Thương hiệu lần đầu tiên được sử dụng tại Ai Cập cổ đại. Đó là việc người ta nung sắt đỏ với các hình dáng để đánh dấu quyền sở hữu trên các con thú. 

Việc xây dựng một thương hiệu vững chắc luôn là yếu tố sống còn của các doanh nghiệp, nhất là trong thời điểm kinh tế số bùng nổ. Thế nhưng, để xây dựng một thương hiệu thành công, đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược bài bản.

Tại buổi tọa đàm “Xây dựng thương hiệu dẫn đầu dựa trên đổi mới sáng tạo” do Trung tâm sáng tạo và ươm tạo FTU (Trường Đại học Ngoại thương) tổ chức mới đây, ông Nguyễn Đức Sơn, Giám đốc điều hành Richard Moore Associates (Mỹ) cho hay, các doanh nghiệp cần xây dựng thương hiệu qua 6 giác quan.

Thương hiệu lần đầu tiên được sử dụng tại Ai Cập cổ đại thông qua ta nung dấu sắt đỏ với các hình dáng để đánh dấu quyền sở hữu trên các con thú. Tuy nhiên, đó chỉ là cách làm thương hiệu cổ xưa. Ngày nay, chúng ta đang sống trong thời đại kỹ thuật số cùng nhiều thách thức. Với một sản phẩm, có thể có tới hàng chục, thậm chí hàng trăm nhà cung cấp. Do đó, vai trò của thương hiệu trở nên hết sức quan trọng, quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Ông Sơn cho rằng, thương hiệu cần tương tác trực tiếp vào các giác quan, thông qua các công cụ điển hình như bộ nhận diện, phong cách quảng cáo sáng tạo hoặc các nội dung thu hút khách hàng.

Sáu giác quan mà ông Sơn nói tới trong việc xây dựng thương hiệu chính là thị giác, thính giác, vị giác, xúc giác, khứu giác và cảm xúc (cảm nhận).

Ông Sơn kể ra câu chuyện về một cửa hàng của Nike đã tăng khả năng bán hàng lên 80% khi sử dụng một mùi hương, giúp khách hàng dễ chịu, khiến họ ở lại cửa hàng lâu hơn và qua đó có thời gian để tìm kiếm thêm sản phẩm. Hoặc, một câu chuyện nhãn rượu vang của Austrailia thành công tại thị trường Mỹ khi có kiểu dáng, thiết kế bên ngoài tách biệt và nổi bật so với những chai rượu vang truyền thống…

Nói về tác động tới thính giác, ông Sơn đưa ra ví dụ về một nhà hàng ở Mỹ đã bị giảm tới 24% doanh thu khi tắt những âm thanh tác động tới thực khách. Hoặc, bia Huda đã tạo ra một ý tưởng lớn trong việc làm thương hiệu là tự hào miền Trung với một bài hát sôi động…

Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển của công nghệ, các cách làm thương hiệu của doanh nghiệp hiện nay đa dạng và phong phú hơn. Ngay chuyện chọn kênh nhận diện thương hiệu cũng là vấn đề trở nên dễ dàng vì ngoài các phương tiện truyền thống như quảng cáo báo in, đài truyền hình, đài tiếng nói, báo điện tử… thì còn các kênh mới như mạng xã hội, các ứng dụng nhắn tin, di động…

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, rõ ràng những dấu hiệu nhận biết qua các giác quan là cực kỳ quan trọng trong quá trình làm thương hiệu của doanh nghiệp.

Đồng quan điểm, bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch cộng đồng Keieijjuku Việt Nam – Nhật Bản, Tổng Giám đốc công ty điện tử Hanel PT, Chủ tịch tập đoàn nông nghiệp hữu cơ Orgen bổ sung, muốn phát triển thì các sản phẩm phải thay đổi để tránh những điểm dừng. Do đó, làn sóng đổi mới sáng tạo sẽ tạo cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp.

Trong khi đó, ông Hidetaka Yoshikawa, Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Takara Belmont (Nhật Bản) thì khẳng định, việc tạo ra sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của thị trường chính là tạo cơ hội phát triển cho cả doanh nghiệp và thị trường.

Theo các chuyên gia, việc tạo dựng thương hiệu đã khó, nhưng giữ được thương hiệu để phát triển được xem là bài toán sống còn của doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, đã có một số đơn vị học được những bài học “xương máu” từ câu chuyện này. Đơn cử như càphê Trung Nguyên năm 2000 bị “thâu tóm” bởi một công ty đăng kí bảo hộ thương hiệu tại Mỹ và một số quốc gia trên thế giới thông qua Văn phòng WIPO (Tổ chức Trí tuệ thế giới). Sau hai năm đàm phán, Trung Nguyên mới lấy lại được thương hiệu này; hay chuyện nước mắm Phú Quốc bị đăng ký nhãn hiệu độc quyền tại Mỹ và cộng đồng chung châu Âu, Trung Quốc và Australia…

Việc tạo dựng thương hiệu đã khó, nhưng giữ được thương hiệu để phát triển được xem là bài toán sống còn của doanh nghiệp  

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử VietnamPlus, luật sư Tám Trần, Giám đốc Công ty IPCOM cho hay, thực tế tại Việt Nam đã có những đơn vị bị ảnh hưởng lớn do xây dựng thương hiệu không dựa trên tài sản trí tuệ.

Theo luật sư Tám Trần, xây dựng thương hiệu dựa trên nền tảng tài sản trí tuệ là quan hệ phát triển bền vững. Việc bảo hộ sở hữu trí tuệ đảm bảo cho cho các chủ thể yên tâm đầu tư tiền bạc, công sức và thời gian xây dựng danh tiếng và uy tín cho dịch vụ của mình. Và, đến lượt mình, thương hiệu sẽ tạo ra giá trị to lớn cho tài sản trí tuệ bằng việc các chủ thể thu được lợi nhuận từ việc trực tiếp cung cấp dịch vụ hoặc cho phép người khác cung cấp dịch vụ mang tên mình.

“Cạnh tranh vô cùng khắc nghiệt và kinh tế hiện đại sẽ thưởng công xứng đáng cho những chủ thể am hiểu về tầm quan trọng và những quy tắc gia tăng giá trị sản phẩm/dịch vụ dựa trên tài sản trí tuệ mà họ nắm giữ,” luật sư Tám Trần cho biết./.

Tổng thống đắc cử Colombia Ivan Duque đã chính thức đảm nhận trọng trách nặng nề, tiếp tục đưa quốc gia Nam Mỹ này hoàn tất tiến trình hòa bình và hòa hợp dân tộc mà người dân mong mỏi trong suốt hơn nửa thế kỷ qua, sau lễ nhậm chức trọng thể tại thủ đô Bogota ngày 7/8.

Ở độ tuổi 42, ông Duque trở thành nguyên thủ quốc gia trẻ nhất trong lịch sử cận đại Colombia. Bất chấp những chỉ trích và những quan điểm chính trị khác nhau trong các tầng lớp xã hội Colombia, đa số ý kiến đều phải công nhận rằng ông Duque là chính trị gia sắc sảo, uyên bác và có tầm nhìn sâu rộng đối với tương lai đất nước.

Mặc dù vậy, vẫn có những luồng dư luận e dè về các chính sách mới trong chính quyền của ông Duque, cũng như con đường mà đất nước Colombia sẽ phải đi qua trong 4 năm tới đây.

Ở độ tuổi 42, ông Duque trở thành nguyên thủ quốc gia trẻ nhất trong lịch sử cận đại Colombia.

Những quan điểm trái ngược nhau về vị tân Tổng thống cũng là điều dễ hiểu bởi cách đây 1 năm, ông Duque vẫn là một thượng nghị sỹ chưa mấy tên tuổi.

Được sự hậu thuẫn của cựu Tổng thống Alvaro Uribe cùng với năng lực cá nhân và kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình hoạt động, ông Duque từng bước ghi dấu ấn trong suốt quá trình tranh cử với tư cách là ứng cử viên của đảng Trung tâm Dân chủ.

Tân Tổng thống Duque tiếp nhận một đất nước Colombia đã thay đổi rất nhiều trong 2 nhiệm kỳ của người tiền nhiệm Juan Manuel Santos, trong đó đáng chú ý nhất là thỏa thuận đã được Chính phủ Colombia ký kết với Lực lượng Vũ trang cách mạng Colombia (FARC) hồi cuối năm 2016, giúp chấm dứt cuộc xung đột vũ trang kéo dài trong suốt hơn nửa thế kỷ và cướp đi sinh mạng của hàng trăm nghìn người.

Tuy nhiên, Colombia mà ông Duque tiếp quản vẫn là một đất nước chia rẽ sâu sắc trong cách nhìn nhận về thỏa thuận hòa bình này, cũng vì vậy mà những gì người dân quốc gia Nam Mỹ nhận được trong hai năm qua chỉ là một nền hòa bình chưa ổn định. Đấy là chưa kể tiến trình đàm phán với một nhóm vũ trang khác là Quân đội Giải phóng quốc gia (ELN), mặc dù đã có nhiều tiến bộ, song vẫn chưa đạt được kết quả khi nhiệm kỳ của ông Santos khép lại.

Colombia mà ông Duque tiếp quản vẫn là một đất nước chia rẽ sâu sắc trong cách nhìn nhận về thỏa thuận hòa bình với FARC.

Trong suốt quá trình tranh cử, ông Duque luôn giữ quan điểm cứng rắn trong cách đánh giá về thỏa thuận hòa bình, cho rằng chính phủ tiền nhiệm đã quá nhượng bộ trong đàm phán với FARC, đồng thời cam kết ngay sau khi lên nắm quyền sẽ tiến hành điều chỉnh một số điều khoản trong thỏa thuận này để đem lại công lý cho người dân Colombia.

Thậm chí ông Duque còn khẳng định sẽ buộc các cựu thủ lĩnh của FARC phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và sẽ không được tham gia các hoạt động với tư cách là nghị sỹ quốc hội.

Tuy nhiên, theo nhìn nhận của giới quan sát, những phát biểu của ông Duque trong quá trình tranh cử không hẳn sẽ diễn ra trên thực tế khi ông lên nắm quyền, vì việc “cài số lùi” đối với một thỏa thuận đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi cả trong nước và quốc tế có thể khiến nhà lãnh đạo này phải trả một cái giá rất đắt.

Những tuyên bố sau khi thắng cử của ông Duque cũng cho thấy nhà lãnh đạo trẻ tuổi này dường như sẽ có cách tiếp cận cân bằng và thực tế hơn, cho dù có xem xét lại thỏa thuận hòa bình hay không.

Khác với quan điểm cứng rắn trong nội bộ đảng Trung tâm Dân chủ, ông Duque đã bày tỏ cam kết sẽ không đi ngược lại với những cơ chế đã được thông qua trong thỏa thuận hòa bình với FARC và những điều chỉnh, nếu có, vẫn sẽ đáp ứng được nguyện vọng hòa bình chính đáng của chính phủ và các tầng lớp xã hội. Mặt khác, ông Duque cũng khẳng định sẽ tôn trọng thỏa thuận cho phép các cựu thành viên của FARC được tái hòa nhập cuộc sống xã hội.

Giám đốc Viện nghiên cứu Mỹ Latinh ở Hamburg (Đức) Sabine Kurtenbach cho rằng nếu không muốn hành động một cách vi hiến thì chính phủ mới ở Colombia cần phải thừa nhận rằng Tòa án Hiến pháp đã đồng ý coi thỏa thuận hòa bình là một chính sách nhà nước trong 3 khóa quốc hội tới và cũng cần phải thừa nhận rằng tiến trình hòa bình là một giải pháp ngay lập tức.

Việc “cài số lùi” đối với một thỏa thuận đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi cả trong nước và quốc tế có thể khiến ông Duque phải trả một cái giá rất đắt.

Có thể thấy cách ông Duque “ứng xử” với thỏa thuận đã ký với FARC cũng sẽ tác động tới quá trình đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Chính phủ Colombia với ELN, bởi vậy nhà lãnh đạo Colombia chắc chắn sẽ phải thận trọng.

Bản thân tân Tổng thống Duque cũng khẳng định Chính phủ mới sẽ tiếp tục thực thi những chính sách phù hợp với pháp luật để giải giáp hoàn toàn các nhóm vũ trang và đưa họ tái hòa nhập với xã hội.

Trong một thông điệp hòa giải dân tộc, ông Duque cũng kêu gọi nhân dân Colombia từng bước gác lại quá khứ bạo lực, cùng chung tay xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn, đặc biệt là các khu vực bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột vũ trang.

Một thách thức không nhỏ nữa đối với tân Tổng thống Colombia, mà ông từng nhiều lần tuyên bố coi đây là một mối đe dọa đối với an ninh quốc gia, là vấn nạn ma túy. Diện tích trồng cây coca làm nguyên liệu cho ma túy ở Colombia vẫn gia tăng, trên thực tế là một “cái gai” nhức nhối đối với nhiều đời tổng thống Colombia.

Tân Tổng thống Duque coi đây sẽ là một cuộc chiến trực diện và không khoan nhượng, trong đó để loại bỏ được hoàn toàn nạn buôn bán ma túy thì cũng cần phải có những biện pháp chấm dứt mối quan hệ giữa hoạt động phạm pháp này với chính trị.

Với một chính phủ trẻ trung từ tổng thống cho tới các bộ trưởng, người dân Colombia hy vọng sẽ được bước vào một giai đoạn hòa bình thực sự để tập trung cho công cuộc phát triển kinh tế.

