Hà Nội

Tròn 65 năm trước, Hà Nội rộn rã đón đoàn quân trở về từ năm cửa ô trong Ngày Giải phóng Thủ đô. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt có ý nghĩa, mở ra thời kỳ phát triển mới trong lịch sử Thăng Long-Đông Đô-Hà Nội.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, Thủ đô có những bước chuyển vượt bậc, xứng đáng là trung tâm kinh tế, chính trị, ngoại giao, văn hóa, khoa học… của cả nước, đồng thời là Thủ đô Anh hùng, Thành phố vì hòa bình. Hà Nội cũng được biết đến với môi trường an toàn, người dân thân thiện, địa chỉ tin cậy của bạn bè trong nước và quốc tế.

‘Binh chủng’ chủ lực bảo vệ bình yên của Thủ đô

Nguyễn Hoàng-Mạnh Khánh

Với danh hiệu Thành phố vì hòa bình, trong nhiều năm qua, Hà Nội không chỉ là điểm đến du lịch hấp dẫn mà còn là địa chỉ tin cậy để bạn bè quốc tế chọn làm nơi đăng cai tổ chức các sự kiện quan trọng về chính trị-ngoại giao-kinh tế… Để xây dựng được niềm tin đó, có phần đóng góp không nhỏ của Công an thành phố Hà Nội – lực lượng nòng cốt đảm bảo bình yên cho Thủ đô.

Ngăn chặn tội phạm ngay từ cửa ngõ

Nằm ở cửa ngõ Đông Bắc của Hà Nội, quận Long Biên là địa bàn giao thương từ nhiều hướng, Quốc lộ 1B, 1A, Quốc lộ 5, đường sông, giáp ranh với nhiều tỉnh, thành phố. Quận Long Biên cũng là một trong những quận dẫn đầu Thủ đô về tốc độ đô thị hóa, hạ tầng giao thông và hạ tầng xã hội. Lợi dụng điều này, các đối tượng xấu thường xuyên chọn đây làm nơi trung chuyển để thực hiện các hành vi phạm tội như tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy.

Thượng tá Tô Anh Dũng, Trưởng Công an quận Long Biên cho biết thời gian gần đây, xu hướng về ma túy tổng hợp, nhất là ma túy đá có diễn biến phức tạp, số lượng ma túy thẩm lậu qua địa bàn quận vào Hà Nội tương đối lớn. Bởi vậy, việc ngăn chặn tội phạm ma túy trên địa bàn quận có ý nghĩa rất lớn trong việc chặt đứt cung đường buôn bán ma túy của tội phạm.

Công an quận Long Biên đã hoàn thành xuất sắc toàn bộ các chỉ tiêu năm, đặc biệt đã điều tra, phá được 7 chuyên án lớn về ma túy, bắt giữ được 38 đối tượng, thu giữ tang vật gồm: 7kg ma túy tổng hợp, 5 bánh heroin, 545,45g thuốc phiện, 2 súng, 2 viên đạn, 4 xe ôtô, 5 cân tiểu ly, 15 điện thoại di động… Những kết quả trên đã góp phần giữ địa bàn ổn định, không để tồn tại các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy trên địa bàn.

Công an quận Long Biên (Hà Nội) tuần tra khép kín địa bàn nhằm đánh chặn các loại tội phạm ngay từ vùng cửa ngõ Thủ đô. (Ảnh: TTXVN)
Công an quận Long Biên (Hà Nội) tuần tra khép kín địa bàn nhằm đánh chặn các loại tội phạm ngay từ vùng cửa ngõ Thủ đô. (Ảnh: TTXVN)

Thượng tá Tô Anh Dũng nhìn nhận việc đánh chặn tội phạm ma túy ngay ở vùng cửa ngõ đã phần nào hạn chế loại tội phạm này xâm nhập khu vực nội đô. Thời gian tới, Công an quận tiếp tục đánh mạnh vào loại tội phạm ma túy nhằm ổn định hơn nữa tình hình địa bàn.

Huyện Ba Vì là vùng có diện tích đồi núi khá lớn, lại giáp ranh với các tỉnh Tây Bắc như Hòa Bình, Phú Thọ, Vĩnh Phúc nên nhiều đối tượng hình sự thường tìm nơi này để ẩn náu khi bị các cơ quan công an truy quét. Biết được điều này, từ lãnh đạo huyện đến lực lượng công an, quân đội, kiểm lâm đã lên kế hoạch để đẩy lùi các loại tội phạm, không cho xâm nhập vào Ba Vì cũng như lấn sâu vào nội thành Hà Nội.

Thượng tá Nguyễn Anh Hùng, Phó Trưởng Công an huyện Ba Vì cho biết để làm tốt công tác đảm bảo an ninh trật tự, Công an huyện Ba Vì xây dựng, nhân rộng các mô hình “cụm dân cư an toàn,” “thôn an toàn”… Đặc biệt, Công an huyện đã ra quy chế phối hợp đảm bảo an ninh trật tự vùng giáp ranh, trong đó có quy định nhiệm vụ cụ thể của các bên liên quan trong phòng, chống, đấu tranh với các loại tội phạm.

Trạm Kiểm lâm cốt 1100-Hạt Kiểm lâm Vườn Quốc gia Ba Vì cũng là một “mắt xích” quan trọng trong trận tuyến bảo vệ sự bình yên cho huyện bán sơn địa Ba Vì và thành phố Hà Nội. Tại Vườn Quốc gia, ngoài địa chỉ tâm linh nơi đỉnh núi Vua đặt Đền thờ Bác Hồ, nơi đây còn có nhiều loại gỗ, cây thuốc quý hiếm. Vì vậy, Vườn Quốc gia Ba Vì được xác định là địa điểm đặc biệt quan trọng, được bảo vệ nghiêm ngặt.

Ngoài việc làm “thủ từ” bảo vệ, chăm lo hương hoa, giữ vệ sinh khu vực Đền thờ Bác Hồ, lực lượng Kiểm lâm ở đây còn nhiệm vụ quan trọng khác, canh giữ hơn 1.000ha rừng. Do rừng có nhiều đường mòn, lối mở, nhiều đối tượng đã lợi dụng điều này để xâm nhập, lấy cây thuốc, ẩn náu, cất giấu các tài sản phạm pháp. Lực lượng Kiểm lâm đã chia thành các tổ, thực hiện tuần tra khép kín địa bàn, kịp thời phát hiện và ngăn chặn nhiều đối tượng xâm nhập rừng với mục đích phạm tội.

Theo ông Đỗ Hữu Thế, Giám đốc Vườn Quốc gia Ba Vì, nhờ làm tốt công tác tuần tra, bảo vệ nghiêm ngặt, khu vực Đền thờ Bác Hồ luôn được đảm bảo tính tôn nghiêm, an toàn cho du khách tham quan.

Công an huyện Ba Vì (Hà Nội) và Công an thành phố Việt Trì (Phú Thọ) tuần tra chung trên cầu Văn Lang, địa bàn giáp ranh nối Hà Nội với Phú Thọ. (Ảnh: Mạnh Khánh/TTXVN)
Công an huyện Ba Vì (Hà Nội) và Công an thành phố Việt Trì (Phú Thọ) tuần tra chung trên cầu Văn Lang, địa bàn giáp ranh nối Hà Nội với Phú Thọ. (Ảnh: Mạnh Khánh/TTXVN)

Xứng danh “Thành phố vì hòa bình”

Hội nghị Thượng đỉnh Hoa Kỳ-Triều Tiên lần 2 được tổ chức tại Hà Nội diễn ra từ ngày 27-28/2/2019. Tại hội nghị này, Hà Nội đón tiếp hơn 2.600 phóng viên các hãng thông tấn nổi tiếng trên thế giới đến đưa tin về sự kiện được cả thế giới quan tâm và truyền đi thông điệp “Thành phố Vì hòa bình.”

Ngay sau khi đặt chân đến ga Đồng Đăng (Lạng Sơn), Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un lên xe ôtô đến Hà Nội chuẩn bị dự Hội nghị Thượng đỉnh Hoa Kỳ-Triều Tiên lần 2. Để đáp lại sự đón tiếp nồng nhiệt của người dân, Chủ tịch Kim Jong-un đã mở kính cửa xe ôtô vẫy chào người dân Thủ đô, điều rất hiếm khi ông Kim Jong-un làm khi công du nước ngoài.

Không chỉ có Chủ tịch Kim Jong-un, nhiều vị nguyên thủ quốc gia của nhiều nước trên thế giới đến Hà Nội có thể thoải mái tham quan phố cổ, thưởng thức các món ăn truyền thống, trò chuyện thân mật với người dân Thủ đô.

Ngay sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 19-21/2/2019, Tổng thống Argentina Mauricio Macri đã cùng với người bạn thân là Phó Chánh Văn phòng Nội các Andres Ibarra dạo phố cổ Hà Nội và thưởng thức càphê tại một quán bình dân, quan sát nhịp sống an bình của người dân nơi đây.

Nhiều vị nguyên thủ quốc gia đến Hà Nội có thể thoải mái tham quan phố cổ, thưởng thức các món ăn truyền thống, trò chuyện thân mật với người dân Thủ đô

Hà Nội được UNESCO vinh danh “Thành phố vì hòa bình” bởi những đóng góp trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, cũng như thành tựu đạt được trong sự nghiệp xây dựng, phát triển thành phố, đảm bảo cuộc sống bình yên cho nhân dân. Và Hà Nội luôn nỗ lực để xứng đáng với danh hiệu cao quý này, xứng đáng với niềm tin của cộng đồng quốc tế. Nhiều sự kiện quốc tế quan trọng liên tiếp được tổ chức thành công tại Hà Nội như Hội nghị APEC 2017, Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018, Hội nghị Thượng đỉnh Hoa Kỳ-Triều Tiên lần 2… là những minh chứng rõ nét.

Giám đốc Công an thành phố Hà Nội Đoàn Duy Khương cho biết trước mỗi sự kiện, Công an thành phố đều họp bàn, lên phương án cụ thể, chi tiết, phân công nhiệm vụ đến từng cán bộ, chiến sỹ. Ngoài những “kịch bản” cứng ở những tình huống cụ thể, cần phải có sự quyết đoán của người chỉ huy, sự phối hợp ăn ý giữa các lực lượng, đảm bảo an ninh an toàn tuyệt đối.

Với tinh thần trách nhiệm cao nhất trong công tác đảm bảo an ninh, an toàn, cán bộ, chiến sỹ Công an Thủ đô cùng các lực lượng chức năng đã góp phần không nhỏ đem lại thành công cho các sự kiện chính trị-ngoại giao-kinh tế… mang tầm quốc tế, qua đó nâng cao vị thế, hình ảnh Hà Nội, Việt Nam – đất nước hòa bình, thân thiện trong mắt bạn bè quốc tế./.

Vững vàng bảo vệ ‘trái tim’ của cả nước

Nguyễn Cúc–Văn Cảnh

Luôn xác định Hà Nội là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng, những năm qua, lực lượng vũ trang Thủ đô đã phát huy vai trò nòng cốt, chủ trì phối hợp với các sở, ban, ngành của thành phố Hà Nội thực hiện tốt chức năng tham mưu và thực hiện có hiệu quả công tác quân sự, quốc phòng. Nhờ đó, nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và tiềm lực, thế trận khu vực phòng thủ, “thế trận lòng dân” được xây dựng ngày càng vững chắc, phù hợp với yêu cầu và đặc thù của Thủ đô.

Nâng cao sức mạnh chiến đấu

Kế thừa truyền thống vẻ vang, tiếp thu, vận dụng sáng tạo kinh nghiệm trong công tác xây dựng lực lượng, trong giai đoạn hiện nay, lực lượng vũ trang Thủ đô Hà Nội được xây dựng vững mạnh, có chất lượng tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu cao, luôn nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Lực lượng thường trực được xây dựng theo hướng “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại,” đảm bảo “tinh, gọn, mạnh”; tổ chức đột phá kết hợp huấn luyện với thực hiện nền nếp chính quy, chấp hành kỷ luật, xây dựng nét đẹp văn hóa người chiến sỹ Thủ đô.

Bên cạnh đó, lực lượng vũ trang Thủ đô chú trọng huấn luyện, diễn tập bảo đảm cho bộ đội chủ lực đạt đến trình độ tinh nhuệ về chính trị và chuyên môn quân sự, có khả năng phối hợp tác chiến hiệu quả trên địa bàn thành phố; xây dựng cơ quan quân sự các cấp vững mạnh, hoàn thành tốt chức năng tham mưu và thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương.

Lực lượng dân quân tự vệ, lực lượng vũ trang Thủ đô tiếp tục xây dựng “vững mạnh, rộng khắp,” chú trọng đào tạo cán bộ quân sự xã, phường, thị trấn và xây dựng lực lượng dân quân tự vệ ở các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Đồng thời, các lực lượng này đẩy mạnh huấn luyện, diễn tập, nâng cao khả năng phối hợp hoạt động trong khu vực phòng thủ, nhất là phối hợp với các lực lượng xung kích thực hiện nhiệm vụ giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội và phòng, chống cháy, nổ, tìm kiếm, cứu nạn.

Tham quan mô hình học cụ huấn luyện tại Lễ ra quân huấn luyện của Ban Chỉ huy quân sự huyện Thanh Oai, Hà Nội. (Ảnh: TTXVN)
Tham quan mô hình học cụ huấn luyện tại Lễ ra quân huấn luyện của Ban Chỉ huy quân sự huyện Thanh Oai, Hà Nội. (Ảnh: TTXVN)

Đối với lực lượng dự bị động viên, tập trung xây dựng vững mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa đăng ký, quản lý con người, phương tiện với tổ chức huấn luyện, diễn tập đầy đủ theo quy định; chú trọng kiểm tra nắm chắc biến động để có biện pháp động viên, huy động, mở rộng lực lượng, phương tiện của nền kinh tế bổ sung cho các đơn vị thường trực khi cần thiết.

Trong những năm qua, nền quốc phòng toàn dân của Thủ đô đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nổi bật. Thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc; khu vực phòng thủ thành phố vững mạnh, đi vào chiều sâu. Chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang địa phương không ngừng được nâng lên, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, góp phần nâng cao khả năng huy động nguồn lực của thành phố cho nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.

Lực lượng dân quân tự vệ được xây dựng đúng luật, nâng cao chất lượng đào tạo chỉ huy trưởng của các Ban chỉ huy quân sự xã, phường, thị trấn, góp phần bổ sung, nâng cao chất lượng, năng lực của đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở. Lực lượng dự bị động viên được đăng ký, quản lý chặt chẽ, sắp xếp đủ số lượng cho các đơn vị, hoàn thành 100% chỉ tiêu, kế hoạch huy động kiểm tra sẵn sàng động viên và huấn luyện hằng năm…

Quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ

Đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng, bảo vệ Thủ đô cần được tiếp tục chú trọng. Bên cạnh những thuận lợi, các thế lực thù địch tiếp tục chống phá quyết liệt với nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt; tình hình thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, vấn đề giao thông, mặt trái của kinh tế thị trường, tội phạm, tệ nạn xã hội trên địa bàn diễn biến phức tạp… Đó không chỉ là khó khăn, thách thức, mà còn đặt ra yêu cầu rất cao đối với lực lượng vũ trang Thủ đô trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.

Để vững vàng bảo vệ “trái tim” của cả nước, lực lượng vũ trang Thủ đô đoàn kết, thống nhất, triển khai đồng bộ các nội dung, giải pháp; nâng cao hiệu quả tham mưu cho Thành ủy, Ủy ban Nhân dân thành phố lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Lực lượng vũ trang Thủ đo tập trung tham mưu cho lãnh đạo thành phố ban hành và thực hiện có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị, chương trình hành động, kế hoạch, hướng dẫn công tác quân sự, quốc phòng địa phương; đẩy mạnh kết hợp phát triển kinh tế-xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Bộ đội Thông tin liên lạc (Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội) bảo đảm thông tin liên tục sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Triều. (Ảnh: TTXVN)
Bộ đội Thông tin liên lạc (Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội) bảo đảm thông tin liên tục sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Triều. (Ảnh: TTXVN)

Lực lượng vũ trang Thủ đô cũng thực hiện tốt quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2020, tầm nhìn 2030, gắn với củng cố thế trận, tăng cường tiềm lực quốc phòng, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân; xây dựng khu vực phòng thủ, lực lượng vũ trang thành phố vững mạnh. Đặc biệt, để đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ Thủ đô cả trước mắt và lâu dài, thành phố tạo cơ chế thuận lợi để huy động các nguồn lực, nhất là nguồn lực kinh tế, nguồn lực khoa học công nghệ vào xây dựng các tiềm lực khu vực phòng thủ.

Theo Thiếu tướng Bùi Trọng Quỳnh, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, lực lượng vũ trang Thủ đô quyết tâm giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn trong mọi tình huống; bảo vệ vững chắc thành quả sự nghiệp đổi mới, bảo đảm tuyệt đối an toàn các hoạt động, sự kiện chính trị quan trọng của Thủ đô và đất nước diễn ra trên địa bàn thành phố.

Theo Thiếu tướng Bùi Trọng Quỳnh, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, lực lượng vũ trang Thủ đô quyết tâm giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn trong mọi tình huống

Bên cạnh đó, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội tiếp tục tăng cường bảo vệ an ninh kinh tế, an ninh văn hóa tư tưởng, an ninh thông tin, bảo vệ bí mật Nhà nước, quản lý in ấn, xuất bản kinh doanh dịch vụ internet; có kế hoạch bảo đảm an ninh trật tự các cụm công trình, các dự án lớn, đấu tranh kiên quyết với tội phạm kinh tế liên quan đến nội bộ và có yếu tố nước ngoài.

Bộ Tư lệnh đẩy mạnh phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng nòng cốt, nhân rộng các mô hình hoạt động hiệu quả của quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhiệm vụ tiếp theo được Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đề ra là tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên; năng lực quản lý điều hành của bộ máy chính quyền; phát triển kinh tế-xã hội gắn với tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh và xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững chắc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đồng thời, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội tăng cường quốc phòng-an ninh; nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang Thủ đô, thực hiện tốt công tác đối ngoại phục vụ Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Đây cũng là yếu tố góp phần để Hà Nội được đánh giá là điểm đến an toàn, tin cậy của bạn bè trong nước và quốc tế./.

Thanh niên Việt Nam diễn hành với quốc kỳ Việt Nam và hai nước Hoa Kỳ, Triều Tiên trên đường Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm. (Ảnh: Lâm Khánh/TTXVN)
Thanh niên Việt Nam diễn hành với quốc kỳ Việt Nam và hai nước Hoa Kỳ, Triều Tiên trên đường Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm. (Ảnh: Lâm Khánh/TTXVN)

Hà Nội – điểm đến thân thiện, hấp dẫn

Đinh Thuận–Văn Cảnh

Những ngày gần đây, ngành du lịch Hà Nội đang vận động người dân và du khách bình chọn “Hà Nội – điểm đến thành phố hàng đầu thế giới 2019” tại Giải thưởng du lịch thế giới uy tín nhất (World Travel Awards).

