Hiện nay, diễn biến dịch COVID-19 trên thế giới vẫn rất phức tạp với số người nhiễm, tử vong do dịch bệnh tại nhiều nước vẫn gia tăng nhanh. Hiện có hơn 4,5 triệu người mắc trên toàn thế giới, trong đó có hơn 330.000 người đã tử vong.
Tại Việt Nam, đến thời điểm này ghi nhận 314 trường hợp mắc COVID-19, trong đó có 260 trường hợp đã khỏi bệnh, không có trường hợp nào tử vong. Những thành quả chống dịch của Việt Nam đã được thế giới ghi nhận và đánh giá cao.
Dịch bệnh cơ bản được đẩy lùi
Từ 0 giờ ngày 14/5, khu vực cách ly thôn Đông Cứu (Thường Tín, Hà Nội), khu vực cách ly cuối cùng của Hà Nội được gỡ phong tỏa. Như vậy, tại Việt Nam không còn ổ dịch COVID-19 nào trong cộng đồng.
Tính tới 16/5, cả nước đã có 30 ngày liên tục không phát hiện thêm ca nhiễm mới trong cộng đồng. Trong tổng số 314 trường hợp mắc bệnh COVID-19 có 174 trường hợp mắc bệnh là nhập cảnh được cách ly ngay, không để lây lan trong cộng đồng.
“Đến thời điểm này, dịch bệnh ở nước ta cơ bản đã dược đẩy lùi nhưng chúng ta tuyệt đối không được chủ quan, mất cảnh giác, phải kiên quyết không để dịch bệnh bùng phát trở lại ở Việt Nam.(Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc)
Đánh giá về công tác phòng chống dịch, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trong bối cảnh tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, khó lường, song với sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ và sự đồng lòng, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và người dân, Việt Nam đã cơ bản kiểm soát được dịch bệnh, ngăn chặn được sự lây lan trong cộng đồng.
Thắng lợi trong công tác phòng chống dịch bệnh đến thời điểm này rất quan trọng và có ý nghĩa lớn, khẳng định quyết tâm, ý chí thống nhất trong hành động của toàn Đảng, toàn quân và sự đồng lòng, ủng hộ của nhân dân cả nước trong công tác phòng, chống dịch.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)
Tuy nhiên, các thành viên Chính phủ cũng cho rằng, bên cạnh các yếu tố thuận lợi, thời gian tới Việt Nam sẽ phải tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt trong bối cảnh tình hình dịch COVID-19 ở các nước trên thế giới vẫn đang diễn biến hết sức phức tạp, khó dự báo. Số người nhiễm, số người tử vong do dịch bệnh tại nhiều nước vẫn ở mức cao, đòi hỏi các cấp, các ngành, các địa phương phải luôn đề cao cảnh giác, không lơ là, chủ quan, quyết không để dịch bệnh trở lại.
“Nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết việc làm, bảo đảm đời sống nhân dân.” (Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc)
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: “Đến thời điểm này, dịch bệnh ở nước ta cơ bản đã dược đẩy lùi nhưng chúng ta tuyệt đối không được chủ quan, mất cảnh giác, phải kiên quyết không để dịch bệnh bùng phát trở lại ở Việt Nam. Trong bối cảnh đã kiểm soát được dịch bệnh thì nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết việc làm, bảo đảm đời sống nhân dân.”
Công dân Việt Nam tai Sân bay Sheremetyevo chuẩn bị về nước. (Ảnh: Duy Trinh/Pv TTXVN tại Liên bang Nga)
Tiếp tục “bao đê cho chặt”
Cả nước đã bước sang giai đoạn mới phòng, chống dịch bệnh, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho hay hiện mỗi ngày Việt Nam xét nghiệm khoảng gần 2.000 mẫu và đến nay đã thực hiện xét nghiệm 275.000 mẫu, phát hiện 288 trường hợp nhiễm COVID-19, phần lớn ở trong cơ sở cách ly. Bộ Y tế đánh giá dịch tễ học về nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng hiện rất thấp.
“Việt Nam vẫn tiếp tục thực hiện giải pháp ngăn chặn triệt để nguồn lây nhiễm bên ngoài. Tất cả các trường hợp nhập cảnh đều phải cách ly tập trung 14 ngày, lấy mẫu xét nghiệm 2 lần. Hệ thống giám sát, phát hiện sớm các ca bệnh trong cộng đồng được duy trì để khoanh vùng, dập dịch ngay lập tức. Năng lực ứng phó với đại dịch tiếp tục được tăng cường, đặc biệt là đội ngũ y tế trong chăm sóc, điều trị người nhiễm COVID-19 ở tất cả các tuyến.
“Việt Nam vẫn tiếp tục thực hiện giải pháp ngăn chặn triệt để nguồn lây nhiễm bên ngoài.” (Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long)
Việt Nam đã chủ động sản xuất nhiều trang thiết bị, dụng cụ, vật tư y tế, máy thở, thuốc điều trị… trong nước. Ban Chỉ đạo quốc gia tập trung điều phối hoạt động của các bộ, ngành, địa phương, lực lượng phòng, chống dịch”- Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh.
Biểu đồ tương tác về tình hình dịch COVID-19 tại Việt Nam:
Trong chiến lược dài hạn, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết trước tình hình dịch bệnh COVID-19 trên thế giới đang diễn biến rất phức tạp, Việt Nam phải “bao đê cho chặt,” tiếp tục chính sách quản lý chặt chẽ người nhập cảnh để bảo đảm an toàn, mới có thể nới lỏng được ở bên trong để thực hiện mục tiêu kép là vừa phòng, chống dịch bệnh, vừa bảo đảm phát triển kinh tế-xã hội.
Việt Nam phải “bao đê cho chặt,” tiếp tục chính sách quản lý chặt chẽ người nhập cảnh để bảo đảm an toàn, mới có thể nới lỏng được ở bên trong
Bên cạnh đó, các lực lượng phòng, chống dịch như y tế, quân đội, công an… luôn trong trạng thái sẵn sàng. Đơn cử, ngành y tế tiếp tục triển khai nghiên cứu về thuốc, vắcxin, phác đồ điều trị, lập hồ sơ sức khoẻ điện tử từng người dân… Lực lượng quân đội, công an tiếp tục kiểm soát chặt chẽ người nhập cảnh, thực hiện nghiêm việc cách ly tập trung.
Địa chỉ tin cậy đối với giới đầu tư
Thời gian qua, truyền thống quốc tế tiếp tục đề cao Việt Nam khống chế thành công dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 và bắt đầu trở lại nếp sống yên bình. Nhiều nhận định đưa ra cho thấy việc Việt Nam đẩy lui được dịch bệnh đã trở thành địa chỉ tin cậy đối với giới đầu tư, tạo thuận lợi cho quá trình khôi phục sản xuất sau đại dịch.
Ngày 13/5, tại buổi họp trực tuyến với giáo sư Nguyễn Thanh Long, Giám đốc Dịch vụ Y tế Australia đánh giá Việt Nam là một trong những nước ứng phó tốt nhất với dịch COVID-19 trên thế giới.
Tiến sỹ Kidong Park, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam bày tỏ ấn tượng trước các biện pháp rất nhanh, hiệu quả về phòng chống dịch COVID-19 đã được triển khai ở Việt Nam trong thời gian qua.
Tiến sỹ Kidong Park, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam phát biểu. (Ảnh: Văn Điệp/TTXVN)
“Việt Nam nắm bắt thông tin rất nhanh, chia sẻ minh bạch, kịp thời, áp dụng công nghệ thông tin nhanh nhạy, hiệu quả… Tôi muốn dành thời gian phân tích, tổng hợp các bài học, kinh nghiệm phòng, chống dịch của Việt Nam để chia sẻ với cộng đồng quốc tế,” tiến sỹ Kidong Park cho hay.
Chia sẻ cảm giác an toàn khi sống, làm việc tại Việt Nam thời gian qua, tiến sỹ Kidong Park và nhiều chuyên gia quốc tế cảm ơn và đánh giá cao sự chủ động phối hợp chặt chẽ, chia sẻ thông tin đầy đủ của Việt Nam về mọi hoạt động phòng, chống dịch bệnh COVID-19, kể cả số liệu về số ca nhiễm bệnh, số ca điều trị khỏi, và chưa có ca nào tử vong.
“Tôi muốn dành thời gian phân tích, tổng hợp các bài học, kinh nghiệm phòng, chống dịch của Việt Nam để chia sẻ với cộng đồng quốc tế,” tiến sỹ Kidong Park
Tuy nhiên, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam và một số chuyên gia quốc tế đều nhấn mạnh hiện thế giới vẫn chưa có thuốc đặc hiệu hay vắcxin điều trị COVID19… do vậy, dịch bệnh được dự báo sẽ kéo dài nhiều tháng, thậm chí tính bằng năm. Việt Nam vẫn phải ở trong tâm thế hết sức cảnh giác, theo dõi chặt chẽ khi các quốc gia đang phải ứng phó vô cùng vất vả, vẫn hiện hữu nguy cơ có những ca bệnh tại cộng đồng.
Thời gian tới, các chuyên gia quốc tế khuyến nghị Việt nam cần tăng cường hơn các nỗ lực kiểm soát dịch bệnh dài hạn như: Mô hình hoá sự lây lan dịch bệnh; đánh giá hệ thống y tế để tìm ra điểm yếu, hạn chế từ đó đầu tư kịp thời, đảm bảo luôn chủ động phòng, chống dịch; ngăn chặn nguồn bệnh xâm nhập bên ngoài; tăng cường giám sát các nhóm nguy cơ…./.
Ngày 1/4/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 447/QĐ-TTg về việc công bố dịch truyền nhiễm tại Việt Nam.
Trong tháng 4/2020, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng về các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 trong tình hình mới.
Chỉ thị 19/CT-TTg ban hành ngày 24/04/2020 của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 trong tình hình mới nêu rõ: Được nới lỏng các biện pháp hạn chế để phục vụ phòng, chống dịch đã thực hiện phù hợp với diễn biến dịch bệnh; khôi phục các hoạt động kinh tế – xã hội trên cơ sở bảo đảm kiểm soát tốt dịch bệnh, nhất là tại Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và các đô thị lớn.
Chiều 18/2, tại “tâm dịch Bình Xuyên” trời nắng chói chang, đối nghịch với kiểu thời tiết nồm ẩm ướt, lép nhép từ Tết âm lịch đến nay.Trên chiếc bàn làm việc của các bác sỹ Phòng khám Đa khoa khu vực Quang Hà (huyện Bình Xuyên, Vĩnh Phúc) hôm nay cũng… khác thường. Bên cạnh những vật dụng phòng chống dịch như, khẩu trang, nước sát khuẩn, quần áo bảo hộ có thêm những bó hoa tươi đặt ngay ngắn.Nửa tháng nay quay cuồng với điều trị, sát khuẩn… hôm nay bác sỹ Trần Quang Vịnh và những đồng nghiệp của mình tại đây thở phào nhẹ nhõm khi hai bệnh nhân được chữa khỏi.
“Tia nắng đầu tiên” ở khu cách ly đặc biệt
Ở khoảng sân rộng chừng 300m của Trung tâm điều trị bệnh viêm đường hô hấp cấp do SARS-CoV-2, những cây hoa ban tím lác đác nở trên những tán lá xanh, khoe sắc trong nắng mặt trời vàng rực. Trên mặt sân bêtông không còn những vũng nước lầy, ẩm ướt. Dưới gốc cây, những tấm biển cảnh báo đỏ được đặt ngay ngắn giữa sân: “Khu vực cách ly đặc biệt” hay “Để đảm bảo an toàn cho khu cách ly đề nghị người dân không tự ý vào buồng bệnh.”Từ cuối tháng Một, đầu tháng Hai, Vĩnh Phúc là tâm điểm của cả nước khi là địa phương có nhiều ca dương tính với COVID-19 nhất, trong đó huyện Bình Xuyên được coi là tâm dịch với 9 ca dương tính. Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp và số trường hợp mắc bệnh có xu hướng gia tăng, Phòng khám Đa khoa khu vực Quang Hà được tỉnh Vĩnh Phúc chỉ định là trung tâm điều trị và là nơi thực hiện cách ly các trường hợp bị nghi nhiễm COVID-19.
Bác sỹ Trần Quang Vịnh khám cho bệnh nhân được cách ly tại Phòng khám Đa khoa khu vực Quang Hà. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)
Từ cuối tháng Một, đầu tháng Hai, Vĩnh Phúc là tâm điểm của cả nước khi là địa phương có nhiều ca dương tính với COVID-19 nhất, trong đó huyện Bình Xuyên được coi là tâm dịch với 9 ca dương tính.
Vốn là Trưởng khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Khu vực Phúc Yên), bác sỹ Vịnh chia sẻ, khi có dịch xảy ra, anh được cử về tăng cường và chịu trách nhiệm chuyên môn tại Phòng Khám đa khoa Khu vực Quang Hà.
Tại Trung tâm điều trị có hai khu rõ rệt, khu nhà 1 tầng với những phòng bệnh đơn sơ của tuyến huyện-nơi dành cho các bệnh nhân dương tính (khác hẳn với các bệnh viện Trung ương khi điều trị các bệnh nhân COVID-19 có phòng cách ly áp lực âm được trang bị với hệ thống máy móc hiện đại). Cách đó 100 mét, khu nhà 3 tầng được bố trí làm nơi ở dành cho những người thuộc đối tượng cách ly.
[Video] Bác sỹ từ nơi tâm dịch chia sẻ:
Rời khỏi phòng bệnh dành cho những bệnh nhân mắc COVID-19, bác sỹ chuyên khoa 2 Trần Quang Vịnh cởi bỏ bộ quần áo bảo hộ, hồ hởi: “Cuối cùng, những nỗ lực của các y bác sỹ suốt nửa tháng qua đã được ghi nhận. Đã có hai bệnh nhân đã có kết quả dương tính, khỏi COVID-19 tại đây rồi…”
Rồi anh bảo rằng, chỉ vài ngày trước, không khí chăm sóc bệnh nhân nơi đây rất khẩn trương và căng thẳng: Nào là tẩy trùng, sát khuẩn, lấy mẫu máu, theo dõi sát sao… thì mấy hôm nay dù bận hơn, vì phải chuẩn bị cho buổi lễ công bố 2 bệnh nhân khỏi COVID-19, nhưng tất cả các y bác sỹ đều phấn chấn.
“Cuối cùng, những nỗ lực của các y bác sỹ suốt nửa tháng qua đã được ghi nhận.”
Tới 3 giờ chiều, hai bệnh nhân Phạm Thị Bình và Nguyễn Thị Nam được các y bác sỹ đưa khỏi Khu cách ly đặc biệt ra Khu cách ly bình thường. Như vậy, sau 19 ngày nhập viện, chị Bình được ra khỏi khu phòng bệnh gặp gỡ mọi người, còn với Nam là sau 10 ngày.
Nghẹn ngào ôm bó hoa trên tay, Nam xúc động không nói nên lời. Chần chừ một lát, cô gái ấy cúi gập người, nghẹn ngào nói lời cảm tạ.
Bác sỹ Vịnh cho biết, tính tới 18/2, phòng khám theo dõi và quản lý 44 bệnh nhân, trong đó có 5 bệnh nhân dương tính với COVID-19. Trong 5 bệnh nhân đó, ngày 18/2 có 2 bệnh nhân được ra viện. Còn lại 3 bệnh nhân dương tính (2 bệnh nhân tiếp theo ra viện ngày 20/2), 39 bệnh nhân đang trong diện theo dõi (trong đó 29 bệnh nhân đã có kết quả âm tính lần 1, còn lại 10 bệnh nhân đang theo dõi chờ kết quả xét nghiệm âm tính tiếp theo).
“Đáng mừng các bệnh nhân dương tính tình hình sức khoẻ hoàn toàn ổn định, không có biểu hiện bất thường, không sốt, còn ho nhẹ, không khó thở. Tất cả mọi diễn biến chỉ số xét nghiệm hàng ngày đều hoàn toàn bình thường và sẽ sớm khỏi bệnh,” bác sỹ Vịnh kể lại.
Lấy mẫu máu bệnh nhân (bà nội của bệnh nhân NTD) làm xét nghiệm. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)
Khi được hỏi về nỗi sợ hãi với dịch, bác sỹ Vịnh cười bảo rằng, anh làm công tác chống dịch đến bây giờ là gần 20 năm và có lẽ đây là lần đầu tiên chúng ta thấy phòng chống dịch bệnh được triển khai với chủ trương rất lớn, cách ly cả 1 xã.
“Vấn đề về mặt tinh thần không có gì cả, chúng tôi làm về bệnh truyền nhiễm nên đã quen rồi. Chúng ta phải đảm bảo an toàn cho bệnh nhân cùng với nhân viên y tế đó với những trang thiết bị bảo hộ lao động tuyệt đối an toàn; thứ hai là làm theo dây truyền khép kín, đi theo một chiều rất rõ ràng,” vị bác sỹ cười hiền, nói.
Những liều thuốc tinh thần
Bác sỹ Vịnh kể, khi gặp và tiếp xúc với những bệnh nhân, anh nhận thấy tâm lý của họ rất bất an, sợ hãi khi biết mình dương tính với COVID-19 bởi những thông tin họ ghi nhận được trên báo đài về tình hình tại Vũ Hán.
Tâm lý của họ rất bất an, sợ hãi khi biết mình dương tính với COVID-19 bởi những thông tin họ ghi nhận được trên báo đài về tình hình tại Vũ Hán.
Bởi thế, không chỉ trong vai trò bác sỹ điều trị, bác sỹ Vịnh và những người đồng nghiệp của mình phải rất tích cực làm công tác tư tưởng với bệnh nhân.
“Chúng tôi luôn giải thích, trấn an với họ rằng, các bệnh nhân mắc COVID-19 hiện nay tại Việt Nam là thể nhẹ, không có diễn biến bất thường. Tiếp theo là mọi người phải tin tưởng COVID-19 trên người bệnh bình thường, khoẻ mạnh thường diễn biến nhẹ và nhanh khỏi. Bệnh chỉ đáng lo ngại chủ yếu là những người mắc bệnh mạn tính lây bệnh mới là vấn đề quan trọng,” bác sỹ Vịnh cho biết.
Theo lời anh, từ khi được tăng cường xuống tuyến huyện, lệnh là 24/24 giờ ở tại trung tâm, liên tục bám sát bệnh nhân, từ diễn biến rất nhỏ các bác sỹ đều biết cả như bệnh nhân sốt ra làm sao, những cơn ho thế nào… đều được các bác sỹ ghi lại và theo dõi tỷ mỷ, cặn kẽ.
Bác sỹ Trần Quang Vịnh, Trưởng Khoa Bệnh Truyền nhiễm Bệnh viện Đa khoa khu vực Phúc Yên. (Ảnh: T.G/Vietnam+)
Và để đảm bảo an toàn các bác sỹ phải có thiết bị bảo hộ và thực hiện một cách nghiêm ngặt, không thể sai bất kỳ một nguyên tắc bảo hộ lao động nào bởi chỉ sở hở, bất cẩn một chút có thể lây nhiễm cho mình và cộng đồng…
Bác sỹ Vịnh cho hay, việc điều trị được các bác sỹ tuân thủ theo quy tắc của Bộ Y tế đưa ra, tất cả các bệnh nhân đều được kiểm tra các xét nghiệm lần 1, lần 2 và lần 3.
Phân tích về dịch bệnh tại đây, bác sỹ Vịnh cho biết, với những bệnh nhân ở Trung tâm, có thể nói bệnh hiện chủ yếu mang tính chất gia đình. Họ là những người đã tiếp xúc với các vật dụng, tay, chân, cho con ăn uống…
Với những bệnh nhân ở Trung tâm, có thể nói bệnh hiện chủ yếu mang tính chất gia đình.
Về vấn đề chuyên môn, tại Trung tâm, các y bác sỹ đã đảm nhiệm vấn đề điều trị cho bệnh nhân nhiễm COVID-19 ở dạng nhẹ và thể trung bình với các biểu hiện như ho, viêm long đường hô hấp, sốt nhẹ, mệt mỏi. Còn các bệnh nhân viêm phổi ở thể nặng phải chuyển tuyến.
“Kinh nghiệm điều trị của chúng tôi đã được phát huy. Các bác sỹ không những ngồi đây hội chẩn mà trong thời đại 4.0 có thể hội chẩn thẳng với các thầy ở tuyến Trung ương, nên người dân hoàn toàn yên tâm,” bác sỹ Vịnh cho biết.
Tự tin điều trị ở tuyến huyện
Ông Nguyễn Trọng Khoa – Phó Cục trưởng Cục khám chữa bệnh (Bộ Y tế), phụ trách tổ trưởng tổ công tác đặc biệt Ban chỉ đạo Quốc gia tại Vĩnh Phúc cho biết khi thiết lập khu điều trị tại phòng khám đa khoa Quang Hà có rất nhiều lực lượng tham gia. Trong đó có cả Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên, Sở Y tế tỉnh và một số bệnh viện tuyến Trung ương. Phòng khám phải làm cả hai nhiệm vụ: đảm bảo khám sàng lọc bệnh nhân nghi ngờ; đảm bảo công tác khám chữa bệnh bình thường cho người dân.
Các y bác sỹ Phòng khám Đa khoa khu vực Quang Hà, huyện Bình Xuyên giao ban trước khi cho bệnh nhân V xuất viện. (Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN)
Theo ông Khoa, với diễn biến dịch tại Việt Nam cho thấy có khoảng 80% người bệnh COVID-19 có thể điều trị ở tuyến huyện, chỉ có một số ít bệnh nhân có triệu chứng nặng về hô hấp mới cần đưa về tuyến tỉnh, tuyến Trung ương, còn lại hoàn toàn tự tin có thể điều trị ở tuyến huyện.
“Đặc biệt ở đây chúng tôi đánh giá rất coi trọng việc phòng chống lây nhiễm. Bởi mặc dù triệu chứng có thể nhẹ nhưng khả năng lây nhiễm chưa thể biết được như thế nào. Mọi nhân viên y tế phải tuân thủ và áp dụng tất cả các biện pháp phòng hộ, vệ sinh môi trường, khử khuẩn.
Chúng tôi cũng triển khai nhiều công việc nên áp lực đòi hỏi nhanh, đồng thời triển khai điều phối nhiều lực lượng để làm các công việc khác nhau. Tuy nhiên, về bệnh tật chúng tôi hoàn toàn tự tin vì đã áp dụng các biện pháp phòng hộ khi đi thực địa,” ông Khoa nói.
Đến nay, đã có 5/5 bệnh nhân dương tính với COVID-19 đã được điều trị khỏi bệnh tại Phòng Khám đa khoa Khu vực Quang Hà./.
Căn phòng bệnh dành cho các bệnh nhân mắc chủng mới do virus SARS-CoV-2 (COVID-19) trong ngôi nhà cấp 4 đơn sơ. Gần nửa tháng nay, 5 bệnh nhân ở đây được cách ly đặc biệt, họ chỉ được tiếp xúc với y bác sỹ và chiếc điện thoại để liên lạc, lắng nghe sự động viên của người thân.
Từ ngày 7/2, Phòng khám đa khoa Quang Hà (huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc) trở thành một Trung tâm để cách ly những người mắc COVID-19 và những người có nguy cơ cao mắc bệnh.
Khi đi phấn chấn, khi về âu lo
Đã 15 ngày nay bà T. (49 tuổi, ở xã Sơn Lôi (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc) và 4 bệnh nhân khác gắn bó với phòng bệnh này. Từng người trong gia đình bà cũng lần lượt vào đây…
Người mẹ nông dân với dáng người dong dỏng, thân hình gầy guộc, chiếc khẩu trang luôn thường trực trên khuôn mặt, đôi mắt toát lên đầy sự quyết tâm, nghị lực.
Vân vê vạt áo, chốc chốc, người phụ nữ ấy lại lấy tay lên gạt lại vị trí của chiếc khẩu trang màu xanh xẫm, giúp nó không bị xô lệch khỏi khuôn mặt khi nói chuyện.
Rồi bà T. kể với giọng đầy tự hào khi cô con gái N. T. D, (24 tuổi) – 1 trong số 8 người được Công ty Nihon Plast cử sang tập huấn tại tỉnh tỉnh Vũ Hán (Hồ Bắc, Trung Quốc) 2,5 tháng. Ngày 1/11/2019, bà đã xếp đồ đạc cho cô lên đường.
[Video] Chia sẻ của người mẹ trong gia đình có 4 người mắc COVID-19:
Ngày D. và đoàn công tác lên đường sang Vũ Hán, bà T. không khỏi lo lắng, bồn chồn khi con gái lần đầu đi xa nhà đến vậy. Rồi khi D. gọi điện báo về nước vào đúng ngày ông Công-ông Táo (ngày 17/1/2020) bà phấn khởi khi con gái đã hoàn thành xong quãng thời gian học tập. Quá trình làm việc với công ty phía Trung Quốc, trong đoàn 8 người của D. không có ai sốt hay biểu hiện cúm. Cho tới khi về nước, sức khỏe của cả đoàn vẫn bình thường.
Ngày 18/1/2020, D. bắt đầu đi làm lại tại Vĩnh Phúc.
Mấy ngày sau, bà và con gái có nghe thông tin trên tivi về tình hình dịch bệnh tại Vũ Hán đang gia tăng bệnh nhân. Tới 25/01/2020, D. được bố đẻ đưa tới Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương và được các bác sỹ làm xét nghiệm TR-PCR.
“Cháu D. có kết quả dương tính với COVID-19 hôm mùng 6 Tết âm lịch. Sau khi có kết quả, D. được điều trị ngay tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Biết con gái mắc bệnh đang trở thành nỗi ám ảnh tại Vũ Hán khiến gia đình tôi rất lo lắng,” bà T. tỏ lòng.
Khi con gái thông báo tin đã mắc bệnh, bà T. mất ngủ, thức trắng triền miên 7 ngày liên tục. Lúc xuất ngoại vui vẻ, phấn chấn bao nhiêu, thì tới khi về tới nhà, nỗi lo lại tăng lên bấy nhiêu, nhất là khi thông tin bệnh dịch nguy hiểm ngày càng dày đặc trên các phương tiện truyền thông đại chúng.
Cả nhà lần lượt… mắc dịch
Ngày 4/2/2020, 3 thành viên còn lại của gia đình bà T. được lấy mẫu xét nghiệm COVID-19 và có kết quả dương tính. Ngày 6/2/2020, cả bà, chồng bà và con gái út đều được chuyển đến Phòng khám đa khoa Quang Hà-Bình Xuyên-Vĩnh Phúc để điều trị. Lúc ấy, bà T. như suy sụp.
Phòng khám Đa khoa khu vực Quang Hà, huyện Bình Xuyên, Vĩnh Phúc – nơi điều trị cho các bệnh nhân mắc COVID-19 xuất viện. (Ảnh: Thùy Giang/Vietnam+)
Khi vào điều trị tại Trung tâm, được các bác sỹ động viên, giải thích về tình hình bệnh tật; được họ hàng động viên, bà T. cùng gia đình cố gắng trị “tâm bệnh” trước. Trong tâm thức của người mẹ khắc khổ ấy, phải cố gắng vượt qua bệnh tật vì cả hai cô con gái còn quá trẻ. Hơn nữa, nếu nhỡ bà có mệnh hệ gì thì không chỉ người thân trong gia đình mà còn gây hoang mang cho người dân cả nước.
Khi nghĩ đã thông, bà T đã động viên chồng con “chiến đấu” với virus. Rồi mọi nỗi lo dần tan biến khi sau 14 ngày điều trị và theo dõi, kết quả cho thấy D. hết sốt ngày 29/1/2020, hết ho ngày 08/2/2020. Sau đó D. đã được lấy mẫu dịch họng xét nghiệm lần 2 ngày 1/2/2020 và lần 3 ngày 6/2/2020 bằng kỹ thuật RT-PCR đều cho kết quả âm tính với COVID-19.
Với bà T. và con gái thứ hai N.T.T.D (16 tuổi), sau 14 ngày điều trị không sốt, toàn trạng ổn định, cả hai được các bác sỹ xét nghiệm lại lần 1 ngày 14/2/2020 và lần 2 ngày 17/2 cho kết quả âm tính.
Ôm bó hoa trong ngày được công bố đã khỏi bênh, bà T. nghẹn ngào: “Các bác sỹ từ Tết đến nay, từ Bệnh viện Nhiệt đới tới bệnh viện tỉnh đã vất vả với gia đình nhà tôi quá nhiều, tôi không biết nói gì hơn, chỉ biết nói lời cảm ơn các bác sỹ…”
Cho đến nay (ngày 26/2), cả bốn người trong gia đình của bà đã khỏi bệnh COVID-19.
Bà T. và con gái thứ hai N.T.T.D trong ngày được các bác sỹ công bố khỏi bệnh. (Ảnh: T.G/Vietnam+)
Tâm thư cảm tạ các y bác sỹ Việt Nam
Trong công cuộc phòng chống dịch COVID-19, không chỉ các bệnh nhân trong nước, mà nhiều các bệnh nhân là người nước ngoài cũng đã được các bác sỹ Việt Nam cứu chữa khỏi bệnh. Đó là hai bệnh nhân người Trung Quốc và một bệnh nhân Việt Kiều Mỹ đã được các bác sỹ của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh điều trị khỏi bệnh.
Ông Li Ding (sinh 1954) đi từ Vũ Hán (Trung Quốc) và người con Li Zichao (sinh 1992) là 2 bệnh nhân nhiễm COVID-19 đầu tiên ở Việt Nam và đã được chữa khỏi xuất viện. Sau khi trở về an toàn, cha con ông Li Ding đã gửi thư tới các Y bác sỹ Bệnh viện Chợ Rẫy.
Bức thư có đoạn: “Chúng tôi là hai bệnh nhân cha và con trai bị viêm phổi do virus SARS-CoV-2 từ Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc. Chúng tôi đã rời khỏi bệnh viện được ba ngày nhưng tâm trí của chúng tôi dường như vẫn còn ở lại bệnh viện. Chúng tôi không thể quên được ấn tượng sâu sắc và đẹp đẽ mà Bệnh viện Chợ Rẫy để lại cho chúng tôi. Ba tôi đặc biệt ủy thác cho tôi chuyển lời cảm ơn: Nhờ có Việt Nam, Chính phủ Việt Nam và Bộ Y tế Việt Nam đã giúp đỡ chúng tôi khi gặp hoạn nạn (mắc Covid-19).
Chính các bác sĩ và điều dưỡng Việt Nam đã điều trị cho chúng tôi bằng tất cả sức lực của họ và cuối cùng đã chữa khỏi cho chúng tôi. Chúng tôi hiểu rằng chính lòng tốt của các bạn đã cứu chúng tôi và chúng tôi sẽ ghi nhớ mãi mãi.
Chúng tôi muốn thốt lên từ trái tim của mình: Cảm ơn Việt Nam! Cảm ơn tất cả các bác sỹ và điều dưỡng trong Bệnh viện Chợ Rẫy đã chăm sóc chúng tôi rất tốt. Và chúng tôi cảm thấy rất tiếc vì đã đến mang lại phiền phức cho các bạn! Chúng tôi khắc ghi tận đáy lòng về chuyên môn điều trị và việc cẩn thận cho thuốc của các bạn dành cho chúng tôi.
Đặc biệt, bác sỹ đã cho ba tôi uống thêm 10 ngày thuốc khi ông xuất viện. Sự ân cần và quan tâm cẩn thận như vậy khiến chúng tôi thật cảm động. Chúng tôi cảm ơn rất nhiều với những bữa ăn ngon và trái cây trong thời gian nằm viện của gia đình tôi…
Gia đình chúng tôi đã thống nhất sẽ trở lại đất nước Việt Nam xinh đẹp một lần nữa vào một thời điểm thích hợp trong tương lai. Chúng tôi sẽ quay lại Bệnh viện Chợ Rẫy một lần nữa để bày tỏ lời cảm ơn chân thành nhất đến những người bạn của chúng tôi. Cảm ơn, cảm ơn Việt Nam, cảm ơn Chính phủ Việt Nam!”./.
Trong khoảng 20 năm trở lại đây, nhiều dịch bệnh truyền nhiễm (gồm các dịch bệnh mới và tái xuất hiện) như Zika (2017), cúm đại dịch (2009), cúm gia cầm A/H5N1 (2004) và SARS (2003) đã làm thế giới “điên đảo.”
Cuối năm 2019, đầu năm 2020, dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus SARS-CoV-2 gây ra xuất phát từ Trung Quốc rồi lan rộng ra trên 30 quốc gia và vùng lãnh thổ một lần nữa khiến cả thế giới bàng hoàng. Số người nhiễm bệnh lên tới gần 80.000 người, người chết không ngừng gia tăng mỗi ngày khiến hàng loạt hoạt động bị đình trệ…
Trong một thế giới mở, sự dịch chuyển thương mại và mở rộng hợp tác thông thương về du lịch, lao động, sự giao lưu văn hóa… diễn ra thường nhật. Bởi thế, nguy cơ dịch bệnh lây nhiễm có thể xảy ra bất kỳ lúc nào nếu chúng ta không có sự chuẩn bị ứng phó kịp thời. Đây là một nguy cơ cần phải được hết sức coi trọng và xem là nhiệm vụ sống còn trong phát triển kinh tế xã hội.
Trước tình hình cấp bách ấy, Việt Nam đã có hàng loạt các biện pháp để ngăn chặn bệnh dịch, được cộng đồng thế giới ghi nhận.
Cuộc “tấn công thần tốc” của virus SARS-CoV-2
Những ngày cuối tháng Một, đầu tháng Hai, đường phố ở “tâm dịch” Vũ Hán (Trung Quốc) vắng lặng. Truyền thông cho hay, mọi người chỉ ra đường khi có việc thật cần thiết. Nhiều quốc gia trên thế giới đang làm mọi cách để sơ tán công dân khỏi Vũ Hán trong bối cảnh số người tử vong và số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 tại khu vực này đang ngày càng tăng lên.
Chưa bao giờ một dịch mới lại có sự công phá ghê gớm như vậy…Và đã lâu lắm rồi, Tổng giám đốc WHO mới ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu.
“Quá nhanh, quá nguy hiểm”
Dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng virus SARS-CoV-2 (COVID-19) khởi phát tại thành phố Vũ Hán, thuộc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào tháng 12/2019 vẫn đang tiếp tục lây nhiễm với tốc độ nhanh và khó lường.
Với tốc độ chóng mặt, virus này đã lây lan nhanh chóng, cướp đi sinh mạng của 26 người vào ngày 22/1.
Virus đã lây lan mạnh tại Vũ Hán vào cuối tháng Một vừa qua.. Ca bệnh đầu tiên được cho là một chủng, loại mới đã được công bố tại Vũ Hán vào tháng 12.
Với tốc độ chóng mặt, virus này đã lây lan nhanh chóng, cướp đi sinh mạng của 26 người vào ngày 22/1. Sau hơn hai tháng, đến nay, trên toàn thế giới đã có gần 80.000 người mắc bệnh, trong đó có hơn 2.400 người tử vong với tốc độ lây nhiễm ra hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Theo WHO, virus SARS-CoV-2 là một họ virus lớn được tìm thấy ở cả động vật và người. Một số virus có thể gây bệnh cho người từ cảm lạnh thông thường đến các bệnh nghiêm trọng hơn như Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) và Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS).
Bản đồ virus SARS-CoV-2 xuất hiện hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
Giống như các bệnh về đường hô hấp khác, người nhiễm COVID-19 có thể gây ra các triệu chứng nhẹ bao gồm sổ mũi, đau họng, ho và sốt. Bệnh có thể nặng ở một số người và có thể dẫn đến viêm phổi hoặc khó thở. Hiếm gặp hơn, bệnh có thể gây tử vong. Người già và những người mắc bệnh mãn tính (như bệnh đái tháo đường và bệnh tim) dễ bị bệnh nặng hơn.
Chủng mới của virus SARS-CoV-2 là một loại virus đường hô hấp lây lan chủ yếu là tiếp xúc với người bị nhiễm bệnh thông qua các giọt bắn tạo ra khi ho hoặc hắt hơi. Điều quan trọng là tất cả mọi người thực hành vệ sinh hô hấp tốt.
Những ca bệnh đầu tiên ở Việt Nam
Dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus SARS-CoV-2 lây nhiễm rất nhanh, nghiêm trọng và đã ở mức rất cao tại Trung Quốc. WHO đã tuyên bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu.
Việt Nam, nước láng giềng với Trung Quốc là nơi có nguy cơ rất cao bùng phát dịch do có đường biên giới dài, lưu lượng người qua lại, giao thương lớn. Ca bệnh COVID-19 đầu tiên được ghi nhận tại Việt Nam vào ngày 23/1 là trường hợp một du khách người Vũ Hán sang du lịch.
Tiếp đó, chiều 30/1, các mẫu xét nghiệm tại Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cho kết quả thêm 3 trường hợp mắc bệnh viêm đường hô hấp do virus SARS-CoV-2 (nCoV) dương tính là công dân Việt Nam, trở về từ Vũ Hán.
Việt Nam, nước láng giềng với Trung Quốc là nơi có nguy cơ rất cao bùng phát dịch do có đường biên giới dài, lưu lượng người qua lại, giao thương lớn.
Cả 3 bệnh nhân đều có chung tiền sử dịch tễ là cùng 5 người Việt Nam khác được Công ty Nihon Plast của Nhật Bản cử sang Trung Quốc tập huấn tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc và cùng trở về Việt Nam ngày 17/1 trên cùng chuyến bay CZ8315 của hãng Southern China.
Trong số hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ được “điểm danh,” Việt Nam ghi nhận 16 trường hợp mắc dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của virus SARS-CoV-2. Tới nay, những người được xác nhận lây nhiễm cúm COVID-19 ở Việt Nam hầu hết xuất phát từ nhóm bệnh nhân là những người sang tập huấn tại Vũ Hán.
Bày binh “chống giặc” COVID-19 trên mọi mặt trận
Ngay sau khi ghi nhận trường hợp có biểu hiện bệnh, ngành y tế và Chính phủ đã có những động thái mạnh mẽ, chủ động ứng phó với dịch bệnh này.
Ngày 30 tháng Chạp, không khí Tết đã hiện diện mọi nơi, thế nhưng ngay trong buổi sáng, Bộ Y tế đã tổ chức họp Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh nguy hiểm, mới nổi do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chủ trì để đánh giá, thống nhất các biện pháp đáp ứng với dịch bệnh trong thời gian tới.
Bộ Y tế đã chỉ đạo tổ chức cách ly kịp thời, quản lý chặt chẽ, theo dõi điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, không để lây lan bệnh cho cán bộ y tế và người dân. Bộ Y tế cũng có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh thành phố nơi 2 trường hợp bệnh từng đến để điều tra, lập danh sách, theo dõi sức khỏe những người tiếp xúc gần…
Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, các cơ sở y tế đã cách ly, theo dõi nhiều trường hợp nghi nhiễm hoặc tiếp xúc với người nhiễm COVID-19 nhập cảnh hoặc trở về từ vùng dịch.
Đây là điều chưa từng có trong lịch sử Việt Nam và cũng là lần đầu tiên Việt Nam công bố dịch.
Với tinh thần chống dịch như chống giặc, đã có hàng loạt Công văn, Chỉ thị, Quyết định của Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ, văn bản chỉ đạo của các bộ, ngành được ban hành ngay sau khi phát hiện ca bệnh đầu tiên nhằm ngăn dịch bệnh bùng phát và lây lan tại Việt Nam.
Ngày 29/1, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng ký Công văn số 79-CV/TW gửi: Các tỉnh ủy, thành ủy; các ban đảng, ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng ủy trực thuộc Trung ương; các đảng ủy đơn vị sự nghiệp Trung ương về việc phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus Corona gây ra.
Đây là dịch bệnh mới, nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh. Hiện dịch bệnh này chưa có vắcxin và thuốc điều trị đặc hiệu. Ban Bí thư yêu cầu phòng, chống dịch nCoV là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách.
Nhận định tình hình dịch đang diễn biến phức tạp, có khả năng lan rộng và bùng phát rất cao, Ban Bí thư yêu cầu các đơn vị liên quan phải hết sức bình tĩnh, phối hợp chặt chẽ, phòng ngừa và xử lý chính xác, hiệu quả.
Đây là dịch bệnh mới, nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh. Hiện dịch bệnh này chưa có vắcxin và thuốc điều trị đặc hiệu. Ban Bí thư yêu cầu phòng, chống dịch nCoV là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách.
Để chủ động phòng, chống dịch, Ban Bí thư yêu cầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân các cấp quán triệt và tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 05/CT-TTg, ngày 28/01/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc phòng, chống dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra.
Ngày 1/2/2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc ký Quyết định số 173/QĐ-TTg về việc công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus SARS-CoV-2 gây ra. Đây là điều chưa từng có trong lịch sử Việt Nam và cũng là lần đầu tiên Việt Nam công bố dịch.
Như vậy, với hàng loạt sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền từ các cấp cao nhất Việt Nam đã chủ động ứng phó, bao vây không để dịch bệnh có cơ hội được lan rộng. Các cơ quan chức năng đã triển khai ngay các biện pháp kiểm soát y tế tại các cửa khẩu. Ngành y tế theo dõi sát sao sức khỏe công dân, lưu học sinh, khách du lịch từ Trung Quốc khi nhập cảnh vào Việt Nam trong vòng 15 ngày. Các cấp, các ngành liên quan, các địa phương thành lập Ban chỉ đạo phòng chống dịch 2019-nCoV tại địa phương do Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh làm trưởng ban trên tinh thần chủ động, “4 tại chỗ.”
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long nói về dịch bệnh COVID-19 tại Việt Nam:
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, ngành y tế liên tục cập nhật các phác đồ điều trị phù hợp và tiến bộ nhất trên thế giới như kinh nghiệm điều trị của Trung Quốc, Thái Lan, kể các phác đồ điều trị được coi là mới trên thế giới.
Bên cạnh khai thác tiền sử các trường hợp có triệu chứng ho, sốt, khó thở, ngành Y tế quyết định mở rộng diện theo dõi, giám sát với người có tiền sử không rõ ràng; kiểm soát chặt đường mòn, lối mở, đường biên giới (cả phía Bắc và phía Tây Nam) không để xảy ra tình trạng xuất nhập cảnh trái phép… nhằm hạn chế và cách ly người đi từ vùng có dịch trở về Việt Nam.
Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương thông báo đã nuôi cấy và phân lập thành công SARS-CoV-2 mới trong phòng thí nghiệm.
“Đây là biện pháp cực kỳ quan trọng trong vấn đề kiểm soát bệnh từ nước ngoài xâm nhập vào Việt Nam. Những giải pháp này chúng ta đã thực hiện từ năm 2003 và chỉ có những giải pháp như thế mới ngăn chặn khống chế thành công dịch SARS trong cộng đồng. Trước đây, khi phòng chống đại dịch SARS xảy ra vào năm 2003, khi Việt Nam chữa khỏi bệnh SARS thì chúng ta cũng nước đầu tiên trên thế giới kiểm soát thành công bệnh SARS. Đây không chỉ niềm vui của Việt Nam mà cả thế giới. Vì vậy, những kinh nghiệm trong phòng chống dịch bệnh được ngành y tế phát huy triệt để,” Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long chỉ rõ.
Trong công tác nghiên cứu, Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương thông báo đã nuôi cấy và phân lập thành công SARS-CoV-2 mới trong phòng thí nghiệm. Đây được đánh giá là bước rất quan trọng trong công tác điều trị cho bệnh. Trước Việt Nam đã có Trung Quốc, Nhật Bản và Australia đã phân lập thành công chủng virus này.
Chủng virus corona mới được Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương nuôi cấy và phân lập thành công. (Ảnh: PV/Vietnam+)
“Thiết quân luật” mọi mặt trận
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định: “Việt Nam đã chủ động, có chủ trương, biện pháp sớm và đang kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh.”
Ngay sau những chỉ đạo từ Chính Phủ, nhiều bộ ngành đồng thời triển khai các biện pháp quyết liệt để phòng chống dịch bệnh COVID-19. Cụ thể Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị Giám đốc đại học, học viện; Hiệu trưởng trường đại học, trường cao đẳng sư phạm, trung cấp sư phạm; lãnh đạo các tỉnh xem xét quyết định cho học sinh, sinh viên, học viên nghỉ học đến hết tháng 2/2020.
Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch thực hiện dừng, giảm quy mô, thời gian tổ chức lễ hội tại các địa phương; giảm các hoạt động trong lễ hội; hạn chế tổ chức các hoạt động hội tập trung đông người tham gia; đảm bảo các điều kiện về phòng, chống dịch bệnh theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Để thực hiện nghiêm việc cách ly người nghi nhiễm COVID-19 (nCoV), tránh việc tự ý rời khỏi nơi cách ly trái quy định về phòng, chống dịch, tại văn bản 1145/VPCP-KGVX ban hành ngày 14/2/2020, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an, Bộ Quốc phòng tăng cường kiểm soát đối với đối tượng cách ly bảo đảm theo đúng hướng dẫn của Bộ Y tế.
Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội chỉ đạo các địa phương kiên quyết rút Giấy phép lao động của công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc diện cách ly mà không thực hiện cách ly hoặc tự ý rời khỏi nơi cách ly.
Bộ Thông tin và Truyền thông đẩy mạnh việc đưa tin lên án những trường hợp không chấp hành các giải pháp của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo, nhất là tự ý rời khỏi nơi cách ly./.
Các nhà khoa học Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương phân lập thành công virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) gây dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp (COVID-19). (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)
Với môi trường kinh doanh thông thoáng, an ninh, chính trị ổn định, vị trí giao thương thuận lợi, hạ tầng ngày càng hoàn thiện, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tỉnh Bắc Ninh đã và đang trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Những năm qua, chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của tỉnh Bắc Ninh liên tục có nhiều khởi sắc.
Sau 3 năm triển khai và đi vào hoạt động, các mô hình Trung tâm hành chính công tỉnh Bắc Ninh, Trung tâm hành chính công cấp huyện và mô hình một cửa liên thông cấp xã đã phát huy hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Đây cũng là một trong những sáng kiến nổi bật, đưa Bắc Ninh lên nhóm các tỉnh đứng đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).
Đơn giản hóa các thủ tục hành chính
Trước đây, khi đi làm các thủ tục hành chính, chị Hồ Khả Quyên, nhân viên Công ty trách nhiệm hữu hạn Getac, Khu công nghiệp Quế Võ 1, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, thường phải đến nhiều cơ quan, tổ chức để nộp hồ sơ và giao dịch. Đặc biệt, có thủ tục chị phải đến nhiều lần mới được giải quyết.
Hiện nay, chị Quyên chỉ cần đến Trung tâm hành chính công tỉnh Bắc Ninh là các thủ tục được giải quyết một cách nhanh chóng. Theo chị Quyên, trước khi đến làm việc, chị thường tìm hiểu các thông tin về những thủ tục đó trên cổng thông tin trực tuyến của Trung tâm rồi hoàn tất các hồ sơ, lấy số thứ tự và vào giao dịch.
Cũng giống như chị Quyên, giờ đây, anh Hoàng Đức Duy, nhân viên Phòng Hành chính, nhân sự, Tập đoàn Khoa học kỹ thuật Hồng Hải, Khu công nghiệp Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, dễ dàng được giải quyết mọi thủ tục hành chính khi đến Trung tâm hành chính công tỉnh.
Anh Duy cho biết anh thường xuyên được phân công nhiệm vụ giao dịch về lĩnh vực tư pháp và giấy phép lao động cho người nước ngoài. Khi đến Trung tâm hành chính công tỉnh, anh được các cán bộ ở đây hướng dẫn tỉ mỉ nên các thủ tục được giải quyết nhanh chóng.
“Theo quy định, hoàn thiện quy trình cấp giấy phép lao động mới cho người lao động mất 5 ngày, tuy nhiên, tôi thường nhận được thông báo có kết quả sớm hơn 1 ngày hoặc đúng ngày ghi trên giấy hẹn, tôi rất hài lòng với cách làm việc này,” anh Duy chia sẻ.
Chị Phạm Thị Mỹ, nhân viên Phòng hành chính nhân sự, Công ty trách nhiệm hữu hạn Samsung Display Việt Nam, cho biết gần đây, mỗi tháng chị phải làm hàng chục bộ hồ sơ xin giấy phép lao động cho người nước ngoài đến làm việc tại Bắc Ninh, nhưng chưa bộ hồ sơ nào bị trễ hẹn. Mỗi lần đi làm các thủ tục, chị chỉ cần đến Trung tâm hành chính công tỉnh nộp giấy tờ và nhận lịch hẹn để trả kết quả. Đặc biệt, trong quá trình thực hiện các thủ tục, chị không phải mất thêm chi phí gì ngoài khoản phí theo quy định của Nhà nước. Khi xử lý xong hồ sơ, chị sẽ nhận được tin nhắn báo có kết quả giải quyết xong thủ tục hành chính.
Cán bộ, nhân viên Trung tâm hành chính công tỉnh Bắc Ninh hướng dẫn người dân, doanh nghiệp giải quyết các thủ tục hành chính. (Ảnh: Đinh Văn Nhiều/TTXVN)
Việc đưa vào vận hành Trung tâm hành chính công không chỉ đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, mà còn tạo điều kiện cho người dân đến giải quyết các thủ tục hành chính một cách thuận lợi.
Anh Nguyễn Văn Chinh, phường Kinh Bắc, thành phố Bắc Ninh, cho biết anh đến Trung tâm hành chính công thành phố Bắc Ninh làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tách khẩu cho gia đình. Nếu như trước đây, khi đi làm các thủ tục, anh phải đến nhiều địa điểm khác nhau, nhưng hiện nay, anh chỉ cần đến Trung tâm hành chính công thành phố là được giải quyết mọi thủ tục hành chính.
Lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo
Trung tâm hành chính công tỉnh Bắc Ninh được thành lập từ năm 2017, sau 3 năm thực hiện thí điểm, mô hình hoạt động của các trung tâm hành chính công cấp tỉnh, huyện và bộ phận một cửa cấp xã đã giải quyết gần 850.000 hồ sơ. Riêng năm 2019, các trung tâm tiếp nhận, giải quyết trên 530.000 hồ sơ, với tỷ lệ hồ sơ trả đúng và sớm trước hạn cấp tỉnh đạt 100%, cấp huyện, cấp xã đạt 99%.
Tính trung bình trong những năm qua, tỷ lệ hồ sơ trả sớm trước thời hạn đạt gần 90%, không có hồ sơ trễ hẹn. Thời gian giải quyết các thủ tục giảm trung bình từ 2 đến 3 ngày, đặc biệt có nhiều thủ tục hành chính được giải quyết ngay trong ngày.
Năm 2019, trong bảng đánh giá các chỉ số PCI của Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Bắc Ninh, điểm số chi phí thời gian của Bắc Ninh đạt 7,23 điểm, tăng 0,11 điểm so với năm 2018
Bà Đào Thu Hà, Phó Giám đốc Trung tâm hành chính công tỉnh Bắc Ninh, cho biết trong số các chỉ tiêu thành phần đóng góp vào chỉ số PCI của tỉnh Bắc Ninh, Trung tâm hành chính công tỉnh Bắc Ninh có ba chỉ tiêu đều tăng điểm. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình Trung tâm hành chính công tỉnh, thể hiện ý chí quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị tỉnh trong cải cách hành chính, nhằm xây dựng một nền hành chính chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả.
Năm 2019, trong bảng đánh giá các chỉ số PCI của Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Bắc Ninh, điểm số chi phí thời gian của Bắc Ninh đạt 7,23 điểm, tăng 0,11 điểm so với năm 2018 và tăng 2 bậc từ thứ hạng 21 (năm 2018) lên thứ 19 (năm 2019).
Bên cạnh đó, điểm số tính minh bạch của Bắc Ninh đạt 7,02 điểm, tăng 1,17 điểm so với năm 2018, tăng 47 bậc từ thứ hạng 53 (năm 2018) lên thứ 6 (năm 2019). Ngoài ra, điểm số chi phí không chính thức của tỉnh Bắc Ninh đạt 7,24 điểm, tăng 1,92 điểm so với năm 2018, tăng 45 bậc từ thứ hạng 51 (năm 2018) lên thứ 6 (năm 2019).
Cán bộ, nhân viên Trung tâm hành chính công tỉnh Bắc Ninh hướng dẫn người dân, doanh nghiệp giải quyết các thủ tục hành chính. (Ảnh: Đinh Văn Nhiều/TTXVN)
Bà Đào Thu Hà chia sẻ để nâng cao chỉ số PCI, Trung tâm đã rà soát, phối hợp với các sở, ngành đề nghị cắt giảm các thủ tục hành chính. Theo đó, thay vì doanh nghiệp phải đi đến các cơ quan nhà nước để gửi hồ sơ, lấy kết quả, nay họ chỉ cần đến Trung tâm là được giải quyết mọi thủ tục, chi phí thời gian được cải thiện đáng kể.
Cùng với đó, công dân, doanh nghiệp có thể trực tiếp đánh giá tinh thần làm việc và sự nhiệt tình của cán bộ giao dịch. Nhờ vậy, chi phí không chính thức được kiểm soát triệt để. Hiện nay, Trung tâm thực hiện niêm yết hơn 1.000 thủ tục hành chính công khai trên bảng tin tại trung tâm và cổng dịch vụ công.
Với phương châm “Lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cải cách hành chính,” thời gian tới, Trung tâm tiếp tục phối hợp với các sở, ngành tiếp tục rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Trung tâm sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nâng tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính lên cấp độ 3 và cấp độ 4; đồng thời đào tạo cán bộ có chuyên môn nghiệp vụ tốt, đáp ứng được nhu cầu của người dân, đưa Trung tâm thực sự trở thành “cầu nối” giữa người dân, doanh nghiệp và Nhà nước.
Để làm tốt hơn nữa công tác cải cách hành chính, Phó Giám đốc Trung tâm hành chính công tỉnh Bắc Ninh Đào Thu Hà cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, các tỉnh, thành phố trong cả nước thực hiện nghiêm việc tích hợp cổng dịch vụ công, hệ thống một cửa điện tử cấp tỉnh với cổng dịch vụ công quốc gia để người dân, doanh nghiệp tra cứu, giám sát hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính; rà soát, điều chỉnh, bổ sung các quy định về phân cấp ủy quyền nhằm giảm tối đa thời gian giải quyết thủ tục hành chính ở các cấp, các ngành; điều chỉnh bổ sung quy định về chế độ, chính sách đối với những người trực tiếp làm việc tại trung tâm phục vụ hành chính công và bộ phận một cửa thống nhất trong cả nước./.
‘Chữa bệnh’ cho doanh nghiệp
Để tỉnh Bắc Ninh trở thành “miền đất hứa” cho các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nước ngoài, lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh đã có những “phương thuốc” hữu hiệu, trong đó nổi bật nhất là mô hình “Bác sỹ doanh nghiệp”. Mô hình này đã đem lại hiệu quả, là cầu nối giữa chính quyền và doanh nghiệp trong việc giải quyết các thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, qua đó góp phần nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).
“Miền đất hứa” của các doanh nghiệp
Công ty Trách nhiệm hữu hạn ITM Việt Nam, có địa chỉ tại Khu công nghiệp VSIP, tỉnh Bắc Ninh, được thành lập tháng 4/2014. Đến nay, công ty đã mở rộng sản xuất với 3 nhà máy, số vốn đầu tư 58 triệu USD, chuyên sản xuất bảng mạch bảo vệ pin và mạch tích hợp bán dẫn cho điện thoại di động, phục vụ các tập đoàn sản xuất điện thoại lớn ở nước ngoài.
Ông Jin Juhyung, Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn ITM Việt Nam, chia sẻ trước khi chọn Bắc Ninh là điểm đến, công ty đã đi khảo sát ở một số địa phương. Khi đến Bắc Ninh, lãnh đạo công ty thực sự “ấn tượng” với mảnh đất này, bởi nơi đây có vị trí thuận lợi về địa lý, nguồn nhân lực dồi dào, có trình độ cao, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh của công ty.
Đặc biệt, các thủ tục hành chính của tỉnh Bắc Ninh được đơn giản hóa, hỗ trợ nhiều cho sự phát triển của doanh nghiệp. Đây chính là lý do Ban lãnh đạo công ty quyết định chọn Bắc Ninh là điểm đến để đầu tư.
Tương tự, sau 1 năm khảo sát và tìm kiếm cơ hội đầu tư, năm 2007, Công ty trách nhiệm hữu hạn Funing Presicion Component đã quyết định chọn tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang để phát triển ngành điện tử.
Ông Zhuo Xian Hong, Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Funing Presicion Component, cho biết công ty quyết định chọn tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang là nơi để sản xuất, kinh doanh bởi hai địa phương này có vị trí gần với Trung Quốc, thuận tiện cho việc liên kết giao thương, vận chuyển hàng hóa.
“Trong những năm gần đây, môi trường đầu tư của tỉnh Bắc Ninh đã thay đổi và có sự cải thiện đáng kể. Tôi nghĩ, công lớn thuộc về lãnh đạo tỉnh bởi họ đã đưa ra những định hướng, chính sách đúng đắn về phát triển kinh tế-xã hội, thu hút đầu tư. Đặc biệt, Bắc Ninh đã bứt phá trong thu hút đầu tư về ngành điện tử và công nghiệp phụ trợ. Thực tế được chứng minh khi Bắc Ninh đã tạo dựng được môi trường đầu tư hấp dẫn, có lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp đứng chân trên địa bàn,” ông Zhuo Xian Hong chia sẻ.
Công ty TNHH Điện tử Foster Bắc Ninh được tỉnh Bắc Ninh tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh. (Ảnh: Thái Hùng/TTXVN)
Theo ông Zhuo Xian Hong, trong suốt quá trình sản xuất kinh doanh, công ty luôn nhận được sự quan tâm hỗ trợ của các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Ninh, nhất là của Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh. Đơn cử, Ban Quản lý luôn lắng nghe, tạo điều kiện giải quyết vướng mắc, tháo gỡ khó khăn, đơn giản hóa thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp.
Chia sẻ về yếu tố năng động, tiên phong của các cấp lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh trong việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, bà Đào Thị Thu Huyền, Phó Giám đốc Văn phòng Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Canon Việt Nam, chia sẻ lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh luôn lắng nghe ý kiến và hỗ trợ tối đa cho công ty. Khi công ty gặp khó trong việc xây dựng nhà ở cho công nhân, xây dựng hạ tầng giao thông và gặp vướng mắc về các thủ tục hành chính, lãnh đạo tỉnh đã trực tiếp đối thoại, lắng nghe và giải quyết thấu đáo mọi ý kiến, kiến nghị của công ty. Đây là yếu tố then chốt giúp công ty gắn bó lâu dài và mở rộng đầu tư tại tỉnh Bắc Ninh.
“Chữa bệnh” cho doanh nghiệp
Theo ông Nguyễn Phương Bắc, Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Bắc Ninh, trước đây ở Bắc Ninh, nhiều kiến nghị của doanh nghiệp chưa được các sở, ban, ngành giải quyết một cách thấu đáo và cũng không có cơ quan giúp Ủy ban Nhân dân tỉnh theo dõi, giải quyết những khó khăn, vướng mắc từ phía doanh nghiệp. Trước thực tế đó, đầu năm 2016, tỉnh Bắc Ninh đã cho ra đời mô hình “Bác sỹ doanh nghiệp” để giải quyết bài toán này.
Ông Nguyễn Phương Bắc lý giải, những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp được ví như trạng thái “mắc bệnh” và việc giải quyết khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp được ví như “chữa bệnh” của người bác sỹ. Do đó, “bác sỹ doanh nghiệp” là mô hình tiếp nhận, xử lý, giải quyết kiến nghị, khó khăn vướng mắc cho doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Để mô hình này vận hành hiệu quả, tỉnh Bắc Ninh đã thành lập một tổ công tác hỗ trợ doanh nghiệp do Chủ tịch tỉnh là Tổ trưởng. Lãnh đạo Viện nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội là những “bác sỹ thường trực,” bên cạnh đó còn có sự tham gia của lãnh đạo các Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Xây dựng, Cục thuế…
Từ năm 2016 đến nay, các “bác sỹ doanh nghiệp” đã tiếp nhận và giải quyết trên 300 lượt ý kiến phản ánh của doanh nghiệp.
“Bác sỹ doanh nghiệp” là mô hình tiếp nhận, xử lý, giải quyết kiến nghị, khó khăn vướng mắc cho doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Sau khi được thành lập, mô hình “bác sỹ doanh nghiệp” đã gặp rất nhiều khó khăn. Ban đầu, các doanh nghiệp không kỳ vọng và tin tưởng vào mô hình này, nhất là các doanh nghiệp trong nước. “Khi mô hình ‘Bác sỹ doanh nghiệp’ mới thành lập, các doanh nghiệp còn e dè và không nghĩ có một cơ quan Nhà nước đến tận doanh nghiệp để tìm hiểu những khó khăn và tháo gỡ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, bằng sự thân thiện, lắng nghe, thấu cảm, tận tâm đã giúp các “bác sỹ” trở thành “người bạn tri kỷ” của cộng đồng doanh nghiệp. Từ đó, họ tin tưởng, thẳng thắn sẻ chia, giúp các “bác sỹ” dễ dàng “bắt bệnh,” tìm ra phương thuốc hữu hiệu để “chữa bệnh” cho doanh nghiệp gặp khó,” ông Nguyễn Phương Bắc nói.
Ông Nguyễn Đình Bình, Giám đốc Công ty cổ phần Giấy Bình Minh tại Cụm công nghiệp Phú Lâm, xã Phú Lâm, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, cho biết năm 2016, công ty của ông gặp khó khăn trong việc thuê đất để xây dựng nhà xưởng. Sau quá trình tìm hiểu, ông Bình đã tìm đến mô hình “bác sỹ doanh nghiệp” để được tư vấn. Nhận được thông tin, các “bác sỹ” đã vào cuộc để tháo gỡ khó khăn cho công ty. Kết quả, sau 15 ngày, công ty đã nhận được Quyết định của Ủy ban Nhân dân tỉnh về việc cho phép thuê đất phát triển sản xuất, kinh doanh.
Nói về sự thành công của mô hình “bác sỹ doanh nghiệp,” ông Nguyễn Phương Bắc chia sẻ đây là mô hình tương tác hiệu quả giữa chính quyền và doanh nghiệp trong bối cảnh tỉnh Bắc Ninh thu hút nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đến đầu tư. Thành công đó đã đưa Bắc Ninh trở thành tỉnh công nghiệp năng động của cả nước./.
Công nhân sản xuất tại Công ty TNHH sản xuất điện tử Pbc Cát Tường, phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Thái Hùng/TTXVN)
Mở cơ hội vàng đón dòng vốn đầu tư
Bắc Ninh là tỉnh có tốc độ phát triển nhanh, mạnh, nhất là trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Bên cạnh những yếu tố khách quan, thời gian qua, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp tạo môi trường thuận lợi, thu hút đầu tư. Nhờ vậy, đến nay Bắc Ninh giữ vững vị thế là “thỏi nam châm thu hút đầu tư” của cả nước.
PCI bứt phá
Theo số liệu thông báo của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, năm 2019 chỉ số PCI của tỉnh Bắc Ninh đạt 70,79 điểm (tăng 6,29 điểm so với năm 2018), tăng 11 bậc, lên vị trí số 4/63 tỉnh, có chỉ số PCI cao và được xếp hạng ở mức rất tốt. Trong số những chỉ tiêu góp phần nâng cao chỉ số PCI, Bắc Ninh có 8/10 chỉ số thành phần tăng điểm như chỉ số tiếp cận đất đai (tăng 1,16 điểm); tính minh bạch (tăng 1,17 điểm); chi phí thời gian (tăng 0,11 điểm); chi phí không chính thức (tăng 1,92 điểm); tính năng động (tăng 1,35); thiết chế pháp lý và an ninh trật tự (tăng 1,85 điểm); cạnh tranh bình đẳng (tăng 2,21 điểm)…
Đáng lưu ý, trong những chỉ số trên, nhiều chỉ số có bước tăng đột phá, vươn lên vị trí xếp hạng đứng đầu cả nước. Tiêu biểu là chỉ số tính minh bạch xếp thứ 53/63 toàn quốc vào năm 2018, tăng lên xếp thứ 6 toàn quốc năm 2019. Ngoài ra, chỉ số chi phí không chính thức xếp hạng 51/63 toàn quốc năm 2018, năm 2019 đứng thứ 6 toàn quốc. Chỉ số tính năng động xếp thứ 18/63 toàn quốc năm 2018, đến năm 2019 xếp thứ 5 toàn quốc. Dẫn đầu là chỉ số thiết chế pháp lý và an ninh trật tự vươn từ vị trí 40 năm 2018 lên vị trí số 1 toàn quốc năm 2019.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Hương Giang khẳng định kết quả trên phản ánh sự kiên trì và quyết tâm của tỉnh trong cải thiện môi trường kinh doanh. Những giải pháp nâng cao năng lực PCI của tỉnh trong nhiều năm qua đã phát huy và đạt được kết quả tích cực. Trong đó, điển hình tỉnh đã triển khai có hiệu quả sáng kiến đưa vào vận hành trung tâm hành chính công cấp tỉnh, cấp huyện và đổi mới mô hình một cửa cấp xã; mô hình “bác sỹ doanh nghiệp”…
Đặc biệt, gần đây, tỉnh đẩy mạnh các hoạt động đối thoại với doanh nghiệp, trong đó tập trung vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đã tạo chuyển biến trong nhận thức bình đẳng giữa các khu vực kinh tế. Riêng năm 2019, tỉnh Bắc Ninh đã tiến hành 8 cuộc đối thoại với doanh nghiệp, qua đó nhiều vướng mắc được giải quyết có hiệu quả.
Hội nghị bàn các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội, ứng phó dịch COVID-19 do Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh tổ chức. (Ảnh: Thanh Thương/TTXVN)
Trong số các biện pháp nâng cao chỉ số PCI, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh đặc biệt lưu ý đến tính năng động tiên phong của lãnh đạo. Năm 2019, chỉ số này đạt 7,34 điểm, tăng 1,35 điểm so với năm 2018 và tăng 13 bậc lên vị trí thứ 5 cả nước.
“Khi lãnh đạo năng động, tiên phong sẽ tạo ra tác động kép và những sáng kiến khác sẽ được cải cách theo. Điều này sẽ tác động và làm thay đổi các chỉ số khác. Đây là yếu tố then chốt giúp Bắc Ninh bứt phá, cải thiện, nâng cao các chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh,” bà Nguyễn Hương Giang khẳng định.
Tuy nhiên, bên cạnh những chỉ số thành phần tăng điểm, năm 2019, Bắc Ninh có 2/10 chỉ số thành phần giảm điểm gồm chỉ số gia nhập thị trường giảm 9 bậc từ thứ hạng 40 (năm 2018) xuống thứ hạng 49 (năm 2019) và chỉ số đào tạo lao động giảm 12 bậc từ thứ hạng 5 (năm 2018) xuống thứ hạng 17 năm 2019.
Đánh giá về những chỉ số giảm điểm, ông Nguyễn Phương Bắc, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Bắc Ninh cho biết mặc dù các chỉ số trên giảm điểm nhưng những chỉ tiêu nhỏ trong các chỉ tiêu thành phần vẫn tiến bộ. Điển hình như với chỉ số đào tạo lao động, tỷ lệ lao động qua đào tạo đang làm việc tại doanh nghiệp tăng từ 48,27% (năm 2018) lên 57,35% (năm 2019); doanh nghiệp đã sử dụng nhà cung cấp tư nhân cho dịch vụ giới thiệu việc làm tăng từ 70% (năm 2018) lên 83,33% (năm 2019)…
Ông Nguyễn Phương Bắc cho biết thêm nguyên nhân giảm điểm chính là các tỉnh khác có tiến bộ nhanh hơn Bắc Ninh về những chỉ tiêu này. Thời gian tới, Bắc Ninh cũng cần phải lưu ý đẩy nhanh hơn nữa các chỉ số trên.
Mở cơ hội vàng đón dòng vốn đầu tư
Thực hiện Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 1/1/2020 của Chính phủ về việc tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2020; xây dựng môi trường kinh doanh của tỉnh thực sự thông thoáng, minh bạch, hấp dẫn, tạo động lực cho thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội năm 2020 và giai đoạn 2021-2025, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Hương Giang đã chỉ đạo các sở, ban, ngành cùng vào cuộc. Đặc biệt, Bắc Ninh chú trọng giữ vững những chỉ số thành phần của chỉ số năng lực cạnh tranh tăng điểm; đồng thời tiếp tục nâng cao hơn nữa những chỉ số giảm điểm.
Cụ thể, Bắc Ninh đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 10/CT–TTg ngày 22 tháng 4 năm 2019 về việc xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc gắn với cải thiện chỉ số PCI. Theo đó, người đứng đầu cơ quan, đơn vị nghiêm túc quán triệt, chỉ đạo chặt chẽ, tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm xử lý, ngăn chặn tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà trong giải quyết công việc. Đồng thời, tỉnh xử lý nghiêm đối với người đứng đầu cơ quan, đơn vị cấp dưới thiếu trách nhiệm, để cán bộ, công chức, viên chức thuộc quyền quản lý trực tiếp có hành vi nhũng nhiễu, gây phiền hà đối với người dân, doanh nghiệp.
Công ty TNHH ITM Semiconductor Vietnam tại khu công nghiệp Vsip, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh luôn được tỉnh Bắc Ninh tạo điều kiện cho sản xuất, kinh doanh. (Ảnh: Thái Hùng/TTXVN)
Bà Nguyễn Hương Giang khẳng định thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh đã chú trọng nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm hành chính công cấp tỉnh, cấp huyện và bộ phận một cửa cấp xã, hướng tới sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ hoàn thiện những nội dung chi tiết nâng cao chất lượng phục vụ tại trung tâm hành chính công như: Phiếu đăng ký làm thủ tục hành chính, giấy hẹn có thông tin liên lạc của cán bộ tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính để người dân liên lạc trở lại khi cần; giảm thiểu tình trạng tiếp xúc trực tiếp, qua đó giảm các chi phí phát sinh không chính thức. Đồng thời, thực hiện hiệu quả hệ thống tiếp nhận hỏi-đáp, hình thành tổng đài chung, khi người dân, doanh nghiệp có thắc mắc.
“Ngoài ra, tỉnh cũng rà soát hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, thuận lợi cho các doanh nghiệp, nhất là trong tiếp cận các thủ tục hành chính, nguồn lực đất đai, miễn giảm thuế, ưu đãi đầu tư…, đẩy mạnh các kênh tham vấn, lắng nghe cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các sở, ngành, địa phương tăng cường lắng nghe với tinh thần tận tâm trong tiếp xúc, đối thoại và giải quyết kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp. Đặc biệt, nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ công tác hỗ trợ doanh nghiệp và tuyên truyền hoạt động của tổ công tác thông qua mở chuyên mục trên Cổng thông tin điện tử tỉnh,” bà Nguyễn Hương Giang cho biết thêm.
Một trong những giải pháp quyết liệt nâng cao chỉ số PCI là tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong công tác cải cách hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh cũng nhấn mạnh một trong những giải pháp quyết liệt nâng cao chỉ số PCI là tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong công tác cải cách hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, phát huy các sáng kiến mới, tạo chuyển động trong cả hệ thống để thực thi tốt tính năng động tiên phong của lãnh đạo tỉnh ở cấp dưới.
Riêng đối với những chỉ số thành phần giảm điểm, tỉnh yêu cầu các ngành tập trung giải quyết có hiệu quả những vướng mắc, hướng tới sự hài lòng của doanh nghiệp. Cụ thể, với chỉ số gia nhập thị trường, Bắc Ninh giao Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan cùng ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã thực hiện đồng bộ, hiệu quả các văn bản luật, rà soát các quy trình thủ tục gia nhập thị trường của từng ngành, đơn vị và quy định của Chính phủ. Đồng thời, rà soát các thủ tục hành chính của các cơ quan, đơn vị đã công khai tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả và trên Cổng thông tin điện tử tỉnh, thường xuyên cập nhật các thay đổi trong quy trình thực hiện thủ tục hành chính; triển khai thực hiện cung ứng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 ở một số thủ tục hành chính phát sinh nhiều giao dịch.
Với chỉ số đào tạo lao động, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh giao Sở Lao động, Thương binh và Xã hội xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển nguồn nhân lực hàng năm và 5 năm theo quy định; thực hiện tốt đề án về đào tạo nhân lực chất lượng cao, nâng cao chất lượng đào tạo của các trường, trung tâm dạy nghề; phát triển và liên kết mạng lưới dạy nghề, dịch vụ việc làm.
“Chúng tôi đẩy mạnh thực hiện các quy định pháp luật đồng bộ để giải quyết các tồn tại, vướng mắc của doanh nghiệp đã diễn ra trong thời gian dài, nhằm tạo thuận lợi, xây dựng hình ảnh môi trường kinh doanh của Bắc Ninh an toàn, thân thiện, để Bắc Ninh thực sự là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư,” Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Hương Giang khẳng định./.
Sản xuất các loại loa tại nhà máy của Công ty TNHH Điện tử Foster (Bