Bộ trưởng Công Thương

Năm 2018 được đánh giá là thành công với ngành công thương khi các chỉ tiêu đề ra đều hoàn thành vượt mức kế hoạch. Đáng chú ý, xuất khẩu tiếp tục có mức tăng 13,8% tương ứng giá trị 244,7 tỷ USD trong năm 2018, cùng với đó đã có 29 mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch vượt 1 tỷ USD.

Với kết quả trên, theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu lớn của thế giới và đóng góp tích cực cho việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát trong năm vừa qua.

Trước thềm năm mới 2019, ông Trần Tuấn Anh đã có một số chia sẻ với phóng viên về các giải pháp của ngành trong việc thực hiện nhiệm vụ “bứt phá”- thông điệp mà Thủ tướng Chính phủ đưa ra nhằm hoàn thành thắng lợi các chỉ tiêu kinh tế-xã hội của đất nước năm nay.

Trước tiên, xin Bộ trưởng chia sẻ về kết quả tăng trưởng kinh tế của năm 2018 vừa rồi ?

Chúng ta đã chứng kiến một năm nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là công tác chỉ đạo, điều hành rất tập trung, thống nhất và quyết liệt của Chính phủ. Con số tăng trưởng GDP 7,08% có thể nói là rất tích cực, vượt chỉ tiêu kế hoạch đưa ra từ đầu năm.

Có được kết quả này, ngay từ đầu năm Chính phủ đã có những chỉ đạo điều hành hết sức quyết liệt, nhất là qua các khâu đánh giá và dự báo để có các biện pháp và giải pháp. Các kết quả của các quý của năm 2018 cho thấy đều có những điểm ấn tượng, rất tích cực ngay từ những tháng đầu năm. Và vì vậy, kết quả tăng trưởng là tương đối cao đồng thời duy trì được sự ổn định và bền vững của xuất khẩu, các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại nội địa, lưu chuyển hàng hóa… đã góp phần hoàn thành tốt các chỉ tiêu đặt ra.

Nhà máy Khí điện đạm Cà Mau. (Nguồn: TTXVN)
Nhà máy Khí điện đạm Cà Mau. (Nguồn: TTXVN)

Chúng ta đã chứng kiến một năm nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là công tác chỉ đạo, điều hành rất tập trung, thống nhất và quyết liệt của Chính phủ.

Đặc biệt tôi muốn nhấn mạnh đến lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo nổi lên như là một điểm sáng, là động lực để thúc đẩy tăng trưởng của các chỉ số sản xuất công nghiệp cũng như đóng góp trong cơ cấu và tăng trưởng của GDP.

Năm 2019 Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 6,9-7%, công nghiệp chế biến chế tạo và dịch vụ tiếp tục được xác định là động lực chính cho tăng trưởng. Xin Bộ trưởng cho biết giải pháp của ngành Công Thương để đạt được kết quả này?

Có thể nói, với một tốc độ tăng trưởng cao và vượt mục tiêu đối với chỉ số sản xuất công nghiệp và công nghiệp chế biến chế tạo cho thấy xu thế tương đối rõ nét trong phát triển công nghiệp của chúng ta.

Như tôi đã nói, đây chính là nỗ lực rất lớn của Chính phủ trong chỉ đạo điều hành, trong tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, trong cả các giải pháp tình thế để tháo gỡ khó khăn cho từng ngành hàng, từng sản phẩm, đặc biệt trong công nghiệp chế biến, chế tạo. Nhưng đồng thời cũng thể hiện cho chúng ta thấy các chủ trương và chính sách và cả các biện pháp cụ thể trong việc tái cơ cấu kinh tế và tái cơ cấu các ngành công nghiệp đã đạt được hiệu quả tích cực, cho dù mới chỉ là những bước đi ban đầu.

Nhà máy Khí điện đạm Cà Mau. (Nguồn: TTXVN)
Nhà máy Khí điện đạm Cà Mau. (Nguồn: TTXVN)

Bên cạnh đó, với sự tăng trưởng của công nghiệp chế biến chế tạo, kết quả tiêu thụ của lĩnh vực này là chỉ số tồn kho thấp đi cũng cho thấy, khâu thị trường tiếp tục được cải thiện. Qua đó cho thấy năng lực cạnh tranh và nhìn rộng ra là khả năng tham gia chuỗi của các ngành công nghiệp, các doanh nghiệp Việt Nam đang được định vị.

Năm 2018 cũng đánh dấu là năm thứ 3 xuất siêu liên tiếp, trong đó tăng trưởng xuất khẩu năm 2018 ghi nhận đã có sự tham gia hết sức tích cực của khối doanh nghiệp trong nước. Vậy Bộ trưởng nhìn nhận như thế nào về kết quả này cũng như trách nhiệm của Bộ Công Thương trong việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa và phát triển thị trường xuất khẩu?

Chúng tôi cho rằng đây là nỗ lực, cũng là đóng góp rất lớn của ngành Công Thương trong công tác điều hành xuất nhập khẩu.

Thực tế, mức tăng trưởng xuất khẩu tới 13,8% trong năm 2018 có thể nói rằng Việt Nam đã trở thành một nước xuất khẩu lớn của thế giới. Điều này càng thấy rõ hơn khi đặt trong bối cảnh của thương mại thế giới đang có những dấu hiệu u ám, những diễn biến bất thường của bảo hộ mậu dịch mới, thậm chí chủ nghĩa đơn phương và những toán tính đang phá vỡ kết cấu của hệ thống thương mại đa phương để ảnh hưởng tới toàn cầu hóa… nhưng xuất khẩu đã vượt được lên trên tất cả và đạt được con số nêu trên.

Có thể thấy, thay vì kiểm soát nhập siêu ở mức dưới 3% thì chúng ta đã có thặng dư thương mại tới 7,2 tỷ USD.

Tương tự như trong công nghiệp, năm 2018 xuất khẩu cũng đạt được mục tiêu kép, đó là tăng trưởng cao đồng thời kiểm soát được nhập siêu. Có thể thấy, thay vì kiểm soát nhập siêu ở mức dưới 3% thì chúng ta đã có thặng dư thương mại tới 7,2 tỷ USD.

Nói một con số tưởng chừng đơn giản nhưng đó là nỗ lực của cả hệ thống chính trị, qua đó cho thấy chủ trương chính sách của chúng ta trong suốt quá trình tái cơ cấu kinh tế chuyển đổi mô hình tăng trưởng lẫn cả trong chiến lược xuất khẩu bền vững cũng như chiến lược trong hội nhập đã có sự gắn kết, đồng bộ. Điều này tạo ra những động lực lớn hơn, thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Một điểm nhấn nữa là khi nhìn vào bản đố xuất nhập khẩu của thế giới thì tất cả các khía cạnh khác của chúng ta đều chứa đựng những yếu tố tích cực.

Tôi lấy ví dụ, Việt Nam là một quốc gia có tốc tộ tăng trưởng xuất khẩu hàng đầu thế giới nhưng đồng thời cũng khẳng định được vị trí của mình trong hàng loạt chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng của thế giới.

Thấy rõ nhất là Việt Nam đã đứng thứ 3 trong xuất khẩu về da giày, đứng thứ 7 trong xuất khẩu dệt may và chắc chắn những mặt hàng khác như: gạo, càphê, cao su… là những sản phẩm thế mạnh hiện duy trì được ở tốp đầu của thế giới.

Thế nhưng tôi không chỉ muốn nói đến vị trí ở trong các mặt hàng xuất khẩu đó, mà tôi muốn khẳng định nhiều doanh nghiệp của Việt Nam đã có thể ở trong chuỗi cung ứng thông qua năng lực cạnh tranh của sản phẩm, sự phát triển của doanh nghiệp.

Một điểm nữa trong lĩnh vực xuất khẩu cần phải nói tới đó là khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trong nước năm nay lần đầu tiên đã vượt lên với tốc độ tăng trưởng lên tới 15,9%. Trong khi đó, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) luôn có thặng dư và tốc độ tăng trưởng rất cao trong những năm trước thì năm 2018 dù vẫn đạt được tốc độ tăng trưởng tốt nhưng chỉ ở mức 13,6%.

Điều đó cho thấy là các doanh nghiệp nội mà chúng ta vẫn hay lo lắng về khả năng cạnh tranh và khả năng tham gia thị trường thế giới do những hạn chế về quy mô tín dụng, về trình độ công nghệ hay năng lực của người lao động… đã có sự vươn lên rất mạnh mẽ trong năm vừa qua.

Đặc biệt nữa là trong một loạt các sản phẩm của ngành hàng chủ lực, năm 2018 đã có đến 29 lĩnh vực, sản phẩm có kim ngạch thị trường đạt trên 1 tỷ USD, trong số đó có những mặt hàng chúng ta tiếp tục khẳng định vị thế của mình với 5 lĩnh vực đạt kim ngạch xuất khẩu trên 10 tỷ USD.

Tôi tin chắc rằng, với đà này thì số lượng các ngành hàng, lĩnh vực của chúng ta có thể tiếp tục nâng cao năng lực sản phẩm cũng như tiếp cận mở rộng thị trường quốc tế, nhất là trong bối cảnh chúng ta đang có những điều kiện thuận lợi của hệ thống thương mại đa phương, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đã ký kết và bắt đầu triển khai thực hiện.

Chúng ta có được những nỗ lực trong điều hành của Chính phủ, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh bên cạnh chiến lược dài hạn trong tái cơ cấu nền kinh tế, tái cơ cấu các ngành công nghiệp, nông nghiệp rồi xuất nhập khẩu…

Bên cạnh đó, chúng ta cũng có được những nỗ lực trong điều hành của Chính phủ, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh bên cạnh chiến lược dài hạn trong tái cơ cấu nền kinh tế, tái cơ cấu các ngành công nghiệp, nông nghiệp rồi xuất nhập khẩu…

Trong lĩnh vực thương mại nội địa, Bộ đã có những định hướng và quan tâm như thế nào?

Với một thị trường gần 97 triệu dân, thời gian qua chúng ta cũng đã chứng kiến sự phát triển rất đa dạng của nhiều thành phần kinh tế trong việc tiếp tục cải thiện và hoàn thiện hệ thống hạ tầng thương mại đồng thời tiếp tục có sự liên kết ngày càng bền vững và ổn định hơn trong chuỗi cung ứng để phát triển thị trường thương mại nội địa.

Một điểm nữa là chúng ta cũng chứng kiến làn sóng đầu tư rất lớn của cả doanh nghiệp trong và ngoài nước, để phát triển cả về quy mô và chiều sâu của hệ thống phân phối bán lẻ nội địa.

Trong bối cảnh Việt Nam đang tiếp tục thực hiện các cam kết hội nhập, tôi cho rằng các thách thức và cơ hội đang đều mang đến cũng như chứa đựng những yếu tố để thúc đẩy cho sự tăng trưởng, đem lại cơ hội đa dạng các sản phẩm hàng hóa cho người dân cùng với hệ thống phân phối ngày càng hoàn thiện.

Trong bối cảnh Việt Nam đang tiếp tục thực hiện các cam kết hội nhập, tôi cho rằng các thách thức và cơ hội đang đều mang đến cũng như chứa đựng những yếu tố để thúc đẩy cho sự tăng trưởng…

Với rất nhiều nhiệm vụ đặt ra cho năm 2019, Bộ Công Thương sẽ tập trung vào các giải pháp then chốt nào để đạt được mục tiêu đề ra?

Phải khẳng định mục tiêu đầu tiên của năm 2019 của Bộ Công Thương là phải tổ chức triển khai các chương trình hành động thực hiện theo Nghị quyết của Chính phủ về các giải pháp đảm bảo phát triển kinh tế xã hội và thu ngân sách năm 2019.

Tiếp đến, Bộ sẽ bám sát vào các mục tiêu và các chỉ tiêu mà Quốc hội đã phê chuẩn trong năm 2019 này để đặt ra các kế hoạch cụ thể, thậm chí là đưa ra những kịch bản cho tăng trưởng và phát triển ở trong từng lĩnh vực công nghiệp, thương mại, dịch vụ cho từng quý và trong từng giai đoạn. Thậm chí chúng tôi còn phải hướng vào từng nhóm ngành hàng, sản phẩm trọng điểm với những giải pháp cụ thể cho từng giai đoạn, từng thời điểm để đảm bảo cho sự chỉ đạo tập trung xuyên suốt. Đặc biệt, ngoài những giải pháp mang tính dài hạn thì phải có những giải pháp mang tính cấp bách và tình huống bởi dự báo diễn biến khá phức tạp và diễn ra khá nhanh ở trong từng thời điểm của năm 2019.

Đầu tiên là trong việc cân đối về năng lượng, điện năng, phải đặt mục tiêu mang tính pháp lệnh là đảm bảo đủ điện cho tăng trưởng kinh tế cũng như cho nhu cầu tiêu dùng của xã hội. Bộ Công thương đã lên phương án với 4 kịch bản để đảm bảo vấn đề này.

Vấn đề thứ 2 là thị trường thương mại nội địa đang là nhiệm vụ rất lớn đặt ra cho Bộ Công Thương trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập rất sâu rộng. Việc mở cửa thị trường theo những khuôn khổ này cũng như là cả các cam kết hội nhập trước kia đều đang hàm nghĩa là các thành phần kinh tế, nhất là các doanh nghiệp FDI đầu tư vào Việt Nam rất nhiều, thị trường phân phối bán lẻ sẽ được mở rộng. Và, như vậy cũng có nghĩa là sức ép cạnh tranh lên các ngành sản xuất và các doanh nghiệp trong nước tham gia hệ thống phân phối cũng như sức ép lên hạ tầng… đặt ra cho công tác quản lý nhà nước ở cả khía cạnh pháp luật cũng như chiến lược phát triển hay những chính sách cụ thể. Do đó, đây là giai đoạn then chốt để Bộ phải tập trung vào vấn đề này.

2019 là năm sẽ có nhiều những điều kiện thuận lợi, cơ chế mới sẽ tiếp tục định hình và phát huy hiệu quả, nhất là các chính sách mang tính tương đối bền vững và ổn định

Bộ trưởng kỳ vọng và tin tưởng vào sự tăng trưởng của các lĩnh vực mà ngành Công Thương quản lý trong năm 2019?

Tôi cho rằng với những kết quả rất tích cực và tương đối ổn định, 2019 là năm sẽ có nhiều những điều kiện thuận lợi, cơ chế mới sẽ tiếp tục định hình và phát huy hiệu quả, nhất là các chính sách mang tính tương đối bền vững và ổn định, phù hợp với chiến lược phát triển bền vững trong xuất nhập khẩu, hay chiến lược về tái cơ cấu và đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế nói chung.

Tất cả đều đã có định hướng rất rõ ràng và đã đựợc cụ thể hóa trong các kế hoạch cụ thể trong từng năm, từng giai đoạn. Hơn nữa, trong khung khổ hội nhập của thế giới chúng ta đã có những bài học kinh nghiệm với những bước đi có thể nói rất chắc chắn và có tính ổn định. Tôi tin rằng những bài học kinh nghiệm đó sẽ giúp chúng ta phát huy tốt trong hoạt động xây dựng chính sách và điều hành của Chính phủ trong năm 2019, nhất là khi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới tiếp tục được đưa vào cuộc sống thì chắc chắn sẽ đem lại động lực cho sự phát triển.

Tôi tin rằng những mục tiêu kế hoạch về tăng trưởng kinh tế xã hội nói chung cũng như các lĩnh vực của ngành công thương nói riêng trong năm 2019 này sẽ có được các kết quả khả quan và tích cực.

Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng./.

CPTPP

Dệt may là một trong những ngành hàng nằm trong tốp đầu xuất khẩu của Việt Nam năm 2018 khi đem về hơn 36 tỷ USD, tăng 16,1% so với năm 2017.  

Trong cuộc trò chuyện đầu năm Kỷ Hợi với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus, ông Cao Hữu Hiếu, Giám đốc Điều hành Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, nhiều doanh nghiệp đã khẳng định được thương hiệu và vị thế trên thị trường. Năm 2018, dệt may Việt Nam đã vươn lên đứng thứ 3, chỉ sau Trung Quốc và Ấn Độ.

Tính đến thời điểm hiện tại, ngành dệt may đã về đích vượt mục tiêu đã đặt ra từ đầu năm 2018. Theo ông, đâu là điểm nổi bật của ngành trong năm vừa qua ?

Từ quý III/2018 khi những tin tức về chiến tranh thương mại Mỹ và Trung Quốc bắt đầu nhen nhóm đã ảnh hưởng tới tình hình kinh tế toàn cầu nói chung và dệt may nói riêng. Nhưng nhìn chung cả năm 2018 tình hình nhập khẩu dệt may các thị trường lớn khá khả quan. Đơn cử nhập khẩu Mỹ ước đạt 118,9 tỷ USD, tăng 4,2 % so với 2017, nhập khẩu EU đạt 283,2 tỷ USD, ước tăng 8,02%, nhập khẩu Nhật Bản đạt 38,16 tỷ USD, tăng 8,9%, Hàn Quốc ước đạt 15,51 tỷ, tăng 7,16%.

Bên cạnh đó, bức tranh kinh tế toàn cầu năm 2018 cũng có xu hướng tốt, đặc biệt kinh tế Mỹ khởi sắc nhờ các chính sách quyết liệt của Tổng thống Mỹ.

