Với những bệnh viện lớn ở thành phố thì việc tự chủ như một chất xúc tác mạnh để họ có thêm nhiều nguồn kinh phí kết dư để tái đầu tư, nâng cao chất lượng cơ sở vật chất cũng như đảm bảo thu nhập cho nhân viên y tế. Tuy nhiên, vẫn còn những nghi ngại khi các bệnh viện tự chủ có thể lạm dụng các dịch vụ hay xã hội hóa quá mức… để đẩy chi phí người bệnh phải gánh lên cao hơn…

Tăng hàng chục ngàn giường bệnh

Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội phân tích, khả năng tự đảm bảo chi phí hoạt động thường xuyên giữa các bệnh viện đang có sự chênh lệch lớn. Các bệnh viện ở thành phố, vùng đồng bằng, ở tuyến trên thực hiện việc tự chủ tài chính thuận lợi hơn do đông bệnh nhân, thu hút đầu tư dễ dàng hơn, trong khi đó, tự chủ lại là thách thức đối với nhiều bệnh viện tuyến dưới, nhất là các vùng nông thôn, vùng miền núi, khó khăn, gây nên sự mất bình đẳng trong thu nhập của cán bộ y tế giữa các vùng, miền và giữa các tuyến bệnh viện.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, cơ chế tự chủ đã phát huy tính năng động, sáng tạo của các bệnh viện công trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, sắp xếp tổ chức lại bộ máy, sử dụng nguồn nhân lực và tài chính một cách có hiệu quả; góp phần tăng số lượng, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Tự chủ là thách thức với nhiều bệnh viện tuyến dưới, nhất là các vùng nông thôn, vùng miền núi, gây nên sự mất bình đẳng trong thu nhập của cán bộ y tế giữa các vùng, miền và giữa các tuyến bệnh viện.

Các bệnh viện khi thực hiện tự chủ tốt sẽ huy động được nguồn lực ngoài ngân sách đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, trang thiết bị; giảm chi thường xuyên từ ngân sách cấp cho các bệnh viện, giảm số lượng người làm việc hưởng lương từ Ngân sách Nhà nước.

Đến nay 100% số bệnh viện, trung tâm y tế huyện đã được giao quyền tự chủ. Tính đến năm 2018, cả nước có 215 bệnh viện đã tự đảm bảo chi thường xuyên, 3 bệnh viện đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư, chủ yếu là các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa có điều kiện xã hội hóa như tim mạch, sản nhi, mắt, tai mũi họng, da liễu…

Đối với các bệnh viện do Bộ Y tế quản lý, đến năm 2018 đã có 26/45 bệnh viện tự chủ chi thường xuyên. Để thực hiện tự chủ, nhiều bệnh viện đã vay ngân hàng, mở rộng hợp tác, đầu tư trang thiết bị để phục vụ tốt hơn nhu cầu của người bệnh.

Người đứng đầu ngành y tế khi ấy cho hay, điểm tích cực khi các bệnh viện tự chủ đó là nhiều bệnh viện đã nâng cao chất lượng khám chữa bệnh rõ rệt đầu tư xây dựng mới. Các bệnh viện dành nhiều chi phí cải tạo, nâng cấp, giảm diện tích hành chính dành cho điều trị.

Thống kê của ngành y tế cho thấy, sau khi các bệnh viện tiến hành tự chủ đã tăng được hàng chục ngàn giường bệnh, phần lớn các bệnh viện đã không để người bệnh phải nằm ghép. Các bệnh viện tự chủ cũng tiết kiệm chi tiêu, tăng nguồn thu, tăng thu nhập cho cán bộ, bác sỹ, nhân viên.

Bà Tiến cho rằng nút thắt này cần được tháo gỡ, quyền tự chủ của bệnh viện về nhân lực phải kèm theo cơ chế giá dịch vụ hợp lý. Khi giá được tính đúng, tính đủ, đồng thời với trao quyền về tổ chức, về nhân sự thì các bệnh viện sẽ thuận lợi hơn trong thực hiện quyền tự chủ.

Không được đặt lợi nhuận lên hàng đầu

Bên cạnh những mặt tích cực, bà Tiến cũng cho hay, vẫn còn những mặt hạn chế trong việc giao tự chủ cho các bệnh viện như gia tăng chỉ định dịch vụ cận lâm sàng, kéo dài thời gian nằm điều trị, có xu hướng tiết kiệm nhân lực, giảm chi phí tối thiểu để tăng chênh lệch thu, chi.

Phân tích về cơ chế tự chủ tại các bệnh viện, theo ông Bùi Sỹ Lợi: “Thách thức đầu tiên là hàng rào về mặt cơ chế chính sách. Chúng ta phải hoàn thiện cơ chế chính sách bảo đảm yêu cầu, để các bệnh viện thực hiện theo đúng quy định của nhà nước, tránh vi phạm pháp luật, hoặc tổ chức triển khai không đúng quy định gây khó khăn cho việc khám chữa bệnh, có thể dễ dẫn đến sai phạm, kỷ luật. Chúng tôi đang rà soát lại các hệ thống pháp luật để tạo cơ hội cho các đơn vị tự chủ hoàn toàn hoạt động trên cơ chế nhà nước.”

Thứ hai, ngành y tế cần phải làm cho người dân hiểu được khi bệnh viện tự chủ thì chắc chắn chi phí sẽ tăng lên nhưng với yêu cầu là tăng hợp lý, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Khi tự chủ, bệnh viện phải tính đúng, tính đủ các chi phí, kể cả tiền lương. Sự hài lòng, chấp nhận của người dân sẽ tốt hơn nếu bệnh viên làm tốt hơn việc của mình.

Thứ ba, nếu bệnh viện làm không tốt, không có quy chế, quy định rành mạch có thể dẫn đến bộ phận cán bộ nào đó trong bệnh viện lạm dụng, trục lợi, làm suy giảm niềm tin, chất lượng phục vụ của bệnh viện không đem lại sự hài lòng cho người dân. Các bệnh viện tự chủ trước hết là bệnh viện công, phục vụ nhân dân là chính, không đặt lợi nhuận lên đầu. Phải giải quyết đồng bộ 3 vấn đề này, tạo cơ chế cho chính sách tự chủ đi vào cuộc sống.

Nếu bệnh viện làm không tốt, không có quy chế, quy định rành mạch có thể dẫn đến bộ phận cán bộ nào đó trong bệnh viện lạm dụng, trục lợi, làm suy giảm niềm tin, chất lượng phục vụ của bệnh viện không đem lại sự hài lòng cho người dân.

“Tôi đi giám sát, rất nhiều người có ý kiến về vấn đề này. Có ý kiến cho rằng vì xã hội hoá đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại và chỉ có bệnh viện đấy có cho nên giá dịch vụ của bệnh viện nâng lên, không ai kiểm soát, không ai kiểm tra, dẫn đến chi phí cho người khám chữa bệnh cao lên. Đây không phải là điều mong muốn của người dân. Tôi mong rằng ngành y tế phải nghiên cứu xử lý vấn đề này,” ông Bùi Sỹ Lợi cho hay.

Gắn chặt trách nhiệm với người đứng đầu

Bà Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, cần có những giải pháp để công tác tự chủ tài chính của bệnh nói chung, trong đó có các bệnh viện công thuộc Bộ Y tế thực hiện tự chủ hiệu quả. Bộ Y tế đã phân loại đơn vị làm 4 nhóm: Tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư; Tự bảo đảm chi thường xuyên; Tự bảo đảm một phần chi thường xuyên; Đơn vị do ngân sách bảo đảm toàn bộ chi thường xuyên. 

Bộ Y tế xây dựng một hành lang pháp lý đầy đủ, gắn trách nhiệm của Thủ trưởng đơn vị trong việc quản lý sử dụng tài sản, tài chính, nhân lực của bệnh viện.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế xây dựng một hành lang pháp lý đầy đủ, gắn trách nhiệm của Thủ trưởng đơn vị trong việc quản lý sử dụng tài sản, tài chính, nhân lực của bệnh viện.

Đặc biệt, việc giao quyền tự chủ phải gắn với khả năng tự chủ tài chính của bệnh viện, mức tự chủ tài chính của bệnh viện cao thì được tự chủ cao hơn về tổ chức bộ máy, biên chế, tài chính. Các đơn vị tự chủ tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư, tự bảo đảm chi thường xuyên có quy mô lớn phải có Hội đồng quản lý để quyết định các vấn đề mang tính chiến lược, các vấn đề quan trọng của bệnh viện.

Bộ Y tế xây dựng Thông tư hướng dẫn xây dựng giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập. Thông tư quy định nguyên tắc tính giá được tính đủ chi phí và có tích lũy hợp lý để tái đầu tư, giao cho Thủ trưởng đơn vị có tổ chức hoạt động dịch vụ theo yêu cầu có trách nhiệm xây dựng và quyết định mức thu các dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu, thực hiện kê khai giá, niêm yết giá theo quy định của pháp luật về giá.

Riêng đối với các cơ sở y tế có sử dụng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị được Nhà nước đầu tư để tổ chức hoạt động dịch vụ theo yêu cầu, thủ trưởng đơn vị được quyết định mức thu không vượt quá mức giá tối đa do Bộ Y tế ban hành.

Ông Bùi Sỹ Lợi cho rằng, cần tăng cường công tác quản lý nhà nước, xây dựng và thực hiện cơ chế kiểm soát chéo giữa người bệnh và bệnh viện. Thường xuyên thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện, xử lý nghiêm và kịp thời những hành vi vi phạm quy định của pháp luật và thực hiện tính đúng, tính đủ chi phí trong giá dịch vụ y tế.

Để nâng cao chất lượng cho các bệnh viện tuyến dưới, cần khuyến khích các bệnh viện tuyến trên tăng cường hỗ trợ về mặt chuyên môn cho các bệnh viện tuyến dưới thông qua nhiều hình thức như: định kỳ cử cán bộ về làm việc tại cơ sở, phát triển mô hình khám, chữa bệnh từ xa nhằm tạo lòng tin trong người dân về chất lượng khám, chữa bệnh tại tuyến y tế cơ sở, từ đó thu hút bệnh nhân khám và điều trị.

Về phát triển tuyến y tế cơ sở, theo ông Bùi Sỹ Lợi, cần tiếp tục đầu tư từ Ngân sách Nhà nước cho tuyến y tế này để phát huy vai trò “gác cổng” trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, giảm quá tải ở các bệnh viện tuyến cuối, giảm gánh nặng bệnh tật và gánh nặng tài chính đối với ngân sách nhà nước. Đặc biệt, cần gắn trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị trong việc trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm để quản lý, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, cả về tài chính lẫn nhân sự của đơn vị./.

Những năm gần đây các bệnh viện công lập đã có sự chuyển đổi mạnh mẽ qua việc triển khai thực hiện chủ trương tự chủ tài chính. Thế nhưng, bên cạnh những điểm sáng vẫn còn không ít những khó khăn, đặc biệt với các bệnh viện tuyến y tế cơ sở, vùng núi.

Không có nguồn kinh phí để sửa chữa

Trần nhà bong tróc các lớp vữa mủn trên bức tường hoen ố. Rồi các bức thành tường mỗi khi trời mưa, nước thấm từng giọt chảy xuống sàn… đó là cảnh cơ sở vật chất xuống cấp tại Bệnh viện Đa khoa Lào Cai. Tình trạng này diễn ra tại bệnh viện khá lâu.

Chia sẻ về những khó khăn này, bác sỹ Bùi Việt Quý – Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai cho hay: “Từ khi bệnh viện thực hiện tự chủ, việc tái đầu tư về cơ sở vật chất như trang thiết bị đòi hỏi phải có tăng nguồn thu dịch vụ. Tuy nhiên, để triển khai các dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu hiện nay gặp một số khó khăn vướng mắc về cơ chế. Với các bệnh viện công hiện nay sử dụng tài sản công để triển khai các dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu vẫn còn nhiều khó khăn vướng mắc.”

“Từ khi bệnh viện thực hiện tự chủ, việc tái đầu tư về cơ sở vật chất như trang thiết bị đòi hỏi phải có tăng nguồn thu dịch vụ. Tuy nhiên, để triển khai các dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu hiện nay gặp một số khó khăn vướng mắc về cơ chế.”(Bác sỹ Bùi Việt Quý)

Từ năm 2017, Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Yên đã thực hiện tự chủ 75% kinh phí hoạt động, đến năm 2018 bệnh viện đã thực hiện tự chủ 84% và dự kiến trong năm 2019 là 86%.

Bác sỹ Mông Hữu Giao – Giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Yên (Lào Cai) cho biết, cơ chế hoạt động tài chính của bệnh viện từng bước được đổi mới theo hướng tăng cường giao quyền tự chủ. Tuy vậy, khi thực hiện tự chủ lại nảy sinh những bất cập và không có nguồn kinh phí để sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị khám chữa bệnh.

“Nguồn thu từ ngân sách nhà nước cấp và nguồn thu từ bảo hiểm xã hội vẫn bảo đảm được cơ bản các nội dung chính chi cho hoạt động của bệnh viện như lương và phụ cấp cho cán bộ viên chức. Nhưng khó khăn nhất là chi mua sắm tài sản cố định, sửa chữa lớn trang thiết bị và cơ sở vật chất chúng tôi không có nguồn,” bác sỹ Giao cho hay.

Từ năm 2017, các bệnh viện công trên địa bàn tỉnh Lào Cai được giao một phần tự chủ tài chính. Sau hơn 3 năm triển khai bộc lộ những khó khăn đòi hỏi Nhà nước cần có cơ chế chính sách riêng với các bệnh viện huyện miền núi.

Toàn tỉnh Lào Cai hiện nay có 14 bệnh viện công lập, trong đó có 5 bệnh viện tuyến tỉnh, 9 bệnh viện huyện, thành phố. Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính, đến nay 14/14 bệnh viện đã được giao tự chủ với tỷ lệ tự chủ từ 50-90%. Việc tự chủ của các bệnh viện có những khó khăn vướng mắc nhất định.

