H’hen không cần xe sang, bởi cô hạnh phúc trong vòng tay đồng bào Ê Đê ngày trở về quê hương sau đêm đăng quang trên chiếc “công nông mui trần” dẫn đầu đoàn xe nối dài suốt chặng đường hàng chục cây số.

H’hen không thiết cuộc sống phù hoa mà chỉ ao ước rằng vị trí hoa hậu có thể giúp cô có tiếng nói hơn trong việc truyền đi cảm hứng tốt đẹp cho cộng đồng, lan tỏa những câu chuyện đẹp đẽ và niềm tin vào cuộc sống cho những người yếu thế trong xã hội.

H’hen, dù đang ở vị trí một Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam nhưng tâm hồn vẫn mộc mạc như những trái càphê trên nương rẫy Đắk Lắk, thứ mà như em nói, chúng là tri kỷ trong suốt tuổi ấu thơ nghèo đói nhưng lúc nào cũng ngập tràn niềm vui và hạnh phúc của em.

“Với H’hen, ngồi công nông cũng giống như ngồi xe mui trần”

Có lẽ, hiếm có chuyến trở về quê hương sau đêm đăng quang nào của các hoa hậu tiền nhiệm để lại nhiều ấn tượng và xúc động cho cộng đồng như trường hợp H’hen Niê.

Cô không xúng xính trong màn tung hô màu mè, cũng chẳng bận tâm màn đón rước phải có “siêu xe” cho xứng tầm ngôi hậu. Bởi, chẳng phải lá ngọc cành vàng, cả tuổi thơ H’hen gắn bó với những chuyến công nông ra đồng, lên rẫy, nên nó thân thuộc và là biểu tượng cho tình cảm gia đình ở quê H’hen.

Chẳng phải vì thế mà dẫn đầu đoàn xe công nông đi hàng chục cây số, H’hen Niê đã thật rạng rỡ hạnh phúc và đầy tự hào. Hình ảnh đó có lẽ cũng đã chạm đến trái tim của rất nhiều người, vì nó hoàn toàn khác biệt…

Cũng phải 5 tháng sau đăng quang mới có cơ hội ngồi trò chuyện, nhắc lại khoảnh khắc đó, H’hen Niê đã chia sẻ rất thật rằng, cô không hề cảm thấy xấu hổ vì được đón về nhà như thế mà ngược lại rất hạnh phúc trước những gì mọi người đã làm và đã dành cho mình.

“…ngồi trên xe công nông dù chẳng có mái che bất kể trời mưa nắng gió, nhưng mọi người quây quần chuyện trò rôm rả. Với H’hen, ngồi xe công nông cũng giống như ngồi xe mui trần.”

“Có lẽ hình ảnh chiếc vương miện trên xe công nông như vậy có vẻ sai sai, nhưng với riêng H’hen trong thời điểm đó đã cảm thấy hạnh phúc vô cùng. Chị biết vì sao không? Bởi H’hen hiểu mình đang được đồng bào yêu thương. Nếu đi bằng phương tiện khác thì những người ở quê H’hen thật khó có thể đến đón H’hen. Ở quê H’hen, xe công nông chính là phương tiện gắn kết yêu thương, trong chính buôn làng, chính đồng bào cũng như trong gia đình,” H’hen nói.

H’hen bảo, nếu ai hiểu về chiếc xe công nông tại Đắk Lắk sẽ biết với người Ê đê, nó như phương tiện gắn kết gia đình trong một chuyến đi xa và nó cũng là phương tiện vận chuyển hàng ngày của người dân.

Nhìn vào ánh mắt ấy, tôi biết H’hen thật lòng và cô đang xúc động khi được gợi lại hình ảnh từng gắn bó cả tuổi ấu thơ: “Chị có hiểu cảm giác ngồi trên xe công nông dù chẳng có mái che bất kể trời mưa nắng gió, và mọi người quây quần trên đó chuyện trò rôm rả không? Với H’hen, ngồi xe công nông cũng giống như ngồi xe mui trần.”

“Có thể mọi người sẽ nhìn nhận trên phương diện một Hoa hậu đội vương miện mà lại đi xe công nông sao, phải đi dòng xe sang chứ, nhưng với bản thân mình, H’hen trân trọng và cảm thấy hạnh phúc với những tình cảm mà bà con quê hương đã làm dành cho H’hen. Đôi khi những điều đơn giản nhưng lại trở nên vô cùng tinh tế trong cảm xúc và thú vị đối với H’hen.”

“Khi đăng quang, H’hen Niê trở thành ngoại lệ gây nhiều tranh cãi nhất lịch sử cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam về cái gọi là chuẩn mực sắc đẹp, khi cô đã phá bỏ mọi ‘lối mòn thẩm mỹ’ của số đông.”

Hiện tượng H’hen Niê

Khi đăng quang, H’hen Niê trở thành ngoại lệ gây nhiều tranh cãi nhất lịch sử cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam về cái gọi là chuẩn mực sắc đẹp, khi cô đã phá bỏ mọi “lối mòn thẩm mỹ” của số đông với mái tóc tém, da rám nắng, gò má cao sắc sảo và giọng nói vẫn còn thiếu duyên dáng khi trả lời ứng xử trong đêm chung kết.

H’hen Niê đi ngược lại những “khuôn vàng thước ngọc,” là Hoa hậu thì phải da trắng, tóc dài, mắt to, gương mặt đậm nét Á Đông… Cô gái Ê Đê da nâu chẳng có gì nếu xét theo hệ quy chiếu ấy, thậm chí còn là con nhà nghèo nên chẳng thể có chuyện lên ngôi vì mua giải, vì có gia đình “chống lưng.” Vậy mà ở thời điểm H’hen vừa đăng quang, một bộ phận dư luận đã vô cùng bất bình khi cô gái này sẽ đại diện cho nhan sắc Việt ở cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ thế giới.

Thế nhưng sau 5 tháng, với những hoạt động tích cực vì cộng đồng, vì những nhóm người yếu thế trong xã hôi, H’hen Niê đã chứng tỏ, ban giám khảo hoàn toàn có lý và cô hoàn toàn khác biệt và đặc biệt. Chính sự khác biệt ấy đã làm cho bông hoa của núi rừng Tây Nguyên tỏa hương.

Khi được hỏi H’hen nghĩ gì về giá trị sự “khác biệt” của mình, cô đã rất thật thà mà rằng: “Chính bản thân H’hen cũng rất ngạc nhiên tại sao mình lại đạt được vị trí cao như vậy trong cuộc thi, để rồi giờ đây nó trở thành cơ hội và động lực cho H’hen. Có thể nhiều người sẽ khó chấp nhận hình ảnh H’hen. Kể cả H’hen cũng thế, thường hay khó chấp nhận những gì mới lạ của bản thân. Nhưng H’hen nghĩ, tất cả cần thời gian để chúng ta cùng nhau trải nghiệm, để mọi người có nhiều cảm nhận hơn về cái lạ của H’hen” (cười).

H’hen Niê nói đúng, “tất cả cần thời gian” để cùng nhìn ra vẻ đẹp còn đang tiềm ẩn ở đâu đó của nhau bằng tâm thế cởi mở và thiện chí. Giá trị nằm ở đó, nơi trái tim rộng mở.

“Những lời cô nói, những việc cô làm không hề sáo rỗng, mà chúng xuất phát từ ước mơ được cho đi, được gieo mầm tin yêu cuộc đời, ước mơ trở thành người truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ…”

Biết bao “mùa” Hoa hậu qua đi nhưng hiếm cô nào để lại nhiều cảm hứng như H’hen. Bởi những lời cô nói, những việc cô làm không hề xáo rỗng, mà chúng xuất phát từ ước mơ được cho đi, được gieo mầm tin yêu cuộc đời, ước mơ trở thành người truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ…

Biểu tượng Ê Đê

H’hen đã cho mọi người thấy chân dung một cô gái Ê Đê thú vị và khác biệt. Chẳng hề nhút nhát và “hiền như cục đất” như những gì thường thấy về một cô gái Ê Đê mà ẩn chứa bên trong là nội lực mạnh mẽ, kiên cường và đầy hoang dã. Hoang dã như những cái cây trong rừng già Tây Nguyên, ngồn ngộn sức sống và luôn vươn cao giữa đại ngàn.

H’hen bảo, những cô gái Ê Đê có được phẩm chất ấy là do tập tục và môi trường sống của các cô bắt buộc phải như vậy. Có thể con gái Ê Đê còn rụt rè trong giao tiếp với xã hội, thiếu nhạy bén với những kiến thức khoa học hiện đại, nhưng trong cuộc sống đời thường họ thực sự rất mạnh mẽ.

“Chị thử tưởng tượng xem, đến mùa thu hoạch có những cô gái vác được cả bao càphê nặng trăm cân. Trong đời sống gia đình, những người phụ nữ Ê Đê nhỏ bé có thể một mình chăm lo cho cả đại gia đình… Vì thế, với H’hen họ thực sự rất anh hùng,” H’hen Niê bày tỏ.

Là H’hen nói vậy nhưng ở thời điểm này, có thể nói cô gái ấy đang làm rạng danh cho người dân Ê Đê, đang trở thành biểu tượng cho ý chí mạnh mẽ của những người phụ nữ quê hương cô.

Ấy vậy nhưng H’hen chỉ dám nhận “may mắn được là đại diện cho một sự chắt lọc hơi đặc biệt của đồng bào mình. Và với những gì H’hen đã và đang làm vì những nhóm cộng đồng yếu thế trong xã hội, H’hen muốn truyền đi hình ảnh một cô gái Ê Đê như mọi người đang thấy đây.”

Giống như trong đêm trở thành tân Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam, H’hen đã dõng dạc tuyên bố: “Tôi có mặt ở đây, tôi làm được thì các bạn cũng có thể làm được.”

“…tuổi trẻ hãy biết ước mơ và sống có trách nhiệm, trân quý những giá trị cốt lõi và cùng lan tỏa những năng lượng tích cực ra cộng đồng…”

“Làm được” với cô gái Ê Đê này có nghĩa là, luôn nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, không an phận mới 15-17 tuổi là nghỉ học ở nhà lấy chồng sinh con như tâm nguyện mẹ cha, mà nỗ lực thoát ly nương rẫy để khẳng định mình nơi đô thị phồn hoa… “Làm được” ấy có nghĩa là tuổi trẻ hãy biết ước mơ và sống có trách nhiệm, trân quý những giá trị cốt lõi và cùng lan tỏa những năng lượng tích cực ra cộng đồng…

Dẫu giờ đây đi ngoài đường hay tiếp xúc với ai đó, mọi người thường đến và nói với H’hen rằng “em chính là người truyền cảm hứng cho chị/cho cô/cho bác…” hay “chị là người truyền cảm hứng cho em,” như H’hen kể thì hành trình truyền cảm hứng của cô gái Ê Đê chắc chắn sẽ còn dài và lắm gian nan. Bởi thế cô bảo, chỉ biết làm hết sức mình thôi, việc lan tỏa đến đâu thì còn ở tùy duyên./.

Kết quả chuyến công du lần thứ ba của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tới Bình Nhưỡng kể từ đầu tháng Tư năm nay có thể đánh giá là khá khiêm tốn. Những tuyên bố của ông Pompeo cũng như giới chức Triều Tiên sau chuyến thăm, đặc biệt việc người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ không gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un như hai lần trước, đang khiến dư luận khu vực đặt nhiều dấu hỏi.

Lần thứ ba tới Triều Tiên và là lần đầu tiên sau hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Triều, ông Pompeo rõ ràng mang trên vai một gánh nặng lớn: làm sao phải đạt được thỏa hiệp với Triều Tiên về những nội dung cụ thể hóa tuyên bố phi hạt nhân hóa mà hai bên cam kết trong cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều tại Singapore hôm 12/6.

Gánh nặng càng chồng chất khi ngay trước thềm chuyến công du quan trọng này, ông Pompeo lại phải chịu thêm áp lực bởi ở Mỹ xuất hiện nhiều hoài nghi về cam kết phi hạt nhân hóa hoàn toàn của nhà lãnh đạo Kim Jong-un, khi có tin tình báo cho biết Triều Tiên có thể đang tiếp tục các hoạt động hạt nhân và tên lửa của nước này. Những áp lực ấy cũng khiến ít người kỳ vọng vào một bước đột phá trong chuyến công du này, trước hết là trong vấn đề gây mâu thuẫn lớn nhất liên quan phương thức và lộ trình tiến hành cam kết phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên.

Chuyến đi thứ ba tới Triều Tiên của Ngoại trưởng Mỹ không hề dễ dàng…

Đúng như dự đoán, chuyến đi thứ ba tới Triều Tiên của Ngoại trưởng Mỹ không hề dễ dàng, thậm chí còn khó khăn gấp bội so với 2 lần trước. Ông Pompeo đã phải đàm phán liên tục với Phó Chủ tịch Trung ương đảng Lao động Triều Tiên Kim Yong-chol, ngày đầu trong chuyến thăm là 3 giờ và ngày hôm sau quãng thời gian gấp đôi (từ 9h sáng tới tận 3 giờ chiều).

Các cuộc đàm phán được hai bên cho là rất nghiêm túc và động chạm tới mọi “ngóc ngách” của vấn đề phi hạt nhân hóa và các công việc liên quan, một khối lượng công việc mà ông Pompeo đã nói vui với các phóng viên đi cùng là “sẽ làm bạn mất ngủ khi nghĩ tới.”

Kết quả là, sau những giờ đàm phán đầy cam go, phía Mỹ cho là đã đạt được “bước tiến” trong mọi nội dung đàm phán nhằm phi hạt nhân hóa Triều Tiên hoàn toàn, trong khi phía Triều Tiên lại lấy làm tiếc về kết quả đàm phán và cho rằng phía Mỹ đã “đơn phương đưa ra những đòi hỏi thái quá.”

Không chỉ có vậy, sau đó Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) còn tuyên bố kết quả cuộc đàm phán là “vô cùng đáng lo ngại,” làm lung lay quyết tâm “vững chắc và kiên định” của Triều Tiên trong việc từ bỏ chương trình hạt nhân của mình, đồng thời chỉ trích việc Washington ép buộc Bình Nhưỡng, tìm kiếm mục tiêu phi hạt nhân hóa một cách toàn diện, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược.