Thị trường việc làm Mỹ được cải thiện khiến chi tiêu các hộ gia đình gia tăng, vì thế nhìn chung nhập khẩu dệt may cũng được cải thiện theo. Tương tự kinh tế EU và Nhật Bản cũng khởi sắc trong 9 tháng đầu năm nhờ những biện pháp can thiệp thị trường và thúc đẩy chi tiêu Chính phủ.

Năng suất lao động ngành may mặc được nâng cao nhờ áp dụng công nghệ hiện đại. (Nguồn: TTXVN)
Năng suất lao động ngành may mặc được nâng cao nhờ áp dụng công nghệ hiện đại. (Nguồn: TTXVN)

Một trong những điều doanh nghiệp quan tâm chính là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được thực thi. Điều này sẽ có tác động như thế nào đối với ngành dệt may Việt Nam, thưa ông?

Những lợi ích mà CPTPP có thể mang lại đầu tiên là việc mở cửa thị trường, tiếp cận sâu hơn các thị trường dệt may phi truyền thống với Việt Nam như Canada, Australia.

Ví dụ năm 2017 kim ngạch nhập khẩu dệt may Canada đạt 13,86 tỷ USD, trong khi nhập khẩu từ Việt Nam đạt 814 triệu USD, chiếm 5,9% thị phần. Ngoài ra, kim ngạch nhập khẩu dệt may của Australia đạt 9,01 tỷ USD trong khi nhập khẩu từ Việt Nam có 256 triệu USD, chiếm 2,8% thị phần. Nói như vậy để thấy dệt may Việt Nam còn rất nhiều cơ hội để mở rộng xuất khẩu đến các thị trường này.

Một điểm nữa là hiệp định này sẽ thúc đẩy xuất khẩu nhờ cắt giảm thuế quan. Ví dụ với Canada thuế MFN trung bình từ 17-18%, khi có CPTPP thì tất cả các dòng thuế thuộc các chương từ HS50-60 (xơ, sợi, vải) và một số dòng thuộc HS 61,62 sẽ về 0%.

Một số dòng thuế Việt Nam xuất khẩu nhiều sang Canada như áo khoác ngoài, các loại áo gió, bộ quần áo trượt tuyết… hầu hết được triệt tiêu thuế về 0% từ năm thứ 4 kể từ khi Hiệp định có hiệu lực.

Chúng ta cũng thấy một điểm nổi bật là hiệp định CPTPP sẽ thúc đẩy đầu tư sản xuất nguyên phụ liệu, hình thành ngành công nghiệp phụ trợ cho dệt may. Do cơ hội từ CPTPP, nhiều nhà đầu tư nước ngoài sẽ coi Việt Nam là một điểm đến hấp dẫn nếu tính đến các nhân tố như cơ hội thị trường, chiến lược nguồn cung thay thế lẫn chi phí sản xuất.

Họ sẽ xem xét đến việc dịch chuyển sản xuất, chuyển giao công nghệ, đầu tư chuỗi cung hoàn thiện nhằm thúc đẩy xuất khẩu tận dụng các cơ hội từ Hiệp định mang lại. Việc này giúp sản xuất nguyên phụ liệu và chuỗi cung dệt may của Việt Nam hoàn thiện hơn, không còn phụ thuộc nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu.

Với quy tắc xuất xứ từ sợi trở đi, CPTPP là một trong những hiệp định “rắn” nhất với ngành dệt may hiện nay. Theo ông, khả năng đáp ứng của các doanh nghiệp trong nước hiện ra sao?

Để được hưởng lợi ích về thuế quan mang lại, dệt may Việt Nam phải chứng minh được xuất xứ từ khâu sợi trở đi. Trong khi với các đơn hàng may của chúng ta chủ yếu may gia công, nguồn vải chủ yếu nhập khẩu và do khách hàng chỉ định thì việc đáp ứng yêu cầu trên là câu chuyện không dễ dàng.

Mặc dù CPTPP có một số ngoại lệ như quy tắc nguồn cung thiếu hụt hay một số quy tắc quy định cho cả set, bộ quần áo… cho phép không cần đáp ứng theo quy tắc về xuất xứ và vẫn có thể hưởng ưu đãi về thuế nhưng khả năng khai thác các ngoại lệ này khá hạn chế. Điều này là bởi các loại sợi, vải quy định trong danh sách nguồn cung thiếu hụt khá đặc biệt, đầy tính kỹ thuật, ít dùng cho sản xuất các loại quần áo đại trà.

Trong CPTPP chỉ có 3 nhóm hàng được áp dụng quy tắc cắt may, không bắt buộc phải có nguyên liệu là vải hay sợi ở nước sở tại gồm: vali, túi xách; áo ngực phụ nữ và quần áo trẻ em bằng sợi tổng hợp. Mà những mặt hàng này lại không phải mặt hàng thế mạnh của dệt may Việt Nam.

Do vậy về ngắn hạn tôi nghĩ tạm thời chúng ta chưa khai thác triệt để được lợi ích của Hiệp định. Nhưng nếu chúng ta nhìn về tương lai của ngành trong 3-5 năm tới, khi các nhà đầu tư nước ngoài cảm nhận được Việt Nam có nhiều tiềm năng hơn, khi giá thành sản xuất ở những quốc gia khác càng ngày càng đắt đỏ hơn, họ sẽ đầu tư vào ngành nguyên phụ liệu dệt may của Việt Nam. Lúc đó chắc chắn chúng ta sẽ đáp ứng được dần dần yêu cầu xuất xứ của CPTPP.

(Nguồn: TTXVN)
(Nguồn: TTXVN)

Ngoài quy tắc xuất xứ, đâu là những trở ngại của ngành khi CPTPP chính thức đi vào thực thi?

Từ trước tới nay, những thị trường xuất khẩu lớn và chính của dệt may Việt Nam là Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Trong khi với CPTPP những thị trường tiềm năng với dệt may Việt Nam mới hạn chế ở Canada và Australia.

Bên cạnh đó, thị trường Canada và Australia không phải lớn với tổng kim ngạch nhập khẩu hàng năm cả hai thị trường vào khoảng 23 tỷ USD, chưa bằng tổng nhập khẩu dệt may của thị trường Nhật Bản. Hiện, thị phần của dệt may Việt Nam với hai thị trường này thấp (dưới 5%), bản thân doanh nghiệp Việt Nam chưa xây dựng được quan hệ khách hàng thân thiết trên hai thị trường này, do đó cần thời gian tiếp cận.

Ngoài ra, để được hưởng ưu đãi về thuế doanh nghiệp xuất khẩu cần đảm bảo các yêu cầu về tuân thủ. Ví dụ như nghĩa vụ chứng minh xuất xứ, nghĩa vụ khai báo doanh nghiệp, nghĩa vụ lưu trữ hồ sơ, chứng từ rất nghiêm ngặt… Những việc lưu trữ hồ sơ thế này từ trước tới nay doanh nghiệp dệt may Việt Nam chưa làm, do đó để xây dựng hệ thống lưu trữ hồ sơ sao cho khoa học đáp ứng nhu cầu đặt ra cũng là vấn đề cần lưu tâm.

Cuối cùng, động thái của đối thủ cạnh tranh trên thị trường quốc tế như Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Pakistan, Indonesia đang và sẽ đưa ra các động thái hỗ trợ doanh nghiệp của họ. Ví dụ nhiều nước có các chính sách hỗ trợ rất cụ thể như Ấn Độ có các quỹ hộ trợ xuất khẩu, quỹ giảm thuế nhập khẩu nguyên liệu máy móc, giảm thuế doanh nghiệp… hay việc Trung Quốc phá giá đồng Nhân dân tệ để thúc đẩy xuất khẩu.

Trước những hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, về phía ngành dệt may đã có những giải pháp nào để vượt qua rào cản, thưa ông?

Về tổng thế, để khai thác các thị trường dệt may trong CPTPP, phía Vinatex khá chú trọng tới công tác xúc tiến thương mại, làm việc trực tiếp với khách hàng.

Nếu trước kia các doanh nghiệp may hay xuất khẩu thông qua trung gian tại Trung Quốc và Hongkong thì giờ đây xu hướng làm việc trực tiếp với khách hàng trở nên phổ biến hơn, tránh các chi phí trung gian không cần thiết.

Để làm được điều này, trong vòng một năm qua, Vinatex đã tổ chức nhiều đoàn làm việc trực tiếp với khách hàng trước hết tại thị trường Canada và tiếp theo là Australia. Bước đầu đã thu được các kết quả rất khả quan. Một số doanh nghiệp đã có đơn hàng trực tiếp.

Vinatex xác định khâu tối quan trọng cần cải thiện là khả năng tự chủ về nguồn nguyên phụ liệu nên thời gian qua tập đoàn chủ trương đầu tư vào các dự án sợi dệt. Ví dụ như Sợi Phú Hưng, Sợi Nam Định… Cho tới năm nay các dự án của Vinatex đã có lãi trước so với kế hoạch đề ra.

Còn với các doanh nghiệp thành viên, tập đoàn khuyến khích các giải pháp doanh nghiệp làm việc trực tiếp với khách hàng cùng đầu tư, sản xuất, chuyển giao công nghệ hay hướng tới sản xuất các mặt hàng tận dụng được các quy định về ngoại lệ với quy tắc xuất xứ trong CPTPP để được hưởng các lợi ích về thuế.

Với thị trường trong nước, theo ông CPTPP sẽ tạo ra áp lực như thế nào với ngành công nghiệp thời trang của Việt Nam?

Năm 2015, khi quá trình đàm phán FTA Việt Nam – EU, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) kết thúc, làn sóng FDI vào dệt may rất mạnh mẽ. Theo đó, ngành dệt may thu hút khoảng 100 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 2 tỷ USD. Đây là khoản vốn đầu tư cao kỷ lục từ trước tới nay.

Còn hiệp định CPTPP đi vào hiệu lực cuối dự kiến sẽ mang đến làn sóng FDI mới vào Việt Nam, đồng nghĩa với áp lực với doanh nghiệp nội sẽ gia tăng.

Với ngành thời trang trong nước, từ trước tới nay miếng bánh thị trường dệt may nội địa bị chia năm xẻ bẩy với nhiều nguồn hàng, đơn cử hàng sản xuất doanh nghiệp may nội địa, hàng nhập khẩu lậu qua đường tiểu ngạch từ Trung Quốc, hàng xách tay, hàng gia công của những cơ sở nhỏ lẻ, hàng dệt may nhập khẩu của các hãng thời trang nước ngoài như Zara, H&M, Mango, Pull & Bear…

Chúng ta mở cửa thị trường dệt may trong nước cho các thành viên CPTPP. Tuy nhiên trong cơ cấu các thành viên CPTPP chỉ có Mexico là nước mạnh về sản xuất dệt may cho xuất khẩu, mà thị trường chính của Mexico lại là Mỹ do lợi thế về khoảng cách địa lý. Do vậy áp lực của CPTPP tới thị trường nội địa của chúng ta tôi nghĩ là không nhiều.

(Ảnh: Trần Việt/TTXVN)
(Ảnh: Trần Việt/TTXVN)

Ông có thể nói cụ thể hơn về định hướng sắp tới của Vinatex trong việc phát triển thị trường nội địa?

Không phải từ khi có CPTPP mà từ trước tới nay các doanh nghiệp trong tập đoàn rất cố gắng duy trì và mở rộng thị trường nội địa. Một số doanh nghiệp dần dần tạo ra giá trị và khẳng định vị trí độc tôn trên thị trường nội địa, như nhắc đến Việt Tiến người ta nhắc đến áo sơ mi, May 10 hay Nhà Bè là veston, Dệt kim Đông Xuân là hàng áo dệt kim…

Tuy nhiên, câu chuyện thị trường nội địa còn khá dài vì miếng bánh có nhiều thành phần tham gia, trong đó cạnh tranh gay gắt nhất đến từ hàng tiểu ngạch nhập lậu từ Trung Quốc.

Để thích ứng, mỗi doanh nghiệp thuộc tập đoàn có chiến lược cụ thể đánh vào các thị trường ngách và dần dần cạnh tranh được, xây dựng được hệ thống khách hàng cho riêng mình.

Ví dụ Đức Giang đã xây dựng được thương hiệu Spearl hay Hera DG chuyên hàng công sở, quần áo cho phụ nữ với kiểu dáng bắt mắt, thay đổi nhanh theo các xu hướng thời trang. Hay trong 2 năm trở lại đây chúng tôi đã kiến tạo thành kênh phân phối chỉ riêng thời trang Việt Nam tại Trung tâm thời trang 25 Bà Triệu và doanh số thu về cũng rất khả quan.

Về định hướng thị trường nội địa trong những năm tới chúng tôi tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp trong ngành mở rộng hơn nữa các kênh phân phối nội địa, xây dựng các thương hiệu đúng nghĩa “Made in Vietnam” để từng bước chiếm lĩnh thị trường.

Xin cảm ơn ông./.

May hàng xuất khẩu tại nhà máy của Tổng công ty May 10. (Ảnh: Trần Việt - TTXVN)
May hàng xuất khẩu tại nhà máy của Tổng công ty May 10. (Ảnh: Trần Việt – TTXVN)

Đội tuyển Việt Nam

90 phút thần kỳ trước Nhật Bản vẫn chưa phải là câu trả lời thực sự vững chắc cho băn khoăn rằng thành công trong bóng đá đến từ đâu, nhưng nó là chỉ dấu cho thấy rằng bóng đá Việt Nam vẫn đáng đầu tư như thế nào và có thể tạo ra nguồn cảm hứng lớn đến thế nào.

Bởi vì đấy là 90 phút mà các cầu thủ đã chơi một thứ bóng đá có đẳng cấp cao thực sự chứ không chỉ là lấy tinh thần nâng đỡ trình độ, và đáng ngạc nhiên hơn là trước một đội tuyển có nền tảng dày dặn và là hình mẫu của thành công có bài bản, chiến lược.

Bởi vì đội tuyển Việt Nam đã chơi một trận vượt quá tầm vóc của nền bóng đá này. Vượt tầm của giải V League đang cố thoát ra khỏi thời kỳ bán chuyên nghiệp. Vượt tầm của các sân bãi xù xì và khán đài trống vắng. Vượt tầm của số đông các cổ động viên vốn không có văn hóa cổ vũ và chỉ khi vui mới vỗ tay vào.

Và 90 phút ‘nhảy cóc’ qua những giới hạn của nền bóng đá của lứa cầu thủ này đã chứng minh rằng chỉ cần có ý thức trồng cây thôi thì quả ngọt sẽ có.

Một bức hình đồ họa hiển thị 11 vị trí của đội tuyển Nhật Bản kèm CLB họ đang thi đấu đã lan truyền trên mạng xã hội vài ngày qua: Tất cả đều đang đá ở châu Âu. Nhiều người trong số đó đã trở về từ World Cup 2018, nơi Nhật Bản thua ngược sau khi dẫn trước đội tuyển Bỉ đến hai bàn ở vòng 1/8.

Trung vệ đội trưởng Maya Yoshida đã chơi 138 trận tại giải Ngoại hạng Anh trong màu áo Southampton, tiền vệ Gaku Shibasaki từng ghi được bàn vào lưới Barcelona cho Getafe, còn Takahashi Inui đã có 4 mùa giải chơi ở Liga, là trụ cột của Eibar và Real Betis.

Đấy là một bước tiến dài: Hơn 20 năm trước, đội Nhật vẫn dự World Cup đầu tiên trong lịch sử với 100% thành viên chơi bóng trong nước. Bây giờ, họ đã có cả một thế hệ cầu thủ đủ tự tin chơi bóng ở đẳng cấp thế giới, hòa nhập với các nền văn hóa ở bất cứ đâu.

Chúng ta thì mới chỉ có Văn Lâm vừa ký hợp đồng với Muang Thong (Thái Lan). Còn lại, đa số là những cầu thủ trẻ chơi bóng trong nước và chỉ mới thực sự cọ xát nhiều ở trình độ quốc tế trong một năm qua.

Trong một ngày đẹp trời, đội tuyển Việt Nam đã đã ‘va đập’ với khối khổng lồ kinh nghiệm và đẳng cấp ấy mà vẫn không cảm thấy choáng váng, thậm chí còn chơi sòng phẳng và khiến Nhật Bản luống cuống đặc biệt trong 15 phút cuối hiệp một và cuối hiệp hai.

Nhưng sự ngang ngửa trên sân cỏ trong 90 phút chưa đủ để nói lên rằng hai nền bóng đá là bình đẳng.

Takumi Minamino, tiền đạo gây khó khăn rất nhiều cho Văn Lâm đêm qua, là một trong những người nổi bật trưởng thành từ giải vô địch U18 Nhật. Giải đấu này được thành lập năm 2011, cho đến nay đã quy tụ được 20 đội tham gia, có thể là đội trẻ của các CLB chuyên nghiệp hoặc các đội trẻ trường trung học.

Hệ thống cạnh tranh rất hấp dẫn này đã đảm bảo việc chọn lọc công bằng những cầu thủ trẻ có thể tiến lên chơi chuyên nghiệp. Kể từ những năm 1990, phong trào bóng đá học đường của Nhật Bản đã phát triển rất mạnh mẽ. Để dìu dắt các cầu thủ nhí, Nhật chia công tác đào tạo trẻ từ 8-14 tuổi ra làm 5 cấp độ với các giáo án thống nhất, với mức cuối cùng là nấc thang tiến vào thế giới chuyên nghiệp.