Tại tỉnh Nghệ An, Bệnh viện Đa khoa thành phố Vinh (bệnh viện hạng 2) thực hiện cơ chế tự chủ từ năm 2017 ở mức 2 – mức đảm bảo hoạt động ở mức chi thường xuyên. Bệnh viện cũng gặp không ít khó khăn về cơ chế tự chủ.

“Hiện nay tự chủ chúng tôi cũng phải theo Nghị định 43, tức là 3 tháng mới trả tiền bổ sung thu nhập cho công nhân viên chức của bệnh viện 1 lần. Đây là điều vô cùng khó khăn cho cán bộ viên chức người lao động.”

(Bác sỹ Nguyễn Hồng Trường)

Ông Nguyễn Hồng Trường – Giám đốc Bệnh viện Đa khoa thành phố Vinh cho hay, quá trình thực hiện tự chủ, các văn bản phải chi phối theo Nghị định 43 năm 2006 bởi vậy nhiều vấn đề còn vướng mắc. 

“Tôi đơn cử một việc như tiền bổ sung thu nhập cho cán bộ viên chức cho người lao động theo Nghị định 43 phải được hạch toán 1 quý, được kho bạch hạch toán và bệnh viện chuyển kho bạc 1 lần. Hiện nay tự chủ chúng tôi cũng phải theo Nghị định 43, tức là 3 tháng mới trả tiền bổ sung thu nhập cho công nhân viên chức của bệnh viện 1 lần. Đây là điều vô cùng khó khăn cho cán bộ viên chức người lao động, trong khi đó mình không hưởng lương, không hưởng ngân sách Nhà nước, bệnh viện tự thu, tự chi và tự đảm bảo tiền lương cho đơn vị nhưng lại trả tiền tăng thêm cho cán bộ công nhân viên 3 tháng 1 lần,” bác sỹ Trường bộc bạch.

Ưu tiên ngân sách với bệnh viện vùng khó

Xung quanh vấn đề thực hiện tự chủ ở các bệnh viện, nhất là đối với các bệnh viện tuyến y tế cơ sở, trong hai ngày 30-31/10, nhiều vấn đề liên quan tới ngành y tế đã được các đại biểu Quốc hội đưa ra thảo luận, đề xuất giải pháp tại các buổi thảo luận tại hội trường trong Kỳ họp thứ 8 của Quốc hội về phát triển y tế cơ sở, tự chủ tại các bệnh viện công lập, tăng cường nhân lực y tế…

Đại biểu Bùi Thu Hằng, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hoà Bình chỉ rõ, bên cạnh những thuận lợi và kết quả đạt được thì tự chủ bệnh viện công lập cũng bộc lộ những bất cập, vướng mắc như trong công tác quản lý biên chế, sử dụng cơ chế tiền lương, thi đua khen thưởng, kỷ luật đang thực hiện và điều chỉnh bởi các quy định của Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức, Bộ luật Lao động, Luật Thi đua khen thưởng. Các bệnh viện tự chủ 100% kinh phí chi thường xuyên nhưng chưa được phân quyền tự chủ trong việc chi trả tiền lương dẫn đến khó khăn trong việc giữ các bác sỹ giỏi…

 Bên cạnh những thuận lợi, tự chủ bệnh viện công lập cũng bộc lộ những bất cập, vướng mắc như trong công tác quản lý biên chế, sử dụng cơ chế tiền lương, thi đua khen thưởng, kỷ luật đang thực hiện và điều chỉnh bởi các quy định của các Luật…

“Việc thực hiện tự chủ đối với bệnh viện tuyến huyện, đặc biệt là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa gặp rất nhiều khó khăn, do người dân có mức sống chưa cao và khả năng tiếp cận với dịch vụ y tế còn hạn chế. Nhiều bệnh viện khi thực hiện tự chủ có số thu không đủ chi lương và các chế độ cho cán bộ, viên chức. Mặt khác, chưa có chế độ, chính sách đãi ngộ hợp lý, chính sách thu hút đối với cán bộ y tế, nhất là cán bộ giỏi về công tác tại các bệnh viện vùng núi, vùng khó khăn. Tại các vùng này, viên chức thu nhập thấp dẫn đến tình trạng chuyển dịch cán bộ y tế từ bệnh viện công lập sang bệnh viện tư nhân hoặc lên các bệnh viện tuyến trên,” đại biểu Bùi Thu Hằng chỉ rõ.

Đặc biệt, việc thực hiện Nghị định số 41 năm 2012 của Chính phủ quy định việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập, về nguyên tắc, các đơn vị xây dựng thực hiện tuyển dụng và sử dụng lao động theo Đề án vị trí việc làm được phê duyệt. Do đó, việc xây dựng kế hoạch định mức biên chế theo quy định tại Thông tư liên tịch số 08 đến nay không còn phù hợp.

Về vấn đề nguồn nhân lực ngành y tế, Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội cho hay, hiện nay gần 100% các bệnh viện trên toàn quốc đã tự chủ ở mức độ khác nhau, nhưng rất khó khăn trong vấn đề biên chế, bổ nhiệm. Cán bộ ở bệnh viện tự chủ vẫn phải tham gia các kỳ thi công chức, viên chức thì mới được bổ nhiệm cho các chức vụ ở bệnh viện.

Xuất phát từ những bất cập, vướng mắc, đại biểu Bùi Thu Hằng đề xuất, đối với Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật về xã hội hóa, trong đó có nội dung về cơ chế tự chủ đối với bệnh viện công lập.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh việc thực hiện lộ trình chuyển từ ngân sách cho bệnh viện sang cấp ngân sách để hỗ trợ cho người dân tham gia bảo hiểm y tế, cùng với lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế, giảm tỷ lệ chi từ tiền túi của người dân cho chăm sóc sức khỏe.

“Để có những giải pháp thiết thực, Bộ Y tế và các bộ có liên quan cần tăng cường năng lực quản lý của lãnh đạo bệnh viện, nâng cao trách nhiệm giải trình và đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quản lý.”
(Đại biểu Quốc hội Bùi Thu Hằng)

Đặc biệt, nhà nước cần ưu tiên phân bổ ngân sách nhà nước, đảm bảo chi thường xuyên đối với các bệnh viện tuyến huyện ở vùng núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn. Có chính sách đủ mạnh để khuyến khích thu hút người có trình độ chuyên môn giỏi làm việc tại các bệnh viện ở những vùng này.

Theo bà Hằng, để có những giải pháp thiết thực, Bộ Y tế và các bộ có liên quan cần tăng cường năng lực quản lý của lãnh đạo bệnh viện, nâng cao trách nhiệm giải trình và đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quản lý.

Để khắc phục những khó khăn, vướng mắc về bảo hiểm y tế, khám chữa bệnh các đơn vị có liên quan cần rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới. Ngoài ra, cần sửa đổi Thông tư liên tịch số 08 về hướng dẫn định mức biên chế trong các cơ sở y tế nhà nước đến nay không còn phù hợp; nghiên cứu cơ chế chi trả tiền lương đối với các bệnh viện tự chủ 100% kinh phí hoạt động.

Đại biểu Bùi Thu Hằng cũng đề xuất theo hướng giao quyền tự chủ cho các giám đốc bệnh viện trong việc chi trả tiền lương, thu nhập để có thể khuyến khích và giữ được các bác sỹ giỏi và các cán bộ có năng lực./.

Lãnh đạo Anh, Pháp, Đức và Thổ Nhĩ Kỳ vừa tìm được một tiếng nói chung, nhưng có vẻ rất mơ hồ, về vấn đề Syria trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang diễn ra tại Anh.

Trong tuyên bố đưa ra sau hội nghị bốn bên với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, Thủ tướng Anh Boris Johnson nhấn mạnh các nhà lãnh đạo khẳng định sẽ hợp tác nhằm tạo điều kiện cho sự trở về an toàn, tự nguyện và lâu dài của những người tị nạn, đồng thời tiếp tục thúc đẩy cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa khủng bố dưới mọi hình thức ở Syria.

Trong số các bên tham gia hội nghị, Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia liên quan nhiều nhất đến cuộc xung đột đang diễn ra ở Syria, do vị trí địa lý là nước láng giềng, đồng thời Ankara cũng có nhiều toan tính chính trị và an ninh ở đây, nên Thổ Nhĩ Kỳ không ít lần đưa quân vào lãnh thổ Syria, hành động luôn bị chính quyền Damascus chỉ trích.

Trong khi đó, Anh, Pháp và Đức chủ yếu giữ vai trò hỗ trợ trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố ở Syria do Mỹ phát động, hoặc như Anh và Pháp từng tham gia những chiến dịch không kích của Mỹ nhằm vào Syria, như cuộc tấn công hồi tháng 4/2018. Điểm chung là cả bốn quốc gia này đều đang phải gánh chịu làn sóng người tị nạn, một trong những hậu quả do cuộc xung đột ở Syria gây ra.

Mặc dù Thủ tướng Đức đánh giá các cuộc thảo luận “phong phú và hữu ích,” còn Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng “mọi thứ tốt đẹp,” nhưng hội nghị vừa diễn ra ở London không thể xem là một giải pháp tháo gỡ nút thắt cho tình hình ở Syria, bởi những bên trực tiếp liên quan, bao gồm Syria, Mỹ và Nga không có mặt.

Nói cách khác, đây chỉ là một hội nghị về một chuyên đề hẹp, không phải toàn diện về tình hình Syria. Cũng chính vì thế, những sự đồng thuận hay lời kêu gọi đưa ra sau hội nghị là không đủ để tạo ra bước chuyển biến thực chất trong việc giải quyết cuộc xung đột ở đây.

Như lời ông Johnson, hai vấn đề được các nhà lãnh đạo Anh, Đức, Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ quan tâm là hồi hương người tị nạn và thúc đẩy cuộc chiến chống khủng bố ở Syria.

Về mặt bề nổi thì đây đang là hai vấn đề cấp thiết và có liên quan mật thiết với nhau ở Syria: đẩy lùi chủ nghĩa khủng bố, để tạo ra một môi trường sống an toàn, giúp người tị nạn Syria có thể sớm trở về quê nhà, ổn định cuộc sống và xây dựng tương lai.

Syria là bàn cờ cạnh tranh chiến lược giữa các bên, với những “người chơi có máu mặt” gồm Mỹ, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ 

Những gì vừa diễn ra tại hội nghị ở London nói lên một điều, rằng các nước Anh, Pháp, Đức và cả Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu suy nghĩ đến những giải pháp lâu dài hơn cho Syria, nhằm giải quyết bài toán khủng hoảng người di cư ở châu Âu.

Từ năm 2015, cuộc khủng hoảng người di cư đang làm xáo trộn xã hội cũng như chính trường ở châu Âu, đặc biệt tại Đức và Pháp. Trong khi đó, qua thỏa thuận đạt được với Liên minh châu Âu (EU), Thổ Nhĩ Kỳ đang giữ vai trò chốt chặn, ngăn dòng người di cư ồ ạt tràn vào châu Âu một cách không thể kiểm soát như 3-4 năm về trước.

Tuy nhiên, chính thỏa thuận ký năm 2015 này dường như đang khiến EU bị đặt vào thế bất lợi. Vấn đề người di cư không ít lần bị Thổ Nhĩ Kỳ biến thành “quân cờ” để gây sức ép với EU, nhất là đe dọa mở lại tuyến đường di cư từ nước này vào châu Âu nếu không được đáp ứng những yêu cầu.

Nhưng ở Syria không chỉ có chủ nghĩa khủng bố, mà cụ thể ở đây là tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, với những phần tử thánh chiến cực đoan từng gây ra hàng loạt vụ tấn công khủng bố gây rúng động giữa lòng châu Âu trong vòng 5 năm trở lại đây.

Ở đó còn là bàn cờ cạnh tranh chiến lược giữa các bên, với những “người chơi có máu mặt” gồm Mỹ, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi Mỹ tìm kiếm ở Syria một tương lai mà chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad suy yếu hoặc biến mất, thì Nga hành động ngược lại, ngăn chặn toan tính của Mỹ để bảo vệ những lợi ích cốt lõi của Moskva ở Trung Đông.

Về phần mình, Thổ Nhĩ Kỳ lại quan tâm đến vấn đề người Kurd và vừa thúc đẩy một chiến dịch quân sự mang tên “Cội nguồn hòa bình” hồi tháng Chín vừa qua, đưa quân vào lãnh thổ Syria chống lại lực lượng người Kurd đẩy người Kurd vào sâu trong lãnh thổ Syria, xa biên giới Thổ Nhĩ Kỳ hơn, bất chấp sự chỉ trích của Damascus cũng như sự phản đối của Nga, Mỹ và cả EU.

Lợi ích của các bên trên “bàn cờ Syria” nhiều khi đối nghịch nhau nên ngay cả khi hợp tác trong vấn đề này, như Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cùng tham gia vòng đàm phán Astana nhằm tìm giải pháp chính trị cho vấn đề Syria, thì những toan tính khác nhau sẽ dẫn tới những nước đi lấn át lẫn nhau.

Trong khi các bên liên quan vẫn cân nhắc từng nước đi theo toan tính lợi ích của mình, thì nguy cơ thảm kịch nhân đạo và một tương lai mờ mịt vẫn tiếp diễn ở Syria

Vì thế, việc các nước châu Âu kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ kiềm chế, không hành động quá mức ở miền Bắc Syria chỉ là một giải pháp nhằm tránh làm tình hình Syria trở nên hỗn loạn và phức tạp hơn, chứ không thể đem lại sự ổn định ở quốc gia Trung Đông để chấm dứt dòng người di cư ồ ạt đổ vào châu Âu.

“Bàn cờ Syria” có quá nhiều người chơi, và các quốc gia châu Âu tham dự hội nghị vừa qua ở London không phải là những người chơi quan trọng nhất, dù rằng bất kỳ cú sốc hay biến cố nào xảy ra ở Syria thì các nước EU sẽ chịu tác động trực tiếp, trước hết là dòng người tị nạn khổng lồ, và không loại trừ sẽ có những tay súng thánh chiến trà trộn vào để tới châu Âu.

