Ayant pour thème «La vision et la stratégie de développement dans la 4erévolution industrielle », le Sommet et l’Exposition de l’industrie 4.0 – 2018 ont eu lieu les 12 et 13 juillet avec la participation de près de 1.800 délégués venant d’organes gouvernementaux, de localités, d’organisations internationales et d’entreprises.Ces événements étaient organisés par le gouvernement vietnamien en collaboration avec la Commission de l’Economie du du CC du PCV.

« Le gouvernement vietnamien est déterminé à élaborer des politiques à long terme et concrètes pour exploiter activement les opportunités offertes par la révolution industrielle 4.0 ainsi que pour limiter les effets indésirables », a déclaré le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc, lors d’un dialogue de politiques tenu le 13 juillet dans le cadre de ce sommet.

Le chef du gouvernement vietnamien a salué les résultats de ce sommet qui a clarifié la nécessité de promouvoir l’économie numérique et l’application de nouvelles solutions technologiques.

Selon lui, le Vietnam a activement étudié de nouvelles technologies telles que les objets connectés, les Big Data, la robotique…, afin d’améliorer sa compétitivité et sa capacité d’innovation. Cependant, l’accès à l’industrie 4.0 au Vietnam reste encore lent et ne suit pas encore la tendance de développement mondial.

« Le Vietnam a besoin du soutien et des conseils des partenaires au développement, des entreprises et des experts internationaux, notamment dans le contexte de l’avancement continu des sciences et technologies ainsi que de l’intégration de plus en plus profonde du Vietnam à l’économie mondiale », a souligné Nguyen Xuan Phuc.

Le Premier ministre a demandé aux entreprises, aux habitants, ministères et secteurs vietnamiens de mettre en œuvre de façon synchrone des mesures de promotion du développement de l’économie numérique et de l’industrie intelligente, les considérant comme des étapes essentielles dans le processus de restructuration de l’économie nationale en combinaison avec le renouvellement du modèle de croissance.

Nguyen Xuan Phuc a exhorté à construire des infrastructures informatiques et numériques, à assurer la sécurité des réseaux, à améliorer la qualité de la formation des ressources humaines en science et technologie et à intensifier la coopération internationale en matière d’accès à l’industrie 4.0.

« Le gouvernement vietnamien est déterminé à élaborer des politiques à long terme et concrètes pour exploiter activement les opportunités offertes par la révolution industrielle 4.0 ainsi que pour limiter les effets indésirables » Le Premier ministre Nguyen Xuan Phuc

Le Premier ministre a demandé aux ministères du Plan et de l’Investissement, des Sciences et des Technologies de parachever dans les meilleurs délais la Stratégie nationale sur la révolution industrielle 4.0 et le rapport sur les sciences, les technologies et l’innovation au Vietnam pour 2035.

Il a remercié les nations et organisations internationales, y compris les Nations Unies, le Forum économique mondial (FEM), l’Organisation pour la coopération et le développement économique (OCDE), la Banque mondiale (BM) … pour leurs aides accordées au Vietnam, avant de s’engager à favoriser la coopération entre les entreprises vietnamiennes et les organisations et groupes étrangers spécialisés dans les sciences et technologies. Il a également informé de l’intention du gouvernement vietnamien de créer un centre national d’innovation.

Dans son allocution, le chef de la Commission de l’Economie du CC du PCV, Nguyen Van Binh, a souligné que l’exploitation juste et opportune des solutions offertes par la révolution industrielle 4.0 était un défi commun à tous les pays, notamment pour le Vietnam, un pays en développement.

La révolution industrielle ouvre plusieurs opportunités dans l’élévation du niveau technologique, de la productivité et de la compétitivité dans la chaîne de valeur mondiale et crée un grand changement dans les affaires plus durables et des opportunités pour les entreprises de start-up. Elle aide également les pays en développement à raccourcir le processus de l’industrialisation, a-t-il souligné.

Par ailleurs, si le pays n’accède pas à toutes les technologies dont il a besoin, il devra faire face, en plus de la compétition d’autres nations moins en retard, à un surplus de main-d’œuvre non qualifiée et à des inégalités sociales accrues, a ajouté le chef de la Commission de l’Economie du CC du PCV.

Selon lui, le développement de la toile à l’ère de la révolution industrielle 4.0 conduira à la frontière douce, au pouvoir doux, à la cybersécurité et à la sécurité non traditionnelle, à la cyber-criminalité transnationale, cela demande une résilience active et une bonne maîtrise technique pour assurer la souveraineté et la sécurité des populations et du pays.

Le Vietnam appelle des experts en sciences et technologies

Le Vietnam continue à encourager et à attirer de plus en plus d’experts, de scientifiques et d’entreprises nationales et internationales pour accompagner le pays dans la révolution industrielle 4.0, a déclaré le Premier ministre vietnamien lors d’une réception des experts, des scientifiques et des représentants d’organisations et d’entreprises, à la veille du Sommet de l’industrie 4.0.

Lors de la réception, les invités ont salué le rôle joué par le gouvernement vietnamien dans l’élaboration et le développement de la technologie au sein de la quatrième révolution industrielle.

Ils ont exprimé l’espoir que le Premier ministre et le gouvernement donneront des politiques opportunes et appropriées pour faciliter une avancée dans le domaine de l’intelligence artificielle et ont suggéré que le gouvernement crée un large consensus parmi la société, créant ainsi des “opportunités numériques” pour que les entreprises et les populations puissent s’engager plus profondément dans les pratiques de l’industrie 4.0.

Les représentants des entreprises ont proposé que le gouvernement aide à améliorer la qualité des ressources humaines, en particulier le personnel de haute qualité dans les technologies de l’information.

En outre, le gouvernement devrait élaborer des politiques spéciales pour les entreprises de TI, tout en continuant à réduire les procédures administratives, créant ainsi des conditions favorables pour les entreprises à lancer de nouvelles technologies.

Soulignant l’importance du Sommet Industrie 4.0 et de l’Expo 2018, Nguyen Xuan Phuc a exprimé son espoir que les délégations donneront des réponses à la question comment faire pour que le Vietnam puisse réussir dans la quatrième révolution industrielle et clarifier certains concepts liés à l’industrie 4.0.

Les participants devraient contribuer à l’élaboration de politiques et de solutions pour que le Vietnam rattrape activement la révolution, a-t-il dit.

Il a déclaré que le Vietnam s’intègre de plus en plus dans l’économie mondiale avec 16 accords de libre-échange de nouvelle génération, avec une économie de plus en plus ouverte et une croissance élevée du PIB. Le pays a été fortement affecté par les fluctuations économiques mondiales, y compris celles relatives à l’industrie 4.0 et à l’intelligence artificielle.

Le Vietnam a formé un écosystème fort pour la rénovation, a-t-il dit, estimant qu’il est important de continuer à élaborer et à compléter ses politiques et son cadre juridique. Cela permettra une expansion plus rapide de l’industrie 4.0, ainsi que la plus grande révolution scientifique et technologique, a-t-il noté.

Le Premier ministre a souligné qu’actuellement, le système juridique du Vietnam était conforme au droit international, y compris dans les domaines sensibles des télécommunications, de la banque et de l’assurance.

Il a affirmé que l’industrie 4.0 apporte à la fois des opportunités et des défis pour chaque pays, entreprise et individu, et qu’ils devraient mieux comprendre cette question pour appliquer plus de progrès scientifiques.

Le Vietnam a bondi de 12 rangs sur l’Indice mondial de l’innovation (GII) 2017 et deux pour 2018, a souligné le chef du gouvernement, reconnaissant cependant que le Vietnam est encore faible dans l’organisation de la mise en œuvre, exigeant des mesures plus drastiques pour accélérer la mise en application des TI.

Edification de villes intelligentes – tendance de la révolution industrielle 4.0

Le Vietnam a atteint de nouvelles réalisations, contribuant à créer les prémisses pour développer largement les applications de l’industrie 4.0 dans tous les aspects de la vie, dont le développement de villes intelligentes.

Selon Le Quoc Huu, architecte en chef de Smart City du Groupe des télécommunications de l’armée, Viettel, qui a participé à l’élaboration du projet de développement de villes intelligentes au Vietnam, le Parti et le gouvernement prennent des décisions sur la promotion des avantages de la révolution industrielle 4.0, l’accélération de l’application et du développement des infrastructures des technologies de l’information. Le développement de villes intelligentes est un contenu pour mettre en œuvre des percées stratégiques du pays.

Le gouvernement accélère l’e-gouvernement. La plupart des services publics sont en ligne. Des groupes, des compagnies générales des télécommunications et des technologies de l’information accélèrent la création d’organes chargés de la ville intelligente et effectuent des études sur le développement, l’application des technologies et des mesures technologiques en la matière.

A présent, l’utilisation des logiciels et applications, notamment sur les réseaux sociaux, est de plus en plus diversifiée et aussi attrayante pour un bon nombre des personnes. La ville de Da Nang a même créé sa propre page Facebook pour renforcer les contacts avec les habitants.

Le Vietnam a des avantages avec ses bonnes infrastructures de télécommunication, son taux élevé d’internautes, une force de travail jeune et très attachée aux technologies de l’information. Le pays est déjà couvert par la 4G, 54% de la population nationale utilise internet et 55% dispose de smartphones. Le pays se classe 79e sur 139 en termes d’indice « Networked Readiness Index » et 3e sur 139 en capacité d’accès aux technologies de l’information.

Cependant, plusieurs défis se poseront pour le Vietnam dans le processus d’édification de villes intelligentes, a estimé Le Quoc Huu, dont le manque de budget et aussi de « critères ».

Le Quoc Huu a espéré une coopération entre les secteurs publics et privés pour mobiliser des capitaux et encourager la participation des entreprises vietnamiennes comme étrangères à l’émergence de villes intelligentes.

Préparation des entreprises vietnamiennes à l’industrie 4.0

La préparation des entreprises du Vietnam et des pays étrangers pour la quatrième révolution industrielle a été débattue lors d’un colloque, à Hanoi le 13 juillet.

Le colloque, intitulé «Développement de la production intelligente: vision et solutions technologiques», a eu lieu dans le cadre du Sommet et de l’Exposition de l’Industrie 4.0 – 2018.

Les délégués à l’événement ont également examiné les mécanismes et les politiques qui doivent être rationalisés afin de faire avancer les applications intelligentes et de haute technologie dans la production, et ainsi améliorer la productivité et la compétitivité des diverses entreprises et de l’économie.

Des représentants des plus grandes entreprises technologiques du monde ont partagé leur expérience dans la mise en œuvre de l’Industrie 4.0, ainsi que dans la construction, la gestion et l’exploitation d’usines numériques et intelligentes.

Les participants ont déclaré que les technologies de l’information et de la communication, ainsi que d’autres nouvelles tendances de la quatrième révolution industrielle, ont généré des défis et des opportunités pour les administrateurs d’entreprise.

“Les impacts de l’industrie 4.0 sur la société et l’économie vietnamiennes deviennent de plus en plus visibles,obligeant le gouvernement et les milieux d’affaires du Vietnam à prendre des mesures drastiques” Chu Ngoc Anh, ministre des Sciences et des technologies

Cao Duc Phat, vice-président permanent de la Commission de l’Economie du Comité central du Parti, a déclaré que les usines intelligentes dotées de technologies avancées changeront les méthodes de production traditionnelles en créant de nouveaux produits d’une qualité exceptionnelle.

La technologie de l’automatisation et de l’intelligence artificielle signifiera que la main-d’œuvre peu qualifiée bon marché pourrait perdre certains de ses avantages dans le secteur industriel et nécessiter une main-d’œuvre adaptée à la nouvelle situation, a-t-il déclaré.

En outre, les ressources naturelles ont été graduellement remplacées par de nouveaux matériaux synthétiques, a indiqué le responsable, notant que les avancées technologiques majeures dans la production d’énergie renouvelable ont contribué à réduire la dépendance aux combustibles fossiles.

Le colloque devrait aider les organes d’état-major du Parti, les agences de gestion de l’État et les milieux de la recherche et des affaires à élaborer des lignes directrices et des politiques pour accélérer l’application et le développement technologiques.

Le secteur bancaire à l’épreuve de la révolution industrielle 4.0

La quatrième révolution industrielle a opéré des percées dans l’application de technologies, change la façon dont les gens vivent et travaillent, redéfinit les valeurs, crée de nouveaux produits et services.

La révolution industrielle 4.0 a de nombreux impacts sur le secteur bancaire, a indiqué à l’Agence vietnamienne d’information (VNA) le directeur du Département des paiements de la Banque d’Etat du Vietnam, Pham Tiên Dung.

Ces impacts se sont manifestés sous de nombreux aspects, tels que le modèle d’organisation commerciale, l’offre de produits, la fourniture de produits et de services, le travail lié à la sécurité ainsi que les facteurs externes du secteur bancaire, a-t-il précisé.

Selon les écononomistes, jusqu’à présent, les avancées technologiques de la révolution industrielle 4.0 comme Internet des objets, Big Data, intelligence artificielle, technologie Blockchain offrent de grandes opportunités au système bancaire.