KCNA cũng nhắc lại lập trường kiên quyết rằng “cách thức nhanh nhất” để có được một bán đảo Triều Tiên không vũ khí hạt nhân là thông qua cách tiếp cận theo từng giai đoạn, trong đó cả hai bên phải đồng thời thực hiện các hành động “có đi có lại” hướng tới phi hạt nhân hóa.

Có thể thấy giới chức Mỹ và Triều Tiên đã có một “màn khởi động” khá khó khăn trong lộ trình đàm phán được đánh giá là còn nhiều chông gai để đạt được mục tiêu phi hạt nhân hóa và đem lại hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên.

Kết quả chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ tới Bình Nhưỡng lần này cho thấy hai bên có vẻ vẫn trong giai đoạn “dền dứ” để mặc cả

Kết quả chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ tới Bình Nhưỡng lần này cho thấy hai bên có vẻ vẫn trong giai đoạn “dền dứ” để mặc cả. Sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều hôm 12/6, nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa Triều Tiên, Washington ngay lập tức tuyên bố ngừng “vô hạn định” các cuộc tập trận có lựa chọn với Hàn Quốc, bao gồm cả cuộc tập trận Người bảo vệ tự do Ulchi mà Bình Nhưỡng lâu nay gay gắt phản đối và coi đây là “màn tập dượt” chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên.

Tuy nhiên, cùng lúc với động thái được đánh giá là thiện chí trên, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định kéo dài các lệnh trừng phạt Triều Tiên thêm một năm do “mối đe dọa khác thường từ chương trình vũ khí hạt nhân của nước này tới an ninh quốc gia, chính sách ngoại giao và nền kinh tế Mỹ.”

Những tuyên bố đôi khi trái ngược của giới chức Mỹ về vấn đề phi hạt nhân hóa Triều Tiên, kể cả Tổng thống Donald Trump, Ngoại trưởng Mike Pompeo lẫn Cố vấn An ninh Mỹ John Bolton, phần nào cũng bộc lộ sự chia rẽ chưa thể khỏa lấp trên chính trường Mỹ, kể cả nhánh lập pháp lẫn hành pháp, giữa phe Cộng hòa và Dân chủ xung quanh “bài toán hạt nhân Triều Tiên.” Đây có lẽ cũng là lý do khiến Ngoại trưởng Mỹ chưa thể đưa ra những “quân bài” có sức nặng để thuyết phục Triều Tiên trong chuyến công du lần này.

Về phần Triều Tiên, thái độ khá cứng rắn của Bình Nhưỡng khi đề cập tới chuyến công du lần này của Ngoại trưởng đã gửi đi một thông điệp dứt khoát rằng Triều Tiên không có ý định nhượng bộ trong những vấn đề lợi ích cốt lõi. Quả đúng là từ tuyên bố chung phi hạt nhân hóa hoàn toàn để đổi lấy sự đảm bảo về an ninh và bù đắp về kinh tế cho tới việc thỏa hiệp một cách chi tiết để hiện thực hóa cam kết là cả một khoảng cách quá xa.

Giữa Mỹ và Triều Tiên là cả một lộ trình dài: tiến hành phi hạt nhân hóa lúc nào, khi nào xong, có bao nhiêu vũ khí hạt nhân cần tiêu hủy, bao nhiêu cơ sở thử hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Triều Tiên cần phá dỡ, rồi chuyện kiểm chứng ra sao, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt khi nào, hỗ trợ phát triển kinh tế ra sao, hai bên phải làm gì để giữ vững sự tin tưởng lẫn nhau trong bối cảnh có nhiều tiếng nói nghi ngờ, chỉ trích ở trong nước.

Một núi công việc phía trước mà nếu Mỹ và Triều Tiên không đủ kiên nhẫn, lòng quyết tâm, sự khao khát hòa bình thì sẽ không thể vượt qua

Tất cả là một núi công việc phía trước mà nếu hai bên không đủ kiên nhẫn, lòng quyết tâm, sự khao khát hòa bình thì sẽ không thể vượt qua. Hơn nữa, hai bên rất cần sự giúp đỡ, đồng lòng, khích lệ của các bên có liên quan trực tiếp như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Nga cũng như các bên có liên quan gián tiếp.

Ít nhất, việc Ngoại trưởng Mỹ đánh giá chuyến công du này là “tích cực” cũng cho thấy Mỹ muốn tiếp tục duy trì một cơ chế đối thoại để tháo gỡ từng bước vấn đề mâu thuẫn với Triều Tiên. Bởi vậy, màn khởi động đàm phán lần này không phải bế tắc.

Ngay sau chuyến thăm Bình Nhưỡng, Ngoại trưởng Mỹ đã tới Tokyo để thông báo với hai người đồng cấp Nhật Bản và Hàn Quốc về nội dung cuộc thảo luận, sau đó ông sẽ tới Việt Nam và trong chương trình nghị sự cũng có vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Trong khi đó, việc giới lãnh đạo Triều Tiên đang xúc tiến các nỗ lực phối hợp với các đồng minh, như Trung Quốc hay Nga, cũng tạo cơ hội để những cam kết giữa Mỹ và Triều Tiên có thể thành hiện thực./.

Trung Quốc và Mỹ đã khai hỏa “cuộc chiến thương mại lớn nhất trong lịch sử kinh tế” khi quyết định của Washington áp mức thuế mới 25% đối với hàng hóa nhập khẩu trị giá 34 tỷ USD từ Trung Quốc, chủ yếu là máy móc, thiết bị điện tử và công nghệ cao, chính thức có hiệu lực từ ngày 6/7.

Ngay sau đó, Trung Quốc cũng tuyên bố các biện pháp trả đũa nhằm vào Mỹ lập tức có hiệu lực. Căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới với các đòn “ăn miếng, trả miếng” có thể kéo dài và tác động mạnh tới tình hình kinh tế hai nước cũng như thương mại toàn cầu.

“Mỹ đã kích động cuộc chiến thương mại này. Chúng tôi không muốn tham chiến, nhưng để bảo vệ lợi ích của đất nước và người dân, chúng tôi không còn lựa chọn nào khác.” (Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Cao Phong)

Ngay sau khi quyết định trên có hiệu lực, Bộ Thương mại Trung Quốc đã chỉ trích động thái của Mỹ là một hình thức “chèn ép thương mại,” tạo ra mối đe dọa đối với an ninh kinh tế thế giới và mọi thước đo giá trị.

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Cao Phong nhấn mạnh: “Mỹ đã kích động cuộc chiến thương mại này. Chúng tôi không muốn tham chiến, nhưng để bảo vệ lợi ích của đất nước và người dân, chúng tôi không còn lựa chọn nào khác.”

Giới quan sát cho rằng các tuyên bố của Bắc Kinh dường như là nhằm bảo vệ cho các biện pháp trả đũa mà nước này đưa ra đối với Washington.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng coi hành động của Mỹ là “tự bắn vào chân mình” khi Washington tự gây tổn hại tới nền kinh tế đầu tàu thế giới, chứ không phải phục vụ lợi ích của các công ty và người dân Mỹ.

Thực tế, việc các sản phẩm của Trung Quốc bị áp mức thuế 25% cũng sẽ khiến người tiêu dùng Mỹ phải trả nhiều tiền hơn cho các sản phẩm đó. Không chỉ vậy, các công ty của Mỹ đang hoạt động tại Trung Quốc cũng có thể phải đối mặt với những tác động tiêu cực.

Chẳng hạn như hãng xe hơi điện Tesla của Elon Musk, việc bị đánh thuế 25% đối với ôtô bán vào Trung Quốc khiến giá Tesla tại Trung Quốc bị đẩy cao hơn, làm mất tính cạnh tranh của hãng, kéo theo việc “trì hoãn hoặc cản trở” khả năng khai thác hết tiềm năng của thị trường Trung Quốc.

“Đây là đợt áp thuế lớn nhất từ trước đến nay của Mỹ và ảnh hưởng tới ngành thương mại của Mỹ nhiều nhất kể từ thời Smoot-Hawley,”(Douglas Irwin- Chuyên gia về thương mại của Viện Dartmouth)

Ngoài ra, theo Viện nghiên cứu kinh tế quốc tế Peterson, hơn 90% hàng hóa Trung Quốc nằm trong danh sách áp thuế của Mỹ là các sản phẩm đầu vào trung gian hoặc thiết bị sản xuất, tức là ở dạng nguyên liệu thô để làm ra các sản phẩm khác, do đó, biện pháp này chắc chắn sẽ còn gây ảnh hưởng lớn hơn nhiều.

Chuyên gia về thương mại của Viện Dartmouth là Douglas Irwin cũng phải thừa nhận: “Đây là đợt áp thuế lớn nhất từ trước đến nay của Mỹ và ảnh hưởng tới ngành thương mại của Mỹ nhiều nhất kể từ thời Smoot-Hawley,” ám chỉ những mức thuế năm 1930 mà nhiều nhà kinh tế cho là thủ phạm khiến cuộc Đại suy thoái càng thêm tồi tệ.

Tất nhiên, là người trong cuộc, Mỹ hoàn toàn hiểu rõ hậu quả của quyết định này. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Donald Trump vẫn chọn biện pháp làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, theo đó, trong vòng 2 tuần tới, Mỹ sẽ tiếp tục áp thuế bổ sung đối với các mặt hàng của Trung Quốc trị giá 16 tỷ USD với lý do thâm hụt thương mại giữa Mỹ-Trung quá lớn.

Thậm chí, Tổng thống Trump còn cảnh báo rằng Washington sẵn sàng áp thêm mức thuế 10% đối với hàng hóa của Trung Quốc trị giá 200-300 tỷ USD nếu Bắc Kinh từ chối nhượng bộ các yêu cầu của Mỹ. Nếu cảnh báo trên được hiện thực hóa, tổng số hàng hóa của Trung Quốc bị Mỹ áp thuế có thể lên tới hơn 550 tỷ USD, cao hơn cả mức 506 tỷ USD giá trị hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ năm 2017.

Tờ Thương báo của Trung Quốc còn chỉ ra một nguyên nhân sâu xa hơn, đó là Washington đang ngày càng cảm nhận rõ sự “hung hăng” của Trung Quốc – đối thủ cạnh tranh chiến lược của Mỹ. Theo quan điểm của chính quyền Tổng thống Trump, các quy tắc thương mại thế giới do Washington vạch ra đang giúp các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là Trung Quốc, hưởng lợi.

Rõ ràng, khi Trung Quốc và Mỹ chưa tìm được một lập trường chung trong việc giải quyết vấn đề thuế, không ai có thể chắc chắn cuộc chiến thương mại giữa hai nước sẽ đi tới đâu cũng như sẽ kéo dài trong bao lâu.

Chuyên gia Vines Mottwani thuộc Trung tâm nghiên cứu Con đường Tơ lụa đã cảnh báo tương lai bi quan về kinh tế-thương mại, với sức ảnh hưởng chắc chắn sẽ vượt ra khỏi đường biên giới hai nước.

Một cuộc chiến thương mại toàn diện có thể làm mất đi 0,25% Tổng sản phẩm nội địa (GDP) của cả hai nền kinh tế trong năm 2018, và tình hình sẽ còn tồi tệ hơn trong năm tới. (Taimur Baig – nhà kinh tế trưởng của DBS) 

Dù các chuyên gia Trung Quốc khẳng định rằng căng thẳng thương mại với Mỹ chỉ tác động hạn chế tới nền kinh tế thứ hai thế giới, song nhà kinh tế trưởng của DBS, ông Taimur Baig cho rằng một cuộc chiến thương mại toàn diện có thể làm mất đi 0,25% Tổng sản phẩm nội địa (GDP) của cả hai nền kinh tế trong năm 2018, và tình hình sẽ còn tồi tệ hơn trong năm tới, khi mà cả hai nước đều phải chứng kiến độ sụt giảm về tăng trưởng kinh tế khoảng 0,5% hoặc cao hơn nữa.

Không chỉ vậy, các nước như Hàn Quốc, Singapore đều có thể bị ảnh hưởng do sự gián đoạn dây chuyền cung ứng bởi Trung Quốc cung cấp rất nhiều linh kiện, thiết bị để sản xuất sản phẩm ở các nước này.

Ông Nick Marro, thuộc cơ quan phân tích kinh tế Economist Intelligence Unit nhận định “bất kỳ vết lõm nào trong hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc cũng sẽ gây ảnh hưởng tới các nước khác trên thế giới.”

Tuy nhiên, không phải mọi cánh cửa đã đóng chặt với Mỹ và Trung Quốc, bởi hơn ai hết, cả hai nền kinh tế lớn nhất thế giới này đều hiểu những tổn thất nặng nề họ sẽ phải gánh chịu nếu tình hình căng thẳng tiếp tục leo thang.

Theo nhận định của ông Kim Xán Vinh, Phó Giám đốc Học viện Quan hệ Quốc tế thuộc trường Đại học Nhân dân Trung Quốc, dù Trung Quốc và Mỹ khó tránh được vòng trả đũa lẫn nhau, song sau những thiệt hại mà hai bên phải gánh chịu, việc bình tĩnh trở lại, sau đó ngồi vào bàn đàm phán chính là ‘tia sáng cuối đường hầm’ đối với hai bên trong cuộc chiến thương mại này.

Chiều 23/6, 12 học sinh phổ thông là thành viên một đội bóng đá cùng một trợ lý huấn luyện viên đã mất tích tại một hang động bí hiểm ở tỉnh miền núi Chiang Rai heo hút của Thái Lan. Người dân tìm thấy xe đạp và đồ dùng của các em bên ngoài hang Tham Luang Nang Non, vốn được khoác lên vẻ kỳ bí từ ngàn xưa với một truyền thuyết ác hiểm.

Những điều xấu nhất đã được nghĩ tới nhưng không ai đủ dũng cảm nói ra bởi đó là việc bất nhẫn.