Hà Nội tiếp tục khẳng định hình ảnh, vị thế của một thành phố du lịch uy tín trên thế giới; điểm đến an toàn, thân thiện, hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Dấu ấn điểm đến

Tháng 10 bắt đầu mùa cao điểm du lịch của thị trường khách nước ngoài đến Hà Nội. Nếu dạo bộ ở khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ Hà Nội, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám, di sản Hoàng Thành Thăng Long… sẽ thấy rất đông khách nước ngoài đến tham quan Thủ đô. Họ đến từ nhiều quốc gia khác nhau và đa phần đều bày tỏ sự thích thú đối với cảnh quan, văn hóa, con người Hà Nội.

Đặc biệt, với nhiều khách châu Âu và một số quốc gia thuộc châu Á, khám phá văn hóa, lịch sử lâu đời của Hà Nội, trải nghiệm cuộc sống người dân Thủ đô là sở thích của họ. Hà Nội đang có nhiều lợi thế về văn hóa, lịch sử với chiều dài hàng nghìn năm, nhiều di tích cổ kính và hệ thống văn hóa phi vật thể phong phú, hấp dẫn du khách.

Ô Quan Chưởng - dấu tích lịch sử của Thủ đô ngàn năm tuổi. (Ảnh: Ngô Dư/TTXVN)
Ô Quan Chưởng – dấu tích lịch sử của Thủ đô ngàn năm tuổi. (Ảnh: Ngô Dư/TTXVN)

Theo Sở Du lịch Hà Nội, khách du lịch quốc tế đến Hà Nội từ hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng trưởng đạt xấp xỉ 19%/năm giai đoạn 2015-2018. Năm 2018, Hà Nội đón 26,31 triệu lượt khách, tăng 10,4% so với năm trước; trong đó khách quốc tế đạt trên 6 triệu lượt khách, tăng 21,3%.

Chín tháng của năm 2019, khách du lịch đến Hà Nội ước đạt hơn 21,5 triệu lượt, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước; trong đó khách du lịch quốc tế đạt hơn 4,7 triệu lượt, tăng trên 10%.

Chín tháng của năm 2019, khách du lịch đến Hà Nội ước đạt hơn 21,5 triệu lượt, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước

Cơ cấu các thị trường khách du lịch đến Hà Nội cho thấy khách từ các quốc gia châu Á chiếm trên 60%, châu Âu chiếm gần 24%, châu Mỹ chiếm 9%, châu Úc chiếm khoảng 5,5% và châu Phi chiếm khoảng 0,5% trên tổng khách quốc tế đến Hà Nội, trong đó nhiều thị trường du khách có mức chi trả cao, lưu trú dài ngày. Đó là tín hiệu đáng mừng khi Hà Nội đã ghi dấu ấn tốt đối với các thị trường khách quốc tế, nhiều du khách đã chọn Hà Nội trong hành trình khám phá của mình.

Theo ông Nguyễn Mạnh Thản, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Thủ đô không chỉ là một trong những trung tâm du lịch lớn của cả nước mà ngày càng khẳng định được hình ảnh trên thế giới. Nhiều khách du lịch quốc tế dành tình cảm cho Hà Nội. Bởi không chỉ có cảnh quan đẹp, chiều sâu văn hóa, lịch sử, mà Hà Nội còn là điểm đến an toàn, người dân thân thiện.

Phố Đinh Tiên Hoàng rực rỡ cờ Tổ quốc trong những ngày lễ lớn. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)
Phố Đinh Tiên Hoàng rực rỡ cờ Tổ quốc trong những ngày lễ lớn. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

Đặc biệt, những năm qua Hà Nội được các tổ chức quốc tế uy tín đánh giá, bình chọn trong top các điểm đến hấp dẫn ở khu vực và trên thế giới, đồng thời nhận nhiều giải thưởng và đề cử danh giá như: “Điểm đến du lịch hàng đầu châu Á” năm 2018 và 1 trong 17 thành phố “Điểm đến hàng đầu Thế giới năm 2018” do World Travel Awards vinh danh.

Hà Nội được nhận giải Travelers’ Choice Awards năm 2019, xếp thứ 4/25 điểm đến hàng đầu châu Á và 15/25 điểm đến hàng đầu thế giới do du khách bình chọn trên trang TripAdvisor; CNN bình chọn Hà Nội là điểm đến của Việt Nam lọt top “Danh sách vàng những điểm du lịch tốt nhất châu Á” năm 2019.

Theo báo cáo “Chỉ số điểm đến tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương” hằng năm của Mastercard, Hà Nội đứng thứ 15 trong nhóm 20 điểm đến hàng đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Nhiều điểm đến của Hà Nội lọt vào danh sách “13 trải nghiệm không thể thiếu tại Việt Nam” do CNN bình chọn, điển hình như: thưởng thức món phở Hà Nội, tham quan làng miến Cự Đà hay ngồi trên chuyến tàu đường sắt Bắc-Nam…

Tiếp tục khẳng định vị thế

Trước những cơ hội mang lại từ ngành du lịch, nhiều năm qua Hà Nội đã có những đầu tư quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển hạ tầng du lịch, quảng bá hình ảnh, thu hút du khách trong và ngoài nước đến với Thủ đô.

Nhìn nhận thực tế, du lịch Hà Nội đang ngày càng phát triển với hệ thống sản phẩm và dịch vụ du lịch chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế: Hệ thống khách sạn với các thương hiệu cao cấp quốc tế đều có mặt ở Hà Nội, hệ thống sân golf chuẩn quốc tế, các trung tâm thương mại quy mô lớn, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài hiện có đường bay trực tiếp đến hơn 40 quốc gia trên khắp các châu lục…

Môi trường du lịch được lành mạnh hóa với việc xử lý nghiêm tình trạng ăn xin, chèo kéo, chặt chém, lừa đảo khách du lịch. Đặc biệt, tại khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội, nơi tập trung nhiều khách du lịch và cũng là nơi tiềm ẩn nhiều hành vi làm ảnh hưởng đến du khách của đội quân bán hàng rong, xích lô, taxi, đánh giày… Công an quận Hoàn Kiếm thường xuyên phối hợp cùng Sở Du lịch Hà Nội, Thanh tra Giao thông Hà Nội kiểm tra, xử lý các vi phạm.

Hồ Hoàn Kiếm đẹp lung linh trong đêm. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)
Hồ Hoàn Kiếm đẹp lung linh trong đêm. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)

Bộ phận hỗ trợ khách du lịch của Sở Du lịch Hà Nội tư vấn, hướng dẫn, hỗ trợ hàng nghìn trường hợp khách du lịch cần tìm hiểu thông tin khi tham quan Hà Nội hoặc phối hợp xử lý tình trạng cung cấp dịch vụ không đảm bảo cho khách, taxi, xích lô lấy quá tiền quy định, thất lạc đồ đạc…

Cùng với đó, Hà Nội chú trọng hợp tác, đầu tư xúc tiến du lịch, giới thiệu hình ảnh để thu hút khách đến với Thủ đô. Đặc biệt, Hà Nội đã đầu tư nguồn kinh phí lớn để quảng bá hình ảnh trên Mạng tin tức truyền hình cáp CNN của Mỹ với các phim ngắn giới thiệu về Hà Nội. Sau khi hoàn thành chương trình hợp tác giai đoạn 2018-2019, thành phố tiếp tục ký chương trình hợp tác giai đoạn 2019-2024.

Theo đánh giá của Sở Du lịch Hà Nội, nội dung, chất lượng các chương trình, các phim quảng bá về Hà Nội do CNN sản xuất và phát sóng thu hút sự quan tâm tích cực từ khán giả, du khách, các cơ quan truyền thông và đặc biệt là những người đam mê du lịch trên thế giới; tạo hiệu ứng tốt về hình ảnh Thủ đô nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung.

Quan hệ hợp tác quốc tế góp phần quan trọng xây dựng hình ảnh Hà Nội ngày càng đẹp hơn, hấp dẫn hơn với du khách quốc tế

Ông Trần Đức Hải, Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết trong lĩnh vực hợp tác quốc tế, Hà Nội đang là thành viên Hội đồng Xúc tiến Du lịch châu Á (CPTA), Tổ chức Xúc tiến Du lịch các thành phố châu Á-Thái Bình Dương (TPO) và đang có mối quan hệ hợp tác phát triển du lịch chặt chẽ với hầu hết các thành phố lớn ở châu Á như Tokyo, Seoul, Bangkok, Kuala Lumpur… cũng như một số thành phố lớn của châu Âu như Vùng Ile de France-Paris, Moskva, Frankurt…

Quan hệ hợp tác quốc tế góp phần quan trọng xây dựng hình ảnh Hà Nội ngày càng đẹp hơn, hấp dẫn hơn với du khách quốc tế, khẳng định Hà Nội là điểm đến an toàn, hấp dẫn và thân thiện. Thời gian tới, thành phố tiếp tục thực hiện giao lưu, hợp tác quốc tế, xây dựng môi trường hòa bình, ổn định, giúp bạn bè quốc tế có một cái nhìn toàn diện về Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến, Thành phố vì hòa bình./.

Du khách tham quan Thủ đô qua đền Quán Thánh trên đường Thanh Niên. (Ảnh: Thanh Hà/TTXVN)
Du khách tham quan Thủ đô qua đền Quán Thánh trên đường Thanh Niên. (Ảnh: Thanh Hà/TTXVN)

开展新农村建设10年后越南农村面貌焕然一新

  在近10年开展国家新农村建设目标计划后,全国已取得许多巨大和全面的成就,农村面貌焕然一新,提升越南农村和农业的地位。 

达新农村建设标准的乡达50%以上 

展开落实越南共产党中央委员会第七次全体会议关于农业、农民和农村的第26号决议以政府行动计划(于2008年10月28日颁布的第24号决议),政府已颁布关于批准2010-2020年阶段国家新农村建设目标计划的第800号决定和2016年8月16日颁布的第1600号决定,其中提出各具体目标,如到2020年,达新农村建设标准的乡达50%以上。  

截至2019年10月,全国4665个乡被承认达新农村建设标准,占52.4%。

在近十年展开新农村建设后,该运动已成为具有辐射力和扩散力的活动,受整个政治系统和全国广大人民群众的积极响应和参与。

截至2019年10月,全国4665个乡达新农村建设标准,占52.4%,平均全国1个乡达15.32个指标,比2010年增加10.6个标志,全国达5个指标以下的乡为零,109个县级单位被政府总理承认达新农村建设标准。

  河内市丹凤县丹凤乡丹凤末贵有机蔬菜生产合作社按照新农村指标和农业生产规划加大投资生产规模。越通社记者 武生 摄  
  河内市丹凤县丹凤乡丹凤末贵有机蔬菜生产合作社按照新农村指标和农业生产规划加大投资生产规模。越通社记者 武生 摄  

特别,全国7个省市全国乡镇达新农村建设标准,分别为河南、南定、太平、岘港、同奈、平阳和芹苴市。同奈和南定两省全部县级单位完成新农村建设任务。 

截至目前,新农村建设计划提前两年完成比党、国会和政府提出到2020年达系农村标准的乡达50%以上的5年目标(2016-2020年)。   新农村建设计划提前两年完成比党、国会和政府提出到2020年达系农村标准的乡达50%以上的5年目标(2016-2020年)。  

农村面貌焕然一新 基础设施建设突破发展

10年来,农村基础设施有了很大改善。其中,交通基础设施建设加快,新建和升级改造的交通公路达20.6完公里,基本满足居民出行和货物运输的需求。与此同时,水利系统日益完善,水利工程达904个,基本满足灌溉需求,为各地方农作物结构转型、提高生产价值和促进农业结构调整等做出贡献。  

田间水利和渠道系统按照国家新农村建设目标计划的水利指标建设和加固。越通社记者 武生 摄
田间水利和渠道系统按照国家新农村建设目标计划的水利指标建设和加固。越通社记者 武生 摄

  截至目前,100%乡镇和99.1%农村家庭用上电,满足农业生产、水产养殖发展的需求,并为科学技术,尤其是高科技在农业中的应用创造便利条件。

  农村经济不断向前发展

近年来,农村经济不断向前发展并朝着高附加值、可持续发展方向转型,有助于提高农村居民收入和逐步缩小与城市的发展差距。 特别,农业结构调整取得许多重要成果,生产水平有所提高,生产规模扩大。许多企业、农场和农户已加大科技应用力度并带来较高经济效益。截至目前,各地方已按照价值链和高科技应用方向形成2.7玩个生产模式,逐步建立大规模商品生产区。

农村地区人年均收入从2010年的1280万越盾提升到2018年的3588万亿越盾。 

水产养殖方面,这是农业领域增长最高的产业,年均生产总值达5.5%。水产捕捞,特别是水产养殖取得突破发展,把越南发展成为世界水产品出口大国。 其他领域也取得积极成果。农业工业增长高于全产业增长水平,2010-2018年阶段平均增长率达12.2%。关于贸易领域,各地方已初步关注在胡志明市和河内等国内各大市场和中国、日本、欧洲和美国等国际市场开展贸易促进活动。各地方农村旅游发展模式正蓬勃发展,为提高居民收入做出贡献。

  太原省大慈县复灵乡的大规模样机模式。越通社记者 黄原 摄  
  太原省大慈县复灵乡的大规模样机模式。越通社记者 黄原 摄  

农村地区人均年收入从2010年的1285万越盾提升到2018年的3588万越盾。2018年农村与城市的收入差距下降至1.8倍。

医疗卫生和教育质量有所提高

关于教育领域,农村地区教育基础设施继续发展,为提高农村教育质量做出贡献。幼儿园、小学和中学教育普及计划取得好成效。几乎各省份全部乡镇完成全面普及幼儿园教育;2019年6岁儿童入学率达99.6%,全部县镇完成普及初中教育。 与此同时,农村居民初级医疗保健服务不断加强。基层卫生系统不断得到巩固与发展。截至目前全国全部乡镇设有卫生院,其中76%卫生院达到国家标准。截至2019年8月31日,居民医保参保率达 89.6%(约8500万人)。

  农村居民文化生活水平有所提高

近年来,各居民小组中群众文化、文艺和体育活动不断推进。“饮水思源”、“智恩感恩”、“文化家庭”以及最近开展的“全民团结兴建文化生活”与“全国携手建设系农村”相结合等运动正在全国各乡村内营造具有社区性的良好精神生活。

胡志明市古芝县新通会乡新通会小学的学生能在宽敞和现代的学校中学习。越通社记者 春英 摄
胡志明市古芝县新通会乡新通会小学的学生能在宽敞和现代的学校中学习。越通社记者 春英 摄

许多传统庙会得到了回复、发展和新形成,如河江省荞麦花节、北江省水果节、奠边省羊蹄甲花节、南部民间饼节、同塔省荷花节以及槟知省椰子节等,为保护和弘扬民族文化特色,推动旅游发展等做出贡献。从而,民族特色传统文化已逐步成为推动全国各地经济社会发展做出积极贡献的因素。

  农村环保工作取得突破性进展 

截至目前全国63个省市的59个已批准当地固体废物管理规划,42个省市提出农村集中式垃圾处理计划。许多地方已大力指导制定“手工艺村环境保护方案”。“绿化村寨,美化农田”,“点亮村庄”等运动正逐步提高农村居民关于维护生态环境和社会环境的意识。

继续有效落实系农村建设计划 

除了所取得的上述成果外,新农村建设工作仍存在一些不足,部分地区新农村建设工作结果仍低于全国平均水平,各区域差距拉大,河江、高平、北件、山罗、奠边和昆嵩等省份达新农村建设标准的乡数量较低,在20%以下。此外,农村基础设施不同步,尚未满足发展需求。除了所取得的上述成果外,新农村建设工作仍存在一些不足: 农业生产中的科技应用普及程度不大,没有造出拥有国家品牌、高附加值的农业产品。 许多地方环境濡染,特别是各条河流水资源污染较为严重。 新农村建设计划中所提出的目标是到2025年,至少15个省份,40%省份县(市)达新农村建设标准,80%乡达新农村建设标准,按照2021-2025年阶段国家新农村建设指标达10个指标以下的乡数量为零。

北宁省桂武县蓬莱乡村。越通社记者 叶章 摄
北宁省桂武县蓬莱乡村。越通社记者 叶章 摄

为了实现上述目标,国家计划指导委员会已提出未来时间各核心任务: 继续完善和提高服务生产和农村人民群众的基础设施系统。 集中加快农业结构调整,把革新增长模式与绿色农业、有机农业和高科技农业发展并行,使其符合于实际情况;继续有效展开“一乡一品”计划与品牌塑造并行,为产品销售和出口创造便利条件,推动旅游经济发展;为吸引各大企业对加工领域,逐步提高产品附加值、包销产品和非农业领域等创造便利条件。 特别关注农村环保工作。继续发起“与塑料垃圾说不”运动。推进解决手工艺村等严重污染严重的环境污染问题。 更加注重提高卫生、教育的质量,建设文化体育基础设施,提高农村文化体育活动的质量。 提高人民群众对预防、打击和击退农村地区社会弊病工作、政治安全和社会秩序保障、边境地区安全保障等工作的参与度等。(完)

越南新农村建设开展10年来,青年一直是其中重要力量,许多青年在农业领域创业成功。图自越通社
越南新农村建设开展10年来,青年一直是其中重要力量,许多青年在农业领域创业成功。图自越通社

Thổ Nhĩ Kỳ tấn công người Kurd

Khu vực biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Syria đang trở thành điểm nóng nhất ở khu vực Trung Đông vốn luôn bất ổn và đầy nguy cơ tiềm ẩn. Quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump rút quân khỏi một số vị trí then chốt dọc biên giới miền Bắc Syria đánh dấu một sự thay đổi lớn trong chính sách của Washington đối với Syria, song lại đang gây bất đồng trên chính trường Mỹ và khiến dư luận lo ngại vấn đề Syria có thể vượt tầm kiểm soát.

Khả năng quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tấn công vào miền Bắc Syria, nơi tập trung lực lượng người Kurd, càng hiện hữu rõ hơn bao giờ hết khi Ankara ngày 9/10 đã hoàn tất việc triển khai quân và vũ khí tới sát biên giới. Thậm chí, một số nguồn tin còn cho biết quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến vào lãnh thổ Syria.

Tuyên bố của Tổng thống Trump rút lực lượng Mỹ khỏi Đông Bắc Syria, dù khá bất ngờ, song vẫn được hiểu là bước đi nhằm thực hiện cam kết tranh cử của ông năm 2016, rằng sẽ đưa nước Mỹ thoát khỏi tình cảnh sa lầy trong những cuộc chiến hao người tốn của. Bởi vậy, tuyên bố rút quân này có thể cũng để “dọn đường” cho tiến trình của Tổng thống Trump hướng tới cuộc bầu cử năm 2020.

Sau khi tuyên bố đánh bại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Trung Đông, Mỹ đã từng bước điều chỉnh chính sách quân sự tại Syria theo hướng giảm hiện diện quân sự của Washington. Hồi tháng 12/2018, Tổng thống Trump tuyên bố kế hoạch rút toàn bộ lực lượng Mỹ khoảng 2.000 binh sỹ tại Syria, một động thái được cho là dẫn tới sự ra đi của Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis và Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ khi đó là ông John Bolton.