Nghĩa là sự có mặt của các cầu thủ Nhật Bản trên sân đêm qua là kết quả của một quá trình sàng lọc bài bản lâu dài và có kế thừa một cách liên tục hai thập kỷ qua.

Ở chiều ngược lại, đội tuyển Việt Nam đêm qua đã chơi trận tốt nhất từng có với rất nhiều cầu thủ chỉ mới là lứa đầu tiên của mô hình lò đào tạo tư nhân được khởi động trong hơn 10 năm trở lại (HA.GL JMG, HN T&T…), thắng thế mô hình cục bộ địa phương từ thời bóng đá bao cấp.

Nhưng như một phép màu, những sản phẩm sơ khai ấy vừa có màn trình diễn đầy thách thức trước một đội tuyển là tập hợp của mô hình phát triển bóng đá tốt bậc nhất châu Á, nếu không muốn nói là số một.

Nguyễn Quang Hải, ngôi sao lớn nhất của đội tuyển hiện tại, 9 tuổi đã gia nhập lò đào tạo Hà Nội T&T, nơi anh sát cánh cùng Đỗ Duy Mạnh, Trần Đình Trọng và sau đó là Đoàn Văn Hậu, cho đến bây giờ.

Nguyễn Công Phượng, người liên tục đi bóng khoan thẳng vào hàng thủ Nhật Bản một cách không sợ hãi, là sản phẩm của học viện HA.GL JMG, cùng với Nguyễn Văn Toàn và Lương Xuân Trường. Bùi Tiến Dũng, trung vệ chơi rất xuất sắc ở giải U23 châu Á lẫn Asian Cup lần này, trưởng thành từ lò Thể Công (sau này là Viettel).

Quế Ngọc Hải, Nguyễn Trọng Hoàng và Phan Văn Đức là ba người vẫn còn duy trì được truyền thống “quân Sông Lam” trên đội tuyển quốc gia, nhưng theo xu hướng “gạn đục khơi trong”: Hải và Hoàng đã hạn chế rất tốt lối chơi chém đinh chặt sắt một vốn được coi là đặc trưng của lò Sông Lam Nghệ An, để phù hợp với tập thể hơn.

Và hình ảnh khác biệt của đội tuyển so với các thế hệ trước đây dường như cũng đến từ những ý niệm mới mẻ từ các lò đào tạo được đầu tư bởi bầu sữa tư nhân:

(Ảnh: Hoàng Linh/TTXVN)
(Ảnh: Hoàng Linh/TTXVN)

– Tư duy chủ động. Các thế hệ tuyển thủ trước đây đã phải mất hơn 20 năm chỉ để chuyển từ hệ thống 5-3-2 siêu phòng ngự sang 4-4-2 hiện đại, để có thể bắt đầu tấn công hoặc chí ít là chơi phòng ngự phản công một cách dễ dàng hơn. Nhưng đội tuyển hiện tại thì thậm chí dám và đủ khả năng cầm bóng, tổ chức tấn công mạch lạc trước các đối thủ sừng sỏ.

Đấy không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn đòi hỏi tư duy chủ động thực sự. Học viện JMG HA.GL, nơi các cầu thủ tiếp xúc với quả bóng ban đầu là bằng đôi chân trần, chính là điểm khởi đầu của tư duy ấy: Khi các cầu thủ được định hướng chơi cầm bóng, thì bản thân họ cũng đã nuôi dưỡng dần được sự tự tin vào bản thân.

Tối qua, chúng ta chứng kiến đội tuyển chơi thực sự chủ động trong hầu hết các khoảng thời gian then chốt của trận đấu.Viêt Nam thậm chí khiến các cầu thủ Nhật luống cuống trong 15 phút cuối của hiệp một lẫn cuối hiệp hai, bằng cách pressing ngay từ 1/3 sân đối phương và áp dụng các đường chuyền trực tiếp để uy hiếp khung thành.

– Đa năng. Đoàn Văn Hậu bắt đầu tập ở lò HN T&T với xuất phát điểm là vị trí tiền vệ trung tâm, sau đó được kéo về chơi trung vệ lệch trái, và sau cùng là hậu vệ trái.

(Ảnh: Hoàng Linh/TTXVN)
(Ảnh: Hoàng Linh/TTXVN)

Đấy là một trong những triết lý đào tạo đặc trưng của lò Hà Nội: Sự đa năng. Đức Huy có thể đá ở cánh trái lẫn tiền vệ trung tâm. Quang Hải có thể đá hầu hết mọi vị trí trên hàng công và thậm chí chơi tốt khi bị kéo về ‘chia bài’ ở trung tâm hoặc kiến tạo lùi sâu.

Đình Trọng và Duy Mạnh vốn là những tiền vệ trung tâm được kéo về đá trung vệ, điều khiến họ có thể thoải mái phát triển bóng từ hàng phòng ngự. Mẫu trung vệ biết cầm bóng (Ball playing defender) chứ không phải mắm môi mắm lợi phá lên như thế là điều không thể thiếu trong một lối chơi chủ động.

– Bóng ngắn. Tư duy này đã bén rễ âm thầm từ các lò đào tạo sang một số CLB ở V League mà tiêu biểu chính là đội ĐKVĐ Hà Nội, và giờ là đội tuyển quốc gia. Các lò HN T&T và HA.GL đều chủ trương đá bóng ngắn, chuyền nhiều, chơi ít chạm, chuyển hướng đột ngột trước khi dứt điểm trận đấu.

Tất cả đều là những ý niệm hết sức mới mẻ với bóng đá Việt Nam. Chúng ta có thể không lý giải được vì sao đội tuyển tiến bộ trong một thời gian thần tốc đến như thế, nhưng hoàn toàn có thể chỉ ra được cái cây đã lớn lên từ đâu.

Điều này làm dấy lên nhiều hy vọng: Bóng đá Việt Nam vẫn là một mảnh đất màu mỡ. Chỉ cần có người chịu trồng cây, và tưới nước thôi, là có thể cho ra quả ngọt. Dù ngọt đến thế này thì vượt xa tưởng tượng của chúng ta: Những gì đội tuyển quốc gia làm được một năm qua đã đi quá tầm vóc thực sự của nền bóng đá này. Thành công này là không thể cắt nghĩa và đủ mạch lạc để vạch ra một lối đi rõ ràng từ nguyên nhân đến hệ quả.

Và thành công bất chợt ấy cũng làm nảy lên sự băn khoăn: Nếu như một thế hệ không cần phải trải qua quá nhiều sự đầu tư bài bản lớp lang vẫn có tiềm năng tạo ra những cơn địa chấn, vậy thì chúng ta có cần phải quá khắt khe với những người làm bóng đá, vì bản chất cuối cùng của thể thao vẫn chỉ là một trò chơi?

Tôi không biết nghiêng vào bên nào trong những cuộc tranh luận kiểu này: Bóng đá đúng là một trò chơi, nhưng biểu hiện của nó lúc nào cũng cho thấy nhiều hơn thế. Trong một đêm mà các cầu thủ đã chơi xuất sắc dù nền bóng đá này không cho thấy nhiều cơ sở xứng đáng với màn trình diễn ấy, chúng ta không chỉ nói về chất lượng của thứ bóng đá họ đã chơi, mà còn nói về lòng quả cảm, sự nỗ lực, và hy vọng. Chúng ta khen ngợi các cầu thủ này, không chỉ với tư cách những vận động viên giỏi, mà còn là những con người đang hiện thực hóa những ước muốn chung nhất, về những thứ sẽ tốt đẹp hơn, và tử tế hơn, theo thời gian.

Dù kết quả của một trận đấu, thường là vô nghĩa. Ta đã thắng Nhật Bản 1-0 ở ASIAD 2018, nhưng không thể nhiều cảm xúc bằng trận thua 0-1 đêm qua. Ta có thể thắng họ đêm qua, nhưng khoảng cách của hai nền bóng đá không thay đổi. Nếu gặp nhau 10 lần, Nhật có thể thắng ta 9 lần.

Nhưng bóng đá hấp dẫn chính vì nó thú vị, và… rỗng tuếch như thế. Rỗng tuếch, nên bất cứ ai cũng có thể gửi gắm hy vọng vào nó. Như là lúc này chẳng hạn. Bạn hẳn là muốn V League, các nhân vật điều hành bóng đá Việt, các sân bãi thi đấu, các cổ động viên…hoặc bất kỳ điều gì xoay quanh bản thân tốt lên một chút, sau khi chứng kiến những điều khó tin chúng ta đã làm được, trong một trò chơi.

Đôi khi chỉ để xứng đáng với chất lượng của một trò chơi 90 phút, thì tất cả phải cùng tốt lên.

(Ảnh: Hoàng Linh/TTXVN)
(Ảnh: Hoàng Linh/TTXVN)

Bài: Phạm An

Thiết kế: Thanh Trà

Đầu năm, nghe tâm sự

Trong hội nghị Chính phủ với địa phương ngày 28/12/2018, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng vui mừng thông báo, số thu ngân sách năm 2018 có thể vượt thu 80.000 tỷ đồng; trong đó, thu ngân sách Trung ương và địa phương đều vượt dự toán.

Ít lâu sau đó, con số cập nhật báo cáo Thủ tướng Chính phủ thậm chí còn cao hơn: số thu vượt dự toán hơn 100.000 tỷ đồng, đạt mốc hơn 1,4 triệu tỷ đồng.

Nhìn lại một năm theo Bộ trưởng là “thắng lợi kép,” vị tư lệnh ngành tài chính vẫn không quên nhắc tới chuyện giải ngân vốn đầu tư công chậm, cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chuyển biến chưa rõ nét hay nợ nước ngoài của quốc gia còn ở mức cao.

Trong những ngày đầu năm mới, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã có dịp ngồi lại với phóng viên để trải lòng về một năm đã qua với không ít điều đáng nhớ.

Số thu năm 2018 đã vượt dự toán hơn 100.000 tỷ đồng, đạt mốc hơn 1,4 triệu tỷ đồng. (Nguồn: TTXVN)
Số thu năm 2018 đã vượt dự toán hơn 100.000 tỷ đồng, đạt mốc hơn 1,4 triệu tỷ đồng. (Nguồn: TTXVN)

– Nhìn lại năm 2018, về quản lý điều hành thu, chi ngân sách, ông ấn tượng nhất với kết quả nào của ngành tài chính, thưa ông?

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng: Cùng với những thành tích trong phát triển kinh tế-xã hội, kết quả thực hiện các nhiệm vụ tài chính–ngân sách Nhà nước trong năm 2018 cũng rất toàn diện và đáng mừng.

Cụ thể, việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ thu, chi ngân sách Nhà nước và tài chính công năm 2018 đạt kết quả khá toàn diện, đã cơ bản hoàn thành những mục tiêu quan trọng của Nghị quyết số 07/NQ-TW của Bộ Chính trị.

Cùng với kinh tế tăng trưởng cao hơn kế hoạch, kết hợp với các giải pháp đã thực hiện, thu cân đối ngân sách Nhà nước năm 2018 vượt 7,8% so dự toán trong đó thu ngân sách Trung ương vượt 4,3%, thu ngân sách địa phương vượt 12,5%. Tỷ lệ động viên đạt khoảng 25,7%GDP, riêng thuế và phí trên 21,1%GDP (mục tiêu giai đoạn 2016-2020 tương ứng là 23,5%GDP và 21%GDP). Tỷ trọng thu nội địa trong tổng thu ngân sách Nhà nước đạt 80,6% (năm 2015 là 75%).

Cơ cấu chi ngân sách chuyển dịch tích cực, tỷ trọng chi đầu tư phát triển đạt trên 27% (mục tiêu giai đoạn 2016-2020 là 25-26%), tỷ trọng chi thường xuyên giảm còn dưới 62% tổng chi.

Thu ngân sách Nhà nước năm 2018 đã vượt 7,8% so dự toán trong đó thu ngân sách Trung ương vượt 4,3%, thu ngân sách địa phương vượt 12,5%. (Nguồn: TTXVN)
Thu ngân sách Nhà nước năm 2018 đã vượt 7,8% so dự toán trong đó thu ngân sách Trung ương vượt 4,3%, thu ngân sách địa phương vượt 12,5%. (Nguồn: TTXVN)

Bội chi ngân sách Nhà nước năm 2018 dưới 3,6%GDP (dự toán là 3,7%GDP); nợ công khoảng 61%GDP. Quản lý nợ công có tiến bộ, thời hạn khoản vay tiếp tục được kéo dài, lãi suất theo xu hướng hạ thấp, hạn chế tác động của các rủi ro.

Ngoài ra, năm 2018, Bộ Tài chính đã triển khai quyết liệt cải cách hành chính theo Nghị quyết 19-2018/NQ-CP của Chính phủ, đẩy mạnh sắp xếp lại tổ chức bộ máy, biên chế.

Trong năm 2018, Bộ Tài chính đã hoàn thành 85/85 nhiệm vụ cải cách hành chính theo kế hoạch đề ra; đã bãi bỏ 18 thủ tục hành chính trong tổng số 166 thủ tục cần rà soát bãi bỏ (chiếm 10,8%) và đơn giản hóa đối với 111 thủ tục trong tổng số 139 thủ tục cần rà soát đơn giản hóa (chiếm 79,9%). Bộ Tài chính cũng thực hiện cắt giảm và đơn giản hóa 117/190 điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý (đạt 61,6%).

Đến nay, hệ thống khai thuế qua mạng đã được triển khai tại 63/63 tỉnh, thành phố với 99,92% số doanh nghiệp tham gia sử dụng dịch vụ khai thuế qua mạng. Bên cạnh đó, 98,41% doanh nghiệp đã đăng ký tham gia nộp thuế điện tử; hoàn thuế theo phương thức điện tử chiếm tỷ trọng 93,14% tổng số hồ sơ được hoàn thuế.

Cũng trong năm qua, Bộ Tài chính đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tài chính-ngân sách. Cụ thể, Bộ Tài chính đã thực hiện 98.660 cuộc thanh tra, kiểm tra, qua đó kiến nghị xử lý về tài chính trên 23.140 tỷ đồng. Trong số này riêng kiến nghị thu nộp ngân sách là 17.940 tỷ đồng, đã thực hiện thu vào 16.600 tỷ đồng, bằng 92,5% tổng số kiến nghị.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được nêu trên, cũng phải thẳng thắn thừa nhận rằng cũng vẫn còn một số hạn chế, yếu kém cần khắc phục, như: giải ngân vốn đầu tư công chậm; cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chuyển biến chưa rõ nét; cơ cấu lại nền kinh tế và đầu tư công còn chậm.

Ngoài ra, nợ nước ngoài của quốc gia còn ở mức cao (khoảng 49,7%GDP, sát mức giới hạn 50%GDP); việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật tài chính ở một số đơn vị còn chưa nghiêm; tình trạng thất thoát, lãng phí còn xảy ra ở một số cơ quan, đơn vị…

– Trong báo cáo của Kiểm toán Nhà nước đánh giá tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2018, cơ quan này cho rằng, số thu vượt dự toán năm nay chủ yếu từ các nguồn thu về nhà, đất và dầu thô trong khi 3 khu vực quan trọng khác lại thấp. Ông có lo lắng về tình trạng này không và đâu là nguyên nhân các vấn đề trên?

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng: Ngay từ đầu năm ngành tài chính đã chỉ đạo triển khai các giải pháp quản lý thu, khai thác nguồn thu, mở rộng cơ sở thuế; tăng cường thanh tra, kiểm tra thuế, đẩy mạnh chống thất thu, chuyển giá,…

Nhờ đó thu ngân sách Nhà nước năm 2018 đã hoàn thành nhiệm vụ kép, đó là thu ngân sách Nhà nước vượt khoảng 7,8% và thu ngân sách Trung ương vượt 4,3% dự toán. Kết quả này cũng cho thấy cơ cấu thu ngân sách của chúng ta ngày càng bền vững hơn, tỷ trọng thu nội địa năm 2018 chiếm 81% tổng thu, cao hơn mức 68% bình quân giai đoạn 2011 – 2015.

Số thu ngân sách từ 3 khu vực kinh tế năm 2018 đã có mức tăng trưởng khá so với cùng kỳ năm 2017. Cụ thể, khu vực doanh nghiệp Nhà nước tăng 4%; khu vực FDI tăng 8,8%; khu vực ngoài quốc doanh tăng 15,8%. Tính chung cả 3 khu vực tăng khoảng 10%.

Như vậy, chúng ta thấy rằng thu ngân sách từ khu vực kinh tế khá phù hợp với mức tăng trưởng kinh tế của cả nước tăng khoảng 7,08% và lạm phát tăng khoảng 3,5%, góp phần vào việc nâng cao tính bền vững của ngân sách Nhà nước.

Tuy nhiên, số thu ngân sách từ 3 khu vực kinh tế đã không đạt so với dự toán đề ra. Ở đây có thể thấy, ngoài nguyên nhân dự toán thu của các khu vực này được giao ở mức phấn đấu cao để có thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội thì một trong những nguyên nhân chính còn do hoạt động sản xuất kinh doanh của một số lĩnh vực, ngành hàng nhìn chung còn khó khăn, thiên tai. Quá trình tái cấu trúc kinh tế, xử lý nợ xấu còn chậm cũng đã tạo áp lực lên thu ngân sách.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính tiếp tục triển khai Nghị quyết 51/NQ-CP để cơ cấu lại nguồn thu ngân sách, đảm bảo tỷ lệ động viên hợp lý và phấn đấu thực hiện mục tiêu thu nội địa của giai đoạn 2016-2020 chiếm khoảng 84 – 85% tổng thu ngân sách Nhà nước.