Trong khi các bên liên quan vẫn cân nhắc từng nước đi theo toan tính lợi ích của mình, thì nguy cơ thảm kịch nhân đạo và một tương lai mờ mịt vẫn tiếp diễn ở Syria. Điều đó cũng đe dọa lợi ích của chính EU, song có vẻ các nước EU đang không thể tự bảo vệ mình./.

Theo thống kê của Bộ Y tế, đến nay 100% số bệnh viện, trung tâm y tế huyện đã được giao quyền tự chủ.

Đối với các bệnh viện do Bộ Y tế quản lý, đến năm 2018 đã có 26/45 bệnh viện tự chủ chi thường xuyên. Để thực hiện tự chủ, nhiều bệnh viện đã vay ngân hàng, mở rộng hợp tác, đầu tư trang thiết bị để phục vụ tốt hơn nhu cầu của người bệnh.

Các bệnh viện tự chủ sẽ phải tự cân đối, tiết kiệm chi tiêu, tăng nguồn thu cũng như tăng thu nhập cho cán bộ, bác sỹ, nhân viên. Theo đánh giá từ các chuyên gia, điều được lớn nhất sau khi thực hiện chủ trương tự chủ bệnh viện công lập là chất lượng khám chữa bệnh được nâng lên rõ rệt. Cơ chế tự chủ đã giúp họ chủ động thuê các chuyên gia, bác sỹ nước ngoài đến khám chữa bệnh.

Các bệnh viện tự chủ sẽ phải tự cân đối, tiết kiệm chi tiêu, tăng nguồn thu cũng như tăng thu nhập cho cán bộ, bác sỹ, nhân viên.

Xung quanh vấn đề này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với bác sỹ Dương Thanh Bình, Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới về nâng cao chất lượng khám chữa bệnh thông qua việc triển khai tự chủ bệnh viện.

– Xin bác sỹ cho biết, những năm qua Bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới đã phát triển như thế nào nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân?

Bác sỹ Dương Thanh Bình: Bệnh viện được đưa vào hoạt động chính thức năm 1981, quy mô 426 giường bệnh. Từ một bệnh viện ban đầu quy mô nhỏ, đến nay, Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới đã đạt quy mô hơn 900 giường bệnh. Năm 2015, bệnh viện chỉ có 600 giường bệnh, năm 2018 tăng lên 800 giường và hiện nay là 944 giường, nhưng do bệnh nhân đông nên số giường thực kê tới trên 1.000.

Bệnh viện có hơn 700 cán bộ, viên chức và người lao động, trong đó hơn 200 người có trình độ đại học và sau đại học.

Bệnh viện hiện quản lý khám chữa bệnh cho hơn 14.000 người dân có thẻ bảo hiểm y tế. Mỗi ngày có khoảng 500-600 bệnh nhân tới khám.

– Bệnh viện đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính bắt đầu từ khi nào thưa ông?

Thời gian qua,bệnh viện đã tự chủ được về kinh phí thường xuyên bao gồm: Lương, chế độ phụ cấp, một số chế độ liên quan đến chính sách…

Bác sỹ Dương Thanh Bình: Thời gian qua, thực hiện chủ trương của Chính phủ và Bộ Y tế, bệnh viện đã bắt đầu tự chủ vào nhóm 2. Đến thời điểm hiện tại được 2 năm.

Trong quá trình này, bệnh viện đã tự chủ được về kinh phí thường xuyên bao gồm: Lương, chế độ phụ cấp, một số chế độ liên quan đến chính sách… Ngoài ra, trong khi thực hiện tự chủ thì Bộ Y tế vẫn đầu tư một số nguồn kinh phí không thường xuyên và từ một số dự án cho bệnh viện để cải tạo, nâng cấp trang thiết bị cho bệnh viện.

Bài toán khó đối với các bệnh viện công

– Trong quá trình thực hiện tự chủ có gặp những khó khăn gì về vấn đề tài chính không thưa ông?

Bác sỹ Dương Thanh Bình: Trong quá trình thực hiện có hai vấn đề liên quan đến tài chính và tổ chức thực hiện bộ máy.

Về tài chính, cơ bản thực hiện chế độ chính sách và căn cứ vào nguồn thu của bệnh viện, chủ yếu là nguồn thu từ dịch vụ khám chữa bệnh. Cũng như các bệnh viện khác, nguồn thu chính là từ bảo hiểm y tế và sau đó từ các dịch vụ khác như khám chữa bệnh theo yêu cầu, trông giữ xe, căng tin…

Khi thực hiện tự chủ, vấn đề lương và chế độ phụ cấp về cơ bản bệnh viện đáp ứng được, còn về nguồn thu tăng thêm thì bệnh viện vẫn phải dựa vào các yếu tố khác như cân đối thu chi, hạch toán chi phí hợp lý.

Bệnh viện đang tìm kiếm các nguồn thu để tăng lương thêm cho cán bộ và thu hút thêm nhân lực giỏi về công tác; nhất là khi nhiều bệnh viện tư đang tập trung thu hút y, bác sỹ giỏi về bệnh viện của mình với mức lương cao. Đây thực sự là bài toán khó đối với các bệnh viện công trong quá trình thực hiện tự chủ tài chính.

Trong lộ trình, lãnh đạo Bệnh viện đang cố gắng tìm kiếm các nguồn thu để tăng lương thêm cho cán bộ, y sỹ, bác sỹ và thu hút thêm nhân lực giỏi về công tác; nhất là khi nhiều bệnh viện tư đang tập trung thu hút y, bác sỹ giỏi về bệnh viện của mình với mức lương cao. Đây thực sự là bài toán khó đối với các bệnh viện công trong quá trình thực hiện tự chủ tài chính.

“Một vấn đề nữa mà chúng tôi nhận thấy đó là cơ cấu về mức giá khám, chữa bệnh hiện chưa được quy định đầy đủ, trong khi công tác bảo đảm tốt nhất cho người bệnh thì cần phải đầu tư kinh phí rất nhiều…”

Bên cạnh đó, một vấn đề nữa mà chúng tôi nhận thấy đó là cơ cấu về mức giá khám, chữa bệnh hiện chưa được quy định đầy đủ, trong khi công tác bảo đảm tốt nhất cho người bệnh thì cần phải đầu tư kinh phí rất nhiều, chi phí lại rất cao nên ảnh hưởng đến nguồn thu chung.

Tôi hy vọng rằng sắp tới trong tiến trình tự chủ cũng có các chính sách và giá cụ thể để các đơn vị hoạch toán thực hiện được, gồm các chi phí trực tiếp cho người bệnh và chi phí cho cán bộ, nhân viên.

– Thưa ông, trong vấn đề tự chủ tài chính, việc thu hút nhân lực rất khó khăn. Vậy bệnh viện đã có biện pháp gì để khắc phục vấn đề này?

Bác sỹ Dương Thanh Bình: Đây thực sự là một bài toán khó nhưng bệnh viện quyết tâm xây dựng môi trường làm việc tốt, thuận lợi để bác sỹ trẻ có tài năng, có hoài bão được thực hiện mơ ước của mình phục vụ quê hương. Bệnh viện sẽ luôn tạo điều kiện để các bác sỹ trẻ có cơ hội được học tập nâng cao kiến thức.

Việc thu hút và đào tạo nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao ở các chuyên khoa mũi nhọn cũng đang được lãnh đạo bệnh viện hết sức chú trọng; đặc biệt là trong hợp tác quốc tế. Bệnh viện đã mời các chuyên gia can thiệp tim mạch hàng đầu Nhật Bản đến trao đổi kinh nghiệm và trực tiếp thực hiện các ca can thiệp mạch vành khó. Bác sỹ Makoto Sekiguchi – Giám đốc y khoa và Trưởng khoa Tim mạch can thiệp tại Bệnh viện FuKaya RedCross (Nhật Bản) đã đến giao lưu và thực hiện thành công hơn 10 trường hợp can thiệp mạch vành khó tại bệnh viện thời gian qua.

Các chuyên gia Cuba cũng đã đến Bệnh viện hỗ trợ phát triển nhiều kỹ thuật mới thuộc các chuyên ngành: Chấn thương chỉnh hình, ngoại thần kinh, nội tim mạch và tim mạch can thiệp, ung bướu trong tháng 4/2018.

Đề án mời các chuyên gia Cuba đến bệnh viện đã mang lại luồng gió mới cho công tác khám, chữa bệnh, tạo uy tín, niềm tin cho bệnh nhân và là động lực cho các bác sỹ trẻ phấn đấu, trau dồi kiến thức chuyên môn và ngoại ngữ.

Tỷ lệ chuyển tuyến giảm

– Trong công tác nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, bệnh viện đã triển khai những kỹ thuật cao gì thưa bác sỹ?

Bác sỹ Dương Thanh Bình: Những năm gần đây, để quyết tâm lấy lại niềm tin của người dân, bệnh viện luôn nỗ lực để nâng cao chất lượng bệnh viện, vì chỉ khi chất lượng bệnh viện được nâng cao, người dân mới tin tưởng đến khám và điều trị bệnh.

Hiện nay, các kỹ thuật cao mà bệnh viện đã chủ động thực hiện được như nút mạch điều trị ung thư, can thiệp động mạch vành, thay khớp bán phần và toàn phần, phẫu thuật nội soi khớp gối, nội soi sau phúc mạc, cắt nội soi dạ dày, đại tràng, đặc biệt là phẫu thuật cột sống (cổ, ngực bụng). Đặc biệt, thời gian qua do có các bác sĩ ở Cuba hỗ trợ nên nhiều ca đã thực hiện rất thành công.

Trước đây, bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim hoặc bị tắc mạch vành phải chuyển vào Huế hoặc chuyển ra Hà Nội. Hiện nay, bệnh nhân được các bác sỹ điều trị tại bệnh viện kịp thời trong thời gian vàng 4 giờ đầu can thiệp ngay.

Để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân và hạn chế chuyển bệnh nhân lên tuyến trên, nhất là các bệnh nhân khó khăn, bệnh viện triển khai đề án bệnh viện vệ tinh, mời các chuyên gia đầu ngành về đào tạo cũng như cử các bác sỹ, điều dưỡng lên tuyến trên để học.

Bệnh viện đã triển khai được một số kỹ thuật cao hiệu quả như kỹ thuật can thiệp mạch vành. Trước đây, bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim hoặc bị tắc mạch vành phải chuyển vào Huế hoặc chuyển ra Hà Nội, do quãng đường di chuyển xa, nên bệnh nhân có nhiều nguy cơ. Hiện nay, bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim được các bác sỹ điều trị tại bệnh viện kịp thời trong thời gian vàng 4 giờ đầu can thiệp ngay cứu sống được bệnh nhân, giảm chi phí cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân rất nhiều.

Bên cạnh đó, việc mời chuyên gia người Cuba vừa thể hiện tình cảm hữu nghị giữa hai quốc gia vừa giúp bệnh viện phát triển về chuyên môn để đáp ứng nhu cầu của người dân. Theo đó, tỷ lệ chuyển tuyến của bệnh viện đang giảm đều theo các năm. Đặc biệt, lĩnh vực tim mạch, tỷ lệ chuyển tuyến giảm rõ rệt từ 19% năm 2016 còn 8% hiện nay.

Hiện bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới đang là bệnh viện vệ tinh của bệnh viện Trung ương Huế về mổ tim hở, ung bướu (chăm sóc giảm nhẹ), chấn thương chỉnh hình (thay khớp), can thiệp tim mạch. Bệnh viện cũng là bệnh viện vệ tinh của Bệnh viện Bạch Mai về hồi sức cấp cứu, can thiệp nút mạch, dẫn lưu đường mật qua gan…; là bệnh viện vệ tinh của Bệnh viện Nhi Trung ương về chăm sóc sơ sinh nhi, hồi sức cấp cứu nhi, chống nhiễm khuẩn…

Dự kiến, năm 2020 tới, bệnh viện sẽ tiến tới là bệnh viện vệ tinh của Bệnh viện Phụ sản Trung ương trong điều trị vô sinh.

– Việc trau dồi y đức, thay đổi phong cách, thái độ phục vụ hướng tới sự hài lòng của người bệnh trong bệnh viện được thực hiện như thế nào, thưa ông?

Bác sỹ Dương Thanh Bình: Những năm qua, bệnh viện luôn chú trọng thực hiện y đức, đổi mới phong cách, thái độ phục vụ, hướng tới sự hài lòng của người bệnh. Hàng năm, bệnh viện đều tổ chức hai khóa đào tạo về quy tắc ứng xử và tinh thần thái độ phục vụ người bệnh cho cán bộ, các y bác sỹ.

Việc hướng tới sự hài lòng của người bệnh không chỉ là khẩu hiệu, quyết tâm của ngành y mà còn là cái đích đi tới của cán bộ, y sỹ, bác sỹ Bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới.

Những kết quả đạt được này đang mở ra trang mới cho Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới trên bước đường phát triển, xây dựng thương hiệu, tạo điều kiện cho người dân trên địa bàn tỉnh cũng như người dân các vùng lân cận được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại quê nhà./.

In the context of declining global economy and trade, Vietnam’s “economic picture” continues to record positive changes. The total import-export revenue reached 336.56 billion USD in the first eight months of the year, of which export turnover was 169.98 billion USD, up 7.3 percent over the same period in 2018. Notably, the export growth rate of the domestic economic sector hit 13.9 percent, much higher than that of the foreign invested sector, at 4.6 percent. In addition, the proportion of export turnover of the domestic economic sector maintained an upward trend, accounting for 30.6 percent of the country’s total exports, as compared to 28.8 percent recorded in the same period last year. In the eight-month period, the trade surplus was estimated to reach 3.4 billion USD, thanks to the contribution of the group of phones and spare parts with export revenue of over 33 billion USD, accounting for 19.4 percent of the country’s total exports.

Proactively overcoming “instabilities” from

While the world economy tends to decelerate with increasing risks and challenges, tensions between major economies cause global trade and investment to decline with falling global business confidence. Previously, Changyong Rehee, Director of the Asia and Pacific Department at the International Monetary Fund (IMF), stated that the world economy is falling into a period of uncertainty with about 70 percent of the economies (mostly developed countries) face the possibility of slowing growth. Countries in the region need to have cautious and quick policies to guide their economies to conquer the “whirlwinds.”

