Dự thảo Bộ Luật động sửa đổi đã được trình Quốc hội cho ý kiến, trong đó tăng tuổi nghỉ hưu theo lộ trình là nội dung thay đổi có tác động lớn nhất. Nhiều ý kiến đại biểu bày tỏ quan ngại về việc trong khi nhiều người trẻ còn khó khăn tìm việc, tuổi thọ khỏe mạnh của người Việt Nam không cao, nhiều ngành nghề đặc thù có tuổi nghề thấp thì liệu có nên điều chỉnh tuổi nghỉ hưu.

Thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp, Phó Trưởng ban soạn thảo Bộ Luật Lao động (sửa đổi) đã trao đổi với phóng viên để giải đáp một số băn khoăn về việc tăng tuổi nghỉ hưu.

– Một số ý kiến quan ngại rằng tuổi thọ của người Việt Nam thì cao nhưng số năm sống khỏe mạnh lại thấp nên việc tăng tuổi nghỉ hưu liệu có hợp lý không? Thứ trưởng nhận định thế nào về ý kiến này?

Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp: Khi nhận định một vấn đề thì nên dựa vào bằng chứng và số liệu có nguồn gốc cụ thể. Tôi sẽ nói về số liệu do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra. Tuổi thọ khỏe mạnh hay số năm sống trung bình khỏe mạnh được WHO tính dựa trên 136 yếu tố, từ các chỉ tiêu kinh tế, dân số, lao động, tài chính và nhân lực cho y tế, tiếp cận dịch vụ y tế, nước sạch, vệ sinh môi trường, loại trừ bệnh dịch, tiêm chủng mở rộng, mức độ suy dinh dưỡng, độ bao phủ của bảo hiểm y tế , chiến lược bảo vệ sức khỏe nhân dân… chứ không chỉ đơn thuần là một vài chỉ tiêu như an toàn thực phẩm, ô nhiễm môi trường.

Nhiều người lo ngại rằng mặc dù tuổi thọ của Việt Nam tăng nhưng số năm sống khỏe mạnh sau tuổi 60 là thấp. Nhận định đó là sai lầm vì theo công bố của Tổ chức Y tế thế giới, tuổi thọ khỏe mạnh của Việt Nam là rất đáng tự hào.

Trong xếp hạng về số năm sống khỏe mạnh sau tuổi 60 của 183 nước do WHO công bố năm 2016, Singapore đứng đầu tiên với 22 năm, thấp nhất đứng thứ 183 là Sierra Leone với 10,3 năm, Việt Nam là 17,2 năm đứng thứ 41.

Như vậy, theo bảng xếp hạng này, Việt Nam chỉ xếp sau 40 nước và đứng trên 142 nước; trong khu vực châu Á, Việt Nam đứng thứ 5 sau 4 nước là Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Israel và cao hơn 41 nước; trong khu vực Asean, Việt Nam chỉ sau Singapore còn cao hơn tất cả các nước còn lại.

Đây là thành tựu tuyệt vời của sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân của Đảng và Nhà nước ta, và cần phải tự hào về điều đó. Đừng tự ti khi cho rằng tuổi thọ khỏe mạnh của Việt Nam thấp.

-Vậy đối với những ngành nghề đặc thù như giáo viên mầm non, tiểu học, công nhân trực tiếp sản xuất… khó có thể làm việc đến 60, 62 tuổi thì vấn đề này nên xử lý thế nào, thưa ông?

Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp: Đây quả thực là một thách thức. Cải cách chính sách bảo hiểm xã hội trong đó có tuổi nghỉ hưu đòi hỏi một quyết tâm chính trị rất lớn, được sự đồng thuận của phần lớn người lao động và doanh nghiệp và tất nhiên không thể hài lòng tất cả. Thêm nữa, luôn có những trường hợp ngoại lệ đòi hỏi phải có phương thức xử lý phù hợp để vượt qua được những đặc thù không mong muốn.

Cá nhân tôi cho rằng nếu nói về đặc thù thì không phải chỉ có Việt Nam có lao động đặc thù mà nước nào cũng có. Chẳng hạn đối với giáo viên mầm non, tiểu học. Phải chăng chỉ Việt Nam mới có giáo viên mầm non nói riêng và giáo viên nói chung mà các nước trên thế giới không có và chỉ trẻ em Việt Nam thích giáo viên trẻ còn trẻ em các nước thì không? Họ xử lý vấn đề này thế nào?

Nhiều nước quan niệm rằng trong trường học còn nhiều vấn đề cần giải quyết ngoài chuyện dạy chữ, thí dụ có trẻ tăng động, có trẻ tự kỷ, có trẻ khiếm khuyết về ngôn ngữ, có trẻ hạn chế về năng lực tư duy, có trẻ mà bố mẹ có khó khăn phải gửi con sớm hoặc đón con muộn, hoặc cần gửi con theo giờ giấc linh hoạt hơn phù hợp với điều kiện làm việc của mình. Các giáo viên lớn tuổi có giúp xử lý được các vấn đề này không khi mà họ có đủ kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm và nếu cần đào tạo, bồi dưỡng thêm cho họ để đảm nhận được công việc.

Ngành giáo dục phải vào cuộc, tổ chức, sắp xếp, bố trí lại lao động, tổ chức lại công việc, đáp ứng nhu cầu đa dạng của trẻ và gia đình trẻ, và cũng là thúc đẩy chất lượng giáo dục tốt lên.

Đối với công nhân trực tiếp sản xuất, có những lo ngại khi lớn tuổi năng suất lao động không cao, doanh nghiệp không muốn sử dụng mà thay vào đó là sử dụng lao động trẻ. Ở phần lớn các nước, lao động trực tiếp sản xuất vẫn là đông đảo nhất, họ xử lý thêd nào đối với lao động trung niên hoặc cao tuổi hơn? Thường là họ có một luật với tên gọi Luật chống phân biệt đối xử và thúc đẩy việc làm của lao động trung niên.

Đối với phần lớn doanh nghiệp, điều quan tâm là chi phí. Chính sách Bảo hiểm thất nghiệp không chỉ hỗ trợ người lao động khi bị thất nghiệp mà phải hỗ trợ doanh nghiệp duy trì việc làm, tránh sa thải lao động. Liệu Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp có hỗ trợ tài chính để sắp xếp, bố trí lại lao động, tiếp tục sử dụng lao động trung niên và cao tuổi như hỗ trợ một phần tiền lương hoặc đóng bảo hiểm xã hội cho những lao động này để giảm chi phí cho doanh nghiệp như nhiều nước vẫn làm chẳng hạn.Tất nhiên là không hỗ trợ tràn lan mà phải có điều kiện.

Người lao động lớn tuổi có thể chậm chạp hơn, năng suất thấp hơn, nhưng doanh nghiệp giảm được chi phí thì chắc vẫn sử dụng, đặc biệt trong bối cảnh lao động khan hiếm. Chúng tôi có tính là hiện nay Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp kết dư khoảng 70.000 tỷ đồng; chẳng hạn nếu mỗi lao động thuộc nhóm tuổi cao được hỗ trợ 500.000 đồng một tháng hoặc 6 triệu đồng một năm, thì chỉ cần 3.000 tỷ đồng hỗ trợ từ Quỹ đã có thể giúp cho nửa triệu lao động tiếp tục làm việc; mà tiếp tục làm việc là tiếp tục tạo ra hàng hóa, dịch vụ, giúp cho sự tăng trưởng của đất nước.

Về bản chất, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp là sự chia sẻ giữa doanh nghiệp lớn, thuận lợi với doanh nghiệp nhỏ rất khó khăn, giữa người lao động ở các ngành nghề ổn định, ít nguy cơ mất việc làm với người lao động ở các nghề nhiều rủi ro mất việc làm. Hỗ trợ này theo hướng thực chất là tạo sự gắn kết xã hội giữa cộng đồng người lao động với nhau, giữa cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam với nhau qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hoặc đối với các công chức lãnh đạo ở các cơ quan quản lý nhà nước. Nhiều lo ngại rằng nâng tuổi nghỉ hưu dẫn đến thời gian giữ chức khá lâu, kém năng động, hiệu quả công việc không cao. Vậy thì chính sách cán bộ cần được sửa đổi, liệu có nên có quy định chỉ giữ chức Vụ trưởng, Cục trưởng, thậm chí Thứ trưởng chỉ nên đến 60 tuổi thôi, hai năm còn lại không giữ chức mà có nghĩa vụ chuyển giao kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm cho cán bộ trẻ, giữ cho sự liền mạch của các chính sách trong lĩnh vực phụ trách trước đây. Trong nhiều bài học thành công của Nhật Bản thì có bài học là lớp người lao động lớn tuổi chuyển giao lại kinh nghiệm, kỹ năng, cách ứng xử cho lớp lao động trẻ.

Như vậy, đối với các nhóm lao động đặc thù cần thiết kế đồng bộ các chính sách, thực hiện đồng bộ các giải pháp và sự vào cuộc đồng bộ của các ngành, các cấp mới xử lý được.

– Việc giữ lại một lớp lao động lớn tuổi sẽ chiếm chỗ làm của lao động trẻ, ông đánh giá thế nào về sự lo ngại này?

Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp: Thực tế, cũng có người hiện đang lo ngại như vậy, nhưng phải trở lại lý do đầu tiên khi đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu là để ứng phó với quá trình già hóa dân số. 15 năm trước, mỗi năm lực lượng lao động tăng 1,2 triệu người. Nhưng 5 năm gần đây, mỗi năm lực lượng lao động chỉ tăng 400.000 người. Sau 15 năm nữa, khi chúng ta chưa kết thúc lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu thì mỗi năm chỉ tăng 200.000 người hoặc là ít hơn sau đó. Tức là khan hiếm và thiếu hụt lao động là nguy cơ rõ ràng nếu không kịp thời điều chỉnh mở rộng độ tuổi lao động.

Khi mà số người rời khỏi độ tuổi lao động ngày càng đông hơn, số người mới gia nhập thị trường lao động ngày càng ít đi thì tác động mà ta gọi là người già “chiếm chỗ” người trẻ sẽ càng giảm nhẹ. Chúng ta thực hiện lộ trình này trong vòng 15 năm nên tác động này là không đáng ngại.

Bên cạnh đó, tỷ lệ thất nghiệp của ta rất thấp so với mặt bằng chung của thế giới, dòng chảy của thị trường lao động là bình thường khi vẫn duy trì được số lượng và tỷ lệ thất nghiệp này mặc dù hàng năm lực lượng lao động vẫn tăng thêm 400.000 người và sinh viên tốt nghiệp các trường vẫn bổ sung vào lực lượng lao động. Các số liệu và thực tế này cho thấy người già có thể làm chậm lại đôi chút việc gia nhập thị trường lao động của người trẻ, nhưng lo ngại người già chiếm chỗ của người trẻ thì cần cân nhắc về nhận định này.

– Xin cảm ơn ông!

Năm 2020, Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ tập trung vào công tác cải cách hành chính với cải cách các thủ tục hành chính, cải tổ bộ máy làm việc và ứng dụng công nghệ thông tin vào công việc để nâng cao chất lượng dịch vụ.

Giảm thủ tục, tránh phiền nhiễu cho người tham gia bảo hiểm

Các Nghị quyết của Chính phủ luôn nhấn mạnh đến việc cảo cách hành chính mà  trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính. Đó cũng là một  mục tiêu lớn được Chính phủ quan tâm với mục đích rút ngắn quy trình xử lý, giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính, giảm chi phí, bảo đảm công khai, minh bạch và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan hành chính nhà nước… nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đối với ngành bảo hiểm xã hội, cải cách hành chính là  nhiệm vụ xuyên suốt năm 2019. Bà Nguyễn Thị Minh, Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam nhấn mạnh: “Cải cách hành chính giúp chúng tôi quản lý và rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục liên quan đến người tham gia, hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.”