Ngoài ra, chính phủ mới của Colombia cũng sẽ triển khai một cách đồng bộ các biện pháp xóa bỏ và thay thế diện tích trồng những loại cây phi pháp trong cộng đồng nông dân ở những vùng xa xôi, hẻo lánh, đồng thời kêu gọi sự hỗ trợ truyền thống của Mỹ trong các chiến dịch triệt phá các cánh trồng cây coca rộng lớn ở các vùng rừng núi, cũng như các cơ sở sản xuất ma túy của các băng nhóm có ảnh hưởng lớn tại quốc gia Nam Mỹ này.

Với một chính phủ trẻ trung từ tổng thống cho tới các bộ trưởng, người dân Colombia hy vọng sẽ được bước vào một giai đoạn hòa bình thực sự để tập trung cho công cuộc phát triển kinh tế. Giải quyết được sự chia rẽ trong xã hội sẽ giúp cho ông Duque có cơ sở để thực thi những chính sách kinh tế trên cơ sở sự công bằng xã hội, chấm dứt được đói nghèo và nâng cao đời sống của người dân./.

Gói biện pháp tái trừng phạt đầu tiên của Mỹ nhằm vào Iran, có hiệu lực từ ngày 7/8, thực sự đã đẩy căng thẳng giữa Washington và Tehran lên một nấc thang mới với nhiều hệ lụy.

Tổng thống Mỹ Donald Trump rõ ràng đã “phớt lờ” cảnh báo của cộng đồng quốc tế, không ngần ngại “đứng riêng một bên” trong vấn đề Iran, bất chấp quan hệ với các đồng minh truyền thống ở châu Âu vì động thái này của Mỹ càng thêm sứt mẻ.

Có thể thấy mục đích của Washington tái áp đặt 2 gói trừng phạt Iran trong vòng 90 ngày và 180 ngày sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử, có tên gọi Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) hồi tháng 5 vừa qua, là nhằm “gây sức ép tối đa về mặt kinh tế” đối với nước Cộng hòa Hồi giáo. Thậm chí, Mỹ còn không ngại ngần công khai quyết tâm “bóp nghẹt” nền kinh tế Iran khi muốn thông qua gói trừng phạt “triệt tiêu” toàn bộ hoạt động xuất khẩu dầu – nguồn thu chủ lực của Tehran.

Dù đây không phải lần đầu tiên Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt Iran, và gói biện pháp đầu tiên này, nhằm vào các giao dịch mua USD, các kim loại quý và các mặt hàng xuất khẩu của Iran, cũng được đánh giá là không mạnh tay bằng gói biện pháp thứ hai có hiệu lực từ ngày 4/11 tới, song trong bối cảnh Tehran đang lâm vào khủng hoảng kinh tế, đây thực sự là “đòn hiểm” của Washington.

Trên thực tế, kể từ tháng Tư đến nay, đồng rial của Iran đã mất giá khoảng 50% do nền kinh tế sa sút trước nguy cơ Mỹ tái áp đặt trừng phạt, lạm phát leo thang, khó khăn tài chính tại các ngân hàng trong nước và nhu cầu của người dân mua đồng USD tăng cao, kéo theo các cuộc biểu tình đường phố.

Nếu hoạt động xuất khẩu dầu bị ngưng trệ và Iran không thể tiếp tục xuất khẩu hơn 2 triệu thùng dầu thô/ngày hoặc giá dầu giảm hơn 70 USD/thùng, chắc chắn Tehran sẽ không đủ tiền để trả lương cho người lao động, nhiều nhà máy sẽ phải đóng cửa và hơn 16 triệu người sẽ lâm vào cảnh thất nghiệp, kéo theo khoảng cách giàu nghèo và nạn đói gia tăng. Áp lực về kinh tế sẽ đe dọa đến sự ổn định chính trị của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Hàng loạt doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại quốc gia Trung Đông này cũng “dính đòn.” Ước tính khoảng 50 công ty lớn của châu Âu và quốc tế đang làm ăn với Iran trong ngành thác khí đốt tự nhiên, xuất xưởng máy bay, ôtô sẽ bị ảnh hưởng trong khi 10 đối tác kinh doanh hàng đầu gồm Trung Quốc, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), EU, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thụy Sĩ, Nga và Singapore bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Nhiều doanh nghiệp đã phải chọn giải pháp rút khỏi thị trường Iran.

Nhiều nhà phân tích cho rằng Mỹ vẫn có thể bị “gậy ông đập lưng ông” trong chiến lược cứng rắn với Iran   

Các đòn trừng phạt của Mỹ còn tác động tới thị trường dầu khí, do Iran hiện đứng thứ 2 trên thế giới về trữ lượng khí tự nhiên, đứng thứ 4 về trữ lượng dầu thô, đặc biệt nắm giữ lợi thế địa chiến lược khi kiểm soát Eo biển Hormuz – nơi mỗi ngày có tới khoảng 18,5 triệu thùng dầu, chiếm gần 30% tổng dầu xuất khẩu bằng đường biển trên thế giới đi qua.

Theo dự báo của giới phân tích, giá dầu có thể biến động mạnh mẽ khi các nhà sản xuất dầu không có khả năng bù đắp khoản thâm hụt khoảng 2,7 triệu thùng mỗi ngày nếu hoạt động xuất khẩu dầu của Iran xuống còn 0 như Mỹ đã tuyên bố. Trong phiên giao dịch ngày 7/8, giá dầu tại hai sàn giao dịch New York và London đều tăng so với các phiên giao dịch trước.

Đó là chưa kể những hệ lụy đối với an ninh khu vực Trung Đông, khi Iran có thể nối lại hoạt động làm giàu urani cũng như theo đuổi lại chương trình hạt nhân. Nếu điều này xảy ra, căng thẳng giữa Iran-Israel, Iran-Saudi Arabia lại bùng phát, Trung Đông có thể lại thành “chảo lửa” và Mỹ có nguy cơ sa lầy vào một cuộc chiến không có hồi kết như tại Iraq hay Afghanistan.

Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng Mỹ vẫn có thể bị “gậy ông đập lưng ông” trong chiến lược cứng rắn với Iran.

Cựu Phó Giám đốc Văn phòng Tình báo Trung Đông thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ Wayne White khẳng định dù Iran bị ảnh hưởng bởi các biện pháp trừng phạt này của Mỹ, song sẽ không bị mất ổn định nghiêm trọng. Bản thân giới chức Iran cũng cho rằng các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ sẽ không ảnh hưởng trầm trọng đến nền kinh tế nước này, bởi Tehran đã quá “có kinh nghiệm” trong việc đối phó với các lệnh trừng phạt của Mỹ từ trong quá khứ.

Trên thực tế thì Iran đã chuẩn bị các “đòn đáp trả” trong trường hợp Mỹ tái áp đặt trừng phạt, từ tìm kiếm những bạn hàng mua dầu lớn như Trung Quốc tới đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz nếu nước này bị cô lập trên thị trường dầu toàn cầu. Eo biển địa chiến lược này được coi là một vũ khí đáp trả lợi hại của Tehran bởi nếu Iran đóng cửa Hormuz, thế giới bị thiếu đến 19 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Tình trạng hỗn loạn trên thị trường dầu thế giới hoàn toàn có thể gây bất ổn nền kinh tế toàn cầu, tác động tiêu cực tới nền kinh tế Mỹ mà đây rõ ràng không phải điều Tổng thống Trump mong muốn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ.

Trong khi đó, các nước vốn được coi là đồng minh thân cận của Mỹ, đặc biệt là EU, cũng không thể “khoanh tay đứng nhìn” những thành quả của mình bị phá hoại, cũng quyết tâm bảo vệ các doanh nghiệp châu Âu đang làm ăn hợp pháp với Iran, cam kết duy trì các kênh tài chính hiệu quả với Iran, đặc biệt là sẽ tiếp tục mua dầu và khí đốt từ nước này. Phản ứng mạnh mẽ của EU và các nước thành viên bảo vệ thỏa thuận hạt nhân Iran cho thấy Mỹ lại một lần nữa đặt mình vào tình thế bị cô lập.

Chuyên gia John Glaser thuộc Viện Cato cho rằng nếu Mỹ coi các biện pháp trừng phạt là một công cụ để gây sức ép Iran quay trở lại bàn đàm phán nhằm đưa ra một thỏa thuận hạt nhân với các điều khoản chiều theo ý muốn của Tổng thống Trump hơn, thì điều đó sẽ không xảy ra.

Còn nếu Nhà Trắng muốn gia tăng áp lực tối đa để cản đường Teheran chế tạo bom nguyên tử, để kiềm chế ảnh hưởng của Iran trong khu vực hay với ý đồ thay đổi chế độ tại quốc gia Hồi giáo này, thì với “sự khôn khéo” đã thể hiện trong suốt quá trình thương lượng với phương Tây về hồ sơ hạt nhân của mình, Tehran hoàn toàn có thể xoay chuyển tình thế. Không chỉ vậy, các biện pháp trừng phạt này có thể càng làm người dân Iran có thêm quyết tâm chống Mỹ, nhất là sau khi họ cảm thấy “bị phản bội” khi Mỹ rút khỏi JCPOA.

Do đó, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa để ngỏ khả năng đưa ra một thỏa thuận hạt nhân mới với Iran, sẵn sàng gặp các nhà lãnh đạo Iran “bất kỳ lúc nào”, cũng được đánh giá là cách tiếp cận đa chiều của ông chủ Nhà Trắng trong vấn đề này.

Nhiều ý kiến cho rằng Tổng thống Trump chưa hẳn định dồn Iran tới chân tường, mà muốn áp dụng chiến thuật tương tự như với Triều Tiên

Nhiều ý kiến cho rằng Tổng thống Trump chưa hẳn định dồn Iran tới chân tường, mà muốn áp dụng chiến thuật tương tự như với Triều Tiên khi dùng những lời lẽ đao to búa lớn đe dọa đối phương, đẩy căng thẳng leo thang, để rồi dịu giọng, chìa “cành ôliu” tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh.

Thậm chí, việc chia các biện pháp trừng phạt thành 2 gói có lẽ cũng nằm trong tính toán của Tổng thống Trump, chừa một “khoảng lặng” để hai bên cùng có thời gian xem xét, đánh giá, cân nhắc trước khi có hành động tiếp theo. Dẫu vậy, còn quá sớm để khẳng định phương thức này sẽ đạt hiệu quả như đã từng áp dụng đối với Bình Nhưỡng, bởi thực tế Iran có tầm ảnh hưởng lớn trong khu vực, trong khi các đồng minh chủ chốt của Mỹ rõ ràng không ủng hộ giải pháp tái trừng phạt Tehran./.

Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung chính thức được kích hoạt từ ngày 6/7 bằng việc Mỹ áp mức thuế mới đối với các sản phẩm xuất khẩu của Trung Quốc (chủ yếu là các loại ôtô).

Đối với ngành da giày của Việt Nam, cả Mỹ và Trung Quốc đều là những bạn hàng lớn và là thị trường xuất khẩu chủ lực trong những năm gần đây, chính vì vậy khi cuộc chiến thương mại giữa hai quốc gia kéo dài, dự báo sẽ có nhiều tác động tới tình hình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực này.

Để có một cách nhìn đa chiều, bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch Hiệp hội da giày Việt Nam (Lefaso) đã có một số chia sẻ với VietnamPlus nhằm đánh giá những cơ hội và thách thức đối với ngành da giày cùa Việt Nam cũng như các giải pháp để doanh nghiệp có thể ứng phó phù hợp trước những biến động của thị trường thế giới.

– Thưa bà, cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ tác động như thế nào đối với các doanh nghiệp của Việt Nam trong lĩnh vực này?

Bà Phan Thị Thanh Xuân: Hiện nay Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất đối với ngành da giày Việt Nam, trong khi đó Trung Quốc lại là thị trường cung cấp chủ yếu nguyên phụ liệu cho ngành da giày, do vậy cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc Mỹ-Trung Quốc sẽ gây ra những lo ngại rất lớn đối với các doanh nghiệp.

Cụ thể đối với Trung Quốc, khi cuộc chiến xảy ra, việc phá giá đồng nhân dân tệ của nước này sẽ tác động đến nhập khẩu nguyên phụ liệu của Việt Nam.

Trong khi đó, với thị trường Mỹ, khi cuộc chiến thương mại xảy ra, đây cũng là cơ hội nhưng đan xen cả thách thức đối với doanh nghiệp của Việt Nam trong ngành da giày.

Tuy vậy, theo đánh giá chủ quan của Hiệp hội, trong giai đoạn đầu, mức độ ảnh hưởng gần như chưa thấy rõ, còn về lâu dài, phía Hiệp hội sẽ phối hợp với doanh nghiệp để đánh giá một cách thực tế hơn qua đó có thể hỗ trợ và cung cấp cho doanh nghiệp trong ngành có sự chuẩn bị tốt hơn trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong giai đoạn này, các sản phẩm từ nguyên liệu cho đến các mặt hàng giầy dép chưa phải là những mặt hàng nằm trong danh mục sẽ bị áp thuế giữa hai nước Mỹ-Trung Quốc, phía Hiệp hội sẽ tiếp tục theo dõi những diễn biến tiếp theo để có ứng phó phù hợp.

Dù vậy, khi cuộc chiến kéo dài, chắc chắn sẽ có nhiều tác động đối với ngành. Đơn cử hiện nay, chúng ta đang phải nhập khẩu khá nhiều nguyên liệu từ Trung Quốc, những mặt hàng này có thể bị ảnh hưởng về giá cả thậm chí việc xuất sang một số thị trường khác cũng bị tác động đáng kể.