Những dấu chân và dấu tay của các em trên vách hang được phát hiện khẳng định suy đoán ban đầu rằng các “cầu thủ nhí” đã đi vào hang. Một trận mưa lớn đã đổ xuống và hang bắt đầu chìm trong nước. Người ta ước tính hệ thống hang động này dài tới 10km với nhiều ngóc ngách như một mê cung. Cảnh tượng khiến nhiều người đau lòng nhất là lúc các ông bố, bà mẹ đứng ngoài cửa hang ngập nước gào khóc trong vô vọng. Những điều xấu nhất đã được nghĩ tới nhưng không ai đủ dũng cảm nói ra bởi đó là việc bất nhẫn.

Công tác cứu nạn được bắt đầu với niềm hy vọng duy nhất là các chú bé này cùng người thầy trẻ kịp chạy đến Pattaya Beach, tên gọi một bãi cát cao và rộng cách cửa hang 5km. Người ta cũng thêm phần được trấn an khi biết rằng đội bóng thiếu niên mang một cái tên khá ngộ nghĩnh “Lợn Rừng” này từng vào hang Tham Luang một năm trước. Niềm hy vọng đã được nhen nhóm… nhưng cũng kèm theo đó dường như là sự bất lực đến vô vọng vì làm sao có thể đưa người vào trong tìm các em, làm sao vượt qua những quãng hang ngập sâu trong nước có khi đến 5 mét và dài hàng trăm mét. Và càng đáng sợ hơn là kịch bản những người đi cứu sẽ cũng gặp phải nguy hiểm.

“Các cháu còn bé nhưng chúng tôi hy vọng các cháu sẽ vượt qua vì đó là một đội bóng. Các cháu đã có nhiều thời gian sinh hoạt với nhau nên sẽ biết cách đoàn kết, chưa kể đi cùng các cháu là một huấn luyện viên.” Một phát ngôn viên của giới chức Thái Lan đã nói như vậy. Điều ông nói ra chắc có nhiều người cũng đã nghĩ tới. Nhưng vào thời điểm ông nói ra điều đó, người nghe chỉ biết im lặng, vì họ cũng không dám chắc mình đủ can đảm để có thể tin tưởng như thế hay không.

“Ai muốn về với gia đình thì cứ việc về. Chúng tôi không trách cứ họ. Đây là một nhiệm vụ quá khó khăn.” Tỉnh trưởng Chiang Rai đã tuyên bộ như vậy khi bắt đầu chiến dịch giải cứu. Ông có thể không nói về các khó khăn mang tính vật chất mà ai cũng biết là to lớn hay sự dữ dội của thiên nhiên. Ông có thể đã nói về những cảm xúc bất lực mà những người đi cứu nạn sẽ phải chịu đựng trong chiến dịch này. Bản thân vị tỉnh trưởng này cũng chắc hẳn đang tự trấn an mình vì ông biết cả cuộc đời về sau của ông có thể sẽ phải sống với sự đau buồn nếu điều tồi tệ nhất xảy đến cho các nạn nhân.

Nhưng đã không có ai bỏ về và chiến dịch cứu hộ đầy can đảm này được bắt đầu trong tiếng cầu nguyện của các nhà sư ở tại hang Tham Luang và trên toàn nước Thái.

Chiến dịch cứu hộ thực chất đã bắt đầu khá lặng lẽ, nhưng từng ngày qua đi, sự ủng hộ của chính quyền và các tầng lớp trong xã hội Thái Lan ngày càng lớn. Các tổ chức kinh tế, xã hội Thái Lan đã tham gia đóng góp vật lực tài chính trong khi quân đội và chính quyền đã triển khai nhân lực hùng hậu.

Nhưng đã không có ai bỏ về và chiến dịch cứu hộ đầy can đảm này được bắt đầu trong tiếng cầu nguyện của các nhà sư ở tại hang Tham Luang và trên toàn nước Thái.

Trong cuộc tìm kiếm cứu nạn này cũng đã có những câu chuyện cảm động về lòng nhân ái. Đó là những người nông dân nghèo của miền Bắc Thái Lan lặng lẽ đồng ý cho chính quyền xả nước bơm từ hang động vào đồng ruộng đang gieo cấy. Cuộc mưu sinh của họ dựa cả vào những mảnh ruộng này, nhưng họ chấp nhận một cách bình thản bởi đó là điều phải làm. Một người nông dân sống gần hang Tham Luang trả lời truyền thông Thái Lan như vậy. Cũng như việc họ hàng ngày làm lễ cúng dường cho các nhà sư đi khất thực buổi sớm mai trên các con đường làng quê yên tĩnh. Họ không cúng dường để “hối lộ” Thần Phật mà họ muốn nuôi dưỡng những giá trị đạo đức mà cả một dân tộc đang hướng tới. Đó là những người từ các tỉnh lân cận tự tổ chức thành các nhóm tình nguyện đến hỗ trợ giữ trật tự và vệ sinh cho khu vực tổ chức cứu hộ.

Những trang mạng xã hội của giới thanh niên cũng ngập tràn các lời kêu gọi ủng hộ hay chỉ đơn giản là bày tỏ sự quan tâm động viên những cậu bé đang lạc lối đâu đó trong hang sâu và những người đang đi tìm các em. Các thông điệp: “Hãy mạnh mẽ lên, chúng tôi đang đến” hay “Chúng tôi sẽ không quay về nếu chưa đón được các em ra” đã được hàng triệu lượt chia sẻ. Ai dám bảo mạng xã hội chỉ toàn mặt tiêu cực khi chứng kiến điều này. Với một nền tảng đạo đức xã hội tốt, mọi tiến bộ của nền văn minh nhân loại đều có thể được sử dụng một cách lành mạnh để mang lại lợi ích cho cộng đồng.

Ở đó họ đã gặp những chú bé đang ngồi rất bình thản. Các em rất tỉnh táo và bình tĩnh dù rõ ràng là đã rất mệt mỏi vì không được ăn uống gì sau bao nhiêu đó ngày trời.

Mỗi ngày trôi đi niềm hy vọng cứ dâng lên rồi lại chìm xuống cùng với mực nước trong hang sâu nơi những chú bé đang chờ đợi với những cái bụng rỗng. Đã qua 9 ngày 4 giờ và 51 phút cho đến lúc chuyên gia cứu hộ người Anh ngoi lên một ngách đá nhỏ cách Pattaya Beach khoảng 400 mét. Ở đó họ đã gặp những chú bé đang ngồi rất bình thản. Các em rất tỉnh táo và bình tĩnh dù rõ ràng là đã rất mệt mỏi vì không được ăn uống gì sau bao nhiêu đó ngày trời.

Các em đã bắt đầu cuộc hội thoại với những người nước ngoài xa lạ đến cứu mình bằng các câu chào lễ phép và bày tỏ sự ngạc nhiên rất đáng yêu khi biết rằng thời gian kẹt ở đây đã bước sang ngày thứ 10. Các em cũng đã rất thành thực bày tỏ niềm hạnh phúc vì được tìm thấy. Và điểm nhấn của cuộc hội thoại này là lời cảm ơn rất đỗi nhẹ nhàng nhưng thể hiện sự trưởng thành, không chỉ của những cậu bé hơn 10 tuổi, mà dường như đó cũng là sự trưởng thành của một dân tộc mà các em là người đại diện. Nét bình thản toát lên từ khuôn mặt, phong cách khi các em cười rất tươi và lễ phép chào mọi người, thể hiện một sự vững vàng mà chắc hẳn các em đã được nuôi dưỡng, giáo dục từ khi còn bé.

Nhiệm vụ rất khó khăn, nhưng cả đất nước Thái Lan lại tiếp tục, với sự can đảm và lòng nhân ái

Sau những cảm xúc vui mừng tột độ khi tìm thấy những người bị nạn, giờ đây cả đất nước Thái Lan hướng sự chú ý sang việc đưa “những người đàn ông can đảm” này ra khỏi hang sâu an toàn.

Các chuyên gia ước tính rằng hiện họ đang ở cách mặt đất 800 – 1000 mét và cách cửa hang đến 4 km. Con đường đi ra với ánh sáng ban ngày của các em sẽ phải đi qua những đoạn hang ngập đến 5 mét suốt hàng trăm mét. Những chuyên gia cứu hộ hang động đã phải mất 6 giờ mới có thể đến chỗ các em. Con đường đó quá nhiều rủi ro với các em, nhất là khi sức khỏe các em đã hao tổn nhiều sau nhiều ngày khó khăn như vậy.

Nhiệm vụ rất khó khăn, nhưng cả đất nước Thái Lan lại tiếp tục, với sự can đảm và lòng nhân ái, dốc toàn tâm toàn lực tìm cách đưa toàn đội bóng ra khỏi hang tối, để niềm vui được trọn vẹn./.

Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam – đến H’hen Niê cũng đầy ngỡ ngàng khi một ngày mình được đặt vào vị trí ấy cùng chiếc vương miện lộng lẫy. Dẫu vậy, đằng sau món quà “trên trời rơi xuống” ấy, đằng sau những bộ cánh xa hoa trên sàn catwalk và một body chuẩn mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng phải thèm muốn… vẫn là một cô gái Ê Đê chân chất, thật thà, mạnh mẽ và một trái tim ấm áp yêu thương.

H’hen Niê đã tự mình viết nên câu chuyện đẹp cho buôn làng Ê Đê, bỗng chốc trở thành hiện tượng lạ trong giới nhan sắc Việt, chỉ bởi cô sở hữu một vẻ đẹp từng được cho là “thiếu chuẩn mực.”

“Tuổi thơ của H’hen là những năm tháng cả gia đình đói cũng có nhau, và chính trong cái đói mọi người lại càng thương yêu nhau.”

Dẫu vậy, H’hen như cái cây giữa đại ngàn Tây Nguyên, vừa mạnh mẽ đầy sức sống vừa vươn cao reo vui, vừa hoang dã lại vừa ngồn ngộn cảm hứng. Cô gái với tuổi thơ nhiều khó nhọc nhưng luôn nhìn mọi thứ đẹp đẽ để nuôi dưỡng một tâm hồn rộng mở.

Phóng viên VietnamPlus đã có cuộc trò chuyện với Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam H’hen Niê, về những góc riêng tư, những điều H’hen vẫn trăn trở hay dăm ba ký ức đầy ám ảnh…

– H’hen Niê này, tôi muốn hỏi, điều gì khiến em nhớ nhất trong những năm tháng tuổi thơ sống cùng gia đình trong một buôn làng nghèo như vậy?

H’hen Niê: Tuổi thơ của H’hen là những năm tháng cả gia đình đói cũng có nhau, và chính trong cái đói mọi người lại càng thương yêu nhau.

Ngày bé, H’hen không biết cuộc sống như vậy là nghèo đói đâu, khó khăn mà đơn giản chỉ là thiếu cái ăn thì đi kiếm, thiếu rau ăn thì đi hái… Mọi người bảo cuộc sống đó là nghèo đói nhưng bản thân Hen không cảm thấy như thế.

Sau này, khi nhớ và hình dung về cuộc sống ở quê nhà, H’hen vẫn luôn nhớ những hình ảnh đoàn kết nhất, như khi trời giông bão lớn, cả gia đình ngồi quây quần bên bếp lửa nướng ngô, hay hình ảnh cùng ngồi trên xe công nông, xe cày để đi làm ruộng ở rất xa, hay hình ảnh về một đêm Giáng sinh ngồi đốt lửa và cả nhà nói chuyện về cuộc sống, kể cho nhau nghe chuyện cười, nhắc lại những kỷ niệm thú vị của gia đình…

Những ký ức đó vẫn in đậm trong tâm trí H’hen và thực sự với H’hen, cuộc sống như thế rất hạnh phúc, rất nhẹ nhàng.

Người dân Ê Đê ở đâu cũng giống nhau về bản chất nhưng mỗi nơi sẽ có tập quán khá khác nhau giống như cách sống và nếp nghĩ của người dân ba miền Bắc-Trung-Nam vậy đó.

– Trong những năm tháng êm đềm đó, ai là người có sức ảnh hưởng tới mọi quyết định của H’hen?

H’hen Niê: Mẹ chính là người có sức ảnh hưởng lớn nhất đối với H’hen. Ngày xưa, khi H’hen kháng cự và gạt đi được chuyện mẹ muốn mình lấy chồng sớm thì chính mẹ là nguồn động lực rất lớn để H’hen cố gắng học. Khi đi học xa, mỗi lần gọi điện về nhà nghe mẹ chia sẻ cuộc sống khó khăn ở quê, lúc ấy H’hen càng ý thức mình phải thật cố gắng hơn nữa.

Hay có những lúc mẹ khó khăn quá, mẹ chỉ biết nói với H’hen rằng con cố gắng lên. Chỉ là những câu nói đơn giản của mẹ thôi nhưng H’hen cảm thấy mình có thêm động lực, vì mình, vì mẹ, vì gia đình.

– Ở quê H’hen, tôi được biết người dân Ê Đê vẫn còn giữ nhiều tập tục cũ, H’hen nghĩ gì về những tập quán đó trong thời hiện đại này?

H’hen Niê: Những tập tục ở quê H’hen nếu nói là lạc hậu thì hơi quá, nhưng H’hen nghĩ mỗi dân tộc đều có tinh hoa văn hóa khác nhau và người Ê Đê cũng vậy. Chỉ là bây giờ vẫn còn những điều chưa phù hợp với cuộc sống hiện đại mà thôi.

Điều H’hen muốn chia sẻ bây giờ là cách mà người dân Ê Đê dạy và nuôi dưỡng con làm sao nên hiện đại hơn. Có lẽ một phần vì cuộc sống khó khăn đã ảnh hưởng tới cách dạy con của người dân quê H’hen.

Hen rất quan tâm tới vấn đề cung cấp dinh dưỡng cho trẻ em nên có tìm hiểu và được biết, giai đoạn ba năm đầu đời của mỗi em bé cần rất nhiều dưỡng chất để phát triển trí não và chiều cao. Đây cũng chính là thời gian vàng cho phát triển vì thế sự chăm sóc của cha mẹ vô cùng quan trọng. Người Ê Đê dường như hơi bỏ qua giai đoạn đầu tiên này và đang có thói quen có gì cho con ăn nấy, nên trẻ em dễ thiếu chất dinh dưỡng.