Countries in the region need to have cautious and quick policies to guide their economies to conquer the “whirlwinds.”

In that situation, the Government has urgently directed ministries, agencies and localities to implement synchronously and effectively the objectives, tasks and solutions in the resolutions of the Party, the National Assembly and the Government, particularly Resolution No. 01/NQ-CP dated January 1, 2019 on major tasks and solutions for implementation of the 2019 Socio-Economic Development Plan and State Budget Estimate and Directive No. 09/CT-TTg dated April 1, 2019 on measures to remove difficulties for production and business, ensuring the fulfillment of the set goals. As a result, after the first half of the year, the gross domestic product (GDP) recorded an increase of 6.76 percent. Despite being lower than the rise in the first six months of 2018, this figure was higher than the growth rate of the 2011-2017 period. Nguyen Anh Duong, head of the General Research Department under the Central Institute for Economic Management (CIEM), said that this result was not far from the growth target for the whole year 2019 (from 6.8 percent to 7.0 percent). “Vietnam’s economic growth is relatively high compared to other countries in the region. In addition, Vietnam’s economy continues to expand its growth momentum, but the potential GDP growth rate remains in a downward trend, reflecting concerns about the quality of growth, especially when Vietnam is more interested in dealing with adverse effects from the external economic environment,” Duong said. The World Bank’s semi-annual report on Vietnam’s economic situation also showed that in the domestic economy, the service industry recorded good business results with increasing domestic consumption demand. In addition, the debt-to-GDP ratio decreased from a peak of 63.7 percent in 2016 to about 58.4 percent in 2018. Although there are signs showing that growth has slowed down cyclically, Vietnam’s macroeconomic outlook remains positive. According to General Director of the General Statistics Office Nguyen Bich Lam, this is a timely and effective qualitative assessment of the main tasks and solutions approved by the Government to implement the socio-economic development plan, showing the efforts of agencies and localities in realising the growth target in 2019.”

Confidence in business prospects

In the following months, the situation of domestic production and business continued to have positive results. Specifically, the index of industrial production of the entire industry in eight months saw a good increase of 9.5 percent over the same period last year. Of which, processing and manufacturing industry surged 10.6 percent and mining sector increased slightly thanks to rising coal exploitation, making up for the decline in crude oil exploitation and power production and distribution. Business confidence continued to rise. According to the General Statistics Office’s report, the total number of newly registered businesses and those resuming operation reached nearly 116,000 in the past eight months, up 7 percent year-on-year. The disbursement of investment capital from the state budget saw positive signs, hitting 189.2 trillion VND in January-August, equaling to 53.1 percent of the yearly plan and up 3.8 percent (compared to 51.8 percent and 10.4 percent respectively in the same period last year).

The index of industrial production of the entire industry in eight months saw a good increase of 9.5 percent over the same period last year. Of which, processing and manufacturing industry surged 10.6 percent and mining sector increased slightly thanks to rising coal exploitation.

According to Duong, the development of the business community with relatively positive assessments contributed to creating the bright colors in the “picture” of the economy. This came from improvements in the investment and business environment, expectations for Vietnam’s implementation of the Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP) and its preparation for implementing the EU-Vietnam Free Trade Agreement (EVFTA). Coming closer to the yearly growth target

By technical analysis methods, the CIEM expert team updated their economic growth forecast for 2019, showing that the Vietnamese economy could expand 6.82 percent and the annual export growth could reach 8.02 percent while the trade surplus will stand at 0.8 billion USD and average inflation in 2019 will hit 3.38 percent. “In the context of global and domestic economic uncertainties, including significant challenges to the implementation of socio-economic development goals. Vietnam’s policy management and economic reforms have brought about bright points, thereby contributing to positive results on economic growth and macroeconomic stability,” he said. The national position has been improved and Vietnam still maintains a serious view of the country’s socio-economic status. The Government, ministries and agencies have regularly monitored, assessed and forecast the world and domestic situation, thus updating and completing the domestic monitoring scenarios. Compared to the 2008-2009 period, Vietnam has gained more experience and calm in dealing with adverse impacts from world economic developments. More importantly, the requirements for reforming the business environment have been kept in mind, in parallel with the process of coping with the uncertainties of the world economic environment, the CIEM report pointed out. According to Minister of Planning and Investment Nguyen Chi Dung, the third quarter is decisive in realizing the growth target of at least 6.91 percent. Therefore, ministries, agencies and localities will have to drastically implement solutions to enhance the confidence and peace of mind of enterprises and investors in production and business. “If there is no anomalous factor affecting growth, plus the Government’s efforts to implement the proposed solutions, the 2019 GDP growth is forecast to reach the target of 6.8 percent,” said the minister.

With an objective view, Ousmane Dione, Country Director of the World Bank in Vietnam, said the global uncertainty increases when trade tensions escalate and financial fluctuations also become more complicated. The risks are even more complicated when they are combined with domestic vulnerabilities, including delays in consolidating the fiscal situation, reforming SOEs and banking sector. This affects the perception of investors and the growth prospect. Therefore, Vietnam must continue to deepen its structural reform and capacity improvement. In addition, the country needs to prepare macroeconomic policy adjustments in case that the aforementioned risks become visible, resulting in a deeper-than-expected decline, he said./.

Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội về việc thực hiện đề án “Tăng cường quản lý phương tiện giao thông nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2016-2020 tầm nhìn đến năm 2030” đã được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua gần 3 năm.

Trong khi các ngành chức năng còn đang nghiên cứu xây dựng các đề án để đưa Nghị quyết 04 vào cuộc sống thì tình trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn Hà Nội vẫn đang diễn biến ngày càng phức tạp.

Để giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông cho Thủ đô, cùng với hạn chế phương tiện giao thông cá nhân thì phát triển và nâng cao hiệu quả vận tải hành khách công cộng được Nghị quyết 04/NQ-HĐND xác định là nhiệm vụ quan trọng; trong đó, hạn chế phương tiện cá nhân và phát triển vận tải hành khách công cộng là mối quan hệ biện chứng. Chính sách này cần tiếp tục kiên định thực hiện với những ưu tiên phù hợp cho từng giai đoạn.

Bài 1: Giải quyết mối quan hệ biện chứng

Theo Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hà Nội Vũ Văn Viện, hiện nay, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội đang cùng các đơn vị liên quan nghiên cứu, xây dựng một số đề án cụ thể nhằm triển khai Nghị quyết 04 trên thực tế.

Thành phố chỉ hạn chế hoạt động của xe máy khi đã có đủ các điều kiện cần thiết, vận tải hành khách công cộng, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông và vận tải hành khách công cộng phải phát triển đến một mức độ tương ứng nhằm mục tiêu cuối cùng là phục vụ tốt nhu cầu đi lại của nhân dân, cải thiện môi trường sống của thành phố.

Vừa thiếu, vừa yếu

Đánh giá về tình hình trật tự an toàn giao thông trên địa bàn năm 2019, tại Hội nghị lần thứ 21 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội tổ chức mới đây, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết, tình trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn vẫn chưa được cải thiện, “xóa” được điểm này thì điểm ùn tắc mới lại phát sinh.

Hiện tượng ùn ứ giao thông xảy ra với tần suất nhiều hơn, nhất là tại các tuyến phố có công trình đang thi công, các tuyến đường xuyên tâm, tuyến phố tập trung nhiều khu đô thị, trường học…Trong khi đó, số lượng phương tiện giao thông cá nhân cũng tiếp tục tăng chóng mặt, tỷ lệ ôtô, xe máy nhập khẩu vẫn tăng nhanh.

Trên địa bàn Hà Nội có hơn 7,6 triệu phương tiện các loại, gồm 740.000 ôtô, 5,8 triệu xe máy, 150.000 xe máy điện, 1 triệu xe đạp, chưa kể các phương tiện ngoại tỉnh và vãng lai.

Theo số liệu của Phòng Cảnh sát Giao thông-Công an thành phố Hà Nội, tính đến đầu năm 2019, trên địa bàn Hà Nội có hơn 7,6 triệu phương tiện các loại, gồm 740.000 ôtô, 5,8 triệu xe máy, 150.000 xe máy điện, 1 triệu xe đạp, chưa kể các phương tiện ngoại tỉnh và vãng lai.

Tốc độ tăng trưởng ôtô trung bình 12,9%/năm ; xe máy tăng trung bình 7,66%/năm. Tỷ lệ phương tiện xe buýt là 0,16 xe buýt/1000 dân; 49,8 xe con/1000 dân; 682 xe máy/1000 dân.

Trung bình 1km đường do Sở Giao thông Vận tải quản lý có 0,63 xe buýt trợ giá, 2519 xe máy, 184 ôtô con lưu thông, chưa tính đến các phương tiện khác.

Lưu lượng phương tiện tham gia giao thông quá cao dẫn đến tốc độ lưu thông giảm mạnh. Tình trạng ùn tắc giao thông ngày càng nghiêm trọng và thời gian ùn tắc giao thông kéo dài gây ảnh hưởng không nhỏ cho hoạt động của hệ thống vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt của thành phố.

Hệ thống giao thông tĩnh trên địa bàn cũng còn nhiều hạn chế. Tính đến tháng 6/2018, trên địa bàn 12 quận có khoảng 577 điểm, bãi đỗ xe tập trung với diện tích 34,04ha. Diện tích đất dành cho giao thông tĩnh chỉ đạt khoảng 0,28% diện tích đất xây dựng đô thị. Trong khi theo Quyết định 559/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ thì tỷ lệ diện tích đất dành cho giao thông đến năm 2020 phải đạt từ 10%-13% (trong đó giao thông tĩnh đạt 0,6%-0,7%) và đến năm 2025 phải đạt 15%-17% (trong đó giao thông tĩnh đạt 1,3%-1,4%).

Với đặc điểm hiện trạng và đặc thù hiện nay, tình trạng ùn tắc giao thông vẫn ngày càng nghiêm trọng với lưu lượng phương tiện tham gia giao thông quá cao dẫn đến tốc độ lưu thông giảm mạnh so với năm 2010 (thời điểm này xe buýt và ôtô có tốc độ dưới 15 km/giờ còn xe máy là 18-20 km/giờ); thời gian ùn tắc giao thông kéo dài.

Bên cạnh đó có quá nhiều quy hoạch riêng lẻ cho các đối tượng nghiên cứu có tính chất liên kết chặt chẽ, đặc biệt là không gian và xây dựng đô thị-giao thông-kinh tế xã hội.

Các quy định về quy hoạch chưa sát thực tiễn, đặc biệt là sự bất hợp lý giữa yêu cầu kỹ thuật và định mức tài chính. Cơ sở hạ tầng và vận tải công cộng với mạng lưới đường đô thị phân bố không đều, mạng lưới ngõ phố không có tiêu chuẩn; bãi đỗ xe thiếu về diện tích và phân bố không đều.

Khả năng đáp ứng của vận tải hành khách công cộng còn gặp một số rào cản, hạn chế sự phát triển, phải vận hành trong điều kiện giao thông hỗn hợp và thường xuyên bị điều chỉnh do tổ chức giao thông hoặc thi công các công trình giao thông của thành phố,tính liên thông của mạng lưới chưa cao.

Những yêu cầu đặt ra

Giải pháp phát triển và nâng cao hiệu quả vận tải hành khách công cộng được nêu trong Nghị quyết 04/NQ-HĐND đối với biện pháp hành chính yêu cầu phải xây dựng kế hoạch phân công trách nhiệm cụ thể, triển khai thực hiện các chỉ tiêu về phát triển vận tải hành khách công cộng đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại của nhân dân.

Cùng đó, xây dựng và triển khai đề án nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động vận tải hành khách công cộng, vận tải hành khách bằng xe buýt tạo sự kết nối hợp lý và thuận tiện.

Đặc biệt, rà soát sửa đổi Nghị quyết số 03/2013/NQ-HĐND ngày 12/7/2013 của Hội đồng nhân dân thành phố về ưu tiên phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn.

Đồng thời rà soát, sắp xếp hợp lý mạng lưới và lựa chọn phương tiện xe buýt phù hợp với các tuyến đường, nâng cao chất lượng hiệu quả vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Mặt khác, bố trí hợp lý các điểm dừng đỗ, điểm trung chuyển phục vụ kết nối giữa các loại hình vận tải hành khách công cộng, các điểm giao thông tĩnh với phương tiện giao thông cá nhân.

Đối với biện pháp kinh tế cần nghiên cứu ban hành các quy định khuyến khích thu hút đầu tư các tuyến đường sắt đô thị, BRT, Mono rail, buýt bằng hình thức hợp tác công tư (PPP) nhằm phát triển nhanh, đồng bộ. Rà soát, sửa đổi, ban hành cơ chế, chính sách, tiếp tục trợ giá đối với vận tải hành khách công cộng.

Có cơ chế, chính sách khuyến khích đổi mới đầu tư phương tiện theo hướng hiện đại hóa và phương tiện có mức phát thải đạt tiêu chuẩn Euro4, Euro5, sử dụng nhiên liệu sạch và có chính sách hỗ trợ khuyến khích đối với người sử dụng phương tiện giao thông công cộng cho các nhóm đối tượng trong xã hội, đặc biệt là đối tượng cán bộ công chức, viên chức, người lao động để thu hút nâng cao tỷ lệ sử dụng vận tải hành khách công cộng góp phần giảm phương tiện giao thông cá nhân.

Ngoài ra giám sát chặt chẽ chất lượng dịch vụ và xử lý nghiêm các doanh nghiệp vận tải hành khách công cộng vi phạm các quy định trong quá trình khai thác.

Theo ông Lê Đỗ Mười, Phó Viện trưởng Chiến lược và Phát triển giao thông vận tải, để có thể xem xét dừng hoạt động xe máy trên địa bàn các quận vào năm 2030 thì hệ thống vận tải hành khách công cộng và các phương tiện thay thế phải đáp ứng được tối thiểu 60,5% nhu cầu đi lại của người dân.

Để có thể xem xét dừng hoạt động xe máy trên địa bàn các quận vào năm 2030 thì hệ thống vận tải hành khách công cộng và các phương tiện thay thế phải đáp ứng được tối thiểu 60,5% nhu cầu đi lại của người dân.  