Thời điểm hiện nay, các doanh nghiệp của chúng ta cũng đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc, tỷ trọng này đã tăng 20% trong những năm gần đây. Như vậy, một mặt chúng ta vừa nhập khẩu nguyên phụ liệu thì mặt khác chúng ta cũng xuất khẩu được sản phẩm vào Trung Quốc. Chính vì vậy, cơ hội và thách thức sẽ song hành nhau chứ không phải chỉ có tác động tiêu cực ảnh hưởng đến ngành da giày.

Với thực tế đang diễn ra cũng giúp các doanh nghiệp Việt Nam tập trung hơn vào việc đầu tư phát triển nguyên phụ liệu, qua đó giảm bớt sự phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc như trước đây.

– Bà có thể nói rõ hơn những tác động của doanh nghiệp trong nước, nhất là việc phá giá đồng nhân dân tệ của Trung Quốc sẽ ảnh hưởng ra sao đối với hoạt động xuất nhập khẩu của chúng ta?

Bà Phan Thị Thanh Xuân: Theo số liệu khảo sát thực tế, một năm ngành da giầy nhập trung bình khoảng 5,5 tỷ USD nguyên phụ liệu và 60% nhập từ Trung Quốc, do vậy khi biến động về tỷ giá sẽ thấy ngay những bất lợi như thế nào.

Với bất lợi như vậy, các doanh nghiệp trong ngành thay vì nhập khẩu sẽ đẩy mạnh đầu tư vào nguyên phụ liệu sản xuất trong nước, đây cũng là cơ hội để ngành nguyên phụ liệu của Việt Nam phát triển thay thế dần cho việc nhập khẩu.

Như vậy, đây có thể được nhìn nhận là một cơ hội tốt để doanh nghiệp của chúng ta có động lực phát triển đầu tư, tự chủ cho sản xuất trong nước.

– Liệu có phải cuộc chiến thương mại diễn ra chúng ta mới nghĩ đến việc đầu tư cho nguyên phụ liệu hay không?

Bà Phan Thị Thanh Xuân: Đúng là trước đây chúng ta vẫn nói nhiều đến việc phải đầu tư nguyên phụ liệu trong nước, song việc định hướng và kết quả đạt được vẫn chưa mong muốn, tỷ lệ nội địa hóa của chúng ta còn thấp.

Có thể thấy, một trong những lý do mà các doanh nghiệp vẫn chưa mạnh dạn đầu tư nguyên phụ liệu sản xuất trong nước vì quy mô sản xuất trong nước những năm trước đây còn nhỏ, do vậy chưa mang lại nhiều lợi ích cho các doanh nghiệp.

Tuy vậy, bức tranh này đã thay đổi khi Việt Nam đã tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp cơ hội xuất khẩu của chúng ta mở rộng hơn kéo theo quy mô tăng trưởng cũng rất lớn.

Đơn cử vào năm 2000, mức độ của ngành giầy dép chỉ đạt con số khoảng 1 tỷ USD nhưng tới năm 2017 đã tăng gấp 16 lần. Điều đó cho thấy, với qui mô lớn như vậy thì mức đầu tư cho phát triển nguyên phụ liệu mới hấp dẫn và thu hút được các doanh nghiệp đầu tư vào.

Bên cạnh đó, khi các hiệp định thương mại tự do ký kết đã mở ra các ưu đãi về thuế quan, kèm theo đó là các điều kiện về quy tắc xuất xứ và chúng ta phải đảm bảo được một tỷ trọng các nguyên vật liệu sản xuất giá trị gia tăng ở trong nước thì chúng ta mới đảm bảo thực hiện quy tắc xuất xứ để xuất khẩu và đây cũng là động lực để doanh nghiệp mở rộng đầu tư vào lĩnh vực này.

Hơn nữa, khi chúng ta quá phụ thuộc vào việc nhập khẩu ở một thị trường, đơn cử như Trung Quốc, khi thị trường biến động sẽ gây ra một tổn thất cho doanh nghiệp nếu chúng ta không tự chủ được và đó cũng là động lực giúp doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào khâu nguyên phụ liệu.

Lý do cuối cùng là tính chủ động trong sản xuất, nếu chúng ta nắm về công nghệ và triển khai được nguyên phụ liệu ở trong nước thì tính chủ động trong sản xuất sẽ được nâng lên rất nhiều và cơ hội thị trường sẽ mở ra rất lớn.

Đây chính là lý do tại sao mà cho đến bây giờ việc phát triển nguyên phụ liệu của chúng ta mới đạt được những thành tựu nhất định so với trước kia và dự báo sẽ phát triển tốt hơn trong thời gian tới.

– Cùng với vấn đề nguyên phụ liệu thì khâu thiết kế được coi là lĩnh vực trọng yếu của ngành da giày, vậy ngành đã có hướng đi như thế nào để nâng cao giá trị xuất khẩu cho ngành?

Bà Phan Thị Thanh Xuân: Đúng là khâu thiết kế cũng là khâu vô cùng quan trọng vì thiết kế cũng gắn liền với phát triển nguyên phụ liệu. Vì muốn thiết kế ra sản phẩm đáp ứng được thị trường thì cần phải có được nguồn nguyên phụ liệu sẵn có để trên cơ sở đó doanh nghiệp đưa ra được các mẫu sản phẩm kịp thời cũng như đưa vào thực tế một cách nhanh chóng nhất.

Hiện nay, song song với việc phát triển nguyên phụ liệu, các doanh nghiệp của chúng ta cũng đầu tư rất nhiều vào khâu phát triển thiết kế. Tuy vậy, để xây dựng được một thương hiệu riêng cho chính doanh nghiệp để tiếp cận với thị trường nước ngoài thì chúng ta còn hạn chế, nhưng bước tiến hiện nay là chính các doanh nghiệp cũng đã tạo ra được những bộ sưu tập và những bộ thiết kế để chào tới các khách hàng của mình chứ không phải phụ thuộc vào các mẫu thiết kế của khách hàng như trước đây nữa.

Một số doanh nghiệp đã cùng với khách hàng để xây dựng các mẫu thiết kế cho những mùa sắp tới, đó là bước tiến rất tốt của doanh nghiệp Việt Nam, chúng ta đã dần dần đi từng bước một, từ lúc đầu phụ thuộc hoàn toàn vào mẫu thiết kế của khách hàng thì nay chúng ta đã cùng với khách hàng thiết kế và có doanh nghiệp đã tự xây dựng được bộ thiết kế để chào cho khách hàng.

Bước tiếp theo nữa là chúng ta sẽ cố gắng làm chủ được các bộ thiết kế đó, có nghĩa là chúng ta sẽ xây dựng được những thương hiệu sản phẩm riêng cho mình, nhưng hiện nay mức độ đó mới chỉ ở các doanh nghiệp nhỏ, còn các doanh nghiệp lớn vẫn cần đến các thương hiệu lớn của quốc tế.

Nhưng ngược lại, nhờ việc chúng ta tham gia vào việc sản xuất các sản phẩm dưới các thương hiệu quốc tế thì chúng ta cũng khẳng định được dần các khía cạnh về chất lượng, uy tín cũng như thương hiệu của các nhà sản xuất Việt Nam. Với đà như vậy trong thời gian tới các doanh nghiệp của Việt Nam dần dần hoàn toàn có thể tiến tới bước là chúng ta tạo ra được những thương hiệu của chính mình.

Chúng tôi cũng thấy được một xu hướng hết sức mạnh mẽ hiện nay của thế giới đó là chúng ta không cần phải xây dựng ngay các thương hiệu từ đầu mà chúng ta đã mua được các thương hiệu quốc tế, với bề dầy cùng với lịch sử phát triển của thương hiệu mua được đó thì các doanh nghiệp của Việt Nam tiếp tục phát triển các thương hiệu đó lên và làm chủ các thương hiệu đó.

Đây là một xu hướng hiện nay các doanh nghiệp Việt Nam đang tiếp cận và đã đạt được một số thành công nhất định ở ngay tại thị trường nội địa cũng như vươn ra thị trường quốc tế.

– Còn tại thị trường nội địa, các doanh nghiệp trong ngành sẽ có định hướng như thế nào, thưa bà?

Bà Phan Thị Thanh Xuân: Để phát triển thị trường nội địa đối với các sản phẩm da giầy, Hiệp hội đã phối hợp với Vụ thị trường trong nước (Bộ Công Thương) triển khai việc hỗ trợ cho doanh nghiệp. Ví dụ như Hội nghị kết nối cung-cầu; Kêu gọi doanh nghiệp tham gia các phiên chợ bình ổn giá…

Thời gian tới, Hiệp hội sẽ có phương án cụ thể hơn, đơn cử là việc quy tụ các thương hiệu giầy, dép, túi xách Việt Nam mà đạt được chất lượng, uy tín phía Hiệp hội sẽ xây dựng những bộ tiêu chuẩn, tiêu chí rõ ràng và quy tụ các doanh nghiệp nào đạt được các tiêu chí đó thành chuỗi để đưa vào các trung tâm siêu thị, cửa hàng, đồng thời xây dựng các chương trình truyền thông để giới thiệu cho người tiêu dùng biết được các sản phẩm nào đạt được tiêu chuẩn, được sản xuất với quy trình ra sao nhằm bảo vệ được sức khỏe cho người tiêu dùng và mang lại sự an toàn cho xã hội trong quá trình sản xuất.

– Xin cảm ơn bà./.

Chính quyền Venezuela một lần nữa trải qua những giờ phút thử thách thực sự khi Tổng thống Nicolas Maduro trở thành mục tiêu của một vụ tấn công quy mô bằng thiết bị bay không người lái có gắn chất nổ trong buổi lễ kỷ niệm 81 năm ngày thành lập lực lượng Phòng vệ Quốc gia diễn ra hôm 4/8.

Việc sử dụng tới 2 thiết bị bay không người lái được gắn chất nổ và được điều khiển từ xa để tấn công nhằm vào một sự kiện có mặt toàn bộ ban lãnh đạo Venezuela và các thành viên lực lượng Phòng vệ Quốc gia cho thấy đây là kế hoạch đã được tính toán kỹ lưỡng, bài bản và chi tiết.

Vụ tấn công sẽ gây ra tình trạng hỗn loạn về an ninh, chính trị, trong bối cảnh quốc gia Nam Mỹ này đang phải đương đầu với những khó khăn chồng chất.

Rất may, lực lượng an ninh Venezuela đã phát hiện kịp thời và bắn hạ trước khi các thiết bị này tiếp cận “mục tiêu”, bởi nếu không hậu quả sẽ vô cùng nghiêm trọng.

Không chỉ liên quan tới tính mạng của Tổng thống Maduro và ban lãnh đạo Venezuela có mặt tại buổi lễ, vụ tấn công sẽ gây ra tình trạng hỗn loạn về an ninh, chính trị, trong bối cảnh quốc gia Nam Mỹ này đang phải đương đầu với những khó khăn chồng chất.

Đây cũng là “kịch bản” mà các thế lực thù địch cả trong và ngoài Venezuela lâu nay vẫn tìm mọi cách và bằng mọi hình thức với ý đồ lật đổ chính quyền cách mạng Bolivar.

Ngay sau khi vụ việc xảy ra, Tổng thống Maduro đã xuất hiện trên sóng truyền hình thông báo việc cơ quan an ninh Venezuela đã bắt giữ được một số đối tượng tham gia âm mưu đen tối này, đồng thời tố cáo các nhóm cực hữu trong nước đứng ra thực hiện kế hoạch tấn công với sự hậu thuẫn của các thế lực thù địch ở nước ngoài hòng gây bất ổn tình hình tại Venezuela.

Đây không phải là lần đầu tiên Venezuela phải đối mặt với những âm mưu gây bất ổn của các thế lực thù địch. Trong suốt gần 20 năm theo đuổi con đường cách mạng theo tư tưởng của vị anh hùng giải phóng Simon Bolivar, kể từ khi cố Tổng thống Hugo Chavez lên nắm quyền năm 1999, đất nước Venezuela đã phải đối mặt với rất nhiều âm mưu phá hoại tác động mạnh mẽ tới đời sống chính trị và xã hội, trong đó có vụ đảo chính và bắt giam nhà lãnh đạo Hugo Chavez vào tháng 4/2002.

Đây không phải là lần đầu tiên Venezuela phải đối mặt với những âm mưu gây bất ổn của các thế lực thù địch.

Tuy nhiên, nhờ có sức mạnh của nhân dân và lực lượng quân đội trung thành nên nhà lãnh đạo cánh tả đã được giải thoát và trở lại nắm quyền chỉ sau đó 48 giờ.

Trong suốt thời gian ông nắm quyền cho tới khi ngã bệnh và qua đời vào đầu năm 2013, chính quyền của Tổng thống Chavez cũng phải đối mặt với hàng loạt vụ phá hoại ngành dầu khí, một mũi nhọn của nền kinh tế Venezuela, cũng như các vụ bạo loạn, gây bất ổn định xã hội do phe đối lập phát động.

Kể từ khi Tổng thống Maduro đắc cử lần đầu tiên năm 2013 và kế tục di sản mà nhà lãnh đạo cánh tả Chavez để lại, các hoạt động chống phá hòng lật đổ chính quyền, phá hoại công cuộc cách mạng Bolivar cũng không ngừng gia tăng.

Ngay thời gian đầu sau cuộc bầu cử năm 2013, khi không thể thực hiện ý đồ phá hoại “con tàu” cách mạng bằng con đường bầu cử dân chủ, phe cánh hữu ở Venezuela, với sự kích động từ bên ngoài, đã phát động hàng loạt cuộc biểu tình bạo động, khiến tình hình xã hội ở quốc gia Nam Mỹ này rơi vào tình trạng bất ổn trong nhiều tháng.