“Cô gái Ê Đê nào ngay từ nhỏ đã ao ước muốn khác biệt, đi đến những chân trời mới rộng lớn ngoài buôn làng mình thì hãy mạnh dạn và mạnh mẽ lên… Đừng từ bỏ ước mơ!”

Vì vậy H’hen mong muốn, những người mẹ Ê Đê sẽ có nhận thức cao hơn và hiểu sâu hơn về dinh dưỡng để có thể có những đứa con thông minh, cao lớn khỏe mạnh hơn trong tương lai. Nếu còn nhỏ mà không chăm chút kỹ các con thì lớn lên không còn cơ hội nữa.

– Vậy còn suy nghĩ là con gái phải lấy chồng sớm ở nơi bạn thì sao, vì H’hen là người đã cả gan “cãi” mẹ cha để đi ngược nề nếp đó?

H’hen Niê: H’hen là cô gái có thể gọi là đột phá trong môi trường buôn làng mình. Nhưng nhìn ở góc độ khác, với những người phụ nữ thích cuộc sống nhẹ nhàng và được bao bọc thì lấy chồng sớm là lựa chọn khá an toàn đấy. Còn cô gái nào muốn “bay cao bay xa,” muốn khám phá thế giới rộng lớn là do lựa chọn mỗi người.

H’hen muốn nói điều này, rằng cô gái Ê Đê nào ngay từ nhỏ đã ao ước muốn khác biệt, đi đến những chân trời mới rộng lớn ngoài buôn làng mình thì hãy mạnh dạn và mạnh mẽ lên để tìm kiếm cơ hội cho mình.

Những em gái Ê Đê còn ngồi trên ghế nhà trường đừng từ bỏ ước mơ của mình. Có thể các em sẽ có nhiều cảm xúc khi yêu đương nhưng cảm xúc đó rồi sẽ qua mau thôi, hy vọng các em sẽ nắm bắt được cơ hội của mình để có tương lai tốt đẹp nhất.

– Vậy thời điểm nào thì H’hen có ý nghĩ thôi thúc rằng mình cần thoát ly khỏi buôn làng hay đơn giản ý muốn của tuổi trẻ bồng bột nhất thời là được xách ba lô lên và đi đã, còn đến đâu thì tùy duyên và… dòng đời xô đẩy?

H’hen Niê: Câu hỏi của chị khiến H’hen gợi lại một kỷ niệm. Hồi còn đi học ở quê, có lần được tiếp xúc với các anh chị sinh viên tình nguyện, H’hen đã muốn được đến vùng đất mới và thú vị.

Khi các chị nói ở Sài Gòn, lúc ấy H’hen thậm chí chưa biết từ Đại học, từ Sài Gòn là gì và hồi đó H’hen còn thắc mắc không biết học xong cấp ba thì người ta làm gì, học đại học là học những gì? H’hen đã từng thắc mắc những điều ngô nghê như thế đấy ạ. Và các anh chị sinh viên tình nguyện chính là nguồn cảm hứng cho H’hen muốn khám phá thế giới.

“Khi mẹ đưa tiền cho H’hen vào Sài Gòn học, mẹ dặn cuộc sống ở Sài Gòn nhiều trộm cướp lắm con ạ nên con phải cất tiền cẩn thận, làm H’hen rất sợ đã phải cuộn tiền bỏ vào trong tất rồi đi giày thật chặt.”

May mắn là bản thân H’hen đã sẵn máu khám phá, thấy gì đó lạ phải biết bằng được nó như thế nào mới thôi. Khi biết rồi thấy mọi thứ thật thú vị và lại có thôi thúc muốn khám phá thêm.

Học xong lớp 12, H’hen từng tự nhủ phải “xách balo lên và đi.” May mắn là H’hen đã lựa chọn đúng, khi mạnh dạn đăng ký một trường đại học ở Sài Gòn. Có thể lúc đó H’hen vẫn chưa biết Sài Gòn phức tạp, cuộc sống đắt đỏ, mà chỉ nghĩ đơn giản mình phải vào trường đó học bằng được. Cũng nhờ thời điểm đó quyết liệt nên H’hen mới được như ngày hôm nay.

– Sau đó cô gái chân chất ở buôn làng xa xôi tên H’Hen Niê đã phải đối diện với cuộc sống Sài Gòn như thế nào?

H’hen Niê: Khi mẹ đưa tiền cho H’hen vào Sài Gòn học, mẹ dặn cuộc sống ở Sài Gòn nhiều trộm cướp lắm con ạ nên con phải cất tiền cẩn thận, làm H’hen rất sợ đã phải cuộn tiền bỏ vào trong tất rồi đi giày thật chặt.

Nhưng H’hen vẫn còn nhớ hình ảnh khi vào đến Sài Gòn, (chép miệng) ôi sao thành phố nhiều xe thế, sao nhà cao xin xít nhau vậy và H’hen bị lạc đường tùm lum. Mặc định trong suy nghĩ của H’hen hồi đó là nhà ở phải có vườn trồng nhiều cây trái, nên thấy thế chỉ nghĩ thầm họ ở thế lấy cái gì mà ăn.

Chị tưởng tượng được không, một cô bé lần đầu tiên thấy thành phố thì sẽ ngây ngô với tất cả mọi thứ, từ những tòa nhà cao tầng đến những con sông, cái cầu bởi quê H’hen không có chúng.

Trong chuyến về quê lần đầu tiên sau khi lên thành phố học, chiếc xe chở H’hen về bị tai nạn do lái xe chạy ẩu. H’hen thực sự sợ hãi và chỉ muốn về nhà ngay lập tức.

– Ngoài sự cố đó chắc chắn cũng có nhiều điều ngọt ngào hấp dẫn H’hen ở phố chứ?

H’hen Niê: Hiển nhiên là có rất nhiều chứ ạ. Bởi khi càng cảm thấy Sài Gòn lạ thì H’hen càng bị hấp dẫn. Nhiều lúc H’hen đã phải thốt lên ôi Sài Gòn nhiều điều hay thế, thắc mắc nhất và cũng thấy thú vị nhất là tại sao người ta có thể xây nhà cao quá… Vì ở quê H’hen chỉ toàn nhà sàn thấp lè tè.

Từ đây H’hen bắt đầu thích cuộc sống ồn ào, nhộn nhịp hơn là bình yên, nhẹ nhàng như ở quê và ngày càng thấy gắn bó với Sài Gòn cũng như muốn tìm kiếm cho mình nhiều cơ hội.

H’hen là người rất dễ sống, kiểu như dù có bị quẳng ở bất kỳ đâu thì vẫn sống tốt. Đồ ăn lạ cũng không ngại. Tất nhiên hồi mới về phố đi học cũng có khó khăn này khác nhưng H’hen nghĩ người ta khó khăn hơn không cớ gì mình không cố gắng vượt qua.

H’hen khá may mắn khi hồi mới vào Sài Gòn được ân nhân của khu cư xá hỗ trợ. Trong khu cư xá đó đều là những anh chị em có hoàn cảnh khó khăn giống H’hen. Mọi người đều có ước mơ, hoài bão nên khi bước ra khỏi ngôi nhà chung đó hầu hết đều trưởng thành và rất thành công.

– Một Hoa hậu từng phải làm nhiều công việc vất vả để trụ lại Sài Gòn như H’hen không biết nấu ăn có ngon không?

H’hen Niê: Ồ tạm ổn thôi. H’hen giỏi bắt trước nên nếu cho H’hen quan sát thì H’hen sẽ làm được một món y chang, chứ để có những sáng tạo thì chưa. Bởi thực sự H’hen cũng không có nhiều cơ hội nấu ăn.

Ngày còn ở nhà, còn đi học mẹ H’hen là người nấu ăn chính, H’hen chỉ phụ gia đình việc nương rẫy thôi. Hồi đại học thì có cô quản lý khu cư xá nấu ăn. Còn bây giờ H’hen ăn các món luộc là chính vì cần phải giữ phom.

– Gay nhỉ, nếu bây giờ phải chuẩn bị một bữa ăn để thết đãi bạn trai thì H’hen làm sao?

H’hen Niê: (cười lớn) Nếu có mời bạn trai ăn thì cách an toàn nhất của H’hen là mời anh ấy ăn cùng mình những món luộc, hấp và làm nước chấm thật ngon. H’hen nghĩ đây là những món ăn tốt cho sức khỏe. Vì sức có khỏe thì mình mới có thể yêu được (cười).

“H’hen cảm thấy mình thường bị thu hút bởi những người đàn ông có tính cách đáng yêu, tốt bụng và có lối sống lành mạnh.”

– Một chàng trai như nào sẽ dễ lọt “mắt xanh” của H’hen?

H’hen Niê: Ngày xưa H’hen hay chia sẻ rằng mình thích những chàng trai như này như kia, rồi khi gặp “đối tượng” trong thực tế mình thích lại khác hoàn toàn.

Nhưng H’hen luôn ưu tiên một điều, anh ấy phải là người sống có tình cảm, biết yêu thương không chỉ bản thân mình mà còn yêu thương những người xung quanh. Bởi H’hen nghĩ, đó sẽ là người có trái tim nhân hậu.

Chị ạ, qua thời gian vừa rồi H’hen cảm thấy mình thường bị thu hút bởi những người đàn ông có tính cách đáng yêu, tốt bụng và có lối sống lành mạnh.

– Chàng trai nhân hậu bên cạnh H’hen, cô gái có trái tim ấm áp…

H’hen Niê: Không biết chuyện gì sẽ đến trong tương lai nhưng điều lớn nhất mà H’hen muốn và trở thành động lực của H’hen đó là luôn nắm bắt cơ hội, sống với mọi người bằng tình yêu thương nhất.

H’hen muốn rèn luyện cho mình đức tính thật gần gũi, giàu yêu thương và tinh thần giúp đỡ người khác. H’hen luôn tin một điều, mình sống như nào thì tương lai mình sẽ gặp được những điều như vậy, mà H’hen thì luôn muốn mình gặp được những điều tốt đẹp nhất (cười).

– Có thể nói H’hen đã viết nên câu chuyện đẹp cho đồng bào Ê Đê. Vậy em có dự định gì trong việc giới thiệu bản sắc dân tộc mình trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ thế giới cuối năm nay không?

H’hen Niê: Vốn dĩ khi nhắc về những người dân Ê Đê, mọi người sẽ nghĩ đến những cô gái rất rụt rè, nhút nhát, chỉ sống quanh quẩn trên những vùng núi. Nhưng H’hen lại có cái nhìn rất tích cực về đồng bào mình. Nên khi ra với thế giới, H’hen cũng hy vọng có thể giới thiệu những bản sắc văn hóa, những nét đẹp đặc trưng nhất của con người Ê Đê.

Đến với cuộc thi nhan sắc thế giới, H’hen cũng muốn mang câu chuyện đặc biệt của mình, một cô gái người dân tộc Ê Đê được đại diện cho nhan sắc Việt Nam ra thi với thế giới. Có lẽ, sẽ có nhiều câu chuyện ý nghĩa mà em mang theo để kể với bạn bè quốc tế.

Thời gian từ giờ đến lúc thi không còn nhiều nhưng hiện tại H’hen cũng chưa xây dựng được gì cụ thể và rõ ràng hơn. Hy vọng mọi người sẽ cùng hỗ trợ H’hen. Bởi khi đi thi thế giới thì mình không còn là thi cho bản thân mình nữa mà là thi cho cả quốc gia.

Cuộc thi lớn này chúng ta cần hợp sức với nhau để hoàn thành tốt nhất trong việc mang những tinh hoa của người phụ nữ Việt Nam ra thế giới để đem vinh quang về cho đất nước.

– H’hen thấy thế nào trước giờ G?

H’hen Niê: H’hen đang cảm thấy khá căng thẳng, áp lực. Mặc dù bản thân cứ tự nhủ không suy nghĩ về nó, đơn giản chỉ là đem tất cả nhiệt huyết và cả trái tim đến với cuộc thi lớn, nhưng thực ra H’hen đang rất áp lực. Bởi H’hen muốn mọi thứ phải được chuẩn bị chỉn chu và hoàn hảo nhất.

Vừa qua, H’hen đã dành phần lớn thời gian để hoàn thiện các kỹ năng cần thiết như luyện catwalk, tập gym với cường độ cao… Đặc biệt, trước đây H’hen rất sợ tiếng Anh thì bây giờ đã thấy “nó” ngọt ngào như những viên chocolate (cười).

Có thể khi thi xong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ thế giới H’hen sẽ chia sẻ các kỹ năng tập luyện hình thể mà H’hen trau dồi được thời gian qua để giúp phái đẹp chúng mình cùng nhau đẹp hơn, hoàn thiện hơn trong cuộc sống. Bởi H’hen quan niệm, mình có đẹp và hạnh phúc không là do mình, trong sự kiểm soát và có đầu tư của bản thân.

– Cảm ơn những chia sẻ của H’hen và chúc em sẽ thành công trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ thế giới sắp tới./.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, không gian mạng trở thành một bộ phận cấu thành và đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội thông tin và kinh tế tri thức. Cùng với đó, các mối đe dọa từ không gian mạng không ngừng tăng lên và thay đổi nhanh chóng, gồm cả các cuộc tấn công mạng đến việc phát tán những thông tin sai lệch.

Chính phủ các nước trên thế giới coi việc ban hành chiến lược, hoàn thiện khung khổ pháp lý về an ninh mạng như một trong những ưu tiên chính sách quốc gia để tạo dựng môi trường lành mạnh, bình đẳng cho tất cả các tổ chức, cá nhân cùng tham gia hoạt động. Tăng cường kiểm soát an ninh mạng và hoạt động truyền thông xã hội trong không gian mạng đã trở thành xu thế bắt buộc để đảm bảo một môi trường trong lành, an toàn trên thế giới.

Tăng cường kiểm soát an ninh mạng và hoạt động truyền thông xã hội trong không gian mạng đã trở thành xu thế bắt buộc để đảm bảo một môi trường trong lành, an toàn trên thế giới.