Xe quân sự Thổ Nhĩ Kỳ di chuyển gần thị trấn Akcakale thuộc tỉnh Sanliurfa, hướng về phía Syria ngày 9/10/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Xe quân sự Thổ Nhĩ Kỳ di chuyển gần thị trấn Akcakale thuộc tỉnh Sanliurfa, hướng về phía Syria ngày 9/10/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khi đưa ra quyết định đầy tính toán cho cuộc bầu cử tổng thống sắp tới, chủ nhân Nhà Trắng khẳng định rằng Mỹ đã thất bại tại Trung Đông, nơi Washington đã chi đến 2.000 tỷ USD, 7.000 lính đặc nhiệm thiệt mạng và hơn 300.000 nạn nhân là thường dân.

Tuy nhiên, sự hiện diện của quân đội Mỹ ở miền Bắc Syria lâu nay vốn được coi như “rào chắn” ngăn quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tấn công lực lượng người Kurd, đồng minh quan trọng của Mỹ song bị Ankara coi như khủng bố. Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ từng nhiều lần tranh cãi về số phận các tay súng người Kurd, song trước đây Washington luôn bảo vệ họ bởi Đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG) và Các lực lượng Dân chủ Syria (SDF) được coi là đối tác đáng tin cậy nhất của Mỹ trong cuộc chiến chống IS tại khu vực chiến lược Đông Bắc Syria.

Trên thực tế, quyết định của Tổng thống Trump rút quân khỏi Đông Bắc Syria đã mở đường cho Thổ Nhĩ Kỳ phát động chiến dịch quân sự vào Syria, như Ankara vẫn cảnh báo.

Quyết định của Tổng thống Trump rút quân khỏi Đông Bắc Syria đã mở đường cho Thổ Nhĩ Kỳ phát động chiến dịch quân sự vào Syria

Chuyên gia Will Todman thuộc Chương trình Trung Đông của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) nhận định quyết định của Tổng thống Trump vì lý do đó được xem là hành động “bỏ rơi” đồng minh, đi ngược lại với những khuyến nghị của các cố vấn cấp cao của ông tại Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Mỹ về việc duy trì sự hiện hiện của một nhóm nhỏ quân đội Mỹ tại Đông Bắc Syria nhằm tiếp tục các chiến dịch chống IS.

Nhiều ý kiến lo ngại việc Mỹ rút quân trong thời điểm Thổ Nhĩ Kỳ liên tục cảnh báo mở chiến dịch tấn công trên bộ và trên không ở miền Bắc Syria sẽ dẫn đến những rủi ro khó lường, mà trước hết cuộc chiến chống khủng bố sẽ bị suy yếu, các lực lượng khủng bố cực đoan có cơ hội tập hợp lực lượng và IS có thể hồi sinh.

Lực lượng người Kurd ở miền Bắc Syria, một khi đơn độc đối phó với quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, sẽ không còn rảnh tay chiến đấu chống tàn quân IS và phải thả 10.000 chiến binh IS đang bị giam giữ ở các địa điểm do người Kurd kiểm soát. Đây đúng là “cơn ác mộng,” đặc biệt đối với châu Âu.

Khói bốc lên sau cuộc oanh tạc của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ xuống thị trấn Ras al-Ain ở tỉnh Hasakeh, miền Đông Bắc Syria ngày 9/10/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Khói bốc lên sau cuộc oanh tạc của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ xuống thị trấn Ras al-Ain ở tỉnh Hasakeh, miền Đông Bắc Syria ngày 9/10/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Về phía nội bộ Mỹ, nhiều nghị sỹ coi việc rút quân khỏi Đông Bắc Syria không chỉ là sự nhân nhượng thái quá đối với Thổ Nhĩ Kỳ, mà còn đánh dấu một “bước lùi” khiến Mỹ trở nên yếu thế hơn Nga hay Iran ở khu vực Trung Đông.

Giới chức quân sự Mỹ lâu nay vẫn cho rằng việc giữ lực lượng Mỹ ở Syria nói chung và miền Bắc nói riêng có thể tạo đối trọng với Thổ Nhĩ Kỳ và các đồng minh của Syria như Nga và Iran.

Ở khía cạnh khác, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov lo ngại rằng sự rối loạn trong tuyên bố của Washington, vừa rút quân khỏi miền Bắc Syria vừa đe dọa Thổ Nhĩ Kỳ, có thể “kích động” toàn khu vực này. Giao tranh nếu xảy ra ở khu vực miền Bắc Syria sẽ gây ra thêm một cuộc khủng hoảng nhân đạo, trước hết ảnh hưởng trực tiếp tới dân thường.

Bên cạnh đó, sự can thiệp quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ vào miền Bắc Syria như vậy có thể đe dọa an ninh và sự ổn định toàn khu vực. Hành động đưa quân vào nước láng giềng Syria mà chưa được sự cho phép của chính quyền Damacus, tương tự như chiến dịch quân sự xuyên biên giới của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria mang tên “Lá chắn sông Euphrates” hồi năm 2016, đang có nguy cơ tái diễn với nhiều hệ lụy nguy hiểm.

Đất nước Syria có thể lại bị đẩy vào vòng xoáy xung đột mới khi mà tình trạng bất ổn và chia rẽ trong nội bộ vẫn chưa thể giải quyết

Syria chắc chắn sẽ coi đây là hành vi xâm phạm chủ quyền, làm trầm trọng thêm những căng thẳng trong quan hệ vốn đã nhiều bất đồng lâu nay giữa Ankara và Damascus.

Ngày 9/10, chính quyền Damascus cũng đã tuyên bố lên án “những tuyên bố chủ chiến, những ý định thù địch… và tăng cường quân đội” của Ankara ở dọc biên giới với Syria, đồng thời khẳng định sẽ “đáp trả kế hoạch xâm lược” của Thổ Nhĩ Kỳ vào khu vực Đông Bắc Syria.

Một hành động can thiệp quân sự đơn phương không chỉ làm cho tình hình Syria thêm căng thẳng mà còn khiến nước này tiếp tục rơi vào tình trạng bất ổn, thậm chí cản trở tiến trình hòa bình ở Syria mà nhóm bộ ba đàm phán Astana gồm Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ đang nỗ lực thiết lập.

Đất nước Syria có thể lại bị đẩy vào vòng xoáy xung đột mới khi mà tình trạng bất ổn và chia rẽ trong nội bộ vẫn chưa thể giải quyết. Dù kịch bản nào xảy ra, quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng những động thái can thiệp quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ khiến tình hình Syria nói riêng và Trung Đông nói chung trở nên phức tạp và diễn biến khó lường hơn trong thời gian tới./.

Người dân Syria sơ tán tránh chiến dịch quân sự chống các tay súng người Kurd của Thổ Nhĩ Kỳ tại thị trấn Ras al-Ain, tỉnh Hasakeh, giáp giới Thổ Nhĩ Kỳ ngày 9/10/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Người dân Syria sơ tán tránh chiến dịch quân sự chống các tay súng người Kurd của Thổ Nhĩ Kỳ tại thị trấn Ras al-Ain, tỉnh Hasakeh, giáp giới Thổ Nhĩ Kỳ ngày 9/10/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Thông tấn xã Giải phóng

Chính thức ra đời ngày 12/10/1960 tại khu rừng Chàng Riệc (Tây Ninh), Thông tấn xã Giải phóng đã thực hiện và hoàn thành “sứ mệnh” thông tin vẻ vang, duy trì mạch thông tin thông suốt, kịp thời về cuộc đấu tranh chính nghĩa của quân và dân miền Nam vì hòa bình thống nhất nước nhà, đến đông đảo bạn đọc trong nước và quốc tế trong suốt quá trình 15 năm hoạt động dưới bom đạn kẻ thù (1960-1975).

Xung kích trên mặt trận thông tin

Sau chiến thắng Tua Hai (ngày 26/1/1960) tại Tây Ninh, Cơ quan Xứ ủy Nam kỳ dời về căn cứ Dương Minh Châu (Tây Ninh) và xúc tiến việc thành lập Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam. Để phục vụ cho việc tuyên bố thành lập Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (ngày 20/12/1960) và đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ mới của cách mạng miền Nam, Ban Tuyên huấn Xứ ủy đã giao đồng chí Đỗ Văn Ba, nguyên phụ trách Chi nhánh Việt Nam Thông tấn xã Nam bộ trong thời kháng chiến chống Pháp, chịu tránh nhiệm về nhân sự, phương tiện kỹ thuật… chuẩn bị cho sự ra đời của Thông tấn xã Giải phóng.

Đúng 19 giờ ngày 12/10/1960, tại khu rừng Chàng Riệc (Tây Ninh), Thông tấn xã Giải phóng đã phát đi bản tin đầu tiên của mình

Sau một thời gian ngắn chuẩn bị về lực lượng và phương tiện, đúng 19 giờ ngày 12/10/1960, tại khu rừng Chàng Riệc (Tây Ninh), Thông tấn xã Giải phóng đã phát đi bản tin đầu tiên của mình, trịnh trọng thông báo cho quốc dân đồng bào và bè bạn trên thế giới: “Thông tấn xã Giải phóng là cơ quan phát ngôn và thông tấn chính thức của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, có nhiệm vụ phổ biến tin tức và kinh nghiệm đấu tranh phong phú của đồng bào ở khắp nơi, phản ánh uy thế ngày càng lớn của phong trào cách mạng và sự suy sụp của tập đoàn thống trị miền Nam. Ngoài ra, Thông tấn xã Giải phóng cũng sẽ cung cấp một số tài liệu về tình hình địch và ta để vạch trần âm mưu, ý đồ của địch cũng như để làm sáng tỏ đường lối, chính sách của cách mạng.”

Từ đó, bản tin của Thông tấn xã Giải phóng phát ra Hà Nội đều đặn vào 18 giờ hàng ngày đã trở thành nguồn thông tin không thể thiếu của nhiều cơ quan thông tin ở Việt Nam và ở nước ngoài (phần lớn thông qua Việt Nam Thông tấn xã) lúc bấy giờ, cũng như đối với những người quan tâm tình hình miền Nam Việt Nam trước ngày thống nhất đất nước.

Bộ phận điện vụ của Thông tấn xã Giải phóng hoạt động trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. (Ảnh: TTXVN)
Bộ phận điện vụ của Thông tấn xã Giải phóng hoạt động trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. (Ảnh: TTXVN)

Hoạt động trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt, Thông tấn xã Giải phóng liên tục phải sơ tán trụ sở chính hàng chục lần, trong đó ở Khu V, Thông tấn xã Giải phóng Trung Trung Bộ cũng phải dời địa điểm nhiều lần theo Ban Tuyên huấn Khu ủy V. Tuy nhiên, Thông tấn xã Giải phóng luôn duy trì “mạch máu” thông tin và có mặt ở hầu hết các mặt trận, điểm nóng trên chiến trường miền Nam.

Tin, ảnh của Thông tấn xã Giải phóng từ Cà Mau đến Quảng Trị, từ vùng nông thôn U Minh Thượng đến đô thị Sài Gòn-Gia Định… đều luôn nóng hổi tính thời sự, không chỉ cung cấp kịp thời cho các cơ quan thông tấn báo chí trong, ngoài nước, mà còn giúp Trung ương cục miền Nam phân tích, nhận định tình hình để đi đến những quyết định có tính chiến lược, chỉ đạo kịp thời hoạt động trên chiến trường.

Trong giai đoạn ác liệt của cuộc chiến, không một chiến trường, không một hướng tiến quân, không một địa bàn chiến đấu nào vắng mặt phóng viên của Thông tấn xã Giải phóng. Có thể nói, ở đâu có trận đánh là ở đó phóng viên Thông tấn xã Giải phóng có mặt, thông tin kịp thời thành tích của quân dân ta từ chiến thắng tại Ấp Bắc (năm 1963), Bình Giã (năm 1964) đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (năm 1968), đặc biệt là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc.

Phóng viên ảnh Phong Vân (bút danh Chính Vân) của Thông tấn xã Giải phóng khai thác thông tin về du kích xã An Phú, huyện Củ Chi bắn hạ máy bay Mỹ, tháng 4/1975. (Ảnh: Nguyễn Đức Cảnh/TTXVN)
Phóng viên ảnh Phong Vân (bút danh Chính Vân) của Thông tấn xã Giải phóng khai thác thông tin về du kích xã An Phú, huyện Củ Chi bắn hạ máy bay Mỹ, tháng 4/1975. (Ảnh: Nguyễn Đức Cảnh/TTXVN)

Cùng với đó, Thông tấn xã Giải phóng đã thường xuyên phát đi những thông tin chính thức trong vai trò, tư cách là cơ quan phát ngôn của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và sau đó là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam; đồng thời khẳng định vai trò cơ quan ngôn luận chính thức, chính thống có nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền, phổ biến tin tức và kinh nghiệm đấu tranh rất phong phú của đồng bào ở khắp nơi, phản ánh uy thế ngày càng lớn mạnh của phong trào cách mạng và sự suy sụp của tập đoàn thống trị miền Nam.

Ngoài thông tin trên chiến trường, Thông tấn xã Giải phóng còn là đơn vị chủ lực thông tin về hai phái đoàn của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đấu tranh ngoại giao với phái đoàn của Mỹ và ngụy quyền Sài Gòn tại Hội nghị Paris về Việt Nam. Từ đầu năm 1969 đến ngày 27/1/1973, ngày bốn bên ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, hàng ngày các phái đoàn đàm phán của ta đều nhận được bản tin của Thông tấn xã Giải phóng. Những thông tin này phục vụ đắc lực công việc đàm phán.

Luôn chắc tay bút, tay máy, vững tay súng

Bên cạnh nhiệm vụ thông tin nhanh, đúng định hướng, góp phần mạnh mẽ vào việc cổ vũ, động viên mọi tầng lớp nhân dân tham gia cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, lực lượng phóng viên, kỹ thuật viên, điện báo viên của Thông tấn xã Giải phóng còn trực tiếp cầm súng chiến đấu và trở thành những chiến sĩ thực thụ. Qua đó, luôn xứng danh với 16 chữ vàng mà Trung ương cục miền Nam khen tặng Thông tấn xã Giải phóng năm 1968: “Cần cù dũng cảm, tự lực cánh sinh, khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ.”

Tại căn cứ cũng như các phân xã, phóng viên Thông tấn xã Giải phóng đều được trang bị vũ khí, từ súng tiểu liên đến cả súng chống tăng và súng cối 82mm. Không chỉ cầm súng để bảo vệ căn cứ, bảo vệ nơi trú đóng mà tất cả phóng viên Thông tấn xã Giải phóng khi tham gia đưa tin trong các trận đánh đều trở thành chiến sỹ, luôn “tay viết-tay súng, tay máy-tay súng.”

Tổ tráng phim, in ảnh (B22) của Thông tấn xã Giải phóng. (Ảnh: TTXVN)
Tổ tráng phim, in ảnh (B22) của Thông tấn xã Giải phóng. (Ảnh: TTXVN)

Nhiều phóng viên, kỹ thuật viên, điện báo viên của Thông tấn xã Giải phóng đã kiên cường chiến đấu với quân địch và sẵn sàng hy sinh để bảo toàn căn cứ. Để có những dòng tin chiến sự nóng bỏng, một tấm ảnh có sức cổ vũ, để kịp thời chuyển tải những thông tin lãnh đạo của Đảng ta đến chiến sĩ, nhân dân miền Nam, phóng viên, kỹ thuật viên Thông tấn xã Giải phóng đã phải có mặt tại những nơi nóng bỏng, tại mặt trận như những người lính và cũng chịu hy sinh như người lính.

Điển hình như đồng chí Trần Ngọc Đặng, vào tháng 3/1967, tại căn cứ Tây Ninh, đã bắn cháy 2 xe bọc thép Mỹ và anh dũng hy sinh, được tuyên dương danh hiệu “Dũng sĩ diệt cơ giới”; đồng chí Trần Văn Minh (chiến đấu cùng đồng chí Đặng) bị thương nặng, bị Mỹ bắt và cưa chân. Rồi như đồng chí Trương Thị Mai, phóng viên Thông tấn xã Giải phóng ở Trung Nam bộ bị địch bắt, tra tấn dã man nhưng vẫn không một lời khai báo, chấp nhận hy sinh để bảo toàn căn cứ.

Nhiều trận đánh thắng địch vang dội có sự tham gia của các nhà báo – chiến sĩ Thông tấn xã Giải phóng Trung Trung Bộ (khu V) đã được ghi vào sổ vàng lịch sử, như ngày 20/4/1968 bắn cháy máy bay trinh sát L19 tại cầu Chìm, Trà My; ngày 15/9/1968 bắn diệt 14 lính Mỹ tại dốc Bình Minh; ngày 10/12/1968 bắn diệt 2 lính Mỹ ở đồi Dốc Nón; ngày 10/4/1969 bắn diệt 17 lính Mỹ ở Thôn 4, Trà My…

Phóng viên Thông tấn xã Giải phóng và Việt Nam Thông tấn xã tham gia đưa tin trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, tháng 4/1975. (Ảnh: TTXVN)
Phóng viên Thông tấn xã Giải phóng và Việt Nam Thông tấn xã tham gia đưa tin trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, tháng 4/1975. (Ảnh: TTXVN)

Trong chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 lịch sử, đã có 14 phóng viên tin, ảnh và điện báo viên của Thông tấn xã Giải phóng anh dũng hy sinh.

Nhiều trường hợp hy sinh cả tập thể, cơ quan bị xóa sổ nhiều lần, nhưng các phân xã, phóng viên Thông tấn xã Giải phóng vẫn quyết tâm bám trụ đến cùng để hoàn thành nhiệm vụ. Cụ thể như Phân xã Kiến Tường (nay là Long An) 3 lần bị địch hủy diệt, hàng chục đồng chí hy sinh năm 1968; Phân xã Rạch Giá (Kiên Giang) 5 lần bị địch giết hại toàn bộ phóng viên, kỹ thuật viên; Phân xã Nam Tây Nguyên (khu X) có 5/6 đồng chí cùng hy sinh do bom địch năm 1969… Rồi có gia đình, hai cha con, hai anh em ruột đều là liệt sĩ của Thông tấn xã Giải phóng.

Trong số các liệt sỹ của Thông tấn xã Giải phóng có đồng chí Phó Giám đốc Bùi Đình Túy (bút danh Đinh Thúy), hy sinh tại Trảng Dầu (Bình Long) ngày 21/9/1967 do bị địch ném bom. Ông là nhà báo đầu tiên được lấy tên để đặt cho đường phố ở Việt Nam (đường Bùi Đình Túy, quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh).