– Trong bản Công khai Dự toán ngân sách Nhà nước năm 2019 Chính phủ trình Quốc hội, cơ quan chức năng chỉ liệt kê dự toán chi trả nợ lãi vay 124.800 tỷ đồng nhưng không có chi trả nợ gốc. Trong khi ấy, Kiểm toán Nhà nước đã bày tỏ lo lắng, khoản chi trả nợ gốc năm 2019 khoảng 197.000 tỷ đồng có thể gây áp lực lớn cho ngân sách. Ông nghĩ gì về lo lắng này?

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng: Trong giai đoạn 2013 – 2015, nền kinh tế chịu tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Để có nguồn lực thực hiện các chính sách hỗ trợ, ổn định kinh tế vĩ mô, chống chịu với các tác động từ bên ngoài, ngân sách Nhà nước đã phải huy động một khối lượng lớn nguồn lực trong điều kiện thị trường vốn trong nước chưa phát triển, với kỳ hạn vay nợ chủ yếu là từ 3 – 5 năm.

Điều này dẫn đến nhu cầu trả nợ gốc tăng nhanh trong một vài năm gần đây, năm 2017 là 144.000 tỷ đồng, 2018 là 146.77000 tỷ đồng. Năm 2019 dự kiến là 181.970 tỷ đồng, nếu tính cả chi trả nợ gốc của ngân sách địa phương, tổng số chi trả nợ gốc năm 2019 là 197.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng đã tích cực cơ cấu nợ công cả về kỳ hạn, lãi suất, cơ cấu vay trong nước và ngoài nước, cơ cấu nhà đầu tư theo hướng bền vững hơn. Cụ thể, kỳ hạn phát hành trái phiếu Chính phủ năm 2011 bình quân là 3,9 năm; năm 2017 là 12,74 năm; 9 tháng năm 2018 là 12,89 năm. Qua đó, kỳ hạn nợ bình quân danh mục trái phiếu năm 2011 là 1,84 năm; 2017 là 6,7 năm; tới cuối tháng 9/2018 là 6,69 năm.

Bên cạnh đó, theo thông lệ quốc tế, kể từ khi Luật Ngân sách Nhà nước 2015 có hiệu lực, thì khoản chi trả nợ gốc không đưa vào cân đối ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, việc thanh toán các khoản nợ đến hạn, kể cả nợ trong và ngoài nước, vẫn được thực hiện đầy đủ, kịp thời, không làm tăng tỷ lệ nợ Chính phủ, đảm bảo an toàn tài chính quốc gia.

Các năm tới, theo kế hoạch, thì quy mô chi trả nợ gốc tiếp tục tăng. Tuy nhiên, triển khai các Nghị quyết của Bộ Chính trị, của Quốc hội về cơ cấu lại ngân sách Nhà nước, kiểm soát bội chi ở mức 3,6% GDP năm 2019 và 3,4% GDP năm 2020; cơ cấu lại nợ công thì quy mô nợ công có xu hướng giảm, nền tài chính quốc gia bền vững hơn.

– Việc giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản thấp, nhất là trái phiếu Chính phủ theo đánh giá dẫn đến lãng phí ngân sách Nhà nước. Bộ Tài chính có đề xuất gì để cải thiện tình trạng này năm 2019, thưa ông?

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng: Tính đến ngày 15/12/2018, lũy kế vốn giải ngân thuộc kế hoạch năm 2018 qua Kho bạc Nhà nước là 242.382 tỷ đồng, đạt 61,8% kế hoạch vốn năm 2018 Chính phủ giao. Dự kiến đến ngày 31/1/2019, lũy kế vốn giải ngân thuộc kế hoạch năm 2018 qua Kho bạc Nhà nước là 313.875 tỷ đồng, đạt 80% kế hoạch Chính phủ giao.

Qua theo dõi, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2018 đạt rất thấp so với kế hoạch vốn năm 2018 Chính phủ giao.

Đối với nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, năm 2018 vốn trái phiếu Chính phủ bố trí cho các bộ, ngành, địa phương phần lớn đều là cho các dự án khởi công mới. Do các dự án đều được phê duyệt cùng thời gian vào tháng 10/2017 nên hầu hết đều đang lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công sau đó mới tổ chức đấu thầu xây lắp.

Bởi vậy, việc giải ngân vốn trái phiếu chính phủ tập trung vào những tháng cuối năm 2018. Tỷ lệ giải ngân vốn trái phiếu chính phủ đến hết 15/12 mới đạt 31% thấp hơn nhiều so với cùng kỳ 2017 (61%) nên kéo tỷ lệ giải ngân bình quân chung xuống thấp.

Trong quá trình kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công năm 2018, Kho bạc Nhà nước nhận thấy có một số vướng mắc, tồn tại như vướng mắc trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Cụ thể, tiến độ đền bù, giải phóng mặt bằng thường bị kéo dài, vướng mắc khi triển khai thực hiện do giá cả đền bù của Nhà nước còn thấp so với giá cả thị trường nên không được người dân chấp thuận. Điều này làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án cũng như tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Ngoài ra, các ban quản lý dự án chuyên ngành, khu vực đang tiếp tục rà soát, bàn giao, củng cố, hoàn thiện bộ máy theo Nghị định số 59/2015/NĐ-CP nên cũng ảnh hưởng không nhỏ tới tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2018 đạt rất thấp so với kế hoạch vốn năm 2018 Chính phủ giao. (Nguồn: TTXVN)
Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2018 đạt rất thấp so với kế hoạch vốn năm 2018 Chính phủ giao. (Nguồn: TTXVN)

Các dự án chương trình mục tiêu, dự án đầu tư thuộc ngân sách địa phương, đặc biệt là nguồn vốn ngân sách huyện, xã phụ thuộc vào nguồn thu của địa phương (đặc biệt là các khoản thu từ đất, xổ sổ kiến thiết) nên thời gian phê duyệt dự án không đáp ứng được quy định.

Các vướng mắc về cơ chế chính sách quy định tại Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu, Luật Đất đai cũng ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Vấn đề này đã được Chính phủ tổ chức Hội nghị toàn quốc tháo gỡ khó khăn vướng mắc về cơ chế chính sách liên quan đến lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản. Tuy nhiên, vẫn có một số nội dung vướng mắc đang trong quá trình sửa đổi, vì vậy cũng ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản.

Qua đó, Bộ Tài chính kiến nghị với Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung vào việc sửa đổi các vướng mắc về cơ chế chính sách quy định tại Luật Xây dựng, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn,…

Đối với dự án ODA, , Bộ Tài chính kiến nghị với Chính phủ chỉ đạo các chủ dự án, các bộ ngành địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đồng thời đánh giá điều chỉnh kế hoạch vốn cho phù hợp với tiến độ thực hiện các dự án, thúc đẩy giải ngân nhanh các dự án ODA.

Bộ Tài chính cũng kiến nghị bộ, ngành, địa phương chỉ đạo các chủ đầu tư cần tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công, khẩn trương thanh toán khối lượng đã hoàn thành tại Kho bạc Nhà nước.

– Xin cảm ơn Bộ trưởng!

Mỹ đóng cửa chính phủ:

31 ngày là thời gian mà Chính phủ Mỹ đã phải đóng cửa một phần tính đến thời điểm hiện nay và vẫn chưa có dấu hiệu sớm chấm dứt.

Giai đoạn bế tắc kéo dài nhất trong lịch sử giữa chính quyền và cơ quan lập pháp Mỹ đang ảnh hưởng tới hàng trăm nghìn công chức, viên chức.

Thực tế này phản ánh sự cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng sự kiên quyết đối đầu của phe Dân chủ.

Việc không bên nào chịu “xuống nước” đã đẩy nhiều chương trình chính phủ quan trọng trước các nguy cơ lớn, làm xáo trộn đời sống hàng ngày của người dân và gây ra những hệ lụy không nhỏ đối với nền kinh tế đầu tàu thế giới.

Việc không bên nào chịu “xuống nước” đã đẩy nhiều chương trình chính phủ quan trọng trước các nguy cơ lớn, làm xáo trộn đời sống hàng ngày của người dân và gây ra những hệ lụy không nhỏ đối với nền kinh tế đầu tàu thế giới. 

Một tháng kể từ khi 1/4 số cơ quan chính phủ Mỹ phải đóng cửa do hết ngân sách hoạt động, Tổng thống Trump đã có động thái đáng chú ý khi đề xuất sẽ bảo vệ tạm thời cho khoảng 1 triệu người nhập cư để đổi lấy khoản ngân sách 5,7 tỷ USD cho việc xây dựng hàng rào dọc biên giới Mỹ-Mexico.

Tuy nhiên, như mọi lần, đề xuất mà Phó Tổng thống Mike Pence cùng nhiều nghị sỹ đảng Cộng hòa khác cho rằng là một “thỏa hiệp có thiện ý” này đã bị nghị sỹ hàng đầu của đảng Dân chủ, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, kiên quyết bác bỏ. Phe Dân chủ xem nhượng bộ của Tổng thống Trump là không thỏa đáng khi việc miễn trừ cho người di cư theo diện DACA (Đạo luật Tạm hoãn thi hành trục xuất những người đến Mỹ khi còn nhỏ) chỉ là tạm thời, trong khi bức tường biên giới có thể tồn tại vĩnh viễn.

Một lý do nữa khiến các nhà lập pháp Dân chủ không chấp nhận đề xuất này là do DACA vốn đã có “chiếc ô” pháp lý của các tòa án Mỹ. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa nhất đó là các nghị sỹ Dân chủ muốn Tổng thống Trump mở cửa trở lại chính phủ trước khi các cuộc đàm phán về vấn đề di cư bắt đầu.

Bức tường ngăn cách giữa Mexico và “miền đất hứa” Mỹ được cho là có thể giúp ngăn chặn 144.000 người nhập cư từ Trung Mỹ vào Mỹ và tăng thu nhập của lao động tay nghề thấp thêm 58 cent/năm, trong khi mỗi người dân Mỹ sẽ chỉ phải bỏ ra 15 USD để xây bức tường này.

Tuy nhiên, nếu so với những thiệt hại, thì những mối lợi kể trên không thấm vào đâu. Theo các nghị sỹ Dân chủ, bức tường dọc biên giới Mỹ-Mexico sẽ gây tổn hại lớn cho nền kinh tế, khiến thu nhập của những lao động có tay nghề cao giảm 7,6 USD/năm và Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) giảm hơn 4 tỷ USD/năm. Phe Dân chủ cho rằng thay vì dùng hàng tỷ USD để xây bức tường này, Mỹ nên tăng cường triển khai công nghệ và bổ sung nhân viên an ninh ở khu vực biên giới để ngăn chặn tình trạng nhập cư bất hợp pháp.

Theo các nghị sỹ Dân chủ, bức tường dọc biên giới Mỹ-Mexico sẽ gây tổn hại lớn cho nền kinh tế, khiến thu nhập của những lao động có tay nghề cao giảm 7,6 USD/năm và Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) giảm hơn 4 tỷ USD/năm.

Có thể thấy, khả năng phá vỡ thế bế tắc giữa Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ ở thì hiện tại là khá xa vời khi ông chủ Nhà Trắng một mực muốn gắn khoản tiền 5,7 tỷ USD trong bất kỳ dự luật ngân sách liên bang nào, trong khi phe Dân chủ đến nay vẫn tỏ quan điểm cứng rắn.

Tuy nhiên, trong nội bộ Đồi Capitol, các nhà lập pháp dường như mong muốn nhanh chóng đạt được một giải pháp nhằm tháo gỡ vấn đề. Hạ viện Mỹ ngày 25/1 tới sẽ bỏ phiếu thông qua một dự luật cấp 1 tỷ USD cho các hoạt động đảm bảo an ninh biên giới tại các cửa khẩu, áp dụng công nghệ hiện đại để quét an ninh các xe nghi vận chuyển ma túy và bổ sung 75 thẩm phán phụ trách vấn đề nhập cư.

Trong khi đó, Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát cũng đang đệ trình một dự luật ngân sách bao gồm khoản kinh phí xây bức tường cùng việc bổ sung 7,3 tỷ USD cho hoạt động tăng cường tuần tra biên giới và cải thiện các cơ sở tạm giam người nhập cư bất hợp pháp.

Ảnh tư liệu: Đoàn xe hộ tống Tổng thống Mỹ Donald Trump thị sát khu hàng rào biên giới Mỹ-Mexico ở San Diego, California ngày 13/3/2018. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Ảnh tư liệu: Đoàn xe hộ tống Tổng thống Mỹ Donald Trump thị sát khu hàng rào biên giới Mỹ-Mexico ở San Diego, California ngày 13/3/2018. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Theo giới phân tích, một kịch bản có khả năng xảy ra là Thượng viện Mỹ cuối cùng sẽ thông qua dự luật ngân sách của Hạ viện nhằm chấm dứt thế bế tắc hiện nay. Lý do là bởi ngay cả khi Tổng thống Trump không ký ban hành dự luật này, văn kiện nhận được sự phê chuẩn của cả 2 viện Quốc hội sẽ nghiễm nhiên trở thành luật sau 10 ngày.

Trong trường hợp Tổng thống Trump dùng quyền phủ quyết để bác bỏ dự luật này, Quốc hội vẫn có thể đảo ngược tình thế nếu đạt được 2/3 số phiếu ủng hộ ở cả hai viện.

Trong khi dư luận chờ đợi những động thái thỏa hiệp giữa Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ, tình trạng chính phủ đóng cửa một đã ảnh hưởng tới 1/4 cơ quan liên bang với khoảng 800.000 nhân viên phải nghỉ việc hoặc làm việc không lương.

Tình trạng chính phủ đóng cửa một đã ảnh hưởng tới 1/4 cơ quan liên bang với khoảng 800.000 nhân viên phải nghỉ việc hoặc làm việc không lương.

Cuộc sống của người dân Mỹ đã bị đảo lộn khi nhiều người đã phải dùng đến tiền tiết kiệm, bán bớt tài sản, thậm chí cầu cứu sự giúp đỡ của các nhà hảo tâm. Hơn 1.500 tài khoản đã được thiết lập trên trang web gây quỹ cộng đồng GoFundMe để tìm kiếm nguồn tài chính giúp họ trả tiền thuê nhà hoặc mua thức ăn và quần áo cho con cái.

Việc đóng cửa một phần chính phủ đã chặn ngân sách cấp cho 9 bộ cùng hàng chục cơ quan, trong đó có Bộ An ninh nội địa, Bộ Tư pháp, Bộ Thương mại, Bộ Nông nghiệp Mỹ, và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA). Sân bay quốc tế tại thành phố Miami của Mỹ đã buộc phải đóng của một trong những nhà ga chính trong 3 ngày do thiếu nhân viên an ninh. Hiệp hội Kiểm soát không lưu quốc gia đã khởi kiện Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với cáo buộc đã ngừng trả lương hợp pháp cho các nhân viên.

Hàng trăm nhân viên liên bang Mỹ xếp hàng nhận cơm từ thiện.

Cơ sở hạ tầng công nghệ ở Mỹ cũng rơi vào tình trạng rối loạn mà biểu hiện cụ thể nhất là hành khách thường xuyên bị nhỡ chuyến nếu sử dụng dịch vụ đặt xe trực tuyến Uber, hay World Magnetic Model (WMM) – “đồng hồ” đo từ trường Trái Đất cũng không được cập nhật thông tin theo đúng hạn vào ngày 22/1 sau lần cập nhật gần đây nhất vào năm 2015. WMM có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi các số liệu cập nhật này góp phần củng cố tính chính xác của các hệ thống lái tàu trên biển hoặc hệ thống bản đồ của Google Maps trên điện thoại thông minh. Các chuyên gia đánh giá tình trạng rối loạn này đang ngày càng nghiêm trọng.

Tác động của tình trạng chính phủ đóng cửa một phần cũng ảnh hưởng không nhỏ hoạt động nghiên cứu khoa học, đồng thời khiến việc tiếp cận các thông tin dữ liệu của chính phủ cũng bị hạn chế. Nhiều học sinh, sinh viên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu viết các bài luận và luận văn. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng gặp rào cản khi tiếp cận dữ liệu và cơ sở hạ tầng, trong khi các dự án nghiên cứu cũng bị đình trệ hoặc gián đoạn, đẩy số phận của các dự án nghiên cứu mới rơi vào tình trạng bấp bênh.

 Thiệt hại từ việc 1/4 cơ quan chính phủ Mỹ không được cấp ngân sách hoạt động ước tính lên tới 6 tỷ USD, còn lớn hơn khoản tiền mà Tổng thống Trump yêu cầu phải có trong ngân sách liên bang để xây bức tường biên giới Mỹ-Mexico. 

Trên lĩnh vực kinh tế, thiệt hại từ việc 1/4 cơ quan chính phủ Mỹ không được cấp ngân sách hoạt động ước tính lên tới 6 tỷ USD, còn lớn hơn khoản tiền mà Tổng thống Trump yêu cầu phải có trong ngân sách liên bang để xây bức tường biên giới Mỹ-Mexico. Hầu hết các nhà kinh tế dự báo rằng tốc độ tăng trưởng GDP của Mỹ trong quý đầu năm 2019 sẽ sụt giảm.