Mặc dù khái niệm an ninh mạng ở mỗi quốc gia có phạm vi khác nhau, nhằm vào các đối tượng khác nhau, nhưng nhìn chung, các chiến lược an ninh mạng trên thế giới chia sẻ 4 điểm tương đồng: Thứ nhất, tăng cường sự phối hợp giữa các chính phủ ở cấp độ chính sách và hoạt động; Thứ hai, tăng cường hợp tác công-tư. Không gian mạng phần lớn được kiểm soát và vận hành bởi khu vực tư nhân. Do vậy, sự hợp tác công-tư (trong đó có thể gồm có doanh nghiệp, xã hội dân sự, cộng đồng công nghệ và giới học giả) là cần thiết, nhằm ứng phó một cách thích hợp những mối đe dọa nhằm vào không gian mạng; Thứ ba, tăng cường hợp tác quốc tế. Nhiều quốc gia đã nhận thấy tầm quan trọng của hợp tác quốc tế về không gian mạng. Trong thời đại toàn cầu hóa, một quốc gia đơn lẻ chắc chắn không thể giải quyết được các vấn đề an ninh mạng mà cần có sự hợp tác trên bình diện quốc tế. Tuy nhiên, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này trở nên khó khăn do chính sách an ninh của các quốc gia liên quan đến thông tin mật về an ninh quốc phòng; Và cuối cùng, những giá trị cơ bản của Internet, bao gồm cả tính riêng tư, tự do ngôn luận và tự do trao đổi thông tin, được tôn trọng và nêu bật trong chiến lược an ninh mạng của các quốc gia trên cơ sở bảo đảm tuân thủ pháp luật.

Theo số liệu thống kê của Liên hợp quốc (LHQ), 138 quốc gia (trong đó có 95 nước đang phát triển) đã ban hành Luật An ninh mạng. Tuy khác nhau về tên gọi, nhưng nội dung chính của đạo luật này tại các nước đều nhằm cải thiện tình hình an ninh thông tin của các doanh nghiệp và cơ quan công quyền, cũng như bảo vệ tốt hơn người dân trên môi trường mạng Internet.

Liên minh châu Âu (EU) là khu vực đầu tiên trên thế giới có chiến lược đảm bảo an ninh mạng. Chiến lược an ninh mạng châu Âu xác định các nguyên tắc cho không gian mạng, bao gồm: đảm bảo các quyền cơ bản của công dân, quyền tự do biểu đạt, quyền đảm bảo dữ liệu và đời tư cá nhân; bảo đảm khả năng tiếp cận Internet; đảm bảo quản lý đa chủ thể dân chủ và có hiệu quả; trách nhiệm chung trong tăng cường an ninh mạng.

EU rất chú trọng tới việc đảm bảo sự an toàn, ổn định của một không gian mạng mở, đảm bảo quyền cơ bản và an toàn thông tin, dữ liệu của người dùng châu Âu.

EU rất chú trọng tới việc đảm bảo sự an toàn, ổn định của một không gian mạng mở, đảm bảo quyền cơ bản và an toàn thông tin, dữ liệu của người dùng châu Âu và có xu hướng gia tăng mức phạt đối với các doanh nghiệp nếu vi phạm quy định về bảo mật dữ liệu người dùng.

Tháng 7/2015, Quốc hội Đức đã thông qua Luật An ninh mạng nhằm bảo vệ tốt hơn cho công dân và các doanh nghiệp trong kỷ nguyên số. Văn kiện này yêu cầu các công ty và cơ quan liên bang phải có tiêu chuẩn bảo mật mạng tối thiểu và phải được Văn phòng Bảo mật thông tin liên bang (BSI) chứng nhận. Các công ty cũng phải thông báo cho văn phòng về các vụ nghi bị tấn công mạng trên hệ thống của họ.

Luật này có liên quan đến các lĩnh vực được coi là “cơ sở hạ tầng quan trọng” quốc gia, chẳng hạn như giao thông vận tải, y tế, nước, các nhà cung cấp viễn thông, cũng như các công ty tài chính và bảo hiểm. Luật cũng bao gồm những điều, khoản cụ thể đối với người sử dụng mạng Internet như cấm âm mưu sử dụng bạo lực lật đổ an ninh quốc gia, cấm xúi giục hành vi phạm tội. Ngoài ra, luật mới buộc các nhà cung cấp viễn thông phải cảnh báo khách hàng khi họ bị tin tặc tấn công, các nhà cung cấp phải lưu trữ dữ liệu về lịch sử truy cập lên đến 6 tháng để phục vụ điều tra.

Về hoạt động của các trang mạng xã hội, luật xóa bỏ các phát ngôn thù hận trên các mạng xã hội đã có hiệu lực tại Đức vào năm 2017, và từ năm 2018, tác động chính thức đến các mạng xã hội lớn ở Đức với trên 2 triệu người dùng, như Facebook, Twitter và YouTube. Để khỏi bị phạt tiền, có khi lên tới 50 triệu euro, các mạng xã hội phải xóa bỏ trong vòng 24 giờ mọi thông tin đăng tải bị coi là mang nội dung thù hằn, chẳng hạn các lời chửi rủa, xúi giục, kích động bạo lực hay tuyên truyền cho khủng bố.

Việc phát tán tin giả mạo cho dù là cố ý hay đưa tin do nhầm lẫn cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh của luật này. Đối với các trường hợp phức tạp, các mạng xã hội có tối đa 7 ngày để quyết định xem liệu một nội dung có mang tính thù hận hay không, và danh tính của người đăng tải các phát ngôn thù hận đó phải được công bố.

Mỹ là quốc gia được đánh giá có hệ thống bảo mật lâu đời và an toàn nhất trên thế giới, nhưng cũng bị tấn công mạng. Điển hình như vụ việc gây rúng động khi các tin tặc xâm nhập vào hệ thống của Equifax (một trong 3 cơ quan tín dụng lớn nhất Mỹ) hồi tháng 7/2017, lấy cắp dữ liệu cá nhân của 145 triệu người, trong đó có cả những thông tin quan trọng như số an sinh xã hội…

Chính sách an ninh mạng tại Mỹ xuất hiện từ năm 2013 và từ đó thường xuyên được điều chỉnh. Thậm chí, các quy định về an ninh mạng là những quy định được sửa đổi nhanh nhất và nhiều nhất tại Mỹ để phù hợp với diễn biến nhanh chóng của tình hình an ninh mạng.

Gần đây, chính quyền liên bang còn ban hành các đạo luật với một số quy định mới về an ninh mạng, đồng thời sửa đổi các quy định cũ đảm bảo vấn đề an ninh mạng được an toàn và chặt chẽ hơn, như: Đạo luật Tăng cường an ninh mạng; Đạo luật Thông báo vi phạm dữ liệu trao đổi liên bang; Đạo luật Tăng cường bảo vệ an ninh mạng quốc gia sửa đổi. Tháng 10/2015, Quốc hội Mỹ thông qua dự Luật Chia sẻ thông tin an ninh mạng (CISA) nhằm tạo hệ thống phòng thủ vững chắc không gian mạng.

Nhằm tăng cường quản lý mạng xã hội và người dùng ở quốc gia đông dân nhất thế giới, Trung Quốc áp dụng các biện pháp chặn các trang mạng xã hội phổ biến toàn cầu như Facebook, Twitter, YouTube, Google, Instagram…

Nổi bật nhất là các biện pháp kiểm soát an ninh mạng của Trung Quốc. Từ tháng 12/2016, cường quốc ở châu Á này đã công bố “ Chiến lược an ninh không gian mạng quốc gia” đầu tiên của nước này, trong đó khẳng định lập trường, chủ trương của Bắc Kinh trong vấn đề an ninh và phát triển không gian mạng, nêu rõ phương châm và 9 nhiệm vụ chiến lược, bao gồm bảo vệ chủ quyền không gian mạng; bảo vệ an ninh quốc gia; bảo vệ hạ tầng thông tin then chốt; tăng cường xây dựng văn hóa mạng; tấn công tội phạm mạng và phần tử khủng bố mạng; hoàn thiện hệ thống quản lý mạng; xây dựng nền tảng an ninh mạng vững chắc; nâng cao khả năng bảo vệ không gian mạng và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực không gian mạng.

Nhằm tăng cường quản lý mạng xã hội và người dùng ở quốc gia đông dân nhất thế giới, Trung Quốc áp dụng các biện pháp chặn các trang mạng xã hội phổ biến toàn cầu như Facebook, Twitter, YouTube, Google, Instagram… và nhiều trang mạng nước ngoài, thay vào đó là các mạng xã hội nội địa như Weibo, Baidu, WeChat… Nước này cũng đã ban hành các luật về Internet, các bộ lọc công nghệ, cảnh sát mạng, yêu cầu các công ty cung cấp Internet tự loại bỏ những nội dung độc hại trên mạng của mình.

Quốc hội Trung Quốc đã thông qua đạo luật an ninh mạng và có hiệu lực từ 1/6/2017 nhằm tăng cường quản lý an ninh mạng thông qua các biện pháp như cấm đăng tải các nội dung “gây hại đến danh dự quốc gia”, “gây xáo trộn trật tự xã hội”…, và nặng nề nhất là “lật đổ hệ thống xã hội chủ nghĩa”.

Trong khi đó, Chính phủ Thái Lan triển khai chương trình trang bị công nghệ theo dõi mạng xã hội. Theo đó, hệ thống phân tích dữ liệu mạng xã hội sẽ theo dõi và lưu trữ tất cả dữ liệu trên mạng xã hội để phân tích và giám sát hàng triệu người. Các chế tài xử phạt đối với những người vi phạm cũng được tăng nặng.

Người bị kết tội phỉ báng hay đăng thông tin làm tổn hại, đe dọa an ninh quốc gia có thể ngồi tù đến 10 năm cùng với  mức phạt tiền cao nhất là 200.000 baht (khoảng 6.000 USD).  

Theo Luật Tội phạm máy tính sửa đổi, người bị kết tội phỉ báng hay đăng thông tin làm tổn hại, đe dọa an ninh quốc gia có thể ngồi tù đến 10 năm cùng với  mức phạt tiền cao nhất là 200.000 baht (khoảng 6.000 USD). Cơ quan chính phủ cũng được quyền đóng website bị cho là đăng thông tin nhạy cảm. Theo giới chức, mục đích của việc tăng cường giám sát là nhằm ngăn chặn thông tin xấu, gây rối loạn trật tự xã hội và ảnh hưởng tới an ninh quốc gia.

Ước tính, hiện Thái Lan có khoảng 47 triệu người dùng Facebook, 11 triệu người dùng Instagram và 9 triệu người dùng Twitter. Cho đến nay, chính phủ nước này đã chi ngân sách tương đương 3,8 triệu USD để tăng cường các biện pháp công nghệ giám sát trên mạng. Giữa năm 2018, nhà chức trách Thái Lan cũng đã yêu cầu các trang mạng xã hội như Facebook, Youtube chặn hàng trăm tài khoản đăng tải những thông tin được cho là “ảnh hưởng đến an ninh quốc gia”.

Có thể thấy các nước trên thế giới đã và đang chú trọng xây dựng nhiều “tấm khiên” pháp lý để đối phó với những rủi ro xuất phát từ sự phát triển của Internet, đặc biệt là mạng xã hội, nhất là những thông tin xấu, độc có nguy cơ gây rối an ninh trật tự xã hội, thậm chí đe dọa chủ quyền, an ninh quốc gia. Chính những quy định siết chặt quản lý an ninh mạng mà các nước đang áp dụng đã góp phần quan trọng bảo vệ người dùng mạng xã hội nói riêng cũng như đảm bảo một không gian mạng an toàn./.

Đang không quan tâm lắm tới nhạc phát ra trong chiếc taxi, bỗng tôi để ý tới bài “Trái tim không ngủ yên” vang lên với cặp song ca tạo hit cách đây 20 năm là Mỹ Linh và Bằng Kiều.

Tôi ngước lên nhìn và cố đoán xem người lái xe ở độ tuổi nào. Đó là một thanh niên trẻ, hẳn ở cái độ cuối 8X và đầu 9X. Bâng quơ, khách thử gợi chuyện với anh tài xế: “Thỉnh thoảng radio có mấy bài cũ cũ này cũng hay nhỉ!” Người lái xe cười: “Không anh, đây là USB của em. Em thích nhạc Việt Nam ‘hồi xưa’ (từ dùng của người lái taxi) nên vẫn nghe Mỹ Linh hay Thanh Lam, Lam Trường…”

Nghe nói về cái gì đó của “hồi xưa” ai cũng thấy nó xa xa đâu đó và hẳn ít nhiều có sự tiếc nuối trong đó. Với người nghệ sĩ, cái “hồi xưa” ấy càng nhạy cảm lắm. Một thời đỉnh cao, một quá khứ đã qua không lấy lại được… Hồi tưởng bao giờ cũng có cả niềm vui, tự hào nhưng không tránh được nỗi buồn.

Cứ phải dẫn câu chuyện dông dài thế để giải thích rằng người viết đã băn khoăn như thế nào với cái chủ đề “Thời gian” của tour diễn mà ca sĩ Mỹ Linh dự kiến thực hiện xuyên Việt vào tháng Tám năm nay, tại ba thành phố lớn là Hà Nội (11,12/8 – Cung Hữu nghị Việt Xô), Đà Nẵng (15/8 – Nhà hát Trưng Vương) và Thành phố Hồ Chí Minh (18/8 – Nhà hát Hòa Bình).

Rất nhiều kỷ niệm, những câu chuyện và dấu ấn của không chỉ riêng Mỹ Linh cách đây 10, 20 năm thậm chí xa hơn nữa được kể lại trong buổi họp báo ra mắt tour diễn này. Những câu chuyện để chính thế hệ nhà báo trẻ hôm nay biết được rằng ở giai đoạn cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, đã có một đời sống nhạc Việt sôi động và lành mạnh như thế, đã có những người ca sỹ, nhạc sỹ, đạo diễn Việt Nam đầy tâm huyết, đam mê và mang một tư duy văn minh như thế đặt những viên gạch rất quan trọng cho thị trường nhạc đại chúng còn non trẻ của nước nhà.