Thông tấn xã Việt Nam nói chung, Thông tấn xã Giải phóng nói riêng là cơ quan báo chí có số lượng nhà báo hy sinh lớn nhất trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam

Điểm qua những hy sinh, mất mát to lớn trên của Thông tấn xã Giải phóng để thấy được sự can trường, dũng cảm của những chiến sỹ trên mặt trận thông tin, sẵn sàng hy sinh để duy trì “mạch máu” thông tin giữa chiến trường ác liệt. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, Thông tấn xã Giải phóng có 240 phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên, điện báo viên… đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ thông tin hoặc trực tiếp chiến đấu, tương đương hơn 50% tổng biên chế của Thông tấn xã Giải phóng vào thời điểm cuối năm 1974.

Hiện nay, Thông tấn xã Việt Nam nói chung, Thông tấn xã Giải phóng nói riêng là cơ quan báo chí có số lượng nhà báo hy sinh lớn nhất trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam. Nhiều phóng viên, kỹ thuật viên Thông tấn xã Giải phóng đã vĩnh viễn nằm lại trên những cánh rừng già, đến nay hài cốt vẫn chưa tìm thấy. Bên cạnh đó, hàng chục người khác đã để lại một phần xương máu của mình trên chiến trường.

Ngày 12/5/1976, Việt Nam Thông tấn xã cùng Thông tấn xã Giải phóng, hai người anh em ruột thịt, tuy hai mà một, đã chính thức hợp nhất với tên gọi là Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), hòa với khí thế cách mạng chung của toàn dân tộc, bước vào giai đoạn mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.

Các phóng viên Thông tấn xã Giải phóng tại căn cứ Trà Nô của Khu V, năm 1974. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Các phóng viên Thông tấn xã Giải phóng tại căn cứ Trà Nô của Khu V, năm 1974. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Ra đi, hẹn một ngày về:

“Trùng trùng quân đi như sóng/ Lớp lớp đoàn quân tiến về/ Chúng ta đi nghe vui lúc quân thù đầu hàng/ Cờ ngày nào tung bay trên phố/ Trùng trùng say trong câu hát, lấp lánh lưỡi lê sáng ngời/ Chúng ta đem vinh quang, sức dân tộc trở về/ Cả cuộc đời tươi vui về đây…” (trích “Tiến về Hà Nội” – Văn Cao).

Ngày 10/10/1954 trở thành mốc son, mở ra thời kỳ mới của lịch sử Thăng Long-Đông Đô-Hà Nội. Từ đó đến nay, Hà Nội đã đi qua một chặng đường nhiều mất mát, đau thương nhưng cũng không ít vinh quang, kiêu hãnh.

65 năm đã qua nhưng kỷ niệm, ký ức của một thời tuổi trẻ hòa mình cùng khí thế sục sôi của quân dân Hà Nội ngày tiếp quản Thủ đô vẫn vẹn nguyên trong tâm thức những người trong cuộc.

Giữ trọn lời thề

Lật giở từng trang báo, bức ảnh cũ kỹ đã xỉn màu theo năm tháng, Trung tướng Phạm Hồng Cư – nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam bồi hồi nhớ lại khung cảnh Thủ đô trong mùa Thu 1954.

Cánh bộ binh của Trung đoàn Thủ đô tiến vào khu vực Cửa Nam sang 10/10/1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Cánh bộ binh của Trung đoàn Thủ đô tiến vào khu vực Cửa Nam sang 10/10/1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Đôi bàn tay nắm chặt, vị tướng già hồi tưởng quãng đời binh nghiệp. Đi dọc hai cuộc trường chinh của dân tộc, ông đã có mặt, chứng kiến nhiều thời khắc thiêng liêng của lịch sử. Ông bảo: “Số phận của tôi và thế hệ tôi gắn với vận mệnh dân tộc từ những năm tháng chiến đấu kiên cường để có được thắng lợi trong mùa Thu cách mạng 1945. Chúng tôi luôn tự hào thuộc thế hệ Lời thề độc lập; luôn nỗ lực hết mình để hoàn thành lời thề ấy.”

65 năm trước, Trung tướng Phạm Hồng Cư có mặt trong đoàn quân cách mạng tiến về tiếp quản Hà Nội. “Với đồng bào cả nước, đó là Ngày giải phóng Thủ đô. Với chúng tôi, đó còn là ngày trở về lịch sử, ngày hoàn thành lời thề nguyện: ‘Ra đi, hẹn một ngày về’,” ông chia sẻ.

Trên hành trình vạn dặm của cuộc trường chinh chống thực dân Pháp, chúng tôi vẫn luôn mơ tới ngày về Hà Nội, tưởng tượng tới ngày trở lại với tâm thế của những người chiến thắng.

Ký ức ùa về như thước phim quay chậm mở ra trước mắt người chiến sỹ Đại đoàn quân tiên phong 308 năm xưa khung cảnh Hà Nội một thời đạn bom. Ngày 17/2/1947, sau 60 ngày đêm chiến đấu với tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh,” Trung đoàn Thủ đô rút lui khỏi Hà Nội để bảo toàn lực lượng, chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài.

Trong tâm tưởng mỗi cán bộ, chiến sỹ đều đau đáu, khắc khoải nỗi nhớ Hà Nội. “Trên hành trình vạn dặm của cuộc trường chinh chống thực dân Pháp, chúng tôi vẫn luôn mơ tới ngày về Hà Nội, tưởng tượng tới ngày trở lại với tâm thế của những người chiến thắng,” vị Tướng già kể trong niềm xúc động.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ông là chính trị viên Tiểu đoàn Bình Ca, Phó chính uỷ Trung đoàn 36, Đại đoàn 308, trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn trong đó có chiến dịch Điện Biên Phủ.

Thắng lợi của quân dân ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ đã buộc thực dân Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán, ký kết Hiệp định Geneve (21/7/1954) công nhận độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của ba nước (Việt Nam, Lào, Campuchia) và rút quân khỏi miền Bắc Việt Nam.

Theo các điều khoản của hiệp định này, Hà Nội thuộc khu vực tập kết 80 ngày của quân đội Pháp. “Đề phòng âm mưu của thực dân Pháp (lợi dụng khoảng thời gian này để phá hoại các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội…), công tác tiếp quản Thủ đô được lên kế hoạch nhanh chóng, chuẩn bị chu đáo. Ngày 17/9/1954, Ủy ban Quân chính thành phố Hà Nội được thành lập,” Trung tướng Phạm Hồng Cư nhớ lại.

Trung tướng Phạm Hồng Cư chia sẻ, với đồng bào cả nước, 10/10/1954 là Ngày giải phóng Thủ đô. Còn với ông và đồng đội, đó còn là ngày trở về lịch sử, ngày hoàn thành lời thề nguyện:
Trung tướng Phạm Hồng Cư chia sẻ, với đồng bào cả nước, 10/10/1954 là Ngày giải phóng Thủ đô. Còn với ông và đồng đội, đó còn là ngày trở về lịch sử, ngày hoàn thành lời thề nguyện: “Ra đi, hẹn một ngày về.” (Ảnh: Vietnam+)

Tháng 9/1954, các trung đoàn thuộc Đại đoàn 308 hành quân về tập kết gần Hà Nội. Ông kể: “Khoảng giữa tháng Chín năm ấy, tôi nhận được lệnh triệu tập, quay ngược lại hướng đoàn quân đang tiến bước để nhận chỉ thị của cấp trên. Ngày 19/9/1954, tại Đền Hùng (Phú Thọ), tôi vinh dự là một trong số cán bộ, chiến sỹ được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh để nghe Người trực tiếp căn dặn, giao nhiệm vụ tiếp quản Thủ đô.”

Lặng đi chừng vài phút, vị tướng già bồi hồi bảo rằng ông vẫn nhớ như in khung cảnh ngày hôm ấy. Bác ngồi trên bậc thềm ở Đền Giếng, ân cần dặn dò, cán bộ, chiến sỹ vào tiếp quản Thủ đô phải đoàn kết, giữ nghiêm kỷ luật, đảm bảo trật tự an ninh, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân, kiên quyết chống mọi hành động phá hoại của kẻ địch…

“Đặc biệt, Bác dặn chúng tôi phải gần gũi, gắn bó với nhân dân, để người dân từ cụ già đến em nhỏ đều hiểu, tin tưởng và yêu quý bộ đội. Bác nói, ‘các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.’ Lời căn dặn ấy mang ý nghĩa của lời hịch non sông, vang vọng trong tâm thức người dân đất Việt,” Trung tướng Phạm Hồng Cư nhớ lại.

Đoàn xe chở các chiến sỹ Đại đoàn 308 (nay là Sư đoàn 308 - Sư đoàn Quân tiên phong) tiến qua phố Hàng Đào sang 10/10/1954 trong niềm hân hoan chào đón của hàng vạn người dân. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Đoàn xe chở các chiến sỹ Đại đoàn 308 (nay là Sư đoàn 308 – Sư đoàn Quân tiên phong) tiến qua phố Hàng Đào sang 10/10/1954 trong niềm hân hoan chào đón của hàng vạn người dân. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Vinh quang ngày trở về

Mạch chuyện nối dài, người chiến sỹ cách mạng tham gia đoàn quân tiếp quản Thủ đô năm xưa bảo rằng sự trùng hợp đặc biệt của lịch sử đã mang đến cho cuộc đời binh nghiệp của ông nhiều vinh dự, may mắn.

Ông kể: “Tôi từng là chính trị viên của Tiểu đoàn Bình Ca, thuộc thế hệ đầu tiên của Trung đoàn Thủ đô. Tiểu đoàn Bình Ca là đơn vị đầu tiên rút khỏi Hà Nội năm 1947 và cũng là đơn vị đầu tiên tiến vào tiếp quản Thủ đô năm 1954. Những nhân chứng của cả hai sự kiện ‘ra đi’ và ‘trở về’ như chúng tôi mang trong mình cảm xúc đặc biệt: vừa hân hoan vui sướng, vừa xúc động nghẹn ngào, tim như thắt lại bởi không ít máu xương đồng đội, đồng bào đã phải đổ xuống trong hành trình mang vinh quang trở về.”

Ngày 8/10/1954, Tiểu đoàn Bình Ca (Trung đoàn Thủ đô, Đại đoàn 308) tiến vào Cầu Đuống, trở thành đơn vị bộ đội đầu tiên tiến vào Hà Nội với nhiệm vụ tiếp nhận bàn giao các vị trí đóng quân của Pháp, đảm bảo an toàn cho đại quân sẽ tiến vào tiếp quản Thủ đô vào ngày 10/10/1954.

Người dân hân hoan hướng về lá quốc kỳ tung bay trên cột cờ Hà Nội trong ngày Thủ đô được giải phóng 10/10/1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Người dân hân hoan hướng về lá quốc kỳ tung bay trên cột cờ Hà Nội trong ngày Thủ đô được giải phóng 10/10/1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Thời điểm đó Tiểu đoàn Bình Ca chia thành 35 tổ tiếp quản 35 vị trí có quân Pháp chiếm đóng. Tại Ban Liên hiệp đình chiến (đóng tại Nhà thương Đồn Thủy, nay là Bệnh viện Trung ương Quân đội 108), trong tư thế của người chiến thắng, quân ta hô vang khẩu hiệu “Hòa bình muôn năm!” đồng thời chủ động tuyên truyền, thể hiện thiện chí hòa bình bằng việc cài hoa ở đầu súng…

Đến 5 giờ sáng 10/10/1954, khi lệnh giới nghiêm kết thúc, cả thành phố rộn rã, náo nhiệt. Niềm vui vỡ òa, hàng vạn nhân dân Thủ đô hân hoan chào đón đoàn quân chiến thắng. Ủy ban Quân chính Thành phố và các đơn vị quân đội (bao gồm bộ binh, pháo binh, cao xạ, cơ giới…) chia làm nhiều cánh, mở cuộc hành quân lịch sử tiến vào Hà Nội.

5 giờ sáng 10/10/1954, khi lệnh giới nghiêm kết thúc, cả thành phố rộn rã, náo nhiệt. Niềm vui vỡ òa, hàng vạn nhân dân Thủ đô hân hoan chào đón đoàn quân chiến thắng

“Ngày hôm ấy, phố xá tưng bừng, rực rỡ cờ hoa, biểu ngữ. Dường như, mỗi người đều chọn bộ quần áo đẹp đẽ, tươm tất nhất để chào đón ngày trọng đại. Đến khoảng 8 giờ, các chiến sỹ cách mạng quân phục chỉnh tề, ngực áo cài huy hiệu ‘Chiến sỹ Điện Biên Phủ’ trở về giữa lòng Hà Nội trong sự chào đón nồng nhiệt, hân hoan của nhân dân. Các chiến sỹ đi đến đâu, tiếng hò reo nổi lên như sóng dậy đến đó. Những nụ cười xen lẫn những giọt nước mắt, những cái siết tay thật chặt, ánh mắt rạng rỡ của người dân Thủ đô đón chào đoàn quân cách mạng,” Trung tướng Phạm Hồng Cư nhớ lại.

Nếu “đêm ra đi đất trời bốc lửa/ Cả đô thành nghi ngút cháy sau lưng” thì ngày trở về, đường phố rực rỡ cờ hoa.

Nhân dân Thủ đô hân hoan đón mừng đoàn quân chiến thắng trở về. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Nhân dân Thủ đô hân hoan đón mừng đoàn quân chiến thắng trở về. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Lễ chào cờ lịch sử

Ngày 10/10/1954, Hà Nội sạch bóng quân thù. Một trong những thời khắc thiêng liêng nhất là lễ chào cờ đầu tiên sau khi giải phóng Thủ đô do Ủy ban Quân chính Thành phố tổ chức.

Hướng đôi mắt về phía xa xăm, Trung tướng Phạm Hồng Cư hồi tưởng lễ chào cờ lịch sử. Đúng 15 giờ ngày 10/10/1954, kèn Nhà hát lớn vang một hồi dài. Quốc kỳ tung bay trên cột cờ Hà Nội. Trên sân Cột Cờ (nay thuộc Khu di tích Hoàng thành Thăng Long), đội hình bộ binh, xe cơ giới, pháo binh tập hợp nghiêm trang.

Toàn cảnh lễ chào cờ lịch sử chiều 10/10/1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Toàn cảnh lễ chào cờ lịch sử chiều 10/10/1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Trong ký ức của vị Tướng già, khi đó, ở vòng ngoài (đường Hoàng Diệu, đường Điện Biên Phủ hiện nay), nhân dân tập trung chật kín cả khu vực, ánh mắt rưng rưng, xúc động hướng về lá cờ tung bay trên nền trời xanh thẳm. Cả thành phố hướng về buổi lễ.

Đúng 15 giờ ngày 10/10/1954, kèn Nhà hát lớn vang một hồi dài. Quốc kỳ tung bay trên cột cờ Hà Nội.

Trung tướng Phạm Hồng Cư nhớ lại, sau khi tiếng nhạc hào hùng, tất cả chiến sỹ, đồng bào… cùng chăm chú lắng nghe Thiếu tướng Vương Thừa Vũ, Chủ tịch Ủy ban Quân chính Hà Nội đọc Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi nhân dân Hà Nội: “Tám năm qua, Chính phủ phải xa rời Thủ đô để kháng chiến cứu nước. Tuy xa nhau nhưng lòng Chính phủ luôn luôn gần cạnh đồng bào. Ngày nay, do nhân dân ta đoàn kết nhất trí, quân đội ta chiến đấu anh dũng, kháng chiến đã thắng lợi, Chính phủ lại trở về Thủ đô với đồng bào. Muôn dặm một nhà, lòng vui khôn xiết!”

Một đơn vị của Trung đoàn Thủ đô với lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng” của Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng tham dự lễ chào cờ đầu tiên trong ngày giải phóng Thủ đô. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Một đơn vị của Trung đoàn Thủ đô với lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng” của Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng tham dự lễ chào cờ đầu tiên trong ngày giải phóng Thủ đô. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

“Sau lễ chào cờ, những dòng người tỏa đi khắp các phố phường. Lời Bác dặn vẫn vang vọng trong tâm thức người dân Hà Nội: ‘Sau cuộc biến đổi, việc khôi phục lại đời sống bình thường sẽ phức tạp, khó khăn hơn. Chính phủ cố gắng quyết tâm, toàn thể đồng bào Hà Nôi đồng tâm nhất trí góp sức với Chính phủ thì nhất định chúng ta vượt được mọi khó khăn và đạt được mục đích chung làm cho Hà Nội thành một Thủ đô yên ổn, tươi vui và phồn thịnh…’,” Trung tướng Phạm Hồng Cư chia sẻ.

Hà Nội, ngày trở về (10/10/1954) cũng là ngày mở ra trang sử mới, thời kỳ mới với ước vọng về sự đổi thay, hòa bình, vươn mình theo thế “rồng bay” cùng dân tộc./.

Hà Nội đang trong hành trình trở thành đô thị sáng tạo. (Ảnh minh họa: TTXVN)
Hà Nội đang trong hành trình trở thành đô thị sáng tạo. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Kỷ niệm 65 năm Giải phóng Thủ đô

65 năm qua, mỗi dịp tháng 10 lịch sử, Hà Nội lại ngập tràn cảm xúc hào hùng của những ngày đón chào đoàn quân chiến thắng tiến về giải phóng Thủ đô. Sau 65 năm, Thủ đô đã khoác lên mình một diện mạo mới, một bộ mặt mới trên tất cả các lĩnh vực. Hà Nội đã trở thành nơi kết nối những mạch nguồn lịch sử và tinh hoa của dân tộc, nơi hội tụ, kết tinh và tỏa sáng của tinh thần yêu nước, yêu hòa bình, tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn lên của cả dân tộc.

Dấu son nối dài lịch sử

Hà Nội, vùng đất địa linh nhân kiệt, có “thế rồng cuộn hổ ngồi,” “tiện hướng nhìn sông dựa núi,” hàng nghìn năm trước đã được ông cha ta chọn là nơi định đô để tính kế lâu dài, mưu nghiệp lớn, từ kinh đô Cổ Loa của Nhà nước Âu Lạc cách đây hơn 2.000 năm, đến kinh đô Thăng Long của Nhà nước Ðại Việt 1.000 năm trước và ngày nay là Thủ đô nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Kể từ “Chiếu dời đô” của Vua Lý Thái Tổ năm 1010 đến nay, Thăng Long-Hà Nội đã trải qua và chứng kiến biết bao sự biến thiên của lịch sử. Quân và dân Hà Nội, thế hệ sau tiếp bước thế hệ trước, đã bền bỉ lao động, kiên cường đấu tranh, sáng tạo nên một nền văn hiến rạng rỡ, lập nên nhiều chiến công hiển hách lưu danh muôn đời.

Ðúng 16 giờ ngày 9/10/1954, những tên lính thực dân Pháp cuối cùng rút qua cầu Long Biên, quân và dân ta hoàn toàn làm chủ thành phố

Hàng nghìn năm qua, trên mảnh đất Thăng Long-Hà Nội đã trải qua hơn 10 cuộc chiến tranh chống ngoại xâm và kết thúc trong khúc khải hoàn. Ngày giải phóng Thủ đô 10/10/1954 là một trong những mốc son chói sáng.

Sau thất bại tại Ðiện Biên Phủ, thực dân Pháp phải ký Hiệp định Geneva công nhận độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam và phải rút quân khỏi miền bắc. Dưới sự lãnh đạo của Trung ương Ðảng, quân và dân Hà Nội đã chủ động chuẩn bị lực lượng về mọi mặt để tiếp quản Thủ đô.