“Cải cách hành chính giúp chúng tôi quản lý và rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục liên quan đến người tham gia, hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.”

Theo ông Đào Việt Ánh, Phó Tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hiện nay hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đang  phục vụ cho trên 83,5 triệu đối tượng của ngành, tương đương với khoảng 88,5% dân số. Với mức tổng mức thu chi hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp mỗi năm tăng hàng chục nghìn tỷ đồng. Hằng năm bảo hiểm xã hội còn giải quyết các chế độ ngắn hạn và hằng tháng cho gần 10 triệu lượt người và đảm bảo quyền lợi bảo hiểm y tế cho khoảng 150 triệu lượt người…

“Nhìn chung, khối lượng công việc mà bảo hiểm xã hội đảm nhận hàng năm đều tăng trong khi số lượng cán bộ viên chức không tăng, cho nên nếu không ứng dụng công nghệ thông tin thì bảo hiểm xã hội rất khó có thể hoàn thành nhiệm vụ, dù cán bộ nhân viên phải tăng thêm giờ làm việc,” ông Đào Việt Ánh bày tỏ.

Từ năm 2014 đến nay, Bảo hiểm xã hội Việt đã giảm 75% số lượng thủ tục hành chính. Cụ thể, từ 115 thủ tục năm 2014 xuống còn 33 thủ tục năm 2015, 32 thủ tục năm 2016, 28 thủ tục năm 2017, 2018 và 27 thủ tục năm 2019. Đồng thời số giờ thực hiện thủ tục hành chính  giảm mạnh từ 335 giờ năm 2014  xuống còn xuống còn 147 giờ năm 2018.

Khối lượng công việc mà bảo hiểm xã hội đảm nhận hàng năm đều tăng trong khi số lượng cán bộ viên chức không tăng, cho nên nếu không ứng dụng công nghệ thông tin thì bảo hiểm xã hội rất khó có thể hoàn thành nhiệm vụ, dù cán bộ nhân viên phải tăng thêm giờ làm việc.

Thời hạn cấp sổ bảo hiểm xã hội từ 20 ngày và thẻ  bảo hiểm y tế từ 7 ngày đều được rút ngắn xuống còn 5 ngày (riêng với người hưởng trợ cấp thất nghiệp không quá 2 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định), cấp lại thẻ bảo hiểm y tế không thay đổi thông tin được thực hiện trong ngày. Với việc thực hiện giao dịch điện tử trong tất cả các khâu từ thu, nộp đến quản lý chi trả thì số lần thực hiện giao dịch điện tử giảm từ 12 lần/năm xuống còn 1 lần/năm.

Công nghệ là “chìa khóa”

Bảo hiểm xã hội Việt Nam coi việc rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin cùng với việc cải tổ chức bộ máy làm việc là những công việc gắn bó mật thiết với nhau trong việc cải cách thủ tục hành chính. Nhờ việc đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của ngành, cho đến nay bảo hiểm xã hội đã thực hiện giao dịch điện tử với trên 90% đơn vị tham gia, kết nối với trên 13.000 cơ sở khám chữa bệnh; tin học hóa hầu hết các lĩnh vực, nghiệp vụ chính…

Đặc biệt, quý 3/2019, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chính thức triển khai Phần mềm giao dịch điện tử phiên bản Website thay thế Phần mềm KBHXH (phần mềm hỗ trợ kê khai bảo hiểm xã hội) nhằm hỗ trợ tốt hơn nữa các đơn vị sử dụng lao động trong thực hiện giao dịch điện tử  bảo hiểm xã hội và bắt đầu áp dụng giao dịch điện tử đối với cá nhân trong việc giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội.

Nhờ việc đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của ngành, cho đến nay bảo hiểm xã hội đã thực hiện giao dịch điện tử với trên 90% đơn vị tham gia, kết nối với trên 13.000 cơ sở khám chữa bệnh; tin học hóa hầu hết các lĩnh vực, nghiệp vụ chính…

Ngoài ra, ngành cũng đã triển khai Hệ thống tương tác đa phương tiện giữa người dân và doanh nghiệp với cơ quan bảo hiểm xã hội (Hệ thống SMS); Triển khai hiệu quả việc số hóa, gửi nhận văn bản, tài liệu điện tử giữa các đơn vị trong phạm vi Ngành trên Hệ thống quản lý văn bản và điều hành; gửi, nhận, phát hành văn bản điện tử với các Bộ, ngành trên trục liên thông. Tính đến nay, bảo hiểm xã hội đã cung cấp được 12 dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 và 6 dịch cụ công mức độ 3.

Phía Bảo hiểm xã hội cho hay, việc cải cách hành chính trong năm 2019 đã vấp phải không ít những vướng mắc. Đó là nguyên nhân đã ảnh hưởng đến việc tăng số lượng dịch vụ công mức độ 4 (là mức cho phép người sử dụng thanh toán tiền dịch vụ). Nguyên nhân là bởi là do  thủ tục giải quyết công việc trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội khá phức tạp, các tổ chức, cá nhân vẫn còn mất nhiều thời gian chuẩn bị hồ sơ, kê khai nộp bảo hiểm xã hội do yêu cầu về thủ tục, hồ sơ phải đảm bảo theo quy định. Điều này chỉ có thể cải thiện khi các hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, về doanh nghiệp, về bảo hiểm được kết nối, chia sẻ và cơ sở pháp lý cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu được hoàn thiện.

Ngoài ra, việc thực hiện cải cách hành chính cũng đòi hỏi phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của ngành bảo hiểm xã hội. Do vậy, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chú trọng tăng cường đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ, trách nhiệm, đạo đức công vụ… nhưng một trong các khó khăn hiện nay là rất khó tuyển dụng được những sinh viên giỏi vào làm việc, nhất là người có chuyên ngành đào tạo về công nghệ thông tin, y, dược.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát nhằm cắt giảm, loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo gây khó khăn cho quá trình thực hiện; đơn giản hóa các thủ tục hành chính theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp cận, đảm bảo tính khả thi, tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức.

Để khắc phục độ phức tạp mang tính đặc thù ngành cũng như bài toán nguồn nhân lực trong năm 2020, ông Đào Việt Ánh khẳng định, Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát nhằm cắt giảm, loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo gây khó khăn cho quá trình thực hiện; đơn giản hóa các thủ tục hành chính theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp cận, đảm bảo tính khả thi, tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức.

“Chúng tôi sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc kê khai nộp bảo hiểm xã hội và  cung cấp các công cụ, tiện ích để hỗ trợ đơn vị sử dụng lao động tham gia giao dịch điện tử với cơ quan bảo hiểm xã hội được thuận tiện, hỗ trợ truy cập  trên thiết bị di động, các ứng dụng trên nền tảng di động sẽ cho phép truy cập, tra cứu và khai thác thông tin một cách tiện lợi và đa dạng cho các cá nhân, tổ chức tham gia giao dịch với cơ quan bảo hiểm xã hội Việt Nam,” ông Đào Việt Ánh nói.

Bên cạnh đó, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ tổ chức triển khai đánh giá mức độ hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ. Đây là cơ sở để đánh giá khách quan chất lượng cung ứng dịch vụ của cơ quan bảo hiểm xã hội. Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ xây dựng cơ chế khuyến khích tuyển dụng sinh viên giỏi vào làm việc trong ngành, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ thông tin; đẩy mạnh hơn nữa công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức, viên chức hiện có để đáp ứng yêu cầu công việc./.

Tính đến sáng 8/3/2020, Việt Nam đã ghi nhận 21 trường hợp mắc COVID-19, trong đó có 16 trường hợp đã được chữa khỏi.

Hiện việc kiểm soát dịch bệnh và bảo đảm nguồn cung hàng hóa đang được Chính phủ, các bộ, ngành và thành phố Hà Nội triển khai quyết liệt, đáp ứng nhu cầu của người dân.

Những ca nhiễm mới đang được chữa trị

Trường hợp mắc đầu tiên tại Hà Nội (thứ 17 của Việt Nam) là bệnh nhân N.H.N (f1), 26 tuổi, đi thăm chị gái tại Anh, cùng chị gái qua Italy, Pháp du lịch và trở về Hà Nội vào lúc 4 giờ 30 ngày 2/3/2020 trên chuyến bay VN0054.

Bệnh nhân bắt đầu có biểu hiện sốt nhẹ ngày 2/3. Ngày 5/3 bệnh nhân xuất hiện sốt liên tục (38 độ C) kèm theo ho nhiều, có đờm, mệt mỏi. Bệnh nhân đi khám tại Bệnh viện Hồng Ngọc cơ sở 55 Yên Ninh, Ba Đình, được chẩn đoán viêm phổi, được chuyển đến bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Kim Chung để theo đõi điều trị.

Việc kiểm soát dịch bệnh và bảo đảm nguồn cung hàng hóa đang được Chính phủ, các bộ, ngành và thành phố Hà Nội triển khai quyết liệt

21 giờ 30 ngày 6/3/2020, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương thông báo kết quả xét nghiệm dương tính SARS-CoV-2 đối với N.H.N.

Ca bênh thứ 18 là bệnh nhân N.V.T, 27 tuổi, quê Thái Bình, đến Daegu – tâm dịch tại Hàn Quốc vào ngày 17/2/2020, trở về Việt Nam trên chuyến bay VJ981 từ Busan đến Vân Đồn vào ngày 4/3/2020. Sau khi nhập cảnh Việt Nam, bệnh nhân đã được cách ly tập trung tại Ninh Bình, được lấy mẫu xét nghiệm và phát hiện dương tính với SARS-CoV-2.

Trường hợp mắc thứ 19, 20 và 21 đều là của Hà Nội, đều tiếp xúc gần với N.H.N (f1).

Đó là bà L.T.H, sinh năm 1956, là bác ruột và anh D.Đ.P, sinh năm 1993, là lái xe riêng của gia đình bệnh nhân N.H.N . Hai trường hợp này có tiếp xúc gần với bệnh nhân và đã được Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Hà Nội cách ly tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, sau khi phát hiện ra ca bệnh của bệnh nhân N.H.N (f1).

Trường hợp mắc thứ 21 là bệnh nhân N. Q.T, nam, 61 tuổi, ở Trúc Bạch- Ba Đình-Hà Nội là người ngồi gần hàng ghế với bệnh nhân N.H.N (f1).

Hà Nội nâng bậc cách ly sau ca nhiễm COVID-19 đầu tiên và mở rộng giám sát y tế

Nhằm giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm sau ca dương tính COVID-19 đầu tiên, Hà Nội quyết định nâng bậc cách ly, mở rộng giám sát y tế và đề xuất siết chặt khai báo y tế bắt buộc. Với trường hợp số 21 các thông tin cụ thể như sau:

– Tổng số người tiếp xúc gần với bệnh nhân (f1) là 26 người, trong đó tại nơi ở có 02 người (vợ, lái xe) đã được cách ly; tại nơi làm việc hiện đã xác định được 24 người, đang tiếp tục xác minh.

– Tổng số người tiếp xúc gần với người tiếp xúc gần của bệnh nhân (f2) là 23 người.

– Tổng số người tiếp xúc gần với các đối tượng f2 (f3) đã xác định được là 29 người.

Hà Nội quyết định nâng bậc cách ly, mở rộng giám sát y tế và đề xuất siết chặt khai báo y tế bắt buộc.

Các biện pháp đã tiến hành là: Phun khử khuẩn bằng Cloramin B tại nhà bệnh nhân khu vực nhà bệnh nhân; Thực hiện cách ly y tế đối với: 50 người trong đó tại nơi ở (9 người); tại bệnh viện (41 người); Tiến hành lấy 15 mẫu bệnh phẩm (vợ và 14 người tiếp xúc gần với lái xe) để xét nghiệm chẩn đoán tác nhân gây bệnh, hiện tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội đang tiến hành xét nghiệm.