Và chính những gì được chia sẻ lại tạo nên sự băn khoăn. Tour diễn quy mô sau 12 năm có phải chỉ là một sự hoài nhớ, một nỗ lực làm sống lại những dấu ấn rực rỡ trong quá khứ? Nếu vậy, chủ đề “Thời gian” không khỏi gợi lên những suy nghĩ.

Nhưng đặt vấn đề từ quá khứ không phải để tiếc nuối mà ngược lại, để nhìn lại và thấy rõ ràng rằng sau mấy thập niên, thế hệ nghệ sĩ ấy vẫn ở đó, vẫn cống hiến cho nhạc Việt không ngừng nghỉ! Và thời gian ở đây không phải một nhân chứng tàn nhẫn mà ngược lại, thời gian là một giá trị chứng minh rõ ràng nhất cho những người nghệ sĩ ấy. Với bản thân họ, như cách mà chính diva nhạc Việt lý giải: “Thời gian không chỉ là sự ghi dấu của cái gì đã qua, đó còn là những gì chúng tôi đang và thậm chí có thể là gợi mở những điều chúng tôi sẽ tiếp tục làm.”

Chia sẻ về tour diễn 2018, Mỹ Linh cũng như chính các cộng sự của chị luôn sử dụng cách nói “trở lại” khiến người ta tưởng chừng như suốt 12 năm, kể từ sau “Mỹ Linh tour ’06,” nữ ca sỹ cũng như ban nhạc Anh Em và các nghệ sỹ khác trong êkíp… chẳng làm gì cả.

Thực tế thì hoàn toàn ngược lại. Hãy điểm qua những gì Mỹ Linh đã làm trong hơn 1 thập niên qua. Sau cái mốc 2006, cùng ban nhạc Anh Em, chị tiếp tục ra mắt 2 album “Tóc ngắn acoustic: Một ngày” (2011) và vừa qua là “Chat với Mozart 2.” Mỹ Linh vẫn thường xuyên đứng trên các sân khấu lớn nhỏ, trong và ngoài nước. Chị đứng ra mở một trường đào tạo âm nhạc và mới nhất là cùng chồng, nhạc sỹ Anh Quân, tổ chức dự án âm nhạc “The Bandfest” dành cho các ban nhạc Việt Nam. Đó là chưa kể sự góp mặt của Mỹ Linh trong các TV show về ca nhạc và những giải thưởng chị nhận được.

Tóm tắt như vậy cũng thấy Mỹ Linh không hề ngừng hoạt động nghệ thuật để nói là chị trở lại. Nhưng với chính nữ ca sỹ và những cộng sự của chị, họ đặt ra cho bản thân một tiêu chuẩn rất rõ ràng và không kém phần khắt khe: người nghệ sỹ không có tác phẩm mới thì coi như anh ta… đang nghỉ. “Chúng tôi đều là người cũ nhưng chúng tôi luôn nói với nhau phải làm cái gì đó mới. Nếu không thì tức là chúng tôi đang không làm gì cả.” – nữ diva nhạc Việt thẳng thắn.

Phải có một album mới phát hành và một tour diễn được chuẩn bị kỹ lưỡng, đối với Mỹ Linh đó mới là đánh dấu sự trở lại.

Bốn diva nhạc Việt là bốn cá tính âm nhạc và song song đó là bốn con đường làm nghệ thuật khác nhau. Với riêng Mỹ Linh, cho tới nay, có thể khẳng định chị là người duy nhất của thị trường nhạc nhẹ Việt Nam duy trì được mô hình ca sỹ và ê-kíp sản xuất gắn bó lâu dài.

Trong khoảng 2 thập niên, khán giả trong nước đã quen nhắc tới Mỹ Linh là nói tới ban nhạc Anh Em và ngược lại. Mô hình ca sĩ gắn bó tên tuổi với một nhạc sỹ, nhà sản xuất hay êkíp nào đó không quá mới ở Việt Nam. Nhưng độ bền vững như trường hợp của Mỹ Linh – Anh Em thì không phải hiếm mà là duy nhất.

Ngoài sự may mắn, sự đồng hành sát cánh bền vững đó được xây dựng và hun đúc bởi ý chí tiên phong của Mỹ Linh và các cộng sự. Để 20 năm sau, ấn tượng của đạo diễn Phạm Hoàng Nam với êkíp Mỹ Linh và Anh Em không hề thay đổi.

Đó còn là một giá trị tương hỗ. Mỹ Linh và ê-kíp của chị tìm thấy ở nhau sự cộng hưởng để cùng “dám” thử cái mới trong những sản phẩm âm nhạc đầu tay. Rồi những dự án đầy tham vọng như “Chat với Mozart,” phát hành album trên phiên bản đĩa nhựa… nếu không có sự đồng thuận về cảm hứng và tư duy, chắc chắn sẽ không thể làm được hoặc duy trì lâu dài như thế. 

Người viết vẫn nhớ khi ra mắt album “Tóc ngắn acoustic: Một ngày,” Mỹ Linh không hề ngại ngần chia sẻ chị vẫn hàng ngày đi học thanh nhạc, học tiếng Anh vì “anh Quân yêu cầu tôi phải đi học!”. Ngược lại, ở vai trò nhà sản xuất, nhạc sỹ Anh Quân và người bạn thân thiết, người cộng sự lâu năm của mình là nhạc sỹ Huy Tuấn cũng không ngừng tìm tòi và ứng dụng cái mới. Cho tới nay, phòng thu của ban nhạc Anh Em vẫn luôn được giới trong nghề đánh giá cao về độ chuyên nghiệp. Chính vì thế, mỗi đĩa nhạc gắn với “thương hiệu” Mỹ Linh ra đời là một sự chăm chút cẩn thận tới từng chi tiết nhỏ.

Cuối cùng, chính sự đồng thuận và ý thức đòi hỏi ở nhau giá trị chuyên nghiệp tới mức khắt khe luôn đòi hỏi bản thân phải vận động tích cực đã tạo nên một cá tính âm nhạc riêng được khán giả thừa nhận không chỉ với giọng ca Mỹ Linh mà cả với ban nhạc Anh Em gắn bó cùng chị.

Điều đáng nói hơn là êkíp này không “cố thủ” trong một cuộc chơi riêng mình. Họ vượt được ra ngoài câu chuyện trực tiếp của những sản phẩm âm nhạc gắn mác Mỹ Linh – Anh Em.

Mấy năm qua, nhạc sỹ Huy Tuấn Nam tiến và xây dựng một sự nghiệp riêng. Ở thời điểm đó, báo giới cũng xôn xao, liệu giữa Huy Tuấn và vợ chồng Anh Quân – Mỹ Linh có vấn đề gì. Nhưng thực tế cho thấy không hề như vậy. Huy Tuấn vẫn đang làm công việc mà người bạn thân Anh Quân cũng đang làm: Tìm kiếm và nâng đỡ những nghệ sỹ mới ở vai trò nhà sản xuất âm nhạc. Quan trọng hơn, anh vẫn luôn có mặt trong các dự án âm nhạc của Mỹ Linh, và tại tour diễn lần này cả anh và Anh Quân sẽ cầm đàn chơi live như thời “Tóc ngắn,” như “Mỹ Linh Tour 0’6” của 12 năm trước.

Anh Quân giải thích: “Chúng tôi coi hỗ trợ và tạo điều kiện cho các đồng nghiệp trẻ là một phần công việc của mình. Chúng tôi là thế hệ đàn anh gắn bó với các em để các em không mất nhiều thời gian tìm tòi và làm lại từ đầu những việc mà chúng tôi đã làm rồi. Họ phải được tạo điều kiện để làm tiếp và làm tốt hơn chúng tôi!”

Nói đi đôi với làm, tour diễn của Mỹ Linh năm nay đúng ra tổ chức sớm hơn. Nhưng cả chị và êkíp đã quyết định lùi thời gian chỉ để tập trung cho dự án “The Bandfest,” một đêm diễn dành cho các ban nhạc chủ yếu là trẻ và mới. Và ngay ở tour diễn năm nay, Mỹ Linh cũng mời những nhân tố rất trẻ cùng tham gia với mình. “Các bạn trẻ là nguồn cảm hứng của chúng tôi. Và chúng tôi muốn công chúng biết đến tài năng của họ nhiều hơn nữa.” nữ ca sỹ chia sẻ.

Trong một sự kiện cách đây vài tháng, Mỹ Linh chọn một bộ trang phục giản dị và chủ động đóng vai trò người dẫn dắt cũng như… phiên dịch cho đồng nghiệp quốc tế. Khi đó, người ta không cảm thấy ở chị cái mác “diva” có gì xa vời và lấp lánh. Nhưng cũng chính ở những khoảnh khắc như thế, Mỹ Linh đã định nghĩa khái niệm “diva” theo cách riêng của mình. Nó không còn dừng ở danh xưng cho một giọng ca đẹp mà xa hơn là một người nghệ sỹ với tinh thần làm nghệ thuật đẹp và tươi sáng.

Chắc hẳn vì thế mà trải qua thăng trầm trong sự nghiệp, Mỹ Linh vẫn được khán giả yêu và giọng hát ấy vẫn tiếp tục vang lên trên sân khấu biểu diễn, trong những ngôi nhà nhỏ và trên những chuyến đi./.

Khoảng những năm 2010-2012, có rất nhiều tranh luận trên thế giới về việc truyền thông xã hội là bạn hay là thù của báo chí, rồi về sau, các tòa soạn đều buộc phải thừa nhận rằng mạng xã hội có vai trò hết sức quan trọng trong chiến lược nội dung của mình.

Gần đây, truyền thông xã hội thậm chí trở thành một-phần-không-thể-tách-rời trong quy trình sản xuất của các cơ quan báo chí cũng như cá nhân các nhà báo. Không một cơ quan báo chí nào dám làm ngơ các nền tảng này, bởi chúng không chỉ giúp các tòa soạn tiếp cận nhiều độc giả hơn mà còn hỗ trợ cái gọi là “participatory journalism,” – kiểu làm báo với sự tham gia của cộng đồng, đang là xu hướng mới mà tòa soạn nào cũng phải áp dụng.

Một số chuyên gia thậm chí có quan điểm rằng do sự phát triển như vũ bão của truyền thông xã hội, các nhà báo giờ đây không phải là người phát hiện ra thông tin nữa nên họ cần phải đảm trách sứ mạng thẩm định thông tin và giải thích thông tin đó. Tác giả Margaret Simons thậm chí còn viết trên tờ The Guardian của Anh: “Các nhà báo đã trở thành những người tiếp nhận thông tin chứ không phải những người tạo ra thông tin.”

Đã xuất hiện một thuật ngữ mới và một thể loại báo chí mới: social journalism – theo đó các nhà báo sử dụng mạng xã hội để thu thập thông tin, thẩm định thông tin và phát hành thông tin. Tin nóng còn được đăng tải lên mạng xã hội trước khi xuất hiện trên website hoặc phiên bản di động của một cơ quan báo chí.

Nhiều tòa soạn thành lập riêng nhóm “biên tập viên mạng xã hội” có kỹ năng chuyên biệt để đảm trách mọi hoạt động trên các nền tảng truyền thông xã hội. “Tương tác trên mạng xã hội” cũng là 1 trong 10 kỹ năng cơ bản đối với các nhà báo trong kỷ nguyên kỹ thuật số, theo tác giả Paige Levin thuộc Knight Foundation.

Mạng xã hội rõ ràng đã giúp cho việc truyền tải tin tức và thông tin trở nên vô cùng dễ dàng. Một tỷ lệ khá lớn nội dung tin tức trên truyền thông xã hội là do các cơ quan báo chí đăng tải. Báo chí truyền thống đang nỗ lực làm tất cả những gì có thể trong khả năng của mình để kéo người dùng tương tác. Kết quả là doanh thu từ các nền tảng kỹ thuật số của báo chí truyền thống cũng tăng lên đáng kể. Đơn cử như New York Times cho biết 35% doanh thu quảng cáo là từ digital; còn đối với Forbes, con số này lên tới mức đáng kinh ngạc là 70%.

Nội dung do công chúng tạo ra cũng tăng khủng khiếp trên mạng xã hội. Những loại nội dung như thế liên tục xuất hiện trên newsfeed – và nhiều khi chúng chẳng khác nào một nguồn tin cho công chúng. Nhiều cuộc khảo sát cho thấy sự tin tưởng đối với thông tin online và thông tin trên mạng xã hội không cao cho lắm, thậm chí mang lại nhiều hoài nghi, song lượng nội dung đang được tiêu thụ và chia sẻ ngày càng tăng với tốc độ chóng mặt.

Theo cơ quan nghiên cứu Pew Research, gần 40% người Mỹ cho biết họ nắm bắt thông tin qua Facebook. Cũng theo nghiên cứu này, thực hiện tại 38 quốc gia, có tới 81% người Việt Nam từ 18 đến 29 tuổi hằng ngày sử dụng truyền thông xã hội để đọc tin tức, trong khi tỷ lệ này chỉ là 3% đối với người từ 50 tuổi trở lên. Những người sử dụng mạng xã hội rất dễ dàng chia sẻ cũng như tạo ra nội dung của riêng mình.

Một báo cáo của Columbia Journalism Review khẳng định: “Truyền thông xã hội không chỉ nuốt chửng báo chí mà nó còn nuốt chửng tất cả mọi thứ. Nó nuốt chửng các chiến dịch vận động chính trị, các hệ thống ngân hàng, ngành giải trí, bán lẻ, thậm chí cả chính quyền và an ninh. Chiếc điện thoại trong túi mỗi người chúng ta chính là cánh cửa đi ra thế giới.”

Rõ ràng truyền thông xã hội đang mang lại nhiều lợi ích cho các tòa soạn. Ngay cả các cơ quan báo chí nhỏ giờ đây có thể cạnh tranh bình đẳng với các hãng tin lâu năm nếu họ biết tận dụng mạng xã hội. Truyền thông xã hội cũng tạo ra các cuộc trao đổi và đối thoại đa chiều giữa tòa soạn, các nhà báo và độc giả. Nhiều khi các bình luận của người dùng đã giúp phóng viên tìm ra những góc cạnh mới cho bài viết của họ. Nội dung do người dùng khởi tạo cũng đã trở thành phần đóng góp ý nghĩa đối với nhiều trang tin tức online.