Ðúng 16 giờ ngày 9/10/1954, những tên lính thực dân Pháp cuối cùng rút qua cầu Long Biên, quân và dân ta hoàn toàn làm chủ thành phố.

Chợ Đồng Xuân trở lại nhịp sống thường nhật sau ngày giải phóng Thủ đô, tháng 10/1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Chợ Đồng Xuân trở lại nhịp sống thường nhật sau ngày giải phóng Thủ đô, tháng 10/1954. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Sáng 10/10/1954, Ủy ban Quân chính thành phố và các đơn vị quân đội chia làm nhiều cánh lớn, tiến về Hà Nội. Trung đoàn Thủ đô vinh dự giương cao ngọn cờ “Quyết chiến, quyết thắng” dẫn đầu đoàn quân. 200.000 nhân dân Thủ đô náo nức trong rừng cờ đỏ sao vàng, với niềm vui ngập tràn đón mừng đoàn quân chiến thắng trở về.

15 giờ chiều, hàng chục nghìn nhân dân và các đơn vị quân đội tham gia tiếp quản thành phố trang nghiêm dự lễ chào cờ tại sân vận động Cột Cờ. Cả Hà Nội bừng bừng câu hát Tiến quân ca, rạo rực niềm vui giải phóng, tràn ngập niềm tin, biết ơn Ðảng và Bác Hồ kính yêu.

Ngày 10/10/1954 đi vào lịch sử, không chỉ là mốc son đánh dấu sự thắng lợi của một dân tộc nhỏ bé trước một thế lực thực dân xâm lược hàng đầu thế giới, mà còn mở ra thời kỳ mới của thời đại Hồ Chí Minh trong tiến trình phát triển của Thăng Long-Hà Nội.

Vững bước đi lên

Ngay trong những ngày đầu tiên trở về Thủ đô, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở Đảng bộ và nhân dân Thủ đô: “Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta. Tất cả chúng ta phải ra sức giữ gìn trật tự, an ninh, làm cho Thủ đô ta bình yên, tươi đẹp, mạnh khỏe cả về vật chất và tinh thần” (Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2011, t.9, tr.77). Thực hiện lời Bác dạy, 65 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô đã nỗ lực không ngừng để bảo vệ, xây dựng và phát triển Thủ đô.

Ngay sau khi hoàn thành thắng lợi việc tiếp quản Thủ đô, Đảng bộ và chính quyền Hà Nội đã lãnh đạo nhân dân nhanh chóng ổn định tình hình, bắt tay vào khôi phục và cải tạo thành phố. Chỉ hơn một tháng sau giải phóng, thành phố đã thông qua kế hoạch phục hồi công thương nghiệp và một năm sau đã hoàn thành cải cách ruộng đất, một nhiệm vụ chiến lược cơ bản của cách mạng dân tộc dân chủ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh xem và góp ý vào dự án quy hoạch thành phố Hà Nội, tháng 11/1959. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
Chủ tịch Hồ Chí Minh xem và góp ý vào dự án quy hoạch thành phố Hà Nội, tháng 11/1959. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, hàng chục vạn người con Thủ đô lên đường tòng quân chiến đấu khắp các chiến trường. Nơi hậu phương, Hà Nội trở thành một trung tâm kinh tế lớn của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, chi viện cho tiền tuyến với phương châm “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”. Tự hào hơn nữa, Hà Nội đã cùng các địa phương, dưới sự lãnh đạo của Đảng, làm nên một “Điện Biên Phủ trên không” (tháng 12/1972), buộc Mỹ phải quay lại bàn đàm phán và ký Hiệp định Paris, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (ngày 27/1/1973). Đây là tiền đề quan trọng để cả nước làm nên Đại thắng mùa xuân năm 1975, thu non sông về một mối.

Những năm sau đó, cả Hà Nội là một công trường lớn xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, cải thiện đời sống của nhân dân. Không khí hòa bình xây dựng rất nhộn nhịp, sôi động.

Ngày 1/8/2008, đánh dấu mốc son lịch sử mới, mở ra thời kỳ phát triển giàu tiềm năng của Thủ đô Hà Nội

Đặc biệt, quán triệt và vận dụng sáng tạo đường lối đổi mới của Đảng, Thành ủy Hà Nội đã đề ra chủ trương phát triển kinh tế-xã hội phù hợp với thực tiễn của địa phương, quyết tâm đổi mới cơ chế quản lý, phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Các nghị quyết của Đảng bộ thành phố ngày càng đi vào cuộc sống, khơi dậy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, các thành phần kinh tế, khơi dậy tiềm năng trí tuệ của nhân dân. Kinh tế Thủ đô tăng trưởng liên tục, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao, các lĩnh vực văn hóa-xã hội, giáo dục, y tế được quan tâm đầu tư, phát triển, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của người dân.

Ngày 1/8/2008, đánh dấu mốc son lịch sử mới, mở ra thời kỳ phát triển giàu tiềm năng của Thủ đô Hà Nội. Thực hiện Nghị quyết số 15/2008/QH12 của Quốc hội khóa XII, thành phố chính thức hợp nhất với tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (tỉnh Vĩnh Phúc) và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Hơn 10 năm qua, Thủ đô Hà Nội tiếp tục gương mẫu đi đầu trên mọi “mặt trận,” đạt được những thành tựu nổi bật, góp phần to lớn vào sự phát triển chung của cả nước.

Nút giao thông Đại lộ Thăng Long–Phạm Hùng–Nguyễn Chí Thanh, một trong những công trình giao thông trọng điểm của Hà Nội. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)
Nút giao thông Đại lộ Thăng Long–Phạm Hùng–Nguyễn Chí Thanh, một trong những công trình giao thông trọng điểm của Hà Nội. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)

Kinh tế Thủ đô tiếp tục tăng trưởng ở mức khá, đạt 10,73% (2006-2010); 9,23% (2011-2015). Từ đầu nhiệm kỳ 2015-2020 đến nay, Hà Nội tiếp tục thể hiện rõ sức vươn ngày càng mạnh mẽ. Mặc dù chỉ chiếm 1% diện tích và 8,1% dân số cả nước, nhưng Hà Nội đóng góp 16,46% về GRDP, 19,05% về thu ngân sách. GRDP tăng bình quân 7,23%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, đúng hướng.

Hiện nay, Hà Nội là một trong những trung tâm thương mại, tài chính-tiền tệ của cả nước. Công nghiệp được sắp xếp lại và có bước phát triển mạnh theo hướng ưu tiên các ngành hàng, nhóm sản phẩm công nghiệp có công nghệ hiện đại, hàm lượng trí tuệ cao, hạn chế gây ô nhiễm môi trường. Kinh tế nông nghiệp, nông thôn chuyển dịch theo hướng đẩy mạnh sản xuất các loại nông sản, hàng hóa có chất lượng và giá trị cao; đã hình thành một số vùng chuyên canh sản xuất tập trung; bước đầu hình thành nền nông nghiệp sạch, áp dụng công nghệ cao và phát triển nông nghiệp sinh thái.

Lĩnh vực kết cấu hạ tầng được ưu tiên đầu tư phát triển, hàng loạt công trình, dự án trọng điểm được hoàn thành và đưa vào khai thác, như: cầu Nhật Tân cùng đường Võ Nguyên Giáp; Đường Vành đai 1; đường 5 kéo dài; đường Vành đai 2; nâng cao hiệu quả tuyến đường Nhật Tân-Nội Bài… Những công trình này đã nâng cao năng lực giao thông của Thủ đô Hà Nội, góp phần giảm ùn tắc và tai nạn giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh-quốc phòng trên địa bàn. Cùng với đó, quy trình, quy chuẩn quản lý đô thị theo hướng hiện đại, hệ thống cây xanh, thảm cỏ, công viên, vườn hoa, chiếu sáng thực hiện theo yêu cầu kỹ, mỹ thuật tiên tiến, hình thành tuyến phố kiểu mẫu… hướng tới xây dựng đô thị thông minh.

Hà Nội luôn quan tâm phát triển văn hóa-xã hội để xứng đáng vị trí là trung tâm văn hóa của cả nước. Thành phố đã tổ chức quy hoạch, phát triển văn hóa; đã xây dựng các thiết chế văn hóa, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Thăng Long-Hà Nội, tăng cường tôn tạo các di tích văn hóa, lịch sử… Các phong trào xây dựng nếp sống văn minh được phát triển với nhiều hình thức phong phú, được các tầng lớp nhân dân nhiệt tình hưởng ứng.

Lòng quả cảm chiến đấu vì độc lập, tự do, khát vọng hòa bình và dựng xây quê hương của quân và dân Thủ đô không chỉ được Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước ghi nhận, mà còn được bạn bè quốc tế đánh giá cao

Công tác giáo dục-đào tạo có sự phát triển toàn diện. Hà Nội trở thành trung tâm đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài của đất nước; Công tác y tế có bước phát triển vững chắc, Hà Nội là nơi tập trung nhiều bệnh viện lớn và hiện đại nhất nước, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân. Các chính sách xã hội được thực hiện tốt. Chương trình xóa đói, giảm nghèo được triển khai tích cực, tỷ lệ hộ nghèo của thành phố năm 2018 giảm còn 1,16%; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 86%…

Hà Nội tiếp tục đi đầu cả nước về xây dựng nông thôn mới. Đến nay, Hà Nội có 6 huyện (Đan Phượng, Đông Anh, Thanh Trì, Hoài Đức, Gia Lâm, Quốc Oai) được Thủ tướng công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới. Có 325/386 xã (chiếm 84,2%) được Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (vượt trước 2 năm so với mục tiêu đề ra).

Hà Nội cũng đã xây dựng và hoàn thiện được thế trận an ninh quốc phòng vững chắc, bảo đảm hòa bình; giữ vững ổn định chính trị; nhân dân được sống trong sự yên bình. Lòng quả cảm chiến đấu vì độc lập, tự do, khát vọng hòa bình và dựng xây quê hương của quân và dân Thủ đô không chỉ được Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước ghi nhận, mà còn được bạn bè quốc tế đánh giá cao, tôn vinh là “Thành phố của lương tri và phẩm giá con người”; “Thành phố vì hòa bình”./.

(Nguồn: TTXVN)
(Nguồn: TTXVN)

Bất đồng EU-Mỹ

Cuộc đối đầu dai dẳng giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ liên quan tới tranh cãi về chính sách trợ cấp bất hợp pháp đối với hai hãng chế tạo máy bay Airbus và Boeing đã chuyển sang ngã rẽ mới quyết liệt hơn sau khi Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) chấp thuận để Mỹ đánh thuế lượng hàng hóa lên tới 7,5 tỷ USD mỗi năm của EU. “Bóng đen” của một cuộc đấu thuế quan giữa hai bờ Đại Tây Dương đang hiện hữu, có nguy cơ trở thành trận chiến thương mại tốn kém và nhiều khả năng sẽ không có người thắng.

Phán quyết ngày 2/10 của WTO, rằng các chính phủ châu Âu đã trợ cấp bất hợp pháp cho “đại gia” Airbus và cho phép Mỹ đánh thuế hàng hóa của EU để đáp trả, được áp dụng từ ngày 18/10 tới, sẽ động chạm tới tất cả các nền kinh tế lớn trong EU. Tổng số thuế bổ sung mà Mỹ được phép thu đối với lượng hàng hóa trị giá 7,5 tỷ USD mỗi năm của EU, là một con số kỷ lục bởi kể từ khi thành lập năm 1995 đến nay, WTO chưa từng đưa ra một lệnh trừng phạt thương mại nào lớn đến vậy.

“Bóng đen” của một cuộc đấu thuế quan giữa hai bờ Đại Tây Dương đang hiện hữu, có nguy cơ trở thành trận chiến thương mại tốn kém

Những khoản thuế theo quyết định trên lên tới 25% đối với các sản phẩm rượu vang Pháp và Tây Ban Nha, dầu ôliu Tây Ban Nha, pho mát châu Âu cùng một loạt sản phẩm công nghiệp của Đức và 10% đối với máy bay dân dụng do Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh – bốn đối tác của Airbus, sản xuất. Tổng cộng, hơn 150 sản phẩm của châu Âu sẽ bị ảnh hưởng.

Có thể coi bước leo thang căng thẳng thương mại lần này giữa EU và Mỹ là kết quả đã được báo trước từ chính sách “Nước Mỹ trước tiên” của Tổng thống Donald Trump kể từ khi nhậm chức tháng 1/2017. Đặc biệt, trong vài tháng gần đây kể từ khi tuyên bố tái tranh cử nhiệm kỳ hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump càng tỏ ra cứng rắn hơn với các nước EU vì cho rằng quan hệ thương mại giữa hai bên không cân bằng và phải được xem xét lại.

Rượu vang được trưng bày tại hội chợ ở Bordeaux, Tây Nam nước Pháp. (Ảnh: AFP/TTXVN
Rượu vang được trưng bày tại hội chợ ở Bordeaux, Tây Nam nước Pháp. (Ảnh: AFP/TTXVN

Tranh cãi liên quan tới trợ cấp các hãng chế tạo máy bay chỉ là một phần của chính sách “đe dọa thuế quan” mà ông Trump nhắm vào các đồng minh chủ chốt trong EU, khi liên tục coi xuất khẩu các mặt hàng như nhôm, thép, ô tô của EU là “mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Mỹ.”

Căng thẳng lần này giữa EU và Mỹ được đánh giá là một mặt trận mới trong cuộc chiến thương mại của Tổng thống Donald Trump nhằm vào tất cả các đồng minh lẫn đối thủ của nước Mỹ, mà không ít ý kiến cho rằng đây là một “quân bài” tranh cử của ông chủ Nhà Trắng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi phán quyết trên của WTO là một “chiến thắng đẹp” đối với nước Mỹ, không quên nhấn mạnh rằng “suốt nhiều năm qua EU đã đối xử rất tệ với Mỹ về thương mại.”

Căng thẳng lần này giữa EU và Mỹ được đánh giá là một mặt trận mới trong cuộc chiến thương mại của Tổng thống Donald Trump nhằm vào tất cả các đồng minh lẫn đối thủ của nước Mỹ

Về lý thuyết, đây tạm thời có thể là lợi thế của Mỹ trong bối cảnh đàm phán thương mại giữa hai bên đang bế tắc. Trong khi đó, EU, dù kêu gọi một thỏa thuận hòa giải nhằm tránh các biện pháp trừng phạt qua lại, song cũng lập tức tuyên bố sẽ có các bước đi đáp trả tương ứng nếu Mỹ thực hiện áp thuế từ ngày 18/10. Brussels cũng đã chuẩn bị danh sách hàng xuất khẩu của Mỹ với giá trị khoảng 20 tỷ USD để đánh thuế, bởi đơn khiếu nại của EU liên quan tới việc Mỹ trợ giá cho hãng Boeing vẫn đang được xem xét và nhiều khả năng trong khoảng 8 tháng tới, WTO sẽ phải cho phép EU áp thuế tương tự đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ để trả đũa.

Mâu thuẫn kéo dài 15 năm liên quan tới trợ cấp trái phép hai hãng chế tạo máy bay trên chưa thể kết thúc, và mối quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương đang đứng trước khả năng ngày càng rạn nứt, trong bối cảnh năm ngoái, EU và Mỹ đã sa vào cuộc đấu thuế quan sau khi Washington áp thuế nhôm thép nhập khẩu từ EU.  

Máy bay A380 của Airbus được sản xuất tại nhà máy ở Blagnac, miền nam nước Pháp, ngày 21/3/2018. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Máy bay A380 của Airbus được sản xuất tại nhà máy ở Blagnac, miền nam nước Pháp, ngày 21/3/2018. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giới doanh nghiệp hai bờ Đại Tây Dương ngay lập tức “đứng ngồi không yên” trước những tác động từ việc “ăn miếng trả miếng” thuế quan giữa hai bên. Theo các tổ chức thương mại, mức thuế mới 25% của Mỹ nhằm vào các mặt hàng thực phẩm của EU sẽ đẩy giá tăng cao trước thềm mùa nghỉ lễ và khiến Mỹ mất đi nhiều việc làm.

Hiệp hội thực phẩm đặc sản Mỹ (SFA) cho rằng mức thuế trên sẽ gây ảnh hưởng nặng nề, làm giảm doanh thu và tác động tiêu cực đến việc làm ở 14.000 nhà bán lẻ thực phẩm đặc sản và 20.000 nhà bán lẻ thực phẩm khác trên khắp nước Mỹ. Người tiêu dùng Mỹ phải chi trả nhiều hơn, và việc áp thuế cao này sẽ trở thành lực cản đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Ở chiều ngược lại, Hiệp hội Nông nghiệp Tây Ban Nha (COAG) cho biết việc Mỹ áp thuế với các sản phẩm của EU sẽ ảnh hưởng tới khoảng 1 tỷ euro (1,1 tỷ USD) sản phẩm nông nghiệp của quốc gia này mỗi năm. Hiệp hội Nông dân Italy cũng cho biết các mức thuế trên sẽ ảnh hưởng tới 500 triệu euro/năm đối với hàng hóa xuất khẩu của nước này.

Các cuộc thảo luận về một thỏa thuận thương mại tự do mới giữa Mỹ và EU – vốn trong tình trạng đình trệ – có thể bị hủy hoại

Nhà sản xuất máy bay Airbus lo ngại rằng các sản phẩm mới nhất của tập đoàn châu Âu, mỗi năm cung cấp khoảng 100 máy bay sang thị trường Mỹ, sẽ không còn khả năng cạnh tranh bên ngoài Đại Tây Dương.

Còn đối thủ Boeing, trừ khi tranh chấp được giải quyết một cách thân thiện, các lệnh trừng phạt thương mại mà Brussels có khả năng áp đặt trong 6 tháng tới sẽ gây “hậu quả tàn phá,” khiến nhà sản xuất máy bay hàng đầu của Mỹ phải ngừng hoạt động tại thị trường châu Âu, nơi họ bán tới 110 máy bay mỗi năm. Các hãng hàng không Mỹ như Delta, JetBlue hoặc American Airlines cũng cho rằng thuế quan đối với máy bay của Airbus sẽ làm tổn thương chính ngành hàng không Mỹ.

Tranh chấp giữa hai bờ Đại Tây Dương có thể đe dọa sâu sắc hơn nữa cho mối quan hệ thương mại trị giá 1.300 tỷ USD giữa hai bên, từ đó gây thiệt hại cho tất cả những bên liên quan. Các cuộc thảo luận về một thỏa thuận thương mại tự do mới giữa Mỹ và EU – vốn trong tình trạng đình trệ – có thể bị hủy hoại nghiêm trọng hơn. Các hoạt động hợp tác khác giữa hai bên, trong đó có cải cách các quy định hoặc cải tổ hệ thống thương mại toàn cầu, chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng.