Để đảm bảo yêu cầu trên, đến năm 2030 cần đưa vào hoạt động 8 tuyến đường sắt đô thị, khoảng 200 tuyến buýt, 35.000 xe taxi, 50.000-55.000 xe hợp đồng, 15-20 tuyến minibus, 8000-10.000 xe đạp công cộng.

Trong khi Hà Nội mới có 2 tuyến đường sắt đô thị và còn chưa được đưa vào khai thác thì tương lai xe buýt vẫn là phương tiện vận tải hành khách công cộng chủ lực.

Theo ông Nguyễn Công Nhật, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Vận tải Hà Nội, với thực tế hoạt động như hiện nay, để xe buýt có thể phát triển đáp ứng mục tiêu để thay thế phương tiện cá nhân khi Hà Nội dừng hoạt động của xe máy tại các quận vào năm 2030 đòi hỏi phải có những cơ chế, chính sách ưu tiên hỗ trợ cho xe buýt phát triển./.

Theo Sở Giao thông Vận tải Hà Nội, thành phố Hà Nội chỉ đề xuất xem xét dừng hoạt động xe máy khi hệ thống vận tải khách công cộng và các phương tiện thay thế đáp ứng được tối thiểu 60,5% nhu cầu đi lại của người dân. Vậy xe buýt Thủ đô phải tăng tốc thế nào để đạt được mục tiêu đề ra?

Tăng xe, bổ sung dịch vụ tiện ích

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã chỉ đạo quyết liệt nhiều giải pháp đã tăng sản lượng vận chuyển hành khách đi lại bằng xe buýt được khoảng 7%/năm.

Tuy nhiên để đạt mục tiêu đề ra, theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố với số lượng phương tiện xe buýt hiện có như hiện nay chưa “thấm tháp vào đâu” nên thời gian tới thành phố sẽ tiếp tục tăng thêm số lượng xe; đồng thời tiếp tục hoàn thiện quy hoạch luồng, tuyến.

Tổng công ty Vận tải Hà Nội đã tập trung mọi nguồn lực, triển khai đồng bộ hàng loạt các giải pháp để nâng cao chất lượng dịch vụ xe buýt, thu hút người dân đi xe buýt.

Với vai trò tiên phong, chủ lực của thành phố trong việc phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt,thời gian qua, Tổng công ty Vận tải Hà Nội đã tập trung mọi nguồn lực, triển khai đồng bộ hàng loạt các giải pháp để nâng cao chất lượng dịch vụ xe buýt, thu hút người dân đi xe buýt.

Cụ thể, trong 2 năm 2017-2018, Tổng công ty đã mở mới 23 tuyến xe buýt; trong đó có 15 tuyến kết nối các huyện ngoại thành chưa có xe buýt trợ giá với trung tâm thành phố và 8 tuyến xe buýt nhỏ kết nối các khu đô thị, đông dân cư với các trục đường chính.

Các tuyến buýt mới mở sản lượng vận chuyển tốt, có sự tăng trưởng qua từng tháng, góp phần đáng kể vào việc giảm thiểu phương tiện cá nhân đi lại từ ngoại thành vào trung tâm thành phố theo các trục chính, góp phần giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn.

Bên cạnh đó, Tổng công ty cũng điều chỉnh hợp lý hóa lộ trình, luồng tuyến và các dịch vụ tuyến xe buýt. Việc điều chỉnh các tuyến dựa trên nguyên tắc phù hợp với nhu cầu đi lại của hành khách, gia tăng khả năng tiếp cận và hạn chế việc ùn tắc giao thông đối với nhiều khu vực ùn tắc trọng điểm trên địa bàn.

Việc đổi mới nâng cao chất lượng đoàn phương tiện nhằm đổi mới hình ảnh và khuyến khích thu hút người dân tham gia đi lại nhiều hơn bằng xe buýt cũng được Tổng công ty triển khai hiệu quả.

Trong 2 năm 2007-2008, Tổng công ty đã tập trung mọi nguồn lực đầu tư gần 500 xe buýt và năm 2019 tiếp tục đầu tư 150 xe buýt mới đạt tiêu chuẩn khí thải Euro IV với màu sơn mới theo loại hình tuyến và theo bộ nhận diện xe buýt của Transerco cùng với nhiều tiện ích đồng bộ như: đèn led đầu, cuối và sườn xe, âm thanh thông báo điểm dừng tích hợp với hệ thống GPS, wifi cho hành khách…

Đặc biệt trong số đó có 32 xe buýt mới theo tiêu chuẩn châu Âu với sàn thấp và có thiết kế hỗ trợ người khuyết tật.

Bên cạnh chất lượng mới về phương tiện, việc ứng dụng đổi mới, áp dụng công nghệ tiên tiến hiện đại trong quản lý điều hành nhằm cung cấp dịch vụ tiện ích cho hành khách cũng được tăng cường như nâng cấp ứng dụng timbuyt đưa lên kho ứng dụng dành cho smartphone góp phần hỗ trợ hành khách tiếp cận dịch vụ xe buýt.

Hiện tại đã có hơn 200.000 người cài đặt phần mềm trên điện thoại, bình quân mỗi ngày có hơn 450.000 lượt truy cập sử dụng phần mềm.

Ngoài ra, Tổng công ty cũng đã triển khai lắp đặt thiết bị phát wifi miễn phí và trang bị hệ thống bảng điện tử led hiển thị thông tin tuyến trên xe để tăng cường cung cấp thông tin cho hành khách nhận biết và sử dụng dịch vụ…

Với những giải pháp trên, sản lượng vận chuyển hành khách bằng xe buýt có trợ giá dần đã được khôi phục sau 3-4 năm liên tục sụt giảm với mức bình quân gần 10%/năm.

Năm 2017 đã chặn được đà sụt giảm với sản lượng vận chuyển đạt 325 triệu lượt hành khách (chiếm trên 83% tổng sản lượng vận chuyển toàn mạng) và tăng trong năm 2018 với sản lượng vận chuyển đạt 348 triệu lượt hành khách, tăng 5% so với năm trước.

Cần cú hích

Giáo sư, tiến sỹ Từ Sỹ Sùa – Giảng viên cao cấp trường Đại học Giao thông vận tải cho rằng, từ nay đến năm 2030, Hà Nội vẫn phải kiên định với chủ trương phát triển vận tải hành khách công cộng là giải pháp cơ bản giải quyết ùn tắc giao thông và hạn chế phương tiện cá nhân; trong đó vận tải hành khách công cộng xe buýt vẫn đóng vai trò chủ yếu. Theo đó cần tiếp tục phát triển xe buýt theo hướng “Cung cấp dẫn đầu.”

Để xe buýt phát triển cần có cơ chế, chính sách ưu tiên để nâng cao chất lượng dịch vụ xe buýt. (Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật – Bộ Xây dựng)

Để xe buýt phát triển, phó giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật – Bộ Xây dựng cho rằng, cần có cơ chế, chính sách ưu tiên để nâng cao chất lượng dịch vụ xe buýt như ưu tiên sử dụng cơ sở hạ tầng và tổ chức giao thông, lựa chọn một số tuyến đường xây dựng đường dành riêng cho xe buýt để nâng cao tốc độ chạy xe, bảo đảm an toàn cho vận hành xe buýt.

Ngoài ra, tiếp tục rà soát, điều chỉnh và bổ sung các tuyến xe buýt; tổ chức thêm các điểm trung chuyển để hành khách dễ dàng tiếp cận chuyển tuyến, nối tuyến thuận tiện, đáp ứng mục đích chuyến đi của hành khách và ưu tiên quỹ đất bố trí xây dựng nhà chờ, điểm dừng đỗ, điểm đầu, cuối xe buýt…

Mặt khác, cần đổi mới đoàn phương tiện vận chuyển bằng xe buýt, mua sắm xe hiện đại, chất lượng cao, hình thức đẹp và đa dạng. Khuyến khích người dân đi xe buýt, ưu tiên về giá vé, phát hành vé miễn phí cho các đối tượng chính sách xã hội; gia tăng tiện ích tại các nhà chờ, điểm dừng, điểm đỗ, điểm trung chuyển tạo thuận lợi cho hành khách.

Đặc biệt, tổ chức các điểm trông giữ xe đạp, xe máy, tổ chức các công trình tiếp cận giao thông công cộng đảm bảo an toàn cho người tham gia…; xây dựng hệ thống thông tin xe buýt qua các thiết bị như điện thoại, máy tính và đẩy mạnh các dịch vụ chăm sóc khách hàng…

Hơn nữa, đảm bảo an ninh trật tự cho người dân tham gia giao thông công cộng cũng như văn hóa, văn minh giao thông trên trên xe; đổi mới phương pháp và hình thức tuyên truyền vận động người dân tham gia sử dụng giao thông công cộng đi làm, sinh hoạt văn hóa, du lịch nghỉ ngơi, đi học…; chú trọng đối tượng cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên, sinh viên và học sinh; tuyên truyền tại các cơ quan, công sở, trường học… Nếu có những cơ chế chính sách khuyến khích trên thì mới có thể tạo “cú hích” để xe buýt tăng trưởng đáp ứng mục tiêu thay thế phương tiện cá nhân trong tương lai./.

Có thể nói, sau hơn 2 năm tìm hiểu, kết thúc có hậu của “đám cưới” được cho là đính đám nhất trên thị trường mua bán sáp nhập ngân hàng Việt Nam, giữa KEB Hana Bank và BIDV đã mang lại niềm vui trọn vẹn cho cả đôi bên.

Cuộc “hôn phối” này sẽ là “tất, dĩ ngẫu” nếu trong một hoàn cảnh thông thường, song lại được coi là “kỳ tích” bởi đặt trong bối cảnh nhiều ngân hàng đang khát vốn để nâng tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) theo yêu cầu của Basel II. Chưa kể, không phải ngân hàng nội nào cũng đủ môn đăng hộ đối trong cuộc hôn nhân với một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất Hàn Quốc như KEB Hana Bank.

Cuộc hôn nhân “môn đăng hộ đối’

Đến bây giờ, lãnh đạo của hai nhà băng vẫn nhớ như in cuộc gặp mặt đầu tiên tại Seoul, Hàn Quốc vào đầu năm 2017.

Ông Ji Sung Kyu Tổng Giám đốc KEB Hana Bank hồi tưởng: Hai năm trước đây, khi lãnh đạo của hai bên tiến hành thảo luận về vấn đề “KEB Hana đầu tư chiến lược vào BIDV”, hầu hết các ý kiến đưa ra đều tỏ ra quan ngại cho rằng ‘liệu có khả năng hay không?’

“Tuy nhiên, đối với ngân hàng KEB Hana, chúng tôi nghĩ rằng quan hệ đối tác đầu tư chiến lược vào BIDV là cơ hội ngàn năm có một. Chúng tôi nhất định sẽ không bỏ lỡ cơ hội này và quyết tâm sát cánh cùng BIDV để vươn lên tại thị trường Việt Nam, hướng ra thị trường khu vực kinh tế tiểu vùng sông Mê Kông. Tôi tin rằng sự hợp tác giữa Ngân hàng KEB Hana và BIDV cũng sẽ tạo nên nhiều cơ hội đầu tư và kinh doanh hơn nữa dành cho chính những doanh nghiệp hai nước,” ông Ji Sung Kyu chia sẻ.

Thế nhưng, cũng phải đến 31/8/2017, hai bên mới chính thức ký kết hợp tác sơ bộ không ràng buộc… Và 1,5 năm sau, phương án BIDV tăng vốn điều lệ thông qua phát hành riêng lẻ hơn 603 triệu cổ phần cho KEB Hana Bank đã chính thức được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận.

Cuối tháng Mười, Ngân hàng Nhà nước chấp thuận cho KEB Hana Bank mua 15% cổ phần phát hành riêng lẻ của BIDV, đánh dấu việc nhà băng Hàn Quốc rót 1.000 tỷ won (hơn 20.000 tỷ đồng) vào BIDV.

Như vậy, sau hơn 2 năm tiến hành tìm hiểu qua lại lẫn nhau, cuối cùng KEB Hana Bank và BIDV đã kết thúc với một “lễ cưới” chính thức và giờ đây KEB Hana Bank đã trở thành cổ đông chiến lược nước ngoài của BIDV, sở hữu 15% vốn điều lệ của ngân hàng này.

Chưa từng có tiền lệ

Giới chuyên môn nhìn nhận đây là một giao dich mua bán và sáp nhập (M&A) lớn nhất trong lịch sử ngân hàng Việt Nam. Đặc biệt hơn nữa đó là cuộc “hôn nhân” này lại xảy ra trong bối cảnh nhiều ngân hàng đang khát vốn để nâng tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) theo yêu cầu của Basel II. Phát hành trái phiếu là kênh nhiều ngân hàng đã áp dụng trong thời gian gần đây, nhưng có lẽ tìm một cổ đông ngoại đủ tiềm lực về tài chính và năng lực chuyên môn là con đường mà nhiều ngân hàng đã và đang nhắm đến.

Nhưng không phải ngân hàng nội nào cũng đủ “môn đăng hộ đối” trong cuộc hôn nhân với một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất Hàn Quốc như KEB Hana Bank là có tổng tài sản lên tới 308,3 tỷ USD và lợi nhuận hoạt động kinh doanh đạt 2,5 tỷ USD trong năm 2018.

Nhưng không phải ngân hàng nội nào cũng đủ “môn đăng hộ đối” trong cuộc hôn nhân với một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất Hàn Quốc như KEB Hana Bank là có tổng tài sản lên tới 308,3 tỷ USD và lợi nhuận hoạt động kinh doanh đạt 2,5 tỷ USD trong năm 2018.

Ông Ji Sung Kyu, Tổng Giám đốc KEB Hana Bank nhấn mạnh rằng chính ý chí quyết tâm của BIDV để vươn lên trở thành một định chế tài chính phát triển hơn nữa thông qua việc tăng vốn bằng phương án tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược chính là động lực lớn nhất, đã mang tới thỏa thuận hợp tác này. “Tôi nghĩ rằng chính sự thấu hiểu và đồng cảm lẫn nhau ấy đã kết thành trái ngọt cho chúng ta ngày hôm nay. Đó chính là việc KEB Hana Bank đã chính thức trở thành cổ đông lớn thứ 2 của BIDV,” ông Ji Sung Kyu không giấu sự vui mừng.