Elles ont permis notamment d’étendre les activités des banques nationales à l’international, de construire leur marque sur le marché international, de renforcer leur capacité d’appliquer les technologies sophistiquées, de moderniser leurs produits et services pour répondre à la demande de leurs clients et réaliser une meilleure profitabilité.

“Le secteur financier et bancaire a beaucoup d’opportunités pour rejoindre la quatrième révolution industrielle. Avec une population de près de 100 millions d’ici 2025 et l’un des taux d’utilisation des smartphones les plus élevés au monde, le Vietnam est considéré comme l’un des pays capables de moderniser complètement les services bancaires et financiers” Ngo Van Tuan, vice-président de la
Commission de l’économie du Comité central du Parti

Devant la vague de l’industrie 4.0, le secteur bancaire vietnamien a activement investi dans la recherche et le développement de nombreuses applications technologiques 4.0 au service de ses produits, ses services, ses opérations et son administration.

TPBank avec son service bancaire LiveBank, VPBank avec Timo, Vietcombank avec Digital Lab, Vietinbank avec Corebank et Entrepôt de données d’entreprise, MB avec ChatBot, Ocean Bank avec son modèle de banque multicanal, les banques commerciales font progressivement leur mue digitale.

Les grandes banques commerciales du système ont rapidement développé de nouveaux services vers la digitalisation des processus bancaires, a fait savoir la vice-gouverneure de la Banque d’Etat du Vietnam, Nguyen Kim Anh.

Outre les résultats obtenus, le secteur bancaire est également confronté à un certain nombre de défis, à savoir l’obligation pour les régulateurs de perfectionner le cadre juridique des opérations bancaires dans le contexte de la révolution industrielle 4.0, a déclaré Pham Tien Dung.

Il faudrait également transformer le modèle d’administration, d’entreprise, restructurer les produits et services adaptés à la clientèle à l’ère du numérique, à l’économie numérique, et mettre en place des cadres et mécanismes efficaces de prévention des risques de cybersécurité.

Dans le processus d’application des résultats de la révolution industrielle 4.0, les changements doivent être gérés et les services sécurisés en plus du déploiement de nouveaux services.

À cette fin, la Banque d’Etat du Vietnam a proposé au gouvernement d’établir un cadre juridique permettant l’utilisation de nouveaux produits et services pour les entreprises fintech dans le secteur bancaire.

Le développement technologique peut pousser la restructuration agricole

Le Vietnam devrait miser sur les progrès technologiqué pour restructurer son agriculture sur la base de trois piliers clés, a déclaré le vice-ministre de l’Agriculture et du Développement rural, Ha Cong Tuan.

M. Tuan a fait cette suggestion lors d’un colloque sur les visions et les solutions d’un système agricole intelligent et durable, qui s’est tenu à Hanoi dans le cadre des activités du Sommet et de l’Exposition de l’Industrie 4.0.

Selon M. Tuan, le premier pilier est l’application de la technologie, en particulier de haute technologie, dans la production agricole à grande échelle. Le second consiste à promouvoir la réorganisation de la production agricole en formant des chaînes d’approvisionnement, en plaçant les entreprises au centre et en accordant un soutien aux agriculteurs et aux coopératives en termes d’approvisionnement, d’application technologique, de traçabilité des origines et de création de marques. Le troisième concerne une réforme institutionnelle sérieuse et pratique, rendant le climat des affaires transparent, et améliorant la compétitivité pour stimuler l’investissement domestique et international dans l’agriculture.

Le vice-ministre a déclaré que le Vietnam a exporté pour 36,4 milliards de dollars de produits agricoles en 2017 et que ce montant devrait atteindre 40 milliards de dollars cette année.

Il a également souligné quelques lacunes du développement agricole au Vietnam, qui comprennent la production dispersée, les produits agricoles à faible valeur ajoutée et le faible taux d’application technologique. -VNA

Cố Tổng thống Nelson Mandela gọi Nam Phi, quê hương của ông, là “Quốc gia cầu vồng,” với mong ước về một đất nước, và rộng hơn là một thế giới, nơi sự đa dạng văn hóa và đa dạng chủng tộc là một nét đẹp được tôn trọng, chứ không phải bị biến thành “mồi lửa” cho những mâu thuẫn và xung đột.

Suối đời, nhà lãnh đạo kiệt xuất của nhân dân Nam Phi đã đấu tranh để biến mong ước cao cả ấy thành hiện thực, với câu nói bất hủ: “Đấu tranh là cuộc sống của tôi.”

Thế giới tôn vinh ông, bởi chính con đường đấu tranh mà nhà lãnh đạo Nelson Mandela trải qua để thực hiện giấc mơ vĩ đại ấy của mình cũng sống động và đầy tính nhân văn như khát vọng của ông. Ông là đại diện cho công lý, tự do và tôn trọng quyền con người.

Tại Nam Phi, hình ảnh Nelson Mandela là biểu tượng cao nhất cho tinh thần đoàn kết dân tộc. Với sức mạnh của lòng vị tha và tinh thần hòa giải, ông đã hàn gắn hố sâu mâu thuẫn sắc tộc, mở ra một kỷ nguyên mới cho Nam Phi sau hàng chục năm xung đột giữa cộng đồng người da màu chiếm đa số và nhóm người da trắng thiểu số cầm quyền.

Sinh ngày 18/7/1918 trong một gia đình tù trưởng thuộc bộ tộc Thembu, người thanh niên Nelson Mandela tham gia các hoạt động chính trị từ khi học đại học, gia nhập đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC), trở thành thành viên sáng lập của Liên đoàn Thanh niên trực thuộc ANC.

Sau khi phái dân tộc chủ nghĩa Afrikaner trong đảng Dân tộc lên nắm quyền năm 1948 ở Nam Phi và coi chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apartheid làm nền tảng cho mọi chính sách, người chàng thanh niên Nelson Mandela đã chọn con đường đứng về phía những người bị áp bức, kỳ thị.

Từ thành lập một hãng luật để bảo vệ quyền lợi cho người nghèo, khi trở thành lãnh đạo ANC, Nelson Mandela đã đưa chính đảng này giữ vai trò tiên phong trong cuộc đấu tranh bền bỉ và gian khổ của nhân dân Nam Phi vì quyền bình đẳng của con người.

Cuộc đời đấu tranh chống phân biệt chủng tộc mà nhà hoạt động chính trị kiệt xuất Nelson Mandela theo đuổi gắn với những năm tháng bị chính quyền Apartheid truy đuổi và cầm tù. Năm 1964, ông bị chính quyền kết án tù chung thân và bị giam giữ suốt 27 năm qua nhiều nhà tù. Suốt thời gian ấy, kiên định với mục tiêu vì quyền con người, nhiều lần từ chối các điều kiện trả tự do của nhà cầm quyền, Nelson Mandela đã trở thành biểu tượng, thành nguồn cảm hứng cho cuộc đấu tranh xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi.

Như tên cuốn hồi ký mà cố Tổng thống Nelson Mandela xuất bản mà 1998 “Hành trình dài đến tự do” (A Long Walk to Freedom), cùng với việc nhà cầm quyền phải trả tự do cho ông năm 1990 dưới sức ép của cộng đồng quốc tế, với cương vị Chủ tịch ANC, Nelson lại tiếp tục dẫn dắt nhân dân Nam Phi thoát khỏi xiềng xích của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc. Chế độ Apartheid bị xóa bỏ ở Nam Phi năm 1993, đánh dấu “sự cáo chung” của chế độ phân biệt chủng tộc hà khắc bậc nhất trong lịch sử.

Với cuộc bầu cử dân chủ năm 1994, “người tù chính trị” nổi tiếng nhất thế kỷ 20, đã trở thành Tổng thống da màu đầu tiên của Nam Phi. Chiến thắng này là kết tinh của hơn bốn thập niên đấu tranh của những người da màu dưới sự lãnh đạo của ANC. Song hành trình đấu tranh mới của nhà lãnh đạo Nelson Mandela cũng bắt đầu trên cương vị tổng thống, với hàng loạt thách thức. Một mặt ông phải giải quyết sự bất an và thù địch của cộng đồng thiểu số da trắng mất đi sự độc quyền chính trị nhưng vẫn còn kiểm soát nền kinh tế, quân đội và bộ máy quan liêu.

Mặt khác, ông đối mặt với nguy cơ của một vòng xoáy bạo lực mới xuất phát từ sự hận thù của người da đen, các nạn nhân của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apartheid suốt hàng chục năm.

Trước tình hình này, vị tổng thống mới đã đưa ra những chính sách quá độ nhằm xoa dịu cộng đồng người da trắng. Bên cạnh đó, Tổng thống Mandela cho ra đời Đạo luật đoàn kết hòa giải quốc gia theo tinh thần: “Sự tha thứ sẽ dẫn đến sự thú nhận, và sự hàn gắn sẽ đến.”

Với niềm tin này, ông Mandela thành lập Ủy ban Sự thật và Hòa giải châu Phi nhằm kêu gọi sự chân thành và lòng khoan dung của người dân như là chìa khóa để giải quyết mâu thuẫn sắc tộc. Chính nguyên tắc hòa giải này đã đem đến điều kỳ diệu cho đất nước Nam Phi, thúc đẩy một môi trường hòa thuận, yên bình đã trở thành nền tảng cho những thành công về kinh tế sau này. Nhờ đó, Tổng thống Mandela đã thành công thuyết phục các công ty đa quốc gia tiếp tục ở lại đầu tư và tích cực gây dựng hình ảnh Nam Phi với thế giới.

Chỉ trong vòng một thập niên, Nam Phi nhanh chóng vươn lên, trở thành nền kinh tế phát triển nhất châu Phi và gia nhập Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS). Dưới sự lãnh đạo của ông Nelson Mandela, Nam Phi từng bước phá bỏ những tàn tích của nạn phân biệt chủng tộc, được công nhận là đất nước dân chủ, tiến bộ bậc nhất “Lục địa Đen.”

Những đóng góp to lớn của nhà lãnh đạo Nelson Mandela trong cuộc chiến chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apartheid, chống đói nghèo, bất bình đẳng đã được đất nước Nam Phi cùng nhiều quốc gia và các tổ chức quốc tế trên thế giới vinh danh bằng rất nhiều giải thưởng, tiêu biểu là giải Nobel Hòa bình năm 1993, giải thưởng Lenin của Liên Xô và giải thưởng Tự do của Mỹ.

Đặc biệt, tháng 11/2009, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 64 đã thống nhất lấy ngày 18/7 là “Ngày quốc tế Nelson Mandela.” Khi ông mất tháng 12/2013, cộng đồng quốc tế nghiêng mình thương tiếc ông, “người chiến sỹ đấu tranh chống chủ nghĩa Apartheid không mệt mỏi” với lòng dũng cảm, sự kiên nhẫn và nhân cách đáng ngưỡng mộ, truyền cảm hứng cho thế giới.

Giờ đây, chủ nghĩa Apartheid đã bị xóa bỏ hoàn toàn tại Nam Phi. Mặc dù vậy, những vấn đề như phân biệt, mâu thuẫn sắc tộc, bất bình đẳng vẫn đang nhức nhối hàng ngày trong xã hội hiện đại, giữa các quốc gia và trong mỗi quốc gia. Thành công của nhà lãnh đạo Nelson Mandela trong việc xóa bỏ chủ nghĩa Apartheid đã chỉ ra rằng những giá trị như tự do, bình đẳng và hòa bình phải bắt đầu từ chính con người, từ sự chân thành và lòng bao dung để cởi bỏ hận thù và hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau./.

“Tôi đã lựa chọn con đường của riêng mình và trong thời gian tới, chắc chắn sẽ không thay đổi. Dù ai nói gì thì với tôi, đó cũng không phải là vấn đề lớn. Những ý kiến trái chiều đã không còn khiến tôi phiền muộn, nặng lòng. Bởi, tôi biết mình muốn gì. Đó mới là điều quan trọng,” nghệ sỹ Ngô Hồng Quang chia sẻ.

Từ bỏ công việc cùa một giảng viên, Ngô Hồng Quang theo đuổi con đường riêng – kết hợp âm nhạc cổ truyền của dân tộc với nhạc cụ phương Tây, tạo nên những cuộc đối thoại ấn tượng giữa nghệ thuật truyền thống Việt Nam với nghệ thuật đương đại phương Tây. Anh vừa là một nhạc sỹ sáng tác vừa là một nghệ sỹ trình diễn với chất giọng khác lạ và khả năng chơi nhiều loại nhạc cụ dân tộc (đàn tính, đàn nhị, đàn bầu, đàn môi, chiêng dây…).

“Tôi tin, khi kết hợp với các yếu tố đương đại, nghệ thuật truyền thống của Việt Nam sẽ đến được với đông đảo công chúng (cả ở trong nước và quốc tế) hơn,” Ngô Hồng Quang chia sẻ.