Các nghiên cứu chỉ ra ra rằng cứ mỗi tuần một phần chính phủ đóng cửa, tốc độ tăng trưởng của cả quý sẽ giảm từ 0,05-0,1%. Điều này đồng nghĩa với việc tốc độ tăng trưởng GDP của cả quý 1 sẽ giảm từ 0,1-0,2%. Dựa vào các nghiên cứu trên, nhà kinh tế học Daniel Silver của tổ chức tài chính JPMorgan đã hạ dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ quý đầu tiên năm 2019 từ 2,25% xuống còn 2%.

Theo dự báo của Bloomberg, hàng nghìn doanh nghiệp ký kết các hợp đồng với chính phủ liên bang có thể bị thiệt hại tới 200 triệu USD/ngày.

Người dân tham gia tuần hành phản đối tình trạng Chính phủ đóng cửa một phần tại Chicago, Mỹ, ngày 18/1/2019. (Nguồn: THX/TTXVN)
Người dân tham gia tuần hành phản đối tình trạng Chính phủ đóng cửa một phần tại Chicago, Mỹ, ngày 18/1/2019. (Nguồn: THX/TTXVN)

Có thể thấy, trong khi số phận của chính phủ Mỹ vẫn đang bị kẹt trong “bức tường chính trị,” người dân, các doanh nghiệp và chung quy lại là cả guồng máy kinh tế Mỹ đã “thấm đòn” từ những tác động của tình trạng bế tắc này.

Giới chuyên gia cảnh báo những hệ lụy mà người dân Mỹ cũng như bản thân nền kinh tế đầu tàu thế giới đang phải gánh chịu sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn nếu Chính phủ Mỹ vẫn tiếp tục “đóng băng” một phần.

Thậm chí, đây có thể là khởi điểm cho một cuộc khủng hoảng khó dự đoán một khi phe Dân chủ tận dụng quyền hạn tại Hạ viện một cách thái quá và Tổng thống tiếp tục giữ quan điểm cứng rắn./.

2019年阿联酋亚洲杯:24日晚越南队迎战日本队

2019年亚洲杯八强。图自亚洲足球联盟
2019年亚洲杯八强。图自亚洲足球联盟

自2007年亚洲杯以来,越南国家男子足球队时隔12年再次闯入亚洲杯1/4决赛。越南时间1月20日18时,2019年阿联酋亚洲杯1/8决赛首场比赛在阿勒马克图姆体育场进行,越南队迎战约旦队。最终结果,越南队在点球大战中以4比2取胜,以5-3总比分淘汰约旦队,晋级八强。

越南球员庆祝胜利。图自亚洲足球联盟
越南球员庆祝胜利。图自亚洲足球联盟

其后,越南时间1月21日晚18时,亚洲杯1/8决赛第四场比赛由日本队和沙特队开展角逐,最终日本队以1比0小胜沙特队,挺进八强,1/4决赛迎战越南队。

越南队在点球大赛取得的胜利是一场戏剧性并充满惊喜的胜利,因为越南只是惊险搭上16强末班车的球队,而约旦队是晋级16强的首个球队。在比赛中,东南亚冠军已成功逆转,并在120分钟的比赛中是表现更好的球队。

越南队迎战约旦队时,开场后,越南队积极主动地运用全场紧逼,在控球方面占上风。而约旦队利用边路和长传进攻。上半场15分钟后,约旦队对越南队球门展开围攻之势并创造了一些威胁的机会。第30分钟,越南队发起进攻,潘文德脚后跟妙传,段文厚跟进接球禁区内被放倒,裁判未判点球。第39分钟,约旦队获得一个定位任意球。Baha Abdel-Rahman主罚任意球直接破门,为约旦队首开纪录。落后一球之后,越南队向对手的球门发起猛攻,但是一无斩获。

越南球员阮功凤第51分钟抽射破门,扳平比分。图自越通社
越南球员阮功凤第51分钟抽射破门,扳平比分。图自越通社

下半场易边再战。第51分钟,越南队扳平比分。阮仲皇右路传中,阮功凤跟进抽射破门,1比1。扳平比分之后,越南队越战越勇,创造了一些有威胁的机会。常规时间耗尽,双方1比1战平,进入加时赛。加时赛没有任何进球。两队进入点球大战。

最终,越南队在点球大战中以4比2取胜,最终以5-3总比分淘汰约旦队,晋级八强。

越南球员裴进勇稳稳地罚进最后一个点球。图自亚洲足球联盟
越南球员裴进勇稳稳地罚进最后一个点球。图自亚洲足球联盟

越南队晋级8强后,越南政府总理阮春福就越南队在亚洲杯1/8决赛首场比赛击败约旦队,率先挺进八强给予表彰。阮春福高度评价越南队的奋发有为,为国争光的精神,给观众及全国球迷带来一场欢乐的足球盛宴。球员们的不懈拼搏努力协助越南队战胜了强劲对手,夺得八强席位。

为庆祝越南队,越南外贸银行、越南工商银行、农业与农村发展银行、越南发展银行、文化体育与旅游部和C.T集团向越南队赠送总额为60亿越南盾(26万美元)的奖金。

朴恒绪魔法继续为越南队带来胜利。图自越通社
朴恒绪魔法继续为越南队带来胜利。图自越通社

韩国籍主教练朴恒绪在新闻发布会上发表讲话时强调,越南队的这场胜利并不是幸运的,而是理所应当的。朴恒绪表示,越南球队教练委员会已仔细地分析对方的战术打法,同时为球员进行反击长传训练。朴恒绪赞扬了越南球员的表现,对越南队的这场胜利表示肯定,同时向球迷们的热情支持表示感谢。

与此同时,约旦教练博克尔曼斯高度评价越南球队的自信和同心协力、默契配合。

韩国籍主教练朴恒绪强调,越南队的这场胜利并不是幸运的,而是理所应当的。

越南队在战胜约旦队之后,国际媒体已盛赞越南国足的胜利。法国新闻社(AFP)解说越南队与约旦队进行点球大赛时强调,这是一场戏剧性并充满惊喜的胜利,因为越南只是惊险搭上16强末班车的球队,而约旦队是晋级16强的首个球队。在比赛中,东南亚冠军已成功逆转,并在120分钟的比赛中是表现更好的球队。

2019年亚洲杯1/4决赛赛程表。图自亚洲足球联盟
2019年亚洲杯1/4决赛赛程表。图自亚洲足球联盟

路透通讯社报道称,越南队表现出色并发挥良好的技术,传切配合十分默契。与此同时,亚洲福克斯体育网(Fox Sports Asia)援引亚洲球迷盛赞越南队称,大部分球迷均认为越南队的胜利是一个“奇迹”,是一个“童话故事”,但越南队的胜利是理所应当的,他们较约旦队表现更好。

另一方面,朝鲜日报(Chosun Ilbo)再次引用“朴恒绪魔法”这一说法,报道称,真不可思议,越南队已打败了约旦队。朴恒绪的魔法使越南队比对手表现更好。虽然越南队被领先,但他们不知疲倦地战斗,碾压对手,并在点球大赛获胜。恭喜越南队!

亚洲福克斯体育网援引亚洲球迷盛赞越南队称,大部分球迷均认为越南队的胜利是一个“奇迹”,是一个“童话故事”,但越南队的胜利是理所应当的。

  • vnapotalas-1548127619-73.jpg
  • vnapotalas-1548127629-0.jpg
  • vnapotalas-1548127637-0.jpg
  • vnapotalas-1548127645-77.jpg
  • vnapotalas-1548127653-97.jpg
  • vnapotalas-1548127662-88.jpg
  • vnapotalas-1548127672-89.jpg
  • vnapotalas-1548127686-65.jpg
  • vnapotalas-1548127725-54.jpg
  • vnapotalas-1548127755-55.jpg
  • vnapotalas-1548127794-64.jpg
  • r4agud3kf4if-1548129156-61.jpg

《每日体育报》(Daily Sports)赞扬道,朴恒绪教练再次肯定他的能力,越南队已战胜了约旦队,成为首个晋级8强的球队。与此同时,《Jions报》评论说,在比赛中越南队的表现像亚洲的一个“势力”似的,尽管2019年亚洲杯是越南队第二次参加,但越南队对峙亚洲强队时表现如此出色是难以置信的

此外,韩国媒体报道称越南球员的身体状况良好。小组赛结束后,越南队只有3天休息时间,比约旦队少,但在比赛的大多数时间中越南球员已保持良好的身体状况,比起约旦队甚至更加神勇。

西亚媒体盛赞了越南队的胜利,并认为这是一场冲击2019年亚洲杯1/8决赛的胜利,因为西亚球队早在上半场领先1球。

越南队点球大战取胜 晋级亚洲杯八强

卡塔尔《Al Jazeera 报》在题为《越南摧毁约旦亚洲杯之梦》的文章中报道称,在整场比赛中,越南队碾压对手,如果没有阿梅尔沙菲门将的精彩扑救和一道坚固防线,那么越南队早就能够赢得胜利。

约旦《Albosala报》报道称,约旦国足点球大战败于越南队被淘汰出局。第39分钟,约旦球员拉赫曼(Baha Abdel-Rahman)主罚任意球直接破门,为约旦队首开纪录。第51分钟,越南队扳平比分。加时赛没有任何进球,两队进入点球大战。越南队在点球大战中以4比2取胜,最终以5-3总比分淘汰约旦队,晋级八强。越南在1/4决赛中将与日本队和沙特队之间的胜者争夺半决赛权。

越南球员裴进勇稳稳地罚进最后一个点球。图自越通社
越南球员裴进勇稳稳地罚进最后一个点球。图自越通社

《Tarafdari报》认为,战胜约旦队对越南队具有重要意义。即使是最乐观的越南球迷也许也并不相信越南队能够闯入8强。但是,在点球大战中“奇迹”已出现,凭借晋级2019年亚洲杯8强的战绩,越南队可以提升国家足球的地位。以前,在东南亚越南足球一直处于泰国的阴影之下。但如今,越南可以因所取得的战绩而自豪。

《Ehavadar报》也认为,在2019年亚洲杯中,越南队的胜利真令人吃惊。

越南时间1月24日晚,越南队将在1/4决赛中对阵日本队。(越通社-VNA)

  • vnapotalas-1548128914-32.jpg
  • vnapotalas-1548128922-50.jpg
  • vnapotalas-1548128932-9.jpg
  • vnapotalas-1548128945-61.jpg
  • vnapotalas-1548128958-42.jpg
  • vnapotalas-1548128968-65.jpg
  • vnapotalas-1548128984-28.jpg
  • vnapotalas-1548129045-43.jpg
  • ff2kdnqo2br8-1548129114-58.jpg

Diễn đàn Davos 2019

Hội nghị thường niên 2019 Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) hay còn gọi là Diễn đàn Davos 2019, một trong những diễn đàn quốc tế quan trọng và uy tín, nơi các nhà lãnh đạo cùng nhau bàn thảo về những vấn đề cấp thiết toàn cầu để cùng hướng tới sự thịnh vượng chung, diễn ra từ ngày 22 đến 25/1 tại Davos-Klosters, Thụy Sĩ. Chủ đề của Hội nghị Davos 2019 sẽ là “Toàn cầu hóa 4.0: Định hình kiến trúc toàn cầu trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.”

Hội nghị Davos năm nay diễn ra trong bối cảnh thế giới đang bước vào thời kỳ bất ổn toàn cầu sâu sắc do sự gián đoạn công nghệ của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng sự sắp xếp lại địa-kinh tế và các lực lượng địa-chính trị. Thế giới mới chỉ ở giai đoạn đầu của Toàn cầu hóa 4.0 và hoàn toàn không được chuẩn bị để ứng phó với quy mô của những thay đổi sắp tới.

Giới chuyên gia nhận định các quốc gia vẫn tiếp tục giải quyết các vấn đề của toàn cầu hóa với một quan điểm lạc hậu và thiếu đồng bộ, do đó thế giới phải xác định lại các quy trình và thể chế để có thể tận dụng được tốt hơn những cơ hội mới ở phía trước, đồng thời tránh được các xáo trộn.

Thế giới mới chỉ ở giai đoạn đầu của Toàn cầu hóa 4.0

Sự chuyển động của thế giới kèm theo một loạt sự thay đổi cả về chính trị, kinh tế, xã hội diễn ra cùng lúc được cho là sẽ định hình lại toàn cầu hóa: cân bằng quyền lực toàn cầu chuyển từ đơn cực sang đa cực; cách mạng công nghiệp lần thứ tư gắn liền với đổi mới sáng tạo mang lại các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT)… với tốc độ và quy mô chưa từng có trong lịch sử; các thách thức sinh thái, trong đó có biến đổi khí hậu, đe dọa sự phát triển kinh tế xã hội…

Toàn cầu hóa đã mang lại tăng trưởng và phát triển ở cấp độ quốc tế, nhưng nó cũng đã tạo ra sự bất bình đẳng ngày càng lớn. Đối với làn sóng toàn cầu hóa tiếp theo, “Toàn cầu hóa 4.0,” các nhà lãnh đạo cần rút kinh nghiệm từ những sai lầm trong quá khứ, xây dựng xã hội hòa nhập hơn và bảo vệ tốt hơn những cộng đồng dễ bị tổn thương. Để cải thiện đời sống cho con người trên toàn cầu, quản trị ở các cấp doanh nghiệp, chính phủ và toàn cầu phải thích nghi đầy đủ với bối cảnh kinh tế, chính trị, môi trường và xã hội mới này.

(Nguồn: WorldFinance)
(Nguồn: WorldFinance)

Người sáng lập và là Chủ tịch WEF, ông Klaus Schwab, nhấn mạnh: “Làn sóng toàn cầu hóa lần thứ tư cần phải tập trung hơn vào con người, toàn diện và bền vững. Toàn cầu hóa cần quan tâm hơn đến những đối tượng dễ bị tổn thương, thiệt thòi và quan tâm đến tiếng nói của giới trẻ.”

Hội nghị thường niên WEF 2019 sẽ tập trung xác định một chương trình nghị sự toàn cầu, nhằm hoàn thiện hơn toàn cầu hóa, đồng thời hướng đến những đối tượng bị gạt ra ngoài lề, những người bị thiệt thòi, tổn thương trong quá trình toàn cầu hóa này.

Diễn đàn Davos 2019 đặt mục tiêu xác định các mô hình hòa bình mới, bền vững và toàn diện, nhằm thích nghi với một thế giới mà ở đó, hội nhập toàn cầu mạnh mẽ là tiến trình không thể tránh khỏi, và việc thúc đẩy hành động hài hòa giữa các cường quốc trên thế giới là vấn đề then chốt.

Với mục tiêu bao trùm như vậy, đối thoại toàn cầu sẽ là nội dung quan trọng của Hội nghị WEF 2019. Tham gia WEF 2019 có hơn 65 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ và đại diện các tổ chức quốc tế, hơn 3.000 nhà lãnh đạo các doanh nghiệp, giới học giả, các đại diện của lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và truyền thông… Hội nghị sẽ bao gồm hơn 350 phiên làm việc, thảo luận và đối thoại của các chính phủ, các tổ chức quốc tế, các doanh nghiệp, xã hội dân sự, các cơ quan truyền thông, các chuyên gia hàng đầu trong nhiều lĩnh vực và thế hệ trẻ, từ khắp nơi trên thế giới.

Đối thoại toàn cầu sẽ là nội dung quan trọng của Hội nghị WEF 2019

Trong số các phiên thảo luận, đối thoại, có thể kể đến một loạt đối thoại toàn cầu như đối thoại về địa-chính trị, đối thoại về hòa bình và hòa giải, đối thoại về tương lai nền kinh tế, về quản lý các hệ sinh thái môi trường quan trọng, và đảm bảo an ninh mạng, đối thoại về việc làm, và cải cách thể chế. Các cuộc đối thoại này tập trung giải quyết những vấn đề tồn tại để mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho con người trong thời đại Toàn cầu hóa 4.0.

Cụ thể, đối thoại về địa-chính trị và một thế giới đa khái niệm nhằm nhận thức những thay đổi lớn đang diễn ra trong quan hệ quốc tế, đề ra cách thức dẫn dắt  hợp tác trong tương lai, đối thoại về hòa bình và hòa giải nhằm thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao với mục tiêu hàn gắn những rạn nứt lớn trên thế giới. Đối thoại về tương lai nền kinh tế với mục tiêu xem xét lại các nguyên tắc ra quyết định trong các lĩnh vực kinh tế và xã hội, nhằm phản ánh tốt hơn những thay đổi cơ cấu gắn với Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Hay đối thoại về nhân lực và xã hội, nhằm xem xét lại khái niệm việc làm và phúc lợi, tránh xa tiêu dùng thái quá và chủ nghĩa vật chất, lựa chọn cách tiếp cận nhân văn hơn.

Trung tâm Hội nghị Davos, nơi diễn ra Diễn đàn Davos 2019. (Nguồn: AFP)
Trung tâm Hội nghị Davos, nơi diễn ra Diễn đàn Davos 2019. (Nguồn: AFP)

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự hội nghị WEF năm nay. Đây là cơ hội để Việt Nam chia sẻ quan điểm và cách tiếp cận đối với những xu thế mới để có thể tận dụng triệt để thời cơ, đồng thời vượt qua những thách thức mà Cách mạng công nghiệp lần thứ tư mang lại.