Không chỉ có vậy, các thế lực thù địch sau đó đã tiến hành hàng loạt chiến dịch phá hoại nền kinh tế và ổn định xã hội, từ hoạt động như phá hoại các nhà máy và hệ thống phân phối điện; đầu cơ, tích trữ quy mô lớn các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, gây ra tình trạng khan hiếm trên thị trường, cho tới tuồn trái phép đồng nội tệ Bolivar với số lượng lớn ra nước ngoài, gây khan hiếm tiền mặt ở trong nước hòng gây hỗn loạn thị trường tài chính tiền tệ.

Âm mưu chống phá của các thế lực thù địch trong nước, kết hợp với các biện pháp đe dọa, gây sức ép từ bên ngoài, là một trong những nguyên nhân đẩy Venezuela vào cuộc khủng hoảng trầm trọng.

Mặc dù cơ quan chức năng Venezuela đã đấu tranh quyết liệt với những âm mưu phá hoại này, song cuộc chiến kinh tế mà các thế lực thù địch tiến hành đã gây nhiều khó khăn và thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Venezuela, vốn đã lâm vào khủng hoảng do giá dầu mỏ – mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước này – giảm mạnh. Âm mưu chống phá của các thế lực thù địch trong nước, kết hợp với các biện pháp đe dọa, gây sức ép từ bên ngoài, là một trong những nguyên nhân đẩy Venezuela vào cuộc khủng hoảng trầm trọng.

Một số chuyên gia cho rằng những âm mưu chống phá liên tục suốt nhiều năm qua đã không đem lại kết quả, chính quyền cách mạng Bolivar vẫn trụ vững và đó cũng là lý do khiến các thế lực thù địch bắt đầu tính đến những chiến lược mới, kể cả thực hiện ý đồ ám sát lãnh đạo cấp cao của Chính phủ Venezuela, trong bối cảnh nhiệm kỳ 2 của Tổng thống Maduro mới chỉ bắt đầu.

Khi Chính phủ Venezuela đang phải giải quyết những “bài toán hóc búa” do tình trạng bất ổn về chính trị, kinh tế, xã hội trong nước, những vụ tấn công như vụ việc ngày 4/8 là minh chứng cho thấy các thế lực thù địch chưa chịu từ bỏ âm mưu phá hoại những thành quả của cuộc cách mạng Bolivar do cố Tổng thống Hugo Chavez khởi xướng.

Tuy nhiên, như chính Tổng thống Maduro đã khẳng định, dù thế nào đi nữa thì những âm mưu đen tối cũng sẽ không bao giờ có thể khuất phục được ý chí của nhân dân Venezuela.

Việc nhân dân Venezuela, trong cuộc bầu cử hồi tháng 5 vừa qua, một lần nữa bầu cho ứng cử viên của liên minh cánh tả Mặt trận Tổ quốc mở rộng, đương kim Tổng thống Nicolas Maduro tiếp tục làm người lãnh đạo cao nhất đất nước trong 6 năm tới, đã thể hiện rõ niềm tin của người dân vào tiến trình cách mạng mà cả dân tộc đã theo đuổi trong nhiều năm qua. Đây sẽ là sức mạnh để Chính phủ Venezuela tiếp tục vượt qua thử thách, giữ vững thành quả cách mạng./.

Cả vùng quê đang yên bình bỗng chốc bị chìm dưới biển nước mặn mênh mông. Từ trên cao, nước muối như cơn lũ đổ xuống khu dân cư, trong tích tắc đã làm ngập hàng trăm ngôi nhà cấp bốn, khu vườn, giếng nước, làm đảo lộn cuộc sống của gần 1.000 hộ dân xã Phước Minh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận.

Sự cố nước muối nhuốm mặn khu dân cư ấy xảy ra từ năm 2010, nhưng đến nay nơi đây vẫn đang là một vùng “đất chết” do đất đai bị nhiễm mặn khủng khiếp, nhà cửa của người dân bị muối “ăn” nát tường, hàng trăm giếng nước phải bỏ hoang, môi trường đặc quánh không khí mặn chát, thiếu đất sản xuất, đói nghèo…

Về xã Phước Minh vào những ngày tháng Sáu, cảnh tượng đầu tiên đập vào mắt chúng tôi là những vườn cây chết đứng, đất nông nghiệp khô cằn hệt như vùng sa mạc. Trong khu dân cư, hàng trăm ngôi nhà cấp bốn đang chờ đổ sập do bị muối “ăn” nát tường, nhiều nhà sửa đi sửa lại nhiều lần vẫn còn dấu tích của muối.

Dưới cái nắng như đổ lửa ở thôn Quán Thẻ 1 (khu vực bị nhiễm mặn nặng nề nhất xã Phước Minh), bà Mai Thị Trang và cậu con trai đang cạo những mảng tường bị bong rộp do muối ăn mòn, sau đó dùng vữa xi măng trám lên thành từng mảnh vá.

Nhà của gia đình bà Trang mới xây cách đây vài năm nên vẫn còn “cơ hội” trám trét lại tường. Còn với những ngôi nhà xây từ lâu như của gia đình bà Nguyễn Thị Khuyên ở kế bên thì đã quá dột nát, chỉ còn cách đập đi xây lại hoàn toàn.

Hiện tại, sau gần thập kỷ bị nước biển xâm thực, toàn bộ nền, tường, mái ngôi nhà cấp bốn của cụ bà 67 tuổi đang mủn ra do bị muối “ăn” nát, một số mảng tường đã bị đổ sập hoàn toàn. Giếng nước nhiễm mặn không thể dùng. Toàn bộ khu vườn ở trước sân cũng trống hoác, cằn cỗi.

Chia sẻ với phóng viên, bà Khuyên kể, gia đình trước có hơn 600 m2 đất trồng rau, ngày trước quanh năm xanh tốt, thu nhập từ bán rau và trái cây cũng đủ nuôi sống gia đình. Thế nhưng, từ khi xuất hiện Dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ, cuộc sống gia đình bà đã rơi vào tình cảnh trắng tay.

Theo lời bà Khuyên, xảy ra sự cố nhiễm mặn trên là do doanh nghiệp bơm nước biển lên các hồ chứa trên lưng chừng núi để sản xuất muối, sau đó nước mặn đã thẩm thấu vào làng, gây ra tình trạng nhiễm mặn không khí, đất, nguồn nước ngầm ở thôn Quán Thẻ và các thôn lân cận của xã Phước Minh.

“Đấy chú xem, ở đây cách biển tới gần 20km mà muối cứ phủ trắng khắp nơi như thế này có vô lý không? Có nơi nào làm muối ở trên đồi núi, còn dân ở dưới trũng như ở vùng này không? Sống ở đây mất hết nước ngọt, đất đai nhiễm mặn không trồng gì được, nhà cửa thì sắp đổ rồi, khổ lắm,” bà Khuyên rầu rĩ nói.

Theo tìm hiểu của phóng viên VietnamPlus, dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ với quy mô lớn nhất trong ngành sản xuất muối công nghiệp ở Việt Nam (diện tích 2.510 ha, công suất hơn 300.000 tấn muối/năm, tổng mức đầu tư hơn 1.344 tỷ đồng) bắt đầu được triển khai từ năm 2000, do Tổng công ty Muối Việt Nam làm chủ đầu tư.

Tuy nhiên, sau một thời gian dài triển khai ì ạch do nhà đầu tư chưa thực hiện đầy đủ việc đánh giá tác động môi trường và chậm đền bù, năm 2008, dự án muối lớn nhất Việt Nam đã được chuyển giao cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư phát triển sản xuất Hạ Long tiếp tục đầu tư, triển khai các hạng mục còn dang dở.

Chỉ sau một thời gian ngắn tiếp nhận dự án, đầu năm 2009, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư phát triển sản xuất Hạ Long đã chính thức cho ra mẻ muối đầu tiên, đây cũng là thời điểm xảy ra tình trạng nhiễm mặn ở trên địa bàn xã Phước Minh, và sau đó ngày càng trở nên trầm trọng và nhiễm mặn trên diện rộng.

Ông Nguyễn Văn Bính, Trưởng phòng Kế hoạch Tài chính-Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Ninh Thuận cho biết, việc triển khai dự án muối ở xã Phước Minh là do khu vực này không đủ nước ngọt phục vụ nhu cầu sản xuất nông nghiệp. Vì thế, dự án muối được coi là giải pháp để thay đổi mô hình sản xuất, đảm bảo an ninh muối quốc gia, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế cho địa phương.

“Tuy nhiên sau khi dự án được triển khai, vùng đất xã Phước Minh đã phát sinh tình trạng nhiễm mặn, nhiều diện tích đất đai không thể sử dụng,” ông Bính nói.

Kết quả quan trắc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nước và Môi trường Bình Minh (Thành phố Hồ Chí Minh) cho thấy, độ mặn nước mặt tại các thôn bị nhiễm mặn ở xã Phước Minh đã vượt so với tiêu chuẩn quy định từ 36,2 đến 42,7 lần; độ mặn nước ngầm vượt từ 40,7 đến 71,4 lần.

Còn theo khảo sát, đánh giá của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Thuận, thì từ sau sự cố nước muối nhuốm mặn khu dân cư xã Phước Minh, phần lớn giếng nước ngọt trong vùng ảnh hưởng đã bị nhiễm mặn vượt tiêu chuẩn gấp 24-30 lần.

Số liệu thống kê của Ủy ban Nhân dân xã Phước Minh cho thấy, dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ đã khiến 4 thôn (gồm Quán Thẻ 1, Quán Thẻ 2, Quán Thẻ 3 và Lạc Tiến) bị nhiễm mặn, gần 600 giếng nước không thể sử dụng; cây cối bị chết; các công trình dân sinh, công cộng như nhà cửa, đường sá, trường tiểu học, cột điện bị xuống cấp, hư hỏng nặng.

Ngoài ra, hơn 300 ha đất sản xuất nông nghiệp ở ngoài vùng dự án cũng bị nhiễm mặn không thể sản xuất, trồng trọt, nay đang bị hoang hóa.

Vậy tại sao đất đai, nguồn nước ngầm trong và ngoài vùng Dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ tại xã Phương Minh lại bị nhiễm mặn nặng nề và lan tỏa trên diện rộng như vậy?

Theo lý giải của ông Trần Mạnh Cương, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Phước Minh, nguyên nhân gây ra sự cố nhiễm mặn trên địa bàn là do cánh đồng muối cao hơn khu dân cư từ 5 đến 10m, địa chất trong vùng chủ yếu là đất cát pha. Trong quá trình xây dựng các ruộng muối, đơn vị sản xuất chỉ chống thấm bờ bao mà không chống thấm nền ruộng. Vì thế, khi nước biển được bơm vào đồng, một phần nước đã thấm xuống lòng đất, chảy về khu dân cư gây nhiễm mặn.

Hơn nữa, Ninh Thuận là địa phương có khí hậu khô hạn nhất nước và Quán Thẻ là vùng khô hạn nhất Ninh Thuận. Nắng nóng làm nước bốc hơi nhanh nên khi nước mặn tràn vào khu dân cư, cả vùng giống như một lò hơi “khổng lồ” khiến cây cối chết, nhà cửa đều bị muối kết trắng xóa, không khí ngột ngạt, mặn chát.

Ngoài khả năng thẩm thấu nước mặn xuống lòng đất, theo ông Cương, dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ còn để xảy ra sự cố vỡ bờ đê bao chứa nước mặn, khiến nước muối tràn thẳng vào khu dân cư, làm ngập hàng trăm hécta đất nông nghiệp, giếng nước và các hồ chứa nước ngọt trên địa bàn.

Điều đáng nói là, sau khi xảy ra sự cố nước muối nhuốm mặn” khu dân cư, hơn 90% số hộ dân trong xã đã bị thu hồi đất, số còn lại cũng bị nhiễm mặn không thể sản xuất. “Thực trạng này đã khiến Phước Minh trở thành xã ‘trắng’ về nông nghiệp, thiếu đất sản xuất,” ông Cương buồn rầu nói.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Phước Minh cũng cho biết, từ khi dự án khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ đi vào hoạt động đến nay, thôn Quán Thẻ 1 đã có 292 hộ dân bị ảnh hưởng do đất vườn, đất nông nghiệp và nguồn nước nhiễm mặn, nhà cửa hư hỏng nặng nề.

“Đến nay, sau 18 năm dự án muối được triển khai và gây nhiễm mặn, toàn xã vẫn còn 220 ha đất phải bỏ hoang, người dân không thể sản xuất, nhưng hiện tại vẫn chưa được hỗ trợ, đền bù, khiến người dân vô cùng bức xúc. Lý do của việc chậm đền bù ở đây là vì số tiền quá lớn, vào khoảng 140 tỷ đồng,” ông Cương nói thêm.

Hướng ánh mắt xa xăm về phía cánh đồng đã bỏ hoang nhiều năm trời vì nhiễm mặn, bà Trần Thị Huê, trưởng thôn Quán Thẻ 1, buồn rầu nói: “Bao năm qua, chúng tôi phải chịu cảnh ‘khát’ nước sạch, đất đai nhiễm mặn bỏ hoang, nhà cửa bị hư hỏng nặng nề do bị muối ‘ăn’ mòn phải sửa đi sửa lại quanh năm. Thế mà tiền đền bù đến nay vẫn chưa chi trả xong, khiến dân phải sống khốn khổ thế này.”

Về phía doanh nghiệp, đại diện Công ty Cổ phần Muối Cà Ná-Ninh Thuận thừa nhận sự cố nhiễm mặn trên đã để lại hậu quả nặng nề. Nguyên nhân là do chủ đầu tư trước đây chưa có đánh giá tác động môi trường nghiêm túc. Tuy nhiên, những năm qua, công ty cũng đã khắc phục thiệt hại, tạo việc làm cho người dân…

“Vừa qua, công ty cũng đã thuê đơn vị tư vấn về đánh giá lại tác động môi trường, cũng như triển khai một số giải pháp để giảm thiểu độ nhiễm mặn. Hiện công việc hỗ trợ và khắc phục thiệt hại vẫn đang tiếp tục được triển khai,” vị đại diện Công ty Cổ phần Muối Cà Ná-Ninh Thuận nhấn mạnh.