Cũng theo ông Ji Sung Kyu, KEB Hana Bank đã mạnh dạn quyết định đầu tư với quyết tâm sẽ song hành cùng BIDV trong quá trình đó. Cơ quan giám sát tài chính của Hàn Quốc và Chính phủ Việt Nam cũng đã hỗ trợ hết sức tích cực cho hai bên trong qua trình tiến hành giao dịch này.

Hiện Hàn Quốc là quốc gia đứng thứ nhất về đầu tư FDI, thứ về cung cấp ODA và khách du lịch và đứng thứ ba về thương mại với Việt Nam.

Với việc thực thi chính sách hướng Nam mới, Chính phủ Hàn Quốc đặc biệt quan tâm thúc đẩy mối quan hệ với Việt Nam. Chính phủ Hàn Quốc cũng đã thành lập Ủy ban Chiến lược hướng Nam mới trực thuộc Tổng thống.

Về phía Việt Nam, Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực đẩy mạnh phát triển mối quan hệ kinh tế với Hàn Quốc, các cơ quan chuyên trách được hình thành, các cơ chế hợp tác song phương được xây dựng, thúc đẩy.

Ở khía cạnh doanh nghiệp, Tập đoàn tài chính Hana là một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất Hàn Quốc với tổng tài sản đứng thứ 79 thế giới, mạng lưới hoạt động rộng khắp 24 quốc gia.

Trong khi đó, BIDV là định chế tài chính lâu đời nhất với 62 năm hoạt động, có tổng tài sản lớn nhất hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Chính vì thế mà thành công của giao dịch này đã mở ra cánh cửa cơ hội phát triển mới của BIDV bằng việc tăng vốn điều lệ, nâng cao năng lực tài chính, đẩy mạnh khả năng phục vụ nền kinh tế trong nước, phục vụ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân của hai nước đang hoạt động tại Việt Nam.

Và khát vọng “đơm hoa kết trái”

Có thể nói, bên cạnh việc KEB Hana Bank đầu tư để sở hữu 15% cổ phần của BIDV với thời gian nắm giữ ít nhất 5 năm, thì “cái được” lớn nhất mà BIDV nhận được chính là chương trình hỗ trợ kỹ thuật dài hạn từ Tập đoàn Tài chính Hana và KEB Hana Bank, bao gồm nhưng không giới hạn trên 6 lĩnh vực: Quản trị chiến lược phát triển ngân hàng; quản lý hệ thống công nghệ và ngân hàng số; tăng cường phát triển ngân hàng bán lẻ; đa dạng hóa danh mục tài sản sinh lời; quản trị rủi ro; đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

Ông Phan Đức Tú, Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV cho rằng hợp tác chiến lược với Tập đoàn Tài chính Hana có ý nghĩa đặc biệt với BIDV là dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành, phát triển và hội nhập quốc tế của BIDV. “Với sự hợp tác, hỗ trợ chiến lược dài hạn của KEB Hana Bank và Tập đoàn Tài chính Hana, BIDV sẽ có cơ hội để thay đổi căn bản mô thức quản trị, nâng cao năng lực quản trị điều hành, quản trị rủi ro. Phát triển các sản phẩm dịch vụ hiện đại, hàm lượng công nghệ cao, tăng cường năng lực cạnh tranh, đáp ứng tốt hơn các nhu cầu sản phẩm, tiện ích của khách hàng,” ông Tú cho biết.

Cả hai bên đều cho rằng hợp tác chiến lược lần này góp phần mở đường thông kênh, dẫn dắt cho hoạt động hợp tác kinh doanh giữa doanh nghiệp 2 nước, cung cấp nhiều sản phẩm, dịch vụ tiện ích tài chính ngân hàng đa dạng, đẳng cấp, tạo ra nhiều giá trị gia tăng cho các doanh nghiệp nói chung, các doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư, buôn bán với Việt Nam nói riêng.

Về phía cơ quan quản lý, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cũng khẳng định cơ quan này đánh giá cao việc BIDV mở rộng hợp tác chiến lược lâu dài với một ngân hàng lớn của Hàn Quốc như KEB Hana Bank, thể hiện qua giao dịch mua bán và sáp nhập lớn nhất trong lịch sử lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam và là giao dịch lớn nhất của một ngân hàng nước ngoài đầu tư vào Việt Nam.

“Hợp tác chiến lược giữa BIDV và Ngân hàng KEB Hana cũng cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài rất lạc quan về sự ổn định và tiềm năng phát triển của nền kinh tế Việt Nam, vào ngành tài chính ngân hàng Việt Nam nói chung, BIDV nói riêng,” bà Hồng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, ngài Đại sứ Park Noh Wan tại Việt Nam cũng tin tưởng rằng ngân hàng KEB Hana sẽ trở thành nguồn sức mạnh lớn, bổ trợ những mặt còn thiếu của BIDV. “Sự kiện đầu tư lần này sẽ hỗ trợ rất lớn trong việc xây dựng thị trường tài chính Việt Nam trở nên vững mạnh hơn trước thềm áp dụng chuẩn Basel II và sự ổn định của nền kinh tế vĩ mô Việt Nam nói chung,” Đại sứ Park Noh Wan nói.

Việc có thêm 20.000 tỷ đồng nhận được từ KEB Hana Bank được kỳ vọng sẽ giúp BIDV bứt phá, sau thời gian khá dài chậm lại để xử lý các vấn đề phát sinh kể từ khi sáp nhập ngân hàng MHB hồi năm 2015.

Cùng với đó việc nâng CAR cũng giúp BIDV giải quyết bài toán không gian tăng trưởng tín dụng, kéo theo đó là không gian tăng thị phần, tạo điều kiện duy trì vị thế hàng đầu về thị phần, cũng là duy trì nền tảng tăng trưởng lợi nhuận đã thiết lập lâu nay./.

*Năm 2019, BIDV đặt kế hoạch tín dụng tăng trưởng 12% và trong giới hạn được Ngân hàng Nhà nước giao; huy động vốn tăng trưởng 11%, phù hợp với nhu cầu sử dụng vốn; phấn đấu tỷ lệ nợ xấu dưới 2%. Đặc biệt, BIDV đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế hợp nhất năm 2019 đạt 10.300 tỷ đồng, tăng 11% so với năm ngoái.

Khuyến khích các bệnh viện công thực hiện tự chủ về tài chính là một trong những chủ trương lớn nhằm tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh giữa các bệnh viện để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

Tuy nhiên, việc tự chủ tài chính cũng đang khiến nhiều bệnh viện công gặp không ít khó khăn từ việc ban hành thông tư tới hướng dẫn thực hiện.

Hơn 200 bệnh viện tự đảm bảo chi thường xuyên

Theo thống kê gần đây nhất của Bộ Y tế, cả nước có 1.365 bệnh viện (chưa kể các bệnh viện quân đội do Bộ Quốc phòng quản lý) với tổng số 253.447 giường bệnh theo kế hoạch; 339.313 giường bệnh theo thực kê và gần 500.000 công chức, viên chức y tế. Hằng năm, ngành y tế đã khám trên 158 triệu lượt người và điều trị nội trú cho trên 27 triệu lượt người.

Hằng năm, ngành y tế đã khám trên 158 triệu lượt người và điều trị nội trú cho trên 27 triệu lượt người.

Những năm qua, các lĩnh vực hoạt động của ngành y tế đã có sự đổi mới về tổ chức hệ thống, tài chính y tế, khoa học công nghệ và thông tin, phát triển y tế cơ sở cũng như các lĩnh vực hoạt động chuyên môn nâng cao chất lượng khám chữa bệnh hướng tới mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển.

Điển hình như số lượng các bệnh viện tự chủ tăng dần qua các năm, kinh phí ngân sách nhà nước cấp chi thường xuyên giảm dần, giúp giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước, tăng hiệu quả chi ngân sách nhà nước cho y tế thông qua hỗ trợ người dân mua thẻ bảo hiểm y tế và đầu tư cho y tế dự phòng, y tế cơ sở.

Chủ trương xã hội hóa y tế, trong đó có cơ chế tự chủ bệnh viện công đã được triển khai từ đầu những năm 2.000. Đến năm 2018 đã có 100% bệnh viện công thực hiện cơ chế tự chủ ở các mức độ khác nhau.

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy trong số các bệnh viện tự chủ có 0,4% bệnh viện tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, 27% bệnh viện tự bảo đảm chi thường xuyên, 68% bệnh viện tự bảo đảm một phần chi thường xuyên, chỉ còn 4,6% bệnh viện thuộc nhóm nhà nước bảo đảm chi thường xuyên.

Ông Nguyễn Nam Liên – Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính (Bộ Y tế) cho hay, Nhà nước không bắt buộc các đơn vị phải thực hiện tự chủ tài chính theo một mẫu chung rập khuôn. Theo đó, các đơn vị đều được thực hiện tự chủ tài chính, nhưng theo 4 nhóm, mỗi nhóm có mức độ tự chủ khác nhau. Mức độ tự chủ tài chính càng cao thì được tự chủ về hoạt động chuyên môn, tổ chức bộ máy, biên chế càng cao và ngược lại. Việc xác định mức độ tự chủ về tài chính của đơn vị đến đâu là trên cơ sở xác định khả năng cân đối nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp và chi hoạt động thường xuyên của đơn vị theo quy định của Bộ Tài chính.

Các đơn vị đều được thực hiện tự chủ tài chính, nhưng theo 4 nhóm, mỗi nhóm có mức độ tự chủ khác nhau. Mức độ tự chủ tài chính càng cao thì tự chủ về hoạt động chuyên môn, tổ chức bộ máy, biên chế càng cao và ngược lại.

Qua giám sát của Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho thấy, việc thực hiện cơ chế tự chủ đối với bệnh viện công lập đã ghi nhận một số kết quả tích cực.

Hiện nay, 100% các bệnh viện công đã được giao tự chủ với mức tự chủ ngày càng cao; chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng tiến bộ… Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập như: việc thực hiện cơ chế tự chủ còn khó khăn đối với tuyến cơ sở và bệnh viện chuyên khoa; các bệnh viện được giao tự chủ nhưng còn nhiều ràng buộc liên quan nên chưa được tự chủ thực chất. Bên cạnh đó là việc còn thiếu các cơ chế kiểm soát dẫn đến hiện tượng lạm dụng các dịch vụ y tế không cần thiết, làm tăng chi phí chăm sóc sức khỏe, tăng gánh nặng cho người bệnh, góp phần bội chi Quỹ bảo hiểm y tế.

Ông Bùi Sỹ Lợi – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội nhấn mạnh: “Chúng ta phải làm cho người dân hiểu rõ, tự chủ không có nghĩa gây khó khăn cho người bệnh, giá cả tăng lên. Mục tiêu là tạo ra cơ chế rất thông thoáng, cởi mở và chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người bệnh phải tốt hơn rất nhiều so với không tự chủ. Đó là yêu cầu trong Nghị quyết 19 và yêu cầu đổi mới.

Bên cạnh đó, tự chủ là để cho các bệnh viện quyết định phương hướng và xây dựng đội ngũ cán bộ chất lượng cao hơn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, không bị ràng buộc bởi các cơ quan quản lý nhà nước mà gây khó khăn cho các đơn vị tự chủ. Tôi cho rằng đây là một trong những cách thức mà Chính phủ quyết định cho 4 đơn vị bệnh viện ở hạng đặc biệt đi trước thí điểm. Qua quá trình tổ chức triển khai thực hiện, chúng ta sẽ tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm và nhân rộng ra các cơ sở khám chữa bệnh công lập trên cả nước.”

Đại biểu Bùi Thu Hằng, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hoà Bình đánh giá việc thực hiện cơ chế tự chủ giúp các bệnh viện chủ động trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Các bệnh viện cũng sắp xếp, tổ chức bộ máy sử dụng nguồn nhân lực và tài chính một cách có hiệu quả, huy động được nguồn lực ngoài ngân sách để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, trang thiết bị y tế, đảm bảo điều kiện nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh. Cơ chế tự chủ khuyến khích bệnh viện sử dụng hiệu quả, tiết kiệm các nguồn kinh phí để tăng thu nhập cho cán bộ, trích lập các quỹ và tăng sự hài lòng của người bệnh.

Áp lực từ dự toán chi bảo hiểm y tế

Đại biểu Bùi Thu Hằng cho biết thêm, việc tự chủ khiến các cơ sở khám, chữa bệnh tự bảo đảm chi thường xuyên, không được ngân sách nhà nước cấp kinh phí. Trong khi đó, giá dịch vụ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế chưa tính đúng, tính đủ chi phí các yếu tố như khấu hao tài sản, trang thiết bị, chi phí đào tạo, nghiên cứu khoa học, chi phí quản lý để bù đắp các khoản chi thường xuyên…

Các bệnh viện đã tăng cường triển khai các dịch vụ xã hội hóa khám, chữa bệnh theo yêu cầu đáp ứng nhu cầu của người bệnh và tăng nguồn thu cho bệnh viện. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng có xu hướng lựa chọn các kỹ thuật có chênh lệch thu chi nhiều để sử dụng.

Để hạn chế vượt dự toán được giao, các bệnh viện sẽ lựa chọn những ca bệnh dễ, chi phí thấp để điều trị. Những ca bệnh khó, chi phí cao được chuyển lên tuyến trên sẽ gây ra tình trạng quá tải cho các bệnh viện tuyến trên đồng thời không khuyến khích việc nâng cao trình độ chuyên môn bệnh viện tuyến huyện.

Năm 2019, các cơ sở khám, chữa bệnh được giao dự toán chi bảo hiểm y tế. Đây là một trong những áp lực lớn đối với các bệnh viện khi nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân ngày càng cao và việc phát triển các dịch vụ kỹ thuật cao cũng ngày càng cần thiết.