Các biện pháp tiếp theo là: Tổ chức giám sát chặt chẽ những người có liên quan theo đúng quy định; Tiếp tục rà soát những người có liên quan, tiếp xúc với bệnh nhân và những người tiếp xúc gần với những người tiếp xúc gần với bệnh nhân để cách ly theo dõi sức khỏe.

Bên cạnh việc nâng bậc cách ly, Hà Nội cũng tiến hành mở rộng giám sát y tế. Cụ thể, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội tích cực phối hợp với Vietnam Airlines và các đơn vị có liên quan thu thập thông tin 217 hành khách và phi hành đoàn đi cùng chuyến bay VN0054 với bệnh nhân N.H.N (f1).

Hà Nội cũng đã yêu cầu Vietnam Airlines cho cách ly đoàn bay, rà soát thông tin hành khách để có biện pháp xử lý.

Đến nay, cơ bản thành phố đã rà soát, nắm được danh tính những người thuộc nhóm nguy cơ cao nhiễm bệnh; triển khai lực lượng đến khu vực các phố Trấn Vũ, Trúc Bạch và các phố xung quanh quận Ba Đình, Hà Nội để phun thuốc tiêu độc, khử trùng; quyết định cách ly hoàn toàn đoạn phố Trúc Bạch từ nhà số 125 đến nhà 139, đồng thời đề nghị quận Ba Đình kiểm soát đi lại chặt chẽ với khu dân cư này.

Đến nay, cơ bản thành phố đã rà soát, nắm được danh tính những người thuộc nhóm nguy cơ cao nhiễm bệnh.

Phát biểu tại cuộc họp Ban Chỉ đạo phòng chống dịch bệnh COVID-19 của thành phố Hà Nội sáng 7/3, Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình Huệ đề nghị tạm dừng, hoãn tất cả các hoạt động không cần thiết, các đoàn công tác nước ngoài, lễ hội, hội họp không cần thiết để tập trung phòng chống dịch bệnh COVID-19; tránh tập trung đông người.

Bí thư Thành ủy Hà Nội mong muốn người dân tin tưởng vào khả năng kiểm soát dịch của Thành phố, không hoang mang, dao động, tiếp tục cuộc sống bình thường và triển khai các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Ông Vương Đình Huệ cũng đề nghị Ủy ban Nhân dân thành phố cho học sinh các cấp nghỉ học đến hết ngày 15/3; với học sinh, sinh viên các trường nghề đã đi học rồi cũng cho nghỉ.

Cũng tại cuộc họp này, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết  “Thành phố quyết định nâng 1 mức cảnh báo so với hướng dẫn của Bộ Y tế và thực hiện theo các biện pháp theo mức cao hơn.”

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đề nghị người dân tập trung theo dõi thông báo chính thức của thành phố và báo chí chính thống về dịch bệnh; tiếp tục cập nhật hiểu biết về dịch bệnh, nắm chắc dấu hiệu bệnh tật, làm tốt công tác giám sát cho chính mình, cho gia đình, không chủ quan nhưng không hoang mang, đồng thời yên tâm và bình tĩnh để công tác phòng chống dịch bệnh đạt hiệu quả cao nhất.

Hà Nội đủ nguồn lực cung cấp thực phẩm

Trước tình hình người dân đến các siêu thị mua thực phẩm rất đông, việc này khiến nguy cơ lây nhiễm ngay tại siêu thị rất lớn, phát biểu mở đầu tại cuộc họp Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh COVID-19 thành  phố Hà Nội – phiên thứ 15 (phiên họp đột xuất lần 2), Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình Huệ gửi đến người dân Thủ đô thông điệp: “Sự lo lắng cần thể hiện bằng hành động thực tế, bằng cách tự bảo vệ mình, bảo vệ gia đình, có trách nhiệm thông báo tình hình sức khỏe cho chính quyền các cấp, không nên hoang mang, lo lắng quá mức.”

”Thành phố đủ nguồn lực để bảo đảm thực phẩm cho người dân, chúng ta không cần đi mua tích trữ. Việc đông người xếp hàng mua sắm tại các siêu thị nếu không thực đúng các biện pháp bảo đảm an toàn sẽ dễ lây nhiễm dịch bệnh.”

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải, ngay từ khi dịch COVID-19 xuất hiện tại Việt Nam, Bộ đã xây dựng một kịch bản tổng thể và có chương trình hành động để xác định những tình huống xấu nhất có thể xảy ra.

”Thành phố đủ nguồn lực để bảo đảm thực phẩm cho người dân, chúng ta không cần đi mua tích trữ.” ( Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình Huệ)

Bộ Công Thương đã phối hợp với Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố và đầu mối là Sở Công thương, lực lượng quản lý thị trường cùng các doanh nghiệp phân phối trên toàn bộ hệ thống phân phối tại Việt Nam để tìm được nguồn hàng cung cấp cho nhu cầu của người dân cũng như người tiêu dùng. Theo báo cáo của các doanh nghiệp phân phối tại Việt Nam, nguồn hàng dành cho nhu cầu của người dân cũng như người tiêu dùng Việt Nam không thiếu.

Đặc biệt, Bộ Công Thương khẳng định đảm bảo đáp ứng được nhu cầu của người dân.Ngay từ khi dịch bệnh COVID-19 xảy ra, Bộ Công Thương đã quyết liệt và kịp thời đẩy mạnh các hoạt động, đề xuất những biện pháp, giải pháp đối với các cơ quan có thẩm quyền và trực tiếp là Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Trong ngày hôm qua 7/3, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã có văn bản chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành  phố  Hà Nội và các doanh nghiệp cung ứng lương thực, thực phẩm bảo đảm đủ hàng hóa cho các hệ thống siêu thị và cửa hàng tại Hà Nội, không để thiếu hàng hóa.

Thủ tướng yêu cầu lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan chức năng xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, tích trữ, nâng giá trái pháp luật.

Thực tế cho thấy hàng hóa, đặc biệt là lương thực phẩm tại các siêu thị, cửa hàng rất dồi dào, có nhiều siêu thị, cửa hàng bán đến 23 giờ, đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của người dân./.

Người dân ở nhiều nơi trên thế giới đang được yêu cầu tránh xa các đám đông, hạn chế đi lại và thậm chí làm việc tại nhà để giúp hạn chế sự lây lan của virus SARS-CoV-2 và hình ảnh vệ tinh cho thấy mọi người đang nghe theo lời khuyên đó.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết hơn 100.000 trường hợp nhiễm virus đã được báo cáo và COVID-19 đã lan sang ít nhất 85 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hơn 3.500 người đã chết.

Hình ảnh vệ tinh gần đây từ Maxar Technologies cho thấy phần nào ảnh hưởng của COVID-19 đến cuộc sống của mọi người trên thế giới.

Bệnh viện Hỏa Thần Sơn, Vũ Hán, Trung Quốc

Những hình ảnh đặc biệt ấn tượng ở Vũ Hán, Trung Quốc, nơi phát hiện ra căn bệnh này.

Các nhà chức trách đã xây dựng Bệnh viện Hỏa Thần Sơn (Huoshenshan) hai tầng, rộng 365.000m2 chỉ trong 10 ngày để điều trị cho bệnh nhân COVID-19.

Khu vực này đã có rất nhiều sự phát triển trong gần ba năm qua kể từ khi hai bức ảnh được chụp. Những mái nhà màu xanh của khu phức hợp nổi bật tại hiện trường.

Bệnh viện Lôi Thần Sơn, Vũ Hán, Trung Quốc

Bệnh viện Lôi Thần Sơn (Leishenshan), dự kiến có khoảng 1.500 giường bệnh, cũng được xây dựng nhanh chóng.

Trạm thu phí đường cao tốc, Vũ Hán, Trung Quốc

Vũ Hán là một thành phố nhộn nhịp với 11 triệu người, nhưng người dân đang ở nhà vì dịch bệnh.

Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh, Trung Quốc

Những lo ngại về COVID-19 đã biến một số điểm du lịch nhộn nhịp nhất thế giới thành những nơi hoang vắng – ngay cả khi chúng vẫn hoàn toàn mở cửa đón khách.

Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh dường như gần như bị bỏ hoang khi vệ tinh chụp ảnh vào tháng trước – đặc biệt là khi so sánh với đám đông ở đó một năm trước.

Khu chơi tàu lượn Space Mountain ở Disneyland Tokyo

Tại Nhật Bản, Disneyland và Disney Sea ở Tokyo đã đóng cửa vào ngày 28/2 vì diễn biến phức tạp của COVID-19. Các công viên này đang tham vấn ý kiến các quan chức y tế của chính phủ và có kế hoạch mở cửa trở lại vào ngày 15/3.

Các công viên của Disney ở Hong Kong và Thượng Hải cũng đóng cửa.

Nhà thờ chính tòa Milano, Milan, Italy

Italy đang đối mặt với bùng phát dịch COVID-19 lớn nhất ở châu Âu với hơn 5.800 trường hợp được xác nhận và 233 trường hợp tử vong, tính đến đầu giờ sáng 8/3 (giờ Việt Nam). Điều này dường như đã hạn chế các đám đông tại Nhà thờ Milan.

Sân bay Vũ Hán, Trung Quốc

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, ngành công nghiệp hàng không toàn cầu có thể phải đối mặt với thiệt hại lên tới 113 tỷ USD vì COVID-19.

Một số chuyên gia nhận định tác động của COVID-19 còn lớn hơn rất nhiều so với giai đoạn sau vụ khủng bố 11/9 ở Mỹ vì khách hàng không cảm thấy an toàn khi bay.

Trung Quốc đã đóng cửa sân bay ở Vũ Hán vào tháng 1 vì COVID-19.

Đền Fatima Masumeh, Qom, Iran

Iran là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bên ngoài Trung Quốc, với hơn 5.800 người nhiễm và ít nhất 145 người tử vong vì virus SARS-CoV-2.

Nhà chức trách Iran đã không thể thực hiện các biện pháp chôn cất truyền thống với người bị tử vong vì sợ lây nhiễm bệnh.

Liệu có cách nào để ngăn chặn sự lây lan khủng khiếp hiện nay? Ý tôi không nói đến dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 đã khiến cho hơn 100.000 người trên toàn thế giới bị nhiễm và mấy ngàn người tử vong, mà là tình trạng tin sai lệch và tin giả tràn lan toàn cầu cũng như tại Việt Nam.

Tối 6/3, khi có tin về một ca dương tính với virus corona chủng mới ở Hà Nội, trong khi các cơ quan chức năng đang gồng mình đối phó thì xảy ra một cơn hoảng loạn trên mạng xã hội cũng như trong các cuộc trà dư tửu hậu.

Bên cạnh những hình ảnh ban đầu của việc phong tỏa một khu vực gần hồ Trúc Bạch là đủ thứ thông tin thất thiệt: nào là cô này sau khi về nước vẫn đi bar, tham dự một cuộc khai trương rầm rộ, nào là có 3 người nhiễm chứ không phải một dù chưa có xác nhận của cơ quan chức năng y tế. Thậm chí ai đó lên hẳn một danh sách hơn 20 điểm cần lánh xa vì đây là nơi ở của những người được cho là có tiếp xúc với ca nhiễm, bao gồm cả những nhân viên y tế bệnh viện. Sự sợ hãi biến thành hành động khi nhiều người dân ngay lập tức chạy xuống các cửa hàng mua vét thực phẩm và các đồ dùng thiết yếu.

Vừa mới vài ngày trước nhiều người còn ngạc nhiên và buồn cười khi xem hình ảnh hoặc video cho thấy người dân ở một số quốc gia tranh giành đồ trong siêu thị, những gian hàng trong siêu thị trắng trơn, thậm chí cả tình trạng tích trữ giấy vệ sinh ở Australia mà không ai lý giải được nguyên nhân.