Tuy nhiên, trong khi truyền thông xã hội tạo ra một cuộc cách mạng tác động mạnh đến bức tranh báo chí toàn cảnh, nó cũng dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực. Để chạy đua với mạng xã hội, việc kiểm chứng thông tin trên báo chí dường như không được kỹ càng như cái thời của báo in và đáng buồn thay, nhiều khi được thay thế bằng sự kiểm chứng của đám đông, nhiều tòa soạn cũng như các nhà báo đang áp dụng cách làm nguy hiểm là “đăng trước, sửa sau nếu cần thiết.” Có những trường hợp mà chính báo chí, và kể cả các cơ quan chức năng, bị cuốn theo áp lực trên mạng xã hội dù rằng ai cũng hiểu không phải lúc nào số đông cũng có ý kiến đúng.

Cũng như những người dùng thông thường, mạng xã hội làm cho các nhà báo mất quá nhiều thời gian mỗi ngày. Nhưng điều đáng ngại hơn là ngày càng nhiều nhà báo phụ thuộc vào mạng xã hội để nắm thông tin chứ không ra tận hiện trường để chứng kiến tận mắt như đòi hỏi trong báo chí chuyên nghiệp. Đã có nhiều trường hợp mà phóng viên chỉ cắt dán dòng trạng thái của người nổi tiếng hoặc thậm chí sử dụng cả những nguồn tin không tin cậy, rồi biến thành bài báo mà rốt cục được chứng minh là hoàn toàn sai sự thật.

Không ít trường hợp tin bài trên báo chí chính thống không hề được kiểm chứng và không đảm bảo tính công bằng và cân bằng – giá trị cốt lõi của báo chí. Tin giả trên mạng xã hội đã trở thành cuộc khủng hoảng toàn cầu khiến cho niềm tin đối với báo chí, cả trên thế giới và ở Việt Nam, rơi xuống mức thấp chưa từng thấy. Nhiều chuyên gia bày tỏ quan ngại rằng truyền thông xã hội, một mặt giúp nâng hiệu suất làm việc của các nhà báo, nhưng mặt khác đang làm xói mòn những giá trị báo chí truyền thống.

Vì người tiêu dùng đang trực tiếp kiểm soát newsfeed trên mạng xã hội mà họ tham gia, vô tình họ tự hạn chế loại thông tin mà họ có thể nhìn thấy – điều có thể dẫn đến tình trạng phân cực, kể cả về quan điểm chính trị và xã hội.

Tờ Columbia Journalism Review nhận xét, “Con người giờ đây tiếp nhận tin tức pha trộn với tin đồn, ý kiến cá nhân, chuyện giật gân và nội dung được tài trợ, từ rất nhiều nguồn nhưng thường thông qua một nền tảng duy nhất – chủ yếu là các mạng xã hội, vốn có xu hướng quy tụ những người có cùng quan điểm lại với nhau.” Các nhà báo, cũng là những người sử dụng mạng xã hội, rất dễ rơi vào cái “bong bóng lọc” này và nếu không tỉnh táo, họ sẽ trở nên thiên kiến trong bài viết của mình.

Truyền thông xã hội đang tạo ra một sân chơi mới, nơi thuật toán mới là yếu tố quyết định nội dung nào được cung cấp cho ai, nơi công nghệ dẫn dắt người dùng, nơi mà để đổi lại những thuận lợi trong việc kết nối xã hội và chia sẻ thì con người tự chấp nhận cung cấp thông tin cá bản thân, đóng góp nội dung trong khi các nền tảng thì thu tiền. Đó là cuộc chơi mà báo chí không có cơ hội để tranh đua nếu không giữ vững thế mạnh của mình là nội dung chất lượng và chuyên nghiệp.

Trong xu hướng của báo chí thế giới hiện nay, các nhà xuất bản tin tức không còn chạy đua tìm kiếm lượng truy cập hay số lượng người dùng nữa bởi họ biết số lượng không tỷ lệ thuận với nguồn thu. Những cơ quan báo chí thành công là những cơ quan biết xây dựng một lực lượng độc giả trung thành, thậm chí cao hơn là xây dựng được một cộng đồng xung quanh tờ báo đó. Trước đây nguồn thu quảng cáo chiếm tới trên 80% doanh thu của một tờ báo, nay rất nhiều tờ báo đặt ra chiến lược kiếm tiền từ độc giả. Đương nhiên, muốn độc giả móc hầu bao thì nội dung bài báo phải giá trị.

Và quan trọng hơn, nội dung chuyên nghiệp là cách thức bền vững để giành lại niềm tin của độc giả, giúp cho báo chí không chỉ tồn tại mà phát triển mạnh mẽ hơn./.

Ba ngày sau cơn lũ dữ, nhiều người dân thôn Tùng Nùn vẫn chưa hết bàng hoàng bởi cơn lũ lịch sử chưa từng xảy ra trong cuộc đời họ.

9 giờ sáng 26/6, con đường vào thôn Tùng Nùn (xã Lùng Tám, huyện Quản Bạ, Hà Giang) vẫn chưa được khai thông hoàn toàn. Con đường độc đạo dẫn vào thôn, nơi nào cũng ngổn ngang đất đá.

Người dân trong thôn kể lại, tối ngày 22/6, trời bắt đầu mưa lớn không ngớt, đến sáng 24/6 nước ồ ạt tràn về. Ngọn núi đằng sau thôn Tùng Nùn bắt đầu xuất hiện hiện tượng sạt lở. Ngay trong ngày hôm ấy, lũ ống bất ngờ xuất hiện, cuốn theo đất đá quét xuống thôn. Lũ ồng ộc thốc xuống cuốn sạch mọi thứ, nhiều người trở tay không kịp.

Đã ba ngày qua, nỗi ám ảnh kinh hoàng với người dân nơi đây chưa vơi khi ngôi làng nhỏ phải tiễn đưa người thân, hàng xóm và chứng kiến những nếp nhà chỉ còn lại đống gỗ ngổn ngang, những vạt nương ngô không kịp mùa thu hoạch.

Là một ngôi làng vốn yên bình, nhỏ bé cuộc sống của người dân thôn Tùng Nùn bỗng bị đảo ngược hoàn toàn sau cơn mưa lũ khủng khiếp vừa xảy ra.

Chưa bao giờ người dân nơi đây chứng kiến cơn lũ kinh hoàng đến thế. Nước từ trên núi ào về cuốn phăng mọi thứ. Nhà cửa, ruộng vườn, trâu, bò, lợn, gà… trôi sạch theo dòng lũ dữ. Mưa lớn kèm lũ ống quét qua đã san phẳng hoàn toàn 6 căn nhà của thôn.

Ngày 26/6, bà con người Mông ở thôn Tùng Nùn làm đám ma đưa tiễn chị Giàng Thị Mỷ và cháu Lò Thị Lầu, 5 tuổi (con gái chị Mỷ) về nơi an nghỉ cuối cùng. Cơn lũ dữ tràn qua khiến hai mẹ con chị không kịp trở tay. Nước mắt của người thân, làng xóm hòa trong cơn mưa buốt lạnh.

Cuộc sống của người dân nơi đây vốn đã rất khó khăn, chủ yếu trông chờ vào những ruộng lúa nương ngô nhưng nay lũ đến, mọi thứ đã bị tàn phá, hư hỏng nặng nề. Việc đi lại cũng gặp rất nhiều khó khăn. Toàn bộ tuyến đường huyết mạch xuyên qua xã Lùng Tám để vào thôn Tùng Nùn đã bị nhấn chìm trong hàng tấn bùn đất.

Nhiều tuyến đường tỉnh lộ bị vùi lấp đất, đá gây ách tắc giao thông; đường Tỉnh lộ thuộc địa phận xã Lùng Tám – Thái An  sạt, lở nhiều địa điểm với khối lượng ước tính khoảng gần 19.000m3 đất, đá và hỏng hơn 2.600m2 mặt đường. Thiệt hại ước chừng trên 50 tỷ đồng.

Mưa lớn dữ dội trong nhiều ngày đã khiến tuyến đường vào thôn Tùng Nùn bị sạt lở nghiêm trọng. Cho đến sáng 26/6, con đường vẫn chưa được khai thông hoàn toàn.

Là một ngôi làng vốn yên bình, nhỏ bé cuộc sống của người dân thôn Tùng Nùn bỗng bị đảo ngược hoàn toàn sau cơn mưa lũ khủng khiếp vừa xảy ra.

Đi qua đây, ai cũng cảm thấy sững sờ khi chứng kiến những đồi ngô ngã rạp. Thôn Tùng Nùn yên bình, giờ chỉ còn đống đất tan hoang, gỗ đá ngổn ngang.

Anh Tráng Thìn Lù đang nhặt nhạnh nốt những thùng nuôi ong lấy mật để chuyển đi nơi khác. Anh Lù lắc đầu buồn bã: “Mình nuôi ong ở đây hơn 15 năm nay nhưng chưa bao giờ bị lũ nặng như thế này. 210 thùng nuôi ong của mình bị chết sạch. Mình mất hơn 210 triệu đồng”.

Bà Vàng Thị Dính lặng người đi khi cầm ảnh chụp với đứa con. Bà Dính bàng hoàng kể lại, gần 20 năm trời sống ở đây, chưa bao giờ bà lại chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng đến thế. Hôm lũ về, nước từ bốn phía ào ạt cuốn phăng nhà cửa. Bà Dính chỉ kịp chạy thoát thân mà không kịp mang theo gì.

Gần 20 năm trời sống ở đây, chưa bao giờ bà lại chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng đến thế.

Mưa vẫn không ngừng rơi, nước từ thượng nguồn vẫn ồng ộc chảy cuốn theo bao nhiêu đất đá, bao nhiêu niềm hạnh phúc. Cả một thôn làng người Mông yên bình bỗng nhiên biến mất dưới từng lớp đất đá.

Cho đến bây giờ, những người dân tộc Mông nơi đây vẫn không biết tương lai sẽ như thế nào. Sẽ còn bao nhiêu đợt lũ quét, bao nhiêu hiểm họa khôn lường từ những cơn thịnh nộ của “bà mẹ thiên nhiên”.

Tùng Nùn chỉ là một trong những thôn bị thiệt hại nặng trong đợt mưa lũ lịch sử vừa qua tại tỉnh Hà Giang nói chung và huyện Quản Bạ nói riêng. Theo thống kê của huyện Quản Bạ có hơn 230 ngôi nhà bị cuốn trôi, sập đổ tường, sạt lở, hư hỏng. Bên cạnh đó, mưa lớn làm trên 270ha cây cối, hoa màu bị ngập úng. Một số trường học, trụ sở thôn có cơ sở vật chất, trang thiết bị hỏng do sập tường, thấm nước…

Cũng theo dự báo, mưa lớn vẫn sẽ tiếp xảy ra, diễn biến còn rất phức tạp, các lực lượng chức năng đang tích cực cùng bà con khắc phục hậu quả và thống kê thiệt hại do mưa lũ gây ra.

Cồ bước đi lò dò. Tìm lại những món đồ đã nhuốm màu đất. Đã 3 ngày kể từ khi cơn lũ dữ nhấn chìm vợ và con của mình, Cồ vẫn chưa hết bàng hoàng.

Trước đó ngày 24/6, một cơn lũ bất ngờ quét qua thôn Tùng Nùn đã nhấn chìm vợ Lò Chính Cồ là chị Giàng Thị Mỷ  (41 tuổi) và cháu Lò Thị Lầu (5 tuổi).

Ngay khi nhận được tin dữ từ người thím út, Lò Chính Cồ tức tốc bắt xe từ Trung Quốc về. Đặt chân đến bản nghèo, trước mắt chỉ là một đống đất đá ngổn ngang, Cồ quỵ ngã khi thấy vợ và con gái được nhấc lên từ đống bùn lạnh lẽo.

Lo xong hậu sự cho vợ và con mình, Cồ kể lại: Hai vợ chồng anh về ở với nhau được hơn 20 năm, có với nhau được 4 mụn con. Nhà anh Cồ và chị Mỷ thuộc diện nghèo nhất trong thôn, cả gia đình chỉ trông vào nương ngô sát triền núi. Vì quá khó khăn nên Cồ phải sang Trung Quốc đi phát cỏ thuê trong rừng, mỗi ngày được trả hơn 300 ngàn đồng tiền công.

Anh bắt đầu sang Trung Quốc từ tháng Ba năm nay, trước khi lên đường hai vợ chồng anh động viên nhau tích góp chút vốn để về dựng lại mái nhà cho bớt dột.

Thế nhưng, ước mơ nhỏ nhoi chưa kịp hoàn thành thì tai họa ập xuống cướp đi người vợ đáng thương và cô con gái còn nhỏ dại.

“Không ngờ chỉ trong phút chốc, vợ với con em đã mãi không về”, Cồ nói trong nước mắt.

Ngày nhận được tin báo, Cồ vẫn không tin rằng đấy là sự thật. Tuy nhiên không có phép màu nào xảy ra, mọi thứ đều đến và đi quá nhanh. Lũ quét qua, căn nhà của Cồ bị xóa sổ hoàn toàn, mọi vật dụng bị cuốn sạch theo dòng lũ dữ.

Không nơi trú ngụ, anh Cồ về ở tạm với bố mẹ đẻ. Người đàn ông vốn là trụ cột của gia đình vẫn chưa thể gượng dậy trước nỗi đau quá lớn.

“Em bây giờ không sang Trung Quốc làm nữa, phải ở nhà lo cho các con. Em cũng không dám ở đây nữa, phải kiếm chỗ mới dựng tạm căn nhà để có chỗ chui ra, chui vào”, Lò Chính Cồ lặng người.

Lò Chính Cồ vẫn lang thang đi nhặt những đồ vật còn sót lại của căn nhà nơi anh và chị Mỷ từng sống. Chỉ tay về căn nhà giờ chỉ còn lổn ngổn những đá và gỗ, Cồ bảo “Kia là giữa nhà em, còn kia là bếp”.