Chia sẻ với phóng viên VietnamPlus về dự án nói trên, ông Lê Tiến Dũng, Phó Chánh Văn phòng Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận cho biết, viêc sản xuất muối là cần thiết cho việc phát triển kinh tế địa phương. Thế nhưng, từ khi đi vào hoạt động đến nay, dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ vẫn còn để lại nhiều “khoảng tối” chưa được giải quyết đứt điểm.

Nguyên nhân dẫn tới thực trạng trên là do Dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ gây nhiễm mặn đất đai, nguồn nước ngầm, ô nhiễm môi trường, nhưng đến nay việc hỗ trợ đền bù đến nay vẫn chưa được xử lý triệt để.

Thông báo Kết luận số 420-TB/TU của Thường trực Tỉnh ủy Ninh Thuận, do ông Nguyễn Bắc Việt ký ngày 8/5/2017, cũng khẳng định: Dự án khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ là dự án lớn, có ý nghĩa quan trọng, góp phần đảm bảo an ninh quốc gia về muối và phát triển kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện dự án đến nay đã phát sinh nhiều vấn đề phức tạp, khó khăn, vướng mắc chưa được giải quyết, xử lý dứt điểm, làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự, việc làm, đời sống của nhân dân trong vùng dự án.

Đặc biệt là việc triển khai thực hiện các giải pháp ngăn chặn và hỗ trợ nhiễm mặn; đầu tư hạ tầng di dân, tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng và hoàn thiện cơ sở hạ tầng khu tái định cư thôn quán thẻ 2; phương án hoàn trả ngân sách đã đầu tư trực tiếp cho dự án…

Về mức độ thiệt hại, thống kê của cơ quan chức năng địa phương cho thấy, hệ lụy từ việc sản xuất muối không khoa học trên đã làm toàn bộ 600 giếng nước ngọt và các hồ chứa nước ngọt ở Phước Minh trở thành nơi chứa nước mặn, nhà cửa hư hỏng, cây cối chết khô, đất nông nghiệp đối diện dự án muối đang dần bị phủ trắng bởi muối.

Nhằm hỗ trợ người dân bị thiệt hại do tình trạng nhiễm mặn gây ra, từ năm 2013 đến nay, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư phát triển sản xuất Hạ Long đã tiến hành thống kê và chi trả cho hơn 1.000 hộ dân với tổng số tiền hơn 44 tỷ đồng. Tuy nhiên, số tiền này chỉ giúp người dân giải quyết một số khó khăn trước mắt.

Ngoài ra, một kế hoạch tái định cư cho 200 hộ dân trong vùng bị nhiễm mặn nặng cũng đã được Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận tính tới, tuy nhiên, do không có vốn nên dự án vẫn chưa thể thực hiện. Vì vậy, người dân nơi đây vẫn phải tự loay hoay đối phó với tình trạng nhiễm mặn, với nhiều vườn cây chết khô, nhà cửa bị muối “ăn” nát, hàng trăm giếng nước bị nhiễm mặn không thể sử dụng.

Để công tác quản lý, thực hiện dự án hiệu quả, đảm bảo an ninh lương thực, cũng như khắc phục các hệ lụy do dự án muối gây ra, tại Công văn số 1998/TTg-NN ngày 28/12/2017, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo: “Đồng ý với đề nghị của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, và các Bộ liên quan về việc chuyển giao dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận quản lý.”

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, thống nhất với Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận về nội dung điều chuyển, thủ tục thanh quyết toán các hạng mục đã thực hiện của dự án, giải pháp xử lý triệt để những tồn tại trong quá trình bàn giao đúng quy định của pháp luật.

Trước đó, tại Công văn số 980/TTg-KTN ngày 8/7/2013, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm phê duyệt điều chỉnh dự án theo đúng quy định pháp luật; chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư phát triển sản xuất Hạ Long đề xuất kế hoạch hoàn trả phân vốn ngân sách nhà nước đã đầu tư trực tiếp cho dự án, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định…

Tuy nhiên, theo báo cáo số 1704/UBND-TCD ngày 26/4/2018, Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận cho rằng: “Tiến độ bàn giao dự án theo kế hoạch phải hoàn thành trước ngày 31/3/2018 là không khả thi, với lý do dự án còn nhiều vấn đề khó khăn, vướng mắc chưa được xử lý dứt điểm.”

Do đó, để có thời gian nghiên cứu tổng thể các nội dung liên quan đến công tác bàn giao, Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Thuận đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xem xét, đồng ý lùi thời gian bàn giao dự án để có thời gian tập trung xử lý cơ bản các vấn đề còn tồn đọng, khó khăn, vướng mắc.

Hơn nữa, “đây là nhiệm vụ rất quan trọng, phức tạp cần phải bàn bạc thống nhất giữa lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với lãnh đạo tỉnh trong việc xác định thẩm quyền, trách nhiệm xử lý lý, giải quyết các vấn đề phát sinh tại dự án sau khi bàn giao,” báo cáo nhấn mạnh.

Sau một thời gian lùi thời gian bàn giao vì lý do chưa thống nhất phương án đề bù, cũng như khả năng giải ngân vốn dự án, ngày 19/4/2018, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Thuận đã giao Sở Tài nguyên và Môi trường chỉ đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất phối hợp với Ủy ban Nhân dân huyện Thuận Nam và các đơn vị liên quan tổ chức rà soát, xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân có đất trong vùng dự án.

Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Thuận cũng giao Ủy ban Nhân dân huyện Thuận Nam phối hợp với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư phát triển sản xuất Hạ Long (nay là Công ty Cổ phần Muối Cà Ná-Ninh Thuận) và các đơn vị liên quan thông báo tới người dân việc bàn giao dự án, sau đó tiến hành các thủ tục giải ngân kế hoạch vốn năm 2018 cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng theo quy định.

Trong khi chờ đợi một giải pháp mang tính tổng thể, lâu dài, vấn đề cấp bách đối với chủ đầu tư và chính quyền địa phương hiện nay là phải quy hoạch lại vùng sản xuất, thu hẹp bớt diện tích đồng muối, đặc biệt là một số cánh đồng gần khu dân cư.

Đồng thời, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Thuận cũng yêu cầu các đơn vị liên quan lên phương án tổ chức tiến hành chống thấm cho các ruộng muối, nạo vét và khơi thông các tuyến kênh, mương nhằm “rút bớt” nước mặn ra khỏi khu vực, hạn chế tình trạng nhiễm mặn lan rộng; nhanh chóng bố trí tái định cư và giải quyết tốt công ăn việc làm cho người dân trong vùng dự án./.

Theo báo cáo thống kê của Ủy ban Nhân dân xã Phước Minh, từ khi Dự án Khu kinh tế muối công nghiệp và xuất khẩu Quán Thẻ đi vào sản xuất và “bức tử” môi trường sống của nhân dân đến nay, người dân trên địa bàn gặp rất nhiều khó khăn. Tỷ lệ hộ nghèo cũng theo đó tăng lên do thiếu đất sản xuất, thiếu việc làm…

Nếu giai đoạn 2004-2007, toàn xã có 5% số hộ đói nghèo, thì sau sự cố nhiễm mặn đã tăng lên 15% (năm 2010), và đến năm 2014 số hô đói nghèo đã tăng hơn 19%.

Giới chức Ngân hàng Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) ngày 1/8 đã kết thúc cuộc họp chính sách kéo dài 2 ngày với một tuyên bố nêu bật sức mạnh của thị trường lao động và nền kinh tế đầu tàu thế giới.

Những đánh giá tích cực này được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế số một thế giới đón nhận nhiều tín hiệu tươi sáng mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không ngớt lời tung hô.

Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn hoài nghi về khả năng nền kinh tế Mỹ có thể duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong thời gian tới, khi triển vọng kinh tế đang bị “phủ bóng” bởi những căng thẳng thương mại giữa Washington với nhiều quốc gia trên thế giới.

Ngân hàng trung ương Mỹ đã mô tả “hoạt động kinh tế đã và đang tăng trưởng mạnh mẽ,” thay vì “vững chắc” như trong thông báo được đưa ra sau cuộc họp hồi tháng 6 vừa qua

Theo tuyên bố được đưa ra sau cuộc họp của Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC), cơ quan hoạch định chính sách của Fed, ngân hàng trung ương Mỹ đã mô tả “hoạt động kinh tế đã và đang tăng trưởng mạnh mẽ,” thay vì “vững chắc” như trong thông báo được đưa ra sau cuộc họp hồi tháng 6 vừa qua, thời điểm Fed tăng lãi suất lần thứ 2 trong năm nay. Các nhà hoạch định chính sách của Fed cũng nhất trí với nhận định chi tiêu hộ gia đình đã “gia tăng mạnh mẽ,” chứ không chỉ “khởi sắc” như mô tả trong thông báo lần trước.

Một điểm tích cực nữa là Fed đánh giá tỷ lệ lạm phát “duy trì gần” mức mục tiêu 2%, thay cho cụm từ “tiến gần tới” mức 2% trong báo cáo trước đó. Mặc dù quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 1,75-2% hiện nay tại cuộc họp lần này, song Fed để ngỏ khả năng tiến hành 2 đợt điều chỉnh lãi suất từ nay đến cuối năm, có thể vào tháng 9 và tháng 12 tới.

Quyết định giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp lần này là kết quả đồng thuận tuyệt đối của các thành viên FOMC. Kết quả này như một sự thừa nhận những tín hiệu tích cực của nền kinh tế đầu tàu thế giới trong thời gian gần đây dưới thời chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump với cam kết “Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại.”

Theo một báo cáo của Chính phủ Mỹ, quy mô nền kinh tế lớn nhất thế giới hiện đã vượt qua con số 20.000 tỷ USD. Tăng trưởng GDP đạt 4,1% trong quý 2 đã giúp Mỹ trở thành quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong số các quốc gia phát triển.

Tuy nhiên, dù Tổng thống Trump đã khẳng định rằng việc kinh tế Mỹ đạt tăng trưởng nhanh nhất trong gần 4 năm qua là minh chứng thành công cho chính sách kinh tế của ông, song các chuyên gia kinh tế cảnh báo niềm vui này “ngắn chẳng tày gang” khi các chỉ số quý 2 cũng phản ánh sự vội vã trong động thái tăng nguồn cung và di chuyển hàng hóa tồn kho phòng trường hợp chiến tranh thương mại kéo giá thành đi lên.

Những gì tốt đẹp ở quý 2 có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Chúng tôi nghĩ 6 tháng còn lại sẽ cho thấy một cục diện khác, với tốc độ tăng trưởng giảm dần và lạm phát tăng trong một số lĩnh vực trọng điểm.(Chiến lược gia Andrew Sheets của Công ty chứng khoán Morgan Stanley)

Chiến lược gia Andrew Sheets của Công ty chứng khoán Morgan Stanley nhận định: “Những gì tốt đẹp ở quý 2 có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Chúng tôi nghĩ 6 tháng còn lại sẽ cho thấy một cục diện khác, với tốc độ tăng trưởng giảm dần và lạm phát tăng trong một số lĩnh vực trọng điểm.”

Thực tế cho thấy bên cạnh lý do chính phủ tăng chi tiêu và người tiêu dùng bắt đầu mạnh tay chi các khoản tiền có được từ gói cắt giảm thuế 1.500 tỷ USD của chính phủ, một yếu tố giúp nền kinh tế Mỹ đạt được mức tăng trưởng nhảy vọt trong quý 2, là hiệu ứng của những chính sách áp thuế của Washington đối với các mặt hàng nhập khẩu từ nhiều nước, đặc biệt là Trung Quốc, và kéo theo các biện pháp trả đũa từ các đối tác của Mỹ.

Nỗi lo ngại về nguy cơ bùng phát “cuộc chiến” áp thuế giữa Mỹ và nhiều quốc gia đã khiến các nhà xuất khẩu nỗ lực cung ứng sản phẩm, qua đó góp phần đáng kể cho sự tăng trưởng của nền kinh tế. Ngoài ra, còn có các bằng chứng khác cho thấy các doanh nghiệp đang dự trữ hàng hóa để đối phó với giá nhập khẩu cao nếu phải chịu tác động do các hành động trả đũa đối với các mức thuế quan mà Mỹ đưa ra.

Ông Neal Dutta, nhà kinh tế trưởng của Renaissance Macro Research, nhận định: “Thật mỉa mai khi phần lớn các nhà kinh tế cho rằng căng thẳng thương mại hiện nay tạo đà cho sự tăng trưởng mặc dù nó có tác động tới mức tăng trưởng ở quý 2. Tuy nhiên, những tác động này chỉ là tạm thời.”

Do vậy, một câu hỏi lớn đặt ra là liệu nền kinh tế của Mỹ có thể duy trì tốc độ tăng trưởng này hay không. Đa số các chuyên gia kinh tế dự đoán trong thời gian còn lại của năm nay, nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ không duy trì được mức tăng trưởng cao của quý 2.

Việc đạt mức tăng trưởng ấn tượng nhờ vào gói cắt giảm thuế được đánh giá sẽ chỉ duy trì ngắn hạn, khi chính sách giảm thuế cùng dự luật chi tiêu tổng thể cho chính phủ, có vai trò kích thích sự tăng trưởng, sẽ bắt đầu hết tác dụng vào năm tới. Trong khi đó, lộ trình tăng lãi suất của Fed được dự báo cũng sẽ tạo thêm một rào cản nữa cho tăng trưởng.

