Thức tỉnh thế hệ trẻ về tác hại của sản phẩm thuốc lá mới

Hiện nay tại Việt Nam ngày càng có nhiều người bị ung thư phổi, tim mạch, đột quỵ… Đáng chú ý, nhiều trường hợp trong số đó có liên quan đến sử dụng thuốc lá, thuốc lào. Với những người mắc bệnh này, nếu nặng thì tử vong, nếu cứu sống được thì để lại di chứng nặng nề, trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Thuốc lá nói chung và thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nói riêng đều chứa chất nicotine gây nghiện, có thể gây nguy hại đến hệ hô hấp và tim mạch của chính người hút và cả những người xung quanh.

40.000 ca tử vong mỗi năm do thuốc lá

Theo thông tin từ Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), trên thế giới, tỷ lệ sử dụng thuốc lá thế hệ mới (Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha) đang gia tăng trong giới trẻ. Ở Mỹ tăng từ 11,7% năm 2017 lên 27% năm 2019; 2/3 số người hút thuốc lá điện tử là thanh thiếu niên. Nghiên cứu tại 13 quốc gia Đông Âu cho thấy: 2,6% thanh thiếu niên không hút thuốc lá đã từng thử hút thuốc lá điện tử ít nhất ba lần.

Phó giáo sư Lương Ngọc Khuê – Giám đốc Qũy phòng chống tác hại của thuốc lá phân tích về những hậu quả do thuốc lá gây ra.

Tại Việt Nam, theo Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), tính đến năm 2019, có khoảng 2,6% thanh, thiếu niên trong độ tuổi từ 13 đến 17 đang sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và có xu hướng ngày càng gia tăng.

Phó giáo sư Lương Ngọc Khuê (Cục trưởng Cục Quản lý Khám-chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá) cho hay sử dụng thuốc lá là nguyên nhân của 7 triệu ca tử vong mỗi năm trên thế giới. Tại Việt Nam, mỗi năm có 40.000 ca tử vong do các nguyên nhân từ thuốc lá. Vì vậy, việc phòng chống tác hại của thuốc lá là một nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt là vai trò quan trọng của thanh niên Việt Nam trong công tác này.

 7 triệu ca tử vong mỗi năm trên thế giới và ở Việt Nam mỗi năm có 40.000 ca tử vong do các nguyên nhân từ thuốc lá.

“Các loại thuốc lá thế hệ mới, bao gồm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có chứa nicotine là chất gây nghiện cao, độc hại, gây bệnh tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, ngộ độc và gây ung thư. Chất nicotine có trong thuốc lá nói chung và thuốc lá thế hệ mới nói riêng gây nghiện, có thể gây nguy hại đến hệ hô hấp và tim mạch của chính người hút và cả những người chung quanh,” ông Khuê phân tích.

Bộ Y tế đưa ra cảnh báo một số loại thuốc lá thế hệ mới với giới trẻ. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Bộ Y tế đưa ra cảnh báo một số loại thuốc lá thế hệ mới với giới trẻ. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Bên cạnh đó, trong dung dịch thuốc lá điện tử còn có: Glycerin, propylene glycol và hương liệu (có trên 15.500 các loại hương liệu). Propylene glycol (mặc dù được coi là an toàn trong thực phẩm nhưng không phải để hít) có thể tạo thành propylene oxide, một chất gây ung thư khi được đun nóng và hóa hơi, gây hại đối với sức khỏe,” ông Khuê nhận định.

Thuốc lá thế hệ mới: Giới trẻ là “con mồi”

Bà Nguyễn Thị Thu Hương – Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá cho hay hiện nay đối tượng chủ yếu ngành công nghiệp thuốc lá hướng tới là giới trẻ. Bởi 50% số người hút thuốc lá trưởng thành sẽ tử vong sớm. Đây chính là đối tượng mục tiêu để họ duy trì sản lượng thuốc lá thế hệ mới và tăng trưởng lợi nhuận khi chính phủ các nước thực hiện các giải pháp phòng chống tác hại thuốc lá.

Bà Hương chỉ rõ hiện nay có một số nhận định sai lầm và sự thật về tác hại của các sản phẩm thuốc lá mọi người cần nắm bắt và hiểu rõ. Đó là các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới không phải là sản phẩm ít hại hơn thuốc lá điếu thông thường.

Trong các sản phẩm thuốc lá có chứa chất nicotine gây các bệnh tim mạch, hô hấp, tiêu hóa. Người hút thuốc khi sử dụng nicotine quá liều gây ngộ độc. Đặc biệt, Nicotine gây hại cho sự phát triển não bộ ở trẻ em, thiếu niên, thanh niên, gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của bà mẹ và thai nhi trong thai kì, gây ra sinh non và thai lưu.

Các sản phẩm thuốc lá mới không phải là sản phẩm ít hại hơn thuốc lá điếu thông thường.

Bà Hương cũng cảnh báo: “Tại Việt Nam có hiện tượng lợi dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử để đưa thêm các chất gây nghiện khác. Trước tình trạng hút thuốc lá ở giới trẻ ngày càng tăng cao, các tập đoàn thuốc lá đang thúc đẩy việc tiêu thụ các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, đặc biệt nhằm vào thanh thiếu niên.”

Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá và thuốc lá thế hệ mới.
Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá và thuốc lá thế hệ mới.

Thuốc lá thế hệ mới nhắm tới giới trẻ thông qua hình ảnh, phong cách tạo gu thẩm mỹ, xu hướng của giới trẻ, bán hàng qua mạng (bán qua app điện thoại thông minh, quảng cáo và mua bán trên internet) là hình thức mà giới trẻ thường sử dụng.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương dẫn chứng những nhà sản xuất tạo xu hướng thời thượng cho sản phẩm với thiết kế sản phẩm hiện đại, bắt mắt, đa dạng kiểu dáng và kích thước, đóng gói như kẹo, nhiều hương vị và giá rẻ.

Thuốc lá thế hệ mới được thiết kế sản phẩm hiện đại, bắt mắt, đa dạng kiểu dáng và kích thước, đóng gói như kẹo, nhiều hương vị và giá rẻ.

Theo thống kê về tình hình sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng ở thanh niên Việt Nam đã có sự gia tăng nhanh đáng kể. Năm 2015, tỷ lệ hút các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới là 1,1% và chiếm 0,2% số người đang sử dụng thuốc lá truyền thống thì hiện nay có xu hướng gia tăng ở các thành phố lớn, trong nhóm có mức sống khá và trong giới trẻ. Theo thống kê mới nhất năm 2019: Tỷ lệ sử dụng thuốc lá thế hệ mới của học sinh (13-17 tuổi) là 2,6%.

N.M.N, 20 tuổi (ở Hà Nội) cho hay trước khi hút các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, N. biết tới sản phẩm trên qua thông tin trên mạng Youtube, Facebook.

(Nguồn: Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá)
(Nguồn: Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá)

“Mình coi các cái quảng cáo các sản phẩm mới, được giới thiệu với nhiều các loại hương vị, vì thấy tò mò mình đã mua. Lúc đó em có ấn tượng đấy là mình chỉ cần đổ tinh dầu và sạc điện vào là hút được bình thường. Về dùng thử mình lại thích sau đấy mình dùng nhiều hơn,” N. nói.

Tuy nhiên, không phải bạn trẻ nào cũng như N. T.N.A, sinh viên năm thứ 3 của Học viện báo chí và tuyên truyền tâm sự nhiều lần được bạn bè rủ dùng thử các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới nhưng em chỉ thử để biết.

N.A cho biết: “Em đã được nghe nhiều về tác hại của thuốc lá, thấy đắng, cũng có mùi thơm những không thấy thích. Khi bạn bè rủ vài lần dùng thử nhưng sau đó em không sử dụng vì biết trong tinh dầu thơm hay các chất trong đó không tốt cho sức khoẻ lâu dài.”

Không có công dụng cai nghiện

Hiện nay, có nhiều luồng thông tin đưa ra cho rằng thuốc lá thế hệ mới có công dụng cai nghiện thuốc lá điếu thông thường.

Những chất có trong dung dịch của thuốc lá thế hệ mới. (Nguồn: Bộ Y tế)
Những chất có trong dung dịch của thuốc lá thế hệ mới. (Nguồn: Bộ Y tế)

Bà Hương thẳng thắn: “Tổ chức Y tế thế giới kết luận: Không giống như các dược phẩm chứa và không chứa nicotine đã được thử nghiệm có tác dụng giúp bỏ thuốc lá, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) không xác nhận thuốc lá điện tử giúp hỗ trợ cai nghiện. Các nghiên cứu cho thấy hút thuốc lá mới đã làm giảm hoặc cản trở việc cai thuốc lá ở cấp độ quần thể thông qua việc sử dụng kép (xen kẽ giữa thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử/thuốc lá nung nóng) hoặc cả 3 loại này.”

Tổ chức Y tế thế giới không xác nhận thuốc lá điện tử giúp hỗ trợ cai nghiện.

Tính đến tháng 2/2020, có 41 quốc gia đã ra lệnh cấm buôn bán thuốc lá điện tử, trong đó có nhiều quốc gia thuộc khu vực châu Á như Lào, Thái Lan, Campuchia, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ…

Trong tháng 5/2020, có tới 100 quốc gia đã ban hành luật nội địa quy định đối với thuốc lá điện tử, trong đó có các quy định về độ tuổi tối thiểu được phép mua bán thuốc lá; quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, đóng gói bao bì, các quy định về sản phẩm, phân loại thuốc lá điện tử…

Theo ông Nguyễn Bình Minh – Chánh Văn phòng Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, trong những năm qua, đơn vị này tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến tác hại của thuốc lá trong mỗi cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu niên.

Trung ương Đoàn đã cung cấp các thông tin, nội dung cốt lõi của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; xây dựng mạng lưới hơn 200 Báo cáo viên thực hiện công tác tuyên truyền trên toàn quốc. Nhiều hoạt động được tổ chức như hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá (31/5), Tuần lễ quốc gia không thuốc lá (từ ngày 25-31/5) và các quy định về cấm hút thuốc tại nơi làm việc.

Phó giáo sư Lương Ngọc Khuê - Giám đốc Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá phân tích với thế hệ trẻ về tác hại của thuốc lá thế hệ mới. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Phó giáo sư Lương Ngọc Khuê – Giám đốc Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá phân tích với thế hệ trẻ về tác hại của thuốc lá thế hệ mới. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Bên cạnh đó, bắt đầu từ năm 2018, Trung ương Đoàn đưa nội dung tuyên truyền phòng chống tác hại của thuốc lá vào Bộ tiêu chí chấm điểm hằng năm để đánh giá, chấm điểm bình xét thi đua cuối năm đối với các tỉnh, thành đoàn, đoàn trực thuộc. Trong năm 2020, Trung ương Đoàn tổ chức cuộc thi “Thanh niên nói không với thuốc lá” đã thu hút 16,3 triệu lượt tiếp cận hashtag #nosmokingchallenge. Cùng với đó là nhiều cuộc thi, hoạt động truyền thông, đào tạo, tập huấn tuyên truyền phòng chống tác hại của thuốc lá.

Vị đại diện Trung ương Đoàn nhấn mạnh Chiến dịch “Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá và thuốc lá điện tử” được tổ chức có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết trong bối cảnh các tập đoàn thuốc lá đang thúc đẩy việc tiêu thụ các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử (ENDS), thuốc lá nung nóng (HTPs), đặc biệt nhằm vào thanh thiếu niên.

Thức tỉnh thế hệ trẻ về những tác hại của các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Chiến dịch nhằm nâng cao nhận thức của đoàn viên, thanh niên về tác hại của thuốc lá, phát huy vai trò xung kích của cán bộ, đoàn viên, thanh niên trong công cuộc tham gia phòng, chống tác hại của thuốc lá; xây dựng lối sống lành mạnh cùng môi trường không khói thuốc trong thanh niên Việt Nam.

“Sự kiện trên còn là hoạt động thức tỉnh thế hệ trẻ về những tác hại của các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đối với người dân Việt Nam, qua đó kêu gọi các bạn trẻ thực hiện cam kết không sử dụng thuốc lá và thuốc lá điện tử,” phó giáo sư Khuê nhấn mạnh.

Đề xuất cấm hoàn toàn

Bà Nguyễn Thị Thu Hương phân tích Điều 4 Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá nêu: “Hoạt động sản xuất kinh doanh thuốc lá phải phù hợp với mục tiêu từng bước giảm nguồn cung cấp thuốc lá, phù hợp với việc giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá” (Khoản 3).

   
   

Chính vì vậy, những năm qua mục tiêu chung Chiến lược quốc gia phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2020 là giảm nhu cầu sử dụng và kiểm soát để từng bước giảm mức cung cấp các sản phẩm thuốc lá tiêu thụ tại thị trường Việt Nam nhằm giảm nguy cơ bệnh tật và tử vong do sử dụng thuốc lá gây ra.

Việc cho phép các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng sẽ gây khó khăn cho việc thực hiện mục tiêu giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá. Bởi việc này sẽ làm gia tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá do cung cấp thêm sự lựa chọn cho người dùng; Thúc đẩy cả người không hút thuốc lá và người đang sử dụng thuốc lá điếu sử dụng thuốc lá điện tử.

Việc cho phép các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng sẽ gây khó khăn cho việc thực hiện mục tiêu giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá.

Trên thực tế, cả người đang hút thuốc lá điếu thông thường và người không hút thuốc lá sau khi sử dụng thuốc lá điện tử vẫn tiếp tục hút thuốc lá điếu thông thường hoặc hút song song cả hai loại sản phẩm.

Theo bà Hương, thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng ảnh hưởng xấu tới thanh thiếu niên và cả những người hút thuốc lá. Đặc biệt, nguy cơ tiềm ẩn ảnh hưởng đến giới trẻ, nguy cơ sử dụng ma túy và các chất kích thích khác đồng thời với thuốc lá điện tử nghiêm trọng hơn rất nhiều so với thuốc lá điếu thông thường.

(Ảnh: PV/Vietnam+)
(Ảnh: PV/Vietnam+)

Thuốc lá là sản phẩm gây nghiện, thế giới đã mất hàng chục năm chỉ để chống lại các tác hại của thuốc lá thông thường mà kết quả còn chưa được như mong đợi. Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá cho rằng nếu cho phép sản phẩm mới này, Việt Nam sẽ phải gánh chịu những hậu quả nặng nề hơn rất nhiều trong tương lai gần.

Vì vậy, Bộ Y tế đề nghị cần cấm hoàn toàn dưới mọi hình thức mua bán, sản xuất, nhập khẩu đối với các sản phẩm mới này (thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng, shisha)./.

Các hoạt động nổi bật của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong phòng, chống tác hại của thuốc lá:

Năm 2014: Cuộc thi sáng tạo “Cuộc sống không khói thuốc lá.”

Năm 2019 là Chương trình Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá, với hoạt động: Kí cam kết online Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá.

Năm 2020: Chiến dịch Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá và thuốc lá điện tử.

– Hoạt động 1: Phát động kí cam kết online “Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá và thuốc lá điện tử” (Phát động vào ngày 16/12/2020).

– Hoạt động 2: Tổ chức cuộc thi online “Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá và thuốc lá điện tử – No Smoking Challenge năm 2020.

Những năm qua, Trung ương Đoàn Thanh niên đã tổ chức nhiều hoạt động để ngăn ngừa hút thuốc lá trong giới trẻ. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Những năm qua, Trung ương Đoàn Thanh niên đã tổ chức nhiều hoạt động để ngăn ngừa hút thuốc lá trong giới trẻ. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Thành phố Thủ Đức: Kết nối đô thị sáng tạo tương tác cao

Ngày 31/12/2020, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Thủ Đức.

Đây cũng là cơ sở pháp lý để thành phố triển khai xây dựng Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông tại thành phố Thủ Đức.

Thực hiện nhiệm vụ này, thành phố sẽ tổ chức nhiều phần việc liên quan đến quy hoạch cho đến kêu gọi đầu tư vào từng khu vực, từng dự án thành phần…

Hiện tại, kết nối thành phố Thủ Đức với các khu vực khác, bao gồm khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh và các khu vực lân cận gồm Đồng Nai, Bình Dương vẫn chỉ là kết nối hiện hữu của ba quận gồm Quận 2, Thủ Đức và Quận 9.

Ngoài các kết cấu hạ tầng kết nối được hình thành từ trước khi có quy hoạch thành phố Thủ Đức và trong quy hoạch hạ tầng khu Đông Thành phố Hồ Chí Minh cũng chưa có dự án nào được bổ sung mới.

TTXVN giới thiệu loạt 4 bài viết về hiện trạng thành phố Thủ Đức hiện nay và định hình trong tương lai khi triển khai các nội dung quy hoạch cũng như vai trò liên kết phát triển giữa khu vực này với các địa phương lận cận về hạ tầng giao thông, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển mới của Thành phố Hồ Chí Minh cũng như của cả khu vực phía Nam./.

Định hình “thành phố trong thành phố”

Việc thành lập thành phố Thủ Đức thuộc Thành phố Hồ Chí Minh không phải bước đột phá trong tư duy mà đã được quy định trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Việc Thành phố Hồ Chí Minh công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Thủ Đức trở thành một dấu mốc quan trọng để chính thức thực hiện xây dựng mô hình “thành phố trong thành phố.”

Tuy nhiên, với Thành phố Hồ Chí Minh, đây được kỳ vọng sẽ là mô hình tạo nên đột phá mới, thúc đẩy phát triển nhanh của thành phố trong giai đoạn tới.

Dự kiến vào ngày 31/12 tới đây, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Thủ Đức, một dấu mốc quan trọng để chính thức thực hiện xây dựng mô hình “thành phố trong thành phố.”

Chiếm 7% GDP cả nước

Thành phố Thủ Đức trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh trên cơ sở sắp xếp Quận 2, Quận 9 và quận Thủ Đức có diện tích 211,56km2, dân số hơn 1 triệu người, với 34 phường.

Về vị trí, thành phố Thủ Đức giáp Quận 1, Quận 4, Quận 7, Bình Thạnh (Thành phố Hồ Chí Minh) và tỉnh Bình Dương, Đồng Nai.

Theo Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, mục tiêu cốt lõi của thành phố Thủ Đức là trở thành hạt nhân thực hiện cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 của Thành phố Hồ Chí Minh và Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng phát biểu ý kiến tại phiên họp thứ 51 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 9/12 để xem xét, quyết định việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019-2021 và thành lập thành phố Thủ Đức thuộc thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Trọng Đức/TTXVN)
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng phát biểu ý kiến tại phiên họp thứ 51 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 9/12 để xem xét, quyết định việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019-2021 và thành lập thành phố Thủ Đức thuộc thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Trọng Đức/TTXVN)

Giai đoạn 2017-2019, tốc độ tăng trưởng kinh tế 3 quận trên luôn đạt hơn 10% gắn liền với sự phát triển mạnh mẽ các ngành dịch vụ, công nghiệp, xây dựng.

Thông tin về các chỉ tiêu và tiến độ quy hoạch, ông Nguyễn Thanh Nhã, Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết dự kiến dân số thành phố Thủ Đức cư trú sẽ đạt mức 1,5 triệu người vào năm 2030, đạt mức 1,9 triệu người vào năm 2040 và đạt mức 3 triệu người vào năm 2060. Vì thế quy hoạch đô thị sẽ tính toán cho mức dân số tối đa để chuẩn bị cho nhu cầu tương lai.

Cụ thể, giao thông công cộng cần đáp ứng 50%-60% nhu cầu đi lại. Mạng lưới đường trục chính đô thị cần hoàn thiện với khoảng cách giữa các tuyến đường từ 4-6km.

Đến năm 2040, đảm bảo 10% diện tích thành phố Thủ Đức sẽ là công viên, 1.000-1.200ha đất công nghiệp sẽ được bố trí để đảm bảo không gian sản xuất công nghệ cao và nghiên cứu phát triển.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong cho biết, thành phố Thủ Đức sẽ là hạt nhân và một cực tăng trưởng mới thúc đẩy phát triển cho Thành phố Hồ Chí Minh và Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, qua đó góp phần thiết lập chuỗi giá trị gia tăng trên nền tảng công nghệ cao, hạ tầng kỹ thuật và xã hội hiện đại, hỗ trợ tài chính hiệu quả cho doanh nghiệp hội nhập quốc tế.

Về tổng thể, thành phố Thủ Đức có vị trí quan trọng trong vùng tam giác Thành phố Hồ Chí Minh-Đồng Nai-Bà Rịa Vũng Tàu, là đầu mối của các tuyến giao thông huyết mạch giữa Thành phố với các tỉnh Đông Nam Bộ.

Nằm ở cửa ngõ Đông Bắc Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Thủ Đức tiếp giáp khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, giáp thành phố Biên Hòa, Nhơn Trạch của tỉnh Đồng Nai, thành phố Dĩ An và thành phố Thuận An của tỉnh Bình Dương.

Hiện nay Quận 2, Quận 9 và quận Thủ Đức cũng đã hình thành các nền tảng quan trọng, gồm khu Công nghệ cao quy mô 913 ha (Quận 9) có tỷ lệ đầu tư lấp đầy khoảng 90% với 156 dự án, tổng vốn đầu tư khoảng 7,1 tỷ USD.

Đại lộ Nguyễn Văn Linh cạnh Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, quận 7. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)
Đại lộ Nguyễn Văn Linh cạnh Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, quận 7. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (quận Thủ Đức) diện tích khoảng 643ha, có trên 10.000 giảng viên, trong đó có hơn 1.000 giáo sư, tiến sỹ và khoảng 100.000 sinh viên.

Trong khi đó, Khu Trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm có diện tích khoảng 657ha, chức năng chính là trung tâm thương mại, tài chính, dịch vụ và dân cư hiện đại.

Cùng với vị trí địa lý thuận lợi, thành phố Thủ Đức cũng có hạ tầng giao thông tương đối phát triển.

Hệ thống hạ tầng đồng bộ gồm có tuyến metro số 1 (Bến Thành-Suối Tiên), cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, Quốc lộ 1A, Xa lộ Hà Nội, đường Phạm Văn Đồng, cảng Cát Lái…

Dự kiến, sau khi thành lập, thành phố Thủ Đức sẽ đóng góp khoảng 7% GDP của cả nước.

Thông qua những thay đổi trong cơ chế phân cấp về ngân sách, Thành phố Hồ Chí Minh được tăng cường khả năng huy động và sử dụng các nguồn lực đầu tư cho cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực tại thành phố Thủ Đức theo cơ chế phân bổ có yếu tố ưu tiên đối với các ngành đặc thù mũi nhọn, phù hợp theo định hướng đô thị sáng tạo.

Mặt khác, việc xác định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cấp chính quyền sẽ dần hình thành nền tảng vững chắc cho các cam kết của chính quyền với nhà đầu tư, đảm bảo tính ổn định của các cơ chế, chính sách.

“Phác thảo” thành phố Thủ Đức tương lai

Theo đề án Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông, thành phố Thủ Đức sẽ có 8 khu vực trọng tâm.

Cụ thể, Khu đô thị mới Thủ Thiêm giữ vai trò là trung tâm công nghệ tài chính, là vị trí lý tưởng cho các hoạt động đổi mới sáng trong cự ly gần tới trung tâm hiện hữu thành phố. Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc nhằm phát triển thể dục thể thao và chăm sóc sức khoẻ thể chất và tinh thần.

Các phương tiện lưu thông qua Hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn. (Ảnh: Hoàng Hải/TTXVN)
Các phương tiện lưu thông qua Hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn. (Ảnh: Hoàng Hải/TTXVN)

Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thanh Nhã cho rằng, đây là một trong các lợi thế cạnh tranh giúp Thành phố Hồ Chí Minh trở nên khác biệt với các đô thị trong Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam, giúp cho việc thu hút người lao động có thu nhập cao chọn địa điểm sinh sống tại Thành phố.

Khu công nghệ cao – Trung tâm sản xuất tự động hóa và Khu công viên khoa học sẽ tạo ra sản phẩm mang tính đột phá, tự động sản xuất, trở thành nền tảng cho phát triển kinh tế địa phương.

Khu Đại học Quốc gia thành phố – Trung tâm công nghệ thông tin và công nghệ giáo dục là một quần thể giáo dục đào tạo và khởi nghiệp sáng tạo.

Về chức năng phát triển đô thị, Khu Tam Đa, Long Phước – Trung tâm công nghệ sinh thái, được quy hoạch sẽ tận dụng các điều kiện tự nhiên của khu vực phía Đông Quận 9 để thúc đẩy du lịch sinh thái, đặt ga đường sắt cấp vùng và trung tâm chế biến thực phẩm để hỗ trợ phát triển các ngành công nghiệp ẩm thực cũng như nông nghiệp công nghệ cao trong khu vực.

Quy hoạch thành phố Thủ Đức sẽ được cập nhật vào quy hoạch điều chỉnh chung Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2040, tầm nhìn 2060. Đây là cơ sở cho sự gắn kết, liên kết phát triển Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông.

Theo ông Nguyễn Thanh Nhã, Khu Tam Đa sẽ cung cấp một cơ hội cho sự sáng tạo trong thiết kế và vận hành, vừa kết nối với các hạ tầng giao thông quan trọng bao gồm cả tuyến đường cao tốc và đường sắt nối với sân bay quốc tế mới, vừa cho phép phát triển có giới hạn và sử dụng kỹ thuật cao để giảm thiểu tác động môi trường, vừa bảo tồn các khu vực đa dạng nhất về sinh học.

Trong khi đó, Khu Trường Thọ – Đô thị tương lai phát triển theo mô thành phố thông minh, một “phòng thí nghiệm đô thị” tích hợp công nghệ vào đời sống thường nhật. Những ý tưởng độc đáo và có tính cách mạng nhất về công nghệ sẽ diễn ra tại đây.

Là trung tâm kết nối giao thông vùng Đông Nam Bộ, Khu cảng quốc tế Cát Lái sẽ tiếp tục phát huy thế mạnh của cảng Cát Lái, chuyển đổi công nghệ cảng để hoạt động hiệu quả hơn.

Thủ Đức cũng sẽ là trung tâm khởi nghiệp lớn nhất Việt Nam được quy hoạch nhằm tạo ra môi trường khởi nghiệp, kinh doanh và kinh tế sáng tạo với chi phí hạ tầng rẻ nhất để khuyến khích các hoạt động kinh tế khởi nghiệp.