“Để hạn chế vượt dự toán được giao, các bệnh viện sẽ lựa chọn những ca bệnh dễ, chi phí thấp để điều trị. Những ca bệnh khó, chi phí cao được chuyển lên tuyến trên sẽ gây ra tình trạng quá tải cho các bệnh viện tuyến trên đồng thời không khuyến khích việc nâng cao trình độ chuyên môn của các bệnh viện tuyến huyện,” đại biểu Bùi Thu Hằng nhấn mạnh.

Về vấn đề này, đại biểu Bùi Quang Tuấn (đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội) thẳng thắn: “Việc giao chỉ tiêu chi bảo hiểm y tế cho các bệnh viện, đặc biệt ở bệnh viện tự chủ đã làm hạn chế, ngăn cản sự phát triển của bệnh viện, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân tham gia bảo hiểm và làm ảnh hưởng đến chính sách chung của Chính phủ là bao phủ bảo hiểm đến toàn dân.”

Bên cạnh đó, giá dịch vụ y tế chưa tính đúng, tính đủ, chỉ có 2/4 cấu thành giá. Do vậy, làm ảnh hưởng đến quá trình cân đối thu – chi của bệnh viện tự chủ, đặc biệt là tiền lương, tiền công của nhân viên y tế tính trong giá dịch vụ y tế thấp hơn mức lương cơ bản đang hiện hành. Đây là một điều khó khăn cho tất cả bệnh viện tự chủ.

Kết quả thống kê tại 51 tỉnh/thành phố cho thấy, so với ngân sách cấp cho các bệnh viện năm 2016, năm 2017 giảm khoảng 5.740 tỷ đồng, năm 2018 giảm thêm 3.200 tỷ đồng.

Theo báo cáo của Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội, nhiều bệnh viện tuy thuộc nhóm đơn vị tự đảm bảo một phần chi phí thường xuyên song đã đảm bảo được tới 80 – 90% thậm chí 95% chi thường xuyên, điều này đã giảm tải gánh nặng không nhỏ đối với Ngân sách Nhà nước. Kết quả thống kê tại 51 tỉnh/thành phố cho thấy, so với ngân sách cấp cho các bệnh viện năm 2016, năm 2017 giảm khoảng 5.740 tỷ đồng, năm 2018 giảm thêm 3.200 tỷ đồng.

Dù vậy, “các đơn vị y tế trước nay chủ yếu tập trung vào chuyên môn, chưa thực sự sát sao trong quản lý tài chính, do vậy, một số bệnh viện chưa đáp ứng những yêu cầu mà cơ chế tự chủ tài chính đặt ra. Khi được trao quyền tự đảm bảo chi phí hoạt động của đơn vị, các đơn vị phải thận trọng hơn trong chi tiêu, hạch toán để cân đối thu – chi, tránh những lỗ hổng gây thất thoát nguồn thu,” ông Bùi Sỹ Lợi nhấn mạnh./.

Công viên địa chất Đắk Nông vừa được Mạng lưới Công viên Địa chất toàn cầu (Global Geoparks Network) đề cử Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) xem xét, công nhận là Công viên địa chất toàn cầu.

Hệ thống hang động núi lửa hiếm gặp và vô cùng rộng lớn

Vào năm 2014, sau hơn 5 năm nghiên cứu, các nhà khoa học của Hội hang động Nhật Bản đã khám phá ra hệ thống hang động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á tại khu vực Tây Nguyên. Đây được coi là di sản thiên nhiên độc đáo của quá trình phun trào núi lửa cách đây hàng triệu năm.

Công viên Địa chất Đắk Nông có diện tích hơn 4.700 km2, chiếm hơn 2/5 diện tích tự nhiên của tỉnh Đắk Nông. Về địa giới hành chính, Công viên địa chất Đắk Nông nằm trải dài trên 6/8 huyện, thị của tỉnh, bao gồm Krông Nô, Cư Jút, Đắk Mil, Đắk Song, Đắk G’Long và thị xã Gia Nghĩa.

Hệ thống hang động núi lửa được xem là phần độc đáo nhất của Công viên địa chất Đắk Nông

Theo Ban Quản lý Công viên địa chất Đắk Nông, cách đây hơn 140 triệu năm, do vận động kiến tạo của vỏ trái đất, từ một phần của đại dương rộng lớn, khu vực này được nâng lên và xuất hiện núi lửa. Các hoạt động của núi lửa đã phủ lên khu vực này một lớp dung nham bazan (dung nham bazan chiếm hơn 50% tổng diện tích công viên địa chất). Cách đây hơn 10.000 năm, nhiều miệng núi lửa trong khu vực vẫn còn hoạt động và tạo nên một hệ thống hang động núi lửa độc đáo, được đánh giá là có chiều dài, đồ sộ và độc đáo nhất khu vực Đông Nam Á.

Theo đánh giá của các nhà khoa học trong và ngoài nước, toàn bộ Công viên địa chất Đắk Nông hiện có khoảng 65 điểm di sản, địa mạo, bao gồm hệ thống các miệng núi lửa, hệ thống hang động núi lửa và các thác nước. Các miệng núi lửa trong Công viên địa chất Đắk Nông đều có quy mô lớn, đồ sộ, tiêu biểu như núi lửa Nam Dơng (xã Nam Dong, huyện Cư Jút), núi lửa Nâm Blang (xã Buôn Chóah, huyện Krông Nô), núi lửa Nâm Ka (xã Quảng Phú, huyện Krông Nô), núi lửa Nâm Gle (xã Thuận An, huyện Đắk Mil)… Đây đều là những điểm đến hấp dẫn, nhất là đối với du khách đam mê mạo hiểm, thích khám phá những nét độc đáo, hoang sơ của núi rừng Tây Nguyên.

Tuy nhiên, hệ thống hang động núi lửa mới được xem là phần độc đáo nhất của Công viên địa chất Đắk Nông. Đến nay, các nhà khoa học và tỉnh Đắk Nông xác định hệ thống có gần 50 hang động với tổng chiều dài hơn 10km. Tại nhiều hang động núi lửa, các nhà khoa học ghi nhận, khám phá nhiều nét độc đáo về địa chất, tự nhiên cũng như dấu tích hoạt động của người tiền sử. Tiêu biểu như hang C7 có tổng chiều dài gần 1.100m và được mệnh danh là hang động dung nham dài nhất Đông Nam Á, hang C6.1 có nhiều dấu tích cư trú, sinh sống của người tiền sử cách đây từ 7.000-10.000 năm…

Vào thời điểm khám phá ra hang động, trao đổi với phóng viên Vietnam+, ông Nguyễn Văn Thuấn, Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản cho biết, Việt Nam có hệ thống hang động rất phong phú trải dài từ khu vực Tây Bắc đến Quảng Bình, tạo nên nhiều kỳ quan thiên nhiên được thế giới biết đến như Phong Nha-Kẻ Bàng, vịnh Hạ Long, Tam Cốc-Bích Động.

Tuy nhiên, các hang động phát hiện trong thời gian qua là hang động đá vôi. Riêng hang động núi lửa trong đá bazan vừa được phát hiện ở Tây Nguyên là một hệ thống hang động hiếm gặp, gồm hàng chục hang động và miệng núi lửa hình thành từ quá trình phun trào dung nham cách đây hàng triệu năm.

“So với một số hang động đá vôi và hang động núi lửa ở một số nước trên thế giới như hang động núi lửa Manjanggul Lava trên đảo Jeju – biểu tượng của du lịch Hàn Quốc, thì hệ thống hang động núi lửa ở khu vực Tây Nguyên còn rộng lớn và hấp dẫn hơn nhiều. Hang động này cũng đã được Hội hang động Nhật Bản đánh giá là đẹp nhất của khu vực và rất có giá trị về mặt khoa học, du lịch,” ông Thuấn nói.

Vừa qua, Công viên địa chất Đắk Nông được Mạng lưới Công viên Địa chất toàn cầu (Global Geoparks Network) đề cử Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) xem xét, công nhận là Công viên địa chất toàn cầu.

Phát hiện khảo cổ quan trọng

Năm 2018, qua quá trình khai quật khảo cổ học tại khu vực hang động núi lửa Krông Nô (tỉnh Đắk Nông), lần đầu tiên, giới khoa học Việt Nam đã phát hiện ra các di tích cư trú và di cốt của người tiền sử trong các hang động núi lửa; từ đó, bổ sung một loại hình cư trú mới, một kiểu thích ứng mới của cư dân tiền sử ở vùng đất đỏ basalte Tây Nguyên.

Đợt 1 quá trình khai quật (diễn ra trong nửa đầu năm 2018) tại hang C6.1 và C6’ thuộc địa bàn thôn xã Nam Đà (huyện Krông Nô, Đắk Nông) đã ghi nhận trong hang động này còn bảo lưu dấu tích văn hóa, mộ táng và các hoạt động sống của các bộ lạc thời tiền sử.

Phát hiện khảo cổ “chấn động” bổ sung một loại hình cư trú mới, một kiểu thích ứng mới của cư dân tiền sử ở vùng đất đỏ basalte Tây Nguyên

Các nhà khoa học đã tìm thấy ba di tích mộ táng có di cốt người (nằm trong khoảng độ sâu 0,75-1,40m) và dấu vết của 10 cá thể (trong đó có cả di cốt của trẻ nhỏ, thiến niên và người trưởng thành) ở hố đào C6.1 thuộc địa bàn thôn xã Nam Đà (huyện Krông Nô, Đắk Nông).

Theo phó giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Lân Cường (Hội Khảo cổ học Việt Nam), những ngôi mộ trên có niên đại cách ngày nay khoảng 6.100 năm.

“Nhiều chuyên gia hàng đầu ở Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc… đều nói rằng, trước đây, chưa hề phát hiện được di cốt người cổ trong những hang động núi lửa. Hơn nữa, môi trường đất đỏ basalte vốn không bảo tồn được di cốt. Tuy nhiên, người cổ sống trong hang núi lửa này đã tìm được nguồn thức ăn là các loại nhuyễn thể. Vỏ của các loại nhuyễn thể này (trai, ốc, hến…) giàu canxi đã làm thay đổi môi trường và giúp cho di cốt trong hang được bảo quản,” ông Nguyễn Lân Cường phân tích.

Bởi vậy, việc phát hiện ra di cốt người cổ trong hang động núi lửa ở Tây Nguyên là phát hiện “chấn động,” bước ngoặt quan trọng của ngành cổ nhân học Việt Nam. Đây là những bằng chứng quan trọng để tìm hiểu về người cổ sống ở khu vực Tây Nguyên cách đây hàng nghìn năm.

Nhiều loại hình di vật, di tích khác cũng đã phát lộ quá trình khai quật tại hang C6.1 và C6’. Điển hình, lần đầu tiên, giới chuyên môn phát hiện một loại hình di vật mới ở Tây Nguyên – vỏ ốc biển. Đây là minh chứng cho mối quan hệ giữa cư dân vùng này với cư dân vùng biển.

Bên cạnh đó, các nhà khoa học đã tìm thấy ba hố đất đen (là di tích của các bếp lửa và rác bếp), nhiều hiện vật đá (chủ yếu là các loại công cụ lao động như rìu, hòn ghè, bàn mài…), đồ gốm đất nung (phần lớn là nồi, bát, bình nhỏ…).

Ngoài ra, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy nhiều loại xương động vật (lợn rừng, tê giác, mèo…) và nhiều di vật là những mũi nhọn làm từ các mảnh xương chi động vật. Theo phó giáo sư-tiến sỹ Nguyễn Khắc Sử (Hội Khảo cổ học Việt Nam), đây là loại hình công cụ khá độc đáo, hiếm thấy trong các di tích tiền sử trên địa bàn Tây Nguyên.

Các hiện vật tìm được cho thấy, cư dân tiền sử ở đây lựa chọn các hang động núi lửa cho những mục đích khác nhau: sử dụng làm nơi cư trú lâu dài hoặc trại săn bắt tạm thời…

Điểm đến hấp dẫn

Ngay tại thời điểm khám phá ra hang động núi lửa tại Công viên địa chất Đắk Nông, Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Nguyễn Văn Thuấn nhận định, hệ thống hang động núi lửa trên thế giới không nhiều và rất có giá trị về du lịch. Với những gì đã khám phá, Tây Nguyên có thể trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà khoa học, khách du lịch, những người muốn khám phá di sản của hoạt động phun trào núi lửa hiếm thấy nhất ở khu vực Đông Nam Á.

Với đặc trưng về địa chất, địa hình, Công viên địa chất Đắk Nông là điểm đến hấp dẫn đối với du khách gần xa. Khu vực Krông Nô và kế cận có bối cảnh kiến tạo khá đặc biệt, có đặc điểm địa chất đa dạng, độc đáo là tiền đề tạo nên sự phong phú, đa dạng về tài nguyên di sản thiên nhiên và di sản văn hóa. Đây là khu vực có nhiều thắng cảnh đẹp gắn với các khu bảo tồn và rừng đặc dụng có hệ sinh thái đa dạng, phong phú, đặc hữu, nhiều động thực vật quý hiếm; là khu vực có bề dày lịch sử, giàu truyền thống văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

“Bên trong” công viên địa chất Đắk Nông còn có nhiều nét độc đáo về văn hóa của các dân tộc thiểu số bản địa như M’Nông, Mạ, Êđê. Đến đây, du khách có thể đắm mình trong không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên; không gian sinh hoạt văn hóa của người M’Nông – dân tộc bản địa đông và cư trú lâu đời nhất trên địa bàn tỉnh Đắk Nông; đàn đá Đắk Kar, Đắk Sơn… cùng nhiều lễ hội văn hóa, ẩm thực của các dân tộc thiểu số bản địa.