Căn nhà người Mông vốn mỏng manh không thể trụ vững trước cơn lũ quét qua. Mọi vật dụng trong căn nhà đều bị hư hại hoàn toàn.Tấm bằng khen của huyện Quản Bạ dành cho gia đình Cồ nằm vương lại dưới gốc tre đầu hồi.

Không ai có thể tưởng tượng rằng, bãi đá rộng lớn phía xa chỉ mấy ngày trước đây thôi còn là một bản làng trù phú.

Tay vẫn nắm chặt ảnh của vợ và con mình, Cồ vẫn không thể tin mọi thứ là sự thật.

Quẹt vội giọt nước mắt, Cồ lại tiếp tục hớt hải đi lại như tìm kiếm một thứ gì.

Chia tay Cồ, chúng tôi không khỏi bị ám ảnh bởi những lớp bùn đất chưa kịp khô còn sót lại sau cơn lũ. Ở đó hàng chục ngôi nhà hàng năm vẫn đang và sẽ gồng mình chống chọi cùng những đợt lũ trong tương lai với nỗi ám ảnh khôn nguôi.

Ngoài trời đã ngớt mưa, cơn lũ cũng đã qua, thế nhưng nỗi đau mất mát của Lò Chính Cồ vẫn còn đó. Những nốt trầm nơi vùng rốn lũ không thể nào kể hết, cũng như những nỗi đau buồn không thể nào xoa dịu trong ngày một, ngày hai.

Theo báo cáo của huyện Quản Bạ, trong trận mưa lũ vừa qua, ước tính tổng thiệt hại trên 50 tỷ đồng. Trong đó thiệt hại nặng nề nhất là tại xã Lùng Tám, đã có 2 người chết, 10 nhà bị lũ cuốn trôi hoàn toàn, hơn 50 nhà bị ảnh hưởng.

Đường giao thông bị sạt lở với hàng nghìn mét khối đất đá đã vùi lấp mặt đường. Ngay sau mưa lũ, nhiều tuyến đường có sạt lở nhỏ đều đã được san gạt đất đá để thông xe. Huyện Quản Bạ đã huy động tất cả lực lượng ngày đêm để khắc phục hậu quả thiên tai.

Tại thôn Tùng Nùn, bà con các xóm đã bắt tay hỗ trợ nhau dọn dẹp các căn nhà bị lũ bùn nhấn chìm. Các máy xúc được điều động từ sớm để khai thông các tuyến đường liên thôn, liên xã.

Chị Vừ Thị Kía cật lực dọn đống bùn trong sân nhà mình. Sau cơn lũ quét qua cách đây vài ngày, nhà chị bị lớp bùn gần 30 phân đọng lại.

Sau cơn lũ, các đoàn thể trên địa bàn xã Lùng Tám và huyện Quản Bạ đã giúp các hộ bị thiệt hại do mưa lũ ổn định cuộc sống.

Đồng thời huyện Quản Bạ và các huyện lân cận đã chủ động triển khai tới các xã, thị trấn thực hiện việc tuyên truyền, cảnh báo tới toàn bộ người dân sinh sống tại các địa bàn có nguy cơ cao sạt lở đất, lũ quét, ngập úng đã được xác định, nhằm giúp người dân nêu cao tinh thần cảnh giác và triển khai các giải pháp phù hợp với tình hình thực tế.

Huyện Quản Bạ cũng đã phối hợp với ngành chức năng đặt cảnh báo nguy hiểm tại một số tuyến đường lưu thông thiếu an toàn. Tiếp tục chỉ đạo phòng chức năng và các xã bị ảnh hưởng do mưa lũ thống kê đầy đủ những điểm bị sạt lở, tính khối lượng cụ thể, đề xuất tỉnh cho chủ trương khắc phục để tránh bị sạt lở nặng nề hơn, đảm bảo việc lưu thông an toàn.

Theo ông Lý Thanh Sơn, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Lùng Tám, cho đến đầu giờ chiều ngày 27/6, hầu hết tuyến đường của xã đã được khai thông. Các ngôi nhà bị hư hại đang được dọn dẹp và điện đang được nối lại.

Ông Sơn cũng cho hay, hiện nay có 1 hộ không có nhà ở nhờ trường mầm non của xã, những hộ khác đã được sắp xếp ở nhờ nhà người thân.

Trước cảnh tượng hoang tàn sau trận mưa lũ, sạt lở đất và nỗi thống khổ của người dân nghèo nơi đây, chính quyền địa phương huyện Quản Bạ và xã Lùng Tám đang tích cực tìm kiếm và bố trí khu tái định cư cho những hộ dân bị mất nhà.

“Mười hộ mất trắng nhà cửa hiện tại đã được xã bố trí địa điểm tái định cư. Chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để hỗ trợ người dân xây dựng nhà cửa, kêu gọi các nhà tài trợ để người dân sớm có cuộc sống ổn định”. Ông Lý Thanh Sơn, chủ tịch xã Lùng Tám khẳng định.

Một niềm hy vọng mới về một cuộc sống đỡ vất vả hơn lại được nhen nhóm trong lòng những người dân tộc nghèo. Ước mơ về một nơi trú ngụ an toàn và sạch đẹp đang dần hoàn thiện.

Và chắc chắn, ngày trở về sẽ không còn xa.

“Bài toán” người di cư vốn thách thức mô hình “mái nhà chung” châu Âu trong suốt 3 năm qua, được kỳ vọng có thể giải quyết trong Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) diễn ra hai ngày 28-29/6. Tuy nhiên, bế tắc của hội nghị thượng đỉnh hẹp được tổ chức vài ngày trước với sự tham gia của lãnh đạo 16 nước thành viên EU nhằm tìm kiếm một cách tiếp cận chung của châu Âu trong vấn đề này, đang phủ bóng đen lên mối quan hệ nội bộ EU, từng được xem là một mô hình liên minh gắn kết và mạnh mẽ suốt nhiều thập niên.

Việc hai thành viên đầu tàu EU là Pháp và Italy tranh cãi gay gắt, thậm chí sa vào chỉ trích lẫn nhau, về việc cứu hay bỏ mặc người di cư bất hợp pháp liên quan tàu cứu hộ Aquarius chỉ cách đây hơn 2 tuần đã một lần nữa bộc lộ những chia rẽ sâu sắc giữa các nước EU, đồng thời cho thấy EU vẫn đang loay hoay đối phó với gánh nặng bắt nguồn từ làn sóng người chạy trốn chiến tranh, bạo lực, đói nghèo… dồn về “Lục địa già.”

Dù năm nay, lượng người di cư tìm đường tới châu Âu đã giảm đáng kể, tới 2/3 so với con số đỉnh điểm hơn 1 triệu người năm 2015, song sự chia rẽ và bất hòa trong EU liên quan vấn đề tiếp nhận người tị nạn rõ ràng chưa thể thu hẹp, mà vụ con tàu Aquarius chỉ là “giọt nước làm tràn ly.”

Chỉ một con tàu Aquarius với hơn 600 người tị nạn đã đủ sức làm “dậy sóng” EU, cũng minh chứng rằng một EU thiếu chuẩn bị và hoàn toàn bị động trước dòng người nhập cư ồ ạt vẫn không thể tìm ra được tiếng nói chung giữa các thành viên về một giải pháp toàn diện để ứng phó với cuộc khủng hoảng được cho là lớn nhất ở châu Âu từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Hàng loạt giải pháp mà EU áp dụng hơn 2 năm qua tỏ ra chưa phải là đáp án cần và đủ cho “bài toán” nan giải này.

Một trong những giải pháp đầu tiên là phân bổ hạn ngạch tiếp nhận người di cư bắt buộc trong các quốc gia thành viên trên tinh thần cùng chung tay chia sẻ gánh nặng với các quốc gia tuyến đầu như Italy hay Hy Lạp.

Theo thống kê của Liên hợp quốc, trong số hơn 1 triệu người di cư đổ về châu Âu trong năm 2015, có khoảng 854.000 người tới Hy Lạp và 154.000 người khác tới Italy. Biện pháp phân bổ hạn ngạch khi đó được coi như chìa khóa hóa giải tình trạng quá tải tại các quốc gia “cửa ngõ” này.

Tuy nhiên, trong khi các nước Bắc Âu như Đức, Thụy Điển, Pháp “sẵn lòng” tiếp nhận người di cư thì các quốc gia Trung và Đông Âu như Hungary, Bulgaria, Áo hay Cộng hòa Séc lại nhìn nhận đây là mối đe dọa an ninh và là gánh nặng cho nền kinh tế vốn không mấy khởi sắc của họ. Vì vậy, giải pháp này đã ngay lập tức bị khối Trung và Đông Âu phản đối và vẫn là nguyên nhân gây chia rẽ sâu sắc trong nội bộ EU cho tới nay.

Các thành viên khu vực này đã bỏ qua mọi lời kêu gọi về cái gọi là “tinh thần chung” của EU và một mực khẳng định chủ quyền quyết định vấn đề bằng cách dựng các hàng rào, đóng cửa biên giới…, bất chấp Ủy ban châu Âu đã kiện Ba Lan, Cộng hòa Séc và Hungary “không tuân thủ nghĩa vụ pháp lý đối với việc phân bổ hạn ngạch.” Và thực tế đã chứng minh, dù đặt ra chỉ tiêu phân bổ hơn 160.000 người di cư, tới nay EU mới chỉ tái định cư được cho khoảng 27.000 người.

Giải pháp nữa là thỏa thuận ký kết với Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 3/2016, theo đó Ankara tiếp nhận lại những người di cư không đủ tiêu chuẩn để đổi lấy hàng loạt “ưu đãi” từ EU, từng được đánh giá là một công cụ hỗ trợ đắc lực giúp giảm đáng kể số người di cư đổ về “Lục địa già.”

Về mặt kỹ thuật, nhờ thỏa thuận này, Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng cường các hoạt động tuần tra bờ biển. Cùng với đó là việc đóng cửa biên giới khu vực Balkan, dòng người di cư đã giảm đáng kể xuống chỉ còn 390.000 người trong năm 2016. Nhưng đây cũng chưa phải là thỏa thuận vẹn toàn.

Nhiều tổ chức cứu trợ cảnh báo thỏa thuận này đẩy những người khốn khổ vào đường cùng, tới những rủi ro và nguy cơ bị lạm dụng, đồng thời bị coi là tiền lệ hết sức nguy hiểm. Trong khi tương lai của những người di cư vô cùng bấp bênh thì thỏa thuận này luôn trở thành “quân bài mặc cả” mỗi khi mối quan hệ giữa EU và Thổ Nhĩ Kỳ gặp sóng gió.

Song song với những biện pháp tại chỗ, EU cũng không ngừng hỗ trợ các quốc gia bất ổn với mong muốn giải quyết vấn đề từ gốc rễ. EU đã tài trợ nhiều tỷ euro cho hoạt động tại các trung tâm tị nạn của Văn phòng Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) và Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) ở các nước như Libya, cũng như đào tạo lực lượng an ninh, bao gồm cả lực lượng bảo vệ bờ biển.

Dự kiến năm nay, EU sẽ mở một “trung tâm điều phối khu vực” tại thủ đô Khartum (Sudan) nhằm đào tạo các lực lượng biên phòng cho nhiều nước châu Phi. Một lực lượng cảnh sát phối hợp, được gọi là EUCAP, đã ra đời từ năm 2015 với mục tiêu hàng đầu là triệt phá các mạng lưới chuyên chở người tị nạn bất hợp pháp qua đường biển.

Tuy nhiên, có vẻ những giải pháp “từ gốc” của EU vẫn chưa toàn diện và chưa bao trùm được tất cả các quốc gia có đông người di cư tới châu Âu. Vấn đề đặt ra là EU phải đưa ra được một kế hoạch tổng thể và thống nhất trong toàn liên minh, thay cho các biện pháp tạm thời và tức thì, thiếu tầm nhìn  và sẽ khó có thể cải thiện  lòng tin của người dân trong bối cảnh đang tồn tại bất đồng lớn giữa những người thực sự muốn giải quyết vấn đề di cư và những người chỉ muốn dựng lên những bức tường và rào cản.

Trước thềm hội nghị thượng đỉnh, hàng loạt đề xuất đã được đưa ra, như thành lập “những trung tâm bảo trợ quốc tế” tại các nước trung chuyển, thiết lập hạn ngạch nhập cảnh cho những người di cư kinh tế, gắn trách nhiệm chia sẻ việc tiếp nhận người di cư với các khoản tiền từ EU, ký kết thỏa thuận với các nước quê hương của những người di cư…. Những tín hiệu khả quan đã được phát đi khi các nhà lãnh đạo Italy hay Pháp đều cho rằng các nước EU đã có những cơ hội thảo luận,  cùng nhau cân nhắc và loại bỏ những giải pháp không phù hợp.

Tuy nhiên, vẫn còn những bất đồng khó giải quyết, đặc biệt khi hội nghị hẹp tìm kiếm giải pháp trước thềm hội nghị thượng đỉnh đã bị các nước thuộc nhóm Visegrad gồm Hungary, Séc, Slovakia và Ba Lan tẩy chay. Vấn đề càng trở nên nhức nhối hơn khi ngày càng nhiều trở ngại đối với chính sách chung của châu Âu về tiếp nhận người di cư.

Hàng loạt các vụ tấn công khủng bố, quấy rối nghiêm trọng đều có yếu tố liên quan tới người di cư, hay tình trạng khủng hoảng nhân đạo tại các trại tị nạn đã ảnh hưởng không nhỏ tới những chủ trương ủng hộ tiếp nhận người di cư. Đó là những yếu tố tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ cho khả năng tìm lời giải cho bài toán chung.

Thủ tướng Đức Angela Merkel đã khẳng định rằng việc giải quyết những tranh chấp leo thang về vấn đề di cư bất hợp pháp được xem là phép thử mang tính quyết định đối với tương lai và sự gắn kết của EU. Đây thực sự là bài toán khó giải của các nhà lãnh đạo EU tại hội nghị thượng đỉnh lần này./.