Một số lĩnh vực của nền kinh tế Đức. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Một số lĩnh vực của nền kinh tế Đức. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Nhìn rộng hơn, căng thẳng thương mại do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng đang tác động sâu sắc đến nền kinh tế thế giới. Báo cáo của WTO công bố hồi đầu tuần này dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu sẽ giảm tốc xuống còn một nửa so với dự báo hồi tháng Tư.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cũng cảnh báo rằng xung đột thương mại leo thang đang gia tăng sức ép đối với lòng tin và hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, tạo ra bất ổn về chính sách, gia tăng rủi ro trên thị trường tài chính và gây nguy hiểm cho triển vọng tăng trưởng của kinh tế thế giới.

Với nỗi lo sợ nguy cơ suy thoái kinh tế ngày càng hiện hữu sau hơn 1 năm căng thẳng thương mại Mỹ-Trung Quốc leo thang, một trận chiến thương mại tốn kém khác giữa Mỹ và châu Âu không phải là điều thế giới mong đợi lúc này. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire đánh giá việc áp đặt thuế trừng phạt lẫn nhau là “một sai lầm về kinh tế và chính trị.”

Việc áp đặt thuế trừng phạt lẫn nhau là một sai lầm về kinh tế và chính trị’ (Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire)

Ông Le Maire kêu gọi ý thức trách nhiệm của mỗi bên và hối thúc một thỏa thuận hòa giải giữa EU và Mỹ để giải quyết cuộc kiện tụng kéo dài liên quan tới việc trợ cấp cho Airbus và Boeing.

Đại diện Thương mại Mỹ, Robert Lighthizer cũng để ngỏ cánh cửa về một giải pháp hòa giải, hy vọng “tiến hành các cuộc đàm phán với Liên minh châu Âu để giải quyết cuộc xung đột này vì lợi ích của người lao động Mỹ.”

Nói cho cùng, EU và Mỹ có lẽ phải nhận ra rằng hai bên đang mấp mé một cuộc đấu sẽ khiến cả hai tổn thất lớn trong bối cảnh Brussels và Washington đều đang phải cạnh tranh với các đối thủ mới và mạnh khác trên thị trường./.

Ảnh minh họa. (Nguồn: BusinessfirstMagazine)
Ảnh minh họa. (Nguồn: BusinessfirstMagazine)

Vi phạm trật tự xây dựng ở Hà Nội

“Ngứa trên đầu lại gãi dưới chân” – câu nói bức xúc phần nào cho thấy sự bất lực này dường như ngày càng giống với câu chuyện xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị tại Hà Nội nhiều năm qua.

Dù thành phố đã quyết tâm giải quyết triệt để tình trạng này nhưng việc thực hiện lại chưa chạm không đến gốc, đến rễ vấn đề. Trong khi thành phố kiên quyết xử lý, vi phạm vẫn tiếp tục phát sinh ở nhiều nơi, nhiều cấp…

Phải chăng một “Hà Nội không vội được đâu” vẫn ứng nghiệm trong lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng ở Thủ đô?

Loạt 3 bài về vi phạm trật tự xây dựng ở Hà Nội sẽ cung cấp cho độc giả một góc nhìn tổng thể về những vi phạm trong trật tự xây dựng, việc xử lý cũng như những giải pháp để dần tháo gỡ những tồn đọng trong quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Bất cập trong xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn Hà Nội tồn tại như một vấn nạn xã hội và luôn là một “cái kim trong bọc” gây nhức nhối trong dư luận, làm “đau đầu” các cấp chính quyền, thậm chí cả Chính phủ và các bộ, ngành.

Mặc dù nhiều lần Đảng bộ, chính quyền thành phố Hà Nội ban hành các chủ trương, giải pháp, thậm chí đưa vào Nghị quyết để xóa bỏ vấn nạn này nhưng kết quả đạt được vẫn còn ở khoảng cách khá xa so với chính mục tiêu đặt ra và mong đợi của người dân. Điều đáng nói là trong khi những vi phạm tồn đọng, kéo dài chưa được xử lý dứt điểm thì số công trình vi phạm mới vẫn liên tiếp xuất hiện.

Những “cục nợ” sai phạm

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, dù cơ bản có đầy đủ các chế tài để xử lý dứt điểm hàng loạt công trình vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng, nhưng thực tế trên địa bàn Thủ đô vẫn còn 7 quận, huyện không nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội. Điển hình là các quận Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Hoàng Mai, Thạch Thất, Hoài Đức.

Dẫn chứng cụ thể, từ năm 2017, tại Kỳ họp Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Nguyễn Đức Chung đã yêu cầu các sở, ngành, quận, huyện phải phối hợp giải quyết dứt điểm 413 công trình tồn đọng nhiều năm. Tuy nhiên, đến tháng 3/2019, theo thống kê vẫn tồn 80 công trình vi phạm, cá biệt cả năm 2018, toàn thành phố không xử lý thêm trường hợp nào.

Lần đầu tiên, Sở Xây dựng Hà Nội buộc phải “bêu” tên công khai 43 công trình vi phạm tồn đọng

Trước tình trạng này, lần đầu tiên, Sở Xây dựng Hà Nội buộc phải “bêu” tên công khai 43 công trình vi phạm tồn đọng (phát sinh năm 2015-2016). Dẫn đầu là quận Hoàn Kiếm (8 trường hợp), kế sau là Hai Bà Trưng (7 trường hợp), Thanh Xuân và huyện Thanh Trì (mỗi nơi 5 trường hợp), Ba Đình (3 trường hợp), Nam Từ Liêm (3 trường hợp)…

Đáng chú ý, trong danh sách đó có sự góp mặt của những dự án lớn như: Tòa nhà Hòa Bình Green City; chung cư Mỹ Sơn Tower và chung cư cao tầng 62 Nguyễn Huy Tưởng; công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh và công trình hỗn hợp nhà ở-trung tâm thương mại CT5 Tân Triều; nhà ở thấp tầng 108 Nguyễn Trãi; tòa HH01 và tòa 04-HH02 dự án Khu chức năng đô thị Đại Mỗ…

Một trong những doanh nghiệp bất động sản hàng đầu của Hà Nội – Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội – cũng bị nêu đích danh một số công trình vi phạm tại lô E3, E4, E5 Khu đô thị mới Cầu Giấy (lô E3, E4, E5). Ngoài các dự án cao ốc trên còn có hàng chục công trình nhà xưởng, khu công nghiệp tồn tại vi phạm mà đến nay cơ quan chức năng chưa thể giải quyết dứt điểm.

Đáng chú ý, tình trạng vi phạm tại nhà ở riêng lẻ của các hộ dân cũng diễn ra tràn lan và đây là đối tượng gây nhiều khó khăn cho cả cấp chính quyền lẫn lực lượng chức năng khi xử lý hành vi vi phạm, xảy ra nhiều khiếu kiện, chống đối.

Công trình xây dựng sai phép ở 107 phố Thanh Nhàn tồn đọng từ năm 2015, nhưng đến tháng 6/2019 quận Hai Bà Trưng mới xử lý xong phần sai phạm. (Ảnh: Nguyễn Hoàng/TTXVN)
Công trình xây dựng sai phép ở 107 phố Thanh Nhàn tồn đọng từ năm 2015, nhưng đến tháng 6/2019 quận Hai Bà Trưng mới xử lý xong phần sai phạm. (Ảnh: Nguyễn Hoàng/TTXVN)

Có thể “điểm mặt” một số công trình dây dưa kéo dài nhiều năm: Số 3B và 107 phố Thanh Nhàn (quận Hai Bà Trưng); 11B-174-176-225 Nguyễn Xiển (quận Thanh Xuân); các trường hợp vi phạm tại mương Phan Kế Bính (quận Ba Đình); 45 hộ xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp tại huyện Quốc Oai; 7 trường hợp xây trên đất nông nghiệp tại xã An Thượng (huyện Hoài Đức)…

Cũng theo Sở Xây dựng Hà Nội, cùng với hàng loạt công trình vi phạm chưa được xử lý dứt điểm trên thì kết quả thực hiện các kết luận, kiến nghị xử lý sau thanh tra của Hà Nội cũng rất chậm, dù tháng 6/2017, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch chuyên đề về khắc phục những tồn tại, hạn chế, yếu kém, nâng cao hiệu quả thực hiện các kết luận, kiến nghị xử lý sau thanh tra về vi phạm trật tự xây dựng.

Trong tổng số 12 kết luận thanh tra (gồm Kết luận của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra Bộ Xây dựng, Thanh tra thành phố và Thanh tra Sở Xây dựng), có 25 công trình, dự án vi phạm. Đến nay, thành phố mới xử lý xong 4 công trình, còn lại 21 công trình đang tiếp tục xử lý và trong số này có 10 công trình xem xét chuyển Cơ quan cảnh sát điều tra.

Có thể liệt kê một số công trình đang trong quá trình xử lý như: Khu đô thị Văn Quán-Yên Phúc; Khu nhà ở và Trung tâm thương mại Hà Đông; Khu đô thị Thanh Hà-Cienco 5; các dự án xây dựng bãi đỗ xe kết hợp khuôn viên cây xanh và dịch vụ công cộng thuộc Khu đô thị mới Đông Nam đường Trần Duy Hưng…

Thách thức nhà quản lý

Ở một góc độ khách quan, cũng dễ nhận thấy trong những năm qua, việc quản lý trật tự xây dựng đô thị được Hà Nội xác định là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng và đã được các cấp lãnh đạo thành phố quan tâm, chỉ đạo quyết liệt. Đây cũng là nội dung được Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội giám sát, chất vấn và tái chất vấn tại nhiều kỳ họp khóa XV. Nhờ đó, nhiều công trình xây dựng đã được kiểm tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện các vi phạm; những vụ việc phức tạp, nổi cộm cũng dần được hạn chế.

Mặc dù vậy, mới đây, tại phiên giải trình của Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội về kết quả thực hiện thông báo kết luận chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp Hội đồng Nhân dân thành phố khoá XV về quản lý trật tự xây dựng, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Bích Ngọc vẫn nhấn mạnh trên địa bàn Thủ đô còn tồn tại nhiều công trình xây dựng sai phép, gây thiệt hại chung cho xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của các cấp chính quyền.

Lãnh đạo Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội đã chỉ rõ những hạn chế, tồn tại trong các vấn đề về quy hoạch, quản lý theo quy hoạch; xây dựng và quản lý phát triển đô thị với những vi phạm về mật độ xây dựng, chiều cao công trình, kiến trúc… Đặc biệt, nhiều vi phạm trên đất nông nghiệp, lâm nghiệp, đất rừng tồn tại cũ chưa được xử lý dứt điểm; một số vi phạm mới tuy đã được phát hiện nhưng chưa giải quyết kịp thời, triệt để. Bên cạnh đó, tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo” tiếp tục phát sinh trên một số tuyến đường, tuyến phố mới mở gây mất mỹ quan đô thị…

Tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo” tiếp tục phát sinh trên một số tuyến đường, tuyến phố mới mở gây mất mỹ quan đô thị

Đánh giá về lĩnh vực quản lý này, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung cũng khẳng định những vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố đã diễn ra trong thời gian dài, ở nhiều mức độ khác nhau. Chỉ tính 3 năm qua, còn nhiều công trình phát sinh và vi phạm nghiêm trọng, đã có sự chỉ đạo cụ thể của Chính phủ, của cả hệ thống cơ quan báo chí, đặc biệt là nhiều kiến nghị của cử tri.

Cụ thể, năm 2016 có 2.469 trường hợp vi phạm (chiếm 13,5%), năm 2017 có 1.916 trường hợp (chiếm 10,99%), năm 2018 có 1.065 trường hợp (chiếm 5,22%), 6 tháng đầu năm 2019 lập hồ sơ xử lý 357 trường hợp…

Theo ông Nguyễn Đức Chung, vi phạm trật tự xây dựng tại Hà Nội hiện tập trung ở 4 nhóm: Các công trình vi phạm lâu rồi nhưng chưa được xử lý hoặc công trình không những không bị xử lý mà còn phát sinh vi phạm mới ngay trên đó; các vi phạm mới hoàn toàn không bị xử lý; vi phạm trên đất nông nghiệp và một vấn đề hoàn toàn mới là các công trình vi phạm tại các khu đô thị.

Vậy, đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm trật tự xây dựng đô thị kéo dài và lan rộng trên địa bàn Hà Nội? Dư luận rất cần các cấp chính quyền thành phố, các sở ngành chức năng và hơn ai hết là 30 Đội trưởng Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị phải xác định đúng nguyên nhân; chỉ rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cá nhân, tập thể liên quan. Trên cơ sở đó, Hà Nội phải đưa ra được lộ trình, biện pháp khắc phục cụ thể, kiên quyết hơn nữa nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý trật tự xây dựng đô thị thời gian tới./.

Công trình hỗn hợp nhà ở-trung tâm thương mại CT5 Tân Triều (huyện Thanh Trì) do Doanh nghiệp tư nhân xây dựng số 1 Điện Biên làm chủ đầu tư cũng là một trong những dự án vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng từ năm 2015-2016. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)
Công trình hỗn hợp nhà ở-trung tâm thương mại CT5 Tân Triều (huyện Thanh Trì) do Doanh nghiệp tư nhân xây dựng số 1 Điện Biên làm chủ đầu tư cũng là một trong những dự án vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng từ năm 2015-2016. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)

Ì ạch xử lý, trách nhiệm thuộc về ai?

Những lý do được nhiều cấp, ngành, địa phương của Hà Nội đưa ra để lý giải cho tình trạng chậm trễ trong xử lý dứt điểm các sai phạm về trật tự xây dựng đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Có thể điểm lại hàng chục đầu lý do như khung pháp lý chưa hoàn thiện; chưa có chế tài hoặc chế tài chưa hoàn thiện; hồ sơ, nguồn gốc đất phức tạp qua nhiều giai đoạn của khung chính sách pháp luật; việc xử lý đúng luật lại có thể dẫn đến phát sinh vấn đề xã hội phức tạp… thậm chí có cả những nguyên nhân do những hành vi hành chính không phù hợp, vận dụng sai quy định pháp luật hoặc vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức được giao quản lý nhà nước về đất đai, xây dựng, quy hoạch…

Gian nan xử lý vi phạm

Tại Văn bản số 239/UBND-ĐT ngày 17/1/2019, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội yêu cầu trong tháng 3/2019 các địa phương phải xử lý dứt điểm những trường hợp vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng từ năm 2015-2016, nhưng vì nhiều vướng mắc, đến nay mới xử lý xong có 3/43 trường hợp xử.

Điển hình tại tòa nhà 8B Lê Trực, từ tháng 10/2016, các cấp chính quyền và cơ quan chức năng Hà Nội đã hoàn thành “cắt ngọn” phần sai phạm giai đoạn 1 (phá dỡ tầng 19 và tum). Song đã 4 năm trôi qua, việc xử lý vi phạm giai đoạn 2 cũng rất khó khăn do tính chất phức tạp về kiến trúc và kết cấu tòa nhà. Các đơn vị liên quan và bên tư vấn vẫn đang thận trọng đánh giá phương án phá dỡ với yêu cầu đặt ra phải đảm bảo kỹ thuật và an toàn tuyệt đối với công trình, không thể để ảnh hưởng đến tài sản và tính mạng của cư dân sinh sống sau này.

Dư luận và cử tri đặt nhiều câu hỏi khi Hà Nội loay hoay và “ngâm” quá lâu tiến độ xử lý giai đoạn 2. Nhiều ý kiến cho rằng nếu không đảm bảo an toàn khi tiếp tục phá dỡ, Hà Nội cần công bố kết luận cụ thể của đơn vị chuyên môn và các chuyên gia.

Phá dỡ phần sai phạm tại công trình 8B Lê Trực. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)
Phá dỡ phần sai phạm tại công trình 8B Lê Trực. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)

Tiếp đó, nếu phê duyệt được phương án rồi thì đơn vị nào sẽ đứng ra thực hiện việc phá dỡ, bởi hiện nay có hiện tượng “đùn đẩy” trách nhiệm giữa chính quyền và chủ đầu tư, trong khi đó, Ủy ban Nhân dân quận Ba Đình là nơi ra quyết định cưỡng chế xử lý vi phạm của công trình này? Điều này càng khiến cuộc sống của hàng trăm hộ dân mua nhà gặp khó khăn. Họ trở thành nạn nhân của dự án sai phạm, thậm chí, nhiều gia đình cạn kiệt tiền thuê nhà phải sống nhờ người thân và cũng có cặp vợ chồng tan vỡ vì nợ nần. Do vậy, quyền lợi của người mua nhà cũng cần được các cấp, các ngành tính đến trong quá trình xử lý sai phạm.

Việc xử lý các dự án, công trình vi phạm lớn đã khó, nhưng với các công trình nhỏ lẻ hoặc nhà riêng của người dân cũng không hề đơn giản.

Ông Vũ Tuấn Trung, Đội trưởng Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàn Kiếm, cho biết toàn bộ 8 trường hợp tồn đọng trên địa bàn đều là nhà ở tư nhân, đã đưa vào sử dụng ổn định nên việc xử lý sẽ ảnh hưởng đến sinh hoạt của các hộ dân, dẫn đến khiếu kiện kéo dài.

Với các công trình nhỏ lẻ hoặc nhà riêng của người dân, việc xử lý vi phạm cũng không hề đơn giản

Đơn cử, các công trình vi phạm 91 phố Hàng Đào, nhà 3-3A-3B-3C-nhà A số 8 Lý Nam Đế, trong quá trình tổ chức cưỡng chế, các hộ dân có đơn khiếu kiện đề nghị làm rõ lối đi cầu thang, lối đi chung hay việc phá dỡ gây ảnh hưởng đến kết cấu công trình liền kề.

Tương tự, công trình ở ngõ 1, phố Kiều Mai (quận Bắc Từ Liêm), Ủy ban Nhân dân phường Phúc Diễn đã ra thông báo cưỡng chế phần vi phạm do không bảo đảm an toàn lưới điện, nhưng 8 tháng nay, hạng mục này vẫn nguyên hiện trạng do chủ đất cố tình khiếu kiện. Còn tại công trình 174-176 Nguyễn Xiển (quận Thanh Xuân), việc khắc phục hậu quả cũng khó khăn do chủ đầu tư chuyển nhượng cho người khác…

Đi tìm gốc, rễ của vấn đề  

Vi phạm tràn lan, kéo dài nhưng các cấp chính quyền và đơn vị chức năng lại cho rằng việc chủ đầu tư cố tình tránh né, chây ì dẫn đến kết quả thực hiện các chỉ đạo xử lý của thành phố còn chậm, chưa triệt để.

Khó khăn hơn nữa là các vi phạm xảy ra ở những dự án khu đô thị, khu nhà ở đã được bán, bàn giao cho người dân vào ở, tập trung đông dân cư nên quá trình xử lý cần xem xét đến việc ổn định an ninh trật tự và cuộc sống của người dân. Nhiều vụ việc có tình tiết phức tạp, cần điều tra xem xét trách nhiệm của từng cá nhân, tập thể liên quan.

