏng, thiếu kinh nghiệm, còn chưa xứng với yêu cầu thực tiễn. Hiện nay, Phòng Văn hóa và Thông tin cấp huyện là đơn vị tham mưu về công tác quản lý nhà nước về di tích trên địa bàn; cán bộ tham gia quản lý di tích chỉ có một người vừa phải kiêm nhiệm các lĩnh vực, công việc khác của phòng, thậm chí còn kiêm nhiệm quản lý di tích. Chính lý do này khiến các cơ quan quản lý chưa nắm bắt kịp thời các hoạt động tại di tích và chưa chủ động đề ra các giải pháp để khắc phục những tồn tại, nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý./.

Hằng năm, thành phố Hà Nội dành một khoản kinh phí thuộc ngân sách nhà nước đầu tư cho công tác tu bổ, tôn tạo di tích, phần khác thuộc nguồn thu từ các hoạt động sử dụng và phát huy giá trị di tích. Tuy nhiên, nguồn lực này chưa đủ để trùng tu, tôn tạo hàng nghìn di tích xuống cấp. Lối ra cho bài toán này được tính đến là đẩy mạnh huy động xã hội hóa, đồng thời có lộ trình tu bổ, tôn tạo di tích một cách hợp lý, khoa học.

Tăng cường xã hội hóa

Đến đình-đền Đông Hạ ở ngõ Huế, phường Ngô Thì Nhậm, quận Hai Bà Trưng mới cảm nhận hết sự khang trang của di tích được tu bổ, tôn tạo chủ yếu bằng nguồn vốn xã hội hóa. Ngôi đền ba gian với tam quan đủ ba cửa mở ra ngõ Huế. Từ tiền tế, công trình phụ trợ đều được tu bổ đồng bộ, tạo diện mạo mới trên cơ sở đảm bảo các giá trị gốc.

Cũng như vậy, chùa Liên Phái nằm trong ngõ Liên Phái, phố Bạch Mai, quận Hai Bà Trưng cũng tiêu biểu trong việc thực hiện tốt công tác xã hội hóa trùng tu di tích. Kiến trúc di tích, hồ nước, sân vườn được đầu tư tôn tạo hài hòa với không gian chung. Hơn nữa, trước khi trùng tu, nhà chùa phối hợp cùng địa phương di chuyển hàng chục hộ dân ra khỏi khuôn viên di tích hoàn trả lại không gian di tích.

Đây là hai trong rất nhiều di tích trên địa bàn Hà Nội thực hiện theo phương thức xã hội hóa khi mà nguồn kinh phí của thành phố chưa đáp ứng kịp thời cho công tác tu bổ, tôn tạo di tích. Những năm qua, nhiều quận, huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội đã làm tốt công tác xã hội hóa, thu hút được sự đóng góp lớn từ các tổ chức, cá nhân. Hầu hết kinh phí cho việc đầu tư tu bổ, tôn tạo di tích là kết hợp giữa nguồn ngân sách của thành phố, quận, huyện, thị xã với nguồn xã hội hóa trong nhân dân.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, công tác xã hội hóa tu bổ, tôn tạo di tích được người dân quan tâm thông qua hình thức như đóng góp bằng tiền, hiện vật, vật tư và công sức. Tổng kinh phí xã hội hóa từ năm 2012 đến nay đạt từ 1.200 tỷ đồng đến gần 1.500 tỷ đồng. Các di tích tu bổ bằng nguồn xã hội hóa phần lớn do đơn vị tư vấn (hoặc đơn vị thi công) lập dự án, chủ trì triển khai các thủ tục, chính quyền và cơ quan chuyên môn tham gia hướng dẫn.

Tổng kinh phí xã hội hóa từ năm 2012 đến nay đạt từ 1.200 tỷ đồng đến gần 1.500 tỷ đồng

Sau khi có giấy phép hoặc quyết định phê duyệt thì việc triển khai và giám sát hầu như do Ban quản lý di tích thực hiện. Đến nay, rất nhiều di tích được tu bổ từ nguồn xã hội hóa, góp phần không nhỏ trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa Thủ đô.