Khi dịch mới xuất hiện ở Việt Nam, khá nhiều người vội tích trữ khẩu trang, nước diệt khuẩn, thậm chí cả mì ăn liền, nhưng cũng chưa đến mức ồ ạt như sau sự việc phát hiện ca nhiễm mới nhất.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chưa tuyên bố dịch Covid-19 là đại dịch (epidemic) trên thế giới nhưng đã sử dụng một thuật ngữ mới hết sức sáng tạo có cái đuôi “-demic”: “infodemic” (đại dịch thông tin). Trong một báo cáo hồi tháng trước, tổ chức này đã cảnh báo về “một ‘đại dịch thông tin’ quy mô lớn, tức là tình trạng quá dư thừa thông tin – trong đó có cả thông tin đúng lẫn thông tin sai lệch – khiến cho mọi người không còn biết đâu là những nguồn thông tin tin cậy cũng như những chỉ dẫn tin cậy khi họ cần đến.”

Rồi thuật ngữ này được tạp chí Technology Review của trường đại học MIT nổi tiếng nhắc đến khi đưa ra đánh giá rằng virus corona chủng mới đã tạo nên “đại dịch thông tin đầu tiên trên mạng xã hội” vì “mạng xã hội đã đẩy cả thông tin thật lẫn thông tin giả ra toàn thế giới với tốc độ chưa từng thấy, kích thích cơn hoảng loạn, tình trạng phân biệt chủng tộc… và cả sự hy vọng.”

“Infodemic” là từ viết tắt của “information epidemic” vốn xuất hiện vào năm 2003 khi nhà khoa học chính trị David J. Rothkopf sử dụng trong một bài viết trên tờ Washington Post khi ông nhắc đến dịch SARS: “Một vài thông tin có thực, pha trộn với nỗi sợ, sự phỏng đoán và tin đồn, được khuếch đại và chuyển tiếp nhanh chóng ra toàn thế giới bằng những công nghệ thông tin hiện đại, đã có tác động khủng khiếp đến các nền kinh tế, chính trường và cả nền an ninh quốc gia và quốc tế theo những cách thức hoàn toàn không phù hợp với tình hình thực tế.”

Virus corona chủng mới đã tạo nên “đại dịch thông tin đầu tiên trên mạng xã hội” 

Ông Rothkopf kể với một nhà báo của Wall Street Journal rằng ông gắn “thông tin” với “đại dịch” để tạo thành từ “infodemic” là vì nhận thấy nhiều điểm tương đồng giữa cách thức một căn bệnh lan ra trong dân chúng và cách mà một ý tưởng nào đó được lan truyền như con virus trên Internet.” Trong trường hợp dịch SARS, ông cho rằng đại dịch thông tin còn tác động đến mọi người nhiều hơn chính dịch bệnh gây ra nó.

Tin giả và tin thất thiệt đã tồn tại từ lâu, từng được gọi là vấn nạn toàn cầu, từng gây hại cho nhiều cá nhân, nhiều tổ chức và doanh nghiệp, thậm chí làm rối loạn xã hội, nhưng chưa được quan tâm đúng mức. Và dường như chính trong dịch Covid-19 này, tin giả và tin thất thiệt đang phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết bởi nó đánh trúng vào nỗi lo sợ của mọi người, cả cái bản năng thích lan truyền tin đồn, và có lẽ nghiêm trọng hơn, là lối suy nghĩ rằng những nguồn chính thống thì không bao giờ nói thật.

Mới vài hôm trước thôi, một vài người đều thuộc nhóm có tri thức cao và nắm bắt nhiều thông tin, vẫn hỏi tôi rằng có phải virus corona là sản phẩm của một chương trình vũ khí sinh học tại Vũ Hán, có phải con số người nhiễm được công bố là không đúng, có phải tỷ lệ tử vong do dịch bệnh này phải trong khoảng 6 đến 18% chứ dứt khoát không thể là 2%.

Sự quan tâm và lo lắng đến dịch bệnh này cũng tạo cơ hội cho rất nhiều status trên mạng xã hội về các phương thuốc hoặc cách điều trị hoàn toàn vô căn cứ. Những ý tưởng quái lạ và vô lý không hiểu sao vẫn phát tán và được hưởng ứng trong các nhóm này nhóm kia. Có thể đối với họ, phát biểu chính thức của cơ quan chức năng về bất cứ cái gì cũng là điều không thể tin được.

Có lẽ nhiều người chúng ta đang mơ mộng về một kế hoạch kỳ diệu nào đó để kiềm chế cả con virus corona chủng mới kia lẫn cái đại dịch thông tin mà đa phần là thông tin thất thiệt này. Chúng ta hy vọng có một luật nào đó xử lý nghiêm những kẻ tung tin giả, hoặc Facebook sẽ thay đổi thuật toán để xóa bỏ những lời dối trá, giống như việc tìm ra một thứ vắcxin hiệu quả cho dịch Covid-19.

Đương nhiên những biện pháp từ cấp độ thượng tầng là rất hữu ích. Một hệ thống y tế mạnh sẽ có khả năng đối phó với các dịch bệnh, thì tương tự như việc cần phải củng cố các thiết chế để chống lại thông tin sai lệch, bao gồm cả việc minh bạch thông tin. Những quy định pháp lý chặt chẽ và nghiêm minh về việc xử lý những đối tượng sản xuất và phát tán tin giả, gây thiệt hại cho cộng đồng là cần thiết, thậm chí có thể còn mạnh mẽ hơn như luật của một số nước với mức phạt lên tới hàng chục ngàn USD và cả án tù rất nặng.

Để phòng ngừa tin giả, tin sai lệch, mỗi người đừng để bị lâm vào sự hoang tưởng và lo lắng thái quá

Sự hợp tác với các nền tảng công nghệ để dùng biện pháp kỹ thuật ngăn chặn và xóa bỏ thông tin thất thiệt cũng là cách thức đã và đang được sử dụng. Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó có các cơ quan báo chí chính thống, là một đặc điểm nổi bật của Việt Nam, giúp cho việc ngăn ngừa dịch bệnh cho tới nay rất hiệu quả, được thế giới đánh giá cao, nhưng vẫn chưa quyết liệt và chưa đủ trên trận tuyến chống tin giả, tin sai lệch.

Nhưng rốt cục thì một xã hội muốn chống đỡ được dịch bệnh hay tình trạng tin giả tràn lan thì cũng cần những biện pháp từ dưới lên. Chẳng hạn muốn phòng virus lây nhiễm thì mỗi người dân cần thay đổi thói quen vệ sinh để thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc nước kháng khuẩn hay năng đeo khẩu trang. Và để phòng ngừa tin giả, tin sai lệch thì mỗi người đừng để bị lâm vào sự hoang tưởng và lo lắng thái quá, đừng chia sẻ thông tin khi chưa suy nghĩ chín chắn. Khi gặp một thông tin báo động, hãy đếm đến 10 và tự hỏi bản thân xem có nên lan truyền thông tin đó không.

Dù là phòng chống virus corona hay đối phó với một câu chuyện kinh sợ dễ lan truyền thì mỗi người đều nên tự lập một rào chắn để làm chậm quá trình lây nhiễm. Những rào chắn đơn lẻ thì có vẻ như quá nhỏ nhoi, nhưng tất cả mọi thành viên trong cộng đồng cùng có ý thức dựng rào chắn thì hiệu quả lại vô cùng to lớn./.

Cuộc xung đột chỉ còn vài ngày nữa là bước sang năm thứ 10 ở Syria đang bị đẩy vào điểm nghẽn khó gỡ, khi Thổ Nhĩ Kỳ và Nga, hai đồng minh can dự tích cực trong vấn đề Syria, có vẻ đã cận kề bên bờ vực đối đầu tại tỉnh Idlib, Tây Bắc quốc gia Trung Đông này.

Cả Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Syria đều đang phát đi những thông điệp cảnh báo đanh thép, không nhân nhượng trong bối cảnh ngoại giao để giải quyết mâu thuẫn cho đến nay vẫn chưa giúp tình hình trên thực địa dịu bớt.

Các cuộc tấn công trực tiếp giữa lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ và Syria cũng như tranh cãi gay gắt giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đều gắn liền với những cáo buộc vi phạm thỏa thuận Sochi tháng 9/2018 về thiết lập khu phi quân sự tại tỉnh Idlib, nơi được xem là thành trì cuối cùng của lực lượng khủng bố và phiến quân ở Syria.

Cả Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Syria đều đang phát đi những thông điệp cảnh báo đanh thép, không nhân nhượng trong bối cảnh ngoại giao để giải quyết mâu thuẫn cho đến nay vẫn chưa giúp tình hình trên thực địa dịu bớt.

Trên thực tế, thời điểm tháng 9/2018, việc lãnh đạo Nga và Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc gặp trực tiếp ở Sochi (Nga) nhất trí thiết lập một khu phi quân sự giữa quân đội chính phủ Syria và lực lượng đối lập ở tỉnh Idlib được xem là một giải pháp mang tính thỏa hiệp để Damascus ngừng chiến dịch tấn công các tay súng phiến quân khủng bố tại tỉnh giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ này.

Đổi lại, Thổ Nhĩ Kỳ, vốn được cho là hậu thuẫn nhiều nhóm phiến quân ở Idlib, phải có biện pháp bảo đảm các tay súng chống đối cực đoan rời khỏi khu vực phi quân sự này trước hạn chót là ngày 15/10/2018 để lực lượng Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào tuần tra chung.

Tuy nhiên, đến ngày 15/10/2018, Tổ chức Giám sát nhân quyền Syria (SOHR) có trụ sở tại London (Anh) cho biết không có tay súng nào rời khỏi rời khỏi vùng phi quân sự tại tỉnh Idlib, trong khi nhóm thánh chiến lớn tại Idlib tuyên bố “tiếp tục chiến đấu.”

Sau hơn 1 năm kể từ khi thỏa thuận Sochi được triển khai, tình hình Idlib vẫn diễn biến bất ổn. Cuối năm 2019, Chính phủ Syria phát động chiến dịch tấn công các lực lượng chống đối tại tỉnh Idlib nhằm giành lại quyền kiểm soát toàn bộ lãnh thổ.

Mâu thuẫn leo thang khi Thổ Nhĩ Kỳ phản đối mạnh mẽ chiến dịch, đòi quân đội Syria rút khỏi các vị trí như thỏa thuận Sochi, còn Nga và Syria cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ không thực hiện nghĩa vụ tách những tay súng khủng bố khỏi lực lượng phiến quân đối lập ở Idlib và tiếp tục cung cấp vũ khí cho những kẻ này tấn công quân đội Syria.

Ankara đã tăng cường lực lượng tại Idlib và đối đầu trực tiếp với quân đội Syria. Hiện Thổ Nhĩ Kỳ cũng quay sang Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), mà Ankara là thành viên, yêu cầu hậu thuẫn.

Với Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ đề nghị Washington cung cấp các hệ thống phòng không Patriot, đồng thời tuyên bố mở cửa biên giới với Bulgaria và Hy Lạp cho người tị nạn tràn vào châu Âu để gây sức ép với NATO và EU.

Giải phóng thành phố Idlib có ý nghĩa chiến lược to lớn đối với Tổng thống Syria Bashar al-Assad vì đây là thành trì cuối cùng của phe đối lập ở Syria.

Được hỏa lực trên không của Nga yểm trợ, từ năm 2015, chính quyền Tổng thống Assad đã tiến hành thành công chiến dịch tấn công quân sự nhằm vào lực lượng khủng bố thánh chiến và đối lập trên cả nước, giành lại lãnh thổ và củng cố quyền lực.

Tàn quân khủng bố và các nhóm phiến quân chạy về Idlib. Hiện nay, Idlib do một loạt các nhóm đối lập kiểm soát, song mạnh nhất là tổ chức Hayat Tahrir al-Sham (HTS), vốn là một phe lớn tách ra từ chi nhánh của mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda tại Syria năm 2017, cùng Mặt trận giải phóng quốc gia (NLF), một liên minh được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn.