Theo ông Nguyễn Thanh Nhã, thành phố Thủ Đức sẽ có 3 giai đoạn phát triển; trong đó giai đoạn 1 (2020-2022) là giai đoạn khởi tạo, giai đoạn 2 (2023-2030) là giai đoạn triển khai, giai đoạn 3 (2030-2040) là giai đoạn hoàn thiện. Chỉ tính riêng trong giai đoạn 2020-2025 nhu cầu vốn nhà nước đi vay hoặc phát hành trái phiếu ước tính hơn 41.660 tỷ đồng.

Hiện thành phố đang khẩn trương các công việc để sớm hoàn thiện đồ án quy hoạch, tổ chức hội nghị kêu gọi đầu tư vào từng khu vực, lập dự án thành phần…

Quy hoạch thành phố Thủ Đức sẽ được cập nhật vào quy hoạch điều chỉnh chung Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2040, tầm nhìn 2060. Đây là cơ sở cho sự gắn kết, liên kết phát triển Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông./.

Khoang chở khách trên toa xe của tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)
Khoang chở khách trên toa xe của tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Trung tâm kết nối, phát triển vùng

Khu vực phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh hội tụ nhiều yếu tố để phát triển mạnh trong tương lai, đặc biệt khi đề án thành lập thành phố Thủ Đức được triển khai.

Đây là khu vực có khả năng kết nối thuận lợi với Bình Dương, Đồng Nai nhờ hệ thống hạ tầng giao thông thuận lợi, từ các tuyến đường đã và đang hình thành, cùng các cảng biển, cảng cạn, tạo điều kiện phát triển kinh tế trong vùng.

Quy hoạch nhiều tuyến đường trọng điểm

Những năm gần đây, Thành Hồ Chí Minh đã tiến những bước dài trên con đường phát triển về thương mại, dịch vụ, công nghệ và hạ tầng đô thị.

Tại khu vực phía Đông, hạ tầng giao thông đô thị đa phương thức có nhiều chuyển biến mạnh mẽ với sự xuất hiện hàng loạt công trình trọng điểm tạo điều kiện kết nối thành phố Thủ Đức với Bình Dương, Đồng Nai.

Khu vực phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh hội tụ nhiều yếu tố để phát triển mạnh trong tương lai, đặc biệt khi đề án thành lập thành phố Thủ Đức được triển khai.

Theo ông Nguyễn Thanh Nhã, Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh, với việc hợp nhất ba quận để thành lập thành phố Thủ Đức, khu vực này sẽ có vị trí địa lý trung tâm miền Đông Nam Bộ với hệ thống giao thông được đầu tư phát triển đồng bộ, thuận lợi để kết nối, hợp tác phát triển kinh tế với các tỉnh lân cận.

Đó là tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên, dự kiến sẽ đi vào hoạt động từ năm 2021; đường vành đai 3 (Mỹ Phước-Tân Vạn-Nhơn Trạch), cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành-Dầu Giây, Quốc lộ 1A, Quốc lộ 1K, Xa lộ Hà Nội.

Giữa năm 2020, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã phê duyệt Đề án phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố giai đoạn 2020-2030, với nhu cầu vốn đầu tư khoảng 952.000 tỷ đồng.

Đường ray tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên đã được các đơn vị thi công lắp đặt. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)
Đường ray tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên đã được các đơn vị thi công lắp đặt. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Theo ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, quan điểm phát triển giao thông vận tải thành phố phải gắn liền với địa lý vùng để đảm bảo giao thông thuận tiện giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các đô thị vệ tinh trong khu vực, với cả nước và quốc tế.

Phát huy vai trò đặc biệt của thành phố trong mối quan hệ với vùng Thành phố Hồ Chí Minh và mục tiêu phát triển trở thành đầu mối giao thông của vùng, đảm bảo sự động bộ cả về chức năng, vị trí, cấp kỹ thuật và quy mô quy hoạch.

Hiện nay, các địa phương như Bình Dương, Đồng Nai cũng đã và đang triển khai, quy hoạch các dự án giao thông mang tính kết nối vùng. Đầu năm 2020, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Dương đã phê duyệt dự án đầu tư nâng cấp mở rộng đường Quốc lộ 13 nối ranh từ quận Thủ Đức (Thành phố Hồ Chí Minh) đến trung tâm thành phố Thủ Dầu Một.

Công trình dự kiến thực hiện từ nay đến năm 2023 tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 1.400 tỷ đồng.

Một trong dự án hạ tầng giao thông đang thu hút sự chú ý lớn ở Bình Dương là tuyến xe buýt nhanh (BRT) do Công ty Liên doanh Becamex-Tokyu làm chủ đầu tư.

Quy mô đầu tư 1.827 tỷ đồng, với chiều dài 30,8km, đây là dự án mang tầm chiến lược hoạch định cả về hạ tầng giao thông và phát triển đô thị.

Dự án sẽ kết nối thành phố mới Bình Dương đến ga Suối Tiên của metro số 1 Thành phố Hồ Chí Minh, giúp mở rộng liên kết vùng, đặc biệt tạo liên kết giữa Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, góp phần kết nối nhanh và rút ngắn giữa các trục giao thông giữa ba địa phương.

Trong khi đó, tại huyện Nhơn Trạch và Long Thành, tỉnh Đồng Nai đang triển khai xây dựng đường 319, trực tiếp kết nối cảng Phước An với cao tốc Bến Lức-Long Thành, cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây và cảng Cái Mép (Bà Rịa-Vũng Tàu).

Tháng 10 vừa qua, Đồng Nai khởi công xây dựng cầu Vàm Cái Sứt trên tuyến Hương lộ 2 (Biên Hòa), dự kiến sẽ hoàn thành sau 18 tháng, sẽ kết nối toàn bộ Hương lộ 2 với cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Trước đó, tháng 8/2019, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý giao Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai là cơ quan Nhà nước có thẩm quyền triển khai thực hiện dự án cầu Cát Lái nhằm thay thế phà Cát Lái.

Đây là cầu vượt sông Đồng Nai, nối huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai) với Quận 2 (Thành phố Hồ Chí Minh), giúp kết nối giữa Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh cũng như toàn khu vực Đông Nam Bộ.

Ông Cao Tiến Dũng, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai, cho biết những năm tới, Đồng Nai sẽ là một đại công trường với hàng loạt dự án lớn về hạ tầng được triển khai. Khi đường 319 và cầu Vàm Cái Sứt hoàn thành sẽ phá vỡ những bế tắc trong kết nối giao thông giữa các khu công nghiệp trên địa bàn Long Thành, Nhơn Trạch và Biên Hòa (Đồng Nai) với Thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa-Vũng Tàu.

Các công trình này sẽ giảm tải cho cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, Quốc lộ 51, giúp phương tiện, hàng hóa dễ dàng lưu thông, tiết kiệm thời gian đi lại Thành phố Hồ Chí Minh đến Đồng Nai.

Phát huy lợi thế cụm cảng

Cùng với đường bộ, khu vực phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh cũng có hệ thống giao thông đường thủy phát triển với sông Sài Gòn và sông Đồng Nai…

Đây là khu vực thuận lợi để phát triển ngành hậu cần logistics phân phối vận chuyển hàng hóa bằng cách kết nối luồng vận chuyển đa phương thức bao gồm hàng hải (cụm cảng Cái Lái-Phú Hữu), đường sắt, đường bộ (cảng ICD Long Bình, Bến xe miền Đông mới) và đường thủy nội địa.

 Cảng Tân Cảng-Cát Lái. (Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN)
 Cảng Tân Cảng-Cát Lái. (Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN)

Cảng Cát Lái, cảng biển lớn nhất Việt Nam sẽ thuộc khu vực thành phố Thủ Đức tương lai, là nền tảng quan trọng phát triển kinh tế xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, Thành phố Hồ Chí Minh có 5 cảng cạn (ICD) đang hoạt động tại khu vực phường Trường Thọ (Thủ Đức).

Theo Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh, cụm ICD Trường Thọ nằm ở cửa ngõ phía Đông Thành phố, kết nối bằng đường bộ với Xa lộ Hà Nội qua Đường số 1, số 2 của phường Trường Thọ và kết nối bằng đường thủy qua sông Sài Gòn.

Đây là mắt xích đặc biệt quan trọng trong hệ thống hạ tầng trung chuyển hàng hóa tại Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam, đóng vai trò hậu phương cho các cảng biển tại Thành phố Hồ Chí Minh và Bà Rịa-Vũng Tàu.

Tại Bình Dương, hiện địa phương đang quy hoạch xây dựng 4 cảng đường sông trên sông Sài Gòn và sông Đồng Nai, là các cảng chuyên đáp ứng trung chuyển hàng hóa phục vụ nhu cầu logictis của các doanh nghiệp.

Cảng Thạnh Phước là cảng sông đầu tiên của tỉnh Bình Dương nằm tại hữu ngạn sông Đồng Nai đã đưa vào hoạt động giai đoạn 1.

Đây là cảng thủy nội địa cấp 3 được sử dụng để bốc xếp hàng hóa tổng hợp và container với quy mô 63ha, tổng công suất bốc dỡ 1-5 triệu tấn/năm.

Ngoài ra, Bình Dương cũng có cảng An Sơn có khả năng tiếp nhận xà-lan từ 1.000 tấn đến 2.200 tấn; đang tập trung đẩy nhanh hoàn thành xây dựng cảng An Tây trên sông Sài Gòn có thể đón tàu có tải trọng 2.000 tấn…

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Dương Nguyễn Hoàng Thao cho biết tỉnh rất quan tâm về phát triển giao thông đường thủy; trong đó chú trọng quy hoạch nhiều cảng chuyên dụng về trung chuyển hàng hóa.

Hiện nay, tỉnh đang tập trung xây dựng cảng An Sơn, cảng An Tây trên sông Sài Gòn và các cảng có công suất lớn trên sông Đồng Nai…

Đây là trục giao thông đường thủy huyết mạch trung chuyển container ra các cảng biển lớn; đồng thời cũng là giải pháp giảm tải cho giao thông đường bộ.

Tại Đồng Nai, theo quy hoạch, trên địa bàn tỉnh sẽ có 44 cảng trên 4 sông lớn gồm sông Đồng Nai, Nhà Bè, Long Tàu và Thị Vải.

Năm 2009, Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai cấp phép đầu tư dự án cảng Phước An (huyện Nhơn Trạch), đây là dự án cảng quy mô lớn của tỉnh Đồng Nai và hiện đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng.

Dự án có diện tích hơn 180ha, nơi đây chủ yếu tiếp nhận tàu tổng hợp, container tải trọng đến 60 ngàn DWT, gồm 10 bến tàu có tổng chiều dài hơn 3.000m.

Theo Sở Giao thông Vận tải Đồng Nai, đến nay, toàn tỉnh Đồng Nai mới chỉ có 21 cảng đã được đầu tư xây dựng và đi vào hoạt động, chưa bằng 1 nửa tổng số cảng đã được quy hoạch. Trong số này có 2 cảng có quy mô trên 100ha gồm cảng Nhà máy luyện phôi thép Sunsteel (Nhơn Trạch) và cảng Vedan (Long Thành).

Việc tập trung quy hoạch các cảng sông và phát huy tốt lợi thế giao thông đường thủy trên sông Đồng Nai và Sông Sài Gòn, giải tỏa rất lớn cho giao thông đường bộ đang bị quá tải và ách tắc nhiều tuyến đường dẫn về các cảng biển lớn.

Tuy nhiên, vướng mắc lớn là các trục đường kết nối đến cảng sông cần sớm đầu tư mở động để đảm bảo cho vận tải logistics.

Điều này sẽ tạo điều kiện vận chuyển hàng hóa từ các khu công nghệ cao, khu công nghiệp trong vùng./.

Khu chế xuất Tân Thuận. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)
Khu chế xuất Tân Thuận. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)

Quy hoạch dựa trên kinh tế tri thức

Phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh cũng như khu vực lân cận như Bình Dương, Đồng Nai hiện có nhiều thuận lợi cho phát triển kinh tế-xã hội với các trường đại học, khu công nghệ cao, các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Định hướng thành lập thành phố Thủ Đức hướng tới khu đô thị tương tác cao, với nền tảng khoa học công nghệ phát triển, sẽ là tiền đề phát triển kinh tế tri thức trong vùng.

Sáng tạo trong vùng công nghệ cao

Nhằm hình thành trung tâm động lực tăng trưởng mới cho Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên cách mạng công nghiệp lần thứ tư, từ năm 2018, thành phố đã triển khai xây dựng đề án Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông, với quy hoạch là thành phố Thủ Đức tương lai.

Định hướng thành lập thành phố Thủ Đức hướng tới khu đô thị tương tác cao, với nền tảng khoa học công nghệ phát triển, sẽ là tiền đề phát triển kinh tế tri thức trong vùng.

Hiện nay, khu vực phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh bước đầu hệ sinh thái khởi nghiệp đã hình thành và phát triển mạnh mẽ, có sự tham gia của nhiều trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, thuận lợi tạo ra được các sản phẩm mang hàm lượng khoa học-công nghệ cao.

Điển hình, Khu Công nghệ cao và Khu Đại học Quốc gia thành phố tập trung 12 trường đại học, viện nghiên cứu có vị trí chủ đạo, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo khu vực này.

Với 18 năm hình thành và phát triển, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh hiện thu hút thành công nhiều tập đoàn, công ty công nghệ vào đầu tư sản xuất sản phẩm công nghệ cao như Intel, Nidec, Jabil, Sonion, Sanofi, FPT, Nipro, Datalogic, Samsung,… với hàm lượng giá trị tạo ra từ nghiên cứu và phát triển trong cơ cấu giá trị sản phẩm vượt gấp nhiều lần so với sản phẩm từ các khu công nghiệp cả nước.

Ông Nguyễn Anh Thi, Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Khu Công nghệ cao được xác định là hạt nhân thúc đẩy sự phát triển của Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông thành phố.

Khu Công nghệ cao, quận 9. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)
Khu Công nghệ cao, quận 9. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)

Đây là nơi cung cấp và nuôi dưỡng những ý tưởng khoa học và công nghệ, thu hút vốn, công nghệ, nhân lực công nghệ cao trong và ngoài nước, thích nghi với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Việc phát triển Khu đô thị sáng tạo tại thành phố Thủ Đức sẽ gặp nhiều thuận lợi trong kết nối vùng, với “Vùng đổi mới sáng tạo” của Bình Dương và định hướng phát triển công nghệ cao của Đồng Nai.

Hiện Bình Dương đặt quyết tâm nâng dần chất lượng về phát triển, thu hút đầu tư gắn với sản xuất theo xu hướng khoa học – công nghệ tiên tiến, ít thâm dụng lao động từ nay đến năm 2030, biến Bình Dương thành “Vùng đổi mới sáng tạo.”

Mục tiêu là xây dựng Bình Dương trở thành tỉnh có một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo rộng hơn, tạo nền tảng để xây dựng một môi trường đầu tư hấp dẫn, từng bước trở thành vùng sản xuất thông minh, tạo ra giá trị hàng hóa có chất xám cao và một môi trường sống lành mạnh.

Ông Nguyễn Hoàng Thao, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Dương cho biết, định hướng của tỉnh là phát triển công nghiệp phải gắn liền với phát triển khoa học-công nghệ; phát triển kinh tế của tỉnh gắn với phát triển kinh tế của vùng. Nhận thức của Bình Dương rất rõ ràng, đó là Bình Dương sẽ có nền khoa học-công nghệ phát triển ngang tầm với các tỉnh khác và trong khu vực.

Những năm gần đây, Đồng Nai cũng quan tâm thu hút đầu tư các dự án công nghệ cao, hiện đại. Hiện nay, Tập đoàn Amata (Thái Lan) đang triển khai xây dựng Khu công nghiệp công nghệ cao Long Thành, có tổng diện tích hơn 400ha, vốn đầu tư hơn 280 triệu USD.

Khu công nghiệp sẽ ưu tiên thu hút các ngành nghề công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch. Ngoài ra, tỉnh Đồng Nai cũng đang làm việc với các đơn vị liên quan để triển khai Dự án khu công nghệ cao Việt-Hàn (Techno Park), với số vốn đăng ký 150 triệu USD, diện tích khoảng 300ha.

Techno Park sẽ thu hút được từ 2-3 tỷ USD vốn đầu tư trong khoảng thời gian từ 6-9 năm sau khi đi vào hoạt động.

Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai Cao Tiến Dũng, quá trình chuyển hướng thu hút đầu tư đang được Đồng Nai thực hiện mạnh mẽ. Tỉnh đã quy hoạch 3 phân khu công nghiệp hỗ trợ với những ngành nghề chất lượng cao.

Đồng Nai rất muốn “kéo” các doanh nghiệp công nghệ cao về, nâng chất hoạt động công nghiệp. Dù thực tế tỉnh chưa có khu công nghệ cao nhưng Đồng Nai cũng đã định hướng các khu công nghiệp công nghệ cao.

Hiện nay, việc đầu tư lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ cũng được Thành phố Hồ Chí Minh kết nối với các “vệ tinh” xung quanh. Thời gian qua, Khu Công nghệ cao và Trung tâm Phát triển công nghiệp hỗ trợ thành phố làm việc với chủ đầu tư về tổ chức tìm kiếm nhà cung cấp và khảo sát thực địa các nhà máy của nhà đầu tư tại Bình Dương.

Khu công nghệ cao cũng làm việc với Ban Quản lý các Khu Công nghiệp tỉnh Đồng Nai, Long An, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu về ký kết thỏa thuận phối hợp liên kết vùng, triển khai chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Phát triển công nghiệp hiện đại

Với vai trò là đầu tàu thúc đẩy phát triển Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước, hàng năm, Thành phố Hồ Chí Minh đóng góp khoảng 27% tổng thu ngân sách cả nước.

Sản lượng công nghiệp thành phố chiếm khoảng 30% giá trị sản lượng toàn quốc và thu hút khoảng 39,1% nguồn vốn FDI vào Việt Nam.

Khu chế xuất Tân Thuận. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)
Khu chế xuất Tân Thuận. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)

Tại thành phố Thủ Đức trong tương lai, Khu Chế xuất Linh Trung 1, Khu Chế xuất Linh Trung 2 và Khu Công nghiệp Bình Chiểu có tỷ lệ lấp đầy 100%; không những sử dụng lao động của Tp. Hồ Chí Minh mà của cả tỉnh Bình Dương, Đồng Nai.

Vị trí các khu này gần với Khu công nghiệp Sóng Thần (Bình Dương), Khu công nghiệp Biên Hòa (Đồng Nai) tạo nên chuỗi dịch vụ logistics với hệ thống kho bãi, cụm cảng tương đối hiện đại.

Tương tự, Khu Công nghiệp Cát Lái (Quận 2) hiện đang được đầu tư, sau khi hoàn thành sẽ gia tăng chuối giá trị logistics với huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai) qua phà (cầu) Cát Lái.

Tại Bình Dương, toàn tỉnh có 29 khu công nghiệp tập trung và 10 cụm công nghiệp. Tỉnh đã thu hút gần 4.000 dự án có vốn đầu tư nước ngoài, với số vốn đầu tư đã giải ngân hơn 35,4 tỷ USD.

Trong khi đó, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có 32 khu công nghiệp đi vào hoạt động; có hơn 1.500 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 31 tỷ USD. Đến nay, tại Đồng Nai có gần 700 dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.

Theo Ban quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Đồng Nai, hiện Đồng Nai thực hiện chủ trương thu hút FDI có chọn lọc, kiên quyết từ chối những dự án gây ô nhiễm, sử dụng nhiều lao động, công nghệ lạc hậu; chỉ thu hút những dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường, công nghiệp phụ trợ và những dự án vốn nhỏ nhưng giá trị gia tăng cao, có tác động lan tỏa, kết nối chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu.

Với vị trí gần nhau, định hướng phát triển hạ tầng các khu công nghiệp, khu chế xuất của Thành phố Hồ Chí Minh không thể tách rời quy hoạch Vùng Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo Sở Quy hoạch Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh, để từng bước hiện đại hoá, mở rộng quy mô và liên kết phát triển các khu công nghiệp cần thực hiện thành công kế hoạch sử dụng đất và đầu tư hạ tầng, đưa sản xuất khu công nghiệp đạt công nghệ tiên tiến, tích hợp quy hoạch khu công nghiệp vào quy hoạch phát triển kinh tế, xã hội chung.

Định hướng phát triển công nghiệp trong thời gian tới theo hướng thúc đẩy công nghiệp công nghệ cao, kinh tế tri thức và kinh tế số, gắn với lợi thế đặc trưng của thành phố trong không gian vùng Thành phố Hồ Chí Minh.

Trong giai đoạn 2020-2025, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ hoàn thiện đường vành đai 3, vành đai 4, từng bước kết nối giữa các khu công nghệp, khu đô thị vệ tinh, cung cấp các dịch vụ thiết yếu bổ trợ cho các khu công nghiệp gắn với việc đẩy nhanh tiến độ các tuyến giao thông chính.

Giai đoạn 2025-2045, xây dựng hệ thống kho bãi, logistics, bố trí các địa điểm kho bãi tập trung, hệ thống logictics và vùng công nghiệp sản xuất, lưu giữ, lưu thông hàng hoá.

Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong, thành phố Thủ Đức sẽ trở thành khu đô thị sáng tạo tương tác cao, là mô hình phát triển dựa trên kinh tế tri thức, kinh tế số, đồng thời là nơi chuyển giao công nghệ mới cho các tỉnh thuộc khu vực Đông Nam Bộ và mở rộng các dịch vụ sản phẩm công nghệ 4.0 tại các tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Để phát triển thành phố Thủ Đức, Thành phố sẽ kiến nghị Chính phủ ban hành một nghị định riêng với chính sách đặc thù cho mô hình thành phố thuộc thành phố.

Với nền tảng khoa học công nghệ, giáo dục phát triển, nhân lực trình độ cao, thành phố Thủ Đức có tiềm năng phát triển mô hình kinh tế tri thức, liên kết với Bình Dương, Đồng Nai để tạo thành vùng đổi mới sáng tạo lan tỏa.

Để thực hiện tốt mục tiêu này, trong quy hoạch phát triển thành phố Thủ Đức cần đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển vùng./.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong  phát biểu ý kiến tại phiên họp thứ 51 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 9/12 để xem xét, quyết định việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019-2021 và thành lập thành phố Thủ Đức thuộc thành phố Hồ Chí Minh. . (Ảnh: Trọng Đức/TTXVN)
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong  phát biểu ý kiến tại phiên họp thứ 51 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 9/12 để xem xét, quyết định việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019-2021 và thành lập thành phố Thủ Đức thuộc thành phố Hồ Chí Minh. . (Ảnh: Trọng Đức/TTXVN)

Gắn với quy hoạch vùng

Để thúc đẩy sự phát triển của Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh, không chỉ là sự phát triển đơn thuần của thành phố Thủ Đức trong tương lai, bài toán quy hoạch cho thành phố phải đặt trong sự phát triển chung của vùng, với tính liên kết phát triển với Bình Dương, Đồng Nai.

Kết nối phát triển đô thị

Khi triển khai xây dựng thành phố Thủ Đức, một trong những bài toán quy hoạch quan trọng là phát triển các dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn Quận 2, Thủ Đức và Quận 9 nhằm góp phần phân bổ và tổ chức lại dân cư, kéo giảm áp lực cho khu vực trung tâm. Mục tiêu là thu hút người dân tập trung về khu Đông sinh sống, làm việc.

Việc phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nói chung, thành phố Thủ Đức nói riêng không thể tách rời với việc thực hiện quy hoạch vùng Thành phố Hồ Chí Minh.

Dưới góc độ quy hoạch, Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, phải giải quyết bài toán về nguồn lực tài chính từ nguồn vốn xã hội hóa dựa trên những bản quy hoạch đủ sức hấp dẫn doanh nghiệp cũng như tạo ra tương đương số lượng việc làm thu nhập cao và môi trường sống chất lượng cao tương xứng.

Theo ông Nguyễn Thanh Nhã, Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố lập và phê duyệt quy hoạch tổng thể khu vực 3 quận phía Đông thành phố nhằm kiến tạo một đô thị sáng tạo tương tác cao về quy hoạch tích hợp, cách thức tạo quỹ đất, phát triển giao thông, chính sách nhà ở, quản lý nước và chống ngập, tài chính đô thị, hạ tầng công nghiệp…

Khoang chở khách trên toa xe của tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)
Khoang chở khách trên toa xe của tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Thành phố sẽ tăng cường vận tải hành khách công cộng đáp ứng 50-60% nhu cầu đi lại của người dân Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông thành phố đến năm 2040, mở rộng mạng lưới giao thông đường sắt đô thị trên địa bàn các quận hướng Đông và định hướng kéo dài tuyến metro số 1 kết nối với các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương.

Trong giai đoạn trước mắt, nghiên cứu giải pháp mở rộng mạng lưới xe buýt, BRT trong khu vực phía Đông, gắn kết với các trung tâm phát triển, các khu dân cư mới và kết nối với tuyến metro số 1 đang hình thành.

Về mạng lưới giao thông giữa thành phố Thủ Đức với các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai hiện cũng khá thuận lợi. Hiện Quốc lộ 13 là trục giao thông xương sống của hệ thống giao thông tỉnh Bình Dương, hiện đang được đầu tư mở rộng.

Đường này có ý nghĩa tạo đòn bẩy nâng cao vị thế của Bình Dương góp phần phát triển công nghiệp, đô thị, thu hút đầu tư; đồng thời tạo ra chuỗi đô thị hai bên đại lộ Bình Dương gia tăng giá trị của bất động sản khu vực.

Trao đổi với phóng viên, Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương Trần Văn Nam cho biết, tỉnh gấp rút xây dựng hoàn thiện các cơ sở hạ tầng giao thông kết nối với các tỉnh, thành trong khu vực, giải quyết tình trạng kẹt xe; cải cách thủ tục hành chính và áp dụng công nghệ 4.0 để sớm trở đưa Bình Dương trở thành vùng đổi mới sáng tạo.

Tỉnh quan tâm xây dựng các công trình giao thông kết nối liên kết vùng như cầu Bạch Đằng vượt sông Đồng Nai; đường Mỹ Phước-Tân Vạn hoàn thiện nối thông xuống cảng biển và Bến xe miền Đông mới của Thành phố Hồ Chí Minh; nâng cấp, mở rộng đường Quốc lộ 13.