Điều này cũng mở hướng cho công tác tu bổ di tích xuống cấp tại Hà Nội hiện nay bằng hình thức đẩy mạnh huy động nguồn lực từ xã hội hóa khi ngân sách nhà nước chưa đáp ứng kịp thời. Theo quy định của Luật Di sản Văn hóa, nguồn xã hội hóa là một trong những nguồn lực tài chính để thực hiện bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa. Do vậy, các cấp chính quyền có trách nhiệm bố trí kinh phí từ các nguồn lực, vận động, tuyên truyền nhân dân đóng góp để bảo tồn, bảo vệ di sản văn hóa trên địa bàn theo phân cấp quản lý.

Ưu tiên cho di tích bị xuống cấp nặng

Mặc dù nguồn kinh phí tu bổ, tôn tạo di tích những năm gần đây được quan tâm hơn trước nhưng vẫn không đáp ứng được nhu cầu tu bổ, tôn tạo của các di tích xuống cấp.

Theo ông Tô Văn Động, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, các cấp từ cơ quan quản lý chuyên môn đến địa phương cần tiếp tục thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội tại Kế hoạch số 120/KH-UBND ngày 1/6/2017 về việc khắc phục những tồn tại, hạn chế, đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác quản lý di tích văn hóa, quản lý lễ hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Trước tiên, các địa phương rà soát, phối hợp với các ngành liên quan lập kế hoạch phân loại những di tích xuống cấp theo từng cấp độ, thực hiện việc chống xuống cấp tại những di tích xuống cấp nặng có nguy cơ sập đổ theo phân cấp của thành phố.

Các địa phương xây dựng kế hoạch tu bổ di tích, đảm bảo việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy tối đa giá trị văn hóa của di tích thuộc trách nhiệm quản lý trên địa bàn, trong đó xác định danh mục đầu tư, kinh phí đầu tư và lộ trình thực hiện tu bổ, tôn tạo di tích phục vụ phát triển du lịch, đồng thời, xác định danh mục các di tích xuống cấp theo thứ tự ưu tiên và xây dựng kế hoạch đầu tư kinh phí và huy động xã hội hóa để tu bổ di tích đến năm 2030, trước mắt ưu tiên cho di tích bị xuống cấp nặng, có nguy cơ sập đổ, không đảm bảo an toàn.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cũng đề nghị các địa phương có phương án chống đổ, chống sập cho di tích tại những khu vực nguy hiểm, làm biển thông báo khu vực nguy hiểm ở vị trí phù hợp, bảo vệ, bảo quản hiện vật trong di tích, đảm bảo an toàn, tránh tình trạng thất lạc, mất mát, hư hỏng.

Hà Nội dẫn đầu cả nước về số lượng các di tích lịch sử cũng như di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia

Giáo sư, tiến sỹ Trương Quốc Bình, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia, cho rằng Hà Nội cần tăng cường đầu tư kinh phí, đồng thời mở rộng việc huy động các nguồn lực đầu tư cho hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa, tăng cường vận động các tổ chức, cá nhân tài trợ cho hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản.

Hơn nữa, để làm tốt công tác tu bổ di tích, cần xây dựng đội ngũ cán bộ có kiến thức tổng hợp, kinh nghiệm thực tế và có sự phối hợp của nhiều cấp ngành liên quan. Công tác tu bổ di tích mang tính đặc thù trong việc bảo tồn yếu tố gốc của di tích, do vậy rất cần có đội ngũ cán bộ, thợ lành nghề trong việc triển khai thực hiện.

Hà Nội được mệnh danh là Thành phố di sản văn hóa khi dẫn đầu cả nước về số lượng các di tích lịch sử cũng như di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia. Để khẳng định di sản văn hóa là một trong những nguồn lực nền tảng cho việc xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội toàn thành phố, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích cần phải đặt đúng vị trí với sự quan tâm đúng mức./.