Giành lại Idlib và loại bỏ tất cả các phe nhóm đối lập vũ trang ở tỉnh này sẽ cho phép Tổng thống Assad tuyên bố chiến thắng và chấm dứt cuộc xung đột tại Syria.

Trong khi đó, hoạt động của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria nhằm vào 3 mục tiêu chính. Trước tiên là chống các tay súng người Kurd nhằm ngăn chặn việc thành lập một khu tự trị của người ở miền Bắc Syria.

Thổ Nhĩ Kỳ lo ngại rằng một khu tự trị như vậy có thể “truyền cảm hứng” cho các khu vực có đông người Kurd sinh sống ở Đông Nam nước này theo đuổi tham vọng tương tự.

Mục tiêu thứ hai là hỗ trợ các nhóm Hồi giáo thánh chiến để thông qua lực lượng này buộc Tổng thống Assad phải ra đi và thành lập một “chính phủ Hồi giáo” ở Syria.

Có thể nói điểm nóng Idlib được coi là “thuốc thử” đối với quan hệ đồng minh có điều kiện Nga-Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như đối với “thế kiềng ba chân” giữa Nga-Syria-Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Kỳ Rexep Tayyip Erdogan hy vọng điều này sẽ mở rộng ảnh hưởng chính trị của ông ở Trung Đông cũng như tăng cường vai trò chi phối của đạo Hồi tại khu vực.

Mục đích thứ ba của Tổng thống Erdogan là duy trì quyền lực suốt 18 năm qua ở Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh tình hình trong nước không thuận lợi do suy thoái kinh tế, bất ổn an ninh và đấu đá phe phái.

Cuộc chiến ở Syria có thể “đánh lạc hướng” những chỉ trích nhằm vào ông ở trong nước và đảm bảo sự ủng hộ đối với đảng Công lý và phát triển (AKP) cầm quyền. Chính vì thế, Tổng thống Erdogan đã ký thỏa thuận Sochi để cho phép Thổ Nhĩ Kỳ thiết lập các trạm kiểm soát ở Idlib.

Về phần mình, chiến lược của Nga ở Syria rõ ràng ngay từ đầu – đó là ủng hộ chính quyền Tổng thống Assad cho đến khi giành lại quyền kiểm soát trên toàn bộ lãnh thổ.

Syria là đồng minh chủ chốt của Moskva ở khu vực Trung Đông, Nga có căn cứ quân sự trên lãnh thổ Syria và cũng đã đầu tư các nguồn lực khổng lồ để hỗ trợ Damascus.

Việc hậu thuẫn chính quyền Tổng thống Assad đồng nghĩa với bảo vệ lợi ích của Nga ở Syria và Trung Đông, cũng như giúp Moskva củng cố ảnh hưởng trong khu vực.

Trong bối cảnh đó, có thể nói điểm nóng Idlib được coi là “thuốc thử” đối với quan hệ đồng minh có điều kiện Nga-Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như đối với “thế kiềng ba chân” giữa Nga-Syria-Thổ Nhĩ Kỳ.

Tuy đẩy mạnh tấn công trên thực địa song Thổ Nhĩ Kỳ vẫn tính đến sức mạnh quân sự của Moskva ở Syria, và có vẻ vẫn cố tránh đối đầu trực tiếp với Nga tại Idlib.

Dưới thời Tổng thống Erdogan, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang theo đuổi đường lối đối ngoại gần gũi với Nga để lấy đó làm đòn bẩy đối trọng với Mỹ và châu Âu, đồng thời thể hiện vai trò của quốc gia này.

Nhìn chung, có thể thấy mối quan hệ Nga vẫn đang tốt đẹp, các lợi ích của hai nước vẫn bổ sung cho nhau. Bằng chứng là Thổ Nhĩ Kỳ vừa mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 hiện đại của Nga, bất chấp phản ứng quyết liệt của Mỹ; Nga và Thổ Nhĩ Kỳ mới khai trương tuyến đường ống dẫn khí đốt “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” mà phương Tây phản đối, và nhà máy điện hạt nhân Akkuyu vẫn đang được tập đoàn Rosatom của Nga tích cực xây dựng tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Hợp tác Nga-Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria lâu nay mang tính thực dụng cao. Ankara tham gia vòng đàm phán Astana với Nga và Iran để có tiếng nói trong quá trình tìm kiếm giải pháp cuối cùng chấm dứt cuộc khủng hoảng ở Syria.

Dù các mối quan hệ mong manh ngay từ đầu, song Syria, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran đã rất thận trọng trên bàn ngoại giao và thiết lập một “thế chân kiềng” đủ mạnh để cân bằng quyền lực với sự can dự của phương Tây, đặc biệt là Mỹ, tại Syria nói riêng, và xa hơn nữa là ở khu vực Trung Đông.

Việc Nga chấp thuận thỏa thuận Sochi tháng 9/2018 để hoãn vô thời hạn chiến dịch tấn công của quân đội Syria ở Idlib, có thể xuất phát từ thực tế rằng khi đó Moskva không muốn Thổ Nhĩ Kỳ tách rời định dạng Astana.

Đối với Nga, điều quan trọng là duy trì quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ về thương mại-kinh tế, mà còn bảo lưu sự hợp lực chính trị và quân sự trong các vấn đề khu vực. Song từ thời điểm đó, tình hình đã có nhiều thay đổi khi Nga có tầm ảnh hưởng và vai trò nổi trội trong vấn đề Syria.

Với Mỹ, dù đã triển khai hàng trăm binh sỹ tới Syria, Lầu Năm Góc chủ yếu vẫn đứng bên lề cuộc chiến ở Idlib. Từ khi can dự vào cuộc xung đột này, Mỹ luôn công khai quan điểm lật đổ chế độ hiện nay tại Syria, ủng hộ cũng như huấn luyện và vũ trang các nhóm đối lập ở quốc gia Trung Đông chống đối chính quyền Tổng thống Assad.

Tuy nhiên, vào thời điểm hiện nay, khi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đang đến gần, Washington có lẽ tạm thời giữ vai trò quan sát các bên để “ngư ông thủ lợi” và sẽ can thiệp khi thời cơ đến.

Có thể thấy Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, và cả Iran nữa đang ở giai đoạn “đồng sàng dị mộng” tại Idlib. Sự giao thoa hay xung đột lợi ích của các nước này ở Syria là điều không thể tránh khỏi.

Có vẻ mấu chốt vấn đề nằm ở chỗ các nước này có thể chấp nhận nhượng bộ vì những lợi ích lớn hơn hay không, tương tự như câu chuyện thỏa hiệp giữa lãnh đạo Nga và Thổ Nhĩ Kỳ ở Sochi tháng 9/2018.

Câu trả lời có thể xuất hiện sau cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến diễn ra ở Moskva ngày 5/3 tới./.

Liên minh châu Âu (EU) đang sống trong nỗi sợ hãi về một cuộc khủng hoảng di cư mới, vốn từng ám ảnh “lục địa già” cách đây 5 năm với dòng người ồ ạt khi đó lên tới hơn 1 triệu người từ khu vực Trung Đông-Bắc Phi đổ về các nước tuyến đầu.

Chỉ vài ngày đầu tháng Ba này, Hy Lạp đã trở thành điểm nóng khi phải đương đầu với khoảng 13.000 người di cư, tập trung dọc đường biên giới dài 212km giữa quốc gia thành viên EU với Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong vòng 24 giờ, lực lượng chức năng Hy Lạp đã chặn gần 10.000 người di cư tìm cách xâm nhập vào nước này qua biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Đụng độ liên tục nổ ra tại biên giới, người di cư ném đá trong khi lực lượng an ninh Hy Lạp phải bắn đạn hơi cay. Dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng di cư vô tận đã thành hình.

Dòng người di cư đổ xô đến biên giới giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Hy Lạp, hoặc đi thuyền cao su từ Thổ Nhĩ Kỳ đến đảo Lesbos của Hy Lạp, sau khi Ankara tuyên bố sẽ không ngăn cản những người muốn tới châu Âu và quyết định mở các cửa khẩu biên giới cho người di cư tràn sang châu Âu. Thổ Nhĩ Kỳ lấy lý do nước này không còn đủ sức để đối phó với làn sóng người di cư tràn sang từ Syria.

Động thái mới của Thổ Nhĩ Kỳ đi ngược lại thỏa thuận di cư mà EU và Ankara đạt được năm 2016, được xem như một cách gây áp lực với chính phủ các nước châu Âu về cuộc xung đột đang leo thang ở tỉnh Idlib, Tây Bắc Syria, nơi Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn các tay súng phiến quân chống lại chính quyền của Tổng thống Syria Bashar Al Assad.

Trong vòng 24 giờ, lực lượng chức năng Hy Lạp đã chặn gần 10.000 người di cư tìm cách xâm nhập vào nước này qua biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Diễn biến thực địa ở Idlib hơn 1 tháng qua trở nên căng thẳng và phức tạp hơn sau khi Chính phủ Syria đẩy mạnh chiến dịch tấn công khủng bố và phiến quân ở khu vực Tây Bắc nhằm giành lại quyền kiểm soát toàn bộ lãnh thổ đất nước.

Chiến thắng của quân đội Syria tại Idlib, tỉnh giáp giới Thổ Nhĩ Kỳ, dường như mâu thuẫn với lợi ích của Ankara. Thổ Nhĩ Kỳ được cho đang “chống lưng” một số nhóm phiến quân tại Idlib, coi lực lượng này như “điểm tựa” để củng cố vai trò tại Tây Bắc Syria.

Thổ Nhĩ Kỳ công khai phản đối chiến dịch của quân đội Syria ở Idlib, dẫn tới các cuộc tấn công, đối đầu trực diện giữa lực lượng hai bên. Chiến sự không ngừng leo thang ở Idlib gây thương vong lớn cho cả hai.

Có thể nói tình hình không thuận theo toán tính của Thổ Nhĩ Kỳ khi Nga, được coi là “đồng minh tình thế” của Ankara trong vấn đề Syria, không ủng hộ chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Idlib.

Sau những thiệt hại quân sự nặng nề tại tỉnh Idlib, có vẻ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Rexep Tayyip Erdogan thấy mình “bị dồn vào chân tường” và phải quay sang các đồng minh phương Tây.

Một mặt, Ankara gây áp lực đối với EU bằng việc “kích hoạt” dòng người tị nạn đến châu Âu, mặt khác Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi EU và cộng đồng quốc tế chia sẻ gánh nặng người di cư, đồng thời mong muốn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) thể hiện sự đoàn kết thông qua hành động cụ thể.

Đây không phải lần đầu tiên Thổ Nhĩ Kỳ sử dụng “lá bài” người di cư để “mặc cả” với EU, mà thỏa thuận năm 2016 chính là “sự nhượng bộ bất đắc dĩ” của EU trước Ankara, song lần này, tình hình đang trở nên khẩn cấp hơn.

EU đang trong giai đoạn khá nhạy cảm, liên minh 27 nước vừa chính thức “chia tay” Vương quốc Anh sau hơn 40 năm gắn bó, bởi vậy nhiệm vụ “chấn hưng nội bộ” để khẳng định sức mạnh của EU trở thành ưu tiên hàng đầu.

Bên cạnh đó là bài toán hàn gắn sự chia rẽ, cân bằng lợi ích trong các vấn đề cốt lõi, chưa kể những vấn đề kinh tế và ngân sách ngày càng trở nên thách thức.

Trong bối cảnh đó, dịch COVID-19 lan rộng chưa thể kiểm soát tại “lục địa già,” mà Italy đang là mắt xích yếu nhất với gần 1.700 người nhiễm virus SARS-CoV-2 và 34 trường hợp tử vong tính đến ngày 2/3, khiến vấn đề người di cư từ biên giới Thổ Nhĩ Kỳ tràn sang hóa thành “gót chân Achilless” đối với EU.