Tại WEF năm nay, Việt Nam sẽ nhấn mạnh quá trình hội nhập liên kết kinh tế quốc tế sâu rộng, nhất là trong việc triển khai các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, trong đó có Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Trước đó, Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị WEF ASEAN 2018, khẳng định vị thế mới của Việt Nam trong cộng đồng doanh nghiệp và tranh thủ sự ủng hộ rộng rãi của quốc tế, cũng như thúc đẩy WEF và các tập đoàn lớn phối hợp, hỗ trợ triển khai các sáng kiến của Việt Nam tại WEF ASEAN 2018 như thành lập Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại Việt Nam, thúc đẩy hợp tác về rác thải nhựa trong ASEAN.

Việt Nam sẽ nhấn mạnh quá trình hội nhập liên kết kinh tế quốc tế sâu rộng, nhất là trong việc triển khai các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, trong đó có CPTPP

Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của WEF, ông Justin Wood, khẳng định: “WEF đang có mối quan hệ rất tốt đẹp với Việt Nam. Mối quan hệ này được thể hiện rõ rệt trong năm 2018 với điểm nhấn là Diễn đàn ASEAN-WEF, diễn ra tại Hà Nội.”

Theo ông Justin Wood, tại Diễn đàn Davos 2019, WEF sẽ thông báo một số dự án hợp tác quan trọng với Việt Nam, trong đó có lộ trình hợp tác đối tác công tư với Việt Nam giai đoạn 2019-2020 và việc phát triển mô hình Trung tâm C4IR (Centre for the Fourth Industrial Revolution) tại Việt Nam. Tính tới thời điểm hiện nay, trên thế giới, WEF đã xây dựng 4 C4IR, nhằm kết nối chính phủ với những lãnh đạo doanh nghiệp để ứng xử với công nghệ theo cách có trách nhiệm nhất, đem lại nhiều lợi ích nhất cho xã hội.

Một quá trình toàn cầu hóa bền vững và toàn diện cho tất cả mọi người được xem là môi trường lý tưởng để xóa đói giảm nghèo, thúc đẩy tăng trưởng chú trọng đến môi trường, tạo ra cơ hội và hy vọng cho mỗi cá nhân. Đó cũng là tiêu chí để triển khai các mục tiêu phát triển bền vững 2030 một cách công bằng, để “không ai bị bỏ lại phía sau” trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp lần thứ tư./.

Phiên thảo luận với chủ đề 'Triển vọng Địa chính trị châu Á' trong khuôn khổ Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018 (WEF ASEAN 2018) diễn ra tại Hà Nội. (Nguồn: TTXVN)
Phiên thảo luận với chủ đề ‘Triển vọng Địa chính trị châu Á’ trong khuôn khổ Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018 (WEF ASEAN 2018) diễn ra tại Hà Nội. (Nguồn: TTXVN)

‘Đốm sáng cuối đường hầm’

Mặc dù bác bỏ thỏa thuận Brexit mà Thủ tướng Anh Theresa May phải nỗ lực đàm phán trong suốt 2 năm qua mới đạt được, Hạ viện Anh rốt cuộc vẫn lựa chọn chính phủ đương nhiệm của bà May tiếp tục dẫn dắt tiến trình “chia ly lịch sử” của nước Anh với Liên minh châu Âu (EU) thời gian tới.

Việc Chính phủ Anh vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Hạ viện Anh, cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ đầu tiên sau 26 năm, phần nào tránh cho chính trường Anh khỏi rơi vào tình trạng hỗn loạn và khủng hoảng khi mà thời gian “đếm ngược” để nước này rời EU theo kế hoạch chỉ còn hơn 60 ngày.

Kết quả này không gây ngạc nhiên bởi trước cuộc bỏ phiếu, nhiều nghị sỹ trong đảng Bảo thủ cầm quyền hay trong đảng đối tác Hợp nhất dân chủ (DUP) vùng Bắc Ireland, dù phản đối thỏa thuận Brexit, vẫn khẳng định sẽ ủng hộ chính phủ tiếp tục dẫn đắt đất nước. Rõ ràng vào thời điểm “nước sôi lửa bỏng” hiện tại, việc bỏ phiếu chống lại chính phủ sẽ là kịch bản “lợi bất cập hại.”

Việc Chính phủ Anh vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Hạ viện Anh phần nào tránh cho chính trường Anh khỏi rơi vào tình trạng hỗn loạn

Bất tín nhiệm chính phủ để mở đường cho một cuộc tổng tuyển cử trước thời hạn và khả năng thay đổi đảng cầm quyền, những diễn biến này được cho là không đem lại lợi ích gì mà chỉ gây thêm chia rẽ trong nội bộ nước Anh và khiến tình hình càng trở nên “rối như canh hẹ.”

Chính Thủ tướng May cũng khẳng định việc tổ chức một cuộc bầu cử sớm lúc này là điều tồi tệ nhất, chỉ khiến tình hình đất nước thêm bất ổn trong bối cảnh hơn lúc nào hết, nước Anh đang cần sự đoàn kết và ổn định để cùng vượt qua giai đoạn nhiều thách thức.

Bên cạnh đó, một chính phủ tê liệt hay một cuộc tranh cử vào đều sẽ khiến mọi chuyện đình trệ, khiến vị thế của London thêm sa sút, mà thời hạn nước Anh rời EU đã đến quá gần. Hơn thế, như Bộ trưởng Việc làm và Tiền lương Anh Amber Rudd khẳng định một chính phủ do Công đảng đối lập dẫn dắt có thể là “thảm họa với nước Anh.”

Thủ tướng Anh Theresa May (trái, hàng đầu) phát biểu tại phiên bỏ phiếu tín nhiệm của Hạ viện ở London ngày 16/1/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Thủ tướng Anh Theresa May (trái, hàng đầu) phát biểu tại phiên bỏ phiếu tín nhiệm của Hạ viện ở London ngày 16/1/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Việc chính phủ của bà May cuối cùng vẫn đứng vững có lẽ là một kết quả đáng mừng với phe Bảo thủ vì sau nhiều giông bão, đảng vẫn duy trì được thế cầm quyền. Tuy nhiên, đối với Công đảng đối lập, kết quả cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ chưa hẳn là thất bại, nhất là khi số nghị sỹ ủng hộ chính phủ (325) cũng không cao hơn nhiều so với số phản đối (306).

Dù không chưa đạt được mục tiêu “hạ bệ” chính phủ, nhưng những sóng gió vừa ập đến với chính phủ và đảng cầm quyền cũng có thể sẽ là “điểm tựa” để Công đảng đối lập tiếp tục tạo sức ép và gia tăng ảnh hưởng, bởi trong tình thế hiện tại thì tương lai chính trị của Thủ tướng May vẫn đang nằm ở ngưỡng bấp bênh, cũng như chính số phận của thỏa thuận Brexit vậy.

Những sóng gió vừa ập đến với chính phủ và đảng cầm quyền cũng có thể sẽ là “điểm tựa” để Công đảng đối lập tiếp tục tạo sức ép

Trên thực tế, bản thân lãnh đạo Công đảng, ông Jeremy Corbyn đã từng chứng minh khả năng “thừa thắng xông lên” khi lợi dụng những thay đổi trong luật bầu cử tại Công đảng để lên nắm quyền điều hành vào năm 2015. Chính trị gia này cũng là người “tạt gáo nước lạnh” vào nỗ lực của Thủ tướng May nhằm khẳng định lại vị thế của đảng cầm quyền với quyết định tổ chức bầu cử sớm vào tháng 8/2017.

Khi ấy, bằng những chiến lược “thức thời,” ông Corbyn đã giúp Công đảng đối lập huy động đủ số ghế cần thiết trong hạ viện để ngăn cản đảng Bảo thủ chiếm thế đa số cần thiết. Hiện Công đảng đối lập đang tiếp tục gây khó dễ khi ông Corbyn khẳng định sẽ không đàm phán về một thỏa thuận Brexit nếu khả năng Brexit không thỏa thuận vẫn được chính phủ đề cập.

Kết quả cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm mở ra thêm cơ hội cho bà May tiếp tục thuyết phục các nghị sỹ ủng hộ kế hoạch Brexit mà bà nhất trí với EU. Thủ tướng May khẳng định bà tin tưởng quốc hội có trách nhiệm phải tìm ra một phương án để thực hiện nguyện vọng của người dân trong cuộc trưng cầu năm 2016 về Brexit.

Có vẻ Thủ tướng May đang muốn các nghị sỹ, thay vì tập trung phản đối và chỉ trích kế hoạch của bà, hãy làm rõ chi tiết điều họ thực sự mong muốn và những điểm họ cho rằng sẽ làm bản thỏa thuận được ủng hộ hơn. Trong thông báo đưa ra, bà nhấn mạnh giờ là lúc các nghị sỹ phải làm rõ điều họ không mong muốn, tất cả phải làm việc một cách xây dựng.

Báo chí đưa tin về kết quả cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện Anh về thỏa thuận rời khỏi Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: AFP/TTXVN)
Báo chí đưa tin về kết quả cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện Anh về thỏa thuận rời khỏi Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: AFP/TTXVN)

Trong bước đi đầu tiên được cho là thể hiện bản lĩnh của “bà đầm thép,” Thủ tướng May đã mời tất cả các nghị sỹ từ các đảng trong quốc hội tới để thảo luận về hướng kế tiếp. Có thể nói hầu như bà May đã “chơi bài ngửa” khi yêu cầu các nghị sỹ phải tìm ra những giải pháp có thể thương lượng và yêu cầu Hạ viện phải hỗ trợ phù hợp. Bà cũng không loại trừ khả năng trì hoãn Brexit khi cho biết EU sẽ cho phép trì hoãn nếu có kế hoạch rõ ràng để đưa tiến trình này tới điểm cuối.

Chuyên gia Alan Wager thuộc Viện nghiên cứu Anh trong một EU đổi khác, cho rằng các nghị sỹ giờ đây sẽ có cơ hội để được bày tỏ quan điểm về Brexit và về thỏa thuận với EU. Điều đó dẫn tới khả năng số phiếu phản đối trong một cuộc bỏ phiếu trong tương lai sẽ giảm đi đáng kể.

Theo chuyên gia này, trong các cuộc đàm phán từ nay tới ngày 21/1, thời hạn Chính phủ Anh đệ trình “phương án B” thay thế thỏa thuận hiện tại, bà May sẽ tìm kiếm những thay đổi xung quanh thỏa thuận hiện tại và sẽ đưa thỏa thuận này trở lại. Những vấn đề cốt lõi đã được thống nhất với EU có thể vẫn sẽ được giữ nguyên, nhưng sẽ có một số điều chỉnh để nhận được ủng hộ tại hạ viện.

Thời gian đang “hậu thuẫn” Thủ tướng May bởi thỏa thuận của bà cho tới thời điểm này được coi là phương án duy nhất có thể giúp tránh một Brexit không thỏa thuận, vốn luôn được cảnh báo sẽ là thảm họa cho cả Anh và EU.

Từ phía EU, dù luôn cương quyết không đàm phán lại, nhưng những thông điệp “mềm dẻo và linh hoạt” đang được giới chức EU để ngỏ sau khi chứng kiến thỏa thuận Brexit bị thất bại nặng nề ở Hạ viện Anh.

Đã có rất nhiều biến cố xảy ra với Chính phủ Anh trong tuần qua, nhưng có một điều bất biến cho tới nay là sự chia rẽ nội bộ

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng sẽ có khả năng để cải thiện 1 hoặc 2 điều trong thỏa thuận. Trong khi đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel cũng cho rằng “vẫn còn thời gian để thương lượng nhưng EU muốn biết những đề nghị từ phía Thủ tướng Anh.” Thủ tướng Cộng hòa Ireland Leo Varadkar cũng lưu ý EU sẵn sàng vượt qua những ranh giới đỏ về vấn đề liên minh thuế quan và thị trường chung nếu Anh cũng làm điều tương tự. Hiện hai vấn đề này đang là nguyên nhân gây mâu thuẫn chính khiến đảng Bảo thủ và Công đảng đối lập ở Anh chưa thể ngồi lại đàm phán.

Đã có rất nhiều biến cố xảy ra với Chính phủ Anh trong tuần qua, nhưng có một điều bất biến cho tới nay là sự chia rẽ nội bộ. Không ít ý kiến cho rằng việc tìm ra một thỏa thuận “đẹp lòng tất cả” thực sự rất khó xét trong bối cảnh hiện tại, khi “liều thuốc độc” Brexit đang làm phân rã mọi mối gắn kết chính trị truyền thống.

Giáo sư Richard Toye từ Đại học Exeter cho rằng kết quả cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chỉ củng cố vị trí của bà May trong Văn phòng số 10 phố Downing, chứ không giúp bà củng cố quyền lực, vì vậy tiến trình Brexit vẫn là một thử thách lớn. Nhưng ít nhất cho tới nay, cùng với những tín hiệu chấp nhận thương lượng và điều chỉnh từ các bên, đây có thể được coi là đốm sáng mong manh le lói cuối đường hầm cho khả năng tìm ra một thỏa thuận giúp Brexit diễn ra có trật tự./.

(Nguồn: TTXVN)
(Nguồn: TTXVN)

Culture lustre: Vietnam tourism’s shining factor

INTRODUCTION

Much has been made of Vietnam’s emergence as one of the most popular destinations in the world.

Apart from the great natural beauty of its beaches, mountains, rivers, streams and rice fields, significant value addition comes from the nation’s cultural diversity.

Culture is one of the most important draws, because visitors are very interested in and intrigued by how a destination culture differs from their own.

Ha Van Sieu, Deputy General Director of the Vietnam National Administration of Tourism, says cultural development is one of the foremost aims of tourism.

As such, the use of culture and culture-based products to promote destinations has become a strong trend. It is not an exaggeration to say that culture and culture-based products and services have become determining factors in a destination’s attractiveness and competitiveness.

For its part, Vietnam has been paying heed to developing cultural values that are expressed through various art forms, markers that help tourists explore the nation’s cultural quintessence.

In this special series, we discuss ideas and opinions expressed by foreign tourists, and tourism insiders to figure out how culture helps tourism flourish.

In doing so, we highlight typically Vietnamese cultural extravaganzas that have been among the most creative and successful products so far.

While these events have different features and perspectives, they serve the common function of preserving and popularising traditional cultural values. They also demonstrate how diverse cultural products have contributed to tourism growth.

National charm’s integral part

Bao Ngoc

“Tangible and intangible cultural values can all become potentially attractive tourism products if they are exploited properly and efficiently.”

After choosing Vietnam as a destination for a family holiday based on many recommendations from friends and relatives, Maeve Cleary, a New Zealand student, and her family want to explore how different the culture here is from her own country.

“I think it is important to immerse yourself in different cultures to understand how different parts of the world live and appreciate how much cultural diversity there is out there, said Cleary.

“Travelling to Vietnam means that I get to experience a culture that is so starkly different from my own.”

Like Maeve Cleary, many foreign tourists are drawn to Vietnam not just by its natural landscapes, but also its cultural diversity, and the hospitality of locals that is a marker of national culture.

Recognising this, Vietnam has been promoting culture to enhance its attractiveness apart from offering other incentives like visa exemptions, improved infrastructure and accommodation.

In recent times, some of the cultural products that have delivered excellent value include water puppetry shows, the Quintessence of Tonkin, Hoi An Impressions Theme Park and the Lang Toi (My village) Show.

  • bnsaoc-1547800686-95.jpg
  • bnsaoc-1547800143-3.jpg
  • img0722-1547800185-33.jpg
  • cvs37aeo-1547800219-79.jpg

“I found the history of the originals interesting. It’s nice to be here and be a part of your culture,” said American tourist Bob Gregg after a water puppetry show in downtown Hanoi.

“Tangible and intangible cultural values can all become potentially attractive tourism products if they are exploited properly and efficiently,” Ha Van Sieu, Deputy General Director of Vietnam National Administration of Tourism, told the Vietnam News Agency.

Many localities are actively developing their tangible and intangible cultural assets as a means of developing comparative advantages in an increasingly competitive tourism marketplace, emphasizing local distinctiveness in a globalizing world.

Several countries in the region have also successfully demonstrated the effectiveness of cultural shows in attracting tourists.

The Alangkarn Show at Pattaya, Thailand is an example. It is an impressive production telling the story of core beliefs of the Thai people and explaining Thai history through traditional Thai art and design. Boasting a state-of-the-art hexagonal theater design that can comfortably seat 2000 guests, the show has attracted a large number of tourists every year and helped Thai tourism earn big revenues.

The Robot Restaurant Show in Japan and Apsara Theatre Restaurant in Cambodia are doing likewise, wowing audiences.

In Vietnam, the Mua roi nuoc and the outdoor spectacle, The Quintessence of Tonkin, are two cultural extravaganzas that have popularised traditional cultural values and promoted the image of Vietnamese tourism.

Water puppetry, or mua roi nuoc, is a stage art that highlights the uniqueness of Vietnam culture, showcasing the creativity of and its people. The cultural rootedness of this entertainment is that it stems from Vietnam’s wet-rice civilisation. Created in the ponds of 11th century, Vietnamese water puppetry is a swift, quick-moving art form. In a 3-feet-deep pool of water, puppets appear and disappear in a flash. There is wonderment in the air as puppeteers, hidden behind a majestic pagoda, manipulate the characters with underwater poles, accompanied by a talented troupe of musicians playing Vietnamese folk instruments.

The Quintessence of Tonkin (Tinh hoa Bac Bo) is an outdoor spectacle that depicts peaceful landscapes and particular heritage of the northern region as well as Vietnamese history and culture, using hundreds of performers, an interactive stage and state-of-the-art technology. Ten years in the making,The Quintessence of Tonkin presents traditional elements of Vietnamese culture in a contemporary and innovative way, facilitating a memorable exploration of the Red River Delta – the beating heart of northern Vietnam.