Sau khi tốt nghiệp Khoa Nhạc cụ dân tộc (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam), Ngô Hồng Quang được giữ lại làm giảng viên nhưng anh vẫn luôn cảm thấy có điều gì đó thôi thúc bên trong. Bởi vậy, chàng trai với mái tóc xoăn xù ấn tượng ấy đã lựa chọn cách đi xa, vượt ra khỏi không gian của âm nhạc ngũ cung để đến với thế giới của những thanh âm mới; đề rồi trở về với một tâm thế khác.

Thời gian qua, Ngô Hồng Quang đã khiến giới mộ điệu vô cùng thích thú, “phấn khích” khi kết hợp dân ca quan họ Bắc Ninh (một di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam đã được Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc – UNESCO vinh danh) với nhạc cụ phương Tây và beatbox – một bộ môn nghệ thuật mô phỏng âm thanh của bộ gõ, mang đậm dấu ấn đương đại.

– Ý tưởng của việc tìm tòi kết hợp âm nhạc truyền thống Việt Nam với nhạc cụ phương Tây đến với anh như thế nào, thưa nghệ sỹ?

Nghệ sỹ Ngô Hồng Quang: Tôi xuất thân là một người học âm nhạc dân tộc, gắn bó với cây đàn nhị từ năm 9 tuổi. Sau khi tốt nghiệp và trở thành giảng viên của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, tôi không muốn mình dừng lại ở đó. Tôi muốn đi xa hơn. Thế nhưng, đi xa là đi đâu và đi bằng cách nào lại là câu hỏi khiến tôi trăn trở suốt một thời gian dài.

Sau đó, tôi quyết định đi nước ngoài để học thêm những điều mới, cập nhật tư duy mới – tư duy âm nhạc đương đại. Tôi đã hoàn thành khóa học sáng tác âm nhạc đương đại ở Học viện Âm nhạc Hoàng gia Hà Lan. Hiện nay, mỗi năm, tôi về Việt Nam biểu diễn vài ba lần, giới thiệu về những sản phẩm, dự án mới nhưng chủ yếu vẫn sống và làm việc ở Hà Lan. Bên cạnh đó, tôi cũng đi diễn ở nhiều nước, kết nối với các nghệ sỹ đến từ nhiều quốc gia. Tôi cảm thấy rất thú vị và nhận thấy, mình đã đi đúng hướng.

– Có khi nào, anh phải đối diện với những ý kiến trái chiều cho rằng, anh phá nát những giá trị truyền thống không?

Nghệ sỹ Ngô Hồng Quang: Có chứ! Thời gian đầu, rất nhiều người nghi ngại về sự lựa chọn và con đường của tôi. Điều đó cũng dễ hiểu thôi bởi ranh giới giữa “phá cách” với “phá hoại” cũng rất mong manh. Hơn nữa, đối với mỗi sản phẩm, sẽ luôn có hai luồng quan điểm: thích và không thích, tán thành hay không tán thành.

Thú thực, ban đầu, khi mới theo học, tôi cũng sợ môi trường ấy sẽ khiến chất truyền thống trong mình bị mờ đi. Thế nhưng, thực tế hoàn toàn ngược lại. Thay vì yêu cầu học viên “phải thế này,” “cần thế kia,” các thầy cô giáo ở đó luôn khuyến khích tôi phát huy thế mạnh cá nhân và tìm ra con đường đi riêng cho mình với những câu hỏi như: “Đâu là dấu ấn riêng trong các sáng tác của bạn?” “Tại sao bạn muốn kết hợp thứ này với thứ kia?” hay “Điều gì tạo ra sự khác biệt cho những sản phẩm âm nhạc của bạn so với những sản phẩm khác?”…

Đến nay, tôi cảm thấy những những ý kiến như vậy không tác động tiêu cực gì tới mình nữa. Tôi đã xác định sự nghiệp của mình là đưa âm nhạc cổ truyền của Việt Nam ra thế giới và kết nối với thời hiện đại. Tôi đã lựa chọn con đường đó và chắc chắn trong tương lai, tôi vẫn sẽ kiên định với quyết định của mình. Dù ai (kể cả đồng nghiệp hay những người ngoại đạo) nói gì thì cũng không có vấn đề gì.

– Vậy anh kết nối bằng cách nào?

Nghệ sỹ Ngô Hồng Quang: Tôi nhập tư duy âm nhạc đương đại của thế giới vào vốn cổ của mình, nói cách khác là, tôi đưa chất liệu truyền thống vào không gian âm nhạc đương đại.

Thời gian sống, học tập và hoạt động nghệ thuật ở nước ngoài tạo cho tôi điều kiện rất tốt để hiểu thêm về âm nhạc đương đại, tiếp cận với những lối tư duy mới, biết cách kết nối các loại hình âm nhạc trên thế giới. Trong tổng thể chung đó, tôi càng trân quý hơn vốn nghệ thuật truyền thống của dân tộc và biết cách sử dụng thế nào cho hiệu quả. Có nhiều thứ khi ở ngay bên cạnh thì ta chưa hiểu hết giá trị và chưa thấy nó hay, đẹp; thế nhưng, khi đi xa rồi, ta mới thực sự thấy đáng quý chừng nào.

Bên cạnh đó, bản thân tôi vốn có chất liệu dân gian rồi, bây giờ lại hiểu về chất liệu đương đại nữa nên việc kết hợp hai yếu tố đó với nhau cũng không phải là điều quá khó. Tôi tin, điều đó tạo ra sự kế thừa, tiếp nối và phát triển tự nhiên cho âm nhạc dân tộc. Hơn nữa, khi theo đuổi con đường này, tôi tự khám phá ra nhiều nguồn năng lượng mới trong mình. Tôi thích sự mới mẻ, được thay đổi liên tục cả trong cuộc sống và âm nhạc.

Tôi đã có những sản phẩm cụ thể theo hướng này nhận được sự tán thành, ủng hộ lớn của nhiều đồng nghiệp và công chúng như “Nam nhi”…

“Nam nhi” bao gồm một số ca khúc quan họ Bắc Ninh kết hợp với ngũ tấu đàn phương Tây (hai violin, một viola, một cello và một contrabass), một số sáng tác mới viết cho nhạc cụ dân tộc và một số bài dựa trên chất liệu dân gian của người Tày, người Mông. Từ sự kết hợp những làn điệu quan họ mượt mà với những âm sắc của ngũ tấu đàn dây phương Tây, tôi muốn tạo ra một cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và phương Tây.

– Quan họ gốc không sử dụng nhạc đệm, các liền anh, liền chị hát đối đáp mộc. Vậy anh làm thế nào quan họ hòa điệu được với hệ thống đàn dây phương, kết nối tư duy âm nhạc Á Đông và phương Tây?

Nghệ sỹ Ngô Hồng Quang: Tôi phải nghiên cứu kỹ về chất ngũ cung, đặc biệt là những luyến láy, hoa mỹ của quan họ Bắc Ninh để kết hợp với những kỹ thuật của bộ dây phương Tây. Những kỹ thuật “vuốt, rung, nhấn, luyến” của phương Tây hoàn toàn phù hợp để kết nối, cộng hưởng với làn điệu quan họ Bắc Ninh mềm mại, uyển chuyển.

Nếu tôi sử dụng những loại nhạc cụ có phím sẵn (như đàn piano) thì sẽ không làm nổi bật được những luyến láy, kỹ thuật hát “vang, rền, nền, nảy” của quan họ.

Bên cạnh đó, tôi cũng sử dụng những hòa âm mới, ngoài những hòa âm dựa trên chất ngũ cung ra còn có hòa âm đương đại để tạo ra cầu nối giữa truyền thống và hiện đại. Hơn nữa, quan họ không giàu tính nhịp điệu. Bộ gõ cũng rất ít khi được sử dụng khi trình diễn. Do vậy, khi kết hợp với beatbox thì sẽ mở ra một không gian mới với sự trẻ trung, sinh động.

– Tại sao anh lại chọn quan họ để bắt đầu cuộc đối thoại giữa âm nhạc cổ truyền Việt Nam với nhạc cụ phương Tây?

Nghệ sỹ Ngô Hồng Quang: Tôi nghe quan họ từ khi còn nhỏ. Đối với tôi khi đó, giữa các loại hình (như chèo, xẩm, cải lương, quan họ….) thì quan họ là dễ hát nhất, dễ nghe nhất và tôi cảm thấy rất thích. Nó giống như kiểu một dạng nhạc pop của truyền thống.

Tôi muốn đưa chất đương đại vào những làn điệu vốn dễ nghe để đưa nó đến một chiều kích khác, để khán giả thưởng thức âm nhạc quan họ trong một không gian khác. Nếu tôi chọn chèo hay bất cứ một loại hình nghệ thuật truyền thống nào khác thì còn khó nghe nữa. Đây là bước đầu tiên nên không thể gây “sốc” quá.

Tôi lựa chọn đi từng bước một để khán giả thẩm thấu dần, nghe quen dần rồi sẽ mở rộng hơn, nâng dần mức độ. Nếu ngay lập tức hòa âm quá trừu tượng thì sẽ phá vỡ không gian, giai điệu đẹp của quan họ Bắc Ninh.

– Vậy, sau quan họ, anh sẽ “thổi hồn” đương đại cho loại hình nghệ thuật truyền thống nào?

Nghệ sỹ Ngô Hồng Quang: Trong thời gian học tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, tôi được học về nhiều bộ môn nghệ thuật truyền thống như chèo, ca Huế, cải lương… Bên cạnh đó, tôi cũng có một tình yêu khác với âm nhạc của các dân tộc thiểu số ở những vùng núi cao. Tôi cảm thấy mê mẩn, bị hút hồn bởi những chất liệu đẹp, phong phú ấy.

Bởi vậy, sau quan họ, có thể chất liệu âm nhạc, nghệ thuật của vùng núi phía Bắc hoặc Tây Nguyên sẽ là lựa chọn tiếp theo của tôi. Bên cạnh đó, tôi cũng có một dự án khác là sáng tác những tác phẩm để nhạc cụ dân tộc Việt Nam kết hợp với nhạc cụ dân tộc của các nước khác (như Senegal, Iran) cùng biểu diễn.

Trong thời gian tới, tôi muốn tôn vinh nghệ thuật cổ truyền dân tộc bằng cách sáng tác những ca khúc hoặc tác phẩm khí nhạc chỉ có riêng nhạc cụ dân tộc trình diễn; đưa lên sân khấu những tác phẩm không kết hợp với nhạc điện tử mà hoàn toàn chỉ có các loại nhạc cụ dân tộc nhưng lại chơi theo lối đương đại. Tất nhiên, đó là kế hoạch “dài hơi” và cần rất nhiều thời gian, tâm sức nhưng hoàn toàn khả thi.

– Anh có chia sẻ rằng, khi nghệ thuật truyền thống kết hợp với các yếu tố đương đại thì sẽ thu hút được nhiều công chúng. Đây là một trong những hướng đi hiệu quả để bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống. Vậy, theo anh, nếu không đưa vào các yếu tố đương đại thì có thể quảng bá được vốn cổ trong bối cảnh hiện nay không?

Nghệ sỹ Ngô Hồng Quang: Tôi nghĩ là làm được vì thực tế, hiện nay, tôi vẫn làm vậy. Tôi kết hợp song song cả hai phương thức.

Trong nhiều show diễn ở các trung tâm nghệ thuật, trường đại học ở Pháp, Hà Lan mà tôi tham gia, các loại hình nghệ thuật truyền thống được biểu diễn theo đúng bản cổ, không hề phá cách và đưa vào những yếu tố đương đại. Bên cạnh đó, có những hội thảo trình bày rất kỹ về âm nhạc dân tộc Việt nam, cách sử dụng các loại nhạc cụ dân tộc cũng như cách chơi các bài cổ. Những chương trình này thu hút khá đông khán giả, đặc biệt là người nghiên cứu, muốn tìm hiểu sâu về văn hóa Việt.

Còn tất nhiên, khi nghệ thuật truyền thống kết hợp với các yếu tố đương đại thì sẽ dễ tiếp cận được với đông đảo công chúng hơn. Đặc biệt, với việc đưa vào những yếu tố đương đại (về mặt hòa âm, phối khí…), khán giả phương Tây sẽ dễ cảm nhận, thẩm thấu được những tác phẩm âm nhạc cổ truyền của Việt Nam hơn. Khi đưa những thanh âm của đàn bầu, đàn tính, đàn môi… vào những không gian mà khán giả cảm nhận ngay được thì người ta sẽ bị cuốn hút, thích thú theo dõi.

Thế nhưng, mặt khác, yêu cầu đặt ra với nghệ sỹ là phải thực sự hiểu về văn hóa, âm nhạc của Việt Nam và các vùng miền khác trên thế giới thì khi kết hợp mới không bị lố.

– Không chỉ sáng tác, hòa âm, phối khí, anh còn chơi được nhiều loại nhạc cụ và sở hữu giọng hát rất ấn tượng (với khả năng hát một số kỹ thuật ngoài Việt Nam như kỹ thuật hát song thanh của Mông Cổ…). Thời gian qua, anh liên tục đi lưu diễn ở nhiều nước và giới thiệu những dự án mới (“Song hành,” “Hanoi Duo,” “Nam nhi” và sắp tới là “Nhìn lại”…). Anh có bí quyết gì để có được nguồn năng lượng dồi dào ấy, thưa nghệ sỹ?

Nghệ sỹ Ngô Hồng Quang: À, thực ra, chuyện này khá đơn giản. Tôi tập yoga để có sức khỏe và sự dẻo dai, bền bỉ để làm tất cả những việc ấy.

– Trân trọng cảm ơn anh!./.

Hội nghị thượng đỉnh Trung Quốc-Liên minh châu Âu (EU) lần thứ 20 vừa diễn ra ở thủ đô Bắc Kinh đã nhất trí hợp tác để bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên các quy tắc, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và ủng hộ thương mại tự do toàn cầu.

Đây có thể xem là tín hiệu về sự đồng lòng nhất định của Bắc Kinh và Brussels nhằm chống lại chính sách bảo hộ thương mại và tăng thuế quan mà Mỹ đang áp đặt với cả Trung Quốc và EU, gây ra những tranh cãi gay gắt có nguy cơ “kích hoạt” một cuộc chiến thương mại quy mô lớn gây tổn hại cho kinh tế toàn cầu.

Bên cạnh đó, hai bên cũng nhất trí trao đổi về các đề nghị tiếp cận thị trường lẫn nhau để thúc đẩy một thỏa thuận đầu tư song phương. Tuy nhiên, xét ở nhiều góc độ, giữa Trung Quốc và EU vẫn còn một khoảng cách khá xa trong việc tìm kiếm lập trường chung để đối phó với Mỹ.

Trung Quốc và EU vẫn còn một khoảng cách khá xa trong việc tìm kiếm lập trường chung để đối phó với Mỹ

Có thể thấy Trung Quốc và EU cùng chia sẻ nhiều lợi ích và mối quan ngại chung liên quan tới chính sách thương mại theo phương châm “Nước Mỹ trước tiên” mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang theo đuổi. Cả Trung Quốc và EU đều là những đối tác thương mại lớn của Mỹ và đều đang chịu “tổn thất” nặng nề do chính sách bảo hộ mậu dịch của Washington.

Căng thẳng thương mại Trung Quốc-Mỹ đang ngày càng leo thang sau khi Washington áp mức thuế 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá 34 tỷ USD, thậm chí Tổng thống Donald Trump còn đe dọa đánh thuế tất cả các mặt hàng Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ trị giá hơn 500 tỷ USD, gần tương đương tổng lượng hàng mà Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc hồi năm ngoái.

Quan hệ thương mại giữa hai bờ Đại Tây Dương cũng trong giai đoạn sóng gió bởi “cuộc chiến thuế” do Mỹ áp mức thuế 25% với mặt hàng thép và 10% với nhôm nhập khẩu từ EU. Trong cuộc trả lời phỏng vấn mới nhất trên kênh truyền hình CBS, ông Trump còn xác định Trung Quốc, Nga và EU là những “đối thủ” của Mỹ.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc và EU có mục tiêu chung là tìm kiếm một chiến lược phối hợp để ứng phó với chính sách “Nước Mỹ trước tiên” của Tổng thống Trump, đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương chặt chẽ hơn. Việc hai bên đề cao hoạt động phối hợp để tránh một “cuộc xung đột và hỗn loạn” thương mại nhằm ngăn chặn nguy cơ căng thẳng thương mại biến thành một cuộc đối đầu khốc liệt, thể hiện quan điểm tương đồng của Trung Quốc và EU thúc đẩy thương mại tự do và hợp tác đa phương.

Trong khi Trung Quốc và EU đều cùng phản đối chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa đơn phương, hai bên lại không xác định nước Mỹ hay chính quyền Tổng thống Trump là đối thủ chung

Tuy nhiên, tuyên bố chung sau hội nghị thượng đỉnh này chỉ dừng lại ở việc nhắc lại những cam kết đối với thương mại tự do, công bằng dựa trên trật tự quy tắc thế giới, chứ không đề cập tới việc “thiết lập một liên minh” nhằm đối phó với chính sách thương mại của Mỹ. Trong khi Trung Quốc và EU đều cùng phản đối chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa đơn phương, hai bên lại không xác định nước Mỹ hay chính quyền Tổng thống Trump là đối thủ chung bởi những lợi ích khác nhau của Trung Quốc và EU trong quan hệ với Mỹ.

Trên thực tế, căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc với Mỹ và giữa EU với Mỹ về bản chất không giống nhau. Tranh chấp thương mại giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới Mỹ-Trung có thể coi là một câu chuyện dài kỳ, không chỉ là sự đối đầu trong các vấn đề kinh tế mà còn thể hiện ở việc hai bên có quan điểm khác nhau trong các vấn đề hợp tác và phát triển, đồng thời cũng là cuộc cạnh tranh ảnh hưởng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Không chỉ là vấn đề thâm hụt thương mại khổng lồ hay đánh cắp sở hữu trí tuệ, có thể coi đây là màn cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ với Trung Quốc, nền kinh tế đang thách thức vị trí siêu cường của Mỹ.

Trong khi đó, căng thẳng thương mại giữa Mỹ với EU hay với các đồng minh khác phần nhiều xuất phát từ chính sách mà chính quyền Tổng thống Trump đang theo đuổi nhằm thực hiện những cam kết bảo vệ nền kinh tế Mỹ và người lao động Mỹ, đồng thời cũng để tạo lợi thế cho Mỹ trên bàn đàm phán các hiệp định tự do thương mại. Bởi vậy, dù đều có tranh chấp thương mại với Washington, song EU và Trung Quốc đang phải đối mặt với sức ép rất khác nhau từ phía Mỹ.

Không những thế, Trung Quốc và EU giữ quan điểm khác nhau về Mỹ. EU và Mỹ có nhiều điểm tương đồng về lợi ích mà quan hệ giữa Trung Quốc và EU không thể nào so sánh được. EU hiện đang phụ thuộc rất lớn vào Mỹ về mặt quân sự, nhất là các trang thiết bị hiện đại, tiên tiến. Trong cục diện đó, việc Trung Quốc kỳ vọng EU thay đổi, quay sang hợp tác với mình để đối phó với Mỹ là không thực tế. Thậm chí, gần đây có tin EU cùng một số nước khác như Nhật Bản và Mỹ có thể sẽ đệ đơn kiện Trung Quốc lên Tổ chức thương mại thế giới (WTO) về một số vấn đề như bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ…

Có thể nói EU và Trung Quốc đang trong tình trạng “đồng sàng, dị mộng”

Bên cạnh đó, giới chức ở Brussels cũng tỏ ra “dè dặt” khi các nguồn vốn đầu tư của Trung Quốc ồ ạt “đổ bộ” vào châu Âu, kể cả những lĩnh vực nhạy cảm như năng lượng, tài chính, giao thông. Trong 10 năm qua, Trung Quốc đã đầu tư vào Lục địa già khoảng 320 tỷ USD, hơn một nửa trong tổng số 678 dự án mở cửa cho đầu tư nước ngoài tham gia ở châu Âu có nguồn vốn xuất xứ từ Trung Quốc.

Riêng trong hai năm 2016-2017, tổng vốn đầu tư từ Trung Quốc vào EU tăng gần 80%. Ảnh hưởng kinh tế và cả chính trị ngày càng gia tăng của Trung Quốc đối với các thành viên EU ở khu vực Trung và Đông Âu cũng đang gây lo ngại bởi điều này có thể đe dọa đến sự thống nhất, tiêu chuẩn và giá trị của EU. Đây là những lý do khiến EU từ chối những nỗ lực của Trung Quốc nhằm tạo một mặt trận chung gây áp lực với Mỹ về thương mại.

Ở khía cạnh nào đó, có thể nói EU và Trung Quốc đang trong tình trạng “đồng sàng, dị mộng,” nên hai bên sẽ có những phương cách khác nhau để dàn xếp căng thẳng với Washington nhằm bảo đảm lợi ích của riêng mình mà khó phối hợp hành động trên thực tế./.

Đây là tuyến y tế gần dân, sát dân nhất, giúp cho việc chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh của người dân được thuận tiện, đỡ tốn kém, đặc biệt là khám chữa bệnh theo nguyên lý y học gia đình, bảo đảm cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe cơ bản với chi phí thấp nhất và hiệu quả nhất.

Tuy nhiên, y tế cơ sở hiện nay vẫn còn tồn tại một số khó khăn, thách thức về chất lượng khám chữa bệnh cho người dân nói chung và cho người có thẻ bảo hiểm y tế nói riêng.

Việc tăng cường y tế cơ sở, sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế tại tuyến y tế cơ sở, thuận lợi cho việc tiếp cận dịch vụ của người tham gia bảo hiểm y tế khi có nhu cầu đã được thể hiện trong các quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

Xung quanh vấn đề khắc phục những yếu kém, khó khăn của y tế cơ sở, phóng viên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Minh – Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam để có cái nhìn tổng quan hơn.

– Hiện nay, có khoảng 80% người có thẻ bảo hiểm y tế đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại y tế cơ sở (tuyến huyện là 47%, tuyến xã là 33%), 20% đăng ký tại tuyến tỉnh, tuyến trung ương. Về vấn đề y tế cơ sở, bà có nhận định ra sao?

Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: Chất lượng khám chữa bệnh ở y tế cơ sở là một phạm trù liên quan rộng, không chỉ riêng ngành y tế mà có liên quan tới cơ chế tài chính, thanh toán giám định của bảo hiểm xã hội.

Trước đây ở cơ sở chúng tôi cũng đã thấy có khó khăn, càng ngày khi tình trạng quá tải tuyến trên rất cao, nhu cầu khám chữa bệnh của người dân rất lớn thì y tế cơ sở chưa đáp ứng được nhu cầu. Tôi cho rằng cái khó nhất của y tế cơ sở hiện nay là vấn đề con người.

Bởi vì bác sỹ ở cơ sở theo chúng tôi biết, hầu hết đào tạo theo hình thức cử tuyển, thiếu và yếu nên người dân đến khám chữa bệnh họ mong muốn làm sao được hưởng các dịch vụ tốt nhất và yên tâm về chất lượng của bác sỹ.

Hiện nay, khối y tế cơ sở của chúng ta có vẻ như phần nhiều chưa đáp ứng được điều đó và đây chính là vấn đề mấu chốt cần phải cải tiến và khắc phục

– Vậy Bộ Y tế và Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đã có những hành động gì để khắc phục tình trạng này ra sao?

Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: Về chủ trương khắc phục những khó khăn, chúng tôi hoàn toàn đồng thuận và nhất quán. Bộ Y tế đang nỗ lực cố gắng để nâng cao chất lượng dịch vụ của y tế cơ sở, phủ sóng, bao phủ dịch vụ thì phải đầu tư con người nên ngành y tế đang tích cực các dự án tập trung đào tạo, đào tạo lại, tăng cường nhân lực tuyến trên về y tế cơ sở.

Bộ trưởng Bộ Y tế cũng đã trao đổi với tôi và chúng tôi cũng đã thống nhất với nhau những sinh viên của ngành y mới ra trường trước hết cho đi cơ sở để rèn luyện, sau đó quay lại tuyến trên. Vừa giúp đỡ cơ sở nhưng đồng thời vừa tự mình đào tạo qua thực tiễn ở cơ sở.

– Thưa bà, bên cạnh yếu tố con người, chúng ta cần khắc phục và đẩy mạnh những gì?

Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: Không chỉ vấn đề con người, vấn đề quan trọng tiếp theo là việc đầu tư. Như ngành y tế cũng xác định là sẽ đầu tư tập trung cho y tế cơ sở. Chẳng hạn như các dự án vốn ODA sẽ tăng cường về máy móc trang thiết bị, cơ sở vật chất, con người sao cho đồng bộ.

Bên cạnh đó, một cơ chế không thể thiếu, đó là cơ chế phân cấp về mặt tài chính, phân cấp về tuyến khám chữa bệnh. Đơn cử như cần phải có quy định bệnh nào như một số bệnh lây nhiễm hoặc không lây nhiễm nếu các cơ sở đáp ứng được thì mạnh dạn cung cấp. Đi đôi với điều này, chúng tôi sẽ đề xuất cơ chế tài chính tất cả những gì đã phân cấp cho cơ sở, nếu bệnh nhân muốn lên tuyến trên sẽ không thanh toán và họ chỉ được thanh toán nhà nước cung cấp gói dịch vụ cơ bản, những gì tuyến xã làm được thì sẽ thanh toán qua xã, không thanh toán tuyến trên và người dân sẽ phải bỏ tiền ra.

Những giải pháp đó hướng với việc sau này bệnh nhân nếu muốn vượt tuyến thì phải theo một thỏa thuận của bệnh viện tuyến trên không thì cứ xảy ra tình trạng như thế này thì rất gay. Bởi bệnh nhân hiện nay cứ lên tuyến trên được thanh toán cao hơn. Điều này chúng tôi cũng thấy bất cập và sẽ đề xuất cùng với Bộ Y tế để sửa và có giải pháp thật sự đồng bộ, vì hiện nay chúng ta vẫn nói hướng về cơ sở thì tất cả mọi giải pháp đều phải hướng về cơ sở.

– Có ý kiến phản ánh rằng, nhiều bệnh nhân cứ “ùn ùn” lên tuyến trên để khám chữa bệnh mà bỏ qua tuyến dưới. Nhiều ý kiến cho rằng họ lên tuyến trên để được thanh toán nhiều hơn. Vậy điều này sẽ dẫn đến vỡ nguồn quỹ bảo hiểm y tế. Quan điểm của bà về vấn đề này ra sao?

Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: Tôi nghĩ rằng không liên quan nhiều giữa chuyện đẩy bệnh nhân lên tuyến trên gây vỡ quỹ bảo hiểm y tế mà vấn đề là chúng ta có đảm đương được dịch vụ đó không khi nếu như cấp nào, tuyến nào đảm đương được chất lượng dịch vụ đó và có cơ chế tài chính chỉ thanh toán cho tuyến đó thì sẽ không ảnh hưởng đến cân đối quỹ.

Tuy nhiên, chúng ta cũng phải có những quy định hết sức cụ thể. Chẳng hạn như đã phân tuyến cho tuyến xã thì phải sử dụng kết quả đó, bệnh nhân lên trên không làm lại kết quả đó nữa. Bộ Y tế đã đồng ý cho cơ sở làm dịch vụ thanh toán thì tuyệt đối không thanh toán những dịch vụ đó ở tuyến trên nữa.

Những giải pháp như thế không ảnh hưởng đến cân đối quỹ bảo hiểm y tế. quỹ bảo hiểm y tế hiện nay chỉ có thể quản lý chặt chẽ một cách tốt hơn và ngăn tình trạng quá tải ở tuyến trên.

Vấn đề cân đối Quỹ bảo hiểm y tế hiện nay phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Hiện nay, mệnh giá bảo hiểm y tế của chúng ta vẫn còn thấp, mức đóng không phải thấp, nhưng quyền lợi được hưởng, tính ưu việt rất cao. Một số quy định về chuyên môn, phân tuyến chưa rõ nên vẫn còn tình trạng khi bệnh nhân chuyển lên tuyến trên lại chiếu chụp, làm các xét nghiệm lại.

Sắp tới ngành y tế và Bảo hiểm Xã hội Việt Nam phải phân cho rõ ràng chỉ có một cấp được thanh toán và phải sử dụng liên thông kết quả đó để không phải chi nhiều lần. Như vậy, quỹ bảo hiểm y tế được sử dụng hiệu quả và người bệnh không vất vả phải làm thủ thuật nhiều lần.

– Trong báo cáo mới nhất cho thấy, hiện nay tỷ lệ bội chi quỹ bảo hiểm y tế trên 120%. Theo bà, việc bội chi quỹ nguyên nhân do đâu?

Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: Tôi cho rằng, bội chi quỹ có rất nhiều nguyên nhân, có nguyên nhân chủ quan và khách quan.

Nguyên nhân khách quan không bàn tới nữa, chất lượng dịch vụ, giá dịch vụ nâng lên thì chất lượng phục vụ cũng nâng lên, đó là điều rất tốt. Bên cạnh đó có những nguyên nhân chủ quan như một số cơ sở y tế lo lắng về việc nếu tự chủ sẽ có khó khăn về nguồn lực (cái này chỉ số ít, nhưng có) và tìm cách để đưa bệnh nhân vào viện, giữ bệnh nhân lâu hơn trong viện, chỉ định những dịch vụ, điều trị mà có thể chưa cần thiết làm gia tăng chi phí.

Thực tế cho thấy, trong bối cảnh mệnh giá chưa được nâng lên, chất lượng giá dịch vụ cao lên, nguồn quỹ không thay đổi đương nhiên sẽ có tình trạng vượt quỹ sẽ xảy ra. Nếu cộng cả nguyên nhân chủ quan, một số cơ sở y tế lại thực hiện không nghiêm túc, sử dụng nguồn lực không thật sự tiết kiệm, hiệu quả, còn lãng phí… đương nhiên tình trạng vượt quỹ sẽ gia tăng.

Có một số địa phương rơi vào tình trạng vượt quỹ, nhưng chúng tôi khi phát biểu điều này rất thận trọng, phân tích từng nguyên nhân gây ra vượt quỹ, nguyên nhân nào là khách quan, nguyên nhân nào là chủ quan, từ đó có giải pháp tốt hơn.

– Ý kiến như thế nào khi Bộ Y tế đề xuất với Chính phủ sẽ không khoán định mức bảo hiểm y tế cho tuyến xã mà sẽ thực chi cho thực tế.

Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: Tôi cho rằng bước đi của Bộ Y tế là đúng. Y tế cơ sở đã làm được đến đâu thì cấp cho họ cái đó để từ từ từng bước giúp người dân cũng yên tâm, cơ sở cũng hài lòng. Tức là trạm y tế nào thực hiện được cái gì thì đăng ký để ngành y tế sẽ xem xét và sẽ cho phép. Đó là quản lý nhà nước, năng lực của tuyến cơ sở không làm được cái đó thì không thể cho phép họ thực hiện.

Quan điểm của tôi sẽ thống nhất với Bộ Y tế không có mức 20%, tuy nhiên, tùy từng năng lực của tuyến xã đến đâu chúng ta sẽ mở ra đến đó, tuy nhiên điều đó không có nghĩa là không có giới hạn. Giới hạn ở đây không phải 20% kinh phí mà giới hạn về năng lực, như năng lực chuyên môn của họ làm được đến đâu thì phân cấp đến đó và phân cấp đến đó thì sẽ có quỹ tài chính tương ứng thì vẫn có kiểm soát.

Chúng tôi cũng đang đề xuất và Bộ Y tế cũng thống nhất nếu dịch vụ Bộ Y tế thẩm định đồng ý cho tuyến xã làm, như vậy người bệnh đến đó, được thanh toán và thực hiện dịch vụ ở y tế cơ sở. Nếu như người bệnh không muốn ở khu vực đó, địa phương đó không muốn vượt lên tuyến tỉnh, tuyến trung ương thì quỹ bảo hiểm y tế sẽ không thanh toán nữa. Chúng tôi cũng đã đề xuất điều này và Bộ Y tế cũng đã ủng hộ nguyên tắc này.

Tôi nghĩ rằng, chúng ta tránh 2 khuynh hướng: Một là giới hạn trần, hai là lại để cho các dịch vụ phát triển một cách không kiểm soát. Tôi cho rằng phải thận trọng, cái gì mà xã làm được thì phân cấp và theo phân cấp đó, tiền đó sẽ là được thanh toán dành cho cơ sở thanh toán.

Các cơ sở y tế chênh lệch khác nhau giữa năng lực trình độ để thực hiện các dịch vụ đó, chính vì vậy phải có lộ trình để từng bước tuyến cơ sở làm được trước phân tuyến trước và cho đi trước. Như vậy, quyền tự chủ sẽ cao hơn. Những đơn vị chưa làm được phải đào tạo để bằng nhiều cách có thể thực hiện dịch vụ đó theo lộ trình./.

The Industry 4.0 Summit and Expo 2018 took place in Hanoi from July 12-13 under the theme of “Vision and Development Strategy in the Fourth Industrial Revolution” with the attendance of nearly 1,800 representatives from localities, domestic and foreign experts, businesses, and embassies.

The event, jointly held by the Vietnamese Government and the Party Central Committee’s Economic Commission, saw leaders of ministries and sectors joining experts on smart industry and information technology in discussions on the development strategy and application of Industry 4.0.

Talking to participants, Prime Minister Nguyen Xuan Phuc said with the resolve of the whole political system and the will of the people, Vietnam is ready to overcome any challenges ahead, moving forward to grasp opportunities presented by the Fourth Industrial Revolution.

He said Vietnam has been actively researching new global technologies – such as the Internet of Things, big data, and artificial intelligence – in an effort to improve its competitiveness and boost innovation.

However, PM Nguyen Xuan Phuc admitted, Vietnam is still slow in accessing the core and the latest trends of Industry 4.0.

While Industry 4.0 brings about both opportunities and challenges for every country and its people, low-income countries like Vietnam may still be left behind if they fail to swiftly grasp new strides in science and technology – Deputy PM Vu Duc Dam

To truly capitalise on its opportunities and minimise any unwanted impacts of the Industry 4.0, the Vietnamese Government is determined in building focused long-term orientations and concrete policies. The country also needs the support of development partners, businesses, and international experts with the wave of scientific-technological breakthroughs as well as its increasing integration into the world, he noted.

The PM offered some key solutions such as enhancing cooperation with foreign partners in accessing the Industry 4.0; updating on development trends and experiences in the world, especially experiences in dealing with such unwanted impacts as unemployment and social problems; further connecting domestic and overseas Vietnamese sci-tech experts; and promoting relations with other countries, international organisations, and multinational enterprises to select suitable models and experiences for application in Vietnam.

At the summit, PM Phuc thanked those countries and international organisations – including UN agencies, the World Economic Forum, the Organisation for Economic Cooperation and Development, and the World Bank – who have stood side by side with Vietnam in its development process.

However, an irrational approach will make Vietnam lag behind regional countries in terms of technology, and face redundancy of unskilled labourers, and inequality in society, he said, adding that soft power, cyber space security and trans-boundary cyber-crimes are other challenges that need to be tackled.

Some speakers at the summit said Vietnam is currently adequately prepared, compared to other countries, for the Fourth Industrial Revolution. They suggested the country prioritise education and training, especially in technical skills, while issuing policies to encourage information technology application in all spheres.

There were also five conference sessions debating mega trends of the Fourth Industrial Revolution, namely the building of smart cities, the development of smart manufacturing industry, the next generation of banking and finance, and visions and development strategies for smart agriculture.

Meanwhile, an international expo held on this occasion housed stalls introducing solutions and services in such key areas as agriculture, industry, energy, telecommunications, health, transport, finance-banking, and e-commerce.

The highlight of the event was the appearance of Sophia, the world’s first robot citizen. The special guest responded to various questions related to sustainable development and potential to apply artificial intelligence in production.

Vietnam calls for science technology experts

Vietnam continues the call for more incentives for experts, scientists, as well as domestic and international enterprises to accompany Vietnam in its adoption of the Fourth Industrial Revolution, stated Prime Minister Nguyen Xuan Phuc while hosting a reception for experts, scientists, and representatives of organisations and enterprises participating in the Industry 4.0 Summit and Expo 2018.

At the meeting, guests hailed the role played by the Vietnamese Government in shaping and developing technology amidst the Fourth Industrial Revolution.

They expressed hope that the PM and the Government will give timely and suitable policies so as to aid a breakthrough in the area of artificial intelligence, and suggested that the Government should create widespread consensus among the society, thus creating “digital chances” for enterprises and people to engage deeper with Industry 4.0 practices.

Representatives from businesses proposed that the Government help enhance the quality of human resources, especially high-quality personnel in the field of information technology.

Besides, the Government should build special policies for IT enterprises, while continuing to reduce administrative procedures and connecting points, thus creating favourable conditions for enterprises to launch new technologies.

Speaking at the meeting, Head of the Party Central Committee’s Economic Commission Nguyen Van Binh affirmed Vietnam’s special focus on developing IT, and that Vietnam will consider the building of specific policies following the model of a “legal framework 4.0” to create optimal conditions for enterprises and people to take advantage of technological productions in the future.

Highlighting the significance of the Industry 4.0 Summit and Expo 2018, PM Phuc expressed his hope that the delegations will give answers to the question of how Vietnam can become successful in the Fourth Industrial Revolution and also clarify some of the Industry 4.0-related concepts.

Participants should contribute to the design of policies and solutions for Vietnam to actively catch up with the revolution, he said.

The PM stated that Vietnam is integrating deeper into the world economy with 15 new generation free trade agreements, with an increasingly open economy and high GDP growth. The country has been strongly affected by the world’s economic fluctuations, including those pertaining to Industry 4.0 and artificial intelligence.

Vietnam has formed a strong ecosystem for renovation, he said, holding that it is important to continue designing and completing its policies and legal framework. This will aid a faster expansion of Industry 4.0, as well as the greater science and technology revolution, he noted.

The PM underlined that currently, the legal system of Vietnam has matched international law, including in the sensitive areas of telecommunications, banking, and insurance.

Vietnam has jumped 12 notches on the Global Innovation Index for 2017 and two for 2018, the PM stressed but also acknowledged that Vietnam is still weak in the stage of implementation, requiring more drastic measures to enhance the speed of IT application, especially among science and technology officials and enterprises.

He asserted that Industry 4.0 brings both opportunities and challenges for each country, business, and individual, and that they should raise their awareness of the issue to apply more scientific advances.

Building smart cities – trend of Industry 4.0

Vietnam has made progress in applying applications of the fourth industrial revolution in various areas of life, including smart urban development.

According to Le Quoc Huu, Chief Architect of Smart City of mobile network operator Viettel, the Vietnamese Party and Government have given clear directions on using the advantages of Industry 4.0 and developing information communication technology (ICT) infrastructure.

Huu, who also joined a smart urban development project in Vietnam, said the Government has been stepping up the building of e-government recently.

Most public services are now online (88 percent), he said, adding that major ICT and telecom groups such as Vietnam Posts and Telecommunications Group (VNPT), Viettel, FPT and CMC Corporation have been setting up departments specialising in studying and developing technological applications and smart urban area solutions.

Vietnam has several advantages for the work, such as good telecommunication infrastructure and a high rate of internet users (54 percent of the country’s population). In 2016, Vietnam ranked 79th among the 139 countries in networked readiness index (NRI) and stood third in terms of telecommunications affordability. However, there are still difficulties in building smart urban areas, especially limited capital and lack of international standards, Huu said. He referred to public-private partnerships as an effective way to mobilise social investment, particularly from enterprises, to build smart cities.

Readiness of Vietnamese firms for Industry 4.0

The readiness of enterprises in Vietnam, and foreign countries in general, for the Fourth Industrial Revolution was debated at a symposium in Hanoi on July 13.

The symposium, themed “Smart Production Development: Vision and Solutions for Sustainable Development,” took place within the framework of the Industry 4.0 Summit and Exhibition. The event is expected to help Party think tanks, State management agencies and the research and business circles set forth guidelines and policies to step up technological application and development.

The impacts of Industry 4.0 on Vietnam’s society and economy are becoming more and more visible, thus requiring the Government and business circle of Vietnam to adopt strong reforms to cope with both positive and negative effects – Minister of Science and Technology Chu Ngoc Anh  

Delegates at the event also looked into mechanisms and policies which need to be streamlined in order to push ahead with smart and high-tech application in production, and thus improve the productivity and competitiveness of various enterprises and the economy.

Representatives from the world’s leading technological firms shared their experience in implementing Industry 4.0, as well as building, managing, and operating digital and smart factories.

The participants said information and communication technologies, plus other new trends of the Fourth Industrial Revolution, have generated both challenges and opportunities for business administrators.

Cao Duc Phat, permanent deputy head of the Party Central Committee’s Economic Commission, said smart factories with breakthrough technologies will change traditional production methods, creating new products with outstanding quality.

The automation and artificial intelligence technology will mean the cheap unskilled labour force may lose some of its advantages in the industrial sector and require a workforce suitable to the new situation, he said.

Moreover, natural resources have been gradually replaced by new synthetic materials, the official said, noting that major technological progresses in renewable energy production has helped ease the reliance on fossil fuels.

Banks make great strides in technology application

Vietnam’s banking sector has invested in developing technology amid the sweeping changes the 4th Industrial Revolution is bringing to the way people live and work. According to economic experts, the prominent technological advances of the revolution such as Internet of Things (IoTs), Big Data, Artificial Intelligence (AI) and blockchain technology have offered great opportunities for Vietnam’s banking system.

They help Vietnamese banks access international markets, enhance their ability to apply modern technology and make banking products and services more modern and efficient.

Dr. Nguyen Viet Loi , Director of  Institute for Financial Strategy and Policy under the Ministry of Finance, said the impact of the 4th Industrial Revolution on Vietnam’s banking sector can be divided into two phases.

From 2008 to 2015, the advent of cloud computing, open-source software, 3G/4G mobile data, smart phones, data analysis and social networks encouraged entrepreneurs to join the financial market, paving the way for financial technology (FinTech).

From 2016-2020, the development of artificial intelligence, blockchain, data science, digital identification and biometrics will lay an infrastructure foundation to transform personnel usage, focusing on using artificial intelligence instead of traditional bankers. Digital identity has become the footing of basic identification and been secured through biometric factors such as voice recognition or fingerprints.

Experts predicted that by 2020, the four most-affected areas of FinTech will be consumer banking, transfers and payments, asset management, and insurance.

Findings from a survey on banking services, user behaviour and trends in Vietnam released by the International Data Group (IDG) Vietnam in 2017 showed that e-banking solutions are increasingly used for convenience and to save time. Some 81 percent of respondents said they have used e-banking solutions for transactions, compared to only 21 percent in 2015.

Deputy Governor of the State Bank of Vietnam (SBV) Nguyen Kim Anh said that commercial banks have developed new services in the direction of full digitisation.

Outstanding services include the auto banking model (Livebank) of Tien Phong Bank (TPBank), the digital bank Timo of Vietnam Prosperity Bank (VPBank), the digital banking strategy of Orient Commercial Joint Stock Bank (OCB); Digital Lap of Commercial Bank for Foreign Trade of Vietnam (Vietcombank) and  the Military Commercial Joint Stock Bank (MB) with the virtual assistant application Chatbox.

Nguyen Hung, General Director of TPBank, said digitalisation is applied to all banking products and services from payment, money transfer, lending, saving to financial management.

The finance-banking sector is at the forefront of opportunities to join the Fourth Industrial Revolution. With a population of nearly 100 million by 2025, and one of the world’s highest smartphone usage rates, Vietnam is considered one of the countries able to thoroughly modernise finance-banking services – Party Central Committee’s Economic Commission Ngo Van Tuan 

The development of digital banking models, such as Timo or LiveBank, is an example of this trend, enabling banks to meet young customers’ need for banking services anytime and anywhere, he noted.

Ngo Thi Hang from the Department for inspection and supervision of domestic credit institutions under the SBV’s Banking Supervision Agency said the emergence of the 4th Industrial Revolution brings opportunities to Vietnamese banks to extend outside of the country, expand their activity and build their brand abroad.

In addition, thanks to the revolution, they can also access and expand supply of appropriate banking products and services to those who do not currently have bank accounts in remote areas, she said.

However, she noted that besides the promising opportunities, the revolution also poses many challenges to Vietnam’s banking and finance sector.

Hang stressed the need to build new laws for banking sector reform, adding that banks’ business models and financial resources for basic construction investment need to be fine-tuned to adapt to the trend of high technology application.

According to Director Loi, the SBV has been setting up a Steering Committee on Fintech, which is working to develop a legal framework for this area.

However, there is still a lack of policy mechanism to attract investment in Fintech, he noted.

Technological development can drive agricultural restructuring

Vietnam should capitalise on advancements in technology to restructure its agriculture based on three key pillars, said Deputy Minister of Agriculture and Rural Development Ha Cong Tuan. Tuan made the suggestion as part of his opening remarks at a seminar on the visions of and solutions to a smart and sustainable system of agriculture, which was held in Hanoi as part of the activities at the Industry 4.0 Summit and Expo 2018.

According to the official, the first pillar is the application of technology, particularly high-tech, to agricultural production on a larger scale. The second is promoting the reorganisation of agricultural production towards forming supply chains, with enterprises placed at the centre, and towards allocating support from farmers and cooperatives in terms of supply, technological application, origin tracing, and trademark building. The third covers serious and practical institutional reform, making business climate transparent, and improving competitiveness to boost domestic and international investment in agriculture.

He said Vietnam exported 36.4 billion USD worth of farm produce in 2017 and the figure is likely to reach 40 billion USD this year. The official also pointed out some of the shortcomings of agricultural development in Vietnam, which include products falling short of potential, scattered production, low value added farm produce, and the low rate of technological application.

Cho dù phong trào khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi mà các start-up còn khá lơ là với sở hữu trí tuệ, một trong nhưng “chìa khóa” quan trọng giúp phát triển bền vững.

Tiến sỹ Phạm Hồng Quất, Cục trưởng  Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp khoa học và công nghệ (thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ), đã trao đổi với phóng viên Báo điện tử VietnamPlus về vấn đề này.

– Sở hữu trí tuệ được xem là đòn bẩy để các start-up tăng trưởng bền vững. Là người sâu sát với khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, ông có nhận định gì về việc này?

Tiến sỹ Phạm Hồng Quất: Đã nói đến khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thì phải gắn với sở hữu trí tuệ.

Bởi lẽ, dù là công nghệ, hay mô hình kinh doanh mới mà muốn tăng trưởng bền vững thì phải gắn với bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Đây chính là bảo vệ quyền khai thác thị trường và khi mô hình kinh doanh tăng trưởng ở quy mô toàn cầu thì nhà đầu tư rất quan tâm vấn đề này.

– Thực tế thì không ít  start-up vẫn thờ ơ với sở hữu trí tuệ, thưa ông?

Tiến sỹ Phạm Hồng Quất: Nhiều bạn trẻ hiện nay chưa ý thức hết được ý nghĩa của việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Chúng ta mải mê làm sản phẩm dịch vụ, mô hình kinh doanh, nhưng khi gọi vốn, đặc biệt là gọi vốn quy mô quốc tế thì việc đầu tiên các nhà đầu tư quan tâm là sản phẩm dịch vụ của bạn đã được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hay chưa và ở quy mô nào.

Các nhà đầu tư thường chỉ bỏ vốn vào các sản phẩm được bảo hộ ở Việt Nam và những thị trường quan trọng có thể tiêu thụ được. Điều này giúp sản phẩm có thể chống được hàng giả, hàng nhái cũng như việc bảo vệ thị trường trước việc người khác có thể bắt chước để làm sản phẩm thay thế, khống chế được giá… nhất là giai đoạn đầu của các sản phẩm mới.

Bên cạnh đó, việc đăng ký sở hữu trí tuệ không tốn nhiều thời gian và công sức, nhưng đôi khi nhận thức về vấn đề này chưa được thấu đáo.

– Bộ Khoa học và Công nghệ đã làm gì để nâng cao nhận thức cho start-up về vấn đề quan trọng này?

Tiến sỹ Phạm Hồng Quất: Thời gian qua, Cục Sở hữu trí tuệ và một số trường đại học, hiệp hội, luật sư… có nhiều sáng kiến, thậm chí hỗ trợ miễn phí tạo ra cộng đồng về sở hữu trí tuệ.

Chúng tôi cho rằng đây là việc hết sức cần thiết. Trong giai đoạn tới, mong rằng các bên liên quan sẽ hỗ trợ nhiều hơn nữa trong việc nâng cao nhận thức, đăng ký ngay sản phẩm, công nghệ của mình ở Việt Nam cũng như các thị trường quan trọng. Đây sẽ là điểm mang tính đinh hướng chiến lược để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia.

Về phía Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp khoa học và công nghệ, chúng tôi sẽ lồng ghép các chương trình hỗ trợ, tập huấn nội dung về sở hữu trí tuệ.

Chúng tôi sẽ mời các chuyên gia, luật sư có kinh nghiệm chia sẻ, những bài học thực tiễn để xây dựng các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Những chương trình huấn luyện này cũng sẽ lồng ghép đưa vào các nội dung của việc các cuộc thi, các buổi thuyết trình hiện nay.

Sắp tới, trong các nội dung thi, chúng tôi sẽ đưa vào một nội dung bắt buộc để các bạn trẻ quan tâm ngay khi bắt đầu khởi nghiệp về phạm vi bảo hộ, thị trường. Các bạn sẽ phải hiểu việc bảo hộ như thế nào và định hướng khai thác phát triển tài sản trí tuệ ra sao…

– Thưa ông, Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” (Đề án 844) do Thủ tướng ban hành có hiệu lực từ giữa tháng 5/2017. Ông đánh giá thế nào về hệ sinh thái khởi nghiệp hiện nay sau hơn một năm triển khai Đề án này?

Tiến sỹ Phạm Hồng Quất: Đề án 844 đã triển khai được hơn một năm nay và cùng lúc có nhiều nhiệm vụ được triển khai từ việc nghiên cứu, xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đầu tư tài chính, chương trình hỗ trợ cho đến những hoạt động sự kiện để kết nối các thành phần của hệ sinh thái ở phạm vi trong nước và quốc tế.

Trong thời gian qua, nhiều nhiệm vụ triển khai tương đối tốt, đặc biệt là nhiệm vụ về nâng cao năng lực cho các chủ thể thông qua đào tạo, huấn luyện, thực hành. Nhiều sự kiện để lại ấn tượng tốt cho các start-up; những hoạt động liên kết ở khu vực ASEAN và các đối tác như Israel, Mỹ, Hàn Quốc, Singgapore…; nhiều cơ sở hỗ trợ khu làm việc chung, các trường đại học đã xuất hiện các trung tâm khởi nghiệp mang tính chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, giới sinh viên đã quan tâm đến phong trào khởi nghiệp rất nhiều, và đây cũng là dấu ấn để lại tương đối tốt để lại tiền đề cho những năm tiếp theo.

– Để kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia thành công, theo ông, các bên liên quan như doanh nghiệp, nhà nước, nhà đầu tư cần thể hiện vai trò ra sao?

Tiến sỹ Phạm Hồng Quất: Để xây dựng được hệ sinh thái quốc gia về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành công, theo kinh nghiệm của một số nước có điều kiện tương đồng với Việt Nam vai trò của chính phủ, nhà nước luôn là quan trọng để tạo ra một sân chơi, tạo ra môi trường pháp lý, thể chế, chính sách thật là thuận lợi cho cả nhà đầu tư và start-up.

Vai trò không thể thiếu được đó chính là các bạn trẻ những người có ý tưởng, có quyết tâm có hoài bão và có niềm đam mê, muốn thay đổi cách tiếp cận mô hình kinh doanh mới. Lực lượng trẻ cần có những cách tiếp cận với thị trường nước ngoài và phải trau dồi về ngoại ngữ để có khả năng kết nối vói nguồn vốn lớn.

Hiện nay, các nhà đầu tư trong nước cũng bắt đầu quan tâm từ các doanh nhân thành công, cho đến quỹ, các tập đoàn cũng thấy được các tiềm năng. Tuy nhiên, đầu tư mạo hiểm chưa thành xu hướng đầu tư lớn như ở các nước khác. Bởi vậy, cần có chính sách để cuốn hút các nhà đầu tư trong nước và quốc tế trong lĩnh vực này.

Để kết nối thành công xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia, hoạt động liên kết liên thông môi trường từ bên ngoài, đặc biệt là khu vực ASEAN và các trung tâm khởi nghiệp lớn trên thế giới, sẽ là điểm mà chúng tôi cần tập trung cho giai đoạn tới.

– Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai Đề án 844 thế nào?

Tiến sỹ Phạm Hồng Quất: Trong 6 tháng cuối năm của năm 2018, chúng tôi sẽ tiến hành một số sự kiện mang tầm quốc tế như kết nối với Ủy ban người Việt ở nước ngoài để tổ chức sự kiện kết nối các nhà đầu tư với các doanh nghiệp khởi nghiệp tiềm năng của Việt Nam.

Ngoài ra, chúng tôi sẽ liên kết tổ chức các sự kiện Techfest vùng, thúc đẩy liên kết vùng và lấy trung tâm trọng điểm là các trường đại học, đây là nơi cung cấp nguồn lực quan trọng. Vào tháng mộtmột, chúng tôi sẽ tổ chức sự kiện Techfest quốc tế  thu hút các start-up, nhà đầu tư, các lãnh đạo, cấp địa phương của các nước ASEAN tham dự. Thực tế, Việt Nam cũng đã bắt đầu thể hiện được vai trò của mình trong hệ sinh thái cấp khu vực.

Ngoài ra, chúng tôi sẽ cử các đoàn tham dự các sự kiện ở các quốc gia trong khu vực để xây dựng nền tảng phát triển hệ sinh thái online ở phạm vi ASEAN. Điều này sẽ giúp cho nguồn lực trong nước sẽ được chia sẻ và tiếp cận nguồn thông tin từ những nước đã có kinh nghiệm…

– Xin cảm ơn ông!

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói lời tạm biệt nhau tại Helsinki với những lời nói có cánh, khép lại một trong những sự kiện được mong chờ trong đời sống chính trị thế giới năm nay.

Trước thềm sự kiện, đông đảo dư luận coi đây là dấu hiệu chứng tỏ hai nước sẵn sàng khởi động việc hàn gắn các mối quan hệ song phương vốn đang xấu đi nghiêm trọng.

Mặc dù cuộc gặp giữa lãnh đạo hai cường quốc đối thủ hàng đầu thế giới được đánh giá là tiến bộ lớn nhất mà hai bên đạt được tính đến thời điểm hiện nay, nhưng giới chuyên gia không đặt quá nhiều hy vọng vào cuộc gặp này trong bối cảnh Nga và Mỹ chưa thể chấm dứt được tình trạng “đối đầu có hệ thống” trong tương lai gần.

Tổng thống Mỹ Trump cho rằng quan hệ Nga-Mỹ đã được cải thiện qua hội nghị thượng đỉnh này

Tuy nhiên, thực tế kết quả hội đàm đã phần nào cho thấy điều ngược lại khi Tổng thống Putin và Tổng thống Trump đã rời cuộc hội đàm và làm việc với các cố vấn, đến với cuộc họp báo với những tuyên bố mạnh mẽ về thúc đẩy quan hệ song phương và hợp tác trong các vấn đề quốc tế cùng quan tâm.

Bắt đầu hội đàm, lãnh đạo hai nước đã dành cho nhau những lời tốt đẹp khi Tổng thống Trump tuyên bố ông kỳ vọng vào một “mối quan hệ khác thường” với Tổng thống Putin, đồng thời khẳng định quan hệ với Nga là điều tốt đẹp chứ không phải điều tồi tệ. Trong khi đó, nhà lãnh đạo Nga khẳng định hiện là thời điểm thích hợp để lãnh đạo hai nước trao đổi về các mối quan hệ và các vấn đề quốc tế đầy thách thức trên thế giới.

Kết thúc các cuộc hội đàm riêng và làm việc chung với các cố vấn, Tổng thống Trump tuyên bố ông có “một sự khởi đầu tốt, rất tốt cho tất cả mọi người.” Ông đã mô tả đây là một cuộc đối thoại thẳng thắn, cởi mở và có tính xây dựng sâu sắc. Theo ông, quan hệ Nga-Mỹ đã được cải thiện qua hội nghị thượng đỉnh này và quan hệ ngoại giao với Nga là điều cần thiết.

Cũng theo Tổng thống Trump, cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Nga tại Helsinki chỉ là khởi đầu cho con đường đối thoại mạnh mẽ hơn với Moskva. Tổng thống Trump khẳng định: “Chúng tôi đã tạo ra những bước đi đầu tiên hướng tới tương lai tươi sáng hơn, dựa trên nền tảng là hợp tác và hòa bình”. Nhà lãnh đạo Mỹ cảm ơn Tổng thống Putin về việc thúc đẩy đối thoại mở giữa hai nước vì “điều tốt đẹp hơn cho tất cả.”

Về phần mình, Tổng thống Putin đánh giá cuộc gặp này là những chuyển động đầu tiên để khôi phục “một mức độ tin tưởng chấp nhận được và trở lại mức độ tương tác trước đây trong các vấn đề liên quan đến lợi ích đa phương.”

Liên quan đến vấn đề Syria, ông khẳng định Moskva và Washington có thể đóng vai trò dẫn đầu trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng tại quốc gia Trung Đông này. Nhà lãnh đạo Nga cũng nêu ra nhiều ví dụ về sự hợp tác thành công của lực lượng an ninh Mỹ và Nga, đặc biệt là trong công tác đảm bảo an ninh cho Giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup) 2018. Ông cho rằng đã đến lúc nối lại những mối quan hệ giữa hai nước trong các lĩnh vực văn hóa. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí thành lập một nhóm cấp cao, với nhiệm vụ kết nối giới lãnh đạo cũng như các doanh nghiệp của Nga và Mỹ.

Tổng thống Nga khẳng định Nga và Mỹ có thể đóng vai trò dẫn đầu trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng Syria

Trong cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã thẳng thắn trao đổi về nhiều vấn đề nóng của thế giới như cuộc chiến chống khủng bố, cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ, cuộc chiến tại Syria, thỏa thuận hạt nhân Iran, vấn đề an ninh của Israel, các nỗ lực thúc đẩy giải quyết hòa bình vấn đề hạt nhân Triều Tiên…

Hai bên cam kết sẽ duy trì kênh liên lạc mở giữa cơ quan an ninh của nhau chống lại mối nguy cơ từ khủng bố. Thành viên các hội đồng an ninh quốc gia của Nga và Mỹ sẽ gặp nhau sau các thỏa thuận đạt được tại cuộc hội đàm thượng đỉnh này. Tổng thống Putin và Tổng thống Trump cũng để ngỏ khả năng về các cuộc gặp tương tự trong tương lai.

Với những tuyên bố đầy ấn tượng và gợi mở, hai nhà lãnh đạo Nga và Mỹ đã tạo ra được khúc dạo đầu tốt đẹp, hứa hẹn những thay đổi theo hướng tích cực trong quan hệ vốn nhiều thăng trầm giữa hai nước. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn khá thận trọng khi kỳ vọng về những bước chuyển mang tính bước ngoặt trong ngắn hạn. Điều này là hoàn toàn có cơ sở khi quan hệ Nga-Mỹ là một trong những mối quan hệ nước lớn phức tạp nhất trên thế giới, tính phức tạp vừa có nguyên nhân lịch sử, vừa có vấn đề và mâu thuẫn hiện thực trong các thời kỳ khác nhau.

Những năm gần đây, Nga và Mỹ dường như đi hai con đường hoàn toàn khác nhau về chính trị, lợi ích chung ngày càng ít, mâu thuẫn và bất đồng liên tục tăng lên, trong rất nhiều vấn đề đã lên đến mức độ “như nước với lửa.”

Thực tế, trước thềm sự kiện, các chuyên gia đã cảnh báo rằng không nên quá lạc quan về kết quả của cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Nga hay những triển vọng trong ngắn hạn của mối quan hệ Nga-Mỹ bởi có một thực tế là hai bên vẫn tồn tại “những bất đồng cơ bản” liên quan đến trật tự thế giới cũng như vai trò của Moskva và Washington trong trật tự đó. Mỹ đang nỗ lực tìm lại sự thống trị trên toàn cầu, trong khi Nga lại ủng hộ một thế giới đa cực công bằng hơn.

Theo ông Dmitry Suslov, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và châu Âu, quan hệ Nga-Mỹ đang phát triển theo trạng thái “tiền chiến tranh” và đó là điều không thể chấp nhận được.

Chỉ một cuộc gặp thượng đỉnh tại Helsinki là chưa đủ để Tổng thống Putin và Tổng thống Trump có thể hàn gắn mối quan hệ song phương đầy trắc trở

Vì vậy, chỉ một cuộc gặp thượng đỉnh tại Helsinki lần này là chưa đủ để Tổng thống Putin và Tổng thống Trump có thể hàn gắn mối quan hệ song phương đầy trắc trở này. Tuy nhiên, đây cũng có thể coi là khúc dạo đầu hứa hẹn cho những chuyển động tích cực sau này khi cả Nga và Mỹ đều ý thức được sức mạnh của nhau và việc chung sống hòa bình sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho mỗi nước.

Cả hai phía đã nhận ra rằng cần phải kiểm soát tình hình và phải dự báo trước được mọi việc, do đó cần nối lại đối thoại song phương để ngăn quan hệ trở nên xấu hơn. Đây chính là lý do tại sao Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ và Nga phải tìm ra những cách thức để “hợp tác nhằm theo đuổi những giá trị chung,” trong khi Tổng thống Putin khẳng định các cuộc gặp này phản ánh mong muốn của hai nước sớm khôi phục sự tin tưởng lẫn nhau./.

Sau hơn 1 tháng tranh tài quyết liệt và lôi cuốn, Vòng chung kết World Cup 2018 tại Nga đã khép lại bằng màn đăng quang thuyết phục của đội tuyển Pháp sau “cơn mưa bàn thắng” trên sân Luzhniki ở thủ đô Moskva.

Thực dụng, đặt sự an toàn lên trên hết và luôn biết bùng nổ khi cần thiết, đội tuyển Pháp của huấn luyện viên Didier Deschamps đã thể hiện sự vượt trội và toàn diện cả giải năm nay để giành về cho mình ngôi sao thứ 2 trên ngực áo. Không có món quà nào quý báu hơn thế đối với nước Pháp trong dịp lễ kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 229.

Croatia – đối thủ của “Gà trống Gaulois” – trong trận chung kết cũng có thể ngẩng cao đầu rời nước Nga, sau những màn trình diễn đầy quả cảm. Không một đội bóng nào phải thi đấu hiệp phụ trong 3 trận knock-out liên tiếp như họ, thậm chí có 2 trận đã phải phân định thắng thua bằng loạt luân lưu cân não. Cũng không có đội bóng nào liên tục giành chiến thắng sau khi bị dẫn trước như Croatia, tất nhiên trừ trận chung kết!

Croatia mới chỉ được công nhận là thành viên chính thức của Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) và Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) cách đây 25 năm. Việc đội bóng đến từ đất nước chỉ hơn 4 triệu dân này lọt vào tới tận trận chung kết của giải đấu lớn nhất hành tinh – nơi mà những thế lực thống trị bóng đá thế giới như Brazil, Đức, Tây Ban Nha, Argentina… không đi được trọn vẹn con đường thậm chí có đội không vượt qua nổi thử thách đầu tiên là vòng bảng, quả giống như một giấc mơ có thật.

Trong cơn mưa ở Luzhniki, nước mắt của người Croatia, và cả người Pháp nữa, đã rơi, cho sự thăng hoa tột đỉnh và cả những tiếc nuối đến vô cùng. Trước họ, nước mắt của những “ông lớn” cũng đã rơi ê chề. World Cup 2018 chứng kiến lần đầu tiên vòng bán kết không có sự góp mặt của bộ ba quyền lực Brazil, Đức hay Argentina.

Nhìn lại giải đấu năm nay, có thể thấy châu Âu vẫn đang áp đảo Nam Mỹ và phần còn lại của thế giới. Bốn kỳ World Cup gần đây là 4 ngôi sao cho châu Âu: Sau Italy năm 2006 là Tây Ban Nha năm 2010, Đức năm 2014 và bây giờ là Pháp. Trải qua 21 mùa giải, cán cân quyền lực đang nghiêng về châu Âu, với 12 lần vô địch, so với 9 của Nam Mỹ.

Bóng đá thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của những thế lực mới và điều ấy chắc chắn sẽ còn thể hiện rõ rệt hơn khi FIFA quyết định tăng số lượng đội tham dự lên con số 48, có thể là ngay ở World Cup 2022 tại Qatar. Bỉ, Anh… và ngay cả chủ nhà Nga – vốn có thứ hạng thấp trên bảng xếp hạng FIFA khi giải khởi tranh – đều gây ấn tượng mạnh và đạt những thành tích ngoài mong đợi. Có thể tin vào tương lai với những bộ khung trẻ trung của “Quỷ Đỏ,” “Tam Sư”…

Bóng đá thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của những thế lực mới…

Hoặc với cầu thủ trẻ xuất sắc nhất World Cup 2018 Kylian Mbappe, giải đấu năm nay khép lại để mở ra cho một chân trời mới xán lạn hơn. Ghi bàn “chốt” cho đội tuyển Pháp, Mbappe trở thành cầu thủ tuổi teen thứ 2 lập công trong 1 trận chung kết World Cup khi mới 19 tuổi 207 ngày. Trước đó, chỉ có Pele (17 tuổi, 249 ngày) làm được điều này tại World Cup 1958. Đồng thời, Mbappe cũng là cầu thủ trẻ thứ 3 ra sân đá chính ở chung kết World Cup sau Pele và Guiseppe Bergomi (18 tuổi, 201 ngày khi đá chung kết năm 1982 cho Italy).

World Cup 2018 đầy bất ngờ, hấp dẫn đến phút chót, với rất nhiều yếu tố đáng chú ý, như đã có hơn 10 pha phản lưới, số lượng penalty vượt trội so với các giải trước, “mưa bàn thắng” từ những tình huống cố định, tính cống hiến của bóng đá tăng lên cùng với sự gia tăng của các sai lầm cá nhân.

Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 bước vào sân cỏ phá vỡ những quan niệm truyền thống, điển hình là công nghệ trợ lý hình ảnh VAR. Đó thực sự là cuộc cách mạng với bóng đá khi những quyết định của trọng tài sẽ chính xác hơn, sẽ không còn trường hợp nào ngậm đắng nuốt cay vì những “bàn thắng ma” gây tranh cãi hàng thập kỷ.

Theo Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, giải đấu năm nay là kỳ World Cup “tuyệt vời nhất.” Ông đồng thời nhấn mạnh: “Nước Nga đã thay đổi, trở thành một đất nước đam mê bóng đá thực sự… nơi bóng đá trở thành một phần văn hóa quốc gia… Mọi người đến với World Cup và khám phá một đất nước đẹp đẽ, hiếu khách, đầy ắp những con người nhiệt tình sẵn sàng cho thế giới thấy rằng ở đây không có những chuyện mà đôi lúc bị đồn đại.”

Giải đấu năm nay là kỳ World Cup “tuyệt vời nhất” (Chủ tịch FIFA Gianni Infantino)

Quả đúng như vậy, phương Tây có thể không thích Tổng thống Nga Vladimir Putin về một số phương diện mâu thuẫn, nhưng họ khó có thể phủ nhận sự thành công của kỳ World Cup đầu tiên mà nước Nga đăng cai. Trong lần đầu tiên World Cup đến với Xứ sở Bạch Dương và thậm chí là với khu vực Đông Âu, nước Nga đã có dịp chứng minh cho thế giới thấy khả năng đảm bảo an ninh và năng lực tổ chức các sự kiện tầm cỡ bậc nhất.

World Cup 2018 là giải đấu hoành tráng nhất trong lịch sử, nếu nhìn vào con số đầu tư của Nga – 14 tỷ USD (khoảng 1% GDP), nhiều hơn 2 tỷ USD so với tại Brazil 2014, và gấp 3 lần Nam Phi 2010. Bóng đá đang thay đổi, World Cup cũng thế. Bốn năm sau tại Qatar, khi World Cup được diễn ra vào mùa Đông, các khoản chi phí đầu tư hứa hẹn còn nhiều hơn.

Nhưng, đó sẽ là câu chuyện của một chu kỳ mới. Còn bây giờ, bóng đá thế giới đang tung hô: “Allez Les Bleus.” Chúc mừng Pháp và cảm ơn nước Nga vì một World Cup đầy cảm xúc./.

Trải qua bao biến cố thăng trầm, cuối cùng, Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin cũng có cơ hội gặp gỡ tay đôi vào ngày 16/7 tới tại thủ đô Helsinki của Phần Lan – địa danh mang nhiều ý nghĩa biểu tượng vì đây là nơi đã diễn ra các cuộc đàm phán giữa Moskva và Washington trong suốt thời Chiến tranh Lạnh.

Trước đó, hai nhà lãnh đạo từng gặp nhau hai lần bên lề các hội nghị quốc tế và có ít nhất 8 cuộc điện đàm.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nga-Mỹ đang ở mức thấp nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Lần gần nhất hai ông gặp nhau khi cùng dự Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Đà Nẵng tháng 11/2017. Tuy nhiên, cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử này mới là lần đầu tiên hai bên chính thức gặp nhau kể từ khi ông Trump nhậm chức cách đây một năm rưỡi và cũng là lần đầu tiên nguyên thủ hai nước hội kiến chính thức kể từ năm 2009.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nga-Mỹ đang ở mức thấp nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh khi chính quyền Tổng thống Trump áp đặt trừng phạt một loạt cá nhân và tổ chức của Nga với cáo buộc Moskva can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2016, song song với các đòn trả đũa ngoại giao qua lại như trục xuất hàng trăm nhân viên ngoại giao của nhau, đóng cửa nhiều cơ sở ngoại giao ở mỗi nước theo kiểu “ăn miếng, trả miếng.”

Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì các lệnh trừng phạt Nga trong khuôn khổ loạt biện pháp gây sức ép của phương Tây liên quan việc nước này sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014, cũng như vai trò của Moskva trong cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine.

Giới quan sát cho rằng việc chọn Helsinki làm địa điểm tổ chức cuộc gặp là rất hợp lý vì đây là nơi Hiệp ước Helsinki được Mỹ, Liên Xô và 33 nước châu Âu thông qua năm 1975 nhằm cải thiện quan hệ ĐôngTây, ngăn chặn thảm họa hạt nhân và tiến tới xây dựng an ninh chung.

Trước cuộc gặp, dư luận các đồng minh của Mỹ ở châu Âu lo ngại ông Trump sẽ có những nhượng bộ Nga, nhất là liên quan việc triển khai hoạt động của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở châu Âu.

Giới quan sát cho rằng việc chọn Helsinki làm địa điểm tổ chức cuộc gặp là rất hợp lý vì đây là nơi Hiệp ước Helsinki được Mỹ, Liên Xô và 33 nước châu Âu thông qua năm 1975.

Giới ngoại giao và quân sự lo ngại rằng nếu các đồng minh NATO không đáp ứng lời kêu gọi tăng chi tiêu quốc phòng của Mỹ, trong cuộc gặp với Tổng thống Putin, ông Trump có thể đề cập đến việc “vẽ lại bức tranh” an ninh tại châu Âu, như cam kết giảm sự hiện diện của Mỹ tại châu Âu, dừng các cuộc tập trận của NATO ở Ba Lan và các nước Baltic.

Đổi lại, ông Trump có thể nhận được một sự đảm bảo từ Tổng thống Putin, người có thể sử dụng ảnh hưởng của mình đối với Tehran và đảm bảo việc rút các lực lượng Iran khỏi Syria. Chính vì vậy, việc chọn Phần Lan làm nơi gặp gỡ chính là một động thái có tính toán của Tổng thống Trump nhằm trấn an các đồng minh châu Âu trước cuộc hội đàm lịch sử được xem là “đầy bất trắc” với Tổng thống Putin.

Trong bối cảnh quan hệ song phương căng thẳng, vấn đề quan trọng hàng đầu trong cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa ông chủ Nhà Trắng và người đứng đầu Điện Kremlin là thảo luận các phương cách nhằm cải thiện quan hệ giữa hai cựu thù thời Chiến tranh Lạnh.

Dự kiến, chương trình nghị sự của cuộc gặp sẽ đề cập đến tình hình Ukraine, Syria và thỏa thuận hạt nhân Iran. Tổng thống Trump muốn thông qua cuộc gặp để đạt được một thỏa thuận với Nga, qua đó giúp Mỹ tránh sa lầy trong cuộc chiến ở Syria, đồng thời ngăn chặn Iran mở rộng ảnh hưởng tại quốc gia Trung Đông này nói riêng và toàn khu vực nói chung.

Ngoài ra, ông Trump cũng hy vọng Nga, quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới nằm ngoài Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), giúp ổn định thị trường năng lượng toàn cầu trong bối cảnh Mỹ muốn các nước đối tác gây sức ép buộc Iran cắt giảm sản lượng dầu.

Dự kiến chương trình nghị sự của cuộc gặp sẽ đề cập đến tình hình Ukraine, Syria và thỏa thuận hạt nhân Iran.

Bên cạnh đó, vấn đề kiểm soát vũ khí và giảm thiểu rủi ro hạt nhân, đặc biệt là tương lai của Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (START mới) sẽ hết hạn vào tháng 2/2021, dự kiến cũng là một nội dung quan trọng của cuộc hội đàm.

Ngay từ khi vận động tranh cử, ông Trump đã công khai bày tỏ thiện cảm và sự ngưỡng mộ cá nhân với Tổng thống Putin, sẵn lòng cải thiện quan hệ với Nga. Tuy nhiên, ý tưởng này không được sự ủng hộ của phe Dân chủ và nhiều nhân vật có tiếng nói trong đảng Cộng hòa.

Chỉ 3 ngày trước cuộc gặp, Bộ Tư pháp Mỹ đã công bố kết luận điều tra của Công tố viên đặc biệt Robert Mueller về cái gọi là sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2016, đồng thời kết tội 12 nhân viên tình báo quân đội Nga xâm nhập mạng máy tính của Ủy ban Toàn quốc đảng Dân chủ (DNC) và hòm thư điện tử của ứng cử viên tổng thống Hillary Clinton, sau đó rò rỉ những thông tin gây bất lợi cho cựu Ngoại trưởng nhằm tạo lợi thế cho ông Trump giành chiến thắng.

Dư luận cho rằng động thái của Bộ Tư pháp sẽ phủ bóng đen lên cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Trump và Tổng thống Putin, người lâu nay vẫn bác bỏ mọi sự can dự của Nga vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.

Một số ý kiến cho rằng việc Tổng thống Trump chưa chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc đàm phán với Tổng thống Putin có thể dẫn tới những kết quả khó lường.

Phe Dân chủ đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội này để chỉ trích Nga, thậm chí lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Mỹ Charles Schumer và 18 thành viên đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện đã hối thúc Tổng thống Trump hủy cuộc gặp thượng đỉnh với ông Putin cho tới khi Nga “thực thi những bước đi minh bạch và rõ ràng” để chứng minh sẽ không tiếp tục can thiệp vào các cuộc bầu cử Mỹ trong tương lai, nhất là khi chỉ còn gần 4 tháng nữa là nước Mỹ sẽ bước vào cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ.

Bên cạnh đó, một số ý kiến cho rằng việc Tổng thống Trump chưa chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc đàm phán với Tổng thống Putin có thể dẫn tới những kết quả khó lường và lo ngại ông Trump sẽ đưa ra những nhượng bộ quá mức.

Do đó, cuộc gặp khó có thể tạo ra đột phá lớn trong bối cảnh hai nước không thể chấm dứt được tình trạng “đối đầu có hệ thống” trong tương lai gần.

Do lợi ích Nga-Mỹ quá khác biệt, nếu không muốn nói là đối lập nhau, trong hàng loạt vấn đề chiến lược từ Bắc xuống Nam, từ Đông sang Tây, từ khủng hoảng Ukraine, Syria, Iran, đến hồ sơ hạt nhân Triều Tiên…, nên hai bên rất khó thỏa hiệp về các vấn đề cụ thể, mà thay vào đó sẽ tìm kiếm lập trường chung trong một số vấn đề giúp xây dựng lòng tin giữa lãnh đạo hai nước, khiến quan hệ song phương bớt căng thẳng.

Tuy vậy, khi tình hình phức tạp như hiện nay, việc lãnh đạo Nga-Mỹ có thể ngồi lại với nhau là tiến bộ lớn nhất mà Moskva và Washington đạt được. Trên thực tế, cả Nga và Mỹ đều phủ nhận những kỳ vọng quá lớn về hội nghị, nhấn mạnh chỉ riêng việc nguyên thủ hai nước có cuộc gặp trực tiếp đầu tiên đã là một thành quả đáng kể.

Trong bối cảnh đó, cuộc gặp giữa ông chủ Nhà Trắng và người đứng đầu Điện Kremlin sẽ được dùng làm “bàn đạp” giúp quan hệ song phương “tan băng,” tạo cơ hội để hai cường quốc thiết lập lại các mối quan hệ và phát triển hợp tác trong nhiều vấn đề quan trọng. Trước mắt, việc quan hệ Nga-Mỹ được cải thiện sẽ có lợi cho hòa bình, ổn định tại khu vực và thế giới./.