Tuyến metro số 1 nhìn từ trên cao. (Ảnh: Hoàng Hải/TTXVN)
Tuyến metro số 1 nhìn từ trên cao. (Ảnh: Hoàng Hải/TTXVN)

Tuyến đường Mỹ Phước-Tân Vạn là huyết mạch giao thông nằm trong chiến lược đó của Bình Dương. Tuyến đường kết nối phát triển vùng công nghiệp phía Nam và phía Bắc của tỉnh, là một phần của dự án đường vành đai 3 của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Dương Mai Hùng Dũng, việc hình thành được con đường Mỹ Phước-Tân Vạn tạo ra hạ tầng đột phá không chỉ cho tỉnh mà cho vùng phụ cận.

Cụ thể, con đường đã kết nối hầu hết các khu công nghiệp lớn trong tỉnh – nơi con đường đi qua đều có Khu công nghiệp mọc lên.

Trong phát triển giao thông, Đồng Nai cũng có nhiều tuyến đường kết nối trực tiếp với Thành phố Hồ Chí Minh như Cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, cao tốc Bến Lức-Long Thành, đường vành đai 3, đường vành đai 4, Xa lộ Hà Nội.

Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai cho biết Đồng Nai từng kiến nghị kéo dài tuyến metro số 1 (Bến Thành-Suối Tiên) đến thành phố Biên Hòa và đã được Thành phố Hồ Chí Minh đồng thuận, đến nay, Đồng Nai vẫn giữ nguyên quan điểm này.

Trong tương lai gần, khi cầu Vàm Cái Sứt và cầu Cát Lái hoàn thành, các khu đô thị ở Đồng Nai, đặc biệt là thành phố mới Nhơn Trạch sẽ trở nên gần hơn với Thành phố Hồ Chí Minh, có thêm động lực mạnh để cất cánh, thúc đẩy kinh tế xã-hội phát triển nhanh, bền vững.

Đến nay, các ngành chức năng của Đồng Nai đang tập trung nghiên cứu, quy hoạch xây dựng khu vực phụ cận sân bay Long Thành thành “thành phố sân bay.”

Trong tổng thể vùng Thành phố Hồ Chí Minh

Bài toán quy hoạch phát triển thành phố Thủ Đức phải đặt trong sự kết nối phát triển với Bình Dương, Đồng Nai. Việc phát triển Thành phố Hồ Chí Minh nói chung, thành phố Thủ Đức nói riêng không thể tách rời với việc thực hiện quy hoạch vùng Thành phố Hồ Chí Minh (bao gồm Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Long An, Đồng Nai, Tiền Giang, Thành phố Hồ Chí Minh).

Theo quy hoạch, vùng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành một vùng đô thị lớn phát triển năng động và bền vững, phát triển không gian vùng theo hướng liên kết vùng với khung hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại.

Một góc trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Ngọc Hà/TTXVN)
Một góc trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Ngọc Hà/TTXVN)

Đồng ý chủ trương thành lập thành phố Thủ Đức, Chính phủ cũng đề nghị Thành phố Hồ Chí Minh lưu ý về quy hoạch chung, tổ chức lấy ý kiến của các nhà đầu tư nước ngoài, các tập đoàn công nghệ, tài chính, bất động sản hàng đầu thế giới về định hướng xây dựng thành phố Thủ Đức, làm rõ các điểm nhấn, điểm khác biệt của thành phố mới.

Đồng thời, quy hoạch thành phố Thủ Đức cần được gắn trong quy hoạch chung của Thành phố Hồ Chí Minh cũng như quy hoạch vùng, để tạo động lực tăng trưởng.

Tỉnh Bình Dương với các đô thị trung tâm Thủ Dầu Một, Dĩ An, Thuận An, Bến Cát, Tân Uyên là vùng đô thị phụ cận của Thành phố Hồ Chí Minh. Vai trò của Bình Dương trong kết nối vùng Thành phố Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Hiện nay, việc đầu tư phát triển các đô thị phía Nam trực thuộc tỉnh Bình Dương được quan tâm, từng bước có kế hoạch đầu tư xứng tầm với đô thị được phân loại và nâng cao khả năng kết nối.

Thời gian qua, địa phương đã nỗ lực trong việc đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật khung; trong đó chú trọng đến việc kết nối các trục giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt liên khu vực mang tính kết nối đến các đô thị thuộc tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh.

Khu Công nghệ cao, quận 9. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)
Khu Công nghệ cao, quận 9. (Ảnh: Quang Nhựt/TTXVN)

Trong quy hoạch vùng của Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai đóng vai trò trung tâm với đô thị vệ tinh độc lập là Biên Hòa và các đô thị vệ tinh phụ thuộc là đô thị mới Nhơn Trạch, Tam Phước, Long Thành, Trảng Bom, Hiệp Phước.

Đồng Nai là tỉnh có nhiều lợi thế để xây dựng khu đô thị vệ tinh cho Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều dự án khu dân cư tại Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Trảng Bom đã và đang triển khai.

Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai Cao Tiến Dũng, Đồng Nai có vị trí hết sức quan trọng, là cửa ngõ phía đông Thành phố Hồ Chí Minh. Hai địa phương có nhiều điểm tương đồng về kinh tế, xã hội, có rất nhiều doanh nghiệp, chuyên gia, người lao động đang sản xuất, kinh doanh, làm việc tại Đồng Nai nhưng lại sinh sống ở Thành phố Hồ Chí Minh và ngược lại.

Trong lĩnh vực công nghiệp, Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh đã liên kết, hỗ trợ nhau cùng phát triển.

Với nông nghiệp, Đồng Nai là nguồn cung cấp nhiều loại gia súc, gia cầm và các sản phẩm khác cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Ông Cao Tiến Dũng phân tích, thành phố Biên Hòa hiện có gần 1,2 triệu dân và có nhiều mối liên kết với Thành phố Hồ Chí Minh. Nếu Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm thương mại, tài chính, khoa học thì Biên Hòa sẽ là nơi phát triển công nghiệp, sản xuất.

Vì thế nhu cầu kết nối giữa 2 thành phố là rất lớn. Tuyến metro số 1 kéo dài đến Đồng Nai cần được đầu tư càng sớm càng tốt, vì mang lại hiệu quả vận chuyển hành khách rất cao.

Để đẩy mạnh liên kết vùng trong lĩnh vực giao thông, thời gian qua, ngành chức năng Đồng Nai đã nghiên cứu, đề xuất cơ quan có thẩm quyền xây dựng các tuyến đường kết nối sân bay Long Thành với cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, Quốc lộ 51, Vành đai 3, Vành đai 4.

Trong tương lai, hai địa phương nghiên cứu mở đường để kết nối sân bay Long Thành với sân bay Tân Sơn Nhất.

Với những nền tảng kết nối hạ tầng giao thông hiện hữu cũng như trong quy hoạch về giao thông, đô thị, Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông (hay thành phố Thủ Đức) và các đô thị của Bình Dương, Đồng Nai sẽ có sự gắn kết phát triển thuận lợi.

Việc quy hoạch phát triển dựa trên mối liên kết này sẽ thúc đẩy sự phát triển đột phá không chỉ cho thành phố Thủ Đức nói riêng và Thành phố Hồ Chí Minh nói chung, mà đó là sự phát triển cho cả khu vực./.

Xưởng thực hành tự động hóa với nhiều robot hiện đại tại Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh góp phần đào tạo nhân lực chất lượng cao cho Thành phố cũng như cả nước. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)
Xưởng thực hành tự động hóa với nhiều robot hiện đại tại Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh góp phần đào tạo nhân lực chất lượng cao cho Thành phố cũng như cả nước. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Doanh nhân Thái Hương – Nhà Sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược của Tập đoàn TH, với sự quyết liệt và sáng tạo nổi trội, đặc biệt là nhiệt huyết cống hiến hiếm thấy, có nhiều đóng góp quan trọng, mang tính cách mạng đối với nền nông nghiệp Việt Nam và cộng đồng, đã trở thành một trong 13 điển hình vừa được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới.”

Những Anh hùng lao động được tôn vinh từ xưa tới nay đều là những người mang trong mình phẩm chất anh hùng, trong những hoàn cảnh xã hội thúc bách sẽ càng được tỏa sáng, làm nên nhiều kỳ tích, đóng góp vào những thành tựu to lớn của đất nước. Với nữ doanh nhân Thái Hương – “người đàn bà sữa quyền lực châu Á” tiên phong gánh vác sứ mệnh mang lại sức khỏe cho người tiêu dùng- thì kỳ tích đó chính là việc không chỉ đưa sữa tươi Việt Nam “go global,” mà còn góp phần quan trọng kiến tạo những đường băng tuyệt vời cho nông nghiệp nước nhà cất cánh. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với một nền kinh tế mà nông nghiệp là thế mạnh như Việt Nam.

Với năng lực và bản lĩnh vượt trội của một doanh nhân, cùng nỗi niềm đau đáu cống hiến cho quê hương, đất nước, doanh nhân Thái Hương trong mọi ý tưởng ấp ủ, kế hoạch, chiến lược phát triển dường như luôn thấm đẫm khát khao mang lại cuộc sống chất lượng cho chính người dân Việt. Tại buổi tiếp kiến của Chủ tịch Quốc hội với Đại biểu Thi đua yêu nước lần thứ X mới đây, Anh hùng Lao động Thái Hương một lần nữa đã thổ lộ: “Thiên nhiên đã ban tặng đất nước mình bốn mùa hoa trái xanh tươi, đủ điều kiện để trở thành bếp ăn tử tế cho thế giới, nhưng trước tiên ta phải làm một bếp ăn tử tế cho người Việt đã. Tôi sẽ làm được điều ấy.”

Nhìn lại thành tựu của TH, có thể nói Anh hùng Lao động Thái Hương là một hình mẫu lớn cho khát vọng rồng bay của doanh nghiệp – đã cống hiến cho đất nước Việt Nam chiếc “chìa khoá vàng” mở bung những sức mạnh tiềm tàng từ đất đai, khởi xướng một mô hình điển hình cho công cuộc tái cơ cấu nền kinh tế đất nước; đã và sẽ góp phần đưa hình ảnh nước ta ra thế giới bằng nền nông nghiệp công nghệ cao, với những nông sản xanh – sạch – hữu cơ, để Việt Nam trở thành “bếp ăn của thế giới.”

Nhắc tới người phụ nữ đặc biệt này, dường như bất cứ ai lần đầu hay đã nhiều lần gặp mặt cũng bị thu hút bởi nụ cười của “một người tử tế.”

Thái Hương được sinh ra trên mảnh đất đầy kiêu hãnh – quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong một gia đình thuần Việt. Cha bà là một nhà giáo, khi đất nước chiến tranh theo tiếng gọi của tổ quốc đã lên đường ra tiền tuyến, bảo vệ quê hương. Mẹ con bà đùm bọc cầy cấy ruộng vườn, vượt qua những ngày tháng cam go nhất. Có lẽ chính những hoàn cảnh ấy đã hun đúc trong bà phẩm hạnh đầy đủ, lãnh hội một sứ mệnh làm việc tốt cho xã hội, với triết lý “sống phải có ước mơ, khát vọng, điều đó tạo sức mạnh tinh thần to lớn cho một doanh nghiệp, một đất nước.”

Với lẽ sống ấy, năm 2008, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng sữa nhiễm Melamin độc hại tại Trung Quốc, nhiều nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng Việt, bà Thái Hương trên cương vị Tổng Giám đốc Ngân hàng Bắc Á đã nung nấu ý tưởng “sẽ nuôi bò, làm sữa tươi, thật sự là sữa tươi sạch cho trẻ em Việt Nam, cho người tiêu dùngViệt Nam.” Và bà tuyên bố: “Tôi không muốn người dân quê tôi chịu mãi số phận còi cọc. Sữa chính là nguồn dưỡng chất giúp cải thiện nhanh nhất, cơ bản nhất về tầm vóc, thể lực, để người Việt không còn thua bầu kém bạn.”

Thời điểm đó, có nhiều dự án phát triển bò sữa nhưng thất bại vì khí hậu ở nước ta nóng ẩm, không thích hợp cho việc chăn nuôi bò sữa- vốn là động vật ôn đới. Nhưng với quyết tâm mãnh liệt như “thiên chức của người mẹ lo cho sức khỏe của chính con mình,” bà đã giải bài toán hóc búa đó bằng cách tìm kiếm ở những quốc gia có điều kiện tự nhiên tương tự nước ta nhưng nuôi bò thành công để mua công nghệ. Và Israel, vùng đất bán sa mạc đã chăn nuôi bò sữa và bán công nghệ quản trị đàn bò khắp thế giới, là câu trả lời thuyết phục nhất.

Thế nhưng, tại thời điểm bà sáng lập TH và quyết định đầu tư vào ngành sữa cách đây 12 năm, cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới đã tác động nặng nề đến kinh tế Việt Nam. Khi ấy, TH thiếu vốn đầu tư cho “đại dự án” nuôi bò trị giá 1,2 tỉ USD và nhiều ngân hàng “quay lưng” trước ý tưởng “khai sáng bóng đêm cho ngành sữa nội.” Lúc khó khăn nhất, bà Thái Hương thậm chí đã phải tính đến việc bán lại một phần dự án cho các đối tác nước ngoài để lập liên doanh, giảm áp lực về vốn đầu tư. Nhưng cuối cùng, “bông hướng dương kiêu hãnh” đã không từ bỏ khát vọng.

Với tinh thần phụng sự Tổ quốc của một doanh nhân yêu nước, bà Thái Hương cho rằng người Việt không thể dễ dàng “dâng hiến” lợi thế đất đai, tài nguyên của mình cho nước ngoài. Song bà cũng nhìn nhận thứ ta cần là mua công nghệ đỉnh cao của họ, chứ không phải “mua sợi dây” để họ “siết” hay thâu tóm doanh nghiệp Việt.

Kiên định con đường tự lực, tự cường để vượt qua thử thách, ngay sau đó, bà Thái Hương đã kiến nghị lên Ngân hàng Nhà nước, chính quyền địa phương, rồi bàn bạc, thống nhất với các cổ đông. Vì triển vọng hiệu quả, sự nhân văn của dự án nuôi bò và chế biến sữa tập trung công nghệ cao, TH đã nhận được sự hỗ trợ kịp thời. Được tiếp vốn, nữ doanh nhân đã quyết liệt đẩy nhanh dự án với tiến độ thần tốc ở ngay trên quê hương mình – vùng đất mà hè thì gió Lào nắng cháy, đông lại lạnh thấu thịt xương, biến nơi đây thành “mỏ sữa tươi” lớn nhất châu lục.

Các đối tác Israel hợp tác triển khai dự án với TH cũng đã công nhận và thán phục: “Trên thế giới, không có nhiều người làm được dự án sữa với tốc độ như thế. Nhiều dự án nuôi bò sữa phải mất 10 năm mới hoàn thành, nhưng bà Thái Hương và TH chỉ mất 3 năm. Đó là những việc mà chỉ có Anh hùng mới làm được.”

Sự ra đời của dòng sữa mang thương hiệu TH true MILK bắt nguồn từ sứ mệnh đầu tiên: Hạnh phúc đích thực (True Hapiness – TH) đã đặt nền móng vững chắc cho ngành sữa tươi Việt Nam góp phần thay đổi căn bản bản chất ngành sữa. Theo đó, thị trường sữa nước ta từ con số 92% nhập sữa bột về pha lại (năm 2008) đã giảm xuống còn chưa tới 60% thời điểm hiện nay. Nhờ đó, người tiêu dùng đã có cơ hội lựa chọn, chuyển dịch từ tiêu dùng sữa bột pha lại (hay còn gọi là sữa hoàn nguyên) sang sử dụng sữa tươi nguyên chất. Năm 2015, TH đã ghi dấu ấn với Cụm trang trại chăn nuôi bò sữa tập trung công nghệ cao lớn nhất Châu Á.

Như mạch nước ngầm khổng lồ được khơi thông từ núi đồi cằn khô, TH đã nhanh chóng lôi kéo những doanh nghiệp chung ngành nghề “cùng thi đua với nhau” để sản xuất những dòng sữa tươi sạch; trở thành một hiệu ứng lôi kéo xã hội hướng tới chữ “sạch” trong ngành thực phẩm và hiệu ứng này đang ngày càng lan tỏa mạnh mẽ.

Dưới con mắt của các chuyên gia kinh tế hàng đầu, các nhà khoa học, nhà quản lý, Việt Nam theo mọi lý thuyết phát triển không hề có lợi thế cho ngành bò sữa. Bởi lẽ bò sữa là ngành đòi hỏi có những đồng cỏ mênh mông, khí hậu ôn đới, kinh nghiệm và truyền thống chăn nuôi đại gia súc, thị trường có thói quen tiêu dùng sản phẩm từ sữa… Trong khi, Việt Nam không có những điều kiện đó.

Thế rồi, những khó khăn về điều kiện thiên nhiên với khí hậu khắc nghiệt, quanh năm nắng nóng tại huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An- nơi bà Thái Hương khởi dựng trang trại nuôi bò đã được hóa giải bằng một con đường duy nhất là đưa công nghệ hiện đại, tự động hóa, tận dụng thành tựu cách mạng công nghiệp 4.0 vào sản xuất nông nghiệp để “chế ngự thiên nhiên,” mang lại hiệu quả sản xuất cao.

Theo đó, TH đã áp dụng công nghệ cao trong tất cả các khâu của quy trình khép kín “từ đồng cỏ xanh tới ly sữa sạch.” Đó là những công nghệ chăn nuôi, quản lý đàn bò, chuồng trại hiện đại hàng đầu thế giới, trong đó có hệ thống quản lý bò sữa tiên tiến nhất thế giới Afifarm của Israel; quy trình quản lý dịch bệnh, thú y của New Zealand; quy trình, thiết bị xử lý nước, chất thải của Nhật, Israel, Hà Lan,…

TH bắt đầu chuỗi sản xuất từ việc trồng cỏ nuôi bò. Những cánh đồng ngô, cỏ, hướng dương, cao lương bát ngát trên cao nguyên Phủ Quỳ là thức ăn của hơn 45.000 bò sữa ở cụm trang trại bò sữa TH ở Nghĩa Đàn. Tiếp đến là quy trình chăn nuôi bò sữa tập trung.

Nhiều người nói rằng bò sữa ở đây được chăm sóc chẳng khác gì những “bà hoàng.” Điều ấy cũng chẳng sai. Hàng ngày, bò được lên khẩu phần ăn cho mỗi chu kỳ và thường mỗi bữa ăn có đến cả chục món khác nhau. Thức ăn trước khi được đưa vào chế biến đều được kiểm tra kỹ càng. Chỉ những sản phẩm không chứa độc tố, không biến đổi gien mới được các chuyên gia nước ngoài đưa vào chế biến.

Không chỉ được ăn ngon, được chăm sóc sức khỏe bằng những công nghệ tân tiến và sống trong những trang trại sạch đẹp, các “nàng” bò còn được nghe nhạc giao hưởng mỗi ngày. Trước khi lấy sữa, bò được lùa qua nhiều cửa và ở mỗi cửa ấy đều có hệ thống xả nước tự động để bò tắm táp. Tắm sạch sẽ xong, cũng bằng hệ thống điều khiển tự động, các “nàng” bò dịu dàng nối nhau vào nơi vắt sữa. Bò được vắt sữa hoàn toàn tự động bằng 4 núm vú chân không. Sau khi vắt, sữa sẽ được chuyển đến bình thu gom sữa trung gian bằng hệ thống đường ống Inox và chuyển xuống các phễu lọc, đột ngột làm lạnh xuống dưới 4oC và được chuyển ngay đến bồn bảo quản sữa.

Đàn bò của TH True Milk được gắn chíp quản lý đàn, con chip này có thể cảnh báo được bệnh của bò- đặc biệt là bệnh viêm vú- trước 4 ngày. Khi có biểu hiện của bệnh trước 4 ngày, máy vắt sữa sẽ tự động “từ chối” vắt sữa đối với “cô bò” đó. Vì vậy, TH tự hào về dòng sữa tươi sạch được đo lường một cách chính xác và khoa học.

Dòng sữa tinh túy ấy được vận chuyển tới chế biến tại Nhà máy chế biến sữa tươi sạch TH và phân phối qua các kênh truyền thống, hiện đại cùng chuỗi cửa hàng TH true Mart của tập đoàn trên cả nước.

Cùng với tiến trình phát triển trang trạiđó, TH true MILK đã có một bước tiến cao hơn trong tiến trình hướng tới sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường với sản phẩm sữa tươi organic tiêu chuẩn Châu Âu và Mỹ. TH cũng đã trở thành trang trại đầu tiên tại Việt Nam thực hiện chuyển đổi và sản xuất sữa organic theo các tiêu chuẩn quốc tế này.

Việc TH vượt qua các khó khăn, khắc nghiệt về điều kiện thiên nhiên, thành công bằng công nghệ cao, chăn nuôi bò sữa (một loại gia súc ôn đới) và thành công ngay trên mảnh đất nắng nóng Nghĩa Đàn đã cho thấy hiệu quả của ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao trên phạm vi quy mô lớn. Ứng dụng công nghệ cao không chỉ tăng năng suất trên một đơn vị diện tích canh tác mà còn tạo ra một nền sản xuất hàng hóa, tạo nhiều công ăn việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động, góp phần tạo bước đột phá cho cuộc cách mạng nông nghiệp nông thôn.

Đây cũng là định hướng hỗ trợ cho kế hoạch phát triển vùng chăn nuôi bò sữa và các mục tiêu tăng trưởng sản lượng sữa tươi (1 tỷ lít vào năm 2020 và 1,4 tỷ lít vào năm 2025) của Chính phủ; thúc đẩy sản xuất nông nghiệp trong nước, hạn chế nhập sữa bột từ nước ngoài. Hướng đi này mang ý nghĩa “cách mạng” với ngành sữa trong bối cảnh một nước nông nghiệp mà mỗi năm chúng ta đã phải chi hàng tỷ USD để nhập khẩu sữa bột về pha lại – một nguyên nhân dẫn tới nhập siêu.

Tới thời điểm này, dự án bò sữa TH đã được đầu tư theo lộ trình bài bản và chuyên nghiệp, cơ bản kiến tạo thành công chuỗi giá trị liên hoàn “Từ đồng cỏ xanh đến ly sữa sạch” bao gồm: Quy hoạch vùng nguyên liệu, nhà máy sản xuất thức ăn, trang trại bò sữa và nhà máy chế biến lớn nhất Đông Nam Á cùng với một hệ thống phân phối TH true mart, với những quy chuẩn công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới.

Đánh giá về việc tiên phong ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao của bà Thái Hương, ông Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, cho rằng đầu tư vào nông nghiệp là một lĩnh vực rủi ro và các nhà đầu tư thông thường luôn né tránh. Vậy mà, bà Thái Hương không những đầu tư vào nông nghiệp, mà còn đầu tư vào những vùng khó khăn nhất ở Việt Nam như vùng Nghệ An – vùng đất mà trước đây không ai nghĩ có thể xây dựng được trang trại nuôi bò sữa với quy mô lớn và vận hành chuỗi sản xuất khép kín ở vùng này, nhưng trên thực tế nó đã thành hiện thực: Không những quy mô lớn, công nghệ hiện đại mà sản phẩm chất lượng cao, đạt chuẩn mực của bất cứ người tiêu dùng khắt khe nào. Có thể nói, đó là khác biệt của bà Thái Hương.

Điểm khác biệt nữa là, bà Thái Hương đầu tư vào tỉnh miền núi và nhìn thấy những lợi thế ở đó mà người bình thường chỉ nhìn thấy núi non khó khăn hiểm trở, trùng trùng điệp điệp của các dãy núi. Cũng bởi cách nhìn đó, bà tự tin đầu tư để khai thác và phát triển, đầu tư các loại dược liệu và các loại trái cây để làm thuốc, sản xuất các loại nước uống như chúng ta thấy: nước gấc, chanh leo, những loại nước được bày bán rất đẹp mắt và chất lượng ngon được ưa thích trên thị trường.

Đó là khác biệt. Vậy tại sao sự khác biệt này lại thành công? Bà Thái Hương có một sự đam mê: đam mê khai thác các thế mạnh, đam mê phát triển nông nghiệp, nhưng đằng sau đó là mong muốn vừa khai thác lợi thế, vừa xoá đói giảm nghèo, tạo công văn việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Có lẽ đây là điểm cần phải đề cao và cần phải được đánh giá đúng mức những doanh nhân như bà Thái Hương.

“Những nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam là để khai thác lao động rẻ tiền, chi phí thấp, còn bà Thái Hương đầu tư vào đó để cải thiện công ăn việc làm, tạo sinh kế cho người dân, tăng thu nhập và nâng cao mức sống cho họ. Chúng ta cần phải vinh danh những doanh nhân như bà Thái Hương. Đây là điều vô cùng quan trọng, đi cùng với người dân, tạo ra công ăn việc làm mới, chuyển đổi ngành nghề cho vùng đó và người dân, chứ không đi khai thác chi phí lao động thấp để tạo ra lợi nhuận cho doanh nhân, cho nhà đầu tư,” ông Cung nhấn mạnh.

Ngoài ra, ở bà Thái Hương còn có một đặc điểm đáng nể phục là dù làm ở đâu cũng luôn luôn đặt chất lượng lên hàng đầu, luôn luôn nghĩ đến chất lượng sản phẩm được kiểm chứng, được kiểm chứng bằng những nghiên cứu và thử nghiệm khoa học. Có những sản phẩm không chỉ được đánh giá bởi những cơ quan nghiên cứu của Việt Nam mà cả các Viện nghiên cứu ở nước ngoài. Điểm này rất quan trọng vì hiện nay thị trường “rất mở” và cạnh tranh với hầu hết thương hiệu nổi tiếng nước ngoài. Vì thế, nếu ngay từ đầu mình không làm tốt sẽ bị đánh bật ra ngoài thị trường, mà một khi đã bị bật ra khỏi thị trường thì khó mà quay trở lại.

“Khi mình cạnh tranh được ở thị trường trong nước thì hoàn toàn có thể đi ra toàn cầu và bà Thái Hương đã làm như thế,” ông Cung nói thêm.

Nghĩa Đàn – “thủ phủ bò sữa” của TH True Milk giờ là điểm đến lý tưởng của nhiều người, đặc biệt là các chuyên gia về nông nghiệp không chỉ của Việt Nam mà cả thế giới. Chứng kiến sự đổi thay ở đây – những quả đồi trơ trọi bị bỏ hoang được khoác lên màu áo mới của bạt ngàn ngô, cỏ sữa xanh tươi, những cánh đồng ngập sắc vàng của loài hoa “mặt trời” – nguồn thức ăn dành cho đàn bò sữa hơn 45.000 con, mọi người mới gật gù nhận ra rằng bà Thái Hương quả là có con mắt “thần diệu” khi đã nhìn thấy cả một “kho báu” đã từng bị lãng quên.

“Kho báu” ấy là cả một vùng đất đỏ basalt rộng lớn, nổi tiếng nhất xứ Nghệ, nơi mà sự mênh mông, màu mỡ chỉ đứng sau Tây Nguyên, từng được người Pháp nhận định là một trong những vùng đất đỏ tốt nhất Đông Dương và đi vào dân gian với câu so sánh “Nam Đắk Lắk, Bắc Phủ Quỳ” – ý muốn nói về càphê và đất đỏ basalt.

Thực tế, Phủ Quỳ từng là vựa càphê, cao su nổi tiếng ở miền Trung Việt Nam. Ngay sau khi xâm lược nước ta, năm 1913, Pháp đã nhắm ngay đến “kho báu” này và mở một loạt đồn điền tạo ra thương hiệu “càphê Phủ Quỳ” trứ danh thiên hạ. Khi Pháp rút đi, Phủ Quỳ cũng chuyển thành những nông trường quốc doanh luôn là lá cờ đầu trong phong trào kinh tế tập thể. Nhưng rồi lề lối làm ăn lạc hậu, khí hậu khắc nghiệt, những “nông trường kinh tế” cũng lụi tàn, chỉ còn lại trong ký ức.

Theo lời ông Phan Tiến Hải, Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân huyện Nghĩa Đàn, trước khi TH tìm về Phủ Quỳ thì nơi đây còn tiêu điều lắm! Nông dân có đất cũng chẳng khấm khá gì, bởi kỹ thuật không có, sản xuất manh mún nên cái khó bám riết. Nhiều lần tới đây, thấy tài nguyên đất hoang phí, là người con xứ Nghệ, bà Thái Hương đã không thể đứng nhìn!

“Còn bây giờ, Nghĩa Đàn đã khoác lên mình chiếc áo mới. Đó là chiếc áo quý giá, lộng lẫy được gắn lên hình ảnh của ngành nông nghiệp công nghệ cao, với những nông sản sạch, thực phẩm sạch và dòng sữa sạch,” ông Hải vui mừng chia sẻ và khẳng định: “Người dân ở đây ủng hộ TH, biết ơn bà Thái Hương, người đã khơi dòng sữa sạch, người đã biến đất khó cho trái ngọt, hoa thơm, giúp người dân xóa đói giảm nghèo và trao cơ hội cho nhiều người làm giàu trên quê hương mình.”

Đến nay, tổng giá trị sản xuất mà các đơn vị thuộc Tập đoàn TH đóng góp cho Nghĩa Đàn chiếm khoảng 30% tổng giá trị sản xuất của toàn huyện. Nhiều hộ gia đình yên tâm và tin tưởng tự chuyển đổi nghề nghiệp, đa dạng hóa ngành nghề.

Đúng như lời ông Hải chia sẻ, trên những cánh đồng từng trống trải dọc hai bên đường Hồ Chí Minh gần trang trại, nhà máy của TH bây giờ là những dãy nhà cao tầng san sát nối dài, những hàng quán, khách sạn, điểm tham quan du lịch. Nhiều chủ nhân các căn nhà đó là công nhân hoặc nông dân hợp tác làm ăn với TH – những người đang ngày đêm chăm sóc trang trại bò của TH, kỳ công làm nên hàng triệu ly sữa hoàn mỹ.

Nhìn nhận tất cả những điều tốt đẹp, những cống hiến vì sự phát triển của xã hội và sự đổi thay trên mảnh đất Nghĩa Đàn, ông Phạm Tiến Hải cho rằng: “Chị Thái Hương được tôn vinh, phong tặng Anh hùng Lao động thật sự là xứng đáng. Đó là niềm vui, tự hào không chỉ của riêng chị ấy mà còn Tập đoàn TH và cả chúng tôi.”

Ông Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam thì cho rằng bà Thái Hương và Tập đoàn TH không phải đơn vị duy nhất làm sữa ở Việt Nam, bởi ở nước ta còn có nhiều đơn vị làm sữa khác. Tuy nhiên, TH rất đặc biệt ở chỗ: bà Thái Hương làm sữa với khát vọng cho người Việt được tiếp cận với sản phẩm sữa chất lượng cao, nâng tầm vóc và trí tuệ của người Việt lên. Khi đặt mục tiêu cao và nhân văn như thế, bà Thái Hương quyết tâm làm sữa với đẳng cấp cao nhất.

Đẳng cấp cao nhất đó thể hiện ở các yếu tố, thứ nhất là làm sữa tươi và các chế phẩm từ sữa tươi với rất nhiều loại chế phẩm cao cấp mà xưa nay Việt Nam chưa từng có trên nền tảng giống bò sữa tốt nhất thế giới được nhập từ New Zealand. Thứ hai là công nghệ trồng cỏ nuôi bò và chế biến thức ăn cho bò cũng tốt nhất thế giới với công nghệ từ Israel. Chuyên gia Israel sang Việt Nam giúp TH triển khai và thực hiện tất cả các quy trình đó ở đẳng cấp cao trên mảnh đất còn nhiều gian khó ở Nghệ An và giúp hình thành một lớp lao động vừa có tay nghề vừa gắn bó với đồng đất quê hương mình.

Đó là những gì TH sẽ tiếp tục làm cho người nông dân nơi TH đặt chân đến để triển khai các Dự án bò sữa mới. Dưới sự dẫn dắt của bà Thái Hương, TH tiếp tục xây dựng trang trại ở Thanh Hóa, Hà Giang, Cao Bằng, Phú Yên, Kon Tum…hướng tới mục tiêu quy mô đàn bò chăn nuôi tập trung đạt 200.000 con vào năm 2025 và sẽ tiếp tục “làm cho người dân tự hào về mảnh đất của mình”.

Bà khẳng định: “Giờ đây, chúng tôi đang tiếp tục làm kinh tế dưới tán rừng, trồng thảo dược và phát triển những sản phẩm đồ uống tốt cho sức khỏe. Với tư duy sản phẩm phải theo chuẩn mực quốc tế và đi theo chuỗi giá trị khép kín, người nông dân sẽ được tham gia vào chuỗi mắt xích để họ có thể làm giàu trên mảnh đất quê hương.”

Từ khi khởi dựng và phát triển đến nay, doanh nhân Thái Hương luôn dẫn dắt TH theo đúng giá trị cốt lõi “hài hòa lợi ích.” Giá trị này thể hiện ở mặt tài chính là TH không đặt vấn đề tối ưu hóa lợi nhuận lên hàng đầu, mà luôn thực hiện hài hòa lợi ích, trong đó có lợi ích của cộng đồng và người dân. TH cũng sẵn sàng chấp nhận thời gian hòa vốn dài hơn để đổi lại bài toán phát triển bền vững dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại, đảm bảo vấn đề an sinh xã hội gắn liền với bảo vệ môi trường.

Không những thế, TH còn thúc đẩy thay đổi bản chất ngành sữa Việt Nam, minh bạch hóa thị trường sữa – vì quyền lợi của người tiêu dùng. Minh chứng là, TH hiện là đơn vị đầu tiên của ngành sữa Việt Nam được phép ghi trên bao bì dòng chữ “sữa tươi sạch.” Đây cũng là đơn vị tiên phong ghi rõ xuất xứ nguồn nguyên liệu đầu vào trên bao bì sản phẩm, trong bối cảnh người tiêu dùng chưa được thông tin rõ ràng về khái niệm sản phẩm “sữa dạng lỏng,” chưa phân biệt rõ ràng giữa sữa tươi và sữa hoàn nguyên (pha lại từ sữa bột) trên thị trường sữa Việt Nam.

Thực tế, sữa nước dạng lỏng chế biến từ sữa bột, hoặc sữa bột pha với nước thêm một phần sữa tươi hiện được gọi dưới tên chung là “sữa tiệt trùng.” Ít người tiêu dùng biết điều này và thường nhầm lẫn sữa tiệt trùng là sữa tươi, coi tất cả các sản phẩm sữa dạng lỏng đều là sữa tươi; cũng ít người biết rằng chất lượng sữa được quyết định bởi yếu tố nguyên liệu đầu vào hơn là công nghệ chế biến. Bởi vậy yếu tố sữa bột hay sữa tươi và quy trình chăn nuôi bò sữa như thế nào là yếu tố quan trọng nhất quyết định chất lượng các sản phẩm sữa.

Từ sự đấu tranh của cá nhân bà Thái Hương và TH, Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan đã thấy sự cần thiết phải điều chỉnh chính sách để minh bạch hóa tên gọi của các sản phẩm sữa trên thị trường. Không chỉ giúp người tiêu dùng mua và hiểu đúng từng loại sữa, minh bạch hóa tên gọi sản phẩm sữa, mà TH còn mang lại nhiều lợi ích kinh tế, lợi ích cho ngành sữa, giúp sản phẩm sữa Việt Nam hội nhập quốc tế.

Đến nay, doanh nhân Thái Hương đã có thể tự hào khẳng định TH là đơn vị khởi xướng công cuộc minh bạch hóa thông tin về các sản phẩm sữa; đi đầu trong việc minh bạch về nguyên liệu đầu vào. Với TH True Milk, các sản phẩm đều được làm từ sữa tươi nguyên chất, với công nghệ tiên tiến hiện đại hàng đầu thế giới, đảm bảo vẹn nguyên những tinh túy của thiên nhiên, vì sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh việc làm tử tế – làm ra ly sữa tươi sạch và minh bạch hóa thị trường vì quyền lợi người tiêu dùng, TH với kinh nghiệm chèo lái của người “thuyền trưởng” bản lĩnh, sáng tạo Thái Hương khởi xướng, đi đầu trong chương trình Sữa học đường và đưa ra mục tiêu phải sử dụng dòng sữa tươi chất lượng tốt nhất ngay trên đồng đất Việt Nam cho con trẻ. TH triển khai bài bản, nghiên cứu cho ra đời dòng sản phẩm sữa tươi sạch TH school MILK – đã được xác nhận “hiệu quả trong cải thiện tình trạng dinh dưỡng và vi chất dinh dưỡng của trẻ em.” Đó là quy chuẩn để trẻ em có thể phát triển vượt bậc về chiều cao ở độ tuổi vàng, bởi TH nhìn nhận “chiều cao, tầm vóc của trẻ em là sức mạnh, là tầm vóc của một dân tộc.”

Nghiên cứu này được thực hiện từ năm 2013-2014, TH đã kết hợp với Viện dinh dưỡng quốc gia, mời chuyên gia từ Cộng hòa Pháp thực hiện nghiên cứu lâm sàng sản phẩm sữa học đường làm từ sữa tươi bổ sung vi chất dinh dưỡng. Những năm tiếp theo, TH đã triển khai mô hình Sữa học đường thí điểm tại Nghệ An. Năm 2016, Chính phủ ban hành Quyết định 1340/QĐ-TTg triển khai Chương trình Sữa học đường quốc gia và Quyết định 5450/BYT về sử dụng sản phẩm sữa tươi cho chương trình.

Trên nền tảng đó, Chương trình Sữa học đường đang được thực hiện ở nhiều địa phương trên cả nước.

Từ sự khởi xướng, đi đầu trong Chương trình Sữa học đường với trách nhiệm tử tế là phải đưa ra dòng sữa tươi chất lượng tốt nhất ngay trên đồng đất Việt Nam, TH đang triển khai một cách bài bản Đề án dinh dưỡng cho người Việt ở 6 trụ cột, ưu tiên đầu tiên cho trẻ em lứa tuổi học đường, nhất là mầm non và tiểu học – lứa tuổi vàng để phát triển tầm vóc, thể lực; trong đó đồng hành với Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai Mô hình điểm bữa ăn học đường và vận động thể lực.

“Chương trình Sữa học đường là cuộc cách mạng về dinh dưỡng học đường. Ly sữa học đường làm từ sữa tươi không chỉ giúp con trẻ trong độ tuổi vàng phát triển tối đa về chiều cao, thể chất với 18 axit amin và nhiều dưỡng chất quan trọng mà còn giúp người mẹ hoàn toàn yên tâm tham gia vào chương trình bởi chất lượng sữa được đảm bảo. Chương trình còn khích lệ sản xuất, chăn nuôi bò sữa trong nước hiệu quả và bền vững trên đồng đất quê hương, phát huy tối đa điều kiện thổ nhưỡng khí hậu trong nước, giúp giảm nhập siêu,” bà Thái Hương nhấn mạnh.

Lý giải thêm về việc tại sao chỉ đề cập tới sữa tươi nguyên chất để làm sữa học đường mà không phải là sữa bột pha lại, bà Thái Hương cho hay: “Một ly sữa bột cũng là từ sữa tươi nhưng đã được sử dụng công nghệ sấy phun làm bay hơi nước giữ lại các chất khô trong sữa. Công nghệ dùng nhiệt bay hơi nước nên đương nhiên các vi chất không chịu được nhiệt như các vitamin, acid amin cũng bị biến chất hoặc phá hủy. Loại sữa dạng lỏng pha lại từ sữa bột cũng chỉ để đánh vào lòng tin của người tiêu dùng rằng đó là một dạng sữa tươi vì sữa tươi tốt hơn sữa bột.”

“Hãy làm cho trẻ em ly sữa bằng cả trái tim và tấm lòng của người mẹ”

Vì thế, với trăn trở của một người mẹ đã thấu hiểu về một ly sữa như thế nào là tốt cho con, bà Thái Hương kêu gọi các mẹ “đừng đánh mất đi quyền lợi của con mình mà hãy tham gia chương trình Sữa học đường.” Song bà cũng nhấn mạnh khi người mẹ tận tay ký lên tờ đơn tham gia Chương trình Sữa học đường cũng phải hiểu đầy đủ, phải đấu tranh để đó là ly sữa học đường theo đúng quy chuẩn mà Chính phủ và Bộ Y tế đã ban hành. Còn nếu chưa làm như vậy thì không gọi là chương trình Sữa học đường mà là “chương trình thương mại bán sữa vào trường học.”

Cũng trong lĩnh vực giáo dục, bà đã tiên phong mở một ngôi trường mang tên TH School. Bà tư duy về một môi trường giáo dục đổi mới, nung nấu chủ trương một cuộc cách mạng toàn diện, đổi mới nhanh nhất và hiệu quả nhất nền giáo dục trong nước… Và đó là một câu chuyện dài.

Song song với việc phát triển thị trường sữa tươi trong nước, TH cũng đã nắm bắt các cơ hội đầu tư ra nước ngoài với mục tiêu “đưa ly sữa Việt Nam ra thế giới.”

Khởi đầu khát vọng vươn ra biển lớn ấy là Dự án bảo tồn và trồng dược liệu, sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu. Tiếp đó là dự án đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tại Nga, với tổng nguồn vốn đầu tư lên tới 2,7 tỷ USD. Đây cũng là dự án lớn nhất của Việt Nam đầu tư sang Nga tính đến thời điểm này.

Có người nói rằng ở Việt Nam có 2 Anh hùng “to lớn” và mạnh mẽ nhất. Đầu tiên là Anh hùng Phạm Tuân – người Việt Nam đầu tiên và duy nhất đến thời điểm này bay vào vũ trụ từ Liên Xô (Liên Bang Nga); thứ hai Anh hùng Lao động Thái Hương – người tạo ra “chìa khóa của đất đai” khi hiện thực hóa khát vọng đưa nông nghiệp công nghệ cao – Tổ hợp chăn nuôi bò sữa, chế biến sữa công nghệ cao sang “đất nước khổng lồ” để nâng tầm uy tín cho doanh nghiệp Việt.

Còn với doanh nhân Thái Hương, việc đầu tư lớn sang Nga chỉ vì điều tử tế: “Với đạo lý ăn quả nhớ kẻ trồng cây, khi nước Nga bị cấm vận trong bối cảnh đang thiếu hụt khoảng 50% so với nhu cầu tiêu thụ sữa nội địa, tôi đã sang nước bạn đầu tư để thể hiện sự sẻ chia, tri ân với những hỗ trợ, đóng góp sức người, sức của mà nhân dân Liên Xô đã dành cho nhân dân Việt Nam trong công cuộc giải phóng dân tộc. Sự giúp đỡ chí tình này đã vun đắp trong tôi và những người dân Việt Nam một tình yêu nước Nga sâu nặng và tôi luôn mong ước một lần được đến nước Nga.”

Đó cũng là lý do, dự án này của TH tại Liên bang Nga đã được nhân dân 2 nước đánh giá là dự án kinh tế có ý nghĩa đặc biệt, là biểu tượng cao đẹp cho hợp tác kinh tế và tình hữu nghị Việt – Nga.

Tại Diễn đàn kinh tế quốc tế Phương Đông, Tổng thống Nga Putin cũng đã dành lời khen ngợi cho nữ doanh nhân quyền lực của TH: “Thái Hương là nữ doanh nhân tầm cỡ quốc tế với kế hoạch hành động hết sức hoàn hảo. Những đề xuất của bà mang tính thực tế cao.” Cũng vì thế, trong phiên họp toàn thể của Diễn đàn, trước đại diện và nguyên thủ cấp cao của 60 quốc gia, Tổng thống Putin đã nhắc đến một doanh nghiệp Việt Nam đầu tư quy mô lớn vào lĩnh vực nông nghiệp tại Nga – tức là Tập đoàn TH. Bằng những lời lẽ trân trọng nhất, ông Putin đề nghị: “Chúng ta hãy ngợi khen họ bằng phần thưởng, đó là huân chương Hữu nghị.”

“Thái Hương là nữ doanh nhân tầm cỡ quốc tế với kế hoạch hành động hết sức hoàn hảo. Những đề xuất của bà mang tính thực tế cao” – Tổng thống Nga Putin nói về bà Thái Hương tại Diễn đàn kinh tế quốc tế Phương Đông diễn ra ở vùng Viễn Đông-Liên bang Nga năm 2017.

Cũng với khát vọng không ngừng vươn ra biển lớn, nữ doanh nhân Thái Hương còn mang các sản phẩm sang Mỹ – thị trường đẳng cấp cao nhất thế giới để thử nghiệm. Hay mới đây là chiến lược đầu tư thêm hai dự án có tổng vốn 88,5 triệu USD sang Australia gồm: dự án chăn thả đàn bò tự nhiên, trang trại chăn nuôi, trồng bông, hướng dương, ngô tươi sạch, du lịch trang trại; dự án chăn thả tự nhiên đàn bò, tăng cường năng lực trang trại theo hướng đầu tư hiệu quả, gia tăng lợi nhuận; trồng và chế biến nước ép xoài, tinh dầu từ gỗ đàn hương.

Việc Tập đoàn TH đầu tư các dự án sang Australia – quốc gia phát triển nông nghiệp mạnh mẽ và ở trình độ cao cho thấy TH tự tin vào năng lực của mình với triết lý: “Ngoài trời còn có trời!” theo nghĩa: đã cao nhưng còn có thể cao hơn được nữa – liên quan đến đặc sản, liên quan đến thị trường còn mở biên ra nữa.

Trước đó, TH cũng đã tiên phong khai mở con đường xuất khẩu chính ngạch các sản phẩm sữa Việt Nam vào thị trường Trung Quốc – thị trường lớn thứ 2 thế giới. Tháng 10/2019, TH là doanh nghiệp đầu tiên của Việt Nam đạt đủ điều kiện về mọi mặt chất lượng, sản xuất, được Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp mã số giao dịch, cho phép xuất khẩu chính ngạch hai nhóm sản phẩm: Sữa tươi tiệt trùng nguyên chất và sữa tươi tiệt trùng bổ sung hương liệu tự nhiên sang thị trường nước này, theo Nghị định thư về yêu cầu thú y và sức khỏe cộng đồng đối với các sản phẩm sữa của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc đã được ký kết.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường đánh giá sự kiện xuất khẩu lô sản phẩm sữa tươi TH true MILK – lô sữa đầu tiên của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc – một thị trường 1,4 tỷ dân, trị giá 30 tỷ USD mỗi năm, lớn thứ hai thế giới – có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong lĩnh vực nông nghiệp, đánh dấu và khẳng định rằng chất lượng của TH true MILK nói riêng, hàng hóa nông sản của Việt Nam nói chung đã vượt qua những tiêu chí khắt khe của nước bạn. Bộ trưởng nhấn mạnh, sự kiện còn cho thấy quá trình tái cơ cấu nông nghiệp Việt Nam đang đi đúng hướng.

Ngay từ khi ra đời, TH đã đi theo con đường làm ly sữa tươi sạch đẳng cấp quốc tế để “mang ly sữa Việt ra thế giới.” Trước khi xuất khẩu sữa tươi một cách chính ngạch, các sản phẩm dưới 80% sữa của TH đã có mặt tại thị trường Trung Quốc từ năm 2017. Cho tới nay, TH vẫn là đơn vị duy nhất của Việt Nam được Trung Quốc cấp phép xuất khẩu các sản phẩm sữa tươi sang thị trường quan trọng này.

Việc Việt Nam xuất khẩu lô sữa tươi đầu tiên sang Trung Quốc, thực hiện chủ trương của Nghị định thư cũng đã mở ra cơ hội lớn cho ngành chăn nuôi bò sữa và sản xuất, chế biến sữa của Việt Nam, không chỉ đối với Trung Quốc mà còn đối với nhiều thị trường tiềm năng khác như Nhật, Canada, Úc, Mỹ, Thái Lan,…

Sự tiên phong của TH đã giúp các doanh nghiệp và các hộ chăn nuôi bò sữa của Việt Nam có thể tự tin tăng cường đầu tư, phát triển đàn bò sữa để tạo nguồn sữa tươi nguyên liệu trong nước ngày càng nhiều hơn nữa nhằm khai thác tiềm năng, cơ hội mà thị trường Trung Quốc cùng nhiều thị trường tiềm năng khác đã mở ra. Và không chỉ có ngành sữa, sẽ còn nhiều nông sản khác của Việt Nam có khả năng vươn ra thế giới.

Sự quyết liệt và sáng tạo, mang lại những đóng góp quan trọng có tính cách mạng đối với nền nông nghiệp mà doanh nhân Thái Hương đã và đang làm, được phó giáo sư tiến sĩ Trần Đình Thiên – Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam gọi là cách chơi “thái sơn áp đỉnh” – dùng đẳng cấp cao nhất để chinh phục tất cả các thị trường rộng lớn. Việc bà Thái Hương chọn lĩnh vực nông nghiệp để làm với công nghệ cao nhất và vươn ra thị trường thế giới với cả tổ hợp những chuỗi đột phá cho thấy bản lĩnh, trí tuệ của bà Thái Hương cũng như hiệu quả trong việc góp phần làm nên tên tuổi Việt Nam, một doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

“Việt Nam cần phải có những doanh nghiệp lớn làm trụ cột cho phát triển và bà Thái Hương cùng với Tập đoàn TH là một trong những trụ cột quan trọng cho phát triển nông nghiệp – lĩnh vực rất khó cạnh tranh với thế giới, thì nay chúng ta đã làm được. Tôi nghĩ, thật tuyệt vời nếu như nền nông nghiệp Việt Nam trong nền kinh tế Việt Nam có thêm được những con người như vậy thì chúng ta không có lí do gì phải lo lắng về sự tụt hậu,” ông Thiên nhấn mạnh.

Con đường phát triển của TH và bà Thái Hương đã thực tiễn hoá một chân lý, một nguyên tắc lý luận: Đi sau hoàn toàn có thể vượt trước được. Việt Nam đi sau với một nền nông nghiệp manh mún, lạc hậu nhưng để vượt được thế giới theo kiểu cải tiến, sửa đổi, bổ sung thì không bao giờ kịp. Nhưng bà Thái Hương đã mở lối đi riêng, đón đầu về công nghệ, đứng trên vai những người khổng lồ. Tư duy đó đã tạo ra cảm hứng phát triển, tự tin cho người Việt: “đi sau nhưng không thua kém ai hết nếu như biết chọn cách đi đúng.”

Sở dĩ các sản phẩm sữa chế biến từ sữa tươi của TH, sau 10 năm phát triển, đã chiếm lĩnh 40% thị phần thị trường sữa tươi, đáp ứng các quy chuẩn, quy định khắt khe của thị trường quốc tế, là bởi bà Thái Hương đã dẫn dắt Tập đoàn có chiến lược tiếp cận bài bản phát triển đàn bò sữa, sản xuất, chế biến sữa, chuẩn bị cho thị trường quốc tế.

Với vai trò là người sáng lập và dẫn dắt chiến lược, bà luôn tìm tòi, cùng tập thể Ban lãnh đạo và người lao động của TH nghiên cứu, đưa ra nhiều giải pháp tiếp cận và ứng dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tập trung xây dựng các mô hình trang trại tập trung, ứng dụng công nghệ cao hàng đầu thế giới trong sản xuất và quản trị, khép kín từ đồng cỏ xanh tới ly sữa sạch.

Trong 10 năm qua, đội ngũ người lao động tại TH đã có sự tiến bộ vượt bậc. Từ xuất phát điểm ban đầu phải thuê chuyên gia, nông dân Israel và các chuyên gia chuyên ngành khác, tới thời điểm này, TH đã tự chủ hoàn toàn nguồn nhân lực cho tất cả các khâu trọng yếu; hơn 11.000 cán bộ, nhân viên của tất cả các đơn vị thuộc Tập đoàn TH đã có đủ trình độ để quản lý, vận hành doanh nghiệp, làm chủ công nghệ để ứng dụng trong thực tiễn sản xuất kinh doanh; người lao động tại TH có tay nghề chuyên sâu, làm việc đạt hiệu quả và năng suất cao.

Với khát khao cháy bỏng mang đến cho người tiêu dùng Việt Nam những sản phẩm sữa tươi, sạch, thơm ngon và bổ dưỡng, bà đã chỉ đạo thành lập Viện Dinh dưỡng TH, bộ phận Nghiên cứu và Phát triển (R&D), đầu tư nghiên cứu các đề tài, giải pháp, ứng dụng công nghệ đầu cuối của thế giới vào toàn bộ quy trình sản xuất khép kín từ nguyên liệu thô qua sơ chế, chế biến, sản xuất và kiểm soát chất lượng đến thành phẩm cuối cùng. Các sản phẩm của TH luôn đảm bảo các tiêu chí tươi sạch, giữ vẹn nguyên tinh túy từ thiên nhiên, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, mang đến cho người tiêu dùng những trải nghiệm tuyệt vời nhất với dòng sản phẩm cao cấp không chỉ thơm ngon mà còn bổ dưỡng, lợi ích sức khỏe vượt trội.

“Từ tư duy ‘phòng bệnh hơn chữa bệnh’ bằng nguồn thực phẩm lành mạnh, dinh dưỡng cân bằng, bà đã dẫn dắt đội ngũ chuyên gia phát triển các dòng sản phẩm không dùng đường tinh luyện giúp phòng chống các bệnh mãn tính không lây như tim mạch, tiểu đường,.. TH cũng đã tạo ra một cuộc cách mạng trong ngành thực phẩm và dẫn dắt thị trường đi theo xu hướng dinh dưỡng lành mạnh cho người Việt,” bà chia sẻ.

Nổi bật trong số đó là dòng sản phẩm sữa hạt cao cấp TH true NUT. Đây là kết quả nhiều năm ấp ủ ý tưởng và triển khai nghiên cứu, phát triển của TH.

Theo đánh giá của các chuyên gia, TH true NUT là sản phẩm thức uống duy nhất tại Việt Nam và tiên phong trên thế giới dùng quả chà là để tạo vị ngọt tự nhiên thay cho việc sử dụng đường tinh luyện. Các loại hạt và thảo dược quý của thế giới và Việt Nam như hạt macca, hạt óc chó, hạnh nhân, gấc, nghệ.. đã được nghiên cứu làm nguyên liệu chính, kết hợp dòng sữa tươi sạch của trang trại TH để sáng tạo nên dòng sản phẩm tốt cho sức khỏe con người, dẫn đầu xu hướng tiêu dùng lành mạnh của thế giới.

Với các sản phẩm đồ uống tốt cho sức khỏe từ trái cây tự nhiên khác, bà Thái Hương không chỉ yêu cầu kỹ càng trong nguyên liệu, công thức sản phẩm hoàn toàn từ thiên nhiên, mà đã chỉ đạo TH nghiên cứu ứng dụng những công nghệ hiện đại trong sản xuất, chế biến. Không sử dụng bất cứ chất hóa học, chất bảo quản nào, nên các sản phẩm đồ uống của TH hoàn toàn tốt cho sức khỏe.

Tiếp theo sữa hạt, sữa hoa quả, nước hoa quả và nước gạo rang mang thương hiệu TH cũng đi theo xu hướng này, tạo nên hệ sinh thái đồ uống đặc sắc mang dấu ấn TH và dấu ấn tư duy Vì sức khỏe cộng đồng của bà Thái Hương.

Giờ đây, bà đồng hành cùng nông dân để tạo nguồn nguyên liệu tự nhiên, làm kinh tế dưới tán rừng ở Tây Bắc, Tây Nguyên cung cấp hoa quả tươi, thảo dược quý cho các nhà máy của TH. Và hệ sinh thái đồ uống tốt cho sức khỏe nói riêng và các dòng sản phẩm thực phẩm TH sẽ phát triển trong tương lai nói chung sẽ là những món quà quý từ đồng đất Việt Nam, tán rừng Việt Nam đưa tới người tiêu dùng Việt.

Sau thành công của dự án tư vấn đầu tư bò sữa, bà tiếp tục đầu tư vào rau sạch, dược liệu sạch, tiếp tục chiếm lĩnh lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, hướng tới nông dân, nông thôn – khu vực có nhiều người đã chịu hy sinh đóng góp nhiều trong lịch sử. Đó là khi bà chủ của TH, người mẹ của ba cậu con trai ngoan ngoãn và học giỏi ấy bị thôi thúc bởi nỗi ám ảnh đau xót vì người Việt Nam mình vẫn hàng ngày phải ăn thực phẩm không an toàn nhập lậu và chết trên vườn thuốc!

Theo đó, để tạo ra một cuộc cách mạng trong ngành thực phẩm và dẫn dắt thị trường đi theo xu hướng dinh dưỡng lành mạnh cho người Việt, doanh nhân Thái Hương đã chủ trương phát triển các vùng bảo tồn dược liệu; quy hoạch vùng trồng hoa quả và phát triển theo chuỗi sản xuất khép kín, từ khâu nguyên liệu, cùng nông dân làm kinh tế dưới tán rừng, xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tri thức sáng tạo.

Các nguyên liệu tự nhiên mà TH cùng với người nông dân tạo ra sẽ được sử dụng cho nhiều dòng đồ uống, hoa quả, thực phẩm giữ vẹn nguyên các dưỡng chất tự nhiên và được chế biến trong các nhà máy công nghệ cao của TH như: Nhà máy chế biến hoa quả tươi và thảo dược Vân Hồ tại tỉnh Sơn La; nhà máy nước tinh khiết, thảo dược và hoa quả Núi Tiên (tại Nghệ An).

Ngoài ra, bằng tư duy vượt trội, sự kết hợp nền y học hiện đại, tiên tiến của thế giới và tinh hoa y dược Việt Nam, bà Thái Hương đã khởi động Tổ hợp Y tế TH Medical. Đây được coi là biểu tượng của sự kết hợp giữa trí tuệ Việt, tài nguyên Việt và công nghệ đầu cuối của thế giới, góp phần mang lại giá trị hạnh phúc đích thực cho mỗi con người, là “Sao Khuê trong dải ngân hà” của y học thế giới.

Với cá nhân nữ doanh nhân Thái Hương, danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới được phong tặng là sự tưởng thưởng to lớn cho cá nhân bà và Tập đoàn TH. Danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới mà Đảng, nhà nước phong tặng cho cá nhân bà cũng là sự khích lệ, lan tỏa tư duy/cách thức làm nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ 4.0, tư duy kinh tế tri thức, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.

Tự hào và cảm kích sự ghi nhận, đánh giá cao của Đảng và Nhà nước, tại buổi tiếp kiến của Chủ tịch Quốc hội với Đại biểu Thi đua yêu nước lần thứ X diễn ra mới đây, Anh hùng Lao động Thái Hương khẳng định sẽ tiếp tục tiên phong đổi mới và triển khai thêm các dự án tử tế cho đất nước, cho người tiêu dùng. Trong đó, “làm bếp ăn tử tế” cho người tiêu dùng là chiến lược tiếp theo mà TH sẽ hướng đến.

Về hành trình đã đi qua, cũng như những khát vọng đang hướng tới, Anh hùng Lao động Thái Hương chia sẻ: “Hạnh phúc nhất của tôi là đã mang lại những lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Tôi đã và sẽ góp phần đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới theo định hướng nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ 4.0 bằng những sản phẩm nông sản sạch, tốt cho sức khỏe mà thế giới đang hướng tới.”

Với lý tưởng đó, bà bày tỏ mong muốn Đảng và Nhà nước tiếp tục khích lệ những người làm nông nghiệp để ngày càng có nhiều hơn những doanh nghiệp đổi mới, sáng tạo trong nông nghiệp, để Việt Nam cất cánh.

Trong suốt hơn 10 gây dựng và phát triển TH vừa qua, một điều không thể không nhắc tới là những thành quả đặc biệt xuất sắc trong đào tạo, bồi dưỡng để có được đội ngũ cán bộ trẻ tài năng và nhiệt huyết – cơ sở vững chắc để TH bước tiếp con đường dài phía trước.

Từ xuất phát điểm ban đầu phải thuê chuyên gia, nông dân Israel và các chuyên gia chuyên ngành khác, tới thời điểm này, TH đã tự chủ hoàn toàn nguồn nhân lực cho tất cả các khâu trọng yếu. Hiện tại, tại dự án chăn nuôi và chế biến sữa của TH, chỉ còn rất ít chuyên gia Israel và Ấn Độ (6 người), các khâu điều hành, sản xuất, kinh doanh còn lại đều do lao động Việt Nam đảm nhận.

Đích thân bà Thái Hương đã thường xuyên chỉ đạo, tư vấn tổ chức các lớp bồi dưỡng tập huấn, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ. Đã có hơn 11.000 lượt học viên được đào tạo tại chỗ, số lượt cán bộ lãnh đạo, quản lý được cử đi học các lớp, khóa học tập trung là hơn 7.000 lượt. Đến nay, trình độ đội ngũ quản lý, lãnh đạo đã đáp ứng được nhu cầu quản trị kinh doanh, sản xuất và làm chủ công nghệ, mở rộng đầu tư của doanh nghiệp.

Ngoài các khóa học được tổ chức chính thức, đào tạo tại chỗ, với vai trò là người lãnh đạo và có nhiều kinh nghiệm, bà Thái Hương cũng luôn tận tình hướng dẫn, truyền đạt lại các kiến thức, kinh nghiệm được rút ra trong suốt quá trình thực hiện các nhiệm vụ để các thế hệ lãnh đạo và đội ngũ lao động của TH nhanh chóng tiếp cận với các kiến thức và thấu hiểu con đường, tầm nhìn và sứ mệnh của Tập đoàn.

Cho đến nay, đội ngũ hơn 11.000 cán bộ, nhân viên của tất cả các đơn vị thuộc Tập đoàn TH đã có đủ trình độ để quản lý, vận hành doanh nghiệp, làm chủ công nghệ để ứng dụng trong thực tiễn sản xuất kinh doanh, kết quả làm việc đạt hiệu quả cao.

Chỉ riêng huyện Nghĩa Đàn, kể từ khi các đơn vị của Tập đoàn TH đi vào hoạt động, đến nay đã có khoảng 4.500 công nhân, trong đó công nhân là người dân Nghĩa Đàn chiếm khoảng 80%. Số cán bộ chủ chốt, công nhân kỹ thuật và có trình độ tay nghề cao phần lớn là người Nghệ An được kêu gọi và ưu tiên thu hút về làm việc, hiện đang giữ nhiều vị trí chủ chốt ở các đơn vị của Tập đoàn TH.

Ngay như tại xã Hòa Sơn, huyện Đô Lương – nơi bà Thái Hương sinh ra và trưởng thành, hàng trăm con em tốt nghiệp đại học, cao đẳng đã được tạo điều kiện đưa lên “con tàu khởi nghiệp” làm chủ tri thức, trở thành những “hậu duệ” sáng ngời để cùng gánh vác sứ mệnh đưa TH vươn ra biển lớn.

Ông Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An cho biết trong 10 năm qua, Nghệ An có tốc độ tăng trưởng nông nghiệp tương đối lớn, từ 4,5 – 5%. Đây là tốc độ tăng trưởng cao so với cả nước. Trong suốt chặng đường phát triển này, nhờ sự nỗ lực của người dân, của chính quyền địa phương, nhưng một phần rất quan trọng – đó là sự vào cuộc, đóng góp của các doanh nghiệp trên địa bàn. “Trong đó, TH là một tập đoàn đã đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp ở Nghệ An như bò sữa chất lượng cao từ đồng cỏ đến bàn ăn, nhà máy gỗ MDF, nhà máy nước và hoa quả ở Nghĩa Đàn,… góp phần tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp và ổn định đầu ra cho nông dân nên chúng tôi đánh giá cao Tập đoàn TH.”-ông Hiếu chia sẻ.

Là người cán bộ sâu sát trong công việc, “gần” với người dân, doanh nghiệp, ông Nguyễn Xuân Sơn, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh Nghệ An đã bày tỏ niềm tự hào khi phóng viên Báo điện tử VietnamPlus hỏi về bà Thái Hương – nữ doanh nhân, Anh hùng Lao động của quê hương và Tập đoàn TH.

Theo ông Sơn, bản lĩnh hơn người ở bà Thái Hương thể hiện rõ nét khi khái niệm “nông nghiệp công nghệ cao” còn khá mới mẻ ở Việt Nam, thì bà đã tiên phong ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp, đánh thức được tiềm năng, giải quyết vấn đề sử dụng đất kém hiệu quả của các nông lâm trường ở miền Tây Nghệ An, góp phần phát triển kinh tế xã hội, quảng bá hình ảnh, tiềm năng của Nghệ An ra thế giới.

Điều đáng trân quý nhất trong thực hiện dự án của doanh nhân Thái Hương đều gần dân và hướng tới người dân, “kéo” người nông dân đi cùng, như các dự án nông nghiệp, bò sữa… Qua đó cho thấy hình bóng của một người Anh hùng trong nhân dân. “Tình yêu của chị đã nuôi dưỡng khát vọng thay đổi diện mạo cho quê hương Nghệ An, khai sáng và cổ vũ niềm tin vào sức mạnh làm giàu, xoá đói giảm nghèo để phát triển miền Tây Nghệ An – vùng núi đầy khó khăn thường phải lệ thuộc nhiều vào sự trợ giup từ các chính sách an sinh xã hội,” ông Sơn nhấn mạnh.

Không chỉ vậy, ở bà còn thể hiện sự trân trọng lớn lao đối với những giá trị truyền thống của dân tộc, luôn đồng hành hỗ trợ cho những nỗ lực giữ gìn và phát huy các giá trị này. Tiêu biểu là sự hỗ trợ đặc biệt của nữ doanh nhân đối với công trình Đền Chung Sơn, Đền thờ gia tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đỉnh núi Chung, huyện Nam Đàn – nay đã trở thành một địa chỉ văn hóa lịch sử ý nghĩa để nhân dân và du khách bày tỏ niềm kính phục, lòng tri ân đối với sự hi sinh, cống hiến của những người thân yêu trong gia đình Bác.

Hiện nay, Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới Thái Hương cũng đang dự định đầu tư phục dựng đền Cả với kinh phí gần 10 tỷ đồng tại Cầu Khuôn để tạo quần thể du lịch tâm linh ngay trên mảnh đất của chính quê hương mình.

Ở một khía cạnh khác, ông Nguyễn Cao Đồng, Phó Bí thư Đảng ủy xã Hòa Sơn cho biết: “Chị Hương luôn có tâm hướng thiện đến người dân nghèo, rất nhiều năm qua, cứ mỗi dịp Tết, chị đều bàn với lãnh đạo xã để thực hiện kế hoạch hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, giúp đỡ người nghèo hàng trăm suất quà ý nghĩa.”

Không chỉ tạo việc làm và cơ hội phát triển cho hàng trăm con em xã Hòa Sơn tại dự án của TH, doanh nhân Thái Hương cùng gia đình mình còn dành sự quan tâm lớn cho Hội khuyến học xã với việc duy trì trao thưởng hàng năm cho các em đỗ đại học, cao đẳng từ năm 2010 đến nay. Ngoài ra, bà còn đầu tư 10 tỷ đồng xây dựng ngôi trường tiểu học đầy đủ tiện ích tại xã Hòa Sơn, được công nhận là trường đạt chuẩn quốc gia vào năm 2014.

Những năm gần đây, nữ doanh nhân Thái Hương còn phối hợp với trường Đại học Vinh thực hiện hướng dẫn xây dựng mô hình trồng lúa sạch theo hướng Vietgap trên đồng đất Hoà Sơn.

Với những người con xa quê, bôn ba qua bao gian truân để trưởng thành, thì quê hương thực sự là “chùm khế ngọt”, và cũng chính những người con mang phẩm chất anh hùng vượt trội cùng với lý tưởng sống lớn lao, với tấm lòng, nhiệt huyết, nỗi đau đáu khát khao cống hiến như nữ Anh hùng Lao động Thái Hương hay nhiều cá nhân tấm gương xuất sắc khác, đang miệt mài không ngừng nghỉ dâng những trái ngọt để tri ân quê hương đất nước, mảnh đất, con người của nơi chôn rau cắt rốn, nơi nuôi dưỡng, chở che, bao bọc cho mình./.

Dưới sự dẫn dắt của bà Thái Hương, Tập đoàn TH đã tạo ra những sản phẩm chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế trên đồng đất Việt Nam, được người tiêu dùng ghi nhận, yêu mến trở thành thương hiệu quốc gia và được các tổ chức/doanh nghiệp quốc tế đánh giá cao thông qua các giải thưởng uy tín của thế giới như sản phẩm tốt nhất ASEAN 2015; các giải Đặc biệt, Vàng, Bạc tại Triển lãm thực phẩm thế giới – World Food Moscow (Nga) 5 năm liên tiếp từ 2015 tới nay; Giải Đặc biệt tại Gulfood Dubai 2016; Giải Sáng tạo tại Hàn Quốc năm 2017; Giải sản phầm mới xuất sắc của năm của Stevie Awards (Mỹ 2018-2019)…

Cá nhân bà Thái Hương cũng đạt nhiều giải thưởng/bình chọn quốc tế như top 50 nữ doanh nhân quyền lực Châu Á của Tạp chí tài chính Forbes; Giải Vàng Doanh nhân của năm Stevie Awards 2018- được ví như giải Oscar trong kinh doanh; Doanh nhân Quyền lực tại Diễn đàn tri thức thế giới 2019.

Sự ủng hộ của quốc tế

Tập đoàn TH vinh dự chào đón một trong những vị lãnh đạo nổi tiếng trên toàn thế giới – ông Simon Peres, Tổng thống Israel. Ông khẳng định dự án sữa TH đã khởi xướng cuộc cách mạng sữa tươi tại ViệtNam và khu vực.  

Ấn tượng với tầm nhìn chiến lược cũng như những khát khao nỗ lực của Tập đoàn, ông bày tỏ niềm tin về sự thành công của TH true MILK, một dự án mà chính phủ Israel đã cam kết đầu tư 100 triệu USD trong 10 năm.

Ông Somsavat Lengsavad, Phó Thủ tướng Lào bày tỏ sự khâm phục đối với Tập đoàn TH và nhận định dự án sữa TH là một điển hình của việc thực hiện chính sách tam nông của Nhà nước Việt Nam.

Ngài Yair Shamir – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Israel đã có cuộc gặp gỡ làm việc với bà Thái Hương. Bộ trưởng đánh giá cao những thành quả của Dự án chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tập trung quy mô công nghiệp của Tập đoàn TH

Ngài Gerry Ritz, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Canada đã có buổi làm việc với bà Thái Hương – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn TH và một số vị lãnh đạo Tập đoàn.Tại buổi tiếp, hai bên đã thống nhất kế hoạch sẽ nhập khẩu 10.000 con bò sữa HF từ Canada về trang trại của Tập đoàn TH tại Nghĩa Đàn trong năm 2014.

Thủ tướng Nga Dmitry Anatolyevich Medvedev bày tỏ sự ủng hộ lãnh đạo và Tập đoàn TH khi triển khai các Dự án sữa và thực phẩm của TH tại Liên bang Nga năm 2016.

Phó thủ tướng Nga Iury Trutnev gặp gỡ Tập đoàn TH bên lề Diễn đàn kinh tế Phương Đông 2017. Bà Thái Hương – Chủ tịch Tập đoàn TH là người phụ nữ duy nhất cùng khoảng 40 nhà đầu tư khác được tham dự buổi tiếp kiến Tổng thống Nga Vladimir Putin trong khuôn khổ Diễn đàn kinh tế Phương Đông 2017.

Ông Andre Leu, Chủ tịch tổ chức các phong trào Nông nghiệp Hữu cơ trên thế giới (IFOAM) tại chuyến thăm trang trại bò sữa hữu cơ TH tháng 04/2017.

Tổng thống Nhà nước Israel Reuven Ruvi Rivlin tham dự Lễ ký Biên bản ghi nhớ thực hiện Dự án Tổ hợp Y tế – Chăm sóc sức khỏe Công nghệ cao tại Hà Nội ngày 21/03/2017.

Bà Thái Hương gặp mặt Tổng thống Mỹ – ngài Donald Trump trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao APEC 2017.

Bà Thái Hương giới thiệu sản phẩm TH true NUT – sản phẩm tiên phong cân chỉnh thói quen dùng đường của người Việt – với Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong chuyến thăm chính thức của nhà lãnh đạo cấp cao Nga tại Việt Nam tháng 11/2018.

2020 đáng nhớ của Bayern-Flick

Năm 2020, một năm mà ngay cả đối với với những người hâm mộ Bayern, vốn đã quen với những thành công của đội bóng cũng phải choáng ngợp trước những kỳ tích ở một tầm cao mới mà họ được chứng kiến. Bayern Munich-Hansi Flick giành hết giành hiệu này đến danh hiệu khác, đi từ kỷ lục này đến kỷ lục khác trong sự bàng hoàng, thán phục của Bundesliga và châu Âu.

Để có thể sắp xếp những thành công của Bayern một cách có hệ thống hơn, chúng ta nên nhìn lại từ đầu – toàn bộ câu chuyện cổ tích này đã đến từ đâu.

Từ thảm bại 1-5

Ngày 2/11/2019, Bayern Munich đã rời sân Commerzbank Arena trong cay đắng khi đón nhận thảm bại 1-5 trước Eintracht Frankfurt – một kịch bản mà những người điên rồ nhất cũng không thể nghĩ ra.

Đây cũng là thất bại đậm nhất mà họ phải đón nhận trong vòng 10 năm qua, nhưng là thất bại mang tính bước ngoặt cho một Bayern hùng mạnh trở lại.

Hai ngày sau thảm bại, ngày 4/11/2019 – một ngày khó quên với nhiều người hâm mộ Bayern – khi ban lãnh đạo đội bóng quyết định trao cho Hansi Flick chức huấn luyện viên trưởng tạm quyền thay Niko Kovac.

Bayern-Flick đã khép lại năm 2020 đáng nhớ – giành hết giành hiệu này đến danh hiệu khác, đi từ kỷ lục này đến kỷ lục khác…

CEO Bayern Karl-Heinz Rummenigge Chủ Nhật tuần trước hồi tưởng lại khi kể với Sport1: “Hồi tháng 11, khi Hansi đến với chúng tôi, nó như có một ai đó đã bật lên ngọn đèn đưa chúng tôi đến với những kỳ tích chưa từng có ở câu lạc bộ này…” Và những gì sau đó đến với FC Bayern là một năm đại thành công với đỉnh cao là lần thứ hai giành được Triple.

Cầu thủ Bayern buồn bã sau trận thua mang tính bước ngoặt. (Nguồn: Getty Images)
Cầu thủ Bayern buồn bã sau trận thua mang tính bước ngoặt. (Nguồn: Getty Images)

Một đồng đội cũ của Flick ở Bayern, Michael Rummenigge thán phục khi nói về ông với Deutsche Welle: “Thật không thể tưởng tượng rằng một huấn luyện viên chưa từng dẫn dắt một đội bóng Bundesliga mà lại cùng với ban huấn luyện của mình mang về một thành tích như thế và với FC Bayern lại càng là điều không đơn giản. Một năm thành công ngoài sức tưởng tượng của Bayern gắn liền với tên tuổi của Hansi Flick.”

Cựu cầu thủ đội tuyển quốc gia và Bayern, em trai CEO Karl-Heinz Rummenigge, người đã từng thi đấu cùng với Hansi Flick ở Bayern vào những năm 80 này nhớ lại: “Hansi là người trầm tính, không than phiền bao giờ, kể cả khi không được thi đấu. Chắc chắn ngay từ ngày đó đã có những bí ẩn trong cậu ấy mà chúng tôi không nhìn thấy. Tôi không bao giờ nghĩ cậu ấy lại có thể thành công tới như vậy. Cậu ấy đã làm tất cả chúng tôi quá bất ngờ!”

Khả năng đặc biệt của Flick

“Có ba điều mà như tôi thường nói, đó là lòng trung thành, sự tin tưởng – cái đó ai cũng cần, nhưng cần có thêm một chút gì đó gọi là chất lượng – cộng lại, đó là bí quyết của thành công,” Hansi Flick tâm sự về cách làm của mình.

Flick đã thành công trong việc vạch ra cho Bayern hành trình rõ ràng, đưa một đội bóng đang mất tự tin trở thành một tập thể mạnh mẽ và gần như bất khả chiến bại trong một thời gian dài.

Với tài năng của mình, Hansi Flick đã giúp Hùm xám tận dụng thời gian nghỉ dịch COVID-19 vô cùng hoàn hảo, để rồi trở thành “nỗi khiếp sợ” với tất cả mọi đối thủ trên mọi mặt trận.

Hansi Flick đã chứng tỏ được tài năng... 
Hansi Flick đã chứng tỏ được tài năng… 

Lòng tin!

Ngay sau trận chung kết Champions League ở Lisbon, thủ quân Manuel Neuer chia sẻ: “Chưa bao giờ chúng tôi tìm thấy nhiều niềm vui ở đội bóng như hiện nay. Một điều mà nhiều năm ở Bayern chưa từng có. Trước đây người ta coi chúng tôi chỉ là một tập hợp của nhiều ngôi sao thì giờ đây chúng tôi là một tập thể.”

Hansi Flick đã tìm thấy cho mình cũng như Bayern những trụ cột mà ông cho là không thể thiếu, những người sẽ thay ông đưa đội bóng vượt qua những khó khăn ngay trên sân như những cánh tay được nối dài bắt đầu từ Manuel Neuer, Jerome Boateng, cho đến Thomas Müller lên đến Robert Lewandowski.

Cả 4 cầu thủ này đều đã hơn 30 nhưng chính họ là những con sói đầu đàn trên sân tiếp thêm sức mạnh và dẫn dắt những hy vọng tương lai của Bayern như Kimmich, Goretzka, Coman, Gnarby… tỏa sáng.

Khi nói về Müller và Flick, Michael Rummenigge cho hay: “Cậu ấy có trong tay chìa khóa để có thể tiếp xúc với tất cả các cầu thủ. Nếu như người ta nhìn thấy Müller đã có một bước phát triển tiếp theo như thế nào, đó đúng là chất lượng của Hansi. Nếu như cầu thủ cảm nhận được lòng tin của huấn luyện viên thì đôi khi nó sẽ xảy ra những điều kỳ diệu mà không ai có thể nói trước được.” Và, điều kỳ diệu đó đã xảy ra! Bayern đi từ kỷ lục này đến kỷ lục khác dưới tay Hansi Flick.

Những kỳ tích khó quên của Bayern

Như để đền đáp lòng tin của Flick, Bayern đã mang về những chiến thắng vang dội để đời. Không những thế, năm qua họ đã tiếp tục ghi thêm vào lịch sử Bundesliga và bóng đá châu Âu những kỷ lục chưa từng có.

Chỉ tính riêng lượt về Bundesliga mùa bóng 2019-20, Bayern-Flick đã giành được 49 điểm trên 51 điểm có thể, với một hiệu số bàn thắng +44 bàn – kỷ lục mới Bundesliga. Trung bình mỗi trận Bayern-Flick ghi 3,1 bàn – kỷ lục Bundesliga.

Bayern-Flick đã có một năm 2020 hoàn hảo với 5 danh hiệu – Bundesliga, Champions League, DFB Cup, Siêu cúp châu Âu và Siêu cúp Đức.

Bayern có tới 30 trận liên tiếp bất bại với 29 trận thắng, duy nhất 1 trận hòa (Leipzig 0-0) và danh sách này còn được nối dài hơn nữa nếu như tính thêm những kỷ lục cá nhân.

Bayern giành 5 danh hiệu trong năm 2020. (Nguồn: Getty Images)
Bayern giành 5 danh hiệu trong năm 2020. (Nguồn: Getty Images)

Hansi Flick là huấn luyện viên đầu tiên trong mùa bóng ra mắt có số trận thắng lên tới 88% – đây là chỉ số cao nhất của tất cả các huấn luyện viên Bundesliga tính đến nay. Thomas Müller có tới 21 kiến tạo, Robert Lewandowski là cầu thủ nước ngoài đầu tiên ghi 34 bàn thắng hay Joshua Kimmich di chuyển tổng cộng cả mùa là 397,9km, trung bình 12,7km mỗi trận – tất cả những con số này đều là những kỷ lục mới của Bundesliga.

Còn ở Champions League, Hùm xám thực sự là “nỗi ám ảnh” với mọi đội bóng. Họ thẳng tiến đến ngôi vương với thành tích toàn thắng 11 trận đấu, ghi tổng cộng 43 bàn thắng, trong đó phải kể đến việc 8 lần “phá lưới” gã khổng lồ xứ Catalunya Barcelona ở tứ kết.

Cùng với DFB Cup, Siêu cúp châu Âu và Siêu cúp Đức, Bayern Munich-Hansi Flick đã có một năm 2020 hoàn hảo với 5 danh hiệu.

Phần thưởng và sự tiếc nuối

Sau một năm thành công tới như vậy, không mấy ai ngạc nhiên khi Bayern có tới hai đại diện là Manuel Neuer và Robert Lewandowski được xướng tên trong lễ trao giải thưởng FIFA The Best.

Manuel Neuer được bình chọn ở hạng mục Thủ môn hay nhất năm của FIFA, trong khi tiền đạo Robert Lewandowski nhận giải thưởng quan trọng nhất – Cầu thủ hay nhất năm của FIFA.

Trong đội hình xuất sắc nhất do FIFA bình chọn, Bayern có đến 4 gương mặt đó là Robert Lewandowski, Joshua Kimmich, Alphonso Devies và cựu cầu thủ Alcantara Thiago (đã chuyển sang FC Liverpool).

Lewandowski giành giải thưởng FIFA The Best. (Nguồn: Getty Images)
Lewandowski giành giải thưởng FIFA The Best. (Nguồn: Getty Images)

Tuy nhiên, không ít người hâm mộ Bayern cảm thấy tiếc nuối khi Hansi Flick đã không được bình chọn là Huấn luyện viên hay nhất cho dù đã chiến thắng trên tất cả các đấu trường mà ông và Bayern tham gia.

Đối với một người như Hansi Flick, đây sẽ là động lực lớn nhất để ông tiếp tục làm việc và đưa Bayern tới những đỉnh cao tiếp theo trong mùa bóng tới – bảo vệ những ngôi vương mà mình đang có.

Hướng tới những thành công mới

Mùa bóng năm nay, với 5 trận thắng và 1 trận hòa, Bayern cùng với Manchester City là những bóng đạt kết quả cao nhất trên đấu trường Champions League ở vòng bảng. Tuy nhiên, Hùm xám vẫn gây ấn tượng hơn khi ghi đến 18 bàn thắng còn Man City chỉ là 13.

Ở đấu trường quốc nội, Bayern có thể phần nào đó đánh mất đi sự thống trị vốn có khi gặp quá nhiều khó khăn về chấn thương cũng như lịch thi đấu dày đặc. Nhưng, họ đã trở lại đúng thời điểm với hai chiến thắng trước hai đội bóng trước đó đang có thành tích bất bại là VfL Wolfburg và Bayer Leverkusen, để khép lại năm 2020 ở ngôi đầu Bundesliga.

Sau những chiến thắng và những gì đã thể hiện, Bayern vẫn đang tiến những bước vững chắc trên hành trình bảo vệ ngôi vương Champions League cũng như chinh phục chức vô địch Bundesliga lần thứ 9 liên tiếp.

Bayern khép lại năm 2020 với ngôi đầu Bundesliga và hướng đến thành công trong 2021. (Nguồn: Imago)
Bayern khép lại năm 2020 với ngôi đầu Bundesliga và hướng đến thành công trong 2021. (Nguồn: Imago)

Siêu dự án cao tốc Bắc-Nam

Bộ Giao thông Vận tải khẳng định sẽ lựa chọn nhà thầu tốt nhất để làm dự án cao tốc Bắc-Nam, đảm bảo đại dự án này sẽ là công trình mẫu mực và là cú hích mở toang cánh cửa thu hút đầu tư, đảm bảo mục tiêu thúc đẩy kinh tế-xã hội, giảm tai nạn giao thông.

Không có “đất diễn” cho nhà thầu yếu kém

Xuất phát từ tình hình thực tiễn, tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV đã thông qua chủ trương đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc-Nam. Theo đó, giai đoạn 2017-2020 đầu tư 654km đường bộ cao tốc trên các đoạn Cao Bồ (Nam Định)-Bãi Vọt (Hà Tĩnh), đoạn Cam Lộ (Quảng Trị)-La Sơn (Thừa Thiên Huế), đoạn Nha Trang (Khánh Hòa)-Dầu Giây (Đồng Nai) và cầu Mỹ Thuận 2 (Tiền Giang và Vĩnh Long).

Theo báo cáo của Bộ Giao thông Vận tải, tổng số vốn cho 11 dự án thành phần đã được Quốc hội thông qua (sau khi điều chỉnh) là 99.475 tỷ đồng, trong đó có 6 dự án thành phần đầu tư công sử dụng toàn bộ vốn ngân sách Nhà nước (dài 120,5km vốn đầu tư là 49.821 tỷ đồng) và 5 dự án thành phần đầu tư theo phương thức đối tác công tư PPP (533,7km có vốn đầu tư 49.354 tỷ đồng).

Tổng số vốn cho 11 dự án thành phần đã được Quốc hội thông qua (sau khi điều chỉnh) là 99.475 tỷ đồng

Ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 112/NQ-CP ngày 27/7/2020 (triển khai Nghị quyết số 117/2020/QH14 của Quốc hội về việc chuyển đổi phương thức đầu tư), Bộ Giao thông Vận tải đã dồn toàn lực để tiến hành thẩm định, phê duyệt điều chỉnh dự án, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thiết kế kỹ thuật, dự toán, hồ sơ mời thầu các gói thầu… đảm bảo tuân thủ trình tự và quy định pháp luật.

Theo đó, để được đánh giá là đạt điểm kỹ thuật, các nhà thầu/liên danh nhà thầu phải đáp ứng yêu cầu về thời gian hoạt động xây dựng công trình giao thông lớn hơn hoặc bằng 5 năm. Ngoài ra, yêu cầu nhà thầu có kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự được đánh giá trong vòng 5 năm gần đây (trong đó nhà thầu độc lập hoặc thành viên liên danh phải đáp ứng kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự có giá trị do nhà thầu đảm nhận lớn hơn hoặc bằng 70% phần công việc thực hiện tại gói thầu đang xét). Đối với nhà thầu liên danh, việc đánh giá tính đáp ứng về kinh nghiệm căn cứ vào phạm vi công việc, tỷ lệ tham gia của từng thành viên…

Về nguồn lực tài chính, các nhà thầu được yêu cầu phải có xác nhận của tổ chức tín dụng có số dư tiền gửi với hạn mức tối thiểu (được xác định theo quy mô gói thầu) và cam kết phong tỏa số tiền này để thực hiện gói thầu đang xét (không xác nhận chung cho gói thầu khác).

Cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)
Cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Về số lượng thành viên liên danh, hồ sơ mời thầu quy định không quá 3 thành viên trong một gói thầu. Nhà thầu đứng đầu liên danh phải đảm nhận công việc nhiều nhất và từng thành viên phải đảm nhận lớn hơn hoặc bằng 25% giá trị gói thầu. Các nhà thầu chính được quyền thuê nhà thầu phụ nhưng tỷ lệ giao thầu phụ không quá 30% giá trị hợp đồng và nhà thầu chính phải thực hiện các công việc quan trọng chính yếu của gói thầu (tùy theo tính chất gói thầu để quy định cụ thể trong hồ sơ mời thầu).

“Dự án phải tổ chức tuyển chọn được các nhà thầu có năng lực tốt về nhân lực, trang thiết bị và tài chính, có kinh nghiệm để thi công đồng thời lựa chọn được các tư vấn giám sát đảm bảo năng lực, trách nhiệm cao; đáp ứng được những giải pháp bao gồm cả giải pháp về công nghệ nhằm đảm bảo công tác giám sát tiến độ của dự án một cách chặt chẽ, đáp ứng mọi tiêu chuẩn về kỹ thuật và chất lượng,” Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể khẳng định.

“Cánh cửa hẹp” với đầu tư PPP

Trong khi tiến độ triển khai 6 dự án thành phần sử dụng vốn đầu tư công đang trong tầm kiểm soát, thậm chí có nhiều cơ hội để rút ngắn thời gian triển khai thì 5 dự án PPP cao tốc Bắc-Nam lại bị “hẹp cửa” đầu tư PPP do tiềm ẩn nhiều rủi ro, khó đoán định.

Cụ thể, 3 dự án đầu tư công đã được khởi công trong giai đoạn giữa năm 2019 đến tháng 2/2020 gồm các đoạn Cao Bồ-Mai Sơn, Cam Lộ-La Sơn, cầu Mỹ Thuận 2 được tập trung hoàn chỉnh các thủ tục, đến nay các dự án đã đồng loạt triển khai thi công. Đối với 2 dự án thành phần Cao Bồ-Mai Sơn, Cam Lộ-La Sơn, tiến độ theo hợp đồng đã ký kết hoàn thành tháng 12/2021. Riêng dự án cầu Mỹ Thuận 2 là cầu lớn, kết cấu cầu dây văng sẽ hoàn thành cuối năm 2023.

Vào ngày 30/9/2020, Bộ Giao thông Vận tải đã tổ chức khởi công đồng loạt nốt 3 dự án thành phần cao tốc Bắc-Nam theo hình thức đầu tư công gồm đoạn Mai Sơn-Quốc lộ 45, Vĩnh Hảo-Phan Thiết, Phan Thiết-Dầu Giây và phấn đấu hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2022.

Đề cập tới 5 dự án cao tốc Bắc-Nam được đầu tư theo hình thức PPP trong trường hợp lựa chọn được nhà đầu tư và huy động được vốn tín dụng, Bộ Giao thông Vận tải cam kết sẽ hoàn thành đưa vào khai thác 3 dự án thành phần đoạn Quốc lộ 45-Nghi Sơn, Nghi Sơn-Diễn Châu, Nha Trang-Cam Lâm vào cuối năm 2022, đầu năm 2023. Riêng 2 dự án thành phần đoạn Diễn Châu-Bãi Vọt và Cam Lâm-Vĩnh Hảo hoàn thành đưa vào khai thác đầu năm 2023 do có công trình cầu, hầm đường bộ lớn).

Thi công cao tốc Bắc-Nam. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)
Thi công cao tốc Bắc-Nam. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Hiện nay, 3 dự án thành phần PPP có nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu, đang trong quá trình thẩm định hồ sơ kỹ thuật và dự kiến hoàn thành công tác lựa chọn nhà đầu tư trong tháng 12/2020 và khởi công các dự án đầu năm 2021 gồm Diễn Châu-Bãi Vọt, Nha Trang-Cam Lâm, Cam Lâm-Vĩnh Hảo. Ngược lại, 2 dự án đoạn Quốc lộ 45-Nghi Sơn và Nghi Sơn-Diễn Châu buộc phải hủy thầu do không lựa chọn được nhà đầu tư sau khi tổ chức đấu thầu.

Có thể nói công tác triển khai 5 dự án cao tốc Bắc-Nam theo hình thức PPP đã được Bộ Giao thông Vận tải thực hiện một cách bài bản ngay từ việc tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư với sự tham gia của trên 130 tổ chức và doanh nghiệp; lựa chọn các đơn vị tư vấn giao dịch hàng đầu trên thế giới như Deloitte, Ernst&Young, Castalia chuẩn bị hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, dự thảo hợp đồng.

Đặc biệt, công tác lựa chọn nhà đầu tư đã được thực hiện qua 2 giai đoạn là sơ tuyển và đấu thầu để đảm bảo lựa chọn được nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm cũng như đảm bảo có đủ thời gian để nhà đầu tư nghiên cứu kỹ lưỡng, chuẩn bị hồ sơ dự thầu và làm việc với các tổ chức tín dụng.

Khác so với các dự án BOT giai đoạn trước đây, phía Bộ Giao thông Vận tải đánh giá các dự án cao tốc Bắc-Nam đã được áp dụng nhiều cơ chế đặc thù nhằm hạn chế rủi ro cho các nhà đầu tư, tổ chức tín dụng như triển khai trước công tác giải phóng mặt bằng bằng vốn Nhà nước, đến nay đạt khoảng 92% khối lượng; hiệu quả tài chính được cải thiện rõ rệt do có sự tham gia vốn Nhà nước trung bình chiếm 51% tổng vốn đầu tư (khoảng 19.987/39.426 tỷ đồng của 5 dự án).

Cao tốc Hà Nội-Hải Phòng. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)
Cao tốc Hà Nội-Hải Phòng. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Mặt khác, mức lãi suất huy động vốn vay tính toán trong hồ sơ mời thầu xác định bằng bình quân trung bình lãi suất cho vay trung hạn và dài hạn của 3 ngân hàng thương mại nên phù hợp với thị trường; việc lựa chọn nhà đầu tư thông qua đấu thầu rộng rãi, đảm bảo cạnh tranh, minh bạch…

Ngoài ra, tuyến đường này được đầu tư xây dựng mới, áp dụng hình thức thu phí kín nên đảm bảo công bằng, có sự lựa chọn cho người sử dụng dịch vụ; mức thu phí sử dụng dịch vụ được quy định cụ thể mức giá khởi điểm và mức giá cho từng thời kỳ; tổng vốn đầu tư trong hồ sơ mời thầu được xác định theo thiết kế kỹ thuật, dự toán được duyệt nên chi phí đầu tư được kiểm soát chặt chẽ hơn.

“Công tác triển khai các dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông theo hình thức PPP đã được triển khai một cách bài bản, kỹ lưỡng, phù hợp với điều kiện thực tế và các quy định pháp luật, thể hiện quyết tâm, nỗ lực của Bộ Giao thông Vận tải triển khai thực hiện chủ trương của Đảng, Quốc hội và Chính phủ. Tuy nhiên, việc triển khai thành công dự án còn phụ thuộc vào yếu tố thị trường, đặc biệt là khả năng huy động tín dụng,” Bộ trưởng Thể nhấn mạnh.

Thành bại chờ… ngân hàng

Tại 3 dự án PPP cao tốc Bắc-Nam có nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu, dù tất cả các ứng thầu đều có thư cam kết cho vay vốn của ngân hàng, nhưng để tiến đến việc ký được hợp đồng tín dụng vẫn còn một khoảng cách rất lớn.

Lường trước được các khó khăn này, Bộ Giao thông Vận tải đã làm việc với Ngân hàng Nhà nước và các Ngân hàng thương mại để trao đổi về các cơ chế triển khai dự án. Theo đó, các ngân hàng đều bày tỏ nhận thức được trách nhiệm trong việc ưu tiên xem xét, cung cấp tín dụng cho dự án quan trọng quốc gia.

Tuy nhiên theo quy định pháp luật về tín dụng, việc cho vay thực hiện theo cơ chế thương mại hiện hành, các ngân hàng tự xem xét, quyết định cho vay trên cơ sở thẩm định hiệu quả của dự án, khả năng trả nợ của khách hàng và khả năng cân đối nguồn vốn.

Ngoài ra, phía Bộ Giao thông Vận tải cũng nhìn nhận các nhà đầu tư trúng sơ tuyển ở dự án này cũng đồng thời trúng sơ tuyển ở một số dự án khác. Do đó, căn cứ mức độ hấp dẫn, năng lực vốn chủ sở hữu và khả năng huy động vốn tín dụng, nhà đầu tư có quyền quyết định lựa chọn dự án để nộp hồ sơ dự thầu.

“Nếu sau 6 tháng nhà đầu tư không huy động được vốn tín dụng sẽ phải chấm dứt hợp đồng” (Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể)

Với các dự án có nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu, theo yêu cầu tại Nghị quyết số 20/NQ-CP của Chính phủ, nhà đầu tư có thời gian tối đa 6 tháng (từ thời điểm ký kết hợp đồng) để huy động vốn tín dụng. Trường hợp nhà đầu tư không huy động được vốn tín dụng, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ hủy hợp đồng và tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng.

“Nếu sau 6 tháng nhà đầu tư không huy động được vốn tín dụng sẽ phải chấm dứt hợp đồng. Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải thực hiện các thủ tục theo quy định để chuyển đổi hình thức đầu tư nên có thể đến năm 2022 mới bắt đầu triển khai thi công,” Bộ trưởng Thể đưa ra cảnh báo.

Nhằm giải quyết những khó khăn về huy động vốn tín dụng, tạo môi trường thuận lợi để thu hút các nguồn lực xã hội đầu tư, Bộ Giao thông Vận tải đã đề xuất giải quyết triệt để những khó khăn, vướng mắc tại các dự án BOT. Ngoài ra, những cơ chế mới trong Luật Đầu tư theo phương thức PPP được áp dụng sẽ là tiền đề, tạo niềm tin và môi trường thuận lợi để các nhà đầu tư, tổ chức tín dụng tham gia các dự án theo phương thức PPP trong thời gian tới.

Đoạn La Sơn-Túy Loan. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)
Đoạn La Sơn-Túy Loan. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Liên quan đến hai dự án PPP cao tốc Bắc-Nam đoạn Quốc lộ 45-Nghi Sơn và Nghi Sơn-Diễn Châu buộc phải hủy thầu, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết theo Nghị quyết 52/2017 của Quốc hội, Chính phủ sẽ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định trong trường hợp việc đấu thầu các dự án thành phần cao tốc Bắc-Nam không lựa chọn được nhà đầu tư. Hiện nay, Bộ Giao thông Vận tải đã báo cáo Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Nếu trường hợp 2 dự án PPP trên được chuyển đổi sang đầu tư công sẽ đẩy lên con số 8 đoạn cao tốc theo hình thức đầu tư công. Điều này cho thấy việc huy động hình thức đầu tư PPP đã bị hẹp lại rất nhiều và chưa thể hiện thực hóa đầu bài đề ra là huy động nguồn vốn xã hội hóa cùng với ngân sách Nhà nước để đầu tư các đại dự án giao thông.

Trên thực tế, dù còn gặp rất nhiều khó khăn, nhưng trong thời gian vừa qua, Đảng, Nhà nước luôn quan tâm, dành nguồn lực rất lớn để phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại. Tính đến hết năm 2020, cả nước mới đưa vào khai thác khoảng 1.163km đường bộ cao tốc so với yêu cầu 2.000km.

“Nếu làm được các dự án của cao tốc Bắc-Nam, đặc biệt là các công trình đang triển khai thì chúng ta có được gần 2.000km cao tốc” (Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc)

“Nghèo cũng phải làm giao thông, khá cũng phải làm giao thông, càng giàu càng phải làm giao thông, không có giao thông thì khó phát triển được đất nước. Nếu làm được các dự án của cao tốc Bắc-Nam, đặc biệt là các công trình đang triển khai thì chúng ta có được gần 2.000km cao tốc,” Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc khẳng định tại lễ khởi công dự án cao tốc Bắc-Nam đoạn Mai Sơn-Quốc lộ 45 vào sáng 30/9.

Đánh giá cao vai trò là mũi đột phá chiến lược của ngành Giao thông Vận tải, Thủ tướng yêu cầu liên Bộ Giao thông Vận tải, Kế hoạch Đầu tư, Tài chính và các cơ quan liên quan trong nhiệm kỳ tới phải thông suốt tuyến cao tốc từ Lạng Sơn đến Cà Mau cùng một loạt các dự án cao tốc kết nối liên vùng khác để cuối năm 2025 tiến tới có ít nhất 5.000km cao tốc.

“Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông là dự án trọng điểm Quốc gia và là dự án mẫu mực trong quản lý, giám sát, tổ chức thi công, phòng chống tiêu cực trong quản lý đầu tư xây dựng, đảm bảo chất lượng, tiến độ,” Thủ tướng chỉ đạo./.

Đoạn La Sơn-Túy Loan. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)
Đoạn La Sơn-Túy Loan. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khoá XIV đã thông qua chủ trương đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 tại Nghị quyết số 52/2017/QH14 ngày 22/11/2017 với nội dung chủ yếu giai đoạn 2017-2020 đầu tư 654km đường bộ cao tốc trên các đoạn Cao Bồ (Nam Định)-Bãi Vọt (Hà Tĩnh), đoạn Cam Lộ (Quảng Trị)-La Sơn (Thừa Thiên Huế), đoạn Nha Trang (Khánh Hòa)-Dầu Giây (Đồng Nai) và cầu Mỹ Thuận 2 (Tiền Giang và Vĩnh Long).

Tổng mức đầu tư 118.716 tỷ đồng, trong đó gồm 55.000 tỷ đồng vốn Nhà nước đầu tư tham gia thực hiện dự án; 63.716 tỷ đồng vốn huy động ngoài ngân sách; phương án triển khai chia thành 11 dự án thành phần gồm 3 dự án đầu tư công sử dụng toàn bộ vốn ngân sách Nhà nước và 8 dự án đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP).

Do phát sinh một số yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi triển khai các dự án thành phần đầu tư theo hình thức PPP, đặc biệt là việc huy động vốn tín dụng gặp rất nhiều khó khăn, Chính phủ đã trình và được Quốc hội thông qua chuyển đổi phương thức đầu tư một số dự án thành phần từ phương thức PPP sang đầu tư công sử dụng toàn bộ vốn ngân sách Nhà nước đối với 3 dự án thành phần Mai Sơn-Quốc lộ 45, Vĩnh Hảo-Phan Thiết, Phan Thiết-Dầu Giây.

Như vậy, trong tổng số 11 dự án thành phần đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, có 6 dự án thành phần đầu tư công sử dụng toàn bộ vốn ngân sách nhà nước và 5 dự án thành phần đầu tư theo phương thức PPP.

Сердце ученого должно прислушиваться к дыханию жизни

Доцент Чан Суан Бать (Ханой) – один из двух ученых, отмеченных Премией им. Ноама Хомского “Сияющая звезда” за достижения в области исследований в 2020 году. Мероприятие организовалось в рамках Ежегодной конференции Ассоциации академических исследователей (STAR).

Это первый вьетнамский ученый, удостоенный этой награды.

Большой источник вдохновения

– Что вы чувствуете, став первым вьетнамским ученым, удостоенным премии Ноама Хомского?

Доцент Чан Суан Бать: Это действительно большое счастье для меня и моих коллег, когда меня выдвинули на Премию Ноама Хомского 2020 Международной ассоциации академических исследователей (STAR).

Лауреаты Премии Ноама Хомского 2020.

Лауреаты Премии Ноама Хомского 2020.

На пути к освоению человеческих знаний я, как и многие другие исследователи, всегда дорожу всеми признаниями, независимо от их уровня. Я помню все эти вехи вместе с сообщениями и ожиданиями научного сообщества. Я вижу это как вдохновение и поддержку для себя и моих коллег в работе по достижению новых целей.

Я помню все эти вехи вместе с сообщениями и ожиданиями научного сообщества. Я вижу это как вдохновение и поддержку для себя и моих коллег в работе по достижению новых целей.

– Профессор Ноам Хомский известен миру многими титулами: один из самых выдающихся современных ученых, отец современной лингвистики, один из самых умных людей в мире, интеллектуал, человек преданный своему делу и гений на службе обществу… Что для вас значит получение почетной награды им. Ноама Хомского?

Доцент Чан Суан Бать: Верно. Мир говорит о профессоре Ноаме Хомском со всем восхищением за его настойчивые и новаторские усилия в исследованиях, а также в служении человечеству. Теории, сформулированные им более 60 лет назад, заложили важные основы для современной лингвистики и междисциплинарной науки о человеческом развитии.

                   Доцент Бать сказал, что воля и дух вьетнамского народа побуждают молодое поколение стремиться к успеху при любых обстоятельствах. (Фото: Корр/ Vietnam +)


Доцент Бать сказал, что воля и дух вьетнамского народа побуждают молодое поколение стремиться к успеху при любых обстоятельствах. (Фото: Корр/ Vietnam +)

Премия имени профессора Ноама Хомского – большая честь для меня. В частности, его взгляды и идеи также являются руководящими принципами, которым я следовал на протяжении многих лет. Это “глобальная взаимосвязь” и “междисциплинарные исследования”, это неизбежные требования и тенденции развития прикладной науки для решения актуальных задач развития в глобальном масштабе.

Я согласен с заявлением профессора Ноама Хомского: “Мы живем в момент, когда человечество может подтвердить, есть ли у нас интеллектуальные и моральные способности работать вместе, координировать и преодолевать существующие глобальные вызовы?”

его взгляды и идеи также являются руководящими принципами, которым я следовал на протяжении многих лет.

Он уверен, что ученые STAR станут первопроходцами в решении проблем современного мира и что “глобальная взаимосвязь” – это то, что нужно всему миру.

“Человечество должно сосредоточить внимание на пандемии как на глобальной проблеме. Но это только самая маленькая часть из всего, с чем нам приходится иметь дело. Нас ждут более серьезные кризисы, такие как экологические катастрофы, и у нас осталось совсем немного времени, чтобы их предотвратить”. Это послание профессора Ноама Хомского, которое я всегда помню.

Интеллектуалы должны быть привержены делу и служению обществу

– Насколько важны мысли профессора Ноама Хомского для современного развития Вьетнама?

Доцент Чан Суан Бать: Я был очень удивлен и счастлив услышать комментарии профессора Ноама Хомского о направленности развития междисциплинарной науки. Это также и то, за чем я изо всех сил следовал в течение многих лет, инвестируя в обучение кадров, организовывая исследовательские группы, создавая международные научные школы и сети.

Это основа развития прикладной науки в области инноваций и цифровой трансформации в современном многомерном мире. В частности, служение Ноама Хомского обществу выражало интеллектуальную приверженность и преданность делу.

Доцент Чан Суан Бать с наградой за начало карьеры Университета Альберты, Канада. (Фото: Корр./Vietnam +)

Доцент Чан Суан Бать с наградой за начало карьеры Университета Альберты, Канада. (Фото: Корр./Vietnam +)

Я всегда использую 3 слова, чтобы рассказать о своей философии и стратегии развития исследований. “Международный” – это глобальный характер величайших проблем развития, с которыми мы сталкиваемся. “Взаимосвязанные” – междисциплинарный, многомерный, взаимосвязанный характер в природе проблем и способе мышления для их решения. “Интегрированный” – подход в реализации решений.

Взгляд профессора Ноама Хомского на развитие помогает мне твердо поверить в свой выбор, а также добавить позитивной энергии в творческий процесс в научных исследованиях и обучении.

Профессор Ноам Хомски сказал: “Теперь все глобально”, и эта мысль распространилась на многие направления междисциплинарных научных исследований. Его открытия в области развития человеческого языка распространились на многие дисциплины когнитивных наук. Он считает, что сочетание академических исследований и прикладных открытий приведет к помощи в нашей битве с глобальными проблемами.

Он также сказал, что “мы взаимодействуем не только в многомерном пространстве, но и в областях науки”.

Церемония врцчения премии имени Ноама Хомского

– А как насчет мнения Ноама Хомского, что “интеллектуалы обязаны быть привержены делу и служению обществу”?

Доцент Чан Суан Бать: Я был очень тронут, когда прочитал интервью профессора Ноама Хомского в США после его визита во Вьетнам в 1970 году. В разгар самых трудных времен страны, отцовское поколение сумело тронуть ученого на “другой стороне” своим стремлением к успеху, тягой к знаниям, любовью и приверженности общим человеческим ценностям.

В разрушениях из-за войны, страданиях и борьбе за выживание, этот образ стал ярким историческим свидетельством вьетнамского духа, воли, качества и чаяний вьетнамского народа.

В разрушениях из-за войны, страданиях и борьбе за выживание, этот образ стал ярким историческим свидетельством вьетнамского духа, воли, качества и чаяний вьетнамского народа. С тех пор профессор Ноам Хомский стал известным интеллектуалом современности, когда он публично инициировал движение против войны во Вьетнаме в США.

После визита в Ханой в 1970 году Хомский был чрезвычайно впечатлен вьетнамским научным сообществом за их устремление к знаниям в условиях войны. После поездки в интервью в своем офисе в Массачусетском технологическом институте (MIT) Хомский сказал: “Я был поражен тем, что люди в университете не хотели говорить о войне, они хотят говорить о науке”.

Доцент Чан Суан Бать и представители молодежи АСЕАН приняли участие в диалоге с премьер-министрами стран АСЕАН в 2017 году на саммите АСЕАН. (Фото: Корр./Vietnam +)

Доцент Чан Суан Бать и представители молодежи АСЕАН приняли участие в диалоге с премьер-министрами стран АСЕАН в 2017 году на саммите АСЕАН. (Фото: Корр./Vietnam +)

– По мнению доцента, насколько значимо это историческое “стремление” для современной молодежи?

Доцент Чан Суан Бать: Несомненно, условия сегодняшнего развития требуют, чтобы мы наследовали и культивировали прекрасные заложенные традиции. Научные исследования всегда нуждаются в “устремлениях”. Тем более, что текущие вызовы меняются непрерывно, они разнообразнее и в больших масштабах.

Стремления и дух действий больше не просто желания или выбор, но для молодых людей также и миссия этого исторического периода. 

Стремления и дух действий больше не просто желания или выбор, но для молодых людей также и миссия этого исторического периода. В науке ценность инноваций и закон замещения часто стремительны и суровы, поэтому устремление к знаниям является необходимым условием выживания.

Однако мы должны заниматься наукой не только руками и разумом, но и открывать все наши чувства, чтобы сердце могло прислушиваться к требованиям жизни. Прилагая усилия и показывая свою самоотверженность в науке, вы создадите более важные социальные ценности для людей, для народа и для страны.

Доцент Чан Суан Бать выступил на Всемирном форуме молодых интеллектуалов Вьетнама в 2019 г. (Фото: Корр./Vietnam +)

Доцент Чан Суан Бать выступил на Всемирном форуме молодых интеллектуалов Вьетнама в 2019 г. (Фото: Корр./Vietnam +)

Воля и дух вьетнамского народа вдохновляют наше молодое поколение стремиться к успеху при любых обстоятельствах.

Сладкие “плоды” – опытные исследователи

– Оглядываясь на пройденный путь, каково самое важное решение, которое помогло вам развиваться в науке?

Доцент Чан Суан Бать: Каждый из нас должен делать свой выбор каждый день. Я думаю, что, когда у человека есть идеал и четкое направление развития, то все его решения хоть и важные, но уже не оказывают слишком большого влияния. Всегда есть сложности, испытания, но я не делаю ставки только на одно решение. Вместо этого я упорно ищу смысл в каждой работе и в каждой ситуации.

Для меня более важно сформировать путь роста, чтобы каждый человек раскрыл свой потенциал и внес свой вклад в максимальную эффективность системы. 

Однако, оглядываясь на годы учебы и работы за границей, я вижу кое-что, что помогло мне расширить мои познания об академическом мире. После периода очень напряженной работы до полного истощения мне интересно, что является движущей силой для удерживания исследовательскими системами и университетами в развитых странах передовой позиции? Какие возможности у стран с ограниченными ресурсами наверстать упущенное или мы будем “вечно следовать за ними”?

Я понял, что помимо элитных команд и профессоров, которые играют ведущие роли в университетах, есть огромный двигатель инноваций в самих учащихся – их амбиции, желания исследовать и работать. Самое главное – как организовать, чтобы объединить интересы и усилия каждого человека в любое время и на всех этапах развития, чтобы каждый мог участвовать и внести свой вклад. Для меня более важно сформировать путь роста, чтобы каждый человек раскрыл свой потенциал и внес свой вклад в максимальную эффективность системы. Очевидно, что реализовать эти принципы в короткие сроки непросто.

Доцент много лет учился и работал за рубежом. (Фото: Корр/Vietnam +)

Доцент много лет учился и работал за рубежом. (Фото: Корр/Vietnam +)

Я решил вернуться на родину досрочно, и сосредоточился на разработке рамок развития и программ обучения исследовательскому потенциалу для медицинских работников и студентов, привлекая их в академической сферу как можно скорее. Я изучаю инвестиционные тенденции, которые отдают приоритет исследованиям в узких дисциплинах, чтобы повысить влияние и эффективность междисциплинарных исследовательских школ.

За 10 лет, возможно, мое самое большое достижение – это мои молодые студенты, которые уверенно становятся опытными исследователями, завоевывают множество высоких научных наград и, что более важно, у них есть идеал и менталитет ученого.

За 10 лет, возможно, мое самое большое достижение – это мои молодые студенты, которые уверенно становятся опытными исследователями, завоевывают множество высоких научных наград и, что более важно, у них есть идеал и менталитет ученого.

– Какие у вас планы после получения премии Ноама Хомского?

Доцент Чан Суан Бать: Все награды являются важными вехами для ученых, но ни в коем случае не их целью или предназначением. Я ценю доверие и поддержку, конкретные достижения, а иногда просто жесты поддержки или хорошие идеи, которые присылают нашим молодым исследователям.

Объединив много усилий для исследования и служения обществу, мы счастливы просто видеть себя полезными каждый день, добиваясь прогресса в каждом деле, чувствуя в этом свой смысл жизни.

Мы думаем, что необходимо постоянно бросать вызов и забыть о себе, постоянно подниматься, чтобы овладеть наукой и технологиями, поскольку у нас, как и у “альпинистов” есть желание покорять горы, но никогда не будет последней покоренной вершины!

– Спасибо вам за разговор! ./.

Bà Kamala Harris

Vào ngày 11/8, rất nhiều người đã hồi hộp chờ đợi giây phút ứng viên tổng thống Joe Biden lựa chọn đối tác tranh cử của mình. Một đoạn video đã ghi lại cảnh ông gọi điện cho vị đối tác này như sau:

Biden: Được rồi.

(Chúng ta thấy ông tháo khẩu trang ra. Sau đó, chúng ta nghe thấy giọng của bà Harris vang lên).

Harris: Xin chào! Xin lỗi đã bắt ngài phải chờ.

Biden: Không sao cả. Cô đã sẵn sàng để đi làm chưa?

(Một đoạn im lặng. Khoảng ba giây im lặng hoàn toàn).

Harris: Ôi Chúa ơi. Tôi cực kỳ sẵn sàng để đi làm.

Biden: Trước hết, câu trả lời là có hay không?

Harris: Câu trả lời là hoàn toàn có, Joe. Và tôi đã sẵn sàng để làm việc.

Khi bà Kamala Harris nhậm chức Phó Tổng thống Mỹ vào tháng Một tới đây, đó cũng là lúc những điều “đầu tiên” được ghi dấu – bà là người phụ nữ đầu tiên, người da màu đầu tiên, và người Mỹ gốc Ấn đầu tiên giữ cương vị này.

Bên cạnh việc bộ máy lãnh đạo hàng đầu của nước Mỹ sẽ là tấm gương phản chiếu hình ảnh người dân Mỹ tốt hơn, một điều quan trọng cần ghi nhớ là những điều “đầu tiên” vừa được liệt kê ở trên không cho chúng ta biết mọi điều chúng ta cần biết. Chúng ta cần nhìn vào những chi tiết trong trải nghiệm của bà Harris với tư cách một phụ nữ da màu và một người Mỹ gốc Ấn để thực sự hiểu được con người của bà ngày hôm nay, cũng như những điều mới mẻ mà bà sẽ đem theo tới Nhà Trắng.

Khi bà Kamala Harris nhậm chức Phó Tổng thống Hoa Kỳ vào tháng Một tới đây, đó cũng là lúc những điều “đầu tiên” được ghi dấu…

Trong cuốn hồi ký “The Truths We Hold” (tạm dịch: Sự thật mà chúng ta nắm giữ), bà Harris đã viết rằng mẹ của bà, một người lớn lên ở bang Tamil Nadu, Ấn Độ “hiểu rất rõ rằng bà đang nuôi nấng hai cô con gái da màu.” Câu chuyện đã được kể rất nhiều lần về bà Harris cũng không nhắc nhiều đến cha của bà, người đã di cư từ Jamaica sang Mỹ và có bằng tiến sỹ Kinh tế học của Đại học California ở Berkeley.

Shyamala Gopalan và Donald Harris phải lòng nhau khi đang là các nhà hoạt động dân quyền, và ly hôn khi vị Phó Tổng thống tương lai mới 7 tuổi. Sau đó, bà Gopalan giành quyền nuôi dưỡng hai cô con gái, Kamala và Maya.

Trang bìa tạp chí Time đăng chân dung Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden cùng Phó Tổng thống đắc cử Kamala Harris là “Nhân vật của năm.” (Nguồn: Time)
Trang bìa tạp chí Time đăng chân dung Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden cùng Phó Tổng thống đắc cử Kamala Harris là “Nhân vật của năm.” (Nguồn: Time)

Bà Harris có nhắc đến những mùa Hè ở cùng với cha của mình tại Palo Alto, California; ở đó, cha của bà làm việc với tư cách một giáo sư kinh tế học thuộc biên chế của đại học Stanford trong những năm 1970 – một thành tựu không nhỏ với một người đàn ông da màu.

“The Farm,” “Harvard miền Tây” (những biệt danh của Đại học Stanford) mới chỉ có một số ít giảng viên người da màu khi tôi được bổ nhiệm tới đó trong những năm 90 – tôi không thể tưởng tượng được cảm giác là người da màu và được vào biên chế trong những năm 70 là như thế nào.

Tuy nhiên, mẹ của bà Harris, một nhà nghiên cứu ung thư nổi tiếng, mới thường được nhắc đến như là người có tầm ảnh hưởng và truyền cảm hứng cho bà. “Khi bà ấy từ Ấn Độ tới đây vào năm 19 tuổi, có lẽ bà cũng không thể tưởng tượng ra được khoảnh khắc này,” bà Harris nói trong bài phát biểu chiến thắng hôm 7/11. “Nhưng bà ấy có một niềm tin sâu sắc vào một nước Mỹ nơi mà một khoảnh khắc như thế này là có thể.”

Lý do mà mẹ của bà Harris chuyển tới Mỹ chủ yếu là vì ông ngoại của bà, P.V.Gopalan, một công chức ở Ấn Độ. Cuộc đấu tranh giành độc lập của các nhà hoạt động ở Nam Á có một lịch sử phong phú, và sự đoàn kết của phong trào này với cuộc đấu tranh vì các quyền dân sự tại Hoa Kỳ là rất sâu sắc; Harris từng kể chuyện đi dạo trên các bãi biển ở Besant Nagar cùng ông ngoại, người mà bà vẫn thường xuyên gửi thư tay qua đường hàng không trước khi email ra đời, cũng là người đã truyền cảm hứng cho bà từ khi bà còn là một cô bé bằng niềm đam mê dành cho nền dân chủ.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng dù bà Harris là một lãnh đạo “vì dân,” bà không phải là một người lãnh đạo “của dân.” Khi nói về bà với tư cách Phó Tổng thống người Mỹ gốc Ấn đầu tiên tại Hoa Kỳ, chúng ta cũng cần thừa nhận rằng bà đã được hưởng một số đặc quyền trên hành trình đạt tới vị trí này. Gia đình của bà thuộc đẳng cấp Brahman – đẳng cấp tôn quý nhất tại Ấn Độ.

Kamala Harris và em gái Maya cùng mẹ của họ bên ngoài căn hộ ở phố Milvia. Ảnh chụp tháng 1/1970. (Nguồn ảnh: Kamala Harris)

Kamala Harris và em gái Maya cùng mẹ của họ bên ngoài căn hộ ở phố Milvia. Ảnh chụp tháng 1/1970. (Nguồn ảnh: Kamala Harris)

Harris là một phụ nữ có học thức cao và thành đạt, nhưng bà không phải là người duy nhất trong gia đình làm được điều đó. Trong bài phỏng vấn với một phóng viên phát thanh sau cuộc bầu cử, Tiến sỹ Sarala Gopalan, một bác sỹ phụ khoa, cũng là dì của bà Harris, đã giải thích rằng việc gửi bà Shyamala tới Mỹ không phải là điều mà một người Nam Ấn hay làm hồi năm 1958. Tuy nhiên, cha của họ tin rằng phụ nữ nên được giáo dục.

“Khi con bé trở thành Thượng nghị sỹ, tôi đã tới gặp và nói rằng, ‘Kamala, cháu là viên kim cương của gia đình’,” bà Sarala Gopalan chia sẻ. “Và con bé chỉ nói rằng, ‘Dì ơi, cháu không phải là một viên kim cương, cháu là một viên kim cương giữa những viên kim cương của gia đình’.”

Tiến sỹ Radhika Balakrishnan, giám đốc Trung tâm Lãnh đạo Toàn cầu của Phụ nữ tại Đại học Rutgers chỉ ra một dấu hiệu khác về tư tưởng tiến bộ của ông ngoại bà Harris. Bà giải thích: “Sự phân biệt chủng tộc đối với người da màu ở Ấn Độ và chủ nghĩa da màu ở Ấn Độ là rất lớn và lan rộng khắp cả nước, kể cả ở Tamil Nadu.” Tuy nhiên, ông Gopalan không những chỉ chấp nhận mà còn công nhận các cô cháu gái của mình, những phụ nữ người Mỹ da màu đầy tự hào.

Trong ngày tang lễ đầu tiên của George Floyd, Harris đã có một bài phát biểu đầy xúc động tại Thượng viện. Thượng nghị sỹ Rand Paul khi đó vừa trì hoãn dự luật chống tư hình mà bà đã đề xuất cùng với các Thượng nghị sỹ là Cory Booker và Tim Scott, nhưng thành viên người da màu duy nhất tại Thượng viện, và bà đã đứng lên tranh luận về vấn đề này.

Trong ngày tang lễ đầu tiên của George Floyd, Harris đã có một bài phát biểu đầy xúc động.
Trong ngày tang lễ đầu tiên của George Floyd, Harris đã có một bài phát biểu đầy xúc động.

“Không cần đến sự hành hạ hay tra tấn để chúng ta nhận ra tư hình khi nhìn thấy nó, thừa nhận nó theo luật liên bang và gọi đúng tên của nó, tức là một tội ác cần phải bị trừng phạt với trách nhiệm giải trình và hậu quả,” bà nói. “Vì vậy, tôi cảm thấy thật phi thường và cũng thật đau đớn khi đứng đây lúc này, nhất là khi người dân thuộc mọi chủng tộc đang diễu hành trên các con phố ở Hoa Kỳ, đầy phẫn nộ bởi sự căm ghét và bạo lực cùng vụ giết người được thúc đẩy bởi sự phân biệt chủng tộc trong suốt chiều dài lịch sử của đất nước này.”

Bài phát biểu của bà Harris, có trích lời của nhà tiên phong chống tư hình Ida B. Wells, cũng có một phần trải nghiệm của bà trong đó. Khi còn là sinh viên tại Đại học Howard, nơi có truyền thống đào tạo nhiều sinh viên da màu, người phụ nữ này đã gia nhập Alpha Kappa Alpha – hội sinh viên nữ da màu đầu tiên. AKA được thành lập năm 1908 bởi Ethel Hedgeman, và ngay từ đầu, các thành viên của hội tin rằng nhiệm vụ của họ là “giáo dục người da đen.”

Cần lưu ý rằng dù bà Harris là một lãnh đạo “vì dân,” bà không phải là một người lãnh đạo “của dân.”

Vào những năm 1930, họ đã đồng thời khởi động chương trình giáo dục và chương trình y tế nông thôn ở Mississippi. Vào đầu thế kỷ 20, một trong những dự án của hội là thúc đẩy luật chống tư hình. Sau khoảng 200 lần nỗ lực, và dừng lại vào những năm 1960, luật đã không được Quốc hội thông qua.

Gần 60 năm sau, bà Harris cùng Booker và Scott đã lật lại dự luật này bằng cách cùng viết bản Luật tư pháp cho các nạn nhân của tư hình. Văn bản này sau đó được đổi tên thành Luật chống tư hình Emmett Till. Và khi làm như vậy, bà Harris đã tiếp tục truyền thống của những người phụ nữ da màu đang nỗ lực vì sự tốt đẹp hơn của toàn nhân loại.

Đây chỉ là một vài ví dụ cho việc tìm hiểu sâu hơn về những trải nghiệm và mối quan hệ cụ thể của bà Harris – vốn rất khác so với những trải nghiệm và mối quan hệ của những người từng và đang giữ các chức vụ cao – cũng như những hiểu biết rút ra được từ đó về người phụ nữ vừa làm nên lịch sử.

Nhưng chúng cũng là lời nhắc nhở rằng nước Mỹ sẽ không chỉ có Phó Tổng thống đầu tiên là một phụ nữ da màu người Mỹ gốc Ấn. Bà Harris đang đứng trên một nền tảng vững chắc của sự phục vụ, lòng can đảm, sự đấu tranh, niềm đam mê, sự nghiêm khắc đầy trí tuệ và niềm hy vọng. Bà thực sự đã sẵn sàng để đảm nhận cương vị mới.

Ông Joe Biden (trái) và bà Kamala Harris tại Đại hội toàn quốc đảng Dân chủ ở Wilmington, Delaware, Mỹ. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Ông Joe Biden (trái) và bà Kamala Harris tại Đại hội toàn quốc đảng Dân chủ ở Wilmington, Delaware, Mỹ. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Hành trình 30 năm bền bỉ đối phó với dịch HIV/AIDS

Theo ước tính, Việt Nam hiện có khoảng 250.000 người nhiễm HIV còn sống nhưng chỉ có 210.000 người biết được tình trạng nhiễm HIV của mình.

Năm 2020 đánh dấu mốc 30 năm Việt Nam thực sự đối phó với dịch HIV/AIDS. Những năm qua, Việt Nam đã được nhiều thành tựu quan trọng được thế giới ghi nhận và đánh giá cao.

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược Quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Nhìn nhận lại công tác phòng chống dịch HIV/AIDS trong 30 năm qua và những quyết sách sắp tới để chấm dứt bệnh này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS.

200.000 người thoát khỏi tử vong do AIDS

– Thưa Cục trưởng, trong công tác phòng chống dịch của Việt Nam thời gian qua, ông có đánh giá như thế nào?

Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long: Hơn 10 năm qua, Việt Nam liên tục đạt mục tiêu 3 giảm, đó là giảm số người mới phát hiện nhiễm HIV, giảm số người chuyển sang giai đoạn AIDS và giảm số người tử vong do AIDS.

Theo tính toán của các chuyên gia, chúng ta đã tránh cho hơn nửa triệu người không bị nhiễm HIV, gần 200.000 người thoát khỏi tử vong do AIDS. Có được những thành tựu này là nhờ thực hiện tốt 2 Chiến lược quốc gia phòng, chống HIV/AIDS trong giai đoạn vừa qua.

Trung tâm hỗ trợ cộng đồng trong phòng chống HIV/AIDS. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Trung tâm hỗ trợ cộng đồng trong phòng chống HIV/AIDS. (Ảnh: PV/Vietnam+)

– Ông có thể cho biết sự cần thiết của việc ban hành Chiến lược Quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt?

Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long: Việc xây dựng Chiến lược mới là yêu cầu cần thiết để bảo đảm cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về công tác phòng, chống HIV/AIDS và phù hợp với tình hình mới.

Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đặt ra mục tiêu vào năm 2030 Việt Nam về cơ bản chấm dứt dịch bệnh AIDS.

Để đạt được mục tiêu này chúng ta phải phấn đấu đưa tỷ lệ người nhiễm HIV xuống dưới 1.000 ca mỗi năm vào năm 2030. Như vậy cần phải đẩy mạnh các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS để thực hiện mục tiêu to lớn này.

Lây truyền HIV qua đường tình dục diễn biến phức tạp

– Vậy ngành y tế có những thay đổi nào điều chỉnh cho phù hợp với tình hình mới?

Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long: Các giải pháp về phòng, chống HIV/AIDS cũng cần phải điều chỉnh để để phù hợp tình hình mới. Đó là việc thay đổi về tình hình dịch HIV/AIDS, lây truyền HIV qua đường tình dục đang có diễn biến phức tạp, sự gia tăng nhanh nhiễm mới HIV trong nhóm người quan hệ tình dục đồng giới nam, người chuyển giới, cũng như những tiến bộ của khoa học trong các giải pháp phòng, chống HIV/AIDS, bao gồm cả dự phòng, xét nghiệm, điều trị và giám sát dịch HIV/AIDS.

Chiến lược Quốc gia được xây dựng mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp rõ ràng sẽ giúp các cơ quan trung ương và địa phương thực hiện các giải pháp phòng, chống HIV/AIDS thống nhất trên toàn quốc phù hợp với bối cảnh từng địa phương.

Chiến lược quốc gia được phê duyệt cũng thể hiện sự cam kết rất lớn của Việt Nam với công tác phòng, chống HIV/AIDS và với cộng đồng quốc tế, cùng nhau hướng đến chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS. (Ảnh: PV/Vietnam+)

– Ông có thể cho biết những điểm mới của Chiến lược lần này so với Chiến lược giai đoạn 2011-2020?

Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long: Chiến lược Quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS đến năm 2030 có sự kế thừa các nội dung của Chiến lược Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn đến năm 2020, đồng thời có sự điều chỉnh, cập nhật và bổ sung những nội dung mới phù hợp với tình hình hiện nay và giai đoạn 2021-2030.

Về bối cảnh, dịch HIV/AIDS có sự thay đổi về nhóm có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV. Nguy cơ lây nhiễm HIV qua quan hệ tình dục gia tăng, đặc biệt là trong nhóm người quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM). Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay các nguồn viện trợ quốc tế cho phòng, chống HIV/AIDS ngày càng cắt giảm, giai đoạn tới phải chủ yếu dựa vào nguồn lực trong nước; mạng lưới tổ chức phòng, chống HIV/AIDS các địa phương được sáp nhập, lồng ghép vào hệ thống y tế dự phòng…

Nguy cơ lây nhiễm HIV qua quan hệ tình dục gia tăng, đặc biệt là trong nhóm người quan hệ tình dục đồng giới nam.

Về mục tiêu, Chiến lược đưa ra mục tiêu Chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030. Mục tiêu to lớn này cũng đã được đặt ra trong Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương nói trên, đồng thời cũng là mục tiêu toàn cầu về phòng, chống HIV/AIDS.

Về các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu, có sự kế thừa từ Chiến lược giai đoạn 2011-2020, đồng thời có sự điều chỉnh, bổ sung các giải pháp mới phù hợp với tình hình mới.

Cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị

– Thưa Cục trưởng, ông có thể phân tích các giải pháp chính để thực hiện Chiến lược Quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS là gì?

Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long: Để đạt được các mục tiêu và chỉ tiêu, trong Chiến lược Quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 cũng đã đề xuất một số các nhóm giải pháp chủ yếu.

Đó là cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của của địa phương và tham gia của các tổ chức xã hội, tổ chức dựa vào cộng đồng bao gồm cả cộng đồng người nhiễm HIV trong công cuộc phòng, chống HIV/AIDS.

Mặc dù có thể nói Việt Nam đã có một hệ thống pháp lý về phòng, chống HIV/AIDS khá đầy đủ, tuy nhiên, mỗi giai đoạn lại có những vấn đề phát sinh nên cần được điều chỉnh bằng văn bản pháp luật và chế độ chính sách phù hợp.

Hiện nay, Luật Phòng, chống HIV/AIDS cũng đang được đề xuất sửa đổi, bổ sung để bảo phù hợp với thực tế và đồng bộ với hệ thống pháp luật khác có liên quan. Ngành y tế tăng cường tổ chức việc phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống HIV/AIDS cũng như đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh đối với các hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống HIV/AIDS.

Bên cạnh đó, ngành y tế sẽ đẩy mạnh các nhóm giải pháp về chuyên môn kỹ thuật như dự phòng lây nhiễm HIV bao gồm giảm kỳ thị và phân biệt đối xử; mở rộng và nâng cao chất lượng tư vấn xét nghiệm HIV; tăng cường điều trị, chăm sóc người nhiễm HIV; đẩy mạnh giám sát dịch HIV/AIDS. Các nhóm giải pháp này được điều chỉnh, bổ sung để phù hợp với tình hình dịch HIV/AIDS và những tiến bộ khoa học về phòng, chống HIV/AIDS hiện nay.

Các nhóm giải pháp về đảm bảo tài chính, về nguồn nhân lực, về cung ứng thuốc, sinh phẩm thiết yếu và hợp tác quốc tế sẽ là các giải pháp quan trọng cho việc triển khai các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS một cách hiệu quả.

Tư vấn xét nghiệm cho các bạn trẻ. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Tư vấn xét nghiệm cho các bạn trẻ. (Ảnh: PV/Vietnam+)

– Những khó khăn nào khi triển khai Chiến lược và hướng giải quyết thưa Cục trưởng?

Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Long: Một số khó khăn chủ yếu trong quá trình triển khai Chiến lược đó là khó khăn về nhận thức, nhiều nơi không thấy hết tầm quan trọng của công tác phòng, chống HIV/AIDS, chủ quan lơ là trong công tác phòng, chống HIV/AIDS.

Thực tế thời gian gần đây đã có một số người, một số địa phương đã có sự lơ là, chủ quan và cho rằng chúng ta đã kiểm soát tốt dịch HIV/AIDS rồi nên không cần quá quan tâm hay đầu tư cho chương trình phòng, chống HIV/AIDS nữa, trong khi các chuyên gia đều cảnh báo dịch HIV có thể bùng phát bất cứ khi nào nếu chúng ta chủ quan, lơ là.

Khó khăn thứ hai là tình hình dịch còn diễn biến phức tạp, các hành vi, yếu tố nguy cơ ngày càng khó kiểm soát. Như chúng ta đã biết, cho đến nay thế giới chưa có vắcxin, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu trong khi đường lây truyền HIV ở Việt Nam có sự chuyển dịch chủ yếu qua đường tình dục, trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới trẻ, người chuyển giới nữ. Đây là những nhóm ẩn, khó tiếp cận nên việc kiểm soát dịch HIV trong giai đoạn tới sẽ rất khó khăn.

Việt Nam hiện ước tính vẫn còn khoảng 40.000 người nhiễm HIV sống trong cộng đồng mà họ chưa biết tình trạng nhiễm HIV của họ, họ có thể vẫn đang rất khỏe mạnh, chính vì vậy họ có thể tiếp tục là nguồn lây nhiễm HIV mới rất khó kiểm soát trong cộng đồng.

Việt Nam hiện ước tính vẫn còn khoảng 40.000 người nhiễm HIV sống trong cộng đồng mà họ chưa biết tình trạng nhiễm HIV của họ.

Khó khăn thứ ba là nguồn tài chính cho phòng, chống HIV/AIDS: Có thể nói 30 năm qua chúng ta đã có sự hỗ trợ rất lớn về tài chính từ các tổ chức quốc tế cho phòng, chống HIV/AIDS. Giai đoạn tới, nguồn này cắt giảm mạnh. Các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS sẽ phụ thuộc chủ yếu ngân sách trong nước từ nguồn trung ương và địa phương.

Như chúng ta biết, với khoảng 250.000 người nhiễm HIV tại Việt Nam thì nhu cầu các dịch vụ dự phòng để họ không lây truyền HIV ra cộng đồng, điều trị bằng thuốc kháng HIV cho người nhiễm HIV liên tục mà có thể nói suốt đời và chăm sóc hỗ trợ cho họ chắc chắn sẽ là một thách thức lớn không chỉ về chuyên môn mà cả vấn đề tài chính.

Chúng ta cũng có kinh nghiệm 30 năm đối phó với dịch HIV/AIDS, đó là các sáng kiến, thành tựu đã được các tổ chức quốc tế ghi nhận, tôi hy vọng rằng chúng ta sẽ vượt qua các khó khăn thách thức và thực hiện thành công mục tiêu Chiến lược đã đề ra.

Xin trân trọng cảm ơn Cục trưởng Nguyễn Hoàng Long!./.

Cơ hội chấm dứt đại dịch AIDS tại Việt Nam

Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương cam kết thực hiện mục tiêu 90-90-90 vào năm 2020 của Liên hợp quốc.

Đó là 90% người nhiễm HIV biết được tình trạng nhiễm HIV của mình, 90% người chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV) và 90% số người được điều trị ARV kiểm soát được tải lượng virus ở mức thấp (dưới 1000 bản sao/ml) để sống khỏe mạnh và làm giảm nguy cơ lây truyền HIV cho người khác.

Theo ước tính, số người nhiễm HIV trong cộng đồng khoảng 250.000 người; trong đó đến tháng 9/2020 có 213.097 người nhiễm HIV đã biết được tình trạng nhiễm HIV của mình (chiếm 85%), 150.984 người nhiễm HIV biết tình trạng HIV của mình đã được điều trị ARV (chiếm 75%) và tỷ lệ người điều trị ARV có tải lượng virus dưới ngưỡng ức chế (dưới 1000 bản sao/ml) (chiếm 96%).

Như vậy, Việt Nam cần phải tiếp tục nỗ lực để thực hiện mục tiêu 90% thứ nhất và 90% thứ hai trong thời gian tới, phát huy duy trì kết quả rất tốt của mục tiêu 90% thứ ba để hướng tới mục tiêu 95-95-95 nhằm chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 theo Chiến lược quốc gia đã được Thủ tướng Chính phủ đề ra vào năm 2030.

Để hiểu rõ hơn về 30 năm Việt Nam bền bỉ với những nỗ lực đẩy lùi căn bệnh này, tiến sỹ Hoàng Đình Cảnh – Phó Cục trưởng Cục phòng chống HIV/AIDS đã có những chia sẻ nhân ngày Thế giới phòng chống HIV/AIDS.

Mỗi năm cả nước thêm 11.000 ca nhiễm HIV

– Xin ông cho biết hiện nay tình hình dịch HIV/AIDS và xu hướng dịch HIV trên thế giới và trong khu vực như thế nào?

Tiến sỹ Hoàng Đình Cảnh: Tính đến 2019, trên Thế giới có khoảng 38 triệu người đang sống chung với HIV và 690.000 người nhiễm HIV đã tử vong.

Trong năm 2019, toàn thế giới có 1,7 triệu người nhiễm mới được phát hiện, trong đó tập trung chủ yếu nam giới 25-49 tuổi (38%) và nam giới 15-24 tuổi (12%). Dịch HIV phân bố nhiều nhất là ở miền Đông và miền Nam châu Phi.

Người dân tìm hiểu thông tin về phòng chống HIV/AIDS. (Ảnh: T.G/Vietnam+)
Người dân tìm hiểu thông tin về phòng chống HIV/AIDS. (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, tính đến năm 2019 có khoảng 5,8 triệu người đang chung sống với HIV và khoảng 160.000 người đã tử vong với các nguyên nhân liên quan đến AIDS.

Trong năm 2019, có khoảng 300.000 người nhiễm HIV mới được phát hiện trên toàn khu vực, trong đó chủ yếu là nam giới từ 25-49 tuổi (chiếm 44%). Đối tượng mới được phát hiện nhiễm HIV chủ yếu là nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) (chiếm 44%) và bạn tình của người nhiễm HIV (chiếm 21%).

– Thực trạng tình hình dịch HIV/AIDS tại Việt Nam hiện nay ra sao thưa ông?

Tiến sỹ Hoàng Đình Cảnh: Tại Việt Nam, kể từ ca nhiễm đầu tiên được phát hiện năm 1990 tại thành phố Hồ Chí Minh, tính đến 31/8/2020, theo báo cáo của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thì cả nước có 213.008 người nhiễm HIV đang còn sống và 107.812 người nhiễm HIV đã tử vong. Trung bình mỗi năm cả nước phát hiện thêm 11.000 ca nhiễm HIV và 2.800 người tử vong.

Cả nước có 213.008 người nhiễm HIV đang còn sống và 107.812 người nhiễm HIV đã tử vong. Trung bình mỗi năm cả phát hiện thêm 11.000 ca nhiễm HIV và 2.800 người tử vong.

Dịch HIV ở Việt Nam tập trung chủ yếu ở khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long và chủ yếu ở đối tượng nam giới. Từ năm 1990 đến 2015, tỷ lệ người nhiễm HIV là nam giới có xu hướng giảm nhẹ, tuy nhiên từ năm 2016 tỷ lệ người nhiễm HIV là nam giới bắt đầu có xu hướng gia tăng trở lại. Tỷ lệ nhiễm HIV trong số mới phát hiện tính đến 31/8/2020 là 72,2%. Trong giai đoạn đầu của dịch, đối tượng bị lây nhiễm HIV chủ yếu là qua đường máu.

Ông Hoàng Đình Cảnh - Phó Cục trưởng Cục phòng chống HIV/AIDS. (Ảnh: T.G/Vietnam+)
Ông Hoàng Đình Cảnh – Phó Cục trưởng Cục phòng chống HIV/AIDS. (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Trong 8 tháng của năm 2020, cả nước xét nghiệm phát hiện mới 7.090 trường hợp nhiễm HIV, số bệnh nhân tử vong 1.392 trường hợp. Số người mới phát hiện nhiễm HIV tập trung chủ yếu ở độ tuổi 16-29 (45%) và 30-39 (31%). Đường lây chủ yếu là quan hệ tình dục không an toàn (76%) và qua đường máu (11%), mẹ sang con 1,1%, còn lại không có thông tin về đường lây truyền.

Nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) đang được cảnh báo là một trong những nhóm nguy cơ chính của dịch HIV tại Việt Nam hiện nay.

MSM được dự báo có thể trở thành nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng số người nhiễm mới HIV được ước tính hàng năm trong thời gian tới. Kết quả ước tính và dự báo những ca nhiễm mới, dựa trên mô hình dịch AIDS/mô hình dịch tại Châu Á (Asian/AIDS Epidemic Model) cho thấy MSM là nhóm nguy cơ cao duy nhất tại Việt Nam có tỷ lệ nhiễm mới HIV tăng liên tiếp trong 20 năm qua.

MSM được dự báo có thể trở thành nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng số người nhiễm mới HIV trong thời gian tới.

Mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030

– Nhìn lại 30 năm qua, ông có thể cho biết kết quả nổi bật về phòng, chống HIV/AIDS năm 2020?

Tiến sỹ Hoàng Đình Cảnh: Ngày 14/8/2020, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm 2030 trong đó có mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030. Việc xây dựng Chiến lược mới là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về công tác phòng, chống HIV/AIDS và phù hợp với tình hình mới.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống nhiễm virus gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) đã được Quốc hội thông qua ngày 16/11/2020.

Hiện tại việc xét nghiệm sàng lọc HIV đã bao phủ 100% tuyến huyện và xét nghiệm khẳng định HIV đã bao phủ 100% tỉnh/thành phố. Xét nghiệm khẳng định HIV được mở rộng xuống tuyến huyện.

Hiện tại việc xét nghiệm sàng lọc HIV đã bao phủ 100% tuyến huyện và xét nghiệm khẳng định HIV đã bao phủ 100% tỉnh/thành phố. Xét nghiệm khẳng định HIV được mở rộng xuống tuyến huyện. Hệ thống phòng xét nghiệm khẳng định HIV cũng đang được triển khai thí điểm sử dụng 3 test nhanh tại các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa.

WHO đánh giá cao sáng kiến của Việt Nam về phòng chống HIV/AIDS:

Những năm qua, ngành y tế đã mở rộng hoạt động xét nghiệm phát hiện người nhiễm HIV, duy trì các hoạt động tư vấn xét nghiệm HIV và hỗ trợ kỹ thuật hoạt động tư vấn xét nghiệm HIV tại các tỉnh trọng điểm.

Tính đến ngày 30/6/2020, các cơ sở y tế đã triển khai tư vấn xét nghiệm cho 1.744.418 lượt người; trong đó số lượt người có kết quả dương tính với HIV là 15.829 trường hợp, chiếm 0,91%.

Trong công tác điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone đã được duy trì, mở rộng và nâng cao chất lượng. Tính đến 30/9/2020, chương trình Methadone đã được triển khai tại 340 cơ sở điều trị của 63 tỉnh/thành phố, điều trị cho 52.440 bệnh nhân.

Tính đến 30/9/2020, có 150.984 bệnh nhân HIV tại 446 cơ sở được điều trị HIV bằng thuốc kháng ARV (trong đó 259 cơ sở điều trị ARV nguồn bảo hiểm y tế, 38 trại giam, Trung tâm 06 và 02 trại tạm giam, 652 điểm cấp phát thuốc tại xã phường).

Tính đến tháng 9/2020, số khách hàng đang điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) là 13.265.

Hình thái lây nhiễm HIV có sự thay đổi

Những năm qua, công tác phòng chống HIV/AIDS cũng đứng trước nhiều khó khăn và thách thức. Trong hành trình tiến tới chấm dứt dịch bệnh này tại Việt Nam, ông có thể chỉ ra đâu là những khó khăn, thách thức và định hướng những năm tiếp theo?

Tiến sỹ Hoàng Đình Cảnh: HIV/AIDS hiện là vấn đề sức khỏe công cộng quan trọng bởi đây là một trọng những nguyên nhân hàng đầu gây gánh nặng bệnh tật ở Việt Nam. Hình thái lây nhiễm HIV có sự thay đổi, xuất hiện các nhóm quần thể có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV mới. MSM đang được cảnh báo là một trong những nhóm nguy cơ chính của dịch HIV tại Việt Nam hiện nay.

HIV/AIDS hiện là vấn đề sức khỏe công cộng quan trọng bởi đây là một trọng những nguyên nhân hàng đầu gây gánh nặng bệnh tật ở Việt Nam.

Hiện nay, nhân lực cho công tác phòng chống HIV/AIDS có nhiều sự thay đổi, thiếu tại các tuyến, đặc biệt tuyến tỉnh, huyện do các tỉnh thành lập/sát nhập nên một số cán bộ đã được chương trình/dự án HIV/AIDS đào tạo nay đã chuyển công tác khác dẫn đến việc thiếu hụt nguồn nhân lực đã được đào tạo trong suốt thời gian qua.

Đặc biệt, còn có thách thức về tài chính: Kinh phí hoạt động phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2005-2020 chủ yếu phụ thuộc vào viện trợ quốc tế. Nguồn kinh phí viện trợ hiện đang cắt giảm nhanh, trong khi các nguồn tài chính trong nước (ngân sách nhà nươc, bảo hiểm y tế) chưa kịp bù đắp thiếu hụt tài chính. Do đó các địa phương không có dự án viện trợ quốc tế, hoạt động phòng, chống HIV/AIDS gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, định mức chi cho một số hoạt động khó tạo động lực cho triển khai các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS tại cộng đồng thấp không khuyến khích các đồng đẳng viên đi lại nhiều lần để tiếp cận với những người có nguy cơ cao.

Các bệnh nhân điều trị ngoại trú HIV tại tỉnh Bình Dương. (Ảnh: T.G/Vietnam+)
Các bệnh nhân điều trị ngoại trú HIV tại tỉnh Bình Dương. (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Ngành y tế đang đưa ra định hướng những năm tiếp theo hướng tới chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030, đó là phấn đấu đáp ứng đủ nhu cầu kinh phí cho phòng, chống HIV/AIDS; định hướng ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước các cấp tập trung cho các hoạt động dự phòng, can thiệp giảm hại, giám sát dịch; mở rộng điều trị HIV/AIDS do Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả.

Bộ Y tế sẽ tiếp tục huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn viện trợ quốc tế cho phòng, chống HIV/AIDS; Tăng cường sự tham gia của các cá nhân, tổ chức, khu vực tư nhân tham gia đầu tư và cung cấp dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS.

– Ông có thể phân tích tại sao năm 2020 Bộ Y tế lại lấy chủ đề của Tháng hành động Quốc gia Phòng, chống HIV/AIDS năm nay là “30 năm ứng phó và cơ hội chấm dứt đại dịch AIDS tại Việt Nam”?

Tiến sỹ Hoàng Đình Cảnh: Kể từ khi người nhiễm HIV được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1990, đến năm 2020 Việt Nam đã có 30 năm chính thức ứng phó với dịch HIV/AIDS.

Kể từ khi người nhiễm HIV được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1990, đến năm 2020 Việt Nam đã có 30 năm chính thức ứng phó với dịch HIV/AIDS.

Ngày 14/8/2020, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Chiến lược Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS cho giai đoạn tới trong đó có mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Do vậy Tháng Hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2030 là một dấu mốc quan trọng để Việt Nam cùng các đối tác nhìn lại các thành quả mà chương trình phòng, chống HIV/AIDS đã đạt được trong suốt 30 năm qua, những bài học kinh nghiệm mà Việt Nam đã đạt được.

Những kết quả đã đạt được trong suốt 30 năm qua trong công cuộc phòng, chống HIV/AIDS, những bài học kinh nghiệm và Chiến lược quốc gia phòng, chống HIV/AIDS mới được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chính là những cơ hội chấm dứt dịch bệnh AIDS ở Việt Nam vào năm 2030.

– Theo ông, Tháng Hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm nay có gì khác biệt so với các năm trước?

Tiến sỹ Hoàng Đình Cảnh: Năm 2020, do tình hình dịch COVID-19 còn có thể diễn biến phức tạp, nên Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy mại dâm không khuyến khích các bộ, ngành, địa phương tổ chức các Lễ phát động hoặc các buổi Mít tinh trực tiếp cũng như các hoạt động tập trung đông người mà thay bằng các hình thức trực tuyến với số lượng người phù hợp theo khuyến cáo của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 theo từng thời điểm và tình hình thực tế tại các địa phương.

Ủy ban Quốc gia Phòng, chống AIDS và Phòng, chống tệ nạn ma túy mại dâm sẽ tổ chức lồng ghép Lễ Mít tinh và Hội nghị tổng kết 30 năm phòng, chống AIDS ở Việt Nam qua hình thức trực tuyến với tất cả các tỉnh, thành phố.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Những người Việt tình nguyện

Lễ khởi động chương trình thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 vắcxin NANO COVAX trên người chính thức diễn ra sáng 10/12 tại Học viện Quân y.

Có rất đông tình nguyện viên đã có mặt tại Học viện Quân y (Hà Nội) để đăng ký tham gia vào chương trình thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 vắcxin phòng COVID-19 trên người do Việt Nam sản xuất.

Những người tình nguyện vì xã hội

Khoảng 11 giờ trưa, K.Q.Đ. – sinh viên năm thứ 4, khoa Y đa khoa, Học viện Quân y đọc phiếu đăng ký tình nguyện tham gia thử nghiệm vắcxin và không ngần ngại ký tên vào đó.

Đ. cho biết lần đầu tiên tham gia vào chương trình thử nghiệm mang tầm vóc lớn của ngành y tế nên có cảm giác khá hồi hộp và lo lắng. Tuy nhiên, do sức khỏe đảm bảo và em hoàn toàn tin tưởng vào độ an toàn của vắcxin lần này.

Chia sẻ về động lực tham gia chương trình, Đ. cho hay: “Là một sinh viên y khoa, em rất hiểu tầm quan trọng của việc thử nghiệm. Em nghĩ rằng, nếu có nhiều người tham gia chương trình thì sẽ đẩy nhanh kết quả nghiên cứu vắcxin COVID-19 thành công, góp phẩn đẩy lùi đại dịch.”

Tình nguyện viên đăng ký tham gia thử vắcxin phòng COVID-19 của Việt Nam. (Ảnh: T.G/Vietnam+)
Tình nguyện viên đăng ký tham gia thử vắcxin phòng COVID-19 của Việt Nam. (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Là một trong những thành viên đầu tiên đăng ký thử nghiệm, một nữ tình nguyện viên 25 tuổi quê Bắc Ninh, là học viên sau đại học tại Học viên Quân y chia sẻ sự kỳ vọng vào thành công của vắcxin COVID-19 do Việt Nam sản xuất.

“Tôi đã đọc và nghiên cứu thông tin về vắcxin Nano Covax nên khi có thông tin đăng tuyển tôi đã đăng ký tham gia. Nếu thành công, bản thân tôi sẽ là được được bảo vệ đầu tiên, còn trong trường hợp nếu có rủi ro, dù có thể là rất thấp nhưng tôi cũng sẽ được nhóm nghiên cứu theo dõi sức khỏe kịp thời,” nữ tình nguyện viên chia sẻ.

Tôi đã đọc và nghiên cứu thông tin về vắcxin Nano Covax nên khi có thông tin đăng tuyển tôi đã đăng ký tham gia. Nếu thành công, bản thân tôi sẽ là được được bảo vệ đầu tiên.

Không chỉ có sinh viên tham gia vào chương trình thử nghiệm vắcxin, cũng sáng 10/12, chị Đ.T.H (sinh năm 1990), ở Hoài Đức – chủ một cửa tiệm tạp hóa tại Hà Nội cũng tới đăng ký tham gia.

Chị H. cho hay qua các phương tiện truyền thông chị biết tới hoạt động này và tới tình nguyện đăng ký tham gia chương trình.

Chị H, bộc bạch: “30 năm nay, mình cảm giác chưa làm được ‘việc lớn’ gì đóng góp cho xã hội nên đã quyết định tham gia vào chương trình này. Mình hy vọng sẽ là người được lựa chọn. Tôi hoàn toàn tin tưởng vào vắcxin COVID-19 “made in Việt Nam.

Chị Đ.T.H chia sẻ về việc đăng ký tình nguyện thử nghiệm vắcxin:

Tại bàn đăng ký, có 2 loại phiếu, đăng ký thử nghiệm giai đoạn 1 và giai đoạn 2. Theo các bác sỹ, đến trưa 10/12 có khá nhiều người đến đăng ký thử nghiệm giai đoạn 1… Trong đó, hầu hết là học viên, sinh viên của các trường đại học…

“Đặt tính an toàn của người tham gia lên cao nhất”

Là đơn vị tiến hành thử nghiệm vắcxin COVID-19, giáo sư Đỗ Quyết – Giám đốc Học viện Quân y gửi lời cảm ơn tới người tình nguyện đã và sẽ đăng ký tham gia thử nghiệm vắcxin này.

“Chúng tôi cam kết sẽ đặt tính an toàn của người tham gia lên cao nhất và là yếu tố hàng đầu khi thử nghiệm vắcxin. Chúng tôi cam kết nếu không an toàn, Học viên Quân y sẵn sàng không thực hiện và không để tai biến xảy ra trong quá trình thử nghiệm. Học viện Quân y đã chuẩn bị các điều kiện và yêu cầu cho cuộc thử nghiệm này,” giáo sư Quyết nhấn mạnh.

Chúng tôi cam kết sẽ đặt tính an toàn của người tham gia lên cao nhất và là yếu tố hàng đầu khi thử nghiệm vắcxin. Chúng tôi cam kết nếu không an toàn, Học viên Quân y sẵn sàng không thực hiện.

Để chuẩn bị cho thử nghiệm tiêm vắcxin vào giai đoạn 1, Học viện Quân y đã sẵn sàng về cơ sở vật chất, con người, quy trình chuẩn được các cơ quan chức năng thông qua. Việc triển khai đã sẵn sàng.

Giáo sư Quyết cho hay: “Hiện chúng tôi có Trung tâm nghiên cứu y dược học quân sự, ở đó có trung tâm nghiên cứu vắcxin, đủ 24 giường, đủ phương tiện về tiêm, theo dõi, cấp cứu… người đến đó tiêm được theo dõi 72 tiếng và về theo dõi tiếp ở nhà với quy trình cẩn thận, sẵn sàng xử lý nếu có bất thường.”

Tình nguyện viên viết vào bản đăng ký. (Ảnh: T.G/Vietnam+)
Tình nguyện viên viết vào bản đăng ký. (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Theo giáo sư Quyết, trên cơ sở kết quả theo dõi đánh giá sau 72 giờ sau tiêm vắcxin trên 3 người đầu tiên này mới quyết định mức liều và số người tham gia tiếp theo. Thời gian nghiên cứu cho mỗi người tham gia là khoảng 56 ngày để đánh giá mục tiêu nghiên cứu và theo dõi đến tháng thứ 6 kể từ liều tiêm đầu tiên. Theo kế hoạch, ngày 17/12 sẽ tiêm mũi vắcxin đầu tiên cho người tình nguyện.

Trong giai đoạn 1 sẽ đánh giá tính an toàn của vắcxin trên 60 tình nguyện viên, chia thành 3 nhóm tương ứng tiêm 3 hàm lượng vắcxin 25 mcg, 50 mcg và 75 mcg.

Trong giai đoạn 1 sẽ đánh giá tính an toàn của vắcxin trên 60 tình nguyện viên, chia thành 3 nhóm tương ứng tiêm 3 hàm lượng vắcxin 25 mcg, 50 mcg và 75 mcg.

Khi thực hiện được 50% giai đoạn 1, sẽ tiếp tục thực hiện thử nghiệm gối giai đoạn 2 với khoảng 400- 600 người tuổi từ 12-75. Ngoài Học viện quân y sẽ có thêm Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh và Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương tham gia.

Giai đoạn 3 sẽ cần ít nhất 1.500-3.000 người tham gia, độ tuổi từ 12-75 tuổi.

Đến 11 giờ sáng nay, giáo sư Đỗ Quyết cho biết đã có hơn 30 người tình nguyện đăng ký tham gia thử nghiệm lâm sàng, trong đó chủ yếu là sinh viên của học viện. Nhóm nghiên cứu sẽ có 1 tuần tuyển lựa, khám và đánh giá sức khoẻ của các tình nguyện viên. Các tình nguyện viên sẽ được bảo mật thông tin, sau khi được lựa chọn sẽ ký một bản chấp thuận tham gia nghiên cứu./.

Cách thức đăng ký tham gia chương trình thử nghiệm lâm sàng vắcxin NANO COVAX phòng COVID-19:

Người tình nguyện phải đảm báo các tiêu chí về sức khoẻ, không mắc bất kỳ bệnh cấp/mãn tính nào; các chỉ số huyết học, sinh hóa bình thường. Các tình nguyện viên sẽ được khám, sàng lọc sức khỏe trước khi thử nghiệm.

Cách thức đăng ký:

Cách 1: Đăng ký trực tiếp tại Học viện quân y: Trung tâm thử nghiệm lâm sàng và tương đương sinh học – Học Viện Quân y (địa chỉ số 222 Phùng Hưng, phường Phúc La, Hà Đông, Hà Nội).

Cách 2: Đăng ký qua điện thoại: Liên hệ: TS Trần Bá Hiếu – SĐT: 0388. 959. 096; Liên hệ: TS Chử Văn Mến – Giám đốc trung tâm. SĐT: 0363.359.084; hoặc 0353.212.500;

Cách 3: Đăng ký qua email: nanocovax@nanogenpharma.com

Cách 4: Đăng ký qua trang web: nanogenpharma.com

Nghiên cứu vắcxin NANO COVAX tại Công ty NANOGEN. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Nghiên cứu vắcxin NANO COVAX tại Công ty NANOGEN. (Ảnh: PV/Vietnam+)