Bên cạnh đó, việc triển khai Nghị định 139/2017/NĐ-CP của Chính phủ cũng bộc lộ những hạn chế như: một số hành vi vi phạm có mức phạt cao không phù hợp thực tiễn quản lý; thời hạn ngừng thi công 60 ngày đối với công trình không phép, sai phép chưa đáp ứng được với các dự án đầu tư; các trường hợp xây trên đất công, đất nông nghiệp không có căn cứ để xử lý theo lĩnh vực trật tự xây dựng…

Công trình cao 7 tầng và 1 tum tại 174-176 Nguyễn Xiển (phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội) bị phát hiện xây sai phép tầng tum từ năm 2014 nhưng giữa năm 2019, lực lượng chức năng mới xử lý xong vi phạm. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)
Công trình cao 7 tầng và 1 tum tại 174-176 Nguyễn Xiển (phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội) bị phát hiện xây sai phép tầng tum từ năm 2014 nhưng giữa năm 2019, lực lượng chức năng mới xử lý xong vi phạm. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)

Lý giải là vậy nhưng theo ý kiến của nhiều chuyên gia cũng như lãnh đạo một số quận, huyện, tình trạng chậm trễ phát hiện và xử lý vi phạm trật tự xây dựng tại Hà Nội ngoài nguyên nhân chủ quan và khách quan thì một yếu tố nổi cộm là sự thiếu quyết liệt của một số cấp chính quyền cơ sở.

Không ít nơi, các cấp lãnh đạo cấp ủy và chính quyền chưa nghiêm túc thực hiện các chỉ đạo của cấp ủy, dẫn tới thiếu quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, thậm chí còn buông lỏng quản lý.

Trong khi đó, hệ thống thanh tra xây dựng, chính quyền các phường chưa đề cao trách nhiệm, thiếu sự giám sát, kiểm tra và chưa kiên quyết, chủ động xử lý triệt để các vi phạm. Tình trạng xử phạt nhiều lần nhưng vẫn để tồn tại, không có biện pháp khắc phục hậu quả vẫn diễn ra, dẫn đến chủ đầu tư coi thường kỷ cương, pháp luật, cố tình vi phạm.

Đề cập đến những vi phạm tồn tại trên địa bàn quận, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân quận Hoàng Mai Nguyễn Quang Hiếu thẳng thắn nhận lỗi do cán bộ chủ quan, buông lỏng kiểm tra, giám sát; cán bộ phường lúng túng trong xử lý nên tình trạng vi phạm kéo dài. Cam kết xử lý dứt điểm hàng loạt công trình xây dựng trên đất nông nghiệp và xây sai phép tại 225-174-176 Nguyễn Xiển… tồn đọng từ năm 2014, Bí thư Quận ủy quận Thanh Xuân Nguyễn Xuân Lưu cũng chỉ rõ trách nhiệm do chính quyền phường phát hiện chậm, không báo cáo lên quận; cán bộ giám sát lỏng lẻo và thiếu sót ở khâu quản lý nên xử lý không kịp thời, kéo dài…

Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Bích Ngọc phát biểu tại Phiên giải trình về kết quả thực hiện thông báo kết luận chất vấn tại các kỳ họp HĐND thành phố khóa XV về công tác quản lý trật tự xây dựng. (Ảnh: TTXVN)
Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Bích Ngọc phát biểu tại Phiên giải trình về kết quả thực hiện thông báo kết luận chất vấn tại các kỳ họp HĐND thành phố khóa XV về công tác quản lý trật tự xây dựng. (Ảnh: TTXVN)

Từ những giải trình của các cấp chính quyền và sở, ngành chức năng, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Bích Ngọc đặc biệt nhấn mạnh đến trách nhiệm của các Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị trong thời gian qua.

“Cho dù các đội này qua nhiều lần thay đổi mô hình hoạt động nhưng luôn có nhiệm vụ quan trọng nhất là kiểm tra, lập biên bản, lập kế hoạch và báo cáo Ủy ban Nhân dân các cấp xử lý vi phạm. Nhưng trên thực tế vẫn tồn tại 80 công trình vi phạm cũ và cả năm 2018 vẫn không “nhúc nhích.” Rõ ràng, trách nhiệm trước hết thuộc về lực lượng đó, cần khắc phục ngay. Nếu các đội cứ làm đủ 7 nhiệm vụ của mình thì chắc chắn không thể phát sinh vi phạm mới,” bà Ngọc khẳng định.

Bà Ngọc còn dẫn chứng một hộ dân xây nhà chỉ đẩy một xe cát nhỏ, cán bộ quản lý trật tự xây dựng biết ngay. Vậy tại sao có những nhà xây rất to lớn mà lại không biết? Điều đó cho thấy đội ngũ thanh tra chưa thực thi hết trách nhiệm mà chỉ lập biên bản báo cáo rồi để đó. Trong khi đó, việc phối hợp giữa các ngành với địa phương còn lỏng lẻo, chưa rõ ràng, vẫn còn tình trạng mỗi nơi trả lời một kiểu và đổ trách nhiệm lẫn nhau; ý thức chấp hành của một bộ phận người dân cũng chưa cao.

Công trình xây trái, cán bộ sai

Xác định nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng vi phạm trật tự xây dựng kéo dài là do việc phát hiện vi phạm không kịp thời, thậm chí có biểu hiện bao che làm ngơ của không ít cán bộ cơ sở, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung nhấn mạnh: “Trách nhiệm này thuộc về chính quyền các cấp, Ủy ban Nhân dân thành phố và cả Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố.”

Theo ông Nguyễn Đức Chung, đến nay, toàn thành phố đã có 98 cán bộ là Chủ tịch, Phó Chủ tịch xã, phường bị kỷ luật và cách chức, nhiều cán bộ thanh tra bị xử lý vì để xảy ra vi phạm. Chỉ tính riêng năm 2018, Sở Xây dựng Hà Nội xử lý kỷ luật 28 công chức Thanh tra xây dựng; Ủy ban Nhân dân thành phố kỷ luật 41 cán bộ, công chức, viên chức (trong đó có 20 Chủ tịch, 11 Phó Chủ tịch bị xử lý từ khiển trách đến cách chức). Thậm chí, trường hợp có dấu hiệu tội phạm làm giả giấy tờ, hợp pháp hóa những sai phạm đã chuyển Công an thành phố xử lý nghiêm.

Toàn thành phố đã có 98 cán bộ là Chủ tịch, Phó Chủ tịch xã, phường bị kỷ luật và cách chức, nhiều cán bộ thanh tra bị xử lý vì để xảy ra vi phạm

Trường hợp vi phạm trong quản lý, sử dụng đất nông nghiệp và đất công ích, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cũng kiến nghị kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của một số Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp huyện, xã; tạm dừng điều hành với 7 Chủ tịch xã; 61 công chức địa chính.

“Với các vi phạm sau 1/1/2014, Sở tiếp tục xử lý nghiêm, dứt điểm chứ không thể ‘chạy theo’ vi phạm,” Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội Nguyễn Trọng Đông cho biết.

Có thể thấy bên cạnh hàng loạt những nguyên nhân khách quan còn có không ít trường hợp đến từ lỗi chủ quan, cố ý của cán bộ có thẩm quyền. Cùng với đó là quy trình, quy định, thủ tục, trình tự xử lý vi phạm còn nhiều điểm bất cập, chưa hợp lý, chưa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật đối với cả đối tượng vi phạm và cán bộ thực thi pháp luật. Do đó, yêu cầu hoàn thiện thể chế là đòi hỏi tất yếu nhằm khắc phục cơ bản những tồn tại đang đặt ra./.

Dự án chung cư cao tầng 62 Nguyễn Huy Tưởng (quận Thanh Xuân) do Công ty trách nhiệm hữu hạn Hòa Bình làm chủ đầu tư nằm trong danh sách 43 công trình vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng từ năm 2015-2016. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)
Dự án chung cư cao tầng 62 Nguyễn Huy Tưởng (quận Thanh Xuân) do Công ty trách nhiệm hữu hạn Hòa Bình làm chủ đầu tư nằm trong danh sách 43 công trình vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng từ năm 2015-2016. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)

Luật hóa để xử lý dứt điểm

Để “gom quyết tâm, hiệu quả hóa mọi hành động” trong xử lý vi phạm trật tự xây dựng, nhiều chuyên gia cho rằng Hà Nội và các địa phương cần kiến nghị Trung ương luật hóa chế tài xử lý đối với các chủ đầu tư và cá nhân vi phạm. Điều này sẽ giúp khắc phục một cách cơ bản những vướng mắc, tồn tại sẵn có, đơn giản hóa những vấn đề đang được coi là phức tạp, là rào cản khiến các ngành chức năng “bó tay” trước sai phạm.

Cùng với việc hoàn thiện thể chế, để công tác này thực sự đem lại hiệu quả, Hà Nội cần tiếp tục huy động sự vào cuộc quyết liệt của người đứng đầu các tổ chức Đảng, mà trước hết là trực tiếp xem xét, giải quyết từng vụ việc.

Biến chủ trương thành hành động cụ thể

Chỉ thị số 08-CT/TU ngày 26/5/2016 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về “Tăng cường sự lãnh đạo chỉ đạo thực hiện công tác bảo đảm trật tự và văn minh đô thị trên địa bàn thành phố” là một chủ trương cần thiết, khẳng định sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ thành phố đối với công tác quản lý Nhà nước về trật tự xây dựng đô thị.

Thực hiện Chỉ thị này và nhiều chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành các quy định, đề ra những biện pháp, lộ trình giải quyết cụ thể như: thí điểm sắp xếp lại lực lượng thanh tra xây dựng; tổ chức các cuộc thanh tra công vụ để kiểm tra các nội dung kiến nghị được cử tri, báo chí nêu; tiếp nhận ý kiến, khiếu nại của người dân, trên cơ sở đó tiến hành thực hiện nhiều kết luận thanh tra; tổ chức kiểm tra và rà soát, thống kê tất cả vi phạm còn tồn tại trên địa bàn…

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Hoàng Cao Thắng cho biết trước đây, để xử lý công trình tồn đọng, các quận, huyện mới chỉ báo cáo về hành vi vi phạm, chưa nêu cụ thể tình trạng xây dựng của từng trường hợp. Vì vậy, Sở đã cử đoàn kiểm tra trực tiếp rà soát hồ sơ, đánh giá rõ từng vụ việc về quy mô vi phạm, hiện trạng thực tế, trên cơ sở đó, hướng dẫn các quận, huyện căn cứ quy hoạch, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng để xem xét, xử lý từng trường hợp.

Công trình nào phù hợp quy hoạch, đủ điều kiện tồn tại thì tổ chức họp để xin ý kiến tham vấn của liên ngành, thống nhất biện pháp xử lý, báo cáo Ủy ban Nhân dân thành phố xem xét quyết định; nếu không sẽ kiên quyết tổ chức cưỡng chế, xử lý dứt điểm.

Tại quận Hai Bà Trưng, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân quận Vũ Đại Phong cho biết cùng với việc chỉ đạo Đảng ủy các phường kiểm điểm thật sâu trong việc buông lỏng quản lý, đặc biệt là thanh tra trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường khi để xảy ra vi phạm, được sự hướng dẫn và phối hợp của các ngành, các vi phạm tồn đọng trên địa bàn đã từng bước được tháo gỡ.

Cụ thể, 2 công trình nhà ở riêng lẻ (107 phố Thanh Nhàn, 823 phố Bạch Đằng), dù đã có quyết định cưỡng chế nhưng nhờ sự kiên trì vận động, chủ đầu tư đã tự tháo dỡ các hạng mục vi phạm.

Việc xử lý vi phạm trật tự xây dựng tại công trình nhà A số 8 phố Lý Nam Đế (quận Hoàn Kiếm) cũng gặp khó khăn, kéo dài do các hộ dân có đơn khiếu nại. (Ảnh: Nguyễn Hoàng/TTXVN)
Việc xử lý vi phạm trật tự xây dựng tại công trình nhà A số 8 phố Lý Nam Đế (quận Hoàn Kiếm) cũng gặp khó khăn, kéo dài do các hộ dân có đơn khiếu nại. (Ảnh: Nguyễn Hoàng/TTXVN)

Tại quận Hoàn Kiếm, một số vi phạm tồn đọng cũng được tập trung xử lý kiên quyết. Chủ tịch Ủy ban Nhân dân quận đã phân công một Phó Chủ tịch phụ trách hằng tháng phải tổ chức họp với các phường và Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị để kiểm điểm, đánh giá. Đến nay, các công trình vi phạm tại 54 Thợ Nhuộm, 84 Thợ Nhuộm, 128-130 Hàng Bông, 45-47 Hàng Đồng, 43 Hàng Đồng…, đã được lên phương án cưỡng chế. Đối với các công trình có khiếu kiện, quận đã xây dựng lại phương án cưỡng chế sau khi làm rõ các vướng mắc…

Theo lãnh đạo Sở Nội vụ Hà Nội, sau khi có Chỉ thị 08 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, trong năm 2018, Đoàn kiểm tra công vụ thành phố đã đôn đốc thực hiện 111 chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội về các vấn đề cụ thể được dư luận báo chí quan tâm, trong đó có 45 vụ việc liên quan trực tiếp đến quản lý trật tự xây dựng.

Trong năm qua, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã đôn đốc Thanh tra thành phố có công bố kết luận đối với những vi phạm nghiêm trọng tại rừng Sóc Sơn để Ủy ban Nhân dân huyện Sóc Sơn phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Xây dựng xử lý dứt điểm các vi phạm kéo dài…

Không để “trên nóng, dưới lạnh”

Thực tế, đây không phải lần đầu tiên công tác xử lý vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng “lỗi hẹn” thời gian theo tiến độ. Để các vi phạm không còn “treo” và đặc biệt không để phát sinh vi phạm mới, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Bích Ngọc đề nghị Ủy ban Nhân dân thành phố cần có nhiều giải pháp mạnh hơn và đồng bộ hơn nữa.

Trước hết, để tiếp tục thực hiện hiệu quả Chỉ thị 08-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, thành phố yêu cầu sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành; gắn trách nhiệm với người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trong việc giám sát, đôn đốc thực hiện, trong đó, cần chú trọng tăng cường và xem xét trách nhiệm các Đội trưởng Đội Quản lý trật tự xây dựng và thanh tra xây dựng.

Việc tổ chức cưỡng chế công trình vi phạm trật tự xây dựng tại số 91 phố Hàng Đào (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội – nhà giữa) cũng xảy ra khiếu kiện nên thời gian xử lý bị kéo dài. (Ảnh: Nguyễn Hoàng/TTXVN)
Việc tổ chức cưỡng chế công trình vi phạm trật tự xây dựng tại số 91 phố Hàng Đào (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội – nhà giữa) cũng xảy ra khiếu kiện nên thời gian xử lý bị kéo dài. (Ảnh: Nguyễn Hoàng/TTXVN)

Đối với nhóm vi phạm trật tự xây dựng tại các dự án, khu đô thị mới, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội cần có giải pháp chỉ đạo nghiêm vì hiện nay giữa chính quyền địa phương và chủ đầu tư không rõ ràng trách nhiệm quản lý, dẫn đến hoàn toàn xây dựng tự do.

“Chủ đầu tư không quản lý, phường xã thì bảo chưa được bàn giao nên nếu không có chỉ đạo trực tiếp thì sẽ lại bức xúc,” bà Ngọc nhận định.

Riêng với các cấp ủy, phải đổi mới công tác tuyên truyền tới nhân dân, từ nhân dân để phát hiện những công trình vi phạm nhằm xử lý ngay từ đầu và nghiêm túc xử lý người không chấp hành. Cùng với đó, Thành ủy chỉ đạo các ban đảng phối hợp với Hội đồng Nhân dân thành phố kiểm tra những cơ sở đảng, tổ chức cố tình không thực hiện nhiệm vụ hoặc chậm trễ, kéo dài, cố tình để vi phạm mới xảy ra; theo đó, Ban Nội chính, Ủy ban kiểm tra Thành ủy cùng Hội đồng Nhân dân thành phố giám sát, kiểm tra.

Theo kế hoạch, Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội sẽ có chuyên đề riêng để tiếp xúc cử tri và kiểm tra, giám sát lại hoạt động của các Đội Quản lý trật tự xây dựng. Trường hợp các công trình do chủ doanh nghiệp vi phạm, nếu chủ đầu tư không khẩn trương khắc phục, thành phố cương quyết không cấp phép đầu tư các dự án mới.

Luật hóa chế tài xử lý

Xuất phát từ thực tế triển khai công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn, Hà Nội cho rằng điều quan trọng là cần luật hóa chế tài xử lý vi phạm hành chính đối với các chủ đầu tư và cá nhân để xảy ra vi phạm.

Vì vậy, Hà Nội kiến nghị Chính phủ trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Thanh tra năm 2010 theo hướng tổ chức Thanh tra chuyên ngành xây dựng 3 cấp (cấp bộ, cấp sở và cấp huyện) tại các đô thị đặc biệt như thành phố Hà Nội và Hồ Chí Minh để nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời, xem xét sửa đổi, bổ sung nội dung quy định về việc cấp giấy phép xây dựng đối với các nhà ở riêng lẻ ở nông thôn theo hướng chỉ quy định việc miễn phép xây dựng đối với các nhà ở riêng lẻ ở nông thôn tại khu vực chưa có quy hoạch xây dựng và quy hoạch nông thôn được phê duyệt.

Điều quan trọng là luật hóa chế tài xử lý vi phạm hành chính đối với các chủ đầu tư và cá nhân để xảy ra vi phạm

Hà Nội cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung Nghị định 139/2017/NĐ-CP theo hướng giảm mức phạt đối với một số hành vi vi phạm phổ biến như sai quy hoạch, lấn chiếm không gian… để việc xử lý vi phạm thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp huyện, đảm bảo tính kịp thời, tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở, hạn chế việc chuyển hồ sơ tới Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh và Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng…

Đối với những vi phạm xây dựng tồn đọng trên đất nông nghiệp, đất công ích và đất rừng, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Lê Văn Dục cho biết sau 1/1/2018 đã có Nghị định 139/2017/NĐ-CP của Chính phủ, thay thế 2 Nghị định 121 và 180/NĐ-CP nhưng trên thực tế các quận, huyện vẫn thực hiện theo 2 Nghị định cũ này.

“Nếu chỉ hạ độ cao công trình và vẫn để chủ vi phạm ‘ngồi đó’ thì đến năm sau vi phạm vẫn y nguyên. Song, nếu vẫn áp dụng theo 2 Nghị định 121 và 180/NĐ-CP thì không thể giải quyết được dứt điểm vi phạm,” ông Dục khẳng định.

Về bất cập này, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội cho biết căn cứ Luật Thủ đô, nhiều lần Hội đồng Nhân dân thành phố đề xuất tăng mức xử phạt và giờ là thời điểm cần làm. Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội đề nghị Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội giao các ngành chuẩn bị, Hội đồng Nhân dân thành phố sẽ thông qua mức xử phạt đủ mạnh để răn đe các đối tượng vi phạm.