Over the past three years, the number of foreign tourists to Vietnam has seen an astonishing rise. From 8 million foreign tourists in 2016, the figure was expected to double and reach nearly 16 million in 2018.

Cultural shows like these have left deep impressions on tourists, and played no small part in having them return to the country.

After two days of sightseeing in Hanoi, Maeve Cleary and her family booked tickets for The Quintessence of Tonkin. They were impressed by the use of an unusual canvas to paint Vietnam’s striking cultural treasures.

“I didn’t expect such a large cast and am impressed with the amount of effort and thought that went into the props and production,” Cleary said after the show.

“We got a condensed and entertaining view of Vietnamese culture and traditions.”

Uniquely Vietnamese

Bao Ngoc – Ngoc Ly

“When the guests in our hotel ask what should we do, I say maybe number one is to go to the Old Quarter and eat Pho and the number two maybe the water puppets because you can’t see them anywhere else in the world.” (Ira Barrows, American tourist)

Two dragons gleam golden in the dark waters.

Suddenly, they plunge their heads with a splash and come back up, spouting fire on each other.

Such clashes and other dramatic scenes from Vietnamese mythology as well as daily life activities of a farmer in a rice growing culture are depicted in water puppetry shows in Hanoi and elsewhere that draws hundreds of tourists every day.

For American tourist Ira Barrows, a water puppetry show is must-see in the capital city for those who love original cultural expressions because it is uniquely Vietnamese.

“When the guests in our hotel ask what should we do, I say maybe number one is to go to the Old Quarter and eat Pho and the number two maybe the water puppets because you can’t see them anywhere else in the world. It is traditional and the traditional art must be preserved,” Ira Barrows told the Vietnam News Agency after watching a performance at the Thang Long Water Puppetry Theatre.

Barrows and his wife first came to Vietnam in 1994 when his wife got a grant from the National Endowment for the Humanities to study Southeast Asian music. Then, they saw water puppetry for the first time in a small theatre far away from Hanoi. The show impressed them so much that they always try to see it each time they visit Vietnam.

Water puppetry dates back to around one thousand years when villagers living in areas full of ponds in the Red River Delta devised an ingenious post-harvest recreation tradition.

Thang Long Water Puppetry Theatre Figures in 2018 404.800 viewers 1760 shows Revenue: 45 billion dong (1.93 billion USD)

Today, there are about a dozen professional water puppet troupes across Vietnam. The Thang Long Water Puppetry Theatre is one of two troupes in Hanoi. Every week, the theatre draws thousands of viewers, and water puppetry has become staple on the well-trooden tourist circuit.

The wooden puppets of men and women and animals deftly manipulated by puppeteers to the tune of traditional melodies played on folk instruments make Vietnamese water puppetry a one-of-its-kind attraction for foreigners, and a memorable experience for first-time viewers.

In Vietnam for the first time, Americans Bob Gregg and his wife, Laura Gregg wished to learn and understand more about the history of the nation and its people. They watched a water puppetry show based on the high recommendations it has received on prestigious travel website Tripadvisor. Despite not quite understanding the content of the stories, they were very excited.

“I have never seen anything like it. We have traveled around the world. It’s just a very unique show,” said Laura Gregg.

The setting of the water puppetry skits is rural and strongly linked to Vietnamese folklore. They tell of daily life in rural Vietnam and depict Vietnamese folk tales told by grandparents to their grandchildren. The activities of harvesting, fishing and celebrating festivals are highlighted.

Legends from Vietnamese mythology and events from national history are narrated by the short skits. Many of the skits, especially those involving daily life, are given a humorous twist.

The setting is a pond, in the middle of which stands a hexagonal platform. The platform is framed by a roofed pagoda painted in red and green, made of brick or wood. The structure is five metres long and four metres wide. The stage is submerged about a metre under water.

To the merry sounds of drums, flute, moon-shaped guitar and rattle, a dragon emerges from the water and swims towards the audience. The fluid movement of its metre-long tail as it slithers through the water makes it seem alive. This feat is not easily accomplished.

Puppets of various sizes – some three or four feet tall – are beautifully crafted. The deft hands of Vietnamese peasants turned pieces of fig wood into figures of men and animals like the dragon, lion, turtle, fish, horse, and unicorn. Every single part of the figure is movable, and each of them is controlled by only one puppeteer manipulating a two-metre wooden pole from behind the bamboo curtain.

“It’s very difficult to make wooden puppets come alive in the water.”

“To control water puppets is harder than controlling other kinds of puppets,” said Nguyen Phuong Nhi, head of artists with the Thang Long Water Puppet Theatre.

Nhi, who started puppetry 35 years ago, said each puppet weighs about 15 kilos and it is no easy task for female puppeteers.

“It’s very difficult to make wooden puppets come alive in the water,” she said.

At present, indoor theatres and plastic pools have replaced the outdoor venues of the past. Conditions have improved for the performers as well, with the use of wet suits to ward off the cold, but the magic of the art remains.

What little you can see of the poles and the underwater platforms do little to distract from the astonishing art, said Le Thu Hien, meritorious artist of Thang Long Water Puppetry Theatre.

“Puppeteers concealed behind a colorful pagoda, are simply amazing. Each of the show’s short scenes, over the course of nearly an hour, seems to conceal another minor miracle,” said Bog Gregg.

At present, while the art of water puppetry still retains its traditional style, it has also been raised to a higher theatrical level.

“To attact tourists, we select nearly 20 of the most interesting stories from more than 400 traditional legends and stories to tell the audience in every 50 minute show,” said Nhi.

In 1992, a landmark event happened in the art’s history. Vietnamese water puppetry went abroad for the first time.

“A Japanese tourist came to Vietnam and was deeply touched by water puppetry. After he returned home, the theatre was invited to perform water puppetry in Japan,” Nhi told the Vietnam News Agency.

“We were so nervous at that time, but we were so proud that our traditional cultural values could reach overseas. Foreigners liked it very much.”

Since then, the Vietnamese traditional folk art has been performed in many countries including the US, France, Italy, Germany, Australia and Mongolia.

“It is always worth coming again and again as the show is often updated to keep it fresh.” (Ira Barrows, American tourist)

Traditionally, the water puppet show opens with a piece of Cheo, a traditional melody.

Seventeen puppeteers perform in the four part programme which focuses on rural surroundings, everyday life activities, celebration ceremonies, and mythological animals.

Some highlights of the programme are Apparition of Festival Flags, when flags emerge from the water, the Harvest Festival, with villagers celebrating after finishing their hard work, the boat trip of Emperor Le Loi, a Vietnamese folktale, and Catching Frogs, where the jumping frogs need specially skilful puppeteers to control them.

Ira Barrows and his wife have watched other puppet shows in different parts of the world, but Vietnamese water puppetry is their favorite. They also enjoy the freshness of the show when they return each time.

“I could not remember exactly, but I would say maybe ten times. It is always worth coming again and again as the show is often updated to keep it fresh, Ira Barrows said.

“Today, they had many coloured fish that I had never seen before, and they have the cat. It goes up and down the tree with the eggs, and there’s the Phoenix.

“It is worth watching even when you know what’s going to happen.”

Uniquely Vietnamese water puppetry – a must-see to foreign tourists (Video: Ha Quynh – Ngoc Ly)

Astounding cultural spectacle

Bao Ngoc – Phuong Anh

“I was very pleasantly surprised. There was always something in the foreground but also something going on in the background.” (Maeve Cleary, New Zealand tourist) 

It is a peaceful night in the countryside. Then an extravaganza explodes.

Against the backdrop of a real mountain, replica village houses and pagodas set the scene for the The Quintessence of Tonkin, the grandest and most ambitious live entertainment project in Vietnam.

Whether it is the 4,300 square metre submerged stage, praised as “a feat of engineering”, or hundreds of performers being local farmers, this cultural extravaganza impresses in so many aspects as it immerses audiences in the charm, beauty and sacredness of the old countryside in Vietnam that goes back centuries.

“I can say it was enjoyable, very colorful and visually stimulating. Lots going on. Lots of characters and people. It’s very well done. I loved the water. The music was great,” said New Zealand tourist Anny Cleary.

After opening in Hanoi late 2017, The Quintessence of Tonkin has developed most characteristics of a world-class performance.

Years in the making with hundreds of performers, an interactive stage, state-of-the-art technology, and a stunning setting, this live spectacle is a must-not-miss highlight of any trip to Hanoi.

But while the show is a big entertainer, it has the loftier aim of popularising the history and heritage of Tonkin, an agricultural region in northern Vietnam, said Do Viet Anh – Deputy General Director of Tuan Chau Hanoi JSC, the show’s producer.

Seconding Anh, Hoang Nhat Nam, director of the show, said: “Mountains and water are very important aspects of Vietnamese folklore and spiritual life, which is why the show takes place on a lake and the Thay Pagoda Hill is visible.

“A visit to the Thay Pagoda, one of the oldest Buddhist pagodas in the country, can be combined with a trip to see the show, contextualising both experiences,” Anh added.

A replica of the famous Thuy Dinh pavilion from the Thay Pagoda complex, complete with a lake and bamboo forest makes it a lavish production that uses modern entertainment technology to great effect.

In August, 2018, The Quintessence of Tonkin was recognised by the Vietnam Guinness Book of Records for using largest water stage (4,300 square metres) and for having the highest number of farmers (150) as members of the cast. In June, 2018, it received the Gold Stevie Award for Innovation in Media, Visual Communications & Entertainment.

The stage, large enough to accommodate all 250 performers, mostly local farmers, is permanently submerged under 10 centimetres of water. This allow a unique theatrical display and provides an unusual canvas for portraying Vietnam’s more striking cultural treasures like water puppetry and dragon boat races in a creative manner.

“It was endearing to know that the cast was made up of people from the surrounding f”arming communities, young and old.” (Maeve Cleary, New Zealand tourist)

“As many as 150 local farmers were trained for two years to bring this extravaganza to life,” director Nam said.

“It was a beautiful performance, very visually stimulating and it was endearing to know that the cast was made up of people from the surrounding farming communities, young and old,” said Maeve Cleary.

The spectacle highlights different art forms, including poetry, music, painting, sculpture and architecture as it delves into Vietnam’s cultural and spiritual essence.

“It also had water puppetry so if you go to the show you get all of Hanoi’s recommended entertainment in one,” Cleary said.

“I was very pleasantly surprised. There was always something in the foreground but also something going on in the background,” the New Zealand tourist said.

Sarir Afarinesh, an Iranian Austrian who lives in Vietnam, said she wanted her visiting family to see the show, which she found amazing.

“It’s very special and unexpected. You don’t know that so many things happened. It’s a big surprise and it’s very well made,” she said.

“It has everything you want to see.”- VNA

Astounding cultural spectacle “The Quintessence of Tonkin” leaves deep impressions on foreign tourists. (Video: Ba Thanh – Phuong Anh)

越南独弦琴的守护者

在越南传统乐器体系中,独弦琴,亦称“匏琴”,是最纯越南的乐器。经过历史的风风雨雨,独弦琴依然保留着朴素的面貌和动人心弦的声音。

本作品将为读者提供有关独弦琴在越南人精神生活中形成与发展过程的信息,并通过制琴艺人、演奏者、文化研究专家和独弦琴艺术继承队伍等的角度介绍独弦琴的当前状况以及艺人们正在面临的困难和挑战。虽然每个人物给出的看法不同,但他们都十分热爱独弦琴,并希望为该乐器的保护与弘扬工作做出贡献。

让独弦琴的声音飘扬不断

6月的一个上午,在越南国家音乐学院的毕业生表演舞台上,独弦琴专业的武黎明正集中精力在演奏里。而在观众席,他的爸爸——武孟海也在全神关注儿子的每个动作。时间一转眼就过去了6年。在武孟海的脑海里,他全家深思熟虑武黎明未来就业的场景依然历历在目。对武先生的家庭来说,让小明继续追求自己的独弦琴之梦还是选择一个可以让他解决温饱生活的专业曾经是一个头疼的问题。

武黎明在毕业典礼上演奏独弦琴。视频来源:越通社。

当小明选择独弦琴专业时,有人说,现在我们还敢让他学民族音乐,简直太勇敢了,” 武孟海说。“尽管如此,我还是认为,最重要的是他热爱独弦琴。而他的这份爱会帮助他在艺术生涯上走得更远。

随着时间的流逝,在父母的支持下,12年钟爱独弦琴的武黎明正为使独弦琴的声音飘扬不断做出贡献。

独弦琴,亦称匏琴,是一种纯越南的乐器。琴体呈圆柱形或长方盒形。琴体较大的一端配置小片金属制或牛角制弦轴,较小的一端有竹制或牛角制的摇杆;摇杆竖插于头部,杆上装小葫芦扩大音量;由弦轴至摇杆张丝弦或金属弦一根。

独弦琴一直以来被视为越南灵魂的象征。在越南文坛上,描写独弦琴价值的诗歌并不罕见:“轻轻一声独弦琴,抚平了母亲之痛”;“独弦琴之音,高音是母亲之声,低音是父亲之声”等等。

20世纪初,在法国人拍摄的越南照片中,独弦琴也多次以当地文化特征的身份出现在照片里。

20世纪初,在法国人拍摄的越南照片中,独弦琴也多次以当地文化特征的身份出现在照片里。图片来源:越南独弦琴俱乐部
20世纪初,在法国人拍摄的越南照片中,独弦琴也多次以当地文化特征的身份出现在照片里。图片来源:越南独弦琴俱乐部

1945年后,人民艺人清心、作曲家阮进等许多越南艺人曾经出国演出,给国际观众带来十分精彩的独弦琴演奏作品。

目前,独弦琴的身影出现在全国各地。而在河内、顺化和胡志明市的国家音乐学院也开设独弦琴专业。

文化研究专家裴仲贤表示:“提到独弦琴的独特,首先要说到它的结构,就是只有一根弦。独弦琴还有“匏琴”之称,因为共鸣箱由匏瓜制成。虽然世界上有很多国家有一根弦的乐器,但独弦琴最独特的地方就是以泛音为主要的发音方式。

提到独弦琴发音方式,越南著名乐器制作艺人杜越勇解释说:“二胡、月琴和筝琴等乐器通常要通过手按键来发出不同的音符。而独弦琴主要采用“泛音”,就是说弹奏人在琴弦上能够发出泛音的若干位置拨出基础音,然后抬手让整条弦也同时震动,在该基础音上发出微弱的音”。

此外,在演奏独弦琴时,只有切取一些特定位置才会造出泛音。演奏者用手推拉摇杆来改变琴弦的张力,从而造出升高或降低后的音色。就是这样独特的音响方法使得独弦琴之音与人类的唱歌之声十分接近。人民艺人清心曾经说,“独弦琴如同人的声音,也像一声叹气,透露人的心思。正因如此,越南人把独弦琴视为代表越南人内心之声的乐器。

河内市居民陈金碧表示,“每次听独弦琴演奏,我都觉得有点悲伤。独弦琴的声音很抒情,仿佛刻在心里。”而日本观众方神表示,“在独弦琴的每个音色里,我们体会到生活的酸甜苦辣。

文化研究专家裴仲贤表示,“独弦琴的音色跟人的声音一样,因此优秀艺人弹出的曲调也跟人说话一样。”赞成裴仲贤的意见,人民艺人清心强调,“独弦琴早就在传统民间乐器体系中出现,并且世代相传。在妈妈的催眠曲里也出现独弦琴的身影。大家都说,独弦琴在唱而不是说弹独弦琴,因为它的曲调跟人唱歌一样。

武黎明从10岁就开始迷恋独弦琴的声音。“小时候妈妈送我去河内少儿文化宫学习。有一次看到一个独弦琴演奏节目,我就对独弦琴有了深刻印象。后来我跟妈妈说想学学独弦琴。”他说。

尽管国内外观众对独弦琴给予浓厚的感情,但目前,观众接近独弦琴的渠道较为稀少,独弦琴也难以充分展现其魅力。

当今社会发展日新月异,在吉他、钢琴、小提琴等似乎成为常见乐器的背景下,学生们很少有机会欣赏和学习独弦琴等传统乐器。在教育培训和科研环境中,职业艺人也受到西方音乐理论的影响,对独弦琴进行强制性改进等,使其失去了原有的特色和民族精神。

与此同时,在外国文化音乐潮流对越南观众,尤其是年轻观众带来深刻影响的背景下,独弦琴等旧时价值渐渐失去了吸引力。外国文艺的入侵日益深广,在越南音乐界中造成激烈竞争。缺乏观众和表演舞台,像武黎明一样一心学习成为独弦琴专业表演者的人需要的不仅仅是对这种乐器的丁点喜欢。

武黎明与越南国家音乐学院传统音乐系同学们的合影。图片由武黎明提供。
武黎明与越南国家音乐学院传统音乐系同学们的合影。图片由武黎明提供。

实际表明,能够坚持到底并学习成才的人并不多。况且毕业后,他们没有太多机会表演,收入不高也不稳定,因此很多艺人无法靠演奏独弦琴来谋生。也正因如此,许多家长不愿让子女从事独弦琴表演专业。武孟海先生也分享说,这是一个“勇敢”的决定。

在独弦琴艺人仍遇到种种困难的背景下,近年来,中国宣布独弦琴是该国民族乐器一事又让国内民族音乐界掀起另一波风浪。

面对中国的宣布,越南诸多音乐博士、教师、文化研究专家,独弦琴艺人纷纷拿出证据,证明独弦琴是来源于越南的。

在自己的研究中,音乐教授博士陈光海指出,根据《安南志略》、《大越史记全书》、《指南玉音解义》、《大南实录》(前篇)、《新唐书》、《旧唐书》等古书籍,独弦琴起源于越南北部平原,后来越南京族人把其带到中国广西。

文化研究专家裴仲贤强调:“传统音乐正是分析某国音乐体系的依据,而中国传统音乐体系根本就没有独弦琴。越南研究者有足够证据来证明独弦琴是由越南人民创制的。

越南作曲家协会主席杜红军也强调,独弦琴是亚洲地区独一无二的乐器,人人都说越南是独弦琴的国家,这个真理不容改变。

研究专家同时指出,仅在最近几十年来,中国才开始关注发展独弦琴。

人民艺人清心表示,“60年代开始,来自中国南宁、上海、北京的很多中国人来越南学习独弦琴。在南宁也居住着一群源于海防涂山的京族人,他们已把独弦琴带到中国。因此,关于这把琴的来源,我认为无论发生什么争端,到最后人们都会承认这是越南的乐器。

2010年5月18日,广西壮族自治区东兴市申报的“京族独弦琴艺术”被列入中国传统音乐项目类别的非物质文化遗产名录。然而,直到现在,独弦琴并未成为越南国家级遗产,更谈不上建立档案申请联合国教科文组织将其列入人类非物质文化遗产名录。

独弦琴艺人范德成。图自越通社。
独弦琴艺人范德成。图自越通社

多年来,越南艺术家们已不断努力保护并向国内外观众推介独弦琴价值。其中,范德成是专门为海外观众表演独弦琴的一名资深艺人。虽然目前正在加拿大定居,但他无时无刻不在为推广独弦琴作出努力。范德成分享说,他已经在瑞士、法国、日本等国家建立独弦琴俱乐部,同时录制民族乐器自学教程光盘碟片。

在回答越通社记者的采访时,范德成说:“我一直向国际友人介绍独弦琴,他们都很喜欢,因为这把琴是独一无二的。

在越南,越南作曲家协会下属独弦琴艺术俱乐部2014年正式挂牌成立。每年,该俱乐部都举行独弦琴音乐会,吸引越南国内外艺人参加并建言献策。其中,每次音乐会期间都举行有关保护与弘扬独弦琴价值的座谈会,力争促进独弦琴融入到国际社会同时保留越南传统特色。

于2016年10月21日举行的“独弦琴及其在越南文化中的地位”的科学研讨会上,许多专家已建议越南尽早制定计划,建立档案申请联合国教科文组织将独弦琴列入人类非物质遗产名录。

越南国家音乐学院院长黎英俊副教授表示:“三年前,我们学院举行了研讨会并向文化体育与旅游部致函,建议该部关注这个问题并就建立档案一事作出指导。希望在不久的将来,在整个社会和国家的关注下,该部领导人将对该主张给予支持。我们一直做好准备,随时集中科学家们进行研究并完善这份档案。

不仅是一个成功的演奏者,人民艺人清心还是一个教育家。作为越南国家音乐学院原传统音乐系主任,在谈到独弦琴教学工作时,她说:“我乃至所有独弦琴艺人都希望保护和弘扬我们民族的这种乐器。一直以来,我们都很忧心,在教学方面也努力做到世代相传。

当前年轻独弦琴艺人主要追随两大趋势,第一是按照传统风格恢复和表演传统曲调;第二是用独弦琴来表演新音乐体裁并与各种西方乐器合奏。

在第一种趋势中,近年来许多传统音乐表演节目如雨后春笋般出现,比如“古街音乐故事”、“先昔日、后今日”、“越南乡村之魂”等。这是艺人们为推广包括独弦琴在内的传统音乐所作出的努力。

“越南乡村之魂”表演节目片段。(视频来源:越通社)

关于独弦琴在“越南乡村之魂”表演节目中的地位,该节目的独弦琴演奏者陶芳青表示:“独弦琴与三弦琴的结合带来独特的声音效应。大部分观众都很喜欢这个节目。

在第二种趋势中,年轻艺人秋草在“年轻化”独弦琴并将其与其他西方乐器结合方面一直一马当先。

秋草表示,独弦琴拥有无限可能。虽然只有一根弦,但是独弦琴可以弹奏所有音乐类型并与其他乐器合奏。“年轻化”独弦琴并将其与其他西方乐器结合将有助于“营造吸引力、带来新看点,让独弦琴更加显眼。这样一来,我们可以将其推广的更远,给观众带来明确的印象。

独弦琴年轻艺人秋草。本图片由秋草艺人提供。
独弦琴年轻艺人秋草。本图片由秋草艺人提供。

近年来,秋草参加了国内外许多在国内外举行的表演节目,其中包括将独弦琴与其他乐器合奏。具体,她于2017年3月同比利时图尔奈音乐学院两名单簧管和萨克斯管讲师合奏;于2018年12月与来自蒙古、阿塞拜疆、韩国等传统乐器演奏者合奏。

秋草高兴地说:“坐在观众席的时候,你很难看清琴弦和拨片。所以一些国际观众以为演奏者正在对着独弦琴变魔术,使其发出声音,因为他们根本就看不到任何琴弦,却听到了如此迷人的声音。此外,表演结束时,观众还排成队,只是为了有机会上台看一看和摸一摸我的独弦琴。

关于独弦琴的未来以及年轻艺人队伍,人民艺人清心很乐观地说:“从表面上看,很多人认为年轻人好像把民族根源全都忘了。但在教学环境中,我认识很多热爱传统乐器表演工作的学生。我想,他们有足够实力来继承父辈的遗产价值,有效保护与弘扬独弦琴的传统音乐特色。

对武黎明来说,尽管刚刚毕业,但他已开始找到属于自己的小舞台。周六晚上在河内步行街区,武黎明正在为观众献上《白云飘飘浮萍流》、《花儿飘香蝴蝶飞》等民间乐曲。不仅国内观众,而且很多国际游客都驻足围观。虽然这并不是一个大型舞台,但这样的表演活动也足够为武黎明注入动力,让他继续弹奏独弦琴,为推广越南民族这一宝贵文化遗产做出贡献,同时让独弦琴声经久不绝。(越通社-VNA)

   武黎明在河内步行街区表演。本图片由武黎明提供。
   武黎明在河内步行街区表演。本图片由武黎明提供。

热爱独弦琴的                   传统乐器制作艺人

出生于一个拥有制作民族传统乐器传统的家庭,因此对杜越勇来说,继承家业是再自然不过的事。尽管民族乐器各有各的好处,但杜越勇最爱的就是独弦琴。

谈到河内民族乐器制作业,行内人士对“一雀、二宣、三园、四撰”(即河内民族乐器制作业最具威望的4位艺人的名字:杜文雀、冯新宣、黎廷园、陶文撰)这一句无人不知、无人不晓。作为杜文雀艺人的儿子,对杜越勇来说,继承家业是再自然不过的事。

对杜越勇来说,继承传统乐器制作业是再自然不过的事。
对杜越勇来说,继承传统乐器制作业是再自然不过的事。

“我出生于一个拥有制作乐器传统的家庭。仅从我爸爸那一代算起来,我们已经从业65年了,并在河内乃至整个背部地区享有一定的声誉。”杜越勇说。

在经济社会不断发展的背景下,日新月异的新潮流导致许多传统手工艺业面临埋没失传危机。民族乐器制作业也不例外。对杜越勇,每个行业都有困难周期,“比如我们这行是与文化艺术领域有关的,因此其总是与越南音乐文化艺术一起起降沉浮的。以前从中央到地方有很多国有乐器生产厂,我父母工作的地方是文化部乐器制作厂,专门按照国家计划为全国提供各种乐器。可是到80年代末,90年代初,经济困难导致国营乐器领域逐渐埋没,最终生产倒闭。当时的琴匠们很多人都改了行,只剩下一些有传统的家庭。” 杜越勇表示。

在木香弥漫的工作室里,杜越勇与他的助手正在集中制作独弦琴。尽管越南有数百种民族乐器,但他却对独弦琴情有独钟。只要一提到独弦琴,他就像开了话匣子一样讲了许多与之相关的故事。

走进杜越勇艺人的传统乐器制作厂。

独弦琴是纯越南的乐器,由越南人发明,据历史记载也有四五百年的历史了。”杜越勇说。“至于制作原料,以前用的都是自然原材料。琴弦用猫肠、兔子肠或者丝线,共鸣箱则利用长的竹筒或者各种现有的木材。

为了制作出一把完整的独弦琴,即使是一名资深琴匠也要花上一个月,杜越勇透露。在制作过程中,最关键的是如何巧妙结合不同的木材,以达到琴声最优化效果。“需要承受压力的部分就得用硬的木材,比如黄檀、黑檀。反之,经常震动的部分就得用梧桐木”他说。

特别,他对独弦琴的特殊感情来自于十分独特的琴声。作为世界上拥有唯一一根弦的少数乐器之一,独弦琴因使用泛音为发音方式而更加特别。具体,弹奏人在琴弦上能够发出泛音的若干位置拨出基础音,然后抬手让整条弦也同时震动,在该基础音上发出微弱的音。此外,弹奏艺人可通过摇杆调整不同的高度,因此每一个音符都没有“绝对”的高度,而完全可以跟随演奏者在弹琴时的感触而沉浮起降。

凭借对工作的知识和热爱,杜越勇正在昼夜不休地制作新乐器,为让民族乐声飘得更远做出不懈努力。(越通社-VNA)

将心声引入琴声的独弦琴资深艺人

与独弦琴结缘近50年,对于人民艺人清心来说,独弦琴已经成为她身体上的血肉,也成为她朝夕相处的心灵之伴。对独弦琴的爱甚至进入了清心艺人的诗歌:

光阴数十年相伴

晚霞红云就是君

是我心灵最深处

君是我,我也是君……

出生在河内市青威县敦书斗笠编制村,人民艺人清心年少时天天与编制斗笠和养蚕织布相伴。妈妈温柔的催眠曲,甜蜜的民谣和独弦琴的美妙声音已经牢牢刻在她的脑海里。这也是她对民族音乐的热爱产生和发展的摇篮。

1967年,刚满13岁的清心考上越南音乐学校并选择攻读独弦琴专业。小巧玲珑的姑娘竟做出这样的决定,让老师们十分吃惊,因为在此之前,尚未有任何女生敢学习独弦琴。后来,清心才发现,学习独弦琴十分辛苦,要求学习者具备许多高难度的技巧和巨大的耐力。因此,女生几乎无法坚持下去。学习独弦琴的过程充满了辛苦和血汗。按照当时音乐界的观念,独弦琴是男人专属的乐器,再加上练琴过程压力极高,她不少次被朋友嘲笑“是女孩还学习什么独弦琴”。有时候,她练琴练得手指破伤流了血,琴声却还是不大好听。清心心含不甘而流了泪,甚至两次扔掉独弦琴并逃课回家。

后来,在家人,尤其是父亲的支持鼓励下,清心决定坚持到底。她最终以自己的毅力和勤学苦练精神一步一步地掌控了独弦琴。

在90年代观众的记忆里,清心艺人上电视演奏独弦琴的场面依然清晰。43岁的观众阮霞透露,“以前,当娱乐节目仍罕见的时候,我很喜欢看电视里的传统音乐演奏节目。那时候,只有权威的、有名的艺人才能上电视。我还记得清心艺人和她飘渺而柔美的独弦琴曲调。

  • vts011vob-1547701196-59.jpg
  • vts011vob-1547701182-76.jpg
  • vts011vob-1547701208-19.jpg
  • vts011vob-1547701220-73.jpg
  • vts011vob-1547701235-7.jpg
  • vts011vob-1547701245-18.jpg
  • vts011vob-1547701262-65.jpg

对于清心艺人的琴声,越南作曲家青河也曾经说道,“不仅我,还有很多人喜欢上清心艺人的琴声,因为大家都能感受她的琴声是从内心出发的。右手拨弦,左手推动琴杆。她把她全部的灵魂寄托在左手里,所以弹奏的音很柔美,与观众的心声合为一体。她的琴声走进了心坎里,柔美温暖而深刻。这是一个热爱越南风土人情的心声。

独弦琴朴素但音韵十分丰富,是一种纯越南的乐器。因此,独弦琴演奏节目是海外演出或多文化交流等场合不可缺少的节目。

在整个艺术生涯中,清心艺人曾经多次出国演出并使用越南独弦琴的优美曲调征服国际朋友。她曾经在美国总统比尔·克林顿、俄罗斯总理弗拉基米尔·普京、中国国家主席江泽民、国家主席胡锦涛等国际领导访问越南时呈献琴艺。能够通过音乐把越南人的心语传递给国际政客,无疑是清心艺人等越南艺人的巨大荣幸。

可以说,在50年艺术生涯中,清心艺人已经取得许多引人注目的成绩并成为越南首位著名独弦琴女演奏家。

不仅是独弦琴演奏家,清心艺人还有另一个身份——独弦琴教师。她曾经担任越南国家音乐学院民族传统乐器系主任。在她的精心指导下,不少学生已经登上独弦琴演奏舞台并相继成名。

清心艺人表示,“光从外表来看,很多人会认为年青一代已经忘记了民族的根源。但在实际课堂上,我发现还有很多学生真正喜欢民族传统乐器的演奏工作。他们就是我们的继承者,将把独弦琴等越南传统音乐价值保护和发扬光大。”

血汗铺就自学路,没有任何人比清心艺人更清楚这一点。想要弹出打动人心的曲调,艺人不仅需要巧妙的琴技,还需要一颗热爱艺术之心正因如此,激发学生对独弦琴的热爱始终是清心艺人的关注。

“独弦琴是十分独特的乐器,它本身带有越南的灵魂。如何做好教育工作,如何保护和弘扬独弦琴的价值等是我们千思万虑的问题。”清心艺人透露。

不仅参加授课活动,清心艺人还积极认真编写教案并撰写有关独弦琴的文献。她也是越南独弦琴艺术俱乐部的积极成员之一。目前,该俱乐部正通过举办各种座谈会来促进申请独弦琴成为越南国家级文化遗产的过程,力争早日继续申请联合国教科文组织把独弦琴列入人类非物质文化遗产名录。

人民艺人清心分享说:“每个国家,每个民族都有反映自己人民精神生活的语言、文字和独特的乐器。在越南,这无疑是独弦琴。因为独弦琴早就跟越南民歌民谣形影不离。正如黎贵敦所说,独弦琴于13世纪制作出来;越南人把独弦琴视为与生俱来的乐器,是越南人的心语,是表达人民心思的叹声。”

尽管已经退休,但清心艺人仍经常参加独弦琴授课和演奏活动。在舞台上,我们依然可以看到她全神贯注的画面和倾听她优美动人的独弦琴曲调。(越通社-VNA)

人民艺人清心。本图片由清心艺人提供。
人民艺人清心。本图片由清心艺人提供。

独弦琴在越南传统音乐中的  特殊地位

在越南乐器体系中,独弦琴是最具越南民族特色的乐器。为了了解独弦琴在越南传统音乐体系的重要性,越通社记者已经对文化研究专家裴仲贤进行采访。

文化研究专家裴仲贤。(图片来源:越南国家文化艺术研究院)
文化研究专家裴仲贤。(图片来源:越南国家文化艺术研究院)

记者:请你简单介绍独弦琴的形成和发展历史?

文化研究专家裴仲贤:独弦琴最早出现在盲人曲表演节目中。因为这种乐器与盲人曲息息相关,所以还叫做“盲人曲琴”。据盲人曲最古老的传说,独弦琴由善王子和恶王子等陈皇帝两个王子共同制作的。后来,该琴开始出现在其他音乐艺术里,其中最常见的是顺化宫廷雅乐。到19世界末、20世纪初,当改良曲诞生时,独弦琴开始出现在南部才子弹唱里,然后逐步出现在改良曲表演中。独弦琴已经成为才子弹唱艺术的4大乐器之一,即月琴、二胡、筝琴和独弦琴。

记者:请问,为什么独弦琴成为最具越南民族文化特色的乐器?

文化研究专家裴仲贤:提到独弦琴的独特,首先要说到它的结构,就是只有一根玄。独弦琴还有“之称,因为箱由匏瓜制成。虽然世界上有很多国家有一根玄的乐器,但独弦琴最独特的地方就是以泛音为主要的发音方式。独弦琴的泛音很美妙,是最为自然的‘天籁之音’。

记者:最近几年,中国学界对于独弦琴的来历提出与越南不同的意见。你对这些意见的看法如何?

文化研究专家裴仲贤:想要分析某种音乐类型的形成和发展,我们要从它所使用的乐器出发。反过来,想要确认独弦琴的来历,我们就要看独弦琴在各种艺术表演类型的应用程度。独弦琴早就出现在越南传统音乐表演中,首先是盲人曲,然后到十八九世纪的顺化宫廷雅乐,到19世纪末20世纪初就出现在南部才子弹唱表演中。独弦琴早就得到归类,是越南乐器体系中的成员。最近,中国人模仿越南电声独弦琴,并使用这种乐器来创作新的曲调。这并不是传统音乐,而传统音乐就是分析某国音乐体系的依据,所以中国传统音乐体系根本就没有独弦琴。越南研究者有足够证据来证明独弦琴是由越南人民创制的。

记者:谢谢你已经接受越通社记者的采访!