Việc nhiều người Mỹ thiếu sự an toàn về mặt tài chính vẫn là một mối lo ngại, dù bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế lớn nhất thế giới có vẻ khá khả quan.(Người đứng đầu chi nhánh Fed ở New York John Williams)

Mặt khác, thể trạng tài chính của nền kinh tế Mỹ cũng xuất hiện những dấu hiệu đáng lo ngại khi chi tiêu tiêu dùng tăng trái ngược với tốc độ tăng trưởng “ì ạch” của tiền lương, đặc biệt ở nhóm người có thu nhập thấp và nhóm tầng lớp trung lưu.

Kết quả là chỉ trong một năm qua, những dấu hiệu bộc lộ khả năng dễ bị tổn thương về mặt tài chính của nền kinh tế Mỹ đã gia tăng theo cấp số nhân, khi các khoản nợ quá hạn qua thẻ tín dụng và tiền vay mua ôtô của người dân đang trên đà leo thang, còn tiết kiệm lại sụt giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2005.

Người đứng đầu chi nhánh Fed ở New York John Williams nhận định rằng việc nhiều người Mỹ thiếu sự an toàn về mặt tài chính vẫn là một mối lo ngại, dù bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế lớn nhất thế giới có vẻ khá khả quan.

Trong khi đó, mối đe dọa hàng đầu đối với mục tiêu tăng trưởng tối đa của Tổng thống Trump lại là chính sách thương mại mà ông đang theo đuổi.

Thực tế các nhà đầu tư vẫn lo ngại về “bóng ma” của một cuộc chiến thương mại tổng lực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang cận kề, trong bối cảnh Tổng thống Trump xem xét khả năng áp mức thuế 25% đối với lượng hàng hóa nhập khẩu trị giá 200 tỷ USD của Trung Quốc, thay cho mức thuế 10% như thông báo trước đây, kéo theo nguy cơ Bắc Kinh có động thái trả đũa tương tự.

Một cuộc chiến thương mại bùng phát sẽ đe dọa tốc độ tăng trưởng không chỉ của hai quốc gia này mà cả nền kinh tế toàn cầu. Đây cũng được xem là nguyên nhân khiến các chỉ số chủ lực trên thị trường chứng khoán Mỹ và thế giới đồng loạt sụt giảm trong ngày 1/8, bất chấp những ngôn từ tích cực trong tuyên bố của Fed.

Như nhận định của ông Jim O’Sullivan, chuyên gia kinh tế trưởng của Mỹ tại High Frequency Economics: “Một cuộc chiến thương mại leo thang trong giai đoạn sắp tới sẽ tiếp tục là một rủi ro lớn nhất khiến kinh tế Mỹ đi xuống”./.

Vào giữa tháng Bảy, Tập đoàn FPT chính thức sở hữu 90% cổ phần của Intellinet Consulting (Intellinet), một trong những công ty tư vấn công nghệ có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất tại Mỹ.

Đây là lần đầu tiên 1 công ty công nghệ thông tin Việt Nam mua 1 công ty tư vấn của Mỹ. Việc mua bán, sáp nhập (M&A) được xem là một trong những bước đi chiến lược của FPT Software để hiện thực hóa tham vọng 1 tỷ USD doanh thu vào năm 2020.

Phóng viên Báo điện tử VietnamPlus đã trao đổi với Chủ tịch FPT Software Hoàng Nam Tiến về vấn đề này.

“MẮT XÍCH” HOÀN THIỆN DỊCH VỤ

– Thưa ông, đâu là lý do FPT mua lại Intellinet? FPT đã phải trả bao nhiêu tiền cho thương vụ này?

Ông Hoàng Nam Tiến: Chúng tôi tin rằng, Intellinet sẽ giúp FPT nâng tầm vị thế, trở thành đối tác cung cấp các dịch vụ công nghệ tổng thể với giá trị cao hơn và toàn diện hơn cho khách hàng, từ khâu tư vấn chiến lược, thiết kế đến triển khai, bảo hành bảo trì, đặc biệt trong các dự án chuyển đổi số…

Tuy nhiên, chúng tôi chỉ mua lại 90% vì bản thân Intellinet cũng muốn tham gia cùng “gia đình” FPT để hướng tới chiến lược cung cấp các giá trị cao hơn trong bối cảnh chuyển đổi số đang rất hot.

Về giá trị thương vụ thì tương đối linh hoạt. Tại thời điểm này, FPT trả 30 triệu USD, phần còn lại sẽ dựa trên kết quả kinh doanh của Intellinet trong vòng 3 năm tới. Do đó, tổng giá trị thương vụ có thể khoảng 45-50 triệu USD.

– Chủ tịch Hội đồng quản trị FPT Trương Gia Bình nói rằng:”Intellinet chính là giải pháp để FPT cung cấp giải pháp chuyển đổi số tổng thể,” xin ông nói rõ về vấn đề này? Sự kết hợp này liệu có giúp FPT “săn” được nhiều khách hàng trong danh sách Fortune 500 hay không?

Ông Hoàng Nam Tiến: Tôi muốn nói thế này, thực tế FPT Software đã có 19 năm hoạt động trên thị trường toàn cầu. Chúng tôi đang cung cấp dịch vụ cho hàng trăm khách hàng là các tập đoàn lớn ở những nước giàu nhất trên thế giới như Mỹ, Nhật Bản, Đức, Pháp, Singapore…

Chúng tôi cũng đã đầu tư nghiên cứu các lĩnh vực công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, IoT (Internet of things), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, xe tự hành… tạo ra các dịch vụ mới như chuyển đổi số (digital transformation). Và, những nghiên cứu này đã giúp chúng tôi có một vị thế khác khi nói chuyện với các tập đoàn lớn.

Trên thực tế, đã có những tập đoàn lớn chọn chúng tôi là đối tác cung cấp dịch vụ chuyển đổi số cho họ và thậm chí là cùng họ nghiên cứu, phát triển một số giải pháp, ứng dụng trên nền tảng công nghệ IoT như Airbus, GE, Siemen, Microsoft, AWS, Daiwa Institute of Research (DIR), Toppan, Toshiba…

Tuy nhiên, cũng phải nói một cách công bằng là chúng tôi chưa có những chuyên gia hàng đầu với 20-30 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực tư vấn giải pháp quản trị hạ tầng thông tin cho doanh nghiệp, cho các thành phố và cho cao hơn nữa là cho các quốc gia.

Do đó, Intellinet là một lựa chọn của chúng tôi và từ nay chúng tôi có đủ năng lực để có thể thực hiện các dự án End – to – End (dự án hoàn chỉnh cho khách hàng từ khâu tư vấn, xây dựng dự án, tổ chức triển khai, vận hành nâng cấp…) cho khách hàng.

Khi kết hợp thế mạnh của Intellinet và FPT Software, tôi tin rằng tập khách hàng trong danh sách Fortune 500 của hai công ty sẽ tiếp tục được mở rộng, vượt xa con số 100 khách hàng như hiện nay. (FPT Software đang cung cấp dịch vụ cho khoảng 80 khách hàng trong danh sách Fortune 500 và con số này của Intellinet là 20).

DẪN ĐẦU VỀ CHUYỂN ĐỔI SỐ

– Xin ông tiết lộ con số kỳ vọng khi Intellinet về với FPT?

Ông Hoàng Nam Tiến: Thị trường dịch vụ chuyển đổi số thế giới được IDC dự báo sẽ đạt con số 2.000 tỷ USD vào năm 2020. Đây là cơ hội không giới hạn cho các doanh nghiệp phần mềm như FPT Software.

Bên cạnh cơ hội quy mô thị trường, chúng ta còn đang có cơ hội từ các xu hướng công nghệ mới. Nếu trong các lĩnh vực công nghệ thông tin truyền thống như hệ thống quản trị nguồn lực ERP, hệ thống sản xuất… khoảng cách công nghệ thông tin của Việt Nam với các nước phát triển khoảng 20-30 năm, thì trong lĩnh vực tiên tiến nhất bây giờ như IoT, AI, BigData, Cloud Computing, khoảng cách chỉ là là 2-3 năm. Thậm chí, trong một số lĩnh vực FPT đứng trong hàng ngũ đối tác hàng đầu của các hãng lớn thế giới như AWS, GE Predix, Siemens Mindsphere…

Chúng tôi kỳ vọng với những cơ hội trên và sự kết hợp giữa thế mạnh của FPT và Intellinet, đây sẽ là đòn bẩy để chúng tôi vươn lên nhóm dẫn đầu trên thế giới trong lĩnh vực chuyên đổi số và công nghệ mới.

Doanh thu chuyển đổi số của FPT Software đang tăng trưởng khoảng 50%. Và, với sự tham gia của Intellinet, con số này được kỳ vọng có thể tăng lên gấp rưỡi hoặc gấp đôi.

– Với kinh nghiệm của hai bên, FPT Software sẽ hoàn thiện dịch vụ của mình như thế nào?

Ông Hoàng Nam Tiến: Đối với khách hàng hiện có và trong tương lai của FPT Software, cùng với chuyên gia của Intellinet chúng tôi sẽ mang đến cho họ những chuyên gia tư vấn đẳng cấp quốc tế với 20-30 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực chuyên sâu như hàng không vũ trụ, y tế, ngân hàng – tài chính, viễn thông, ôtô…

Còn đối với khách hàng hiện có và trong tương lai của Intellinet, với thế mạnh về nguồn nhân lực, kinh nghiệm triển khai dự án, năng lực công nghệ đặc biệt là các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, IoT (Internet of things), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, xe tự hành…, chúng tôi sẽ cung cấp dịch vụ cho họ với chi phí cạnh tranh hơn hẳn.

GIẤC MƠ 1 TỶ USD

– Trước đây, FPT Software từng đặt ra mục tiêu đạt 1 tỷ USD doanh thu vào năm 2020. Với việc mua Intellinet, kế hoạch này liệu có cán đích được không, thưa ông?

Ông Hoàng Nam Tiến: Hiện nay, số lượng các công ty phần mềm có doanh thu từ 1 tỷ USD trở lên trên thế giới có thể đếm được trên đầu ngón tay. Ấn Độ – một quốc gia hùng mạnh về dịch vụ phần mềm, chỉ có 6 công ty đạt doanh thu trên 1 tỷ USD.

Tại thời điểm này, với doanh thu khoảng 300 triệu USD của FPT Software, chúng tôi đứng thứ 12 nếu ở Ấn Độ và đứng thứ 8 nếu ở Trung Quốc. Đây hoàn toàn là con số không tệ.

Chúng tôi kỳ vọng doanh thu năm 2018 của FPT Software sẽ đạt 400 triệu USD. Dựa trên tốc độ tăng trưởng cao của FPT Software là trung bình khoảng 25-30% trong nhiều năm qua thì chúng tôi sẽ đạt khoảng 70% mục tiêu 1 tỷ USD nhờ tăng trưởng tự thân (Organic growth), 30% còn lại sẽ đến từ các hợp đồng mua bán, sáp nhập (Inorganic growth).

Trước đó, chúng tôi đã thực hiện vụ mua bán sáp nhập (M&A) đầu tiên với một công ty tại châu Âu. Thương vụ đã mang về cho chúng tôi một hợp đồng lịch sử có trị giá 100 triệu USD với Innogy SE. Với thương vụ với Intellinet lần này, chúng tôi kỳ vọng sẽ FPT Software sẽ sớm hoàn thành mục tiêu 1 tỷ USD.

– Ngoài ý nghĩa nâng cao năng lực tư vấn chiến lược, năng lực cung cấp dịch vụ công nghệ tổng thể, thúc đẩy tăng trưởng doanh số như ông đã nói ở trên, thương vụ này còn có ý nghĩa nào khác nữa với FPT Software, chẳng hạn như về cơ hội việc làm…?

Ông Hoàng Nam Tiến: Tôi muốn nhấn mạnh, đây là thời đại của chuyển đổi số, là thời đại của những công nghệ 4.0. Do đó, việc học và nắm bắt nhanh các công nghệ mới là một ưu thế của các bạn trẻ Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi rất khắt khe vì vậy sau khi qua thử thách số các bạn không đáp ứng được cũng rất lớn.

Năm 2018, chúng tôi dự kiến tuyển 6.500 người, trong 6 tháng đầu năm chúng tôi đã tuyển được khoảng 3.000 người. Dự kiến, để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các dự án với khách hàng, năm 2020 chúng tôi cần tuyển khoảng 10.000 người.

Và rõ ràng, những bạn trẻ có năng lực hoàn toàn có cơ hội đầu quân cho FPT Software, khai phá các thị trường trong và ngoài nước.

– Xin cảm ơn ông!

FPT Software thành lập năm 1999, là công ty thành viên của FPT – Tập đoàn Công nghệ hàng đầu của Việt Nam. Sau 19 năm thành lập, FPT Software hiện đang là công ty phần mềm lớn nhất của Việt Nam và đứng trong Top 100 Nhà cung cấp dịch vụ Outsourcing toàn cầu do International Association of Outsourcing Professionals (IAOP) đánh giá.

FPT Software cung cấp các dịch vụ phát triển phần mềm và bảo trì, triển khai ERP, kiểm thử, chuyển đổi ứng dụng, hệ thống nhúng, điện toán di động, điện toán đám mây… trong nhiều lĩnh vực như: Tài chính ngân hàng, Viễn thông, Y tế, Chế tạo, Công nghiệp xe hơi, Dịch vụ công…

Doanh nghiệp này hiện đã và đang cung cấp dịch vụ cho khoảng 550 khách hàng là các tập đoàn lớn trên phạm vi toàn cầu, trong đó có khoảng 80 khách hàng nằm trong danh sách Fortune Global 500.

Tân Ngoại trưởng Anh Jeremy Hunt đã chọn Trung Quốc là điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến công du nước ngoài quan trọng đầu tiên trên cương vị người đứng đầu ngành ngoại giao.

Chuyến đi này thể hiện một cách rõ nét và cũng được đánh giá là một bước đi quan trọng để Anh đẩy mạnh những nỗ lực cố gắng đổi mới bản thân thành một quốc gia thương mại toàn cầu sau quyết định rời Liên minh châu Âu (EU) năm 2016. Đây cũng là bước kế tiếp trong một lộ trình mới đã được định hình sau chuyến thăm của Thủ tướng Anh Theresa May tới Bắc Kinh hồi đầu năm nay, với mục tiêu thúc đẩy mối quan hệ đối tác mới Anh-Trung Quốc trở nên vững chắc hơn nhằm hướng tới một tương lai mà hai nước có thể hợp tác cùng nhau.

Với Anh, thương mại hậu Brexit là một trong những vấn đề chính cần giải quyết thỏa đáng để có thể “an toàn” vượt ra khỏi cái bóng EU sau gần nửa thế kỷ tất cả các hoạt động trao đổi mậu dịch của quốc gia này đều được định hình theo EU. Trong tình hình hiện tại, khi khả năng đạt được một thỏa thuận thương mại với EU sau khi rời khỏi khối vẫn chưa rõ ràng thì London thực sự cần những thỏa thuận thương mại trực tiếp với các đối tác ngoài khối.

Anh hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Trung Quốc trong EU, trong khi Trung Quốc cũng là đối tác thương mại ngoài EU lớn thứ hai của Anh

Là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và là thị trường tiêu thụ giàu tiềm năng mà hầu hết các doanh nghiệp đều mong muốn hướng tới, không khó hiểu khi Trung Quốc luôn là một trong những đối tác quan trọng mà London muốn ký kết thỏa thuận thương mại tự do để củng cố hành trang rời khỏi EU.

Anh hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Trung Quốc trong EU, trong khi Trung Quốc cũng là đối tác thương mại ngoài EU lớn thứ hai của Anh với kim ngạch thương mại năm ngoái đạt 79 tỷ USD, tăng gần 6,2% so với năm 2016. Hơn 500 doanh nghiệp Trung Quốc đã mở văn phòng tại Anh, với tổng vốn đầu tư 21,8 tỷ USD vào các dự án, từ các lĩnh vực truyền thống như thương mại, tài chính và viễn thông đến các lĩnh vực mới nổi như năng lượng mới, sản xuất hàng hóa cao cấp, cơ sở hạ tầng.

Phát biểu trước chuyến thăm, Ngoại trưởng Hunt khẳng định Anh và Trung Quốc là hai cường quốc lớn có tầm ảnh hưởng toàn cầu, vì vậy trong bối cảnh Anh chuẩn bị rời khỏi EU và đón nhận nhiều cơ hội vươn xa hợp tác hơn bao giờ hết, London cam kết nỗ lực tăng cường quan hệ song phương cho thế kỷ 21. Ông nêu rõ: “Đối thoại chiến lược Anh-Trung Quốc là một cơ hội quan trọng để đẩy mạnh hợp tác song phương theo khuôn khổ quan hệ đối tác toàn cầu và ‘Kỷ nguyên vàng’ trong quan hệ Anh-Trung.”

Những phát biểu của tân Ngoại trưởng Jeremy Hunt cũng nhất quán với chủ trương của Chính phủ Anh, coi mối quan hệ với Trung Quốc là điểm nhấn trong chính sách ngoại giao thời kỳ hậu Brexit. Khi thăm Trung Quốc hồi đầu năm, Thủ tướng Theresa May cam kết sẽ thúc đẩy quan hệ hai nước sau Brexit, trong đó tính tới mọi cơ hội cho các mối quan hệ thương mại tương lai.

Việc ông Hunt chọn Trung Quốc là điểm đến trong chuyến công du đầu tiên sau khi nhậm chức cũng cho thấy tầm quan trọng của Bắc Kinh

Việc ông Hunt chọn Trung Quốc là điểm đến trong chuyến công du đầu tiên sau khi nhậm chức cũng cho thấy tầm quan trọng của Bắc Kinh. Vốn là một chính trị gia có quan điểm thắt chặt quan hệ Anh-Trung Quốc, chuyến thăm của ông Hunt lần này rõ ràng là một nỗ lực khác mà Chính phủ Anh thực hiện để đẩy mạnh cam kết và cũng để đối tác nhận thấy sự “nghiêm túc” của London.

Trong cuộc hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh, ông Hunt đã dồn trọng tâm thảo luận về hợp tác giữa hai nước. Phát biểu sau cuộc gặp, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị khẳng định hai bên đã nhất trí đẩy mạnh trao đổi thương mại và đầu tư song phương.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Anh cho biết phía Trung Quốc đã đề nghị “triển khai các cuộc thảo luận về một thỏa thuận thương mại song phương” thời kỳ hậu Brexit. Và tất nhiên, lời đề nghị trên được phía Anh “hoan nghênh” và khẳng định sẽ khai thác khả năng này.

Về phía Trung Quốc, đặt trong hoàn cảnh căng thẳng thương mại với Mỹ đang ngày càng gia tăng thì việc có thêm được một “đồng minh” mạnh như Anh cũng là một nước cờ mang lại lợi thế lớn. Ý này được Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc lồng ghép rất rõ trong buổi họp báo với người đồng cấp Anh. Ông Vương Nghị khẳng định rằng “Trung Quốc và Anh cần coi sự phát triển của mỗi bên là cơ hội chứ không phải mối đe dọa.”

Người đứng đầu ngành ngoại giao Trung Quốc cũng nhấn mạnh Trung Quốc và Anh, với vai trò là các ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cần nêu cao trách nhiệm và có nghĩa vụ phải duy trì chặt chẽ chủ nghĩa đa phương, cơ chế thương mại tự do và các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), cũng như phản đối chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ.

Trung Quốc và Anh cần coi sự phát triển của mỗi bên là cơ hội chứ không phải mối đe dọa (Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị)

Đáp lại lời kêu gọi này, Đại sứ Anh tại Trung Quốc Barbara Woodward khẳng định Anh sẽ hợp tác với Trung Quốc để đảm bảo WTO sẽ là một phần quan trọng trong các quá trình giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế.

Có thể nói, đặt trong bối cảnh hiện tại của cả hai bên thì việc hợp tác là chiến thắng quan trọng cho cả hai chính phủ. Với Anh, nhu cầu càng cấp thiết hơn khi Trưởng đoàn đàm phán Brexit của EU, ông Michel Barnier, đã tỏ ra e dè với kế hoạch Brexit mà chính phủ của bà May công bố hồi đầu tháng, trong đó thể hiện mong muốn duy trì quan hệ thương mại mật thiết nhất có thể với EU thời kỳ hậu Brexit.

Tuy nhiên, để đạt được thỏa thuận thương mại song phương, với Trung Quốc vẫn còn là vấn đề thời gian, bởi Bắc Kinh sẽ chỉ ký kết một thỏa thuận như vậy sau khi London hoàn tất các quy trình chia tay EU, sau đó là ít nhất vài năm đàm phán.

Theo chính trị gia và cũng là chuyên gia tư vấn của Beaconfeild có trụ sở tại Anh Jackson Ng, việc ông Hunt trở thành Ngoại trưởng Anh và được cử tới Trung Quốc là một tin tốt lành với một nước Anh toàn cầu hậu Brexit, bởi ông là một người có nhiều kinh nghiệm hoạt động tại các thị trường châu Á, kết hôn với người vợ Trung Quốc và ông là chính trị gia dẫn đầu nhóm ủng hộ quan hệ hợp tác Anh-Trung trong quốc hội đảng Bảo thủ cầm quyền tại Anh.

Ông Jeremy Hunt là “chất xúc tác cần có” để thúc đẩy kế hoạch xây dựng “kỷ nguyên vàng” trong quan hệ Anh-Trung

Chuyên gia Yu Jie, trưởng bộ phận đánh giá quan hệ Trung Quốc tại LSE AIDEAS, phòng nghiên cứu chiến lược chính sách ngoại giao thuộc Trường Kinh tế London, cho rằng ông Jeremy Hunt là “chất xúc tác cần có” để thúc đẩy kế hoạch xây dựng “kỷ nguyên vàng” trong quan hệ Anh-Trung, song Bắc Kinh phải cân nhắc thận trọng về khả năng ký kết thỏa thuận thương mại với Anh khi tương lai chính phủ đương nhiệm đang phụ thuộc rất nhiều vào tiến trình Brexit.

Trong trường hợp một Brexit cứng xảy ra, hoặc một Brexit không có thỏa thuận rõ ràng, thì Chính phủ Trung Quốc sẽ không chính thức khởi động tiến trình đàm phán này.

Bên cạnh đó, việc bà May vẫn tỏ thái độ “lạnh nhạt” với dự án “Vành đai và con đường” của Trung Quốc, bất chấp người tiền nhiệm của bà năm 2015 đã đưa Anh trở thành quốc gia phương Tây đầu tiên tham gia Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB), cũng khiến tham vọng “mở chương mới” trong “kỷ nguyên vàng” quan hệ Anh-Trung Quốc không dễ trở thành hiện thực./.

Những câu hát kinh điển trong ca khúc “My love“ làm mưa làm gió khắp thế giới những năm đầu thế kỷ 21 của boyband Ireland Westlife có lẽ sẽ khái quát được nỗi lòng những người hâm mộ, với bao nhớ nhung và chờ đợi ngày tái xuất của các thần tượng nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập nhóm, và đặc biệt là trong buổi offline vào ngày 4/8 tới đây tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ những “gã nhà quê“ miền Tây Ireland, cho tới hơn 44 triệu album được bán ra trên khắp thế giới; từ những giây phút thử tập hát “Quit Playing Games“ của Backstreetboys trong buổi tuyển giọng mà ông bầu Louis Walsh và “thầy phù thủy“ làng nhạc Simon Cowell giám sát, cho tới kỷ lục Guiness và kỷ lục 14 đĩa đơn đứng đầu Vương quốc Anh; từ buổi chia tay đầy nước mắt với thành viên cốt cán Brian Mcfadden năm 2004 cho tới bữa tiệc tạm biệt đầy xúc cảm ở Croke Park năm 2012 là những hành trình thật dài, thật xúc động mà người hâm mộ thế giới và đặc biệt là Việt Nam đã đi cùng Westlife, boyband thành công nhất trong lịch sử Ireland.

Westlife được thành lập vào tháng 7 năm 1998 sau những buổi tập luyện, thử giọng được kiểm tra ngặt nghèo do Louis và Simon giám sát. Đấy những cái tên được nể trọng bậc nhất trong làng âm nhạc Anh quốc cũng như thế giới, “cha đẻ“ của các chương trình tạp kỹ gây sốt cả thập kỷ qua. Kian Egan trưởng nhóm, Mark Feehily nam cao, Shane Filan hát chính là ba cái tên tới từ vùng quê yên bình Sligo đã đi cùng nhau từ ban nhạc tiền thân IOYOU. Nicky Byrne bè trầm, Brian Mcfadden – nam trung đến từ thủ đô Dublin là hai thành viên được tuyển chọn sau các vòng kiểm tra gay gắt. Họ tụ hợp lại vào một ngày hè cách đây 20 năm để rồi cùng nhau tạo nên liên tiếp những kỷ lục và cơn sốt toàn cầu.

Chắc khi bàn bạc về việc sẽ chọn hát “Quit Playing Games“ trong buổi thử giọng, Nicky và Brian cũng không thể nào tưởng tượng tới ngày chỉ một năm sau đó, họ là một hiện tượng của Anh quốc khi trở thành nghệ sĩ đầu tiên có 2 đĩa đơn đầu tiên trong sự nghiệp đều đứng thứ 1 trên BXH UK: Swear it Again, If I let you go.

Tổng cộng, Westlife đã có 14 đĩa đơn đạt vị trí #1 trong bảng xếp hạng Anh quốc (tính từ năm 1999 đến năm 2006), xếp thứ 3 trong số những nghệ sĩ và ban nhạc có nhiều đĩa đơn #1 nhất tại Anh (chỉ sau Elvis Presley và The Beatles, xếp ngang với Cliff Richard), là ban nhạc duy nhất trong lịch sử bảng xếp hạng Anh có 7 đĩa đơn liên tiếp đạt vị trí #1 và giành giải “Ghi Âm của Năm” tại Anh 4 lần. Không chỉ có thế, 7 đĩa đơn đạt hạng đầu đó còn là 7 đĩa đơn đầu tiên của nhóm và chỉ trong vòng vỏn vẹn hơn 1 năm. Một cơn sốt chưa từng có trong lịch sử âm nhạc Anh quốc.

Thời kỳ đỉnh cao nhất của Westlife có lẽ là năm mà album “Coast to Coast” ra đời, album thứ 2 của họ. Theo mô tả của Kian, khi “Coast to Coast” ra mắt, sự hâm mộ Westlife đã trở thành một cơn điên rồ ở Anh, khi họ thậm chí không thể bước xuống phố một cách bình thường. Họ bán được 1,5 triệu đĩa sau album đầu tay chỉ tính riêng ở thị trường Anh quốc. Điều này đã khiến ông chủ hãng đĩa Sony của họ – tức Simon Cowell yêu cầu một chuyến lưu diễn trước khi “Coast to Coast” được chính thức phát hành. Chuyến lưu diễn quốc tế đầu tiên của Westlife cũng là tên của DVD bán chạy nhất nhóm: “Where Dreams Come True” và vé thì được bán hết sạch chỉ sau vài phút.

Giống như “tiền nhiệm“ Boyzone, Westlife chỉ hát ballad, nhưng âm nhạc của họ gần gũi, dễ nghe hơn. Westlife cover rất nhiều nhưng khi nghe họ hát thì người ta gần như quên luôn bản gốc. “Hậu bối“ của Westlife là One Direction thì đạt thành công lớn hơn khi chinh phục được thị trường Mỹ nhưng lại không gắn bó với nhau như chặng đường dài 14 năm của Westlife. Bởi vậy, cơn sốt mà Westlife tạo nên là sự tổng hòa về nhiều mặt, từ ngoại hình, giọng hát, cho đến lối sống với tình cảm của các thành viên dành cho nhau.

Westlife là một ban nhạc kỳ lạ. Không nhảy, không đồ hiệu, không scandal, không đánh bóng tên tuổi, không rượu, không gái gú, không ma túy. Chỉ biết hát. Thế mà cũng đủ tạo nên những kỷ lục chưa từng có trong lịch sử Anh quốc lúc bấy giờ. Và thế cũng đủ để trở thành boyband sở hữu lượng fan khủng nhất mọi thời đại, bán được hàng chục triệu album.

Khi chưa nghe họ hát, người ta phán họ là một sản phẩm điển hình của nền công nghiệp âm nhạc thời ấy, một boyband toàn những cậu trai bắt mắt với thứ nhạc dễ nghe. Khi nghe họ hát rồi, người ta thấy những chất giọng đẹp đến kỳ lạ, của Shane Filan, của Mark Feehily và họ có thể hát Live tới cả chục bài mà vẫn giữ được tiếng hát đẹp. Khi đi tour, Westlife nói không với lip-sync, luôn đi cùng với dàn nhạc hoặc là sẽ không diễn. Nghe Westlife hát rồi, người ta lại ồ lên về đời tư của các thành viên. Ba trong số bốn thành viên lớn lên cùng nhau trong một thị trấn nhỏ xinh phía Tây Ireland, Sligo. Trước 20 năm Westlife, họ đã có một quãng thời gian dài là những người bạn thân nhất của nhau.

Nổi tiếng, đẹp trai, giàu có nhưng Westlife lại đặc biệt chung thủy. Nicky Byrne là con rể thủ tướng Ireland, vợ anh là mối tình đầu kể từ khi họ quen nhau năm 12 tuổi. Shane Filan cũng kết hôn với cô vợ là bạn từ thời thanh mai trúc mã, cô em họ của trưởng nhóm Kian Egan. Còn Kian thì cũng yêu Jodie Albert rất lâu trước khi lập gia đình và có với nhau ba nhóc tì đáng yêu.

Hiểu chút về họ rồi mới thấy Westlife thật gần gũi khi có những điều rất “người”: Shane vỡ nợ dù Westlife từng đứng thứ hai trong top những nghệ sĩ giàu nhất Ireland (sau U2), Mark thừa nhận là người đồng tính ngay khi ban nhạc đang ở trên đỉnh cao, Nicky khủng hoảng tâm lý vì sự ra đi của người thân, mà trong đó, có một người…

Brian

Sau đĩa đơn “Obvious” nằm trong album phòng thu thứ 4 của nhóm “Turn around”, Westlife đón nhận tin sốc: thành viên cốt cán Brian muốn rời nhóm vì muốn dành thời gian cho gia đình.

Shane kể lại rằng khi nghe vậy, anh nghĩ là cậu bạn mình chỉ đang đùa. Nicky thì thậm chí đã lục soát người Brian để tìm micro vì tưởng mình đang bị đoàn quay phim trêu chọc. Nhưng Brian đã nghiêm túc, khác với tất cả những trò đùa trước đấy của anh sau sáu năm gắn bó. Ban nhạc đang thành công, Brian là một trong những thành viên có lượng fan đông đảo nhất, vai trò của anh trong nhóm quan trọng.

Nhưng cũng như tính cách bồng bột có phần nông nổi của mình, Brian dứt áo ra đi khỏi Westlife một cách dứt khoát, không để cho bất kỳ thành viên nào có cơ hội thuyết phục, sự ra đi đã khiến cho Nicky hoảng loạn đến mức đi lạc đường trong đêm nghe tin sét đánh hay thừa nhận rằng mình đã rất đau khổ một thời gian. Còn điều đầu tiên mà trưởng nhóm Kian nghĩ tới lúc đó là kết thúc. “Ban nhạc kết thúc rồi, kết thúc thật rồi,”…

Nhưng sau đó là một hành trình còn kéo dài gần như gấp đôi quãng thời gian có Brian. Westlife không kết thúc. Westlife không thể sụp đổ, như chính tên một album, đĩa đơn của họ “Unbreakable”. Chính sự ra đi của Brian lại khiến Westlife càng thêm gắn kết hơn. Không đi theo vết xe đổ của những ban nhạc có thành viên rời nhóm hoặc lục đục nội bộ, cả bốn người còn lại của Westlife tiếp tục đi cùng nhau tới cuối con đường, miệt mài ra thêm sáu album khác trong tám năm sau đó và chỉ thực sự dừng lại khi họ đã đủ mệt, với 14 năm luôn xa nhà, stress, lịch làm việc dày đặc và mệt mỏi. Và họ xứng đáng được nghỉ ngơi, sau tất cả những gì đã tận hiến.

Những ông hoàng Ballad không cần hát chuyện tình

Trong những năm 2000, chắc chẳng có mấy ai là không cảm thấy quen thuộc khi giai điệu của “My love”, “Soledad”, “Flying Without Wings”, “You Raise me up”, “Uptown Girl”, “I have a dream”… Khi những cửa hàng bán CD “lậu” vẫn là địa chỉ duy nhất mà người Việt có thể tìm tới để thưởng thức âm nhạc lúc bấy giờ, bạn dễ dàng được nghe thấy nhạc Westlife được bật cả ngày mỗi khi ghé tới đó tìm đĩa. Nhạc của Westlife chứa chan cảm xúc, tình yêu thương, nhưng không chỉ giữa nam và nữ như bản chất vốn dĩ của những bản ballad.

Ca khúc nổi tiếng nhất của Westlife có lẽ là “My love” nhưng cũng là hiểu lầm lớn nhất của người nghe về ban nhạc. Ca khúc này dù ăn sâu vào ký ức của nhiều thế hệ nhưng không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa bài hát. “My love” tiếng Việt có nghĩa là “Tình yêu của tôi” nhưng lại không phải một bài hát về tình yêu nam nữ. Vì tiếng Anh chỉ có 2 ngôi xưng “You”, “I” thay vì nhiều đại từ xưng hô như Việt Nam nên việc hiểu nhầm hoặc việc dịch lời bài hát là của một chàng trai dành cho người thương là hoàn toàn dễ hiểu.

Nhưng “My love” là ca khúc nói về tình yêu quê hương Ireland của ban nhạc. Sự nổi tiếng của Westlife kể từ năm 1998 khiến cho họ phải liên tục xa nhà đi lưu diễn và “My love” được viết lên để bộc bạch nỗi nhớ nhà.

“So I say a little prayer.

And hope my dreams will take me there.

Where the skies are blue.

To see you once again, my love.

Overseas from coast to coast.

To find a place I love the most.

Where the fields are green.

To see you once again my love”.

Trong đoạn này, Westlife đã miêu tả những hình ảnh tiêu biểu nhất của thiên nhiên Ireland (cũng được khắc họa rõ nét trong MV này), từ những bãi biển, cánh đồng xanh trải dài bất tận. Ngay trong đoạn mở đầu MV có loạt hình ảnh các thành viên đang ở Rome nhưng chuyến bay của họ bị hoãn vì thời tiết xấu, là ẩn dụ về một kỷ niệm khi Westlife có chuyến về thăm nhà hiếm hoi nhưng lại bị trễ.

Trong cuốn hồi ký “Our Story” của Westlife xuất bản năm 2008 nhân dịp kỷ niệm 10 năm thành lập của họ, các thành viên cũng dành những chương đầu tiên quan trọng để nói về quê hương, gia đình mà đặc biệt là cha mẹ mình. Không cần là người hâm mộ Westlife, không cần phải sống ở Ireland, ta vẫn thấy phảng phất những ký ức tuổi thơ của mình trong đó.

Mark, chàng trai nông thôn sống trong trang trại cùng cha mẹ hay xấu hổ và tự ti về cân nặng của mình. Kian từng là cậu nhóc bị bắt nạt học đường và câu chuyện “lột xác” một ngày khi đánh lại những kẻ hay chòng ghẹo mình, bảo vệ anh trai của mình. Shane và nỗi chán nản ở trường học khi không cảm thấy hứng thú với bất kỳ môn học gì ngoài âm nhạc. Nicky, chàng trai thủ đô có điều kiện cuộc sống sung túc hơn nhưng lại thất bại với đam mê theo nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp sau những tháng ngày bắt bóng cho đội trẻ Leeds United. Westlife viết rất nhiều về cha mẹ mình, về sự hy sinh của họ để luôn mang lại cho con cái mọi thứ chúng muốn dù phần lớn các thành viên đều sinh ra trong gia đình có tới 6, 7 anh chị em.

Sau “My Love”, Westlife còn có những hit đình đám khác nói về nỗi nhớ quê hương, gia đình của mình, đặc biệt là album thứ 9 của họ: “Back Home.” Lúc này, hầu hết các thành viên trong nhóm đều đã kết hôn và có con. Đối với họ, không có gì dai dẳng bằng nỗi nhớ tổ ấm nhỏ bé của mình. Những lời hát chứa chan của những đôi tình nhân phải xa cách nhau về địa lý…

“Another summer day is come and gone away.

In Paris and Rome.

But I want to go home.

Maybe surrounded by a million people I still feel all alone.

I just want to go home.

Oh I miss you, you know…”

-Home-

“Lại một ngày hè nữa tới rồi trôi qua.

Ở Paris hay Rome.

Nhưng anh chỉ muốn được về nhà.

Dù có được vây quanh bởi cả triệu người nhưng anh vẫn cảm thấy thật cô quạnh.

Anh chỉ muốn về nhà.

Anh nhớ em, em biết không…”

Hay những lời lẽ đầy xúc cảm của “I am already there” mà có vài lần khi hát, Nicky hay Shane đều rớm nước mắt.

“He called her on the road from a lonely cold hotel room.

Just to hear her say I love you one more time.

But when he heard the sound of the kids laughing in the background.

He had to wipe away a tear from his eye.

A little voice came on the phone said daddy when you coming home.

He said the first thing that came to his mind: I am already there”

-I am already there-

“Anh ấy gọi cho cô ấy từ một căn phòng khách sạn lạnh lẽo

Chỉ để được nghe cô ấy nói em yêu anh một lần nữa.

Nhưng khi nghe thấy tiếng cười của bọn trẻ

Anh ấy đã phải gạt nước mắt đang rơi.

Một giọng nói bé xinh vang lên trên điện thoại hỏi rằng: Bố à, khi nào thì bố về nhà?

Và điều đầu tiên anh ấy nghĩ đến là nói với con gái rằng: Bố đang ở bên con đây.”

Hoài niệm đẹp của 8X, 9X

Âm nhạc của Westlife là một trời kỷ niệm của thế hệ 8x, đầu 9x, khi Internet vẫn là một thứ xa xỉ, hiếm hoi và thú vui của  những người trẻ ngày đó là nghe nhạc qua đầu đĩa VCD, qua đài cassette, qua những chương trình quà tặng âm nhạc trên tivi, radio, cặp đôi Quick&Snow, đọc tin tức trên Hoa Học trò, 2! Hay tạp chí Thế giới Âm nhạc…

Ở Việt Nam, có lẽ Westlife là nghệ sĩ nước ngoài có lực lượng fan trung thành nhất khi cho tới tận bây giờ, sáu năm sau khi nhóm đã tan rã, các group, fan page vẫn đăng tải các câu chuyện quá khứ của ban nhạc, vẫn dõi theo bước chân từng thành viên mà đặc biệt là Shane Filan đang theo đuổi sự nghiệp solo và đặc biệt là nhân lễ kỷ niệm 20 năm này, một chương trình offline đã được rục rịch mở bán vé suốt một tháng qua.

Năm 2011, sự kiện Westlife đến Việt Nam cũng là một cơn địa chấn gây bất ngờ cho cả ban nhạc lẫn những nhà tổ chức. Lần đầu tiên có một nghệ sĩ quốc tế tới Việt Nam mà cháy vé từ rất sớm và trong suốt buổi biểu diễn của Westlife trên sân vận động Mỹ Đình, những khán giả không may mắn mua được vé vẫn đứng chờ đợi mong một vận may suốt vài tiếng đồng hồ ngoài cổng sân. Bản thân các thành viên thì chia sẻ rằng họ cảm thấy thật hối hận khi đã tới Việt Nam quá muộn và ước gì họ biết sớm hơn, rằng người hâm mộ ở đây đã yêu mến họ tới thế nào.

Khoảnh khắc đáng nhớ nhất của show diễn “Gravity” đó mãi mãi được khắc cốt ghi tâm trong tim người viết khi nhạc dạo của “You Raise Me Up” vang lên, cả sân vận động chìm trong ánh đèn flash từ hàng ngàn chiếc điện thoại, tạo nên một cảnh tượng thật lung linh mà đầy xúc động khi Shane Filan cất tiếng hát.

Họ đã nâng đỡ tâm hồn cho thế hệ chúng tôi bằng cách dễ thương và ngọt ngào như thế đấy.