Dịch COVID-19 lan rộng chưa thể kiểm soát tại Italy khiến vấn đề người di cư từ biên giới Thổ Nhĩ Kỳ tràn sang hóa thành “gót chân Achilless” đối với EU.

Theo thông tin của ông Fahrettin Altun, Giám đốc truyền thông của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, đã có hơn 80.000 người di cư bất hợp pháp vượt qua biên giới phía Tây Bắc Thổ Nhĩ Kỳ vào châu Âu và con số này có thể còn tăng trong những ngày tới.

Phía Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng EU phải có trách nhiệm bởi tình hình khủng hoảng nhân đạo, tình trạng mất nhà cửa do xung đột tại Syria không phải là vấn đề của riêng Thổ Nhĩ Kỳ mà của cả khu vực, châu Âu và toàn thế giới.

Hai quốc gia láng giềng có biên giới chung với Thổ Nhĩ Kỳ là Hy Lạp và Bulgaria đã phải gấp rút tăng cường lực lượng an ninh tới biên giới để không cho người di cư xâm nhập, song rõ ràng tình hình đang trở nên vượt tầm kiểm soát khi hàng nghìn người tị nạn, gồm cả người Syria, Iraq, Iran và Pakistan, vẫn tiếp tục đổ về tỉnh Edirne ở Tây Bắc Thổ Nhĩ Kỳ để tìm cách vào châu Âu. Hy Lạp đã đề nghị EU triệu tập cuộc họp ngoại trưởng khẩn cấp để tìm giải pháp.

“Lá bài” người di cư đầy hiểm hóc của Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy EU vào tình thế “mắc kẹt” trong cuộc đối đầu lợi ích giữa các bên tại điểm nóng Idlib của Syria.

Lâu nay, EU hầu như không có vai trò đáng kể trong vấn đề Syria, kể cả trong các cuộc đối đầu quân sự lẫn trong tiến trình đàm phán hòa bình. EU cũng không tham gia trực tiếp “cuộc đấu” cạnh tranh ảnh hưởng chiến lược tại khu vực này.

Bởi vậy, dù bày tỏ thái độ quan ngại trước diễn biến leo thang căng thẳng tại tỉnh Idlib và yêu cầu các bên chấm dứt hành động tấn công quân sự, quay lại tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn Sochi, song dường như EU vẫn trong vai trò “khán giả.”

Thực tế thì Pháp và Đức đã cố gắng khởi động lại một hình thức gặp gỡ bốn bên, với Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, để tạo cơ hội cho một giải pháp ngoại giao, nhưng EU không có chiến thuật phù hợp và không đưa ra được các lợi ích được cả hai bên chia sẻ.

EU chỉ thực sự tích cực trong việc đối phó với “các dư chấn” của cuộc xung đột ở Syria nói riêng hay Trung Đông nói chung.

EU chỉ thực sự tích cực trong việc đối phó với “các dư chấn” của cuộc xung đột ở Syria nói riêng hay Trung Đông nói chung, như trường hợp cuộc khủng hoảng làn sóng người di cư xuất phát từ khu vực bất ổn này tràn vào châu Âu, đồng nghĩa với đe dọa lợi ích của EU.

Bằng quyết định “xé bỏ” thỏa thuận di cư năm 2016, có lẽ Thổ Nhĩ Kỳ muốn “ép” EU vào cuộc, buộc EU và các đồng minh NATO khác phải hành động trong một cuộc xung đột mà họ không muốn tham gia thêm.

Những rủi ro thực sự trước một làn sóng di cư lớn và sự dịch chuyển của các chiến binh thánh chiến sang châu Âu có thể buộc EU phải từ bỏ “vai trò khán giả” trong cuộc đối đầu lợi ích tại Syria.

Tuy nhiên, bản thân EU có lẽ chưa thể tìm ra giải pháp hiệu quả và lâu dài để thoát khỏi “vòng xoáy đối đầu Idlib,” khi mà liên minh 27 nước thành viên này vẫn đang “mắc kẹt” trong những mớ bòng bong khác, như câu chuyện thỏa thuận hạt nhân Iran chẳng hạn.

Sau hàng chục năm sống trong xung đột và bạo lực, người dân Afghanistan đang đứng trước cơ hội có được nền “hòa bình thực sự” sau khi Mỹ và Taliban ký thỏa thuận lịch sử, mở đường cho tiến trình rút toàn bộ binh sỹ Mỹ khỏi quốc gia Tây Nam Á này trong 14 tháng tới.

Mặc dù thỏa thuận rút quân của Mỹ tại Afghanistan được đánh giá là bước đi quan trọng đầu tiên hướng tới hòa bình lâu dài tại Afghanistan, song vẫn còn rất nhiều ý kiến hoài nghi về tính khả thi của thỏa thuận.

Thỏa thuận rút quân này được kỳ vọng có thể dẫn tới một cuộc đối thoại giữa Chính phủ Afghanistan và Taliban, mà nếu thành công, sẽ chấm dứt cuộc chiến dài nhất trong lịch sử Mỹ ở Afghanistan kéo dài hơn 18 năm qua.

Tuy nhiên, chưa có gì bảo đảm sự khởi đầu này sẽ tạo bước ngoặt trên con đường gập ghềnh chông gai dẫn tới hòa bình ở Afghanistan.

Thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Taliban ký kết ngày 29/2 tại thủ đô Doha của Qatar là kết quả của quá trình thương lượng suốt 2 năm với nhiều lần gián đoạn.

Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ bước đầu giảm quy mô hiện diện quân sự tại Afghanistan xuống còn 8.600 binh sỹ trong vòng 135 ngày kể từ khi ký kết thỏa thuận, trong trường hợp các điều kiện được đáp ứng.

Sau đợt rút quân đầu tiên này, Washington sẽ tiến tới rút toàn bộ binh sỹ và tiến trình này có thể kéo dài trong vòng 1 năm nếu mọi việc diễn ra thuận lợi.

Mỹ và Taliban cũng nhất trí thực hiện trao đổi tù nhân, theo đó khoảng 5.000 tù nhân Taliban và 1.000 tù nhân thuộc lực lượng an ninh Afghanistan sẽ được trao đổi trước ngày 10/3, trước khi diễn ra các cuộc đàm phán trong nội bộ quốc gia Tây Nam Á này.

Mỹ cũng cam kết dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Taliban và kêu gọi Liên hợp quốc có hành động tương tự. Đổi lại, Taliban cam kết đảm bảo Afghanistan sẽ không trở thành một căn cứ cho các cuộc tấn công khủng bố chống lại các lợi ích của phương Tây.

Văn kiện trên được ký trong bối cảnh Mỹ và Taliban vừa kết thúc một cách khá suôn sẻ việc thực thi thoả thuận giảm bạo lực trong vòng 7 ngày tại Afghanistan.

Thỏa thuận này có hiệu lực hôm 21/2, được xem là một phép thử nhằm tạo dựng lòng tin giữa Mỹ và Taliban, cũng như thăm dò khả năng Taliban có thể kiểm soát các thủ lĩnh của mình, từ đó tạo ra môi trường thuận lợi cho cuộc đối thoại trong nội bộ Afghanistan.

Mặc dù thỏa thuận được đánh giá là bước đi quan trọng đầu tiên hướng tới hòa bình lâu dài tại Afghanistan, song vẫn còn rất nhiều ý kiến hoài nghi về tính khả thi của thỏa thuận.

Ngay sau khi văn kiện này được ký, từ Kabul, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper lập tức cảnh báo rằng Washington sẽ không do dự hủy bỏ thỏa thuận nếu Taliban không thực hiện những đảm bảo an ninh cũng như cam kết đàm phán với Chính phủ Afghanistan.

Lời cảnh báo của ông Esper phản ánh mối lo ngại của Mỹ bởi trên thực tế không phải lúc nào lực lượng Taliban cũng tuân thủ các cam kết. Bằng chứng là trong suốt hai năm qua, các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Taliban đã ít nhất 2 lần bị gián đoạn do các vụ tấn công của Taliban nhằm vào các binh sỹ Mỹ.

Bất chấp tiến trình đàm phán, năm 2019 chứng kiến số lượng kỷ lục những cuộc tấn công do Taliban và các nhóm chống đối khác tiến hành tại Afghanistan.

Sẽ chưa thể có hòa bình thực sự nếu không có đối thoại và hòa giải chính trị ở Afghanistan, bất kể lực lượng Mỹ có rút khỏi quốc gia này hay không.

Bên cạnh đó, Taliban đến nay cũng chưa có động thái nào cụ thể để hiện thực hóa cam kết cắt đứt các mối liên hệ với các tổ chức khủng bố như Al Qaeda, theo yêu cầu của Mỹ.

Bên cạnh đó, tiến trình hòa bình tại Afghanistan thuận lợi hay không còn phụ thuộc vào các kết quả đàm phán giữa Taliban và chính quyền Kabul. Trên thực tế phần khó khăn nhất trong tiến trình hòa bình Afghanistan chính là các cuộc đàm phán nội bộ ở quốc gia này.

Nói cách khác, sẽ chưa thể có hòa bình thực sự nếu không có đối thoại và hòa giải chính trị ở Afghanistan, bất kể lực lượng Mỹ có rút khỏi quốc gia này hay không.

Taliban trước đây đã phản đối các cuộc đàm phán với Chính phủ Afghanistan và cho tới nay vẫn chưa công nhận vai trò đàm phán của Kabul trong một thỏa thuận hòa bình cuối cùng.

Trong khi đó, Chính phủ Afghanistan dù nhiều lần đề xuất đàm phán trực tiếp với Taliban, song Kabul luôn đặt điều kiện tiên quyết về thỏa thuận ngừng bắn, chấm dứt bạo lực.

Trong điều kiện hiện nay, bất ổn chính trị tại Afghanistan sau cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng 9/2019 cũng có thể làm phức tạp tiến trình đàm phán. Theo kết quả bầu cử chính thức, chiến thắng thuộc về Tổng thống Ashraf Ghani, tuy nhiên, đối thủ chính của ông là Abdullah Abdullah – quan chức điều hành cấp cao của chính quyền Afghanistan – phản đối kết quả này và tuyên bố sẽ thành lập một chính phủ riêng.

Tranh cãi về kết quả bầu cử làm dấy lên nghi ngại về khả năng các phe phái ở Afghanistan có thể thành lập một chính phủ đoàn kết để ngồi cùng Taliban thảo luận về tương lai của đất nước.

Thậm chí, ngay cả trong trường hợp cuộc đối thoại được chính thức khởi động, vẫn có nhiều vấn đề giữa Kabul và Taliban cần được giải quyết. Hai bên phải nhanh chóng tìm giải pháp cho vấn đề phóng thích các tay súng tù nhân Taliban và làm thế nào để đưa họ hòa nhập vào một quân đội quốc gia thống nhất.

Hiện Chính phủ Afghanistan vẫn chưa đồng ý việc trao đổi tù nhân theo thỏa thuận mà Taliban ký với Mỹ. Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani ngày 1/3 đã tuyên bố Kabul không cam kết trả tự do cho 5.000 tù nhân Taliban như thỏa thuận Mỹ-Taliban.

Ngoài ra, Chính phủ Afghanistan cũng khó chấp nhận đề xuất của Taliban về sửa đổi Hiến pháp theo quan điểm Hồi giáo.

Về phía Mỹ, giới quan sát quốc tế cho rằng dù tỏ ra lạc quan về thoả thuận hòa bình ký với Taliban, song Washington vẫn sẽ đối mặt với các thách thức an ninh và các mối đe dọa liên quan đến phiến quân tại Afghanistan, từ việc rút binh sĩ Mỹ về nước tới giải giáp các tay súng phiến quân.

Cựu cố vấn tham mưu trưởng liên quân Mỹ Carter Malkasian cảnh báo tình hình có thể thay đổi nếu như Mỹ rút quân trước khi Taliban và Chính phủ Afghanistan đạt được một thỏa thuận chính trị.

Theo ông, khi đó, Taliban sẽ nhận thấy sự thay đổi trong cân bằng lực lượng và không tuân thủ các cam kết. Cựu Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách chính sách Michele Flournoy cũng cảnh báo nguy cơ Taliban đi ngược lại các cam kết về đảm bảo an ninh.

Bên cạnh những quan ngại trên, một thách thức lớn khác mà Mỹ sẽ phải tính đến là làm thế nào để các tay súng Taliban tái hòa nhập xã hội.

Cựu cố vấn về vấn đề Afghanistan dưới thời chính quyền các tổng thống Mỹ George W. Bush và Barack Obama cho rằng một thỏa thuận hòa bình lâu dài đòi hỏi phải hợp nhất các tay súng Taliban với các lực lượng vũ trang Afghanistan, song điều này không hề đơn giản.

Trong báo cáo gần đây, Tổng thanh tra đặc biệt về tái thiết Afghanistan (SIGAR) John Sopko nhấn mạnh rằng việc tái hòa nhập các tay súng là một quá trình phức tạp và mất nhiều thời gian.

Chính phủ Mỹ sẽ cần hỗ trợ tài chính lớn cho chương trình này, nếu không khoảng 60.000 tay súng Taliban sẽ có nguy cơ quay lại bạo lực.

Không ít ý kiến nhận định Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “vội vàng” đạt thỏa thuận rút binh sỹ Mỹ khỏi Afghanistan sau gần hai thập niên Washington sa lầy vào cuộc chiến nghìn tỷ USD với danh nghĩa “chống khủng bố” nhằm “ghi điểm” trước cuộc bầu cử tổng thống cuối năm nay, trong khi các điều kiện để thực thi thỏa thuận này thì chưa chín muồi.

Mặc dù thỏa thuận ngày 29/2 là bước khởi đầu suôn sẻ, song con đường tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc tất cả các bên liên quan kiên nhẫn và thiện chí đến mức độ nào đối với tiến trình chính trị tìm kiếm hòa bình ở Afghanistan./.

Việt Nam là một trong những quốc gia tăng trưởng nhanh nhất về sản xuất xi măng và cũng là nước xuất khẩu ximăng hàng đầu thế giới, với sản lượng dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong 10 năm tới.

Mặc dù ngành sản xuất ximăng đã tạo ra một loại vật liệu chủ yếu, rất quan trọng cho xây dựng cơ sở hạ tầng của các quốc gia, nhưng đổi lại, phải sử dụng nhiều nguyên liệu, tài nguyên hóa thạch không tái tạo.  

Tuy nhiên, đây là ngành sản xuất luôn được cảnh báo về các nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường. Do đó, cùng với các cam kết chống biến đổi khí hậu, Chính phủ cũng đặt ra các mục tiêu để nâng cao hiệu quả và giảm tác động môi trường.

Tồn tại mang tính hệ thống

Các chuyên gia nhận xét, hơn 100 năm qua, phát minh lớn nhất của ngành ximăng là chuyển đổi từ công nghệ sản xuất theo phương pháp ướt sang phương pháp khô.

Tuy nhiên, những cải tiến về kỹ thuật, công nghệ cũng chỉ đạt mục tiêu tối ưu hơn trong quá trình sản xuất. Còn hiện tại, công nghệ sản xuất ximăng vẫn còn nhiều tồn tại mang tính hệ thống.

Mặc dù ngành sản xuất ximăng đã tạo ra một loại vật liệu chủ yếu, rất quan trọng cho xây dựng cơ sở hạ tầng của các quốc gia, nhưng đổi lại, phải sử dụng nhiều nguyên liệu, tài nguyên hóa thạch không tái tạo.

Cùng đó, với thế hệ công nghệ như hiện tại, việc nung luyện clinker, nghiền ximăng… đã tạo ra bụi cùng các khí thải CO2, CO, NOx, SOx tác động không tốt đến môi trường.

Bên cạnh đó, hiệu suất sử dụng nhiệt và sử dụng điện chưa tối ưu cũng gián tiếp tác động đến môi trường. Điều này khiến một thời gian dài, ngành xi măng chưa tạo ra thêm các giá trị kinh tế vượt trội.

Ông Nguyễn Công Bảo – chuyên gia trong ngành nhận xét, sản xuất ximăng Việt Nam hiện chưa tận dụng năng lực đồng xử lý ưu việt để góp phần giải quyết vấn nạn chất thải.

Tiến sỹ Nguyễn Quang Cung – Chủ tịch Hiệp hội Ximăng Việt Nam cho rằng, đã đến lúc ngành ximăng phải thay đổi cách nhìn nhận và cái nhìn của xã hội về ngành.

Kỳ vọng lớn nhất là phải biến ximăng thành một ngành sản xuất thân thiện với môi trường. Các nhà máy ximăng phải xanh, sạch, phát thải thấp. Khu vực khai thác mỏ phải được quản lý khoa học. Những nơi đã hạ cốt khai thác cũng phải được hoàn khai và biến thành những hồ điều hòa, trồng cây xanh, tạo cảnh quan.

Chương trình không phát thải-tuần hoàn tự nhiên do Tổng công ty Ximăng Việt Nam (Vicem) phối hợp cùng Tập đoàn FLSmith – nhà cung cấp hàng đầu thế giới về công nghệ bền vững đến từ Đan Mạch với những đổi mới đột phá đang được kỳ vọng sẽ làm tăng đáng kể tính bền vững của ngành ximăng Việt Nam. Đây sẽ là một mũi tên trúng nhiều đích.

“Bắt tay” cùng tạo đột phá

Trong bối cảnh đó, Chủ tịch Hội đồng thành viên – Tổng giám đốc Vicem Bùi Hồng Minh chia sẻ, là nhà sản xuất ximăng lớn nhất tại Việt Nam, tham vọng của Vicem là đóng vai trò lãnh đạo ngành và thực hiện các giải pháp để giảm tác động môi trường.

Các phần việc này tập trung vào các khâu như giảm phát thải các vật chất có hại, CO2, NOX và SO2; ngăn chặn ô nhiễm không khí, đất và nước từ việc đốt và chôn lấp rác thải.

Cùng chung ý tưởng, từ cuối năm 2019, Tập đoàn FLSmith cũng bày tỏ tham vọng muốn giúp các công ty ximăng hoạt động với lượng khí thải bằng không vào năm 2030.

Điều này sẽ đạt được bằng cách tăng đầu tư vào các giải pháp R & D (nghiên cứu và phát triển) và tăng tốc phát triển công nghệ mới đã có trong chuỗi nghiên cứu phát triển. Vicem là đơn vị đầu tiên FLSmith chọn để hợp tác thực hiện chương trình không phát thải – tuần hoàn tự nhiên.

Bằng việc tham gia hợp tác với FLSmidth, Vicem sẽ tiên phong, đóng vai trò hàng đầu trong chuyển đổi ngành ximăng bằng những giải pháp thúc đẩy sản xuất bền vững hơn, phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Trọng tâm chính sẽ là việc sử dụng nguồn chất thải đô thị và các chất thải khác làm nguồn nhiên liệu thay thế, nhờ đó ngăn ngừa ô nhiễm không khí từ việc đốt chất thải.

Trong khi việc quản lý chất thải đang là mối quan tâm ngày càng tăng ở Việt Nam, FLSmidth đang phát triển các giải pháp cho phép chuyển đổi 100% sang nhiên liệu thay thế, có thể giảm lượng khí thải carbon khoảng 33%. Các lĩnh vực hợp tác khác sẽ tập trung vào giải pháp liên quan đến hiệu quả năng lượng và thu hồi nhiệt thải.

Theo ông Bùi Hồng Minh, công nghiệp ximăng là một ngành quan trọng trong nền kinh tế. Khi ngành phát triển cần có chiến lược để đảm bảo sự bền vững.

Bằng việc tham gia hợp tác với FLSmidth, Vicem sẽ tiên phong, đóng vai trò hàng đầu trong chuyển đổi ngành ximăng bằng những giải pháp thúc đẩy sản xuất bền vững hơn, phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường, hòa nhập cùng thị trường thế giới…

Ông Per Mejnert Kristensen – Chủ tịch khu vực của FLSmidth cho rằng, sự chuyển đổi của ngành ximăng theo hướng sản xuất bền vững hơn đòi hỏi phải có hành động tập thể và lãnh đạo.

Vicem là nhà sản xuất ximăng hàng đầu tại Việt Nam nên có nhiều thuận lợi để thực hiện mục tiêu phát triển và đổi mới đột phá nhằm làm tăng tính bền vững của ngành ximăng Việt Nam. Tham vọng trong chương trình là không phát thải – một bước tiến quan trọng đối với ngành ximăng và cộng đồng.

Bởi vậy, những phát kiến, phát minh công nghệ sản xuất ximăng thế hệ mới được kỳ vọng là đột phá, làm thay đổi căn bản công nghệ hiện nay, hình thành những dây chuyền sản xuất ximăng Zero Emission – Natural Cycle (không phát thải – tuần hoàn tự nhiên, tuần hoàn sống).

Theo đó, có 5 vấn đề nền tảng quan trọng trong một nhà máy sản xuất và cũng là 5 lĩnh vực trọng yếu đối với một ngành công nghiệp và đời sống con người được đề cập đến.

Cụ thể, sản xuất ximăng sẽ không phát thải các khí thải có ảnh hưởng đến môi trường và luân chuyển, tuần hoàn khí theo tự nhiên, quy luật của môi trường sống.

Cùng đó, giảm tối đa sử dụng nguyên liệu hóa thạch trong sản xuất clinker và ximăng như: đá vôi, đất sét, silic, quặng sắt và thay thế bằng các nguyên liệu lấy từ các chất thải của các ngành kinh tế khác cũng như chất thải trong hoạt động hàng ngày của xã hội (rác thải, bùn thải, tro xỉ, phế thải vật liệu xây dựng, tất cả tro thải sau quá trình đốt…).

Nhiên liệu đốt từ than, dầu dần được thay thế bằng việc đốt rác thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt, vật chất thải có khả năng sinh nhiệt mà con người đang thải ra hàng ngày. Điều này không chỉ góp phần làm sạch môi trường mà còn giúp giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Việc tối ưu hóa và nâng cao hiệu suất sử dụng nhiệt năng, điện năng cũng được tính đến thông qua những giải pháp công nghệ mới cho phát điện để vừa sử dụng trong sản xuất của nhà máy vừa có thể cung ứng thêm điện cho xã hội.

Đặc biệt, các thuật toán trong lĩnh vực điện toán cũng được ứng dụng để thiết lập hệ điều khiển thông minh đáp ứng việc luân chuyển tuần hoàn khí, sử dụng nguyên nhiên liệu thay thế, xử lý rác thải, nâng cao hiệu suất sử dụng và phát điện.

Không chỉ đơn thuần là rác thải mà hiện tro xỉ của các nhà máy nhiệt điện cũng đang được Vicem đưa vào làm một phần nguyên liệu. Tuy nhiên, con số mới dừng ở mức 10% và sắp tới sẽ tăng tỷ lệ này lên ít nhất 15% để giải quyết khối lượng tro xỉ nhiệt điện; đồng thời giảm thiểu các loại nguyên liệu đầu vào không tái tạo khác như đất sét, đá vôi…

Những nỗ lực rất đáng được ghi nhận, nhưng những thay đổi không thể diễn ra “một sớm một chiều” mà cần có lộ trình với bước đi phù hợp và thận trọng./.

Làn sóng bạo lực bùng phát ở một số khu vực phía Đông Bắc thủ đô New Delhi của Ấn Độ từ đầu tuần tới nay sau các cuộc đụng độ giữa người ủng hộ và phản đối Luật quốc tịch sửa đổi (CAA) mà quốc gia đông dân thứ hai thế giới mới ban hành hồi tháng 12/2019, đã gây tình trạng bất ổn nghiêm trọng tại nước này.

Chính phủ Ấn Độ đã triển khai hàng loạt biện pháp để kiểm soát tình hình, ngăn chặn bạo lực và đảm bảo khôi phục lòng tin. Tuy nhiên, tranh cãi chưa có hồi kết liên quan tới Luật quốc tịch sửa đổi (CAA) đang thách thức tinh thần khoan dung Ấn Độ

Những người biểu tình từ cả hai phía ném đá vào nhau và xung đột bằng gậy gộc, thậm chí là súng và kiếm. Lực lượng an ninh đã cố gắng giải tán đám đông song bị áp đảo về số lượng.

Tính đến ngày 28/2, ít nhất 39 người đã thiệt mạng, hàng trăm người bị thương, nhiều nhà cửa, hàng quán và phương tiện bị đốt phá. Đây là tình trạng bạo lực tồi tệ nhất trong nhiều thập niên tại quốc gia Nam Á, nơi thấm đẫm tinh thần khoan dung và bất bạo động kể từ sau các vụ tấn công chống người Sikh hồi giữa thập niên 80 của thế kỷ trước.

Đến nay, Chính phủ Ấn Độ đã triển khai hàng loạt biện pháp để kiểm soát tình hình, ngăn chặn bạo lực và đảm bảo khôi phục lòng tin. Tuy nhiên, tranh cãi chưa có hồi kết liên quan tới CAA đang thách thức tinh thần khoan dung Ấn Độ.

Tháng 12/2019, Hạ viện và Thượng viện Ấn Độ đã thông qua Luật Công dân sửa đổi năm 2019 (CAA 2019). Đây là đạo luật thay thế cho Luật Công dân năm 1955.

Dự luật này đã được đệ trình lên Quốc hội Ấn Độ lần đầu tiên hồi tháng 7/2016 nhưng bị thượng viện bác bỏ do vấp phải sự phản đối của các đảng đối lập dù đã được hạ viện thông qua.

Tại thời điểm đó, đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) và liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) của Thủ tướng Narendra Modi chưa giành quyền kiểm soát tại thượng viện.

Sau khi dự luật được thông qua, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tuyên bố việc ban hành CAA là bước ngoặt đối với Ấn Độ cũng như tinh thần nhân ái và tình anh em của đất nước.

Ông Modi cho rằng CAA sẽ làm giảm bớt sự đau khổ của nhiều người khi phải đối mặt với nạn khủng bố trong nhiều năm qua. Bộ Nội vụ Ấn Độ cho biết sau khi CAA 2019 có hiệu lực, số lượng người nhập cư sẽ trở thành công dân Ấn Độ tăng lên khoảng trên 31.000 người.

Tuy nhiên, con số này thực tế có thể sẽ lên tới hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người.

Theo Luật Công dân 1955, một người nước ngoài được xem xét cấp quốc tịch Ấn Độ khi họ sinh ra tại Ấn Độ hoặc sinh sống liên tục hoặc làm việc cho Chính phủ Ấn Độ liên tục ít nhất 11 năm.

Các Đạo luật người nước ngoài (1946) Đạo luật hộ chiếu (Nhập cảnh vào Ấn Độ) năm 1920 quy định người nhập cư bất hợp pháp là người nhập cảnh vào Ấn Độ mà không có bất kỳ giấy tờ tùy thân nào, hoặc không có giấy tờ nhập cảnh hợp pháp, hoặc nhập cảnh với giấy tờ hợp lệ nhưng lưu trú vượt quá thời gian quy định.

Những người nhập cư bất hợp pháp không được phép trở thành công dân Ấn Độ và sẽ bị trục xuất hoặc bắt giam.

Theo CAA 2019, Ấn Độ sẽ cấp quyền công dân (quốc tịch Ấn Độ) cho những người tị nạn, nhập cư là người Hindu, Sikh, Phật giáo, Jain, Parsi và Thiên Chúa giáo đến từ ba nước Afghanistan, Bangladesh và Pakistan nếu họ nhập cảnh vào Ấn Độ trước ngày 1/1/2015 và chứng minh được mình là nạn nhân của các cuộc đàn áp tôn giáo tại quê nhà.

CAA 2019 miễn trừ áp dụng đối với các khu vực bộ lạc theo một số quy định tại Phụ lục 6 Hiến pháp và tại “Đường ranh giới nội địa” thuộc “Quy định về đường biên giới phía Đông của bang Tây Bengal năm 1873.

Như vậy, điểm nổi bật của CAA 2019 là đã loại trừ người Hồi giáo và những người đến từ các nước khác ngoài ba quốc gia láng giềng kể trên ra khỏi diện các đối tượng có thể được xem xét cho nhập quốc tịch Ấn Độ.

Điều này gây tranh cãi về việc tại sao người Hồi giáo bị loại trừ và tại sao chỉ có người tị nạn đến từ ba nước là Bangladesh, Afghanistan, Pakistan mà không có các nước khác như Sri Lanka và Myanmar.

Trong nội bộ Ấn Độ, ngay từ khi được đề xuất, CAA 2019 vấp phải sự phản đối quyết liệt từ các bang khu vực Đông Bắc. Người dân Đông Bắc cho rằng dự luật này chủ yếu mang lại lợi ích cho những người Hindu di cư bất hợp pháp đến từ Bangladesh, những người đã định cư với số lượng lớn tại đây.

Người dân tại khu vực này lo sợ về nguy cơ số người nhập cư được hợp pháp hóa sẽ đông hơn cả người bản địa, nhất là người nhập cư nói tiếng Bengali từ Bangladesh vào bang Assam sau khi quốc gia láng giềng giành độc lập năm 1973, cũng như nguy cơ từ “sự xâm lăng,” lấn át, thậm chí thống trị của văn hóa Hindu do những người di cư mang đến đối với nền văn hóa bản địa.

Trong khi cộng đồng Hồi giáo ở Ấn Độ với gần 200 triệu tín đồ, lớn thứ hai ở nước xét về tôn giáo (chiếm 14% tổng dân số 1,3 tỷ người tại Ấn Độ), cho rằng họ bị phân biệt đối xử, nhiều cộng đồng Hindu cũng phản đối CAA bởi lo ngại bị những người nhập cư lấn át nếu họ được cấp quyền công dân. Nhiều cuộc biểu tình lớn và đụng độ đã nổ ra dẫn tới một số thương vong.

Các đảng đối lập ở Ấn Độ phản đối CAA, cho rằng việc thông qua đạo luật này là hành động vi hiến bởi nó mang động cơ chính trị và phân biệt tôn giáo, đi ngược lại các giá trị nền tảng của Ấn Độ, làm tổn thương tinh thần chung của người Ấn Độ.

Những ý kiến phản đối cho rằng Chính phủ của Thủ tướng Modi đã lạm dụng quyền lực để thúc đẩy và khuếch trương “chủ nghĩa dân tộc đại Hindu,” gây ra bất bình đẳng và khoét sâu vào mâu thuẫn tôn giáo, chia rẽ nội bộ Ấn Độ.

Thậm chí một đảng chính trị đã đệ đơn kiến nghị Tòa án Tối cao tuyên bố dự luật này là vi hiến. Các chính trị gia và giới nổi tiếng chỉ trích CAA làm tổn thương tinh thần chung của người Ấn Độ.

Hơn 700 nhà khoa học và học giả nổi tiếng của Ấn Độ cũng lên tiếng bày tỏ phản đối CAA. Nhà khoa học chính trị Pratap Bhanu Mehta đánh giá CAA vi phạm hiến pháp Ấn Độ, nơi đảm bảo quyền bình đẳng trước pháp luật cho tất cả mọi người trong nước.

Luật sư Gautam Bhatia từ Delhi cho rằng với việc chia người nhập cư thành những người Hồi giáo và không phải Hồi giáo, Chính phủ của Thủ tướng Modi đã công khai thể hiện sự phân biệt đối xử tôn giáo và tìm cách luật hóa điều đó. Theo chuyên gia luật trên, điều này là vi phạm hiến pháp.

Trên trường quốc tế, ngay từ những ngày đầu, Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Nội vụ Bangladesh đã hủy các chuyến thăm tới Ấn Độ.

Theo giới phân tích, đây là động thái của Bangladesh nhằm phản đối CAA 2019 và các phát biểu của Bộ trưởng Nội vụ Ấn Độ Amit Shah liên quan tới chủ đề “đàn áp tôn giáo” tại Bangladesh.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cũng hủy hội nghị thượng đỉnh thường niên với người đồng cấp Ấn Độ Modi do lo ngại bạo lực liên quan tới CAA.

Tại Mỹ, nhiều tiếng nói kêu gọi Tổng thống Donald Trump xem xét áp dụng các biện pháp cấm vận đối với ông Shah, cho rằng CAA là “bước ngoặt nguy hiểm,” đi ngược lại lịch sử đa dạng tôn giáo lâu đời của Ấn Độ.

Các cuộc biểu tình và xung đột liên quan tới CAA diễn ra tại nhiều địa phương và kéo dài ngay từ khi dự luật được Quốc hội Ấn Độ xem xét, dù động cơ và lập trường phản đối khác nhau.

Chính quyền trung ương đã có nhiều động thái trấn an dân chúng và phòng chống biểu tình như tạm đình chỉ thi hành CAA, đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, tổ chức biểu tình ủng hộ CAA với quy mô lớn, triển khai tăng cường các lực lượng thực thi pháp luật… nhưng diễn biến trong tuần này tại Đông Bắc New Delhi cho thấy các giải pháp được áp dụng là chưa đủ hiệu quả.

Trước tình hình bạo lực gia tăng, đêm 27/2, Bộ Nội vụ Ấn Độ (MHA) tuyên bố triển khai 70 đại đội bán quân sự gồm 7 nghìn binh sỹ tới khu vực.

Hơn 510 nghi can đã bị bắt giữ để thẩm vấn và con số này sẽ còn tăng khi cuộc điều tra được tiến hành. Chính phủ Ấn Độ đã cử Cố vấn An ninh Quốc gia (NSA) Ajit Doval trực tiếp thị sát và chỉ đạo quá trình khôi phục trật tự.

Trước đó một ngày, Thủ hiến New Delhi Arvind Kejriwal đã kêu gọi Chính phủ Ấn Độ áp đặt lệnh giới nghiêm và triển khai quân đội tại các khu vực trong địa phận thủ đô.

Bên cạnh sức ép do làn sóng bạo lực trong nước, New Delhi cũng đang phải đối mặt với những ý kiến chỉ trích từ bên ngoài, nhất là của các nước và các tổ chức Hồi giáo.

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Raveesh Kumar, những tuyên bố của quốc tế liên quan tới vấn đề này dường như nhằm chính trị hóa vấn đề.

Trên thực tế, các cuộc biểu tình bạo lực phản đối CAA được xem là thách thức lớn nhất hiện nay đối với Thủ tướng Narendra Modi.

Đây cũng là “phép thử” đối với nhà lãnh đạo theo đường lối chủ nghĩa dân tộc Hindu này, trong bối cảnh đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) cầm quyền của ông Modi đã liên tiếp chịu thất bại trong các cuộc bầu cử địa phương kể từ tháng 12 năm ngoái.

Thất bại mới nhất là trong cuộc bầu cử ở vùng lãnh thổ thủ đô Delhi ngày 8/2 vừa qua. Đây là thất bại thứ sáu của BJP trong các cuộc bầu cử địa phương trong 13 tháng qua, bất chấp việc đảng này giành thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử hạ viện hồi tháng 5/2019.

Tới nay, Chính phủ Ấn Độ luôn khẳng định CAA là không thể đảo ngược và kiên quyết bảo lưu. Do đó, giải pháp trước mắt sẽ hướng tới việc kiểm soát tình hình và thực thi pháp luật trong khi chờ đợi một giải pháp lâu dài, được sự chấp nhận và ủng hộ của đông đảo nhân dân và các lực lượng chính trị./.