Theo Ban Quản lý Công viên Địa chất Đắk Nông, trên nền tảng công viên địa chất, tỉnh Đắk Nông đã quy hoạch và đầu tư 44 điểm đến hấp dẫn để phát triển du lịch. Các điểm đến được xây dựng theo 3 chủ đề chính: “Trường ca của lửa và nước”; “Bản giao hưởng của làn gió mới” và “Âm vang từ trái đất.” Đến với Công viên địa chất Đắk Nông, du khách sẽ được tham quan, chiêm ngưỡng hệ thống hang động núi lửa trong đá bazan độc đáo, nguyên sơ vốn được xác lập kỷ lục dài nhất Đông Nam Á (khởi đầu từ huyện Krông Nô); ngắm nhìn các thắng cảnh hoang sơ, hùng vĩ như núi lửa Băng Mo (huyện Cư Jút), núi lửa Nâm Gleh R’luh (huyện Đắk Mil); tham gia hành trình về nguồn tại các buôn làng của người Ê đê, M’Nông với nhiều nét độc đáo của văn hóa bản địa; tham quan Vườn Quốc gia Tà Đùng với thắng cảnh Hồ Tà Đùng, được ví như vịnh Hạ Long trên cao nguyên… Bà Tôn Thị Ngọc Hạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Nông khẳng định, việc gắn kết các tuyến, tour du lịch với Công viên địa chất Đắk Nông, quảng bá rộng rãi các di sản của Công viên đến đông đảo du khách trong và ngoài nước đang là một ưu tiên xuyên suốt của tỉnh. Đắk Nông xác định việc phát triển du lịch vừa là cơ hội để tỉnh giới thiệu những nét độc đáo của Công viên Địa chất Đắk Nông; vừa là nguồn lực bền vững, lâu dài để tỉnh thực hiện công tác bảo tồn, gìn giữ các thắng cảnh tự nhiên, các di sản văn hóa, lễ hội, thổ cẩm… của các cộng đồng dân cư trong Công viên địa chất. Đồng thời phát triển du lịch trên địa bàn cũng là động lực, cơ hội để cộng đồng các dân tộc thiểu số bản địa có thêm cơ hội vươn lên xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế bằng việc bảo tồn, gìn giữ các nét văn hóa truyền thống./.

“Chọn làm thủ môn vì lười chạy” là điều mà Đặng Văn Lâm lần đầu tiên tiết lộ với công chúng kể từ khi chàng trai mang hai dòng máu Việt-Nga trở thành ngôi sao của đội tuyển quốc gia Việt Nam và thủ môn số 1 Đông Nam Á.

Không chỉ có vậy, tại cuộc giao lưu với cộng đồng người Việt tại Nga bên lề các trận thi đấu của đội tuyển U22 Việt Nam tại SEA Games 30, Đặng Văn Lâm và gia đình đã có nhiều chia sẻ thú vị khác về cuộc sống cũng như con đường sự nghiệp và giấc mơ bóng đá của thủ thành số một Việt Nam hiện nay.

Phóng viên TTXVN tại Liên bang Nga tham dự cuộc giao lưu và tường thuật những nội dung chính của sự kiện này.

Thích cảm giác cản phá

Lâm kể kỷ niệm đầu tiên từ lúc mới bắt đầu chơi bóng đá đó là hồi học tiểu học (lớp 1 hoặc 2). Lúc đó Lâm hay ra sân bóng bên cạnh trường xem các anh lớn đá bóng. Có một lần vào kỳ nghỉ hè, cậu bạn cùng lớp rủ chơi bóng. Khi ra sân thấy huấn luyện viên cũng có ở đó.

Ông ấy nói “Nào, cậu hãy thử đứng vào khung thành, còn tôi sẽ sút bóng xem thế nào.” Thế là Lâm làm theo và đó chính là những bước đi đầu tiên của Lâm đến với bóng đá.

Tuy nhiên, khi được hỏi lý do chọn làm thủ môn mà không phải là vị trí khác, Lâm nói ngay là vì “lười chạy,” nhưng cũng giải thích thêm rằng anh thích cảm giác khi cản phá được trái bóng. Đó là điều thôi thúc anh quyết tâm trở thành thủ môn.

Đã chọn đội tuyển quốc gia Việt Nam thì không thể thay đổi được

Đó là câu trả lời của Đặng Văn Lâm khi khán giả hỏi anh có muốn trở về Nga thi đấu hay không.

Anh chia sẻ: “Mỗi cầu thủ có thể thi đấu cho nhiều câu lạc bộ bóng đá khác nhau, nhưng đội tuyển quốc gia thì chỉ có một. Lâm đã chọn thi đấu cho đội tuyển quốc gia Việt Nam thì không thể thay đổi được và nguyện thi đấu hết sức mình vì màu cờ sắc áo.”

Cản phá quả penalty trong trận đấu gặp tuyển Thái Lan là may mắn

Đặng Văn Lâm chia sẻ khi đó đã khá lo lắng đội Việt Nam có thể sẽ phải nhận bàn thua ngay trong hiệp 1.

Anh nói: “Giữ sạch lưới lúc đó rất quan trọng. Lâm chỉ nghĩ phải làm sao để làm cho cầu thủ đối phương bị tâm lý. Và Lâm đã cố tình nói chuyện với trọng tài để kéo dài thời gian nhằm gây áp lực tâm lý lên đội bạn. Sau đó thì Lâm cố gắng đứng đúng vị trí và tập trung. Cản phá được quả phạt đền khiến Lâm rất vui sướng, mặc dù phần lớn là do may mắn. Cú sút của tiền đạo Thái Lan cũng không thực sự tốt.”

Văn Lâm cũng cho rằng trọng tài đã hơi nặng tay khi cho đội tuyển Thái Lan được hưởng quả phạt đền từ tình huống phạm lỗi không thực sự rõ ràng của Văn Hậu.

Không nhìn thấy Quang Hải “mách nước”

Trả lời thắc mắc của Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Ngô Đức Mạnh về chi tiết Quang Hải ra dấu hiệu mách nước cho Văn Lâm đổ người về bên phải như một số trang tin trên mạng đăng tải, Văn Lâm thành thật nói: “Lúc Quang Hải chỉ hướng, thực sự là cháu không có thấy. Bình thường cháu chỉ nhìn đối phương họ di chuyển thế nào để phán đoán hướng sút. Chỉ mấy ngày sau mới thấy video về việc Quang Hải chỉ hướng sút, phán đoán đúng hướng, có lẽ vì Quang Hải thuận chân trái và cầu thủ kia cũng vậy.”

Lâm có cầu nguyện trước mỗi trận đấu hay không?

Đó là câu hỏi khá thú vị của một cô gái Nga tên Anhia, sinh viên năm thứ 3 của một trường đại học ở Moskva. Đặng Văn Lâm nói bằng tiếng Nga “không có nghi lễ nào cả.”

Anh khẳng định: “Điều quan trọng nhất là huấn luyện viên trưởng (Park Hang Seo) luôn mang đến cho chúng tôi sự phấn chấn, sức mạnh và tinh thần sẵn sàng bước vào trận đấu. Do đó, chúng tôi hoàn toàn không cần nghi lễ nào khác.”

Món ăn thích nhất – bún chả

Thủ thành của đội tuyển Việt Nam chia sẻ: “Nếu nói về ẩm thực Việt thì món ăn “khoái khẩu” nhất của Lâm là bún chả. Ngoài ra, còn có bánh chưng và phở. Còn với ẩm thực Nga, món nào mẹ Olga chế biến thì đều ngon cả, từ salad cho đến súp củ cải đỏ.”

Mẹ Văn Lâm lần đầu tiên xem trực tiếp một hiệp thi đấu bóng đá

Khi được hỏi cảm nhận về không khí trận đấu giữa đội U22 Việt Nam và U22 Indonesia, bà Olga Zhukova chia sẻ: “Các bạn biết đấy, đây là lần đầu tiên tôi xem trực tiếp và xem hết cả một hiệp của một trận đấu bóng đá. Tôi thường rất hồi hộp, vì vậy không mấy khi xem thi đấu bóng đá. Nhưng mà hôm nay, như các bạn thấy, toàn bộ các cầu thủ Việt Nam đã thi đấu nỗ lực đến mức nào.”

“Trong khán phòng có rất đông các bạn trẻ và các cổ động viên cổ vũ, tôi thực sự cảm nhận được không khí yêu thích bóng đá của các cổ động viên Việt Nam. Và, lần tới nếu có thể, hãy thông báo cho tôi. Tôi rất vui lòng được cùng các bạn cổ vũ cho đội tuyển Việt Nam.”

Còn theo lời ông Đặng Văn Sơn (chồng bà Olga), mỗi khi có trận đấu bóng đá của đội tuyển Việt Nam mà Lâm thi đấu thì bà Olga không ở trong nhà mà ra ngoài sân làm việc gì đó cho đến khi trận đấu kết thúc mới vào xem kết quả.

Tuy vậy, chính bà Olga là người cổ vũ động viên lớn nhất cho Lâm theo nghiệp bóng đá, đặc biệt là làm thủ môn vì bà rất thần tượng huyền thoại Lev Yashin của đội tuyển Liên Xô trước kia.

Tiếng Nga rất khó, nhưng tiếng Việt còn khó hơn

Đó là chia sẻ rất thực lòng của bà Olga Zhukova khi được hỏi cảm nhận về Việt Nam. Bà chia sẻ: “Tôi rất thích các bài hát Việt Nam. Những bài hát, điệu múa truyền thống của Việt Nam rất độc đáo. Ngôn ngữ âm nhạc của Việt Nam rất phong phú. Nhưng nói thật là tiếng Việt rất khó đối với tôi. Người ta nói tiếng Nga khó, nhưng tiếng Việt còn khó hơn. Ngôn ngữ tiếng Việt chỉ là những chữ cái, mà còn có cảm điệu. Tôi sẽ cố gắng học tiếng Việt để thuộc nhiều bài hát Việt Nam.”

Bà Olga kể rằng, những lần về Việt Nam đã cho bà cảm nhận được, tận mắt chứng kiến cuộc sống, thiên nhiên, con người ở đây thế nào. “Quả thật là thiên nhiên rất đẹp. Nhưng mà nhịp sống rất căng thẳng. Đó là điều mà tôi cảm nhận được.

Mùa Đông thì không đến mức khó chịu lắm, bởi vậy tôi có thể đến tận vùng biên giới phía Bắc. Ở Thành phố Hồ Chí Minh khí hậu thời tiết cũng giống như ở Sochi (Nga), hoàn toàn không khó để thích nghi. Nhưng mà không quan trọng, vấn đề chính là ở đó (Việt Nam) là nơi chồng tôi sinh ra, như thế cũng là đủ rồi” – bà Olga chia sẻ.

Bí quyết của thành công

Theo Đặng Văn Lâm, đó là một gia đình hòa thuận và luôn yêu thương nhau, là ý chí và quyết tâm vượt qua khó khăn và thử thách, là tình yêu với nghề mình đã chọn và tình yêu Tổ quốc.

Ông Đặng Văn Sơn chia sẻ thêm: “Tôi không dám nghĩ đến việc con mình trở thành thủ môn số 1 của đội tuyển Việt Nam và Đông Nam Á. Thực sự là Lâm đã nỗ lực rất lớn với 10 năm thi đấu ở Việt Nam và 1 năm ở Lào. Những lúc khó khăn tôi khuyên con rằng tuổi trẻ quan trọng nhất là làm việc mình đam mê, yêu Tổ quốc và phục vụ đất nước. Gia đình tôi thường xuyên trao đổi với nhau về bóng đá, về cuộc sống để giúp các con cùng trưởng thành.”

Câu chuyện tình yêu cảm động của bố mẹ Đặng Văn Lâm

Trước buổi giao lưu, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Nga Ngô Đức Mạnh đã tiếp thân mật tuyển thủ Đặng Văn Lâm và gia đình. Tại buổi tiếp, bố mẹ Văn Lâm lần đầu tiên chia sẻ về kỷ niệm tình yêu cũng như những gian truân, hờn tủi mưu sinh mà ông bà Đặng Văn Sơn và Olga Zhukova đã trải qua ở nước Nga trong những năm đầy khó khăn sau khi Liên Xô tan rã.

Tại cuộc gặp, bà Olga xúc động kể rằng lúc mới cưới ông Sơn không bao giờ cho gia đình biết những khó khăn, thiếu thốn của mình. Sau khi tốt nghiệp đại học, họ là những sinh viên nghèo, lúc mang bầu Lâm (năm 1993) Olga thèm ăn lê, ông Sơn ra chợ chỉ còn 1 đô la trong túi, nói với người bán hàng: “Vợ tôi đang mang bầu, thèm ăn lê, ông cho được bao nhiêu thì cho, tôi chỉ cần lê thôi”. Mười năm sau ông mới kể lại cho bà nghe câu chuyện quả lê và 1 đôla này.

Lúc còn nhỏ, Lâm nằm xe nôi theo mẹ ra chợ bán hàng. Những món đồ được người Nga rất thích, khi được hỏi hàng của nước nào, bà bán hàng Olga luôn tươi tắn trả lời, hàng Việt Nam đấy.

Có lần hai vợ chồng đi mua xe ôtô để phục vụ công việc. Trên đường về bị công an giao thông dừng xe, bà đã trình bày rằng ông là người Việt chưa quen đường. Cảm kích trước người phụ nữ Nga yêu chồng quá, công an lại giúp đỡ, chỉ dẫn đường đi.

Gần 30 năm lập nghiệp, mưu sinh nhưng giáo dục gia đình dành cho các con của ông bà luôn được đặt ở vị trí cao nhất. Văn hóa Việt-Nga đã hoà quyện trong gia đình Sơn-Olga, cả ba người con đều thông thạo tiếng Việt, tiếng Nga. Bà Olga ru con bằng tiếng Nga, ông Sơn ru bằng tiếng Việt. Bà Olga cũng rất thích các bài hát Việt Nam nên thường mở cho các con nghe. Các con lớn lên ở Nga nhưng trong không gian văn hóa không khác mấy so với ở Việt Nam.

Ông Sơn và bà Olga là những người yêu, người vợ, người chồng vĩ đại, tiếp sức cho nhau lội ngược dòng nước, vượt qua những chông gai, thử thách trong cuộc sống, truyền lửa yêu thương và ý chí bền bỉ cho các con, gia đình anh, chị thực sự trở thành biểu tượng của tình yêu không biên giới, biểu tượng của ý chí nghị lực, văn hoá và giáo dục gia đình. Chính bố mẹ đã trao truyền cho Đặng Văn Lâm sức mạnh “lội ngược dòng nước” để có được thành công.