Gỡ khó

Để đáp ứng kịp thời những yêu cầu bức thiết nhu cầu phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, nhu cầu của người dân, Thành phố Hồ Chí Minh thúc đẩy đầu tư, hoàn thành nhiều dự án, công trình trọng điểm, có quy mô lớn trong năm 2020.

Bên cạnh đó, thành phố cũng chuẩn bị các bước để triển khai hàng chục công trình, dự án có quy mô lớn với tổng giá trị đầu tư hơn 240.000 tỷ đồng vào những năm tiếp theo, qua đó góp phần hoàn thành các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội IX của thành phố; đồng thời chuẩn bị cho xác định và hoàn thành các chỉ tiêu của Nghị quyết Đại hội X của Đảng bộ thành phố sắp tới.

Trong năm 2020, mặc dù kinh tế thành phố đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn nhưng nhờ thực hiện tốt các chính sách, giải pháp phù hợp, phát huy nội lực kết hợp với tranh thủ thu hút đầu tư, tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội giai đoạn 2016-2020 vẫn chiếm tỷ trọng cao trong GRDP, đạt khoảng 35%. Với sự cố gắng của cả hệ thống chính trị, trong năm 2020, thành phố sẽ hoàn thành cũng như khởi công hàng chục dự án trọng điểm, quy mô lớn, đưa vào phục vụ phát triển kinh tế, phục vụ tốt hơn đời sống người dân thành phố.

Hoàn thành nhiều dự án lớn

Theo Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, đến hết năm 2020, thành phố có 37 công trình, dự án có quy mô lớn dự kiến hoàn thành với tổng mức đầu tư là 39.382 tỷ đồng. Đáng chú ý là các công trình giảm ùn tắc giao thông như hầm chui nút giao An Sương (quận 12, huyện Hóc Môn); tuyến đường gom thuộc đường dẫn cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương; công trình tiêu thoát nước và cải thiện ô nhiễm môi trường kênh Tham Lương-Bến Cát-rạch Nước Lên (giai đoạn 1); Bệnh viên Ung bướu (cơ sở 2); Dự án giải quyết ngập do triều khu vực Thành phố Hồ Chí Minh có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1)…

Riêng dự án Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2 đã hoàn thành, kịp thời đáp ứng yêu cầu phục vụ phòng chống dịch COVID-19.

Đánh giá về ý nghĩa của các dự án khi đưa vào hoạt động, ông Võ Văn Hoan – Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đầu tư từ nguồn vốn ngân sách đã tác động sâu sắc đến rất nhiều mặt của đời sống kinh tế-xã hội.

Nút giao thông An Sương đang được đầu tư hạ tầng để xóa điểm đen tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)
Nút giao thông An Sương đang được đầu tư hạ tầng để xóa điểm đen tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Nhiều công trình, dự án được đầu tư, kịp thời giải quyết những yêu cầu bức thiết về ùn tắc giao thông, giảm ngập nước, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, thúc đẩy phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội; nhất là đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng nhiều trường học và bệnh viện với số phòng học và giường bệnh tăng thêm đáng kế, đáp ứng phần lớn nhu cầu cơ bản của người dân.

Các dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách thành phố đều đảm bảo về mặt chủ trương đầu tư, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội; đảm bảo phù hợp với quy hoạch xây dựng và có đầy đủ các thủ tục theo quy định. Tất cả các dự án đã được Hội đồng Nhân dân thành phố xem xét, chấp thuận về chủ trương đầu tư trước khi bố trí kế hoạch vốn để thực hiện.

Cùng gỡ khó

Nhằm đảm bảo kết quả giải ngân vốn đầu tư công năm 2020 đạt từ 95% trở lên, Ủy ban Nhân dân thành phố đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt, trong đó đã giao Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp các sở, ban, ngành, quận, huyện định kỳ họp 2 tuần/lần để rà soát các khó khăn, vướng mắc trong việc giải ngân.

Theo ông Võ Văn Hoan, trong khi lập kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản, thành phố đã chỉ đạo các sở, ban, ngành, quận, huyện xem xét kỹ về tính cấp thiết của từng dự án, đảm bảo phù hợp định hướng và nguyên tắc đã được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua. Tiêu chí đặt ra là huy động nguồn vốn đến đâu thì bố trí kế hoạch đến đó; rà soát tiến độ thực hiện các dự án, tình hình giải ngân vốn, kịp thời đề xuất phương án điều chuyển vốn nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Trong quá trình điều hành, thành phố giao kế hoạch theo hình thức tạm ứng vốn để giải quyết kịp thời nhu cầu về vốn đầu tư cho bồi thường giải phóng mặt bằng, công trình trọng điểm. Do đó, các công trình, dự án trọng điểm có quy mô lớn trên địa bàn thành phố đạt được nhiều kết quả khả quan, tích cực.

Với quyết tâm hoàn thành nhóm dự án, công trình trong năm 2020, ông Nguyễn Thành Phong – Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị chỉ đạo chủ đầu tư trực thuộc khẩn trương hoàn tất thủ tục đầu tư xây dựng theo đúng quy định; đẩy nhanh tiến độ thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và lựa chọn nhà thầu để khởi công những công trình đã đăng ký và được bố trí vốn.

‘Không để xảy ra tình trạng dự án được bố trí vốn nhưng chậm trình thẩm định, phê duyệt giá bồi thường dẫn đến chậm giải ngân vốn chi trả cho người dân’

Song song với đó, các đơn vị chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm bảo đảm tiến độ thi công công trình; lập hồ sơ, thanh toán ngay với Kho bạc nhà nước thành phố khi có khối lượng nghiệm thu, không để dồn thanh toán vào cuối quý hoặc cuối năm. Đặc biệt, không để xảy ra tình trạng dự án được bố trí vốn nhưng chậm thực hiện trình thẩm định, phê duyệt giá bồi thường dẫn đến chậm giải ngân vốn chi trả cho người dân, ông Nguyễn Thành Phong nhấn mạnh.

Để đảm bảo nguồn vốn cho các dự án đã, đang triển khai, Ủy ban Nhân dân thành phố giao kế hoạch vốn theo từng đợt trong năm 2020; đồng thời, rà soát, điều chỉnh giảm vốn của các dự án có tỷ lệ giải ngân thấp để ưu tiên bổ sung vốn cho những dự án có tỷ lệ giải ngân tốt, dự kiến hoàn thành ngay trong năm.

Dự án cầu Thủ Thiêm 2 nối Quận 1 và Quận 2 đang được thi  công gấp rút phần cầu chính, dự kiến sẽ hợp long và thông xe kỹ thuật cuối năm  2020. (Nguồn: TTXVN)
Dự án cầu Thủ Thiêm 2 nối Quận 1 và Quận 2 đang được thi công gấp rút phần cầu chính, dự kiến sẽ hợp long và thông xe kỹ thuật cuối năm 2020. (Nguồn: TTXVN)

Hiện Thành phố Hồ Chí Minh đang khẩn trương triển khai thực hiện Nghị quyết số 27/NQ-CP ngày 9/3/2020 của Chính phủ về việc cho phép Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng thí điểm cơ chế, quy trình đặc thù để rút ngắn thời gian thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng dự án có thu hồi đất trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Với cơ chế này, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành hệ số điều chỉnh giá đất vào đầu kỳ hàng năm để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư lấy ý kiến người dân có đất thu hồi. Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định giá đất cụ thể của loại đất thu hồi tại thời điểm Nhà nước quyết định thu hồi đất theo quy định tại khoản 2 Điều 74 của Luật Đất đai 2013.

Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có trách nhiệm ban hành quy chế phối hợp thực hiện trong việc thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để áp dụng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, đảm bảo công khai, minh bạch nhằm rút ngắn thời gian thực hiện.

Theo Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, đây là điều kiện thuận lợi để thành phố thúc đẩy, triển khai nhanh các dự án trên địa bàn.

Tiến sỹ Trần Du Lịch – thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Chính phủ nhận xét Thành phố Hồ Chí Minh cần đánh giá nguồn vốn đầu tư công được phân bổ trong năm 2020 (từ gói hơn 700.000 tỷ đồng) và khả năng huy động thêm của thành phố.

Tiến sỹ Trần Du Lịch cho rằng Thành phố Hồ Chí Minh cần phát huy “át chủ bài” đầu tư công để kích thích tăng trưởng, nhất là trong bối cảnh hậu COVID-19

Đầu tư công là nhân tố tăng tổng cầu kích thích tổng cung có hiệu quả nhất trong điều kiện hiện nay. Vì vậy, thành phố cần ưu tiên tháo gỡ mọi điểm nghẽn để đẩy nhanh đầu tư công, đồng thời kiến nghị Chính phủ cho bảo lãnh đối với các khoản vay thực hiện dự án đối tác công-tư (PPP), mà vẫn đảm bảo sự an toàn về nợ công và ổn định nền tài chính quốc gia.

Tiến sỹ Trần Du Lịch cho rằng Thành phố Hồ Chí Minh cần phát huy “át chủ bài” đầu tư công để kích thích tăng trưởng, nhất là trong bối cảnh hậu COVID-19. Trong điều kiện hiện nay, muốn đẩy nhanh đầu tư công, sử dụng nguồn vốn nhà nước để kích thích tăng trưởng, thành phố cần kiến nghị Chính phủ cho phép Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh được triển khai dự án đầu tư, thủ tục giải ngân theo quan điểm “hợp tình, nhưng có thể chưa hợp lý” và không phải bị quy trách nhiệm “cố ý làm trái,” nếu không có yếu tố tiêu cực, lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm…

Trong bối cảnh như đã nêu rất khó vượt qua những điểm nghẽn về thủ tục triển khai dự án và giải ngân, nếu không có giải pháp đặc biệt mang tính tình thế, có thể gọi là “xé rào”./.

Khu vực vòng xoay Lăng Cha Cả (quận Tân Bình) vẫn còn phức tạp, là điểm có nguy cơ ùn tắc giao thông. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)
Khu vực vòng xoay Lăng Cha Cả (quận Tân Bình) vẫn còn phức tạp, là điểm có nguy cơ ùn tắc giao thông. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Giải ngân các nguồn vốn đúng tiến độ

Để đảm bảo tiến độ triển khai các dự án, góp phần nâng cao hiệu quả của công trình cũng như giải ngân các nguồn vốn, nhất là vốn đầu tư công đúng tiến độ, Thành phố Hồ Chí Minh nhập cuộc quyết liệt với sự tham gia của các sở ngành, quận huyện; đồng thời, chủ động kiến nghị với Trung ương về những vấn đề vượt thẩm quyền để có hướng xử lý nhanh chóng, kịp thời.

Chuẩn bị nhiều dự án, công trình lớn

Ông Nguyễn Thiện Nhân – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh năm 2020 là năm Đảng bộ thành phố tập trung thúc đẩy các dự án trọng điểm; trong đó, dự kiến hoàn thành, khởi công 71 dự án với tổng mức đầu tư trên 62.000 tỷ đồng. Cùng đó, thành phố chuẩn bị 65 dự án cho các năm tiếp theo với tổng mức đầu tư hơn 254.000 tỷ đồng.

Thành phố Hồ Chí Minh đang chuẩn bị thúc đẩy đầu tư cho 3 năm liền tính từ năm 2020. Do đó, khi được Chính phủ cho phép thực hiện quy trình rút gọn trong bồi thường, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư thì Thành phố Hồ Chí Minh sẽ có điều kiện triển khai các dự án nhanh hơn trong thời gian sắp tới.

Danh mục công trình, dự án có quy mô lớn đang thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư hoặc dự kiến trình chủ trương đầu tư trong năm 2020 là 65 dự án với tổng mức đầu tư hơn 254.561 tỷ đồng.  

Theo Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, danh mục công trình, dự án có quy mô lớn đang thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư hoặc dự kiến trình chủ trương đầu tư trong năm 2020, trong trường hợp ngân sách thành phố đảm bảo được nguồn vốn và khả năng cân đối để đầu tư cho các dự án là 65 dự án với tổng mức đầu tư hơn 254.561 tỷ đồng.  

Ngoài các dự án, công trình được đầu tư từ nguồn vốn ngân sách, thành phố đã xây dựng danh mục các dự án, công trình đầu tư ngoài ngân sách, thu hút các nguồn vốn từ doanh nghiệp, tư nhân với nguồn vốn lớn như: khu đô thị mới Bình Quới-Thanh Đa (quận Bình Thạnh) gần 30.000 tỷ đồng; Công viên Sài Gòn Safari (huyện Củ Chi) khoảng 7.510 tỷ đồng; các dự án trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm với tổng mức đầu tư hơn 33.600 tỷ đồng…

Dự án cầu Thủ Thiêm 2 nối Quận 1 và Quận 2 (Thành phố Hồ Chí Minh). (Nguồn: TTXVN)
Dự án cầu Thủ Thiêm 2 nối Quận 1 và Quận 2 (Thành phố Hồ Chí Minh). (Nguồn: TTXVN)

Về xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng, phát triển đô thị bền vững, Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội X của Đảng bộ thành phố đã nêu rõ thành phố lập và rà soát quy hoạch xây dựng và cải tạo, chỉnh trang đô thị phù hợp với định hướng, chiến lược phát triển giao thông đô thị bền vững qua từng giai đoạn; trong đó, đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng các quy hoạch về phát triển hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội có liên quan đến việc sử dụng đất, đảm bảo việc triển khai thực hiện đồng bộ, có hiệu quả…

Thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để thu hút mạnh và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng; nghiên cứu, bổ sung chính sách khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế tham gia đầu tư. Đặc biệt, chú ý khai thác nguồn vốn từ mặt bằng, nhà xưởng, quyền sử dụng đất để có thêm nguồn lực xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị; đẩy mạnh kêu gọi và tập trung thực hiện các dự án đầu tư theo phương thức hợp tác công-tư (PPP); nâng cao chất lượng và hiệu quả đầu tư, đặc biệt chú trọng nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng các nguồn vốn đầu tư nhà nước nhằm tránh thất thoát, lãng phí…

Vai trò “người kiến tạo”

Ông Võ Văn Hoan – Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố cho rằng trừ những dự án Nhà nước bắt buộc phải đứng ra thực hiện việc đầu tư do tính chất quan trọng hay do quy định của pháp luật, còn lại xây dựng cơ chế để thu hút doanh nghiệp, người dân thực hiện thì thành phố không trực tiếp đóng vai trò là “nhà phát triển dự án” mà chỉ đóng vai trò “người kiến tạo” thông qua việc xây dựng chính sách thu hút đầu tư, lập quy hoạch, tạo lập quỹ đất, lựa chọn nhà đầu tư, giám sát triển khai đầu tư xây dựng.

Việc này không chỉ giảm phụ thuộc vào ngân sách thành phố mà ngược lại, còn làm tăng nguồn thu cho ngân sách thông qua nguồn tiền thu được từ việc lựa chọn nhà đầu tư (thông qua đấu giá, đấu thầu), tiền nộp nghĩa vụ ngân sách (thông qua các khoản thuế, phí). Điều này phù hợp với thông điệp về xây dựng một “Chính phủ kiến tạo” mà Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần đề cập.

Về chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư, đặc biệt là đầu tư nước ngoài, thành phố nghiên cứu, đề xuất Trung ương cho phép áp dụng một số đặc thù để thu hút đầu tư, các cơ chế mới không dựa vào yếu tố truyền thông để thu hút đầu tư (như ưu đãi về tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp) mà tạo ra sự thuận lợi hơn về luân chuyển các nguồn lực và dỡ bỏ hạn chế về thị trường.

Đơn cử như cơ chế về thu hút nguồn lực lao động chất lượng cao từ nước ngoài đến thành phố làm việc; cho thành phố thẩm quyền xét duyệt, chấp thuận các dự án đầu tư nước ngoài mà Việt Nam chưa cam kết mở cửa thị trường hoặc các điều kiện mở cửa còn chặt; cơ chế thông thoáng hơn về ngoại hối để thu hút các tập đoàn tài chính, quỹ đầu tư và ngân hàng nước ngoài vào hoạt động…

Thành phố Hồ Chí Minh đẩy nhanh việc rà soát chuyển đổi 26.000ha đất nông nghiệp sang đất công nghiệp, dịch vụ, trong đó chú trọng đẩy nhanh việc đầu tư các dự án khu công nghiệp

Hiện thành phố đẩy nhanh việc rà soát chuyển đổi 26.000ha đất nông nghiệp sang đất công nghiệp, dịch vụ; trong đó, chú trọng đẩy nhanh việc đầu tư các dự án khu công nghiệp đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận trong quy hoạch; tiếp tục đề nghị bổ sung vào quy hoạch một số khu công nghiệp mới. Mặt khác, tăng cường vai trò trung tâm của thành phố trong Vùng Thành phố Hồ Chí Minh và Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam; trong đó đẩy mạnh việc hợp tác với các địa phương trong kết nối thông suốt hệ thống hạ tầng giao thông.

Liên quan đến triển khai, giám sát các dự án đầu tư, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã kiến nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng dự thảo Luật PPP theo hướng cho phép nhà đầu tư được tự đề xuất giá sử dụng dịch vụ với phương châm “lời ăn lỗ chịu,” ngân sách thành phố không cấp bù trong trường hợp dự án thua lỗ…

Đối với việc chuyển tiếp cho các trường hợp dự án được chấp thuận chủ trương trước thời điểm Luật Đầu tư năm 2014 có hiệu lực, Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất quy định thêm điều kiện chuyển tiếp, cho phép nhà đầu tư tiếp tục hoàn thành 100% việc bồi thường, giải phóng mặt bằng trên cơ sở tự thỏa thuận với các tổ chức, cá nhân đang sử dụng đất để làm cơ sở được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cũng kiến nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư tiếp tục hỗ trợ trong việc vận động nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ cho các dự án ưu tiên đầu tư vào lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng, giao thông và môi trường có quy mô đầu tư lớn; nâng cấp, chỉnh sửa hệ thống thông tin nghiệp vụ để đáp ứng nhu cầu thực hiện phân quyền cho các cơ quan chủ quản, cơ quan đầu mối về giám sát, đánh giá đầu tư trong việc theo dõi báo cáo giám sát của các chủ đầu tư, chủ chương trình, chủ dự án./.

Đại lộ Phạm Văn Đồng, tuyến đường kết nối đến sân bay Tân Sơn Nhất và trung tâm thành phố. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)
Đại lộ Phạm Văn Đồng, tuyến đường kết nối đến sân bay Tân Sơn Nhất và trung tâm thành phố. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

120 năm chiến hạm Rạng Đông

Ngày 24/5/1900 tàu tuần dương bọc thép nổi tiếng Rạng Đông (tiếng Nga: Aurora) được hạ thủy và ba năm sau đó được đưa vào biên chế của hạm đội hải quân Đế quốc Nga.

Trải qua 120 năm, con tàu này là nhân chứng của bánh xe lịch sử nước Nga qua ba chế độ xã hội: phong kiến, xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa. Ngày nay, đây là con tàu có lịch sử lâu năm nhất của Hải quân Nga còn hoạt động.

Tên gọi Aurora được đặt theo tên một chiếc tàu khu trục của Hải quân đế quốc Nga tham gia Chiến tranh Crimea 1854. Tàu được đóng tại Nhà máy đóng tàu Baltic, dựa trên thiết kế nguyên mẫu của tàu tuần dương Talbot hiện đại nhất của Hải quân Anh vào thời điểm đó. Chỉ riêng việc đóng tàu đã tiêu tốn khoảng 6,4 triệu ruble.

Trải qua 120 năm, con tàu Rạng Đông là nhân chứng của bánh xe lịch sử nước Nga qua ba chế độ xã hội: phong kiến, xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa.

Tuy nhiên, chính quyền Sa hoàng cũng phải chấp nhận chi khoản ngân sách lớn này bởi tình hình quốc tế lúc bấy giờ bắt đầu phức tạp. Đế quốc Nga phải đối mặt với nguy cơ xung đột với đế quốc Anh và sau đó là mối đe dọa ngày càng tăng từ nước Đức ở khu vực Baltic.

Về thông số kỹ-chiến thuật, tàu tuần dương Rạng Đông có chiều dài 126,8 mét, rộng 16,8m và chiều cao thân tàu 6,4m, được trang bị 42 khẩu pháo với 4 cỡ đạn khác nhau cùng ba hệ thống phóng ngư lôi. Tổng lượng giãn nước của tàu là 7130 tấn, độ dày trung bình của lớp giáp là 63,5mm, riêng lớp giáp bảo vệ trên boong và buồng lái có độ dày 152mm.

Chiến hạm Rạng Đông – biểu tượng của Cách mạng Tháng Mười Nga, neo đậu trên sông Neva ở thành phố Saint Petersburg. (Ảnh: Trần Hiếu/Vietnam+) 
Chiến hạm Rạng Đông – biểu tượng của Cách mạng Tháng Mười Nga, neo đậu trên sông Neva ở thành phố Saint Petersburg. (Ảnh: Trần Hiếu/Vietnam+) 

Tàu Rạng Đông có thể đạt vận tốc 19,2 hải lý/giờ (35,5km/h), tầm bắn của pháo hạm 4000 hải lý (7,4km), một số khẩu pháo sau khi cải tiến có tầm bắn được nâng lên 9,8km. Thủy thủ đoàn của tàu Rạng Đông gồm tổng cộng 570 người, trong đó có 20 sỹ quan.

Trong các năm 1902-1903, tàu Rạng Đông trải qua quá trình thử nghiệm. Mùa hè năm 1903, chiến hạm này thực hiện chuyến hành trình kiểm tra đầu tiên sau khi được biên chế vào lực lượng Hải quân Đế quốc Nga.

Nhân chứng của các cuộc chiến tranh

Sau khi Nhật Bản tuyên chiến với Đế quốc Nga, tàu Rạng Đông cùng với một số tàu cùng lớp này được tăng cường cho mặt trận phía Đông, biên chế thành sư đoàn tàu chiến thứ hai của Hạm đội Thái Bình Dương.

Năm 1904, trước khi lên đường thực hiện nhiệm vụ chiến đấu ở vùng Viễn Đông, tàu Rạng Đông tham gia tập trận ở cảng Kronstadt. Sa hoàng Nicholas II lên thăm tàu, nói chuyện với thủy thủ đoàn trước khi lên đường. Tháng 5/1905, tàu Rạng Đông tham gia tích cực vào trận chiến Tsushima với Hải quân Nhật Bản trên biển Hoàng Hải ở ngoài khơi Triều Tiên.

Trong quá trình chiến đấu, tàu Rạng Đông đã bắn tổng cộng hơn 1900 quả đạn pháo các loại về phía tàu Nhật Bản. Trong những trận chạm trán đầu tiên, biên đội tàu Nga chiếm ưu thế, đánh thiệt hại nặng một tàu khu trục trinh sát của Hải quân Nhật Bản.

Trong quá trình chiến đấu, tàu Rạng Đông đã bắn tổng cộng hơn 1900 quả đạn pháo các loại về phía tàu Nhật Bản.

Tuy nhiên, sau đó các biên đội tàu chiến của Hải quân Nhật Bản với ưu thế về số lượng và hỏa lực đã tổ chức tấn công vu hồi nhằm vào các tàu hậu cần của biên đội tàu Nga, khiến tuần dương Rạng Đông phải sử dụng một mạn tàu làm nhiệm vụ che chắn, sức mạnh hỏa lực bị giảm đáng kể và chịu thiệt hại nặng trong các đợt đấu pháo. Kết quả, hơn 80 người trong số thành viên thủy thủ đoàn của tàu đã thiệt mạng hoặc bị thương.

Sau trận hải chiến, tàu Rạng Đông ghé vào cảng Manila để sửa chữa và điều trị cho các thủy thủ bị thương. Tháng 3/1906, tàu tuần dương lên đường trở về Nga.

Trong các năm 1906-1912, tàu Rạng Đông thamg gia sứ mạng ngoại giao và ghé thăm một số nước. Năm 1908, tàu Rạng Đông thực hiện nỗ lực quốc tế cứu nạn những người còn sống sót sau thảm họa động đất Messina ở Italy.

Trong Chiến tranh Thế giới thứ Nhất, chiến hạm Rạng Đông thực hiện nhiệm vụ tuần tra trên biển Baltic. Cuối năm 1916, tuần dương hạm đến thành phố Petrograd (ngày nay là Saint Petersburg) để sửa chữa. Năm 1917, sau Cách mạng Tháng Hai, phần lớn thủy thủ của chiến hạm Rạng Đông đã gia nhập Ủy ban cách mạng được thành lập trên tàu do những người Bolsevik lãnh đạo.

Câu lạc bộ thủy thủ trên tàu Rạng Đông. (Ảnh: Trần Hiếu/Vietnam+) 
Câu lạc bộ thủy thủ trên tàu Rạng Đông. (Ảnh: Trần Hiếu/Vietnam+) 

Tối 7/11/1917 (tức ngày 25/10 theo lịch cũ của Nga) khẩu pháo lớn trước mũi của tuần dương hạm Rạng Đông khai hỏa vào phía mặt chính diện của Cung điện Mùa Đông. Sức mạnh của loạt đạn pháo hiệu từ chiến hạm khiến tinh thần binh lính canh gác tại đây suy sụp, trở thành hiệu lệnh cho cuộc tấn công rung chuyển Đế quốc Nga. Rạng sáng ngày 8/11 các lực lượng công nhân vũ trang, chiến sĩ đồn trú tại Petrograd, các thủy thủ của Hạm đội Baltic đã chiếm được Cung điện Mùa Đông.

Cũng ngay trong thời điểm đó, Ðại hội các Xô-viết toàn Nga lần thứ II khai mạc. Ðại hội thông qua lời kêu gọi “Gửi công nhân, binh lính và nông dân” do V.I.Lênin dự thảo. Cùng với thành công của Cách mạng Tháng Mười Nga, chiến hạm Rạng Đông trở thành biểu tượng lịch sử của nước Nga Xô-viết.

Trong chiến tranh thế giới lần thứ 2, tuần dương Rạng Đông và thủy thủ đoàn đã tích cực tham gia phòng thủ Leningrad (Saint Petersburg) chống lại quân phátxít Đức.

Trong chiến tranh thế giới lần thứ 2, tuần dương Rạng Đông và thủy thủ đoàn đã tích cực tham gia phòng thủ Leningrad (Saint Petersburg) chống lại quân phátxít Đức. Ban đầu, tuần dương hạm Rạng Đông được điều động làm nhiệm vụ phòng không bảo vệ cảng Kronstadt. Sau đó, khi quân phát-xít áp sát Leningrad, các khẩu pháo được tháo dỡ khỏi tàu Rạng Đông để sử dụng tại các điểm phòng thủ quanh thành phố.

Thủy của tàu cùng với quân số của hạm đội Baltic được biên chế thành 6 lữ đoàn hải quân đánh bộ tham gia phòng ngự, chống lại vòng vây của quân đội Đức quốc xã. Tàu Rạng Đông được neo đậu tại cảng và trở thành mục tiêu pháo kích, ném bom của không quân Đức.

Biểu tượng vĩnh cửu của Cách mạng Tháng Mười

Sau chiến tranh, tàu Rạng Đông được trục vớt và khôi phục, sửa chữa. Từ năm 1957 tàu Rạng Đông trở thành bảo tàng nổi trên sông Neva thuộc chi nhánh bảo tàng quân sự hải quân trung ương.

Sau khi Liên Xô tan rã, tàu Rạng Đông trở thành di sản văn hóa của Liên bang Nga, một trong những địa điểm tham quan nổi tiếng của thành phố Saint Petersburg và tiếp tục là một biểu tượng không thể thay thế của Cách mạng Tháng Mười.

Quân phục chiến đấu tiêu chuẩn của thủy thủ tàu Rạng Đông thời Liên Xô. (Ảnh: Trần Hiếu/Vietnam+)
Quân phục chiến đấu tiêu chuẩn của thủy thủ tàu Rạng Đông thời Liên Xô. (Ảnh: Trần Hiếu/Vietnam+)

Tính từ năm 1956 đến nay đã có hơn 28 triệu lượt khách đến thăm tàu Rạng Đông. Nhiều tác phẩm văn hóa, nghệ thuật, điện ảnh đã được sáng tác để tôn vinh con tàu này qua các thời kỳ lịch sử. Hình ảnh tàu Rạng Đông cũng từng được khắc hoạ trên tem bưu chính của nhiều quốc gia trên thế giới.

Năm 2010 tàu được loại biên khỏi thành phần Hạm đội hải quân Nga. Tuy nhiên, tháng 7/2012 nhóm các đại biểu của Hội đồng lập pháp thành phố Saint Petersburg đã gửi thư lên Tổng thống Nga Vladimir Putin khẩn thiết đề nghị trả lại cho tàu Rạng Đông quy chế là tàu chiến số 1 của Hải quân Nga và duy trì thành phần thủy thủ đoàn quân sự của tàu.

Ngày nay, ngoài sứ mạng của một bảo tàng lịch sử quân sự, tàu Rạng Đông vẫn là nơi trú đóng của một đơn vị hải quân Nga có nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc con tàu và thực hiện các nghi lễ của quân đội và nhà nước.

Không lâu sau khi nhậm chức Bộ trưởng Quốc phòng Nga, Đại tướng Sergey Shoigu công bố kế hoạch tu bổ toàn bộ tàu tuần dương Rạng Đông và đưa tàu này trở lại hoạt động.

Trong các năm 2014-2016, tàu Rạng Đông được thay thế các phụ kiện bên ngoài, dây cáp điện, máy bơm, hệ thống chữa cháy và máy phát điện diesel. Tàu Rạng Đông cũng được lắp đặt thiết bị định vị, thiết bị liên lạc và vô tuyến hoàn toàn mới. Ước tính tổng chi phí sửa chữa cho con tàu này lên tới 840 triệu ruble (năm 2016).

Ngày nay, ngoài sứ mạng của một bảo tàng lịch sử quân sự, tàu Rạng Đông vẫn là nơi trú đóng của một đơn vị hải quân Nga có nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc con tàu và thực hiện các nghi lễ của quân đội và nhà nước.

Đơn vị này vẫn được biên chế theo quân số thường trực, dưới quyền chỉ huy của một Đại tá Hải quân. Cho đến nay, ở tuổi 120, tuần dương hạm Rạng Đông là tàu chiến có lịch sử lâu năm nhất của Hải quân Nga còn hoạt động.

Chiến hạm Rạng Đông là điểm tham quan nổi tiếng của thành phố bên bờ sông Neva. (Ảnh: Trần Hiếu/Vietnam+)
Chiến hạm Rạng Đông là điểm tham quan nổi tiếng của thành phố bên bờ sông Neva. (Ảnh: Trần Hiếu/Vietnam+)

Bệnh nhân 91

Chiều 22/5, bệnh nhân 91 (BN 91, 43 tuổi, phi công người Anh) được chuyển từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh về Bệnh viện Chợ Rẫy để tiếp tục điều trị, kết thúc 65 ngày “cân não” giành giật sự sống cho bệnh nhân này.

65 ngày dồn mọi tâm lực, trí lực và vật lực để duy trì sự sống của bệnh nhân 91 đã chứng minh cho khả năng, vị thế của đội ngũ y bác sỹ Việt Nam trong cuộc chiến chống lại đại dịch COVID-19.

Ca bệnh đặc biệt

Bác sỹ Nguyễn Thanh Phong, Trưởng Khoa Nhiễm D, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, ngày 18/3, bệnh nhân 91 được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới trong trạng thái sức khỏe bình thường.

Nam bệnh nhân này là phi công, quốc tịch Anh, bị nhiễm bệnh do đến quán bar Buddha ở Quận 2- nơi khởi phát ổ dịch COVID-19 lớn nhất trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ trước đến nay.

Trong những ngày đầu, bệnh nhân sức khỏe tốt, vẫn đi lại, sinh hoạt bình thường như nhiều bệnh nhân nhiễm virus SARS-CoV-2 khác. Tuy nhiên bệnh nhân từ chối không sử dụng suất ăn bệnh viện cung cấp do đồ ăn Việt Nam có nhiều gia vị, nhân viên y tế Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới phải tìm đủ mọi cách như giảm bớt gia vị, đặt đồ ăn bên ngoài nhưng bệnh nhân này vẫn không chịu ăn, kể cả uống sữa.   

Việc điều trị cho ca bệnh 91 là kinh nghiệm quý báu để các bác sỹ áp dụng điều trị cho các bệnh nhân mắc COVID-19 khác

Chị Phạm Thị Tuyến, điều dưỡng trưởng Khoa Nhiễm D cũng cho biết, bệnh nhân 91 khá đặc biệt bởi thời điểm mới nhập viện bệnh nhân tỏ ra khó chịu, không ăn uống, không chịu hợp tác với đội ngũ y bác sỹ.

“Mỗi lần lấy mẫu xét nghiệm bệnh nhân này rất khó khăn, dù lấy mẫu phết mũi hay lấy máu, bệnh nhân đều không hợp tác, chúng tôi phải thuyết phục rất nhiều lần,” chị Tuyến kể.

Điều dưỡng Huỳnh Thị Kim Huệ có hơn 30 năm kinh nghiệm chăm sóc bệnh nhân từ hồi sức cấp cứu đến các bệnh lý truyền nhiễm thì dự đoán, bệnh nhân này chỉ phải điều trị trong 2-3 tuần bởi có thể trạng rất tốt.

Bệnh nhân nặng tới 100kg, rất cao lớn, dù nằm ở trong phòng cách ly áp lực âm rất lạnh nhưng luôn kêu nóng. “Thời gian đầu đúng là bệnh nhân rất khó chịu, nhưng chúng tôi vẫn phải hoàn thành nhiệm vụ chăm sóc bệnh nhân thật tốt, đáp ứng mọi yêu cầu của họ trong khả năng của mình,” chị Huệ cho hay.

Tuy nhiên, lúc bệnh nhân cởi mở hơn, hợp tác với nhân viên y tế thì cũng là lúc bắt đầu có dấu hiệu trở nặng, suy hô hấp tăng dần, phải hỗ trợ thở oxy qua đường mũi.

Kể từ đó bệnh nhân 91 hoàn toàn nằm một chỗ, ăn qua đường tĩnh mạch và các nhân viên y tế cũng phải chuyển sang chế độ chăm sóc đặc biệt cho bệnh nhân này.

Và hành trình gian nan giúp bệnh nhân 91 giành lại sự sống bắt đầu.

Các bác sỹ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh hội chẩn trực tuyến về ca bệnh 91 với Tiểu ban điều trị, Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống COVID-19. (Ảnh: TTXVN phát)
Các bác sỹ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh hội chẩn trực tuyến về ca bệnh 91 với Tiểu ban điều trị, Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống COVID-19. (Ảnh: TTXVN phát)

Hành trình gian nan

“Bệnh nhân 91 có thể trạng béo phì (cao 1,81m, nặng 100 kg), đây là một trong những nguy cơ cao khi mắc COVID-19. Trong quá trình điều trị, hệ miễn dịch của người này đã phản ứng quá mức khi bị virus tấn công làm sản sinh ra chất cytokine chống lại chính cơ thể, gọi là “cơn bão” cytokine, đặc biệt chất này tấn công mạnh vào phổi gây tổn thương phổi rất nặng nề,” bác sỹ Nguyễn Thanh Phong chia sẻ nguyên nhân vì sao bệnh nhân 91 dù khi nhập viện ở trong trạng thái bình thường nhưng dần dần lại trở nặng.

Không chỉ gặp hội chứng “cơn bão” cytokine, bệnh nhân 91 còn bị rối loạn đông máu, đồng thời mắc thêm hội chứng HIT (giảm tiểu cầu do dị ứng với thuốc chống đông heparin được dùng khi chạy ECMO).

Theo bác sỹ Phong, ở thời điểm lúc bấy giờ, các phác đồ điều trị COVID-19 trên thế giới cũng chưa thống nhất, do đó quá trình  điều trị cho bệnh nhân này gặp muôn vàn khó khăn khi đội ngũ y bác sỹ phải vừa điều trị, vừa mày mò tìm tòi các phương án tiếp theo.

Một nhóm chat online gồm các chuyên gia đầu ngành về chuyên ngành hồi sức, truyền nhiễm, huyết học, hô hấp, vi sinh lâm sàng, dược lâm sàng của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới và Bệnh viện Chợ Rẫy được thành lập với mục đích tập trung theo dõi và hội chẩn về bệnh nhân 91.

Phòng cách ly áp lực âm trong Khoa Nhiễm D - Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh, nơi điều trị cho bệnh nhân 91 và các ca bệnh mắc COVID-19 khác. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN)
Phòng cách ly áp lực âm trong Khoa Nhiễm D – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh, nơi điều trị cho bệnh nhân 91 và các ca bệnh mắc COVID-19 khác. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN)

Tình hình bệnh nhân luôn được cập nhật, thảo luận liên tục bất kể ngày hay đêm. Và chính đội ngũ này đã đưa ra các chỉ định quan trọng trong những thời điểm quyết định sự sống còn của bệnh nhân 91.   

Cụ thể, thông qua hội chẩn hàng ngày, khi bệnh nhân bắt đầu có phản ứng với thuốc kháng đông heparin, các bác sỹ quyết định sử dụng một loại thuốc mà ở Việt Nam chưa từng sử dụng, đó là thuốc kháng đông đường tĩnh mạch do Đức sản xuất.

Thế nhưng quá trình xin giấy phép, nhập thuốc về Việt Nam phải mất đến 10 ngày. Trong hơn 10 ngày chờ đợi thuốc từ Đức nhập về cũng là 10 ngày “cân não” bắt buộc đội ngũ chuyên gia phải tìm cách giữ mạng sống cho bệnh nhân 91.

“Chúng tôi  phải dùng tạm loại thuốc Xarelto chưa từng có trong phác đồ. Đây là thuốc điều trị và dự phòng huyết khối, ít ảnh hưởng rối loạn đông máu. 7 ngày đầu tiên bệnh nhân tương đối ổn định, nhưng sang đến ngày thứ 8, bắt đầu có những dấu hiệu rối loạn đông máu trở lại và thời gian này chúng tôi phải tìm đủ mọi cách để cầm cự. Rất may, đến ngày thứ 10, thuốc về đến Việt Nam thì tình hình bệnh nhân cũng dần ổn định,”bác sỹ Nguyễn Thanh Phong nhớ lại.

Ngoài việc tìm kiếm thuốc và các phương pháp điều trị thì quá trình 65 ngày bệnh nhân 91 nằm tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới cũng là 65 ngày các nhân viên y tế ở đây mất ăn mất ngủ. Bên trong phòng cách ly áp lực âm, hầu như 24/24 đều có người túc trực, sẵn sàng xử trí các tình huống, sự cố bất ngờ xảy ra.

Bác sỹ Nguyễn Thanh Phong cho biết: “Trong tuần đầu tiên chạy ECMO, chúng tôi gần như thức trắng liên tục, thỉnh thoảng chợp mắt 1 lúc cũng choàng tỉnh dậy bởi mơ thấy bệnh nhân gặp sự cố.”

Và quả thực, bệnh nhân 91 cũng khiến cho các bác sỹ phải nhiều phen “hú vía.” Bác sỹ Phong kể lại, 18 ngày sau thở máy, các bác sỹ đã tiến hành mở khí quản cho bệnh nhân nhưng mới chỉ bắt đầu rạch da thì máu đã chảy ồ ạt. Hay có những thời điểm, bệnh nhân đang ở trạng thái ổn định đột nhiên xuất hiện tình trạng tràn khí màng phổi khiến các bác sỹ lại một phen “thót tim” tìm cách xử lý.

Chưa kể kết quả xét nghiệm virus SARS-CoV-2 của bệnh nhân này lúc âm tính, lúc dương tính, đảo chiều liên tục. Tâm trạng của các bác sỹ vì thế cũng phập phồng lên xuống theo diễn tiến tình hình của bệnh nhân.  

Bác sỹ Huỳnh Thị Thu Hiền, Khoa Hồi sức cấp cứu – Bệnh viện Chợ Rẫy, người trực tiếp thực hiện ECMO cho bệnh nhân 91 cũng cho biết, ngay trong ngày đầu tiên đặt hệ thống ECMO, máu bệnh nhân đông đặc khiến các bác sỹ phải thay màng ECMO ngay trong ngày.

Những ngày sau đó, liên tục xảy ra tình trạng huyết khối trong hệ thống dây dẫn, buộc phải thay ống canuyn (dụng cụ mở khí quản)… Chỉ trong 3 tuần “trực chiến,” bác sỹ Hiền đã phải thay màng ECMO 3 lần cho bệnh nhân phi công người Anh.

 Bệnh nhân 91 đang được theo dõi, điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TTXVN phát)
 Bệnh nhân 91 đang được theo dõi, điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TTXVN phát)

Kỳ tích

Sau 65 ngày điều trị với 46 ngày chạy ECMO, bệnh nhân 91 được chuyển sang Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục điều trị trong tình trạng ổn định. Đặc biệt dù có giai đoạn phổi bệnh nhân đông đặc nặng dần, như kết quả lần chụp CT ngày 12/5 cho thấy tình trạng xơ hóa đông đặc toàn bộ hai phổi, chỉ khoảng 10% vùng phổi còn hoạt động, bệnh nhân sẽ tử vong nếu rời ECMO.

Thế nhưng kỳ diệu thay, trong 10 ngày tiếp theo, tình trạng sức khỏe bệnh nhân cải thiện dần. Đến ngày 21/5, thông tin từ Tiến sỹ, bác sỹ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trước khi chuyển sang Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh nhân 91 có các dấu hiệu sinh tồn ổn định, tình hình khả quan với 30% phổi được hồi phục, các thông số hô hấp đang cải thiện tốt.

Giữ được mạng sống cho bệnh nhân 91 đến được thời điểm này là một kỳ tích bởi trước nay chưa từng có bệnh nhân nào thở máy trên 10 ngày có thể sống sót

Kết quả siêu âm tim cho thấy tim co bóp đồng bộ, tràn dịch màng tim lượng ít. Phổi trái tràn dịch ít, không tràn khí; còn phổi phải tràn dịch ít, tràn khí khu trú vùng cạnh ức. Kết quả xét nghiệm bệnh nhân âm tính lần thứ 6 liên tiếp với virus SARS-CoV-2.

“Khi chúng tôi chuyển bệnh nhân 91 qua Bệnh viện Chợ Rẫy, chúng tôi đảm bảo bệnh nhân đã không còn virus SARS-CoV-2, nghĩa là bệnh nhân này đã hoàn toàn khỏi bệnh,” bác sỹ Nguyễn Thanh Phong khẳng định.

Với việc bệnh nhân liên tục âm tính với virus SARS-CoV-2, duy trì được sự sống, bác sỹ Nguyễn Thanh Phong nhận định đây là thành công bước đầu của ngành y tế Việt Nam trong cuộc chiến với COVID-19.

Thở phào nhẹ nhõm khi sau 65 ngày điều trị liên tiếp, bác sỹ Nguyễn Thanh Phong chia sẻ: “Giữ được mạng sống cho bệnh nhân 91 đến được thời điểm này là một kỳ tích bởi trước nay chưa từng có bệnh nhân nào thở máy trên 10 ngày có thể sống sót. Đáng mừng hơn, phổi của bệnh nhân đã hồi phục được khoảng 30%. Đây cũng là lần đầu tiên tất cả các kỹ thuật tiên tiến nhất trong lĩnh vực hồi sức cấp cứu tại Việt Nam đều được áp dụng trên một bệnh nhân. Chúng ta đã làm đủ mọi cách để giữ được mạng sống cho bệnh nhân này.”

Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp nhận bệnh nhân COVID-19 số 91

Từ thành công bước đầu của việc điều trị cho ca bệnh 91, bác sỹ Nguyễn Thanh Phong cho rằng ông và các cộng sự đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm, ứng dụng nhiều phác đồ điều trị, sử dụng nhiều loại thuốc, thiết bị chưa từng biết đến trước đó. Và chắc chắn đây là kinh nghiệm quý báu để các bác sỹ áp dụng điều trị cho các bệnh nhân mắc COVID-19 khác.

Bác sỹ Nguyễn Thanh Phong cũng cho biết, đây là ca bệnh đặc biệt nhất trong 23 năm làm nghề y của mình. Ông chia sẻ thêm, dù phương án ghép phổi được nhắc đến nhiều trong thời gian qua nhưng để ghép phổi cho trường hợp này cần nhiều điều kiện. Do đó, bác sỹ Phong hy vọng phổi bệnh nhân có thể phục hồi được khoảng 40% là bệnh nhân có thể được cứu sống lần nữa.

Còn với riêng bệnh nhân 91, dù đã kết thúc 65 ngày điều trị ở Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới với kết quả âm tính với virus SARS-CoV-2 cùng với phổi đã phục hồi 20-30% nhưng chắc chắn hành trình để trở lại với cuộc sống vẫn còn rất dài.

Ngay sau khi bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy, trong đêm, các chuyên gia hàng đầu của bệnh viện đã hội chẩn để tìm phương án điều trị phù hợp. Bác sỹ Nguyễn Tri Thức, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy khẳng định, Bệnh viện Chợ Rẫy sẽ huy động toàn lực để cứu chữa cho bệnh nhân 91 đến khi bệnh nhân có đầy đủ các yếu tố thuận lợi về sức khỏe thì sẽ tiến hành ghép phổi theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống COVID-19.

Dẫu mới chỉ đi được nửa chặng đường đưa bệnh nhân 91 từ cõi chết trở về, trong khi đoạn đường phía trước chắc chắn vẫn còn rất gian nan, nhưng bằng tâm huyết, trí tuệ của mình, các bác sỹ Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục dồn tâm trí để cứu sống bệnh nhân đặc biệt này.

Khoa Nhiễm D - Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh, nơi điều trị cho bệnh nhân 91 và các ca bệnh mắc COVID-19 khác. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN) 
Khoa Nhiễm D – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh, nơi điều trị cho bệnh nhân 91 và các ca bệnh mắc COVID-19 khác. (Ảnh: Đinh Hằng/TTXVN) 

Thụy Điển thất bại với chiến lược

Những kết quả nghiên cứu chính thức càng làm tăng thêm quan ngại về chiến lược ứng phó với đại dịch COVID-19 theo cách không can thiệp của Thụy Điển. Theo một nghiên cứu, tính đến cuối tháng Tư vừa qua, chỉ có 7,3% dân số tại thành phố Stockholm đã hình thành được kháng thể với COVID-19.

Nghiên cứu này tiếp tục làm dấy lên những lo ngại rằng cách tiếp cận thiếu quyết đoán của Thụy Điển trong phòng chống virus SARS-CoV-2 có thể sẽ không giúp quốc gia này xây dựng được miễn dịch cộng đồng trên diện rộng.

Nghiên cứu bởi cơ quan y tế công cộng của Thụy Điển được công bố trong bối cảnh Phần Lan vừa cảnh báo rằng việc chào đón khách du lịch Thụy Điển ẩn chứa nhiều rủi ro khi các số liệu tính đến ngày 19/5 cho thấy tỷ lệ tử vong do dịch bệnh tính trên đầu người tại quốc gia này là cao nhất châu Âu.

Chuyên gia dịch tễ học của nhà nước Thụy Điển, ông Anders Tegnell, cho biết số liệu về kháng thể “thấp hơn một chút so với dự đoán của chúng tôi,” nhưng cũng nói thêm rằng những con số này phản ánh tình hình của vài tuần trước, và ông tin tưởng rằng hiện tại “có hơn 20%” dân số thành phố có thể đã nhiễm virus.

Thống kê số ca tử vong ở Thụy Điển.
Thống kê số ca tử vong ở Thụy Điển.

Trước đó, cơ quan y tế công cộng Thụy Điển đã ước tính rằng đến ngày 1/5 sẽ có khoảng 25% dân số nhiễm bệnh. Tom Britton, một giáo sư toán học tham gia vào việc xây dựng mô hình dự đoán cho biết kết quả của nghiên cứu trên là một bất ngờ.

“Điều đó có nghĩa là những tính toán của cơ quan y tế và của bản thân tôi là không chính xác – điều này hoàn toàn có thể xảy ra – nhưng thật không ngờ là chúng lại sai nhiều như thế,” ông chia sẻ với tờ báo Dagens Nyheter. “Hoặc có lẽ đã có nhiều người bị nhiễm bệnh hơn là hình thành được kháng thể.”

Björn Olsen, một giáo sư chuyên ngành y học truyền nhiễm của Đại học Uppsala cho biết xây dựng miễn dịch cộng đồng là một cách tiếp cận “nguy hiểm và phi thực tế.”

“Xây dựng miễn dịch cộng đồng là một cách tiếp cận nguy hiểm và phi thực tế” – Björn Olsen, giáo sư chuyên ngành y học truyền nhiễm, Đại học Uppsala

“Tôi nghĩ rằng phải rất lâu nữa chúng ta mới xây dựng được miễn dịch cộng đồng, đấy là trong trường hợp chúng ta có thể,” ông trả lời phỏng vấn với Reuters sau khi các kết quả nghiên cứu về kháng thể được công bố.

Tegnell đã phủ nhận việc xây dựng miễn dịch cộng đồng là một mục tiêu, và nói rằng mục đích của Thụy Điển là làm giảm tốc độ lây lan của virus SASR-CoV-2 xuống mức các cơ quan y tế có thể đối phó được.

Nhưng ông cũng nói rằng các nước áp dụng các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt có thể sẽ dễ bị tổn thương hơn khi làn sóng lây nhiễm thứ hai xuất hiện, bởi chỉ có một bộ phận nhỏ trong dân số của họ đã phát triển được miễn dịch.

Bức chân dung của nhà dịch tễ học người Thụy Điển, Anders Tegnell, treo phía dưới những dòng nhắc nhở người dân rửa tay tại một nhà hàng ở Stockholm. (Nguồn: AFP)
Bức chân dung của nhà dịch tễ học người Thụy Điển, Anders Tegnell, treo phía dưới những dòng nhắc nhở người dân rửa tay tại một nhà hàng ở Stockholm. (Nguồn: AFP)

Hồi tháng Tư, các quan chức Thụy Điển ước tính rằng tính đến đầu tháng 5, một phần ba dân số tại Stockholm sẽ hình thành kháng thể với virus corona, và cho rằng thủ đô này có thể đạt miễn dịch cộng đồng ở mức 40%-60% vào giữa tháng 6.

Tin tưởng rằng công dân sẽ hành động một cách có trách nhiệm, Thụy Điển đã đóng cửa các trường học cho học sinh từ 16 tuổi trở lên và cấm tụ tập quá 50 người, nhưng đề nghị – thay vì yêu cầu – mọi người hạn chế các hoạt động đi lại không cần thiết, làm việc tại nhà và ở trong nhà nếu là người cao tuổi hay đang bị ốm. Các cửa hàng, nhà hàng và phòng tập thể dục vẫn được mở cửa.

Nhiều cuộc thăm dò cho thấy đa số người dân Thụy Điển ủng hộ và nhìn chung là tuân thủ theo chiến lược thoải mái và ít tính cưỡng chế hơn của chính phủ – một sự đối lập sâu sắc với các lệnh phong tỏa bắt buộc và nghiêm ngặt tại nhiều nước châu Âu khác.

Nhiều cuộc thăm dò cho thấy đa số người dân Thụy Điển ủng hộ và nhìn chung là tuân thủ theo chiến lược thoải mái và ít tính cưỡng chế hơn của chính phủ

Thống kê của Google cho thấy tần suất đến các cửa hàng và quán càphê của người dân Stockholm đã giảm khoảng 20%-40%, trong khi số người sử dụng các phương tiện công cộng giảm 30%-40%.

Tuy nhiên, cách tiếp cận phòng chống dịch này đang bị một số học giả tại chính Thụy Điển chỉ trích nặng nề, do số người chết vì virus corona tại quốc gia này đang tăng lên và vượt xa các nước Bắc Âu láng giềng.

Tổng tỷ lệ tử vong do virus corona tại Thụy Điển là 376/1 triệu người, tức là thấp hơn so với Italy (535), Tây Ban Nha (597) hay Vương quốc Anh (538), nhưng lại cao hơn rất nhiều so với Na Uy (44), Đan Mạch (96) và Phần Lan (55) – những quốc gia có hệ thống an sinh và đặc điểm nhân khẩu học tương tự, nhưng đã áp dụng các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt.

Số người chết vì COVID-19 tại Thụy Điển vượt xa các nước Bắc Âu láng giềng.
Số người chết vì COVID-19 tại Thụy Điển vượt xa các nước Bắc Âu láng giềng.

Theo ấn phẩm khoa học trực tuyến Ourworldindata.com, tính trung bình trong vòng 7 ngày từ 12-19/5, số người chết do Covid-19 tính trên đầu người ở Thụy Điển đạt mức cao nhất tại châu Âu. Tỷ lệ 6,25 người chết /1 triệu dân mỗi ngày của Thụy Điển cao hơn cả Vương quốc Anh (5,75).

Quyết định tránh áp dụng biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt của chính phủ được cho là sẽ không thể cứu được nền kinh tế Thụy Điển. Mặc dù chi tiêu cho bán lẻ và giải trí chưa sụt giảm nghiêm trọng như ở các nước khác, các nhà phân tích cho biết quốc gia này có thể sẽ không thu được lợi ích kinh tế dài hạn nào.

Ủy ban châu Âu ước tính tổng sản phẩm quốc nội của Thụy Điển sẽ giảm hơn 6% trong năm nay, tương đương với nhiều quốc gia tại châu lục này, trong khi ngân hàng trung ương Thụy Điển ước tính con số còn lớn hơn là 7%-10%, và dự báo tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng tới 10,4%.

Theo WHO,  chỉ có 1%-10% dân số thế giới có kháng thể chống virus corona

Tổ chức Y tế Thế giới đã cảnh báo việc đặt hy vọng vào miễn dịch cộng đồng như một cách để kiềm chế virus corona, và theo các kết quả nghiên cứu được tổ chức này công bố tuần qua, chỉ có 1%-10% dân số thế giới có kháng thể chống virus.

Các nhà phê bình như Olsen cho rằng Thụy Điển đã “làm quá ít và quá muộn” và lưu ý rằng cách tiếp cận không can thiệp của chính phủ là một thảm họa với người già, khi có gần một nửa trong số 3.831 người tử vong do dịch bệnh là những người cao tuổi sống trong các viện dưỡng lão.

Annika Linde, người tiền nhiệm của Tegnell, chia sẻ với tờ Dagens Nyheter rằng chiến lược ứng phó của Thụy Điển dành cho các viện dưỡng lão là “hoàn toàn không đủ. Các vấn đề đã bị xem nhẹ. Đó rõ ràng là một sự xét đoán sai lầm.”

Chính phủ Thụy Điển đã thừa nhận những thất bại nghiêm trọng trong phòng chống dịch tại các viện dưỡng lão, và vừa tuyên bố sẽ phân bổ thêm một khoản viện trợ lớn cho khu vực này.

Tuy nhiên, họ vẫn kiên quyết rằng tỷ lệ tử vong trên đầu người tương đối cao tại Thụy Điển không phải là hậu quả của việc không áp dụng các biện pháp phong tỏa.

Người dân di chuyển trên đường phố tại Stockholm. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Người dân di chuyển trên đường phố tại Stockholm. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Mỹ Latinh gồng mình

Cuộc khủng hoảng y tế do đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 gây ra tại Mỹ Latinh vẫn diễn biến phức tạp, bất chấp chính phủ các quốc gia trong khu vực, dù sớm hay muộn, đã chấp nhận hy sinh lợi ích kinh tế, triển khai hàng loạt biện pháp ở mọi cấp độ từ giãn cách xã hội, cách ly bắt buộc, phong tỏa biên giới cho tới ban bố lệnh giới nghiêm nhằm ngăn chặn sự lây lan của virus SARS-CoV-2.

Tính tới thời điểm hiện tại, khu vực đã trở thành điểm nóng của thế giới với trên 500.000 ca mắc, trong đó hơn 28.000 ca tử vong.

Mặc dù bùng phát muộn hơn so với các khu vực khác khi ghi nhận ca mắc đầu tiên ngày 26/2, nhưng với tốc độ lây nhiễm sau 2 tuần lại tăng gấp đôi, tính tới thời điểm hiện tại, khu vực đã trở thành điểm nóng của thế giới với trên 500.000 ca mắc, trong đó hơn 28.000 ca tử vong.

Ngoài Brazil có số bệnh nhân hiện cao thứ ba thế giới, thì Peru ngày 20/5 đã trở thành vùng dịch lớn thứ hai ở khu vực Mỹ Latinh với số ca nhiễm lên đến 104.020 người, tăng hơn 4.500 ca trong 1 ngày.

Đây là vấn đề đáng lo ngại bởi Peru đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc từ ngày 16/3, sau khi ghi nhận trường hợp đầu tiên mắc COVID-19 vào ngày 6/3, và quốc gia Nam Mỹ cũng đã 4 lần kéo dài lệnh cách ly xã hội bắt buộc. Tuy nhiên, trong vòng 39 ngày, số ca nhiễm tại quốc gia này đã là 10.000 người.

Bệnh nhân nhiễm COVID-19 điều trị tại bệnh viện ở Manaus, Brazil, ngày 20/5/2020. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Bệnh nhân nhiễm COVID-19 điều trị tại bệnh viện ở Manaus, Brazil, ngày 20/5/2020. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Trong khi đó, diễn biến dịch tại Brazil và Mexico, 2 quốc gia có dân số chiếm hơn 50% tổng dân số trong khu vực trên 630 triệu người, càng đáng lo ngại hơn khi số ca nhiễm mới và tử vong tăng đột biến trong vài ngày qua. Số ca nhiễm và tử vong do COVID-19 ở Brazil chiếm trên 50% tổng số ca tại khu vực, lần lượt là hơn 293.000 và gần 19.000. Đặc điểm chung tại Brazil và Mexico là sự thiếu đồng nhất giữa chính quyền liên bang và địa phương trong chiến lược chống dịch, và chính phủ hạ thấp cấp độ nguy hiểm của dịch bệnh.

Tại Brazil, Tổng thống Jair Bolsonaro luôn đi ngược lại các biện pháp phòng dịch mà các bang áp dụng và kêu gọi người dân quay trở lại làm việc bất chấp dịch bệnh lây lan mạnh. Bản thân ông Bolsonaro cũng bất đồng với các thành viên nội các về phương thức xử lý khủng hoảng dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19, khiến chỉ trong vòng 1 tháng nay đã có 2 bộ trưởng Y tế bị miễn nhiệm hoặc từ chức.

Đặc điểm chung tại Brazil và Mexico là sự thiếu đồng nhất giữa chính quyền liên bang và địa phương trong chiến lược chống dịch, và chính phủ hạ thấp cấp độ nguy hiểm của dịch bệnh.

Còn ở Mexico, quốc gia không triển khai các biện pháp cách ly bắt buộc ngoại trừ việc kêu gọi người dân thực hiện giãn cách xã hội tới ngày 31/5, tình hình dịch đang trong giai đoạn đỉnh điểm, với trên 56.500 ca bệnh, trong đó hơn 6.000 ca tử vong. Tỷ lệ tử vong tại Mexico ở mức cao trên toàn cầu, khoảng 10%, một phần là do trên 70% dân số mắc các bệnh về huyết áp, tim mạch, tiểu đường, béo phì và thừa cân.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng số ca mắc bệnh tại Mexico cao hơn nhiều so với con số được xét nghiệm dương tính với virus SARS-CoV-2, bởi Chính phủ Mexico không tiến hành xét nghiệm trên diện rộng mà chỉ xét nghiệm đối với những người có triệu chứng bệnh và dựa vào phương pháp dịch tễ học Sentinel để ước tính về số ca bệnh. Tính tới thời điểm hiện tại, Mexico mới tiến hành 185.775 xét nghiệm và như vậy có tới 29,2% người được xét nghiệm cho kết quả dương tính. Đáng lo ngại hơn, mặc dù chưa kiểm soát được dịch, Chính phủ Mexico đã lên kế hoạch mở cửa lại từng bước nền kinh tế trong tháng Năm này.

Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro luôn đi ngược lại các biện pháp  phòng dịch mà các bang áp dụng và kêu gọi người dân quay trở lại làm  việc bất chấp dịch bệnh lây lan mạnh. Trong ảnh: Tổng thống Jair Bolsonaro phát biểu trong cuộc biểu tình phản đối giãn cách xã hội ở Brasilia ngày 19/4  (Nguồn: AFP).
Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro luôn đi ngược lại các biện pháp phòng dịch mà các bang áp dụng và kêu gọi người dân quay trở lại làm việc bất chấp dịch bệnh lây lan mạnh. Trong ảnh: Tổng thống Jair Bolsonaro phát biểu trong cuộc biểu tình phản đối giãn cách xã hội ở Brasilia ngày 19/4 (Nguồn: AFP).

Khó khăn chồng chất khó khăn, khi mùa mưa đang tới, khu vực phải đối mặt với một “đại dịch” không kém phần nguy hiểm so với COVID-19 đó là sốt xuất huyết.

Tổ chức Y tế liên Mỹ (PAHO) đánh giá mặc dù dịch COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp, nhưng căn bệnh lo lắng nhất hiện nay ở Mỹ Latinh là sốt xuất huyết khi số ca nhiễm đang tăng mạnh và tiến triển theo cấp số nhân trong những năm gần đây.

Các ca sốt xuất huyết được xác nhận ở khu vực từ giữa năm 2019 và 2020 là 3.095.821 ca, trong đó có 1.530 trường hợp tử vong. Chỉ trong tháng Một vừa qua, khu vực đã có hơn 125.000 người mắc bệnh sốt xuất huyết và ít nhất 27 người tử vong.

Khó khăn chồng chất khó khăn, khi mùa mưa đang tới, khu vực phải đối mặt với một “đại dịch” không kém phần nguy hiểm so với COVID-19 đó là sốt xuất huyết.

Cuộc khủng hoảng y tế kép không phải là thách thức duy nhất ở một khu vực có tình trạng bất bình đẳng xã hội và tỷ lệ người nghèo cao hàng đầu thế giới như Mỹ Latinh. Hiện khu vực có khoảng 200 triệu người nghèo, chiếm 30,8% dân số, phần lớn làm việc trong lĩnh vực phi chính thức, không có bảo hiểm y tế và xã hội và vì vậy không thể tiếp cận các dịch vụ y tế.

Với sự bất bình đẳng xã hội cao và hệ thống y tế yếu kém, Mỹ Latinh đang phải đối mặt với các thách thức to lớn về kinh tế-xã hội do đại dịch COVID-19 gây ra. Ủy ban kinh tế Mỹ Latinh và Caribe (CEPAl) của Liên hợp quốc dự báo, GDP của khu vực sẽ tăng trưởng âm 5,3% trong năm nay do tác động của đại dịch COVID-19.

Bệnh nhân COVID-19 được điều trị tại bệnh viện ở Iquitos, Peru ngày 9/5/2020.  (Nguồn: AFP/TTXVN)
Bệnh nhân COVID-19 được điều trị tại bệnh viện ở Iquitos, Peru ngày 9/5/2020.  (Nguồn: AFP/TTXVN)

Nguy cơ hệ thống y tế sẽ sụp đổ và khi sức khỏe của lực lượng lao động và sản xuất suy yếu thì khả năng hồi phục kinh tế sau đại dịch sẽ trở lên khó khăn hơn gấp nhiều lần. Vì vậy, chính phủ các quốc gia Mỹ Latinh đang huy động mọi nguồn lực tài chính có thể cho cuộc chiến chống COVID-19 để giảm thiểu thiệt hại kinh tế và xã hội.

Nhiều quốc gia đã công bố hàng loạt gói tài chính trị giá hàng tỷ USD và kêu gọi sự hỗ trợ từ các thể chế tài chính đa phương nhằm tăng cường hệ thống tài chính công, hệ thống y tế, trợ giúp người nghèo, những đối tượng dễ bị tổn thương, hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.

Chính phủ các quốc gia Mỹ Latinh đang huy động mọi nguồn lực tài chính có thể cho cuộc chiến chống COVID-19 để giảm thiểu thiệt hại kinh tế và xã hội.

Đơn cử, Tổng thống Chile Sebastián Piñera ngày 17/5 đã công bố các biện pháp mới như phân phối 2,5 triệu giỏ thức ăn cho các gia đình có thu nhập thấp, thành lập hai tổ chức tài chính mới để tạo thuận lợi hơn cho các khoản vay cho các doanh nghiệp nhỏ. Một quốc gia nghèo như El Salvador, chính phủ cũng trợ cấp 300 USD cho mỗi hộ gia đình có điều kiện khó khăn. Tuy nhiên, dường như mọi sự hỗ trợ đều chưa đủ bởi mức độ tàn phá của cuộc khủng hoảng hiện nay là quá lớn.

Trong khi làn sóng dịch thứ nhất chưa qua, khu vực Mỹ Latinh có nguy cơ cao tiếp tục phải đối mặt với làn sóng dịch thứ hai dự kiến xuất hiện vào cuối tháng 10 tới khi các biện pháp ngăn chặn được dỡ bỏ. Tại thời điểm đó, mỗi quốc gia tùy thuộc vào tình hình dịch bệnh sẽ đưa ra các biện pháp thích hợp và điều này sẽ còn có tác động lớn hơn đối với sinh kế của người dân. Quyết định mở cửa lại nền kinh tế không thể chỉ dựa trên kết quả giảm ca lây nhiễm và tử vong do COVID-19 mà còn dựa trên sự chuẩn bị của hệ thống y tế, trường học và nơi làm việc. Và các chính phủ phải đối mặt với các quyết định rất khó khăn dựa trên bối cảnh của mỗi quốc gia.

Nhân viên kiểm dịch phun thuốc diệt muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết tại Panama City, Panama ngày 18/4/2020. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Nhân viên kiểm dịch phun thuốc diệt muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết tại Panama City, Panama ngày 18/4/2020. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Các chuyên gia khuyến cáo Mỹ Latinh cần từng bước cẩn trọng quay trở lại tình trạng bình thường mới, người dân cần thích nghi với một cách sống mới cho phép bảo vệ sức khỏe và phục hồi sinh kế. Khu vực có thể kiểm soát được làn sóng dịch thứ hai nếu có sự chuẩn bị sẵn sàng và một chiến lược y tế cộng đồng tốt. Tuy nhiên, khó có thể thực hiện được các chiến lược ngăn chặn dịch bệnh nghiêm ngặt ở Mỹ Latinh, bởi hầu hết các quốc gia khu vực có mức chi tiêu bình quân đầu người cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe chỉ bằng 1/3 so với các quốc gia phát triển như Italy.

Mexico chỉ có số giường bệnh và máy thở tính trên đầu người lần lượt bằng một nửa và 1/10 của quốc gia láng giềng Mỹ. Ngay cả trước khi bùng phát đại dịch, các nền kinh tế khu vực Mỹ Latinh đã không được trang bị đầy đủ để nâng cấp hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Khó có thể thực hiện được các chiến lược ngăn chặn dịch bệnh nghiêm ngặt ở Mỹ Latinh, bởi hầu hết các quốc gia khu vực có mức chi tiêu bình quân đầu người cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe chỉ bằng 1/3 so với các quốc gia phát triển như Italy.

Liên hợp quốc dự báo Mỹ Latinh hiện ở giai đoạn đầu của một đợt suy thoái sâu rộng, trong bối cảnh cả khu vực đang chật vật giải quyết những khó khăn kinh tế. Tình hình tài chính của rất nhiều quốc gia khu vực hiện nay xấu hơn rất nhiều so với thời kỳ xảy ra cuộc khủng tài chính toàn cầu năm 2008.

Nhiều chính phủ đang lâm vào cảnh nợ nần khi mức nợ công trung bình của khu vực đã tăng từ 40% GDP lên tới 62% trong giai đoạn từ năm 2008-2019. Những biện pháp phong tỏa được áp đặt nhằm ngăn chặn sự lây lan của virus SARS-CoV-2, giá nguyên liệu thô sụt giảm và ngành du lịch điêu đứng do đại dịch đã khiến triển vọng kinh tế khu vực càng ảm đạm.

Thực tế là các nước khu vực đang gồng mình trước cuộc khủng hoảng kép. Các chuyên gia lo ngại rằng tình hình dịch bệnh không được kiểm soát và khó khăn kinh tế càng làm suy yếu khả năng chống chọi của khu vực Mỹ Latinh trước COVID-19, nếu chính phủ các nước không có những biện pháp quyết liệt hơn, cũng như cần sự hỗ trợ tích cực của quốc tế./.

Một em nhỏ đeo khẩu trang phòng dịch COVID-19 tại Buenos Aires, Argentina ngày 8/5/2020. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Một em nhỏ đeo khẩu trang phòng dịch COVID-19 tại Buenos Aires, Argentina ngày 8/5/2020. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Cú sốc ‘thiên nga đen’

“Thiên nga đen” – tức hiện tượng kinh tế vô cùng hiếm xảy ra và không thể dự đoán trước, gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế – đang được dùng để chỉ đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19. Bất ngờ xuất hiện khiến thế giới “ngả nghiêng,” cú sốc “thiên nga đen” này đang làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, gây gián đoạn hoạt động sản xuất, du lịch…, đồng thời làm chao đảo các thị trường tài chính.

Dù để lại những hệ lụy nặng nề, song dịch COVID-19 lại được nhìn nhận là “cơ hội vàng” để các quốc gia “thức tỉnh” và hướng tới những cải cách mang tính bền vững nhằm vực dậy nền kinh tế.

“Tấn công” Trung Quốc vào đúng dịp “Xuân vận” (người dân đổ về quê ăn Tết Nguyên đán), virus SARS-CoV-2 gây dịch COVID-19 đã “càn quét” khắp các châu lục trên thế giới với tốc độ lây nhiễm chóng mặt không phân biệt biên giới, quốc gia, giàu nghèo…

Virus SARS-CoV-2 gây dịch COVID-19 đã “càn quét” khắp các châu lục trên thế giới với tốc độ lây nhiễm chóng mặt không phân biệt biên giới, quốc gia, giàu nghèo

Hàng loạt quốc gia đã áp đặt các biện pháp hạn chế và phong tỏa nhằm ngăn chặn đà lây lan dịch bệnh, hàng loạt lĩnh vực như xuất-nhập khẩu, du lịch, hàng không… đều bị đình trệ. Tất cả đã khiến nền kinh tế các nước phải hứng chịu những tổn thất nặng nề.

Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva phải thừa nhận nguy cơ thế giới sẽ phải hứng chịu hậu quả kinh tế tồi tệ nhất kể từ sau “Đại khủng hoảng” những năm 1930 và dự đoán kinh tế thế giới trong năm 2020 sẽ “tăng trưởng âm ở mức sâu.”

Trước những thách thức lớn do dịch COVID-19, việc tìm ra những giải pháp và hướng đi đúng đắn để khôi phục nền kinh tế với “sức đề kháng” tốt hơn, giúp chống chọi hiệu quả những “cơn bão” bất ngờ, được xem là ưu tiên hàng đầu của nhiều nước trong giai đoạn hậu khủng hoảng.

Từ tránh “bỏ trứng vào một giỏ”…

Nếu như năm ngoái, căng thẳng thương mại giữa các cường quốc đã khiến nhiều quốc gia cũng như tập đoàn suy tính tới việc đa dạng hóa nguồn cung, thì dịch COVID-19 hiện nay được xem là chất xúc tác thúc đẩy quá trình dịch chuyển sản xuất diễn ra nhanh hơn.

Trong “cơn bão” dịch COVID-19, chuỗi cung ứng toàn cầu đã bộc lộ những điểm yếu, nhất là với những quốc gia, ngành hàng, lĩnh vực phụ thuộc đầu vào từ các nước trong tâm dịch. Sự gián đoạn chuỗi cung ứng tại Trung Quốc, quốc gia không chỉ giữ vai trò một trung tâm sản xuất quốc tế mà còn là thị trường tiêu dùng lớn vào loại hàng đầu thế giới, đã khiến nhiều doanh nghiệp sản xuất của các nước “trở tay không kịp” khi không có các nguyên vật liệu đầu vào thiết yếu.

Tuy nhiên, tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu do COVID-19 cũng chính là cơ hội để các nước cũng như các doanh nghiệp đẩy nhanh kế hoạch tái cơ cấu chuỗi cung ứng nhằm vá “lỗ hổng” này, cũng như hướng tới việc phát triển ngành công nghiệp phụ trợ.

Các cửa hàng đóng cửa do dịch COVID-19 tại Potsdam, Đức. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Các cửa hàng đóng cửa do dịch COVID-19 tại Potsdam, Đức. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Hiện một số nước đã nhận ra sự cần thiết, thậm chí là cấp bách, của việc đa dạng hóa, đa phương danh mục sản xuất, tránh tình trạng “bỏ trứng vào một giỏ.”

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã đề xuất xây dựng một nền kinh tế có khả năng ứng phó tốt với tình trạng hệ thống cung ứng bị đứt gãy. Trong gói hỗ trợ kinh tế khẩn cấp được thông qua hồi tháng Tư, Chính phủ Nhật Bản còn kêu gọi tái lập chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng vì COVID-19, theo đó dành 2,2 tỷ USD nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản di dời cơ sở sản xuất về nước hoặc đưa đến các quốc gia Đông Nam Á. Trong khi đó, Mỹ cũng đang thảo luận với một số quốc gia như Australia, Ấn Độ, Nhật Bản… về cách thức “tái cấu trúc các chuỗi cung ứng” để ngăn tái diễn những gì đang xảy ra khi dịch COVID-19 bùng phát.

Việt Nam đã nêu sáng kiến đa dạng hóa chuỗi cung ứng nhằm giải quyết những thách thức mới của ASEAN

Với tư cách là Chủ tịch Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm 2020, tại phiên họp trù bị của các Quan chức Kinh tế Cao cấp (SEOM) diễn ra hồi tháng Ba vừa qua ở Đà Nẵng, Việt Nam đã nêu sáng kiến đa dạng hóa chuỗi cung ứng nhằm giải quyết những thách thức mới của ASEAN. Theo đánh giá, ý tưởng đa dạng hóa chuỗi cung ứng không những giải quyết được những thách thức do dịch bệnh COVID-19, mà còn giúp ASEAN ứng phó hiệu quả với bất kỳ tình huống bất lợi nào sau này.

Là nền kinh tế với độ mở cao sau hơn 30 năm đổi mới và gần 15 năm hội nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam cũng không tránh khỏi những “dư chấn” nặng nề do gián đoạn nguồn cung nguyên liệu từ bên ngoài. Các chuyên gia cho rằng đã đến lúc các doanh nghiệp cần hướng tới các nguồn cung ứng thay thế, đơn cử như các doanh nghiệp điện tử, điện máy hay dệt may có thể chuyển hướng tích cực hơn sang các thị trường có khả năng cung cấp sản phẩm tương tự như Thái Lan, Ấn Độ, Malaysia…

Một dây chuyền dệt may tại Việt Nam. (Nguồn: TTXVN)
Một dây chuyền dệt may tại Việt Nam. (Nguồn: TTXVN)

Giới chuyên gia kinh tế cũng nhận định về lâu dài, điểm mấu chốt là các nước cần phát triển ngành công nghiệp phụ trợ để có thể đáp ứng tốt hơn các nhu cầu cung cấp vật tư, nguyên liệu, phụ tùng, linh kiện, góp phần giảm nhập siêu và thúc đẩy xuất khẩu. Việc gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, tăng cường hỗ trợ các ngành công nghiệp phụ trợ sẽ hạn chế đáng kể tình trạng phụ thuộc và khó khăn kinh tế do gián đoạn nguồn cung.

Vì vậy, lựa chọn đúng nhà cung ứng kết hợp xây dựng nguồn cung cấp ngay tại trong nước và tăng tỷ lệ nội địa hóa nguồn nguyên liệu được xem là “công thức” hiệu quả giúp không chỉ Việt Nam mà còn các nước khác trên thế giới chủ động kiểm soát, giảm thiểu tắc nghẽn nguồn cung cũng như rủi ro của những cú sốc tương tự trong tương lai.

… tới “phục hồi xanh”

Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung ứng, nhiều quốc gia đang xem xét phương án khôi phục nền kinh tế theo hướng thân thiện hơn với môi trường như một giải pháp mang tính bền vững, còn gọi là “phục hồi xanh”. Tình trạng mọi hoạt động sản xuất, du lịch, hàng không…bị gián đoạn do dịch COVID-19 dẫn tới nhu cầu năng lượng toàn cầu giảm và lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính nhờ đó cũng giảm. Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) dự đoán trong năm nay, lượng khí thải CO2 sẽ giảm kỷ lục 8% (2,6 tỷ tấn).

Tuy nhiên, xu hướng này chỉ mang tính tạm thời, và có thể “quay đầu” đi lên khi các nước triển khai những biện pháp nhằm vực dậy nền kinh tế. Trong bối cảnh các quốc gia mong muốn mang lại một “cú hích” cần thiết cho nền kinh tế sau cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu, việc tránh thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng cách làm trầm trọng thêm vấn đề ô nhiễm không khí là điều cần phải lưu tâm.

Bài học quá khứ trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008 cho thấy lượng CO2 nhanh chóng tăng lên khi các chính phủ tái khởi động nền kinh tế bằng những khoản chi tiêu vào các lĩnh vực làm tăng lượng carbon. Nếu các nước đi theo “công thức” cũ để vực dậy nền kinh tế, điều này có nguy cơ sẽ khuếch đại cuộc khủng hoảng y tế do ô nhiễm không khí, vốn là thủ phạm khiến hơn 5 triệu người trên toàn thế giới tử vong sớm mỗi năm. Ngược lại, việc các nước tận dụng thời điểm hiện nay như một cơ hội để đẩy nhanh bước chuyển đổi sang các mô hình năng lượng có hàm lượng carbon thấp với giá cả ngày càng phải chăng sẽ giúp mang lại lợi ích kinh tế lâu dài. Lựa chọn thứ hai cũng sẽ góp phần chống lại hai cuộc khủng hoảng lớn: ô nhiễm không khí và tình trạng biến đổi khí hậu.

Hiện có nhiều bằng chứng cho thấy việc theo đuổi “nền kinh tế xanh” với hàm lượng carbon thấp và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu là cách tốt nhất để đạt được các lợi ích kinh tế và xã hội lâu dài.

Việc theo đuổi “nền kinh tế xanh” với hàm lượng carbon thấp và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu là cách tốt nhất để đạt được các lợi ích kinh tế và xã hội lâu dài

Theo sáng kiến Kinh tế khí hậu mới, những quyết sách chống biến đổi khí hậu táo bạo có thể mang lại ít nhất 26.000 tỷ USD lợi ích kinh tế ròng từ nay đến năm 2030 so với hoạt động kinh doanh thông thường. Điều này bao gồm tạo ra hơn 65 triệu việc làm “carbon thấp” mới vào năm 2030, tương đương với lực lượng lao động của Mỹ và Ai Cập gộp lại hiện nay.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, Đạo luật Phục hồi và Tái đầu tư của Mỹ năm 2009 cũng đã mang lại một số lợi ích kinh tế-xã hội như tạo ra khoảng 900.000 việc làm năng lượng sạch ở Mỹ từ năm 2009 đến 2015.

Một nghiên cứu của các chuyên gia kinh tế hàng đầu Mỹ và Anh đã kết luận các chương trình đầu tư công “xanh” quy mô lớn sẽ là giải pháp hiệu quả giúp tiết kiệm chi phí nhất để vừa hồi sinh các nền kinh tế chịu ảnh hưởng do dịch COVID-19, đồng thời giúp đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu.

Các tác giả đã xem xét hơn 700 chính sách kích thích kinh tế được đưa ra trong hoặc sau khi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, và khảo sát 231 chuyên gia tại 53 quốc gia, bao gồm cả các quan chức cấp cao cho tới các bộ trưởng tài chính và các ngân hàng trung ương. Kết quả cho thấy các các dự án “xanh” như thúc đẩy năng lượng tái tạo hoặc hiệu suất năng lượng tạo ra nhiều việc làm hơn, mang lại lợi nhuận ngắn hạn cao hơn và tăng tiết kiệm chi phí dài hạn so với các biện pháp kích thích truyền thống.

Người dân xếp hàng chờ nhận bảo hiểm thất nghiệp bên ngoài Trung tâm bảo trợ  thất nghiệp xã hội ở Santiago, Chile trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát ảnh  hưởng nghiêm trọng đến việc làm ở nước này. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Người dân xếp hàng chờ nhận bảo hiểm thất nghiệp bên ngoài Trung tâm bảo trợ thất nghiệp xã hội ở Santiago, Chile trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc làm ở nước này. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Nhiều nhà đầu tư, chính trị gia và doanh nghiệp đã nhận thức được những rủi ro khi chi tiền vào các hoạt động carbon cao, cũng như lợi ích của việc chuyển sang một “nền kinh tế carbon thấp,” có sức chống chịu dẻo dai với mọi biến động. Các nhóm nhà đầu tư hàng đầu toàn cầu, hiện quản lý hàng nghìn tỷ USD tài sản, cho rằng các nước giàu nhất thế giới cần phải đảm bảo các kế hoạch phục hồi sau đại dịch COVID-19 một cách bền vững và góp phần đạt được các mục tiêu của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Cũng theo các nhóm này, tiền đầu tư cho quá trình phục hồi nên được chi cho tạo việc làm và cơ sở hạ tầng bền vững, giúp đạt được mục tiêu không tạo ra khí thải cácbon ròng trong các lĩnh vực như năng lượng, chế tạo, xây dựng và vận tải. Vừa qua, hơn 50 tổng giám đốc điều hành của ngành ngân hàng và bảo hiểm, bao gồm các tên tuổi như BNP Paribas, AXA, Allianz và Santander, đã gia nhập Liên minh “phục hồi xanh” do Nghị viện châu Âu khởi động. Những nhân vật này đã nhận ra tầm quan trọng của việc phục hồi kinh tế sau cuộc khủng hoảng COVID-19 với quá trình chuyển đổi sinh thái để cứu và thay đổi nền kinh tế châu Âu.

Trong nguy có cơ, dịch COVID-19 có thể để lại những hệ lụy nguy hại cho các nền kinh tế, song cũng tiềm ẩn thời cơ để các nước nhìn nhận rõ hơn và đưa ra những quyết sách quyết liệt hơn để vực dậy nền kinh tế theo hướng bền vững.

Suy xét và rút kinh nghiệm từ những bài học “vượt bão” trong quá khứ, các quốc gia có thể nhận diện rõ hơn “thể trạng” của nền kinh tế đất nước, từ đó đưa ra những giải pháp tối ưu, không chỉ làm hồi sinh mà còn nâng cao “sức đề kháng” cho nền kinh tế. Đây được xem là liều “vắcxin” hiệu quả giúp các nền kinh tế ứng phó tốt trước những “giông bão” khó lường trong tương lai, tương tự như “thiên nga đen” COVID-19./.

BÓNG ĐÁ ĐỨC

Bundesliga 1, Bundesliga 2 đã lăn bóng cuối tuần qua và mang trọng trách tiên phong để đưa bóng đá trở lại guồng quay. Tuy nhiên, trước khi trở lại, hai giải đấu trên cũng như bóng đá Đức nói chung cũng đã và đang phải chịu ảnh hưởng không nhỏ bởi đại dịch COVID-19.

DFB.de vừa đăng tải cái nhìn tổng quan hiện tại và những thông tin quan trọng nhất – từ các đội tuyển DFB tới giải bóng đá nghiệp dư.

Bundesliga và Bundesliga 2 trở lại

Ngày 14/5, tại cuộc họp chung qua video của DFL, 36 câu lạc bộ thuộc Bundesliga và Bundesliga hạng 2 đã nhất trí xác nhận rằng mùa giải 2019/2020, bao gồm các trận xuống hạng sẽ được tổ chức đầy đủ trong phạm vi được cho phép hợp pháp, và nếu cần thiết sẽ được tiếp tục sau ngày 30/6.

Trong trường hợp không thể tiếp tục tiến hành giải đấu do những diễn biến trong tương lai, và mùa giải buộc phải chấm dứt sớm, các trận xuống hạng sẽ được tổ chức trong hai tuần kế tiếp.

Đến ngày 6/5, Thủ tướng Angela Merkel và các lãnh đạo chính phủ liên bang đã quyết định rằng Bundesliga và Bundesliga 2 có thể được tiếp tục từ nửa sau tháng 5.

Sau đó vào ngày 7/5, DFL ra tuyên bố rằng vào ngày 16/5, sau 9 tuần gián đoạn, bóng sẽ lại lăn trong các trận đấu thuộc Bundesliga và Bundesliga 2. Nhà vô địch Đức sẽ được lựa chọn vào ngày 27/6.

Trong khi đó, tùy vào diễn biến dịch bệnh, Bundesliga 2 như thường lệ sẽ kết thúc sau đó một ngày, tức ngày 28/6.

Cuối cùng, sau những cuộc họp và nhiều lần điều chỉnh, ngày 16/5, Bundesliga cuối cùng cũng đã chính thức lăn bóng trở lại, và mở ra hy vọng đưa các giải đấu khác trên khắp thế giới trở lại.

Bundesliga trở lại sau 66 ngày tạm dừng vì COVID-19. (Nguồn: AP)
Bundesliga trở lại sau 66 ngày tạm dừng vì COVID-19. (Nguồn: AP)

Các trận đấu diễn ra mà trên sân không khán giả nhưng điều đó không làm giảm đi sức nóng cũng như sự cạnh tranh rất lớn giửa các đội bóng.

Ấn định ngày Bayern đấu Eintracht Frankfurt ở DFB Cup

Như một phần trong sự điều chỉnh lịch trình chung cho các trận đấu của các đội tuyển nam và nữ, DFB cũng đã xác định thời gian diễn ra các trận đấu còn lại của DFB Cup.

Trận chung kết DFB Cup của các câu lạc bộ nam dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 4/7 tới, trong khi các trận bán kết được lên lịch vào ngày 9-10/6.

Tại vòng bán kết, Bayern Munich sẽ tái ngộ Eintracht Frankfurt – đội bóng cách đây 2 năn từng gây sốc khi đánh bại Hùm xám trong trận chung kết để đăng quang.

Trong khi đó, cặp đấu còn lại là cuộc đối đầu giữa đội bóng hạng tư 1. FC Saarbrücken và Bayer Leverkusen.

Nhiều giải đấu quốc tế bị hủy, hoãn

Sau cuộc thảo luận giữa 55 hiệp hội thành viên cũng như các nhà lãnh đạo của hiệp hội các câu lạc bộ ECA, European Leagues và FIFPro, vào ngày 17/3, Ủy ban điều hành UEFA đã quyết định sẽ lùi giải Vô địch châu Âu sang mùa hè năm 2021. Giải đấu dự kiến được tổ chức từ ngày 11/6 đến ngày 11/7 năm 2021. Các trận play-off của giải EURO, theo kế hoạch sẽ diễn ra vào tháng 3/2020 đã bị hoãn lại.

Ủy ban điều hành cũng đã quyết định rằng các trận đấu dự kiến diễn ra trong tháng 6 và tháng 7 năm 2021 sẽ được dời lịch. Điều này cũng áp dụng cho vòng chung kết giải vô địch các quốc gia châu Âu và giải Vô địch châu Âu lứa tuổi U21. Hiện vẫn chưa có thông tin về ngày giờ chính xác của các trận đấu này.

Giải Vô địch châu Âu dành cho bóng đá nữ trong năm 2021 cũng đã bị dời lịch sang năm 2022. Ủy ban điều hành UEFA đã ra quyết định này vào ngày 23/4 vừa rồi…

Vào ngày 17/3, UEFA đã chính thức xác nhận rằng các trận thi đấu quốc tế của đội tuyển quốc gia, đội tuyển quốc gia nữ và đội tuyển U21 quốc gia đã bị hủy do đại dịch.

Thành phố Nuremberg trước đó đã hủy trận đấu trên sân nhà giữa đội tuyển bóng đá Đức và Italy vào ngày 31/03/2020. UEFA xác nhận rằng trận gặp Tây Ban Nha ngày 26/03/2020 sẽ không diễn ra tại Madrid.

DFB cũng cho biết thêm rằng các thủ tục đang được tiến hành để hoàn lại tiền vé cho các cổ động viên.

UEFA cũng đã hủy bỏ các trận vòng loại của giải Vô địch châu Âu dành cho bóng đá nữ tại Münster ngày 11/04/2020 và tại Montenegro ngày 14/04/2020. Algarve Cup cũng đã bị hủy do dịch Corona, và trận chung kết tại Bồ Đào Nha giữa Đức và Italy cũng không được tổ chức.

Các trận đấu của đội tuyển quốc gia nữ tại giải vô địch thế giới ở Mỹ, vốn được lên lịch vào cuối mùa giải, cũng đã bị hủy do đại dịch.

Ban đầu, DFB đã lên kế hoạch cho hai trận du đấu thuộc giải vô địch thế giới vào đầu tháng 6.

Cầu thủ đội tuyển U21 Đức.
Cầu thủ đội tuyển U21 Đức.

Vào ngày 1/4, Ủy ban điều hành UEFA đã ra quyết định bằng văn bản đồng ý đề nghị của các Tổng thư ký của toàn bộ 55 hiệp hội thành viên và hoãn mùa giải quốc tế dự kiến diễn ra vào tháng 6.

Điều này nhằm giúp các câu lạc bộ trong nước có thể linh hoạt hơn trong việc tìm cách kết thúc các giải vô địch mà họ tham gia.

Đội tuyển U21 và đội tuyển Olympic bị ảnh hưởng thế nào?

Vào ngày 17/3, UEFA đã chính thức xác nhận rằng các trận thi đấu quốc tế sắp tới của đội tuyển quốc gia, đội tuyển quốc gia nữ và đội tuyển U21 quốc gia đã bị hủy do đại dịch. Quyết định hủy bỏ đã được đưa ra bàn luận vài ngày trước đó.

Quyết định này của UEFA cũng đồng thời ảnh hưởng tới hai trận thi đấu quốc tế của đội tuyển U21 quốc gia.

Cả trận giao hữu với Áo ngày 26/3/2020 tại Braunschweig và trận vòng loại giải Vô địch châu Âu với xứ Wales ngày 31/3/2020 tại Magdeburg cũng đã bị hủy bỏ.

Ngày 24/3/2020, Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) đã công bố việc dời lịch Thế vận hội Tokyo sang năm sau do đại dịch corona.

“Việc dời lịch Thế vận hội sang năm sau là quyết định vô cùng chính xác trong giai đoạn hiện tại,” HLV đội tuyển U21, ông Stefan Kuntz, người đang chịu trách nhiệm dẫn dắt đội tuyển bóng đá Olympic tại Tokyo chia sẻ.

FIFA công bố lịch trình mới cho giải quốc tế

Virus corona cũng đã dẫn đến nhiều thay đổi với các trận đấu thuộc các giải bóng đá trẻ quốc tế.

Ngày 12/5, FIFA đã công bố lịch trình mới của các giải vô địch thế giới U20 dành cho nữ và U17. Sau khi nhóm công tác COVID 19 của FIFA thực hiện một đánh giá chuyên sâu về đại dịch corona, giải World Cup dành cho lứa tuổi U20 đã được quyết định tổ chức tại Costa Rica và Panama từ 20/1 đến 6/2/2021.

Giải đấu ban đầu được lên lịch diễn ra vào tháng 8/2020. World Cup dành cho lứa tuổi U17 sẽ diễn ra tại Ấn Độ từ 17/2 đến 7/3/2021 (ban đầu dự kiến từ 2/11 đến 21/11/2020).

Sau hội nghị qua video hôm 1/4 với tổng thư ký của tất cả 55 hiệp hội thành viên UEFA, cùng với những khuyến nghị từ nhóm công tác hôm 17/3, Ủy ban điều hành UEFA đã đưa ra các quyết định sau:

U17: Trận chung kết giải Vô địch châu Âu UEFA dành cho U17 vào tháng 5/2020 sẽ bị hoãn.

Giải U17 châu Âu dự kiến diễn ra vào tháng 5/2020 sẽ bị hoãn tới khi có thông báo mới. Nó sẽ được tổ chức vào thời điểm sau đó, vì đây là một giải đấu vòng loại cho World Cup U17.

U19: Vòng chung kết giải EURO dành cho U19 vào tháng 7/2020 sẽ bị hoãn tới khi có thông báo mới. Nó sẽ được tổ chức vào thời điểm sau đó, vì đây là một giải đấu vòng loại cho World Cup U20.

U19 nữ: Trận chung kết giải vô địch UEFA dành cho U19 nữ vào tháng 7/2020 sẽ bị hủy bỏ.

Theo quyết định của UEFA, ngày 12/3/2020, DFB buộc phải hủy bỏ các trận vòng loại giải Vô địch châu Âu sắp tới, và tham vấn một cách cẩn trọng với các thành phố và các cơ quan y tế về các địa điểm tổ chức các trận đấu cùng các hiệp hội quốc gia có liên quan.

Do tình hình hiện tại, không trận đấu nào của các CLB trẻ sẽ được tổ chức vào tháng 4, 5 và 6. Quy định này áp dụng cho tất cả các câu lạc bộ từ U21 đến U15.

DFB luôn duy trì liên lạc với các cơ quan chức năng và các bên liên quan để có thể phản ứng phù hợp với những diễn biến mới tại bất kỳ thời điểm nào. Hiệp hội sẽ cung cấp thông tin kịp thời về các lịch trình mới cho các trận đấu quốc tế.

DFB cũng cho biết thêm rằng các thủ tục đang được tiến hành để hoàn lại tiền vé cho các cổ động viên đã mua vé xem các trận thi đấu của các đội tuyển trẻ quốc gia trên sân nhà.

Giải hạng ba tiếp tục thi đấu hay sớm kết thúc?

Tại cuộc họp ngày 11/5, đoàn chủ tịch DFB đã quyết định điều chỉnh lịch thi đấu của giải hạng ba. Những thay đổi được thực hiện căn cứ theo các quyết định tổng thể chính thức và đặt nền móng cho việc nối lại các hoạt động thi đấu trong hai giải đấu được đề cập trên khi có thông báo từ các cơ quan chính trị và y tế. Cho mục đích này, DFB đang có nhiều buổi trao đổi chuyên sâu với các chính trị gia.

Đến nay, vẫn chưa có thông tin chính thức về việc nối lại hoạt động ở giải hạng ba. Trong bối cảnh này, vào ngày 15/5, ủy ban thi đấu DFB đã kết luận rằng ngày 26/5 tới không còn là ngày được dự kiến để khởi động lại mùa giải hiện tại, do các đội thuộc giải hạng ba cũng cần thời gian chuẩn bị như các đội thuộc Bundesliga. Điều này không làm thay đổi quy trình cơ bản cũng như mục tiêu.

Thời điểm khôi phục hoạt động của giải hạng ba có thể là sau ngày 26/5. Mười một ngày thi đấu chưa hoàn thành sẽ được hoàn thành, để giải hạng ba có thể kết thúc với trận chung kết vào ngày 30/6. DFB cũng đang cân nhắc kịch bản các trận thi đấu của giải hạng ba có thể chỉ được tổ chức sau ngày 30/6, do tình hình ra quyết định vẫn còn đang bỏ ngỏ.

Hai trận xuống hạng giữa các đội đứng thứ ba thuộc bảng 16 của giải hạng ba. Theo kế hoạch hiện tại, giải Bundesliga hạng 2 sẽ được nối lại vào ngày 7/7. Nguy cơ bị lệch lịch trình, ví dụ như do các đội tuyển phải cách ly, vẫn hiện hữu. Ngày 4/7 cũng được dự phòng cho một trận đấu bắt kịp của giải hạng ba. Trong trường hợp này, việc xuống giải Bundesliga hạng 2 sẽ không diễn ra trước 7/7 và 11/7.

Việc tiếp tục các hoạt động thi đấu sẽ được tiến hành trên cơ sở “Lực lượng đặc nhiệm y tế thể thao/Hoạt động thi đấu đặc biệt”. Các hướng dẫn do DFB và DFL cùng lập ra bao gồm các yêu cầu vệ sinh nghiêm ngặt, kiểm tra chặt chẽ và giám sát liên tục.

Các nội dung của giải hạng ba về cơ bản là tương ứng với các nội dung của hai giải đấu thuộc DFL. Sự khác biệt duy nhất là về cách tổ chức, ví dụ như số người trong các khu vực được xác định bên trong và bên ngoài các sân vận động.

Một trận đấu thuộc giải hạng 3 Đức.
Một trận đấu thuộc giải hạng 3 Đức.

Ủy ban giải hạng ba khuyến nghị việc thành lập một lực lượng đặc nhiệm để đối phó với các diễn biến về ổn định kinh tế và cơ cấu của giải hạng ba với sự giúp đỡ từ bên ngoài. Ủy ban sẽ đệ trình đơn yêu cầu tương ứng cho cuộc họp bất thường của DFB với Quốc hội liên bang vào ngày 25/5. Bên cạnh việc ổn định về kinh tế cho giải hạng ba, mục tiêu cốt lõi của lực lượng đặc nhiệm là cơ cấu trong tương lai của bóng đá chuyên nghiệp thuộc các giải đấu liên bang.

Quyết định chưa từng có trong lịch sử

Nhìn vào các hoạt động thi đấu trong mùa giải hiện tại, các câu lạc bộ thuộc DFL đã quyết định rằng số cầu thủ mà mỗi đội được thay trong một trận đấu sẽ được tăng lên con số 5.

Ủy ban Bóng đá Quốc tế (IFAB), cơ quan chịu trách nhiệm đề ra các quy định, gần đây đã mở ra khả năng này. Theo đó, mỗi CLB sẽ có ba cơ hội để thay người trong một trận đấu, bao gồm cả trong thời gian nghỉ giữa hai hiệp.

Nếu các trận xuống hạng phải có hiệp phụ, cả hai đội sẽ có cơ hội thứ tư để thay người, cơ hội này có thể được sử dụng trong khoảng chuyển tiếp giữa hiệp đấu chính và hiệp phụ hoặc trong hiệp phụ thứ hai.

“Ủy ban bóng đá” của DFL cũng khuyến nghị rằng chỉ có tối đa hai cầu thủ được thay cùng một lúc.

Ngoài ra, các thay đổi khác với điều lệ giải đấu cũng đã được quyết định. Đoàn chủ tịch DFL có thể quyết định thời điểm chấm dứt mùa giải 2019/2020 và bắt đầu mùa giải 2020/2021, sau khi xem xét các yêu cầu của FIFA và DFB.

Đoàn chủ tịch DFL cũng có thể thay đổi các giai đoạn I và II cho các kỳ chuyển nhượng quốc gia và quốc tế của mùa giải 2020/2021 trong khuôn khổ của FIFA.

Trong giai đoạn tiếp theo của mùa giải 2019/2020, cũng sẽ có khả năng tổ chức một trận đấu tại một sân vận động khác theo một thông báo trước vì các lý do về pháp lý, tổ chức/và hoặc an ninh.

Các biện pháp phòng ngừa cho trọng tài

Để trở lại với Bundesliga, cơ quan quản lý trọng tài của DFB, cùng với DFL Deutsche Fußball Liga và “Lực lượng đặc nhiệm y tế thể thao/Hoạt động thi đấu đặc biệt” đã xây dựng các phương án cho các trọng tài, có cân nhắc tới các yêu cầu của các cơ quan chức năng và chuyên gia y tế. Hoạt động kiểm tra và điều chỉnh liên tục sẽ được thực hiện nếu cần thiết.

Kể từ giờ, sẽ chỉ có bốn thành viên đội ngũ trọng tài được ra sân. Để tăng tính linh hoạt của việc chỉ định trọng tài, DFB đã bỏ quy định trước đó là chỉ sử dụng các trọng tài ưu tú không thuộc các hiệp hội quốc gia. Tuy nhiên, quy định này không bao gồm nơi công tác hiện tại của một trọng tài.

Các trọng tài được kiểm tra hai lần trước khi quay lại trận đấu. Trọng tài có thể làm xét nghiệm lần thứ hai một ngày trước trận đấu. Khi mùa giải diễn ra, các trọng tài sẽ được xét nghiệm một ngày trước khi diễn ra trận đấu.

Trong trường hợp kết quả xét nghiệm dương tính, trọng tài phải lập tức tự cách ly theo các quy định chính thức hiện hành. Do đội ngũ trọng tài không đến cùng một lúc, nên việc cách ly cả đội trọng tài là không cần thiết.

Các hoạt động của VAC

Tại Trung tâm Hỗ trợ bằng Video (VAC) ở Cologne, số nhân viên đã được giảm xuống mức tối thiểu. Theo đó, nhóm hỗ trợ video hiện giờ chỉ còn một người điều hành thay vì hai kỹ thuật viên như trước đây. Thời gian có mặt tại VAC của các trợ lý video được giảm xuống bằng việc tổ chức các buổi họp sơ bộ và trao đổi trực tuyến.

Các bốt làm việc sẽ được tách xa nhau, gắn thêm các tấm kính acrylic để ngăn cách. Như tại sân vận động, sẽ có một cán bộ vệ sinh tại VAC chịu trách nhiệm bảo đảm các biện pháp vệ sinh cơ bản được kiểm tra và các biện pháp phòng ngừa được tuân thủ.

Ngoài các biện pháp phòng ngừa tại sân vận động và VAC, còn có các biện pháp phòng ngừa khác.

Champions League và Europa League sẽ thế nào?

Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) đã hoãn mọi trận đấu thuộc cúp châu Âu vì đại dịch. Quyết định này áp dụng cho 16 trận lượt về còn lại của Champions League và Europa League, cũng như các trận thuộc giải UEFA cho đội tuyển trẻ, giải vô địch bóng đá nữ, và các trận tứ kết.

Trận đấu thuộc Champions League giữa Bayern Munich và Chelsea cũng bị ảnh hưởng bởi quyết định này.

Tại Europa League, các trận đấu giữa Bayer Leverkusen với Glasgow Rangers, Eintracht Frankfurt với FC Basel và VfL Wolfsburg tại Shakhtar Donetsk cũng bị hoãn.

Trong giải Champions League cho nữ, các trận Olympique Lyon – Bayern Munich và Glasgow City -VfL Wolfsburg cũng bị hoãn.

UEFA cũng đã hoãn vô thời hạn các trận chung kết Champions League và Europa League. Trận chung kết Champions League vốn dự kiến diễn ra ở Istanbul vào ngày 30/5, trong khi trận chung kết Europa League diễn ra vào ngày 27/5 ở Gdansk.

Trận chung kết Champions League của nữ vào ngày 24/5 ở Vienna cũng bị hoãn cho tới khi có thông báo mới.

Bundesliga nữ và DFB Cup nữ bao giờ tiếp tục?

Giải Bundesliga nữ FLYERALARM và DFB Cup cho nữ sẽ được nối lại từ 29/5/2020. Hiện nay tại nhiều tiểu bang, đã có những dấu hiệu tích cực về việc nối lại các giải đấu, bao gồm cả giải Bundesliga nữ.

Trong cuộc họp qua video với chủ tịch ủy ban Siegfried Dietrich hôm 20/5/2020, các câu lạc bộ một lần nữa đồng lòng đề nghị tiếp tục mùa giải và lập kế hoạch kịp thời cho các trận đấu còn lại. Lịch trình chung điều chỉnh đã được thông qua vào ngày 11/5 tại một cuộc họp của Đoàn chủ tịch DFB.

Các hoạt động thi đấu sẽ được tiếp tục trên cơ sở “Lực lượng đặc nhiệm y tế thể thao/Hoạt động thi đấu đặc biệt.” Các hướng dẫn do DFB và DFL cùng lập ra bao gồm các yêu cầu vệ sinh nghiêm ngặt, kiểm tra chặt chẽ và giám sát liên tục.

Về cơ bản, đây là những nội dung tương tự như các nội dung của hai giải đấu thuộc DFL và chỉ có khác biệt về mặt tổ chức, ví dụ như số lượng người được có mặt trong các khu vực xác định bên trong và bên ngoài sân vận động. Điều này là để đảm bảo khuôn khổ y tế và sự bảo vệ về mặt y tế tốt nhất có thể cho tất cả những người có liên quan.

Các trận tứ kết dự kiến sẽ diễn ra vào 2-3/6,  bán kết vào 10-11/6 và chung kết tại Cologne vào 4/7.

Tuy nhiên, vì các sự kiện lớn bị cấm tới ít nhất là 31/8/2020 theo quyết định của chính phủ liên bang do tình hình dịch bệnh, trận chung kết sẽ được tổ chức mà không có khán giả. Các cổ động viên đã mua vé sẽ được hoàn tiền ngay lập tức.

Cầu thủ nữ của Bayern Munich.
Cầu thủ nữ của Bayern Munich.

Những ngày diễn ra các trận đấu thuộc giải Bundesliga 2 cho nữ và Bundesliga cho đội nữ trẻ hạng B sẽ không được xem xét khi lịch trình cơ bản được điều chỉnh.

Các câu lạc bộ có liên quan và các ủy ban chịu trách nhiệm đã biểu quyết ủng hộ dừng mùa giải. Trên cơ sở ý kiến này, cuộc họp bất thường với Quốc hội liên bang của DFB sẽ đưa ra quyết định cuối cùng vào ngày 25/5.

Các giải trẻ của bóng đá Đức

Từ ngày 16/3, các trận đấu thuộc các giải trẻ quốc gia và DFB Cup cho đội trẻ đã bị hoãn. Trong cuộc họp qua video hôm 5/5, đại đa số trong 53 câu lạc bộ thuộc các giải trẻ quốc gia đã biểu quyết dừng mùa giải. Trên cơ sở này, Ủy ban các câu lạc bộ trẻ DFB đã họp hôm 7/5 để phối hợp các hoạt động tiếp theo.

Theo ý kiến của các câu lạc bộ, ủy ban sẽ bàn bạc chi tiết hơn về các kịch bản dừng mùa giải. Cho mục đích này, một dự thảo đang được soạn để trình cho cuộc họp bất thường giữa DFB và Quốc hội liên bang, sẽ diễn ra theo hình thức kỹ thuật số vào ngày 25/5 xoay quanh các quyết định về việc tổ chức các trận đấu của DFB và các vấn đề khác.

Do việc dừng thi đấu và chưa có quyết định cuối cùng, các vòng chung kết giải vô địch Đức cho các câu lạc bộ trẻ hạng A và B và trận chung kết cúp DFB của các câu lạc bộ trẻ cũng sẽ bị hoãn tới khi có thông báo mới. Nếu cuộc họp bất thường giữa DFB và Quốc hội vào ngày 25/5 tới quyết định sẽ hủy giải đấu, các sự kiện này sẽ không được diễn ra.

Những ngày diễn ra các trận đấu thuộc giải Bundesliga 2 cho nữ và Bundesliga cho đội nữ trẻ hạng B sẽ không được xem xét khi lịch trình cơ bản được điều chỉnh.

Các câu lạc bộ có liên quan và các ủy ban chịu trách nhiệm đã biểu quyết ủng hộ dừng mùa giải. Trên cơ sở ý kiến này, cuộc họp bất thường giữa DFB và Quốc hội sẽ ra quyết định cuối cùng vào ngày 25/5.

Ảnh hưởng tới trận chung kết giải nghiệp dư

Các chủ tịch và giám đốc quản lý của 21 hiệp hội quốc gia thuộc Liên đoàn bóng đá Đức (DFB) đã quyết định dời lại ngày tổ chức trận chung kết giải nghiệp dư do ảnh hưởng của đại dịch corona. Ban đầu, ngày này được ấn định là 23/5/2020, tức là trùng với ngày diễn ra trận chung kết DFB Cup như năm ngoái. Trong bối cảnh tình hình thi đấu tại Đức hiện tại và câu hỏi về khả năng tiếp tục thi đấu còn bỏ ngỏ, ngày diễn ra trận chung kết giải nghiệp dư năm nay vẫn chưa được xác định.

Tuy nhiên, mục tiêu của liên đoàn là kết thúc giải đấu, chủ yếu là để xác định những cái tên tham gia DFB Cup mùa giải 2020/2021. Thời gian tổ chức cũng có thể lùi lại sau ngày 30/6/2020.

Các đội bóng tham gia DFB Cup mùa giải tới phải được xác định hay chỉ đích danh bởi các hiệp hội trước vòng 1. Đối với các giải đấu giành cúp của 21 hiệp hội các bang, quy tắc hiện tại là các giải đấu chỉ có thể được kết thúc khi có sự phê duyệt của các cơ quan chức năng và tuân theo các hướng dẫn y tế có liên quan cho các trận đấu không có khán giả. Về vấn đề này, các hiệp hội đang liên lạc với các cơ quan chịu trách nhiệm thuộc các bang.

Futsal không bị ảnh hưởng quá nhiều

Trận play-off của đội tuyển futsal quốc gia Đức với Thụy Sĩ thuộc Giải vô địch châu Âu 2022 sẽ bị hoãn đến tháng 9. Liên đoàn bóng đá Đức (DFB) đã đồng ý điều này trong các cuộc thảo luận với Liên đoàn bóng đá Thụy Sĩ (SFV) và UEFA.

Do đội chiến thắng sẽ phải tham dự vòng loại thứ ba tới tháng 2/2021, động thái này không có ảnh hưởng gì tới lịch trình chung.

Trận đấu trên sân khách ở Thụy Sĩ vốn được lên kế hoạch diễn ra vào ngày 11/4 và trận sân nhà vào ngày 14/4 ở Dessau. FIFA đã hoãn giải Futsal World Cup 2020 sang năm 2021. Đức không đủ điều kiện để tham dự vòng chung kết.

Giải vô địch futsal Đức giành cho thiếu niên sẽ bị hủy bỏ. Liên đoàn bóng đá Đức (DFB) đã quyết định điều này với sự tư vấn của các cơ quan y tế có trách nhiệm. Cả hai giải vô địch đáng lẽ sẽ được tổ chức tại Bắc Rhine-Westphalia – một khu vực có nguy cơ do virus corona đã lây lan đến đây.

Giải vô địch cho thiếu niên theo kế hoạch sẽ diễn ra từ 28-29/3 ở Gevelsberg. Một giải tương tự cho thiếu niên cũng đã được lên kế hoạch diễn ra tại Wuppertal từ 14-15/3. Thay đổi thời gian diễn ra trận chung kết là không thể do lịch trình quá sít sao.

Bóng đá bãi biển hoãn vô thời hạn

Các hoạt động thi đấu giải Liên đoàn bóng đá bãi biển Đức 2020 sẽ bị hoãn tới khi có thông báo mới. Lời khuyên sẽ được đưa ra cho việc nối lại hay hủy bỏ giải đấu ngay khi các yêu cầu và quy định chính thức của liên bang được thiết lập và việc thi đấu các môn thể thao đồng đội được cho phép trở lại.

Các giải đấu vòng loại của giải bóng đá bãi biển Đức 2020 cũng phụ thuộc vào việc thiết lập các quy định chính thức này. Các hiệp hội tổ chức chịu trách nhiệm tổ chức thi đấu ở cấp độ bang và khu vực.

Việc giải vô địch bóng đá bãi biển Đức và trận chung kết giải bóng đá bãi biển DFB có thể diễn ra ở Rostock-Warnemünde vào ngày 22-23/8/2020 hay không phụ thuộc vào tình hình ở Mecklenburg-Western Pomerania.

Các trận đấu quốc tế của đội tuyển bóng đá bãi biển quốc gia DFB hiện đã bị hoãn tới 31/8/2020. Các định dạng của Giải bóng đá bãi biển châu Âu, EBSL Superfinal và vòng loại FIFA World Cup bóng đá bãi biển đang được thử nghiệm để áp dụng dưới dạng sửa đổi từ tháng 9. Nếu cần thiết, mùa giải 2020 có thể được kéo dài tới tháng 2/2021. Ngoài việc tham gia giải bóng đá bãi biển châu Âu, vòng loại FIFA World Cup sẽ diễn ra trong mùa giải này.

Các giải quốc tế cho các câu lạc bộ như “Euro Winners Challenge” và “Euro Winners Cup” tại Nazaré/Bồ Đào Nha cũng bị hoãn tới 31/8/2020 và có thể sẽ bị hoãn tới tháng 9.

Bóng đá cho người khiếm thị trở lại vào tháng 9?

Do đại dịch COVID-19 và những hạn chế với các sự kiện thể thao, giải Bundesliga cho cầu thủ khiếm thị, theo lịch trình diễn ra vào 2/5 đã bị hoãn tới tháng 9/2020. Giải đấu sẽ bắt đầu vào 12/9 với một trận đấu tại thành phố Erfurt.

Tiếp theo đó là các trận đấu trong hai ngày 19-20/9 tại Dortmund và 10-11/ 10 tại Hamburg. Nhà vô địch mới của nước Đức sẽ đăng quang trong trận chung kết mùa giải diễn ra ngày 24/10 ở Magdeburg.

Le Vietnam est stable

Hanoï, 21 mai (VNA) – Le Vietnam a passé 35 jours consécutifs sans nouveaux cas d’infection intracommunautaire par le coronavirus SARS-CoV-2. Les ordres de confinement dans les zones à haut risque ont tous été levés. L’assouplissement des règles de distanciation sociale à travers le pays a été mis en œuvre. La vie au Vietnam revient progressivement à la normale.

L’épidémie de COVID-19, qui a explosé fin décembre 2019 dans la ville chinoise de Wuhan, est devenue rapidement une menace terrible à l’échelle mondiale. Afin de prévenir et d’empêcher le COVID-19 de se propager dans la communauté, de nombreux pays ont ordonné la fermeture des frontières internationales et des lignes aériennes, la déclaration de l’état d’urgence et la mise en quarantaine de l’ensemble du territoire national.

                             La pandémie du nouveau coronavirus

Au 21 mai, le monde comptait 212 pays signalant au total près de 5,1 millions de cas, dont 329.768 décès. Particulièrement, les Etats-Unis qui a confirmé le premier cas en même temps que le Vietnam, le 22 janvier 2020, a enregistré jusqu’à présent au total de plus de 1,593 million de cas, dont plus de 94.941 décès.

Dans ce contexte, le Vietnam est considéré comme l’un des cinq pays les plus exposés au risque d’infection  en raison de sa frontière commune avec la Chine de plus de 1.430 km. Cependant, le Vietnam a pris conscience du danger d’une épidémie qui pourrait faire des ravages dans un pays en développement et donc,  le pays a agi de manière rapide et décisive, en prenant des décisions en temps opportun.

Jusqu’à présent, le Vietnam, un pays avec une longue frontière terrestre avec la Chine, avec une population de 97 millions d’habitants, n’a enregistré que 324 cas de contamination, dont 264 guéris et aucun décès. Le Vietnam est l’un des pays les plus peuplés ayant connu le taux d’infection   le plus bas au monde. Un succès   dû à la grande détermination politique du Parti, de l’Etat et du gouvernement ; aux multiples mesures de préventions efficaces considérées comme des “modèles” dans le monde, et du large consensus social de tous les Vietnamiens dans et hors du pays.

Grande détermination politique

Lorsque les Vietnamiens célébraient le Nouvel An lunaire, le Premier ministre Nguyên Xuân Phuc avait tenu une réunion gouvernementale déclarant la guerre contre le coronavirus. Depuis, le Vietnam a déployé un modèle de contrôle de l’épidémie exemplaire dans un pays aux ressources limitées mais au fort leadership.

Le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc. Photo: VNA
Le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc. Photo: VNA

Le 27 janvier 2020 (soit le 3e jour du 1er mois lunaire), le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc a déclaré lors d’une séance de travail de la permanence du gouvernement qu’une lutte contre le coronavirus était imminente, car le virus était sorti de Chine et «se propagerait bientôt au Vietnam», a-t-il jugé.

Dans l’esprit de «mieux vaut prévenir que guérir», le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc a même demandé : “Combattre l’épidémie, c’est combattre l’ennemi”, «le Vietnam est prêt à sacrifier les avantages économiques pour mieux protéger la santé et la vie des habitants». Dans ce combat de longue haleine contre le nouveau coronavirus, fidèle à sa devise de “ne laisser personne derrière”, le gouvernement vietnamien a pris les devants.

COVID-19 : MIEUX VAUT PRÉVENIR QUE GUÉRIR                                                            

Cette déclaration a depuis été saluée par les médias internationaux pour  la légitimité, l’affirmation de soi et la bravoure des dirigeants vietnamiens, affirmant que l’alerte rapide et la mise en œuvre de mesures de prévention et de contrôle drastiques – plus que celles recommandées par l’Organisation mondiale de la santé (OMS) – dès au début ont aidé le Vietnam à contrôler efficacement le propagation du coronavirus dans la communauté.

Les médias internationaux ont mentionné à plusieurs reprises le slogan “Combattre l’épidémie, c’est combattre l’ennemi”, ce qui a suscité l’esprit anti-épidémique fort et la solidarité nationale.

“Combattre l’épidémie, c’est combattre l’ennemi” – Le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc

Dans son article intitulé « Coronavirus : comment le Vietnam a limité la propagation du virus ? » publié le 19 avril,  le journal francais Le Figaro a montré les mesures appliquées par le Vietnam pour combattre ce virus mortel. “268 cas, 198 guérisons et 0 mort. Avec ce bilan, le Vietnam devient un exemple dans la lutte contre le coronavirus, y compris pour les pays occidentaux”, a indiqué Le Figaro.  L’article a cité l’explication de Kidong Park, représentant de l’Organisation mondiale de la santé au Vietnam, au Journal du dimanche, “Dès les premiers cas de contamination en Chine, le gouvernement vietnamien a pris la menace très au sérieux”.

Le Dr John MacArthur, directeur national de la Thaïlande pour les  Centres américains de contrôle et de prévention des maladies (CDC), a salué la réponse du Vietnam et l’a attribuée à “des systèmes de santé publique solides, l’approche pangouvernementale” et une énorme équipe de “détecteurs de maladies” pour effectuer la recherche des contacts.

Reuters a également publié un article saluant les succès du Vietnam dans la lutte contre la pandémie. “Les étapes sont faciles à décrire mais difficiles à mettre en œuvre, mais ils ont réussi à les mettre en œuvre maintes et maintes fois”, a cité Matthew Moore, un officiel basé à Hanoi des CDC, qui a assure la liaison avec le gouvernement vietnamien sur l’épidémie depuis début janvier. Il a ajouté que les CDC ont “une grande confiance” dans la réponse du gouvernement vietnamien à la crise.

Los Angeles Times a estimé que le Vietnam était un point lumineux rare et surprenant dans la pandémie de COVID-19. Des experts du journal américain ont évalué l’efficacité des mesures précoces et résolues que le Vietnam a prises telles que l’interdiction presque tous les voyages en provenance de Chine, la fermeture des écoles en fin janvier; l’isolement des dizaines de milliers de personnes et la supervision des contacts de patients atteints du SARS-CoV-2.

La page Marketplace a souligné qu’un appareil de sécurité puissant et un système d’administration locale efficace ont permis au Vietnam d’avoir immédiatement des informations sur la situation de l’épidémie et d’appliquer l’isolement. Selon l’article, le Vietnam a choisi une méthode plus économique pour lutter contre la pandémie, au lieu d’appliquer les tests de masse comme l’Allemagne et la République de Corée. L’article a abordé des facteurs contribuant au succès du gouvernement vietnamien tels que les réglementations et directives médicales du pays, la mise en quarantaine pendant 14 jours pour tous les citoyens vietnamiens et étrangers entrant au Vietnam depuis mi-février, etc.

L’agence de presse russe Sputnik a cité le 23 avril les analyses de Maxim Syunnerberg, spécialiste russe sur le Vietnam, concernant la lutte du pays d’Asie du Sud-Est contre le nouveau coronavirus. Selon l’expert russe, les résultats encourageants au Vietnam sont dus à trois facteurs principaux : actions rapides et opportunes des autorités, comportement responsable de la population, informations transparentes.

Source: VNA
Source: VNA

Mesures préventives efficaces

À mi-janvier, le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc  a donné un avertissement sur la propagation du COVID-19 et a appelé chaque citoyen vietnamien à être prêt à faire face à cette épidémie.

Le Vietnam a rapidement fondé  le Comité directeur national pour la prévention et le contrôle du COVID-19 et créé des scénarios de réponse à différents niveaux tout en traçant et en appliquant efficacement cinq étapes décisives: prévention, détection, quarantaine, localisation et enrayement de l’épidémie ; ainsi que la devise des «quatre sur place»: leadership sur place, forces sur place, mise en quarantaine sur place et traitement sur place.

Le Docteur Kidong Park, représentant en chef de l’OMS au Vietnam, a grandement apprécié la devise des «quatre sur place» du Vietnam, affirmant qu’elle a aidé le pays à réagir rapidement et à réduire la surcharge dans les hôpitaux gérés par le centre. Les patients contaminés par le SARS-CoV-2 sont traités dans les établissements locaux au lieu d’être transportés vers des établissements de santé de niveau supérieur. Kidong Park a souligné tenir en haute estime l’esprit proactif et résolu du gouvernement vietnamien, et exprimé sa forte impression devant la coopération de tous les Vietnamiens dans la prévention et la lutte contre le COVID-19. Il a constaté que le Vietnam avait bien mené les travaux de mise en quarantaine. ll a souligné que le pays était proactif et résolu dans la prévention et la lutte contre l’épidémie. Tout le système politique s’est mobilisé, notamment les forces armées et  policières, a-t-il déclaré.

Le Docteur Kidong Park, représentant en chef de l’OMS au Vietnam. Photo: VNA
Le Docteur Kidong Park, représentant en chef de l’OMS au Vietnam. Photo: VNA

La distanciation sociale est la prochaine mesure ferme que le gouvernement a adoptée lorsque le pays  détectait une infection  au sein de la communauté. Cette mesure a contribué à minimiser les mouvements de personnes et à limiter les rassemblements – causes fondamentales de la propagation rapide de cette maladie.

Le professeur associé, docteur Tran Dac Phu, ancien chef du Département de la médecine préventive du ministère de la Santé, a déclaré qu’au lieu de procéder à des tests massifs, le Vietnam s’est concentré sur  l’isolement des personnes infectées et la recherche de leurs contacts.

“Les tests massifs sont bons, mais cela dépend des ressources de chaque pays”, a-t-il déclaré. «Il est important d’identifier qui a pu être en contact avec une personne infectée ou qui est revenu d’une zone épidémique.»

En plus de la recherche approfondie de ceux qui ont été en contact avec des cas de COVID-19, le Vietnam a également établi 140 points de quarantaine à travers le pays, d’une capacité de plus de 40.000 cas avec le soutien d’étudiants en médecine et d’agents de santé retraités.

Le succès du Vietnam  dans ce combat, selon le Financial Times, dépend en partie de la mobilisation du personnel médical et militaire, de la surveillance des cas suspects, et du réseau de communication.

Dans un article saluant les efforts du Vietnam dans sa lutte contre l’épidémie de COVID-19 publié le 24 mars, le Financial Times a rapporté les propos de Carl Thayer, professeur émérite à l’Université de Nouvelle-Galles du Sud Canberra, qui a déclaré : ‘’Le Vietnam est une société de mobilisation. C’est un État à Parti unique qui dispose d’importantes forces de sécurité publique, de l’armée et du Parti lui-même. Et c’est un gouvernement efficace pour répondre aux catastrophes naturelles”.

Le succès initial du Vietnam dans le ralentissement de la propagation de la pandémie de COVID-19 était dû à une communication claire et une transparence de l’information, ainsi qu’un solide soutien technologique. Le gouvernement a utilisé les médias sociaux et les technologies de l’information pour promouvoir l’information sur la lutte contre le COVID-19, fournir les dernières informations sur l’épidémie ainsi que les mesures préventives, rectifier rapidement les fausses informations, tout en collectant systématiquement des informations et  identifiant des zones d’exposition à risque le plus vite possible…

Un large consensus social

Il est clair que le Vietnam a réussi à contrôler la maladie grâce à  sa stratégie de mobilisation sociale dans son ensemble, dont l’armée, les forces de sécurité, les autorités à tous les niveaux et les individus.

La plus grande force du Vietnam est l’unanimité de tout le peuple. La clé de son succès réside dans les actions rapides et la détermination du gouvernement, a déclaré Manuel Wendle, expert financier, au journal allemand Die Oberbadische. Selon lui, le succès du Vietnam dans sa lutte contre l’épidémie n’est pas surprenant. Des décisions politiques, des mesures préventives strictes appliquées dans tout le pays ont bénéficié de l’unanimité de la société, a-t-il déclaré.

Un lieu de quarantaine concentrée. Photo: VNA
Un lieu de quarantaine concentrée. Photo: VNA

Le Vietnam a prouvé qu’une évaluation précoce des risques, une communication efficace et une étroite coopération entre le gouvernement et les habitants pouvaient aider un pays disposant de ressources limitées et d’un système de santé modeste à contenir et à vaincre une pandémie.

Le Vietnam n’est pas le pays le plus puissant du monde mais dans la lutte contre COVID-19, il se classe deuxième au monde, derrière la Chine, et premier en Asie du Sud-Est dans le classement de la confiance de sa population en les mesures prises par le gouvernement, selon une étude réalisée dans plus de 23 pays et territoires par l’agence de recherche sociale basée à Singapour Blackbox Research et la société Toluna relevant du groupe ITW.

Les résultats indiquent que grâce aux préparatifs rigoureux et proactifs du système politique depuis le début de l’épidémie et à la direction déterminée du Parti et de l’État, le peuple vietnamien a témoigné d’une grande confiance et d’une grande satisfaction à l’égard des mesures prises par le gouvernement. En particulier, 94% des   Vietnamiens sondés affirment que la transparence des informations a aidé le peuple à maintenir sa confiance au gouvernement.

David Black, fondateur et PDG de Blackbox Research, a estimé que les indicateurs impressionnants du Vietnam dans l’étude démontrent l’efficacité des mesures drastiques et opportunes  et la communication régulière et transparente. Ce succès du Vietnam a renforcé la confiance du public en la direction du Parti et de l’État, ce qui contraste par rapport à d’autres pays rencontrant des difficultés pour effectuer des tests, rechercher les “cas contacts”, rechercher et traiter de nouveaux groupes, a-t-il déclaré.

«Personne n’est laissé derrière»

Selon la plus grande enquête publique sur le COVID-19 menée par le Dalia Research  basé à Berlin de l’Allemagne,  62 % des répondants au Vietnam disent que leur gouvernement a fait une réponse surprenante et efficace face à la pandémie. C’est le taux est le plus élevé parmi les 45 pays et territoires impliqués dans cette étude qui se concentrent sur la perception qu’ont les gens de la réaction de leur gouvernement face à l’épidémie.

Le gouvernement a pris des mesures proactives pour protéger sa population et a  veillé à ce que personne ne soit laissé derrière dans la lutte contre le COVID-19.

The Times of India a affirmé que le gouvernement vietnamien avait activement protégé ses citoyens contre l’épidémie en proposant rapidement des mesures concrètes telles que ajouter 190.000 tonnes de riz aux réserves alimentaires nationales et lancer un plan de soutien financier de 111,55 millions de dollars pour assister les travailleurs touchés.

Des “ATM de riz” sont apparus dans tout le pays pour aider ceux qui ont le plus besoin d’aide pendant l’épidémie de COVID-19. Photo: VNA
Des “ATM de riz” sont apparus dans tout le pays pour aider ceux qui ont le plus besoin d’aide pendant l’épidémie de COVID-19. Photo: VNA

La confiance de la population a contribué à renforcer ses responsabilités et sa coopération avec le gouvernement. De nombreuses organisations et individus ont volontairement contribué à la lutte contre la pandémie. Les campagnes de charité  accompagnées de distributeurs automatiques de riz (“ATM riz”) gratuits pour les personnes ayant perdu leur emploi à cause du COVID-19. La présence d’ « ATM de riz »  a attiré l’attention des médias internationaux, dont CNN et Reuters.

Selon CNN, des “ATM de riz” sont apparus dans tout le pays pour aider ceux qui ont le plus besoin d’aide pendant l’épidémie de COVID-19.

Le succèsdu Vietnam ne provient pas d’un miracle mais d’une action réfléchie et concertée d’un gouvernement socialiste qui place la population au-delà des intérêts économiques, a conclu le site américain liberationnews.org.

Le Vietnam, un modèle dans la lutte contre la pandémie de COVID-19

Bien qu’il soit un pays en développement avec des ressources limitées, le Vietnam a mis en œuvre des mesures précoces et a efficacement contrôlé l’épidémie. Les efforts continus du gouvernement et du peuple vietnamiens dans le combat contre le COVID-19 sont appréciés par l’Organisation mondiale de la Santé (OMS) et à l’international.

Les premiers succès en matière de contrôle de la propagation du nouveau coronavirus ont fait des mesures prises Vietnam un modèle dans la lutte contre la pandémie.

Le Vietnam est identifié comme un pays à très haut risque en raison de sa frontière terrestre de 1.100 km avec la Chine et du volume important des échanges commerciaux bilatéraux.

Le docteur Kidong Park, représentant de l’Organisation mondiale de la Santé (OMS) au Vietnam, a constaté que le gouvernement vietnamien était toujours proactif et s’était préparé à tous les scénarios.

Le Vietnam a réagi plus rapidement que la plupart des autres pays asiatiques, a écrit le journal en ligne Asia Times. La première évaluation des risques au Vietnam a été effectuée début janvier, peu de temps après que des premiers cas  avaient commencé à être signalés en Chine, parallèlement à la création d’un comité national contre l’épidémie.

Le Vietnam était l’un des premiers pays à appliquer des mesures strictes de contrôle de la maladie, alors que l’épidémie restait limitée en Chine continentale. Bien que le nombre de personnes infectées soit encore faible, le Vietnam a mis en place une distanciation sociale depuis le 1er avril pour “éviter une crise nationale”.

Le journal The ASEAN Post a affirmé que d’autres pays de l’Association des nations de l’Asie du Sud-Est (ASEAN) et du reste du monde pouvaient tirer des leçons de la réponse rapide et décisive du Vietnam au COVID-19.

La presse internationale a souligné qu’assurer la transparence de l’information sur la prévention et la lutte contre l’épidémie était une autre mesure aidant le Vietnam à contrôler la propagation du virus.

Selon le journal allemand Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), la mobilisation de la population à travers des campagnes massives, des SMS et la communication, a joué un rôle important dans la lutte.

La presse internationale a également souligné le slogan «combattre l’épidémie, c’est comme combattre un ennemi» du Premier ministre Nguyen Xuan Phuc, le considérant comme un signal visant à réveiller le patriotisme et la solidarité des Vietnamiens face à cette dure épreuve.

Le 8 avril, la page web Workers.org du Parti du monde des travailleurs (WWP) aux Etats-Unis a publié un article intitulé «Comment le Vietnam a maîtrisé la pandémie» (How Vietnam contained the pandemic) montrant que l’épidémie avait commencé à révéler des différences notables dans les réponses d’urgence des pays du monde entier. L’article a remarqué que le Vietnam avait fait preuve d’une bonne riposte au COVID-19. L’article a aussi fait le point des mesures appliquées par le Vietnam, notamment des tests. L’Université des sciences et  technologies du Vietnam a développé un kit de test rapide et abordable qui coûte environ 15 dollars et donne des résultats en une heure.

Le Vietnam donne un bon exemple aux pays en développement et aux pays riches dans ce combat de COVID-19, a conclu l’article.

En même temps, Project Syndicate, un site web basé en République tchèque, a diffusé le 8 avril un article estimant que des premiers succès du Vietnam dans la lutte contre le COVID-19 constituaient un modèle pour les économies émergentes. Il s’agit de mesures économes mais efficaces comme le contrôle des régions limitrophes, l’application de technologies dans la sensibilisation des gens sur l’épidémie et la production d’un vidéoclip sur les  bonnes techniques de lavage des mains pour réduire la transmission.

Le magazine The Economist a quant à lui  publié un article décrivant certaines des mesures simples et peu coûteuses appliquées par Vietnam comme le traçage et la mise en quarantaine de milliers de personnes suspectées d’être infectées.

The Diplomat, premier magazine international d’actualité pour la région Asie-Pacifique, a aussi récemment publié un article sur la réponse surprenante et efficace du Vietnam face à la pandémie. Tandis que celle-ci se répand partout dans le monde, le Vietnam est l’un des points lumineux dans l’Asie-Pacifique, avec Taïwan (Chine), la République de Corée et la Nouvelle-Zélande. Dans son édition du jour, le site indien Times of India a estimé que le Vietnam avait gardé à l’esprit que “Lutter contre l’épidémie, c’est comme combattre les ennemis”. Le Vietnam a mobilisé toutes ses ressources pour cette «guerre», y compris l’armée, les autorités et la population. Il a commencé à mettre strictement en quarantaine et à suivre les contacts alors que le nombre d’infections était très faible. Cependant, selon le Times of India, la clé du succès vient de la mobilisation du patriotisme du peuple.

Le célèbre écrivain et journaliste indonésien Agus Marwan – Secrétaire général du Forum de littérature d’Indonésie – a partagé son analyse sur le journal Suara Mahardika, selon laquelle le Vietnam, bien qu’il n’ait que des ressources limitées, a bien contrôlé l’épidémie. Sa stratégie a été saluée par toute la communauté internationale, stratégie qui repose sur les points suivants : tests de dépistage, vérification de la température corporelle, confinement des lieux où des cas sont trouvés et échange continu d’informations.

Le docteur Le Dinh Tinh, chef de l’Institut d’études stratégiques du ministère vietnamien des Affaires étrangères, a évalué que le succès du Vietnam vient de son «Modèle low cost». C’est-à-dire que le Vietnam n’effectue pas des tests à grande échelle, mais contrôle plutôt les personnes infectées et applique des mesures pour détecter et isoler ceux ayant eu des contacts avec ces dernières. Le kit de test du COVID-19 du Vietnam a été validé par l’OMS. De plus, les efforts et le professionnalisme du corps médical du pays ainsi que des scientifiques du secteur de la santé ont contribué pour une part importante à ce succès miraculeux.

Il y a 17 ans, l’OMS a félicité le Vietnam d’être le premier au monde à avoir réussi à enrayer l’épidémie de SRAS. Aujourd’hui, le Vietnam continue d’appliquer les enseignements tirés de cette lutte et d’enregistrer des réalisations importantes dans celle contre le COVID-19.

Rester toujours bien préparé

On peut maintenant dire que le Vietnam a pratiquement vaincu la pandémie de COVID-19.

Lors d’une réunion de la permanence du gouvernement tenue le 28 avril à Hanoï, le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc a déclaré : «Le Vietnam a quasiment réussi à contenir le COVID-19». Sa réussite exceptionnelle a été saluée par les médias internationaux comme un «miracle» dans le contexte où de nombreux autres pays dans le monde peinent pour freiner la propagation de la pandémie.

Cependant, le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc a averti de ne pas crier victoire trop tôt car la maladie est toujours compliquée dans de nombreux pays et il n’y a pas encore de vaccin. Le Vietnam a commencé à assouplir les mesures préventives et la distanciation sociale, et en même temps, met en œuvre une série de mesures dans la “nouvelle normalité” en public.

Le Vietnam s’est également concentré sur la protection des citoyens vietnamiens à l’étranger, en particulier les enfants de moins de 18 ans, personnes âgées, malades, étudiants qui n’ont pas de logement en raison de la fermeture des écoles et des dortoirs, travailleurs dont le visa et le contrat de travail ont expiré et touristes bloqués dans les aéroports internationaux. Les organes compétents et les compagnies aériennes vietnamiennes continueront de coopérer pour organiser des vols afin de ramener les ressortissants vietnamiens chez eux. Le Département consulaire du ministère des Affaires étrangères déploie également des mesures pour les protéger.

La Patrie du Vietnam embrasse tous ses citoyens.

Selon le vice-ministre de la Santé Nguyen Thanh Long, le Vietnam continue de mettre en œuvre des solutions pour prévenir l’entrée dans le pays de personnes infectées. Toutes les personnes rentrant dans le pays doivent suivre un examen de santé et une quarantaine de 14 jours.

La surveillance et la détection précoce des infections dans la communauté ont permis de zoner et d’étouffer immédiatement l’épidémie, a déclaré Nguyen Thanh Long, ajoutant que la capacité de faire face à la pandémie a été continuellement renforcée. Le Vietnam a également produit de manière proactive des masques, des équipements de protection, des médicaments à usage domestique, des kits de test du COVID-19, des ventilateurs, et contrôlé les méthodes de test, de dépistage et de détection des personnes contaminées.

Le vice-Premier ministre Vo Duc Dam, chef du Comité national de direction de la prévention et de la lutte contre le COVID-19, a confirmé que le Vietnam est prêt à partager des informations, initiatives et enseignements à la communauté internationale, en particulier les pays sous-développés et en développement./.

Les membres de l’équipage de Vietnam Airlines avant un vol pour ramenant les ressortissants vietnamiens chez eux. Photo: VNA
Les membres de l’équipage de Vietnam Airlines avant un vol pour ramenant les ressortissants vietnamiens chez eux. Photo: VNA

Bảo tồn đa dạng sinh học

Đa dạng sinh học và hệ sinh thái cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho xã hội, đặc biệt là các dịch vụ điều tiết và hỗ trợ, giúp con người thích ứng với các tác động bất lợi của biến đổi khí hậu và rủi ro thiên tai…

Thế nhưng, chưa bao giờ sự đa dạng sinh học trên toàn cầu bị suy thoái với tốc độ nghiêm trọng như hiện nay. Chính vì thế, Ngày quốc tế Đa dạng sinh học năm 2020 có chủ đề “Giải pháp của chúng ta sẵn có ở thiên nhiên”, nhằm nhấn mạnh các giải pháp dựa vào tự nhiên có thể góp phần giải quyết các thách thức xã hội.

Báo động suy giảm đa dạng sinh học

Trên Trái Đất có vô vàn loài động, thực vật khác nhau, cùng chung sống và tác động lẫn nhau, tạo nên sự đa dạng của hệ sinh học. Giá trị của đa dạng sinh học là vô cùng to lớn và có thể chia thành hai loại giá trị: giá trị trực tiếp và giá trị gián tiếp.

Ngày quốc tế Đa dạng sinh học năm 2020 có chủ đề “Giải pháp của chúng ta sẵn có ở thiên nhiên”, nhằm nhấn mạnh các giải pháp dựa vào tự nhiên có thể góp phần giải quyết các thách thức xã hội.

Giá trị kinh tế trực tiếp của tính đa dạng sinh học là những giá trị của các sản phẩm sinh vật mà được con người trực tiếp khai thác và sử dụng cho nhu cầu cuộc sống của mình.

Voi nhà được nuôi dưỡng theo hình thức bán hoang dã tại khu rừng thuộc địa bàn xã KRôngNa, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)
Voi nhà được nuôi dưỡng theo hình thức bán hoang dã tại khu rừng thuộc địa bàn xã KRôngNa, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Còn giá trị gián tiếp là những lợi ích bao gồm số lượng và chất lượng nước, bảo vệ đất, tái tạo, giáo dục, nghiên cứu khoa học, điều hòa khí hậu và cung cấp những phương tiện cho tương lai của xã hội loài người.

Có thể kể một vài ví dụ như các rạn san hô và thảm thực vật ven biển hỗ trợ chắn sóng và bảo vệ bờ biển; các vùng đất ngập nước điều tiết dòng chảy lũ; rừng và cây rừng ổn định trầm tích, bảo vệ khỏi sạt lở đất. Các hệ sinh thái cũng kéo dài tuổi thọ của cơ sở hạ tầng, do đó tiết kiệm chi phí đầu tư…

Tuy nhiên, do các nguyên nhân khác nhau, đa dạng sinh học – nguồn tài nguyên quý giá nhất, đóng vai trò rất lớn đối với tự nhiên và đời sống con người, đang bị suy thoái nghiêm trọng.

Hậu quả tất yếu dẫn đến là sẽ làm giảm/mất các chức năng của hệ sinh thái như điều hoà nước, chống xói mòn, đồng hóa chất thải, làm sạch môi trường, đảm bảo vòng tuần hoàn vật chất và năng lượng trong tự nhiên, giảm thiểu thiên tai, các hậu quả cực đoan về khí hậu.

Rừng tràm Trà Sư hiện có hệ sinh thái, cảnh quan rừng tràm trên đất ngập nước tiêu biểu vùng Tây sông Hậu. (Ảnh: Thanh Sang/TTXVN)
Rừng tràm Trà Sư hiện có hệ sinh thái, cảnh quan rừng tràm trên đất ngập nước tiêu biểu vùng Tây sông Hậu. (Ảnh: Thanh Sang/TTXVN)

Cuối cùng, hệ thống kinh tế sẽ bị suy giảm do mất đi các giá trị về tài nguyên thiên nhiên, môi trường.

Có hai nhóm nguyên nhân chính gây ra sự suy thoái đa dạng sinh học, đó là do các tác động bất lợi của tự nhiên và của con người. Trong đó, từ giữa thế kỷ 19 đến nay, các ảnh hưởng do con người gây nên đặc biệt nghiêm trọng, làm thay đổi và suy thoái cảnh quan trên diện rộng.

Điều đó đã đẩy các loài và các quần xã sinh vật vào nạn diệt chủng. Con người phá hủy, chia cắt, làm suy thoái sinh cảnh, khai thác quá mức các loài cho nhu cầu của mình, du nhập các loài ngoại lai và gia tăng dịch bệnh, cũng là các nguyên nhân quan trọng làm suy thoái tính đa dạng sinh học.

“Giải pháp của chúng ta sẵn có ở thiên nhiên”

Trước tình trạng đa dạng sinh học trên toàn cầu bị suy thoái với tốc độ chưa từng có trong lịch sử loài người (IBPES, 2019), Liên hợp quốc đa kêu gọi áp dụng các “Giải pháp của chúng ta sẵn có ở thiên nhiên” nhằm thúc đẩy bảo tồn đa dạng sinh học, sống hài hòa với thiên nhiên, đóng góp chung vào nỗ lực toàn cầu trong bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và phát triển bền vững.

Lực lượng Kiểm lâm phối hợp với lực lượng quản lý rừng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Buôn Đôn đi tuần tra bảo vệ rừng trên địa bàn xã KRôngNa, huyện Buôn Đôn. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)
Lực lượng Kiểm lâm phối hợp với lực lượng quản lý rừng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Buôn Đôn đi tuần tra bảo vệ rừng trên địa bàn xã KRôngNa, huyện Buôn Đôn. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Giải pháp dựa vào thiên nhiên, đi kèm đó là bảo tồn đa dạng sinh học, phù hợp với Công ước Đa dạng sinh học năm 1992, vốn nhấn mạnh: con người là một phần của thiên nhiên chứ không tách rời khỏi thiên nhiên.

Đây cũng là chìa khóa để giảm nhẹ biến đổi khí hậu, tăng khả năng phục hồi và thích ứng ở một số khu vực quan trọng. Các khu vực này bao gồm bảo tồn, phục hồi rừng và các hệ sinh thái trên cạn; bảo tồn và phục hồi tài nguyên nước ngọt, hệ sinh thái biển và đại dương, cũng như hệ thống nông nghiệp và thực phẩm bền vững – nơi chiếm phần lớn diện tích Trái đất và tác động trực tiếp đến cuộc sống con người.

Giải pháp dựa trên thiên nhiên là biện pháp tiếp cận thay thế các phương pháp truyền thống đối với các vấn đề môi trường. Phương pháp truyền thống trong phát triển cơ sở hạ tầng được gọi là “xám” – là thiết lập các cấu trúc dựa trên xây dựng và nhân tạo. Trong khi các giải pháp dựa trên tự nhiên bao gồm cơ sở hạ tầng tự nhiên; xanh; hoặc tích hợp; hoặc kết hợp cả 3 yếu tố.

Ví dụ, việc xây dựng các công trình biển, hồ chứa, đập và hệ thống thoát nước, từ lâu thường dựa trên cách tiếp cận “xám.” Tác động của nó có thể gây ra một số phản ứng tiêu cực, gia tăng rủi ro về biến đổi khí hậu, thay đổi môi trường và làm suy giảm một số giống loài.

Tại trung tâm cứu hộ linh trưởng nguy cấp Cúc Phương (Ninh Bình), trước khi thả hẳn về môi trường tự nhiên, các loại linh trưởng quý sẽ được làm quen với môi trường bán hoang dã. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)
Tại trung tâm cứu hộ linh trưởng nguy cấp Cúc Phương (Ninh Bình), trước khi thả hẳn về môi trường tự nhiên, các loại linh trưởng quý sẽ được làm quen với môi trường bán hoang dã. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

Tuy nhiên, khi áp dụng các giải pháp dựa trên thiên nhiên, những rủi ro này có thể được loại trừ. Thay vì xây đập hay đào hồ, chúng ta khôi phục và bảo tồn các rạn san hô, các vành đai rừng ngập mặn để tăng cường khả năng chống chịu lũ lụt ven biển và nước biển dâng, là tuyến phòng thủ đầu tiên giúp tiêu tán năng lượng sóng.

Việc gây dựng các thảm thực vật có thể giảm nguy cơ sạt lở, tạo các vành đai xanh để bổ sung nước ngầm ở những khu vực khô hạn, khan hiếm nước… Đây chính là cách áp dụng các giải pháp dựa vào thiên nhiên, tiếp cận hệ sinh thái để giải quyết các thách thức về môi trường, khí hậu và phát triển kinh tế.

Việt Nam nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học

Việt Nam là một trong những nước có đa dạng sinh học cao với nhiều kiểu hệ sinh thái, các loài sinh vật, nguồn gen phong phú và đặc hữu. Địa hình và khí hậu nhiệt đới gió mùa đã tạo ra sự đa dạng của các hệ sinh thái tự nhiên, trong đó hệ sinh thái rừng, đồng cỏ, các vùng đất ngập nước nội địa, đụn cát, bãi triều, cửa sông, thảm cỏ biển và rạn san hô, vùng biển sâu…

Lực lượng quản lý, bảo vệ rừng Vườn quốc gia Yok Đôn kiểm đếm gỗ bị bắt giữ. (Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN)
Lực lượng quản lý, bảo vệ rừng Vườn quốc gia Yok Đôn kiểm đếm gỗ bị bắt giữ. (Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN)

Tuy nhiên những năm qua, những hoạt động như khai thác quá mức tài nguyên sinh vật, sử dụng đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng đánh bắt thủy sản chưa hợp lý… khiến nguồn tài nguyên sinh học ở nước ta không ngừng suy giảm.

Việt Nam chính thức phê chuẩn Công ước Đa dạng sinh học ngày 17/10/1994. Từ đó đến nay, Việt Nam đã có những bước tiến lớn trong công cuộc bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Đó là xây dựng được hệ thống các cơ quan quản lý, khung chính sách và pháp luật về đa dạng sinh học; hệ thống các khu bảo tồn đã được thành lập; các loài động thực vật nguy cấp quý hiếm được bảo vệ bằng pháp luật và thông qua các chương trình hành động; tiếp thu, đẩy mạnh thực hiện các vấn đề mới của bảo tồn đa dạng sinh học như an toàn sinh học, tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích có được từ việc sử dụng nguồn gene…

Việt Nam chính thức phê chuẩn Công ước Đa dạng sinh học ngày 17/10/1994. Từ đó đến nay, Việt Nam đã có những bước tiến lớn trong công cuộc bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Đặc biệt là nhận thức về tầm quan trọng, vai trò của đa dạng sinh học đối với cuộc sống và phát triển bền vững đất nước ngày càng được nâng cao.

Việt Nam cũng khuyến khích áp dụng các giải pháp công trình để có hiệu quả và bền vững về kinh tế, xã hội, môi trường tự nhiên; thúc đẩy việc thực hiện các mô hình bảo tồn và sử dụng bền vững, áp dụng tiếp cận hệ sinh thái trong quản lý tổng hợp đới bờ, lưu vực sông, quản lý rừng bền vững, chú trọng vai trò và quyền lợi của cộng đồng.

Vẻ đẹp của một góc đảo Cù Lao Chàm nhìn từ trên cao. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)
Vẻ đẹp của một góc đảo Cù Lao Chàm nhìn từ trên cao. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)

Điển hình như Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm, sau hơn 10 năm được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới, đã bảo tồn khá nguyên vẹn giá trị hệ sinh thái rừng, biển, thể hiện ở sự đa dạng về loài và nguồn gene.

Các hệ sinh thái rạn san hô, cỏ biển, rong biển được bảo tồn khá tốt. Tại vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm, người dân từ khai thác chuyển sang bảo vệ, đồng hành như những cán bộ bảo tồn thực thụ.

Từ chỗ người dân bắt rùa, thu trứng rùa để ăn, thì nay đã chung tay, góp sức trong công cuộc tái phục hồi và bảo vệ loài bò sát cổ quý hiếm này. Có một thời gian, san hô bị khai thác để làm cảnh, làm vật liệu xây dựng, thì nay người dân đã chủ động thực hiện trọn vẹn công nghệ phục phồi san hô.

Từ chỗ cua đá bị khai thác bừa bãi, đến nay nguồn lợi này đã được quản lý, khai thác, bảo tồn một cách hiệu quả với sự vào cuộc của đại diện bốn lực lượng gồm nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và người dân địa phương.

Hưởng ứng Ngày quốc tế Đa dạng sinh học năm 2020, Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam đã có những chỉ đạo nghiên cứu và áp dụng các giải pháp dựa vào thiên nhiên, tiếp cận hệ sinh thái trong quá trình xây dựng các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh./.

 Rừng tràm Trà Sư nhìn từ trên cao xuống. (Ảnh: Thanh Sang/TTXVN)
 Rừng tràm Trà Sư nhìn từ trên cao xuống. (Ảnh: Thanh Sang/TTXVN)

越南在疫情中屹立不倒

截至目前,越南连续30天无新增本地社区传染病例。越南高风险地区已取消封锁令,同时在全国放宽社会隔离令,新常态生活也得以开始。

新冠肺炎疫情于2019年12月在武汉市爆发,并迅速成为全球性威胁。为了控制疫情以及最大程度上防止疫情蔓延扩散,许多国家关闭边界、航班被迫暂停、公布紧急状态以及实施全面封锁。

                          越南新冠肺炎疫情防控阻击战: 近1.3万人正在接受隔离
                          越南新冠肺炎疫情防控阻击战: 近1.3万人正在接受隔离

在此背景下,由于与世界上第一个重点疫区的中国有着1430公里长的边界线以及与中方的贸易往来频繁,越南成为新冠肺炎疫情爆发高风险的国家。但是,越南早已意识到疫情的严重性及其可能带来的威胁,因此迅速采取行动,及时控制疫情传播。

截至5月19日,越南累计确诊病例324例,成为世界感染率最低的国家之一。值得一提的是,在确诊病例324例中,已经治愈出院263例,占80%以上。目前,越南无死亡病例。越南之所以取得初步成果是因为党、政府和国家的坚定政治决心,及时采取被视为世界“典范”的有效防控措施以及广泛凝聚社会共识。

                                        政府总理阮春福
                                        政府总理阮春福

强有力的政治决心

当几乎全部9600万名越南人都在过着传统农历新年时,越共中央政治局、中央书记处、国会和政府已经把新冠肺炎疫情防控工作视为首要且紧迫性的任务,并动员了整个政治体系参与疫情防控阻击战。

2020年1月27日(农历大年初三),政府总理阮春福召开紧急会议,宣布与新冠肺炎疫情作斗争。当时,疫情在中国大爆发,阮春福提醒:“疫情很快就将传播到越南”。凭借“治病不如防病”精神,阮春福宣布“防疫如防敌”和“宁可牺牲经济利益,也要确保人民健康”以及“不让任何人掉队”。

                                越南:新冠肺炎疫情的安全避风港

阮春福上述宣言以其准确性、果断性和勇气得到国际媒体的高度赞扬,并认为,早期疫情预警以及实施比世界卫生组织(WHO)的建议更加严格的预防和控制措施,有助于越南严格控制疫情在社区内传播。

国际媒体多次提到阮春福提出的“防疫如防敌”口号,充分表明越南抗击疫情的强烈精神。这也被视为激发每一名越南人的民族意识和团结力量的号召。

美国疾病管制与预防中心(CDC)驻泰国办公室主任麦克阿瑟(John MacArthur)认为,越南早已下了最高政治决心,从中央到地方一概如此。

与此同时,《外交学者》网站(The Diplomat)也发表文章,赞扬了越南共产党和政府所采取的防疫措施。文章强调,通过防疫措施,越南共产党强化了国家的领导作用。

俄罗斯卫星通讯社(Sputnik)在刊登的一篇文章中认为,越南在新冠肺炎确诊病例仅为200余例的时候就公布其为“全国性疫情”,越南政府已在 “适逢其时”的时候公布疫情。摩洛哥《Hespress》新闻网则认为,越南之所以取得初步成功,是因为早日发现危机并实行每天的公布机制。

有效的疫情防控措施

自2020年1月中旬起,政府总理阮春福对新冠肺炎疫情传播的危机进行预警,并呼吁每一名越南公民需要随时应对疫情。

越南迅速成立国家新冠肺炎疫情防控指导委员会以及制定不同程度的疫情应对方案,同时提出且有效实施五个原则(即阻止疫情扩散、提前发现、分区隔离、消除疫情和抢救治疗)和“四个就地” 方针(即调集当地队伍、利用现有工具、进行实地指挥和做好后勤保障)。

                 世界卫生组织驻越首席代表朴启东
                 世界卫生组织驻越首席代表朴启东

世界卫生组织驻越首席代表朴启东(Kidong Park)对越南此举予以高度评价,并认为,上述措施有助于越南作出迅速反应,将基层与中央卫生机构连接起来,缓解中央医院的超负荷现象。当社区发生交叉感染时,越南政府决定实施保持社会距离的强有力措施。凭借“户与户隔离、村与村隔离、乡与乡隔离、县与县隔离、省与省隔离”原则,最大限度地减少因人员跨省流动造成疫情扩散蔓延。

原越南卫生预防局局长陈得夫表示,越南并没有进行大规模的检测,而是对感染患者进行隔离以及做好患者密切接触者的追踪工作。

除了集中追踪患者密切接触者之外,越南还设立集中隔离区,吸引了大量医科大学生和退休医务人员的参与。澳大利亚新南威尔士州大学教授卡尔·泰尔(Carl Thayer)说:“越南拥有一个随时可以行动的社会。一党领导制使越南可以调动全部武装力量和社区卫生力量共同参与防疫工作。”

                           越南将动用全部力量迅速的 控制国内疫情蔓延
                           越南将动用全部力量迅速的 控制国内疫情蔓延

减缓病毒传播最初的成功因素在于信息公开性和透明性。越南政府使用社交媒体和信息技术针对新冠肺炎疫情进行广泛宣传,随时更新疫情信息和疫情防控措施,迅速整治虚假信息,有系统地收集信息以及尽可能早地锁定疑似疫区等。

广泛凝聚社会共识

可以说,越南之所以能够成功地控制疫情是因为与民族历史中反殖民主义力量和帝国主义殖民势力斗争一样,越南政府使全社会,其中包括军队力量、武装力量、各级政府均参与到应对疫情的总动员中。

目前在越南当财务顾问的Manuel Wendle接受德媒Oberbadische电子报记者的采访时强调,获得社会的广泛支持是越南在抗击疫情中取得成功的原因。Manuel Wendle说,虽然,疫情防控措施不能轻而易举地在其他国家适用,但越南这一典型的例子表明,若获得社会的广泛支持,那么防疫措施必将获得成功。

越南并不是世界强国,但在新冠肺炎疫情防控中,越南获得了公民的最高信任。新加坡独立民调机构Blackbox Research关于群众对政府采取新冠肺炎疫情防控措施的满意度的调查结果显示,越南以77分排名世界第二,在东南亚排名第一。

                            中国籍患者李自超康复出院。图自互联网
                            中国籍患者李自超康复出院。图自互联网

不让任何人掉队

总部设在柏林的Dalia Research 30日已公布对全球45个国家和地区的一项调查结果显示, 越南人民对该国政府应对新冠肺炎疫情措施的信任度位居世界第一(62%)。之所以越南政府拥有如此之高的民众信任度,就是因为疫情爆发时,政府以“不让任何人掉队”精神主动采取措施保护民众的健康安全,其中包括增加19万吨的大米储备,以确保在新型冠状病毒疫情期间全国人民有足够的粮食以及公布总额为62万亿越盾(约合26亿美元)的惠民救济计划。

民众对政府的信任有助于提高他们的责任意识,从而主动与政府配合。全国各地的人民和团体组织在新冠肺炎疫情防控阻击战中所作出的贡献是最为充分的体现。

在新冠肺炎疫情爆发的背景下,越南企业家为帮助贫困者度过难关而发起的自动“取米机”倡议获法国路透社和美国有线电视新闻网(CNN)的媒体纷纷报道并予以积极评价。

在线媒体《外交学者》(The Diplomat)认为,在疫情防控工作中,越南政府一直关心并将民众的生命、健康及生活放在首位。美国网站liberationnews.org则评价,越南的成功不仅仅是一个奇迹,它还来自将人民置于经济利益之上的社会主义政府。

换一种说法,可以说越南新冠肺炎疫情防控模式是“不让任何人掉队”模式,整个政治体系和全国人民团结一心应对疫情。

新冠肺炎疫情防控的典范

作为一个资源有限的发展中国家,越南集中且有效控制疫情的爆发。过去越南所作出的努力得到世界卫生组织的赞扬以及被国际社会评价为新冠肺炎疫情防控中的典范。

世界卫生组织驻越首席代表朴启东(Kidong Park)和其他国际专家对过去越南及时、有效展开的疫情防控措施印象深刻。朴启东说:“越南快速掌握疫情信息,保持信息公开透明,及时迅速有效应用信息技术。我希望对越南防控疫情经验教训进行分析和汇总并向国际社会分享”。

朴启东和多名国际专家表示在越南生活和工作十分安全,他同时高度评价越南主动配合、充分提供有关疫情防控工作情况,包括确诊感染病例、治愈病例以及无死亡病例。

                          越南抗击新冠肺炎疫情的努力颇受外国媒体的赞扬。
                          越南抗击新冠肺炎疫情的努力颇受外国媒体的赞扬。

另一方面,世界经济论坛网站最近刊登英国记者肖恩•弗莱明(Sean Fleming)称赞越南在防控新冠肺炎疫情中以有限资源取得成功和成为典范的文章时评价,越南有效应对新冠肺炎疫情,成为资源有限防疫模式的“指南针”。

俄罗斯网络媒体zen.yandex.ru也刊登文章高度评价越南防控疫情的努力,认为越南是在条件有限的情况下遏制新冠肺炎疫情的“楷模”。文章强调,越南疫情防控工作的高效性还在于越南的条件还十分有限,认为越南以最低的成本高效地防控疫情的做法,成为了许多国家学习借鉴的“榜样”。

身处越南河内的哈佛大学健康促进伙伴委员会成员托德·波拉克(Todd Pollack)评价,越南可能是应对新冠肺炎疫情方面表现最好的国家之一,并认为越南应对新冠肺炎疫情的措施十分公开透明。越南政府将抗疫形容为“2020年春季总进攻”,显然是在与越南战争期间的“1968年春季总进攻”呼应。

 “17年前越南是世界卫生组织宣布的第一个控制住非典的国家。这一次抗新冠也初有成效,其经验和做法引起了国际广泛关注。

随时做好抗疫备战

越南以最低的成本和最优的防控措施取得最佳效果并得到各国际组织和世界各国的高度评价。到现在为止,可以说越南基本上赢得疫情防控阻击战的胜利。从国外大众媒体的角度来看,在这场世界多国仍在与新冠肺炎疫情作战的背景下,这种成功被称为“奇迹”。

尽管如此,越南政府总理阮春福仍提醒,由于多国疫情形势依然复杂严峻,目前未有疫苗和特效药,因此绝对不能掉以轻心。 越南开始放松社会距离措施,但仍开展一系列在“新常态”状态的防控措施,因此需要提高警惕,密切关注疫情防控形势。

与此同时,尽管世界多国为防控新冠疫情实施的禁飞令,但越南仍十分重视海外越南公民,特别是劳务合约满期的劳动者以及被困在机场的公民的保护工作。越南卫生部外事局本着迅速、配套和有效的精神有效展开海外越南人社群的保护工作

越南卫生部副部长阮青隆表示,越南继续采取有力措施,彻底防止来自国外的感染源。同时对所有入境人员进行14天隔离和每天两次的检测。监督系统需要提早发现社区中感染病例,进而立刻进行分区隔离和封锁。

越南也主动生产大量医用设备、仪器、医疗物资、呼吸机和药品,满足国内治疗需求。

越南政府副总理、国家新冠肺炎疫情防控指导委员会主任武德儋强调,越南愿意与国际社会,特别是发展中国家和贫困国家分享信息,提出倡议和经验教训。(完)