“Biết rồi lại bàn, bàn rồi đâu lại vào đấy,” cứ như vậy, sai phạm này chưa xử lý xong đã “mọc” ra sai phạm khác. Đã đến lúc Hà Nội cần có những giải pháp đồng bộ, quyết liệt và khả thi hơn để chấm dứt những “cục nợ” sai phạm trật tự xây dựng trên địa bàn Thủ đô. Hà Nội đẹp, thanh lịch và văn minh, vẻ đẹp ấy, trước tiên đến từ bộ mặt đô thị mà trong đó việc quản lý tốt trật tự xây dựng đóng vai trò quyết định./.

Công trình xây dựng trên đất nông nghiệp tại 225 Nguyễn Xiển tồn đọng từ năm 2014, nhưng đến giữa tháng 6/2019, chính quyền quận Thanh Xuân mới cam kết xử lý. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)
Công trình xây dựng trên đất nông nghiệp tại 225 Nguyễn Xiển tồn đọng từ năm 2014, nhưng đến giữa tháng 6/2019, chính quyền quận Thanh Xuân mới cam kết xử lý. (Ảnh: Minh Nghĩa/TTXVN)

Cách mạng công nghiệp 4.0: Cơ hội để Việt Nam bứt phá

Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Bộ Chính trị nhấn mạnh phải coi việc chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là cơ hội để Việt Nam bứt phá trong phát triển kinh tế-xã hội.

Cơ hội, thách thức đan xen

Từ đầu thế kỷ XXI, thế giới bắt đầu bước vào cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đặc trưng của cuộc cách mạng công nghiệp này là sự hợp nhất về mặt công nghệ. Thể hiện khả năng kết nối thông qua các thiết bị di động và khả năng tiếp cận với cơ sở dữ liệu lớn, những tính năng xử lý thông tin sẽ được nhân lên bởi những đột phá công nghệ trên nhiều lĩnh vực.

So sánh với các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 phát triển với tốc độ ở cấp số nhân chứ không phải cấp số cộng, biến đổi toàn bộ các hệ thống sản xuất, quản lý và quản trị.

Cách mạng công nghiệp 4.0 có thể giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 8-18 tỷ USD mỗi năm.

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ tác động mạnh đến Việt Nam. Tạo ra thời cơ mới cho Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn và hiệu quả hơn vào nền kinh tế thế giới, tiến thẳng vào lĩnh vực công nghiệp mới, tranh thủ các thành tựu khoa học-công nghệ tiên tiến để đẩy nhanh hơn tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và thu hẹp khoảng cách phát triển.

Tại Diễn đàn cấp cao công nghệ thông tin truyền thông Việt Nam 2018, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng khẳng định, cách mạng công nghiệp 4.0 có thể giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 8-18 tỷ USD mỗi năm.

Tiếp cận cách mạng công nghiệp 4.0 ở mức trung bình thấp song Việt Nam cũng có những lợi thế như: Tỷ lệ người dùng công nghệ thông tin cao, các doanh nghiệp đi đầu về công nghệ thông tin của Việt Nam có trình độ phát triển không thấp hơn mức trung bình của thế giới; mức độ hội nhập quốc tế cao.

Việt Nam đang tận dụng tối đa các thành tựu khoa học và công nghệ của thế giới để phát triển sản xuất trong nước hướng tới tăng tự động hóa, giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. (Nguồn: Báo Ảnh Việt Nam) 
Việt Nam đang tận dụng tối đa các thành tựu khoa học và công nghệ của thế giới để phát triển sản xuất trong nước hướng tới tăng tự động hóa, giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. (Nguồn: Báo Ảnh Việt Nam) 

Tính đến nay, Việt Nam đã tham gia 16 hiệp định thương mại tự do (FTA), do đó Việt Nam có độ mở rất lớn trong nỗ lực nắm bắt cách mạng công nghiệp 4.0. Một lợi thế khác phải kể đến là Chính phủ quan tâm đặc biệt tới cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Thời gian qua, Chính phủ đã tập trung phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ số, nông nghiệp thông minh, du lịch thông minh, đô thị thông minh, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, cải cách giáo dục và dạy nghề, đào tạo nguồn nhân lực có khả năng tiếp nhận các xu thế công nghệ sản xuất mới…

Việt Nam có độ mở rất lớn trong nỗ lực nắm bắt cách mạng công nghiệp 4.0.

Cơ hội, lợi thế là vậy, nhưng Việt Nam cũng phải đối diện với không ít khó khăn, thách thức. Trước tiên phải kể đến trình độ lao động Việt Nam hiện chủ yếu vẫn là lao động có trình độ tay nghề thấp. So với các nước trong khu vực, trình độ chuyên môn kỹ thuật của lực lượng lao động Việt Nam thấp hơn nhiều.

Lực lượng lao động qua đào tạo chỉ xấp xỉ 20% trong khi các nước như Singapore là 61,5%, Malaysia là 62%, Philippines là 67%. Bên cạnh đó, trình độ công nghệ của Việt Nam cũng thấp. Điều này có thể thấy qua tỷ lệ giá trị sản phẩm công nghệ trung bình và cao cấp của Việt Nam chỉ chiếm 30% trong tổng giá trị xuất khẩu.

Mặt khác, do trình độ lao động và công nghệ đều ở mức thấp nên năng suất lao động của Việt Nam không cao, chỉ bằng 4,4% Singapore, 17,4% Malaysia, 35,2% Thái Lan, 48,5% Philippines (năm 2015). Vì vậy, nguy cơ mất việc làm do áp dụng những tiến bộ của tự động hóa ở Việt Nam sẽ rất cao.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và các đại biểu thực hiện nghi thức công bố kết nối Mạng lưới sáng tạo Việt Nam năm 2018. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và các đại biểu thực hiện nghi thức công bố kết nối Mạng lưới sáng tạo Việt Nam năm 2018. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Theo đánh giá của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), khoảng 70% số việc làm trong các ngành sử dụng nhiều lao động phổ thông (da giày, lắp ráp điện tử, chế biến thủy sản, dịch vụ bán lẻ…) và 86% trong ngành dệt may có rủi ro cao bị thay thế bởi máy móc và thiết bị hiện đại trong thập niên 2017-2027.

Đáng lưu ý, năng lực đổi mới sáng tạo của đội ngũ lao động Việt Nam cũng ở mức thấp. Theo Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh toàn cầu 4.0 năm 2018 (GCI 4.0 2018), Việt Nam xếp 77/140 quốc gia, nhưng ở trụ cột “Năng lực sáng tạo,” Việt Nam chỉ đạt 33/100 điểm. Điều đó cho thấy năng lực đổi mới sáng tạo của đội ngũ lao động Việt Nam hạn chế, trong khi đây lại là yếu tố quyết định trong cách mạng công nghiệp 4.0.

Ngoài ra, mức độ chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 của Việt Nam vẫn còn thấp. Thể chế, chính sách còn nhiều hạn chế và bất cập. Cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu. Khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa thực sự là động lực phát triển kinh tế-xã hội; Quá trình chuyển đổi số quốc gia còn chậm; nhiều doanh nghiệp còn bị động, năng lực tiếp cận, ứng dụng, phát triển công nghệ hiện đại còn thấp…

Chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Để nắm bắt kịp thời, tận dụng hiệu quả hơn nữa các cơ hội để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế, hiệu lực, hiệu quả quản lý xã hội, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

 Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Theo đó mục tiêu đề ra là tận dụng có hiệu quả các cơ hội do cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đem lại để thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với thực hiện các đột phá chiến lược và hiện đại hoá đất nước; phát triển mạnh mẽ kinh tế số; phát triển nhanh và bền vững dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhân lực chất lượng cao; nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường sinh thái.

Đến năm 2025 duy trì xếp hạng về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) thuộc 3 nước dẫn đầu ASEAN. Xây dựng được hạ tầng số đạt trình độ tiên tiến của khu vực ASEAN; Internet băng thông rộng phủ 100% các xã. Kinh tế số chiếm khoảng 20% GDP; năng suất lao động tăng bình quân trên 7%/năm. Cơ bản hoàn thành chuyển đổi số trong các cơ quan đảng, nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội. Thuộc nhóm 4 nước dẫn đầu ASEAN trong xếp hạng chính phủ điện tử theo đánh giá của Liên hợp quốc. Có ít nhất 3 đô thị thông minh tại 3 vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, phía Nam và miền Trung…

Kiểm tra hoạt động của hệ thống bơm tưới cho nhà dưa lưới khi điều khiển bằng ứng dụng trên điện thoại thông minh, tại mô hình trang trại thông minh Delco Farm (tại xã Nguyệt Đức, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh). (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)
Kiểm tra hoạt động của hệ thống bơm tưới cho nhà dưa lưới khi điều khiển bằng ứng dụng trên điện thoại thông minh, tại mô hình trang trại thông minh Delco Farm (tại xã Nguyệt Đức, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh). (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)

Nghị quyết cũng đưa ra mục tiêu cụ thể đến năm 2030 và 2045; đặc biệt đề ra một số chủ trương, chính sách để cụ thể hóa các mục tiêu đó, đó là:

Đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, phát huy sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội về sự cấp thiết phải chủ động tham gia tích cực và có hiệu quả cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, coi đó là một nhiệm vụ trọng tâm.

Hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ chế quản lý phù hợp với môi trường kinh doanh số, tạo thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. Chủ động tham gia vào các khuôn khổ pháp lý khu vực và toàn cầu để phát triển kinh tế số.

Phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu, bao gồm triển khai băng thông rộng chất lượng cao trên phạm vi toàn quốc; xây dựng và phát triển đồng bộ hạ tầng dữ liệu quốc gia; Đầu tư nâng cấp hạ tầng kỹ thuật bảo đảm an toàn, an ninh mạng; nâng cấp hạ tầng các ngành, lĩnh vực quan trọng, thiết yếu đồng bộ, hiện đại…

Hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ chế quản lý phù hợp với môi trường kinh doanh số, tạo thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. 

Bên cạnh đó, phát triển và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia. Áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt, có tính đột phá đối với các trung tâm đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, phát triển nguồn nhân lực theo hướng phát triển năng lực tiếp cận, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng với môi trường công nghệ liên tục thay đổi và phát triển.

Tập trung phát triển các ngành ưu tiên có mức độ sẵn sàng cao như: Công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử-viễn thông; an toàn, an ninh mạng; công nghiệp chế tạo thông minh; tài chính-ngân hàng; thương mại điện tử; nông nghiệp số; du lịch số; công nghiệp văn hoá số; y tế; giáo dục và đào tạo.

Mở rộng và làm sâu sắc hơn hợp tác về khoa học, công nghệ với các đối tác, đặc biệt là các nước đối tác chiến lược có trình độ khoa học công nghệ tiên tiến, đang đi đầu trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Chủ động tham gia mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ trong các cơ quan đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội bảo đảm thống nhất, kết nối liên thông và đồng bộ./.

Tại sao nhiều công ty vẫn chưa thể ứng dụng công nghệ AI?

Những ích lợi từ việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp doanh nghiệp thay đổi mô hình kinh doanh cốt lõi và gia tăng doanh thu đã không còn quá xa lạ.

Năm 2017, “đại gia” ngành thương mại điện tử Amazon đã mua lại chuỗi bán lẻ thực phẩm Whole Foods, để rồi sau đó tự mở chuỗi cửa hàng bán lẻ tự động không nhân viên Amazon Go của riêng mình.

Kể từ đó, họ đã sử dụng AI để hiểu và cải thiện trải nghiệm mua sắm bán lẻ trực tiếp cũng như trực tuyến cho người tiêu dùng, qua đó nâng cao hơn nữa nguồn doanh thu cho tập đoàn.

Việc ứng dụng AI có thể sẽ giúp các công ty tạo ra khoảng 1.000 tỷ USD lợi nhuận mới vào năm 2030.

Câu chuyện của Amazon không phải là độc nhất, mà đã xảy ra theo cách này hay cách khác ở nhiều chuỗi bán lẻ khác như Marcy’s, Walmart hay Sephora. Theo nghiên cứu của tạp chí công nghệ MIT Sloan Management Review, việc ứng dụng AI có thể sẽ giúp các công ty tạo ra khoảng 1.000 tỷ USD lợi nhuận mới vào năm 2030, tương đương khoảng 10% tổng lợi nhuận mà họ dự kiến đạt được vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, hầu hết các công ty vẫn chưa thực hiện áp dụng AI vào hoạt động kinh doanh. Các kết quả nghiên cứu thị trường từ nhiều nguồn độc lập khác nhau cho thấy, có tới 70-80% công ty chưa bắt đầu bất kỳ triển khai ứng dụng AI nào.

Thực tế là hầu hết các công ty này đều chưa sẵn sàng cho AI. Và nếu họ cố gắng ứng dụng AI trước khi hoàn tất việc chuẩn bị, họ sẽ thất bại. Để các dự án AI thành công, các công ty sẽ cần phải cải thiện một vài yếu tố quan trọng sau đây.

Chuẩn bị sẵn sàng văn hóa và nguồn nhân lực

Yếu tố văn hóa ưu tiên sự đổi mới là điều tối quan trọng để giúp một công ty có thể nắm bắt dữ liệu và nâng cao khả năng của chúng. Amazon, Google, Facebook và Walmart đều có hồ sơ theo dõi về sự đổi mới. Họ có nhân lực và vật lực dành riêng cho việc nghiên cứu và phát triển những ý tưởng mới.

Robot Daisy của công ty Cloud-minds của Mỹ nhảy múa tại MWC2019. (Nguồn: Getty Images)
Robot Daisy của công ty Cloud-minds của Mỹ nhảy múa tại MWC2019. (Nguồn: Getty Images)

Các doanh nghiệp phải có thái độ không sợ hãi và cũng không ngại chi tiêu cho việc theo đuổi những ý tưởng mới. Tâm lý khát khao sự đổi mới phải là yếu tố tiên quyết trong văn hóa chung của công ty. Cùng với sự đổi mới, các nhân viên phải xem dữ liệu là tài sản của công ty. Các lãnh đạo cũng phải coi trọng dữ liệu và đầu tư để tăng cường thu thập chúng.

Ngoài ra, để phát triển thành công các dự án AI từ giai đoạn dữ liệu sang giai đoạn sản xuất, công ty cần có những chuyên gia kỹ thuật nội bộ. Tối thiểu, một công ty cần có những người chuyên về quản lý dữ liệu.

Các doanh nghiệp phải có thái độ không sợ hãi và cũng không ngại chi tiêu cho việc theo đuổi những ý tưởng mới.

Kỹ sư phần mềm cũng rất quan trọng trong việc đưa những mô hình đã qua huấn luyện sang môi trường sản xuất để các bên liên quan khác có thể dễ dàng chạy các báo cáo.

Tuy nhiên, sẽ tốt hơn nếu công ty có các nhà khoa học, nhà phân tích và kỹ sư dữ liệu. Những vị trí này đều có thể giúp xây dựng chiến lược và thực hiện các dự án liên quan tới AI.

Đảm bảo nguồn dữ liệu dồi dào và chất lượng

Không có gì ngạc nhiên khi dữ liệu là “nguồn sống” của AI. Nếu không có dữ liệu, các thuật toán không thể tự học và đưa ra những dự đoán chính xác. Một công ty muốn thành công khi áp dụng AI, họ phải có lượng dữ liệu đủ lớn và đặc biệt là có chất lượng.

Dù được nhập hàng núi dữ liệu, AI vẫn có thể không xử lý được chúng nếu nguồn dữ liệu quá tràn lan, hoặc thông tin về hiện tượng mà công ty muốn tìm hiểu không đủ lớn.

(Nguồn: SmartData Collective)
(Nguồn: SmartData Collective)

Tạp chí MIT Sloan Management Review đã lưu ý rằng nhiều công ty tiên phong ứng dụng AI đã có cơ sở hạ tầng dữ liệu và phân tích mạnh mẽ, cùng với sự hiểu biết rộng về những gì họ cần để phát triển dữ liệu phục vụ cho việc đào tạo các thuật toán.

Ngược lại, những bên đang thử nghiệm AI phải gặp rất nhiều khó khăn vì họ có ít kiến thức về phân tích dữ liệu. Thậm chí một số còn lưu trữ phần lớn dữ liệu của họ trong các kho tài liệu in ấn kiểu cũ, khiến việc tích hợp dữ liệu vào các chương trình AI càng khó khăn hơn.

Một công ty muốn thành công khi áp dụng AI, họ phải có lượng dữ liệu đủ lớn và đặc biệt là có chất lượng.

Trên thực tế, 90% nỗ lực triển khai các giải pháp AI nằm ở việc sắp xếp dữ liệu và chuyển đổi chúng thành tập các thuộc tính khác nhau, tạo điều kiện để AI giải quyết các bài toán dễ dàng hơn, giúp tương thích với từng mô hình dự đoán cụ thể, cũng như cải thiện độ chính xác của mô hình dự đoán hiện tại.

Dữ liệu chất lượng càng cao, dự đoán càng chính xác. Ngược lại, nguồn dữ liệu chất lượng thấp là lý do số một cho hầu hết các dự án AI thất bại.

Xác định chiến lược và quy trình triển khai hợp lý

Như đã nêu ở trên, công ty phải coi dữ liệu như một tài sản quan trọng vì đó là nền tảng cho chiến lược của họ. Tuy nhiên, các công ty muốn áp dụng AI cần đảm bảo các chiến lược của họ có thể linh hoạt chuyển đổi và liên kết chặt chẽ với AI. Thậm chí MIT Sloan Management Review cho rằng các công ty nên đưa AI thành trung tâm để chỉnh sửa các chiến lược của mình.

Việc chạy theo xu hướng ứng dụng AI mà không cân nhắc những vấn đề cụ thể thường dẫn đến các dự án kéo dài, không tạo ra bất kỳ giá trị thực tế nào.

(Nguồn: Getty Images)
(Nguồn: Getty Images)

Tạp chí MIT Technology Review cho rằng các công ty nên đặt ra một số câu hỏi cốt lõi trước khi xác định chiến lược ứng dụng AI của mình. Chúng bao gồm:

– Vấn đề mà công ty muốn xử lý là gì?- Liệu AI có phải là biện pháp duy nhất để xử lý vấn đề không?- Nếu có thì AI sẽ tiếp cận và giải quyết vấn đề như thế nào?- Cách thức thu thập, sắp xếp, phân loại dữ liệu sẽ ra sao?- Bao lâu thì công ty sẽ tiến hành đánh giá, kiểm tra và kiểm toán độ chính xác và thiên lệch của các thuật toán?- Lợi ích từ AI có đủ lớn để bù đắp cho những tác động tiêu cực tiềm tàng như xâm phạm thông tin cá nhân hay không?

Một rủi ro phổ biến khác liên quan đến các dự án AI là các mô hình đã qua đào tạo nhưng lại không chuyển đổi sang giai đoạn sản xuất. Điều đáng lưu ý ở đây là công ty phải có sự kết nối giữa chiến lược kinh doanh và việc áp dụng thực tiễn công nghệ AI.

Nói cách khác, công ty cần có kế hoạch cụ thể về cách truy cập dữ liệu, huấn luyện thuật toán và bàn giao khi chương trình AI đã ở giai đoạn có thể triển khai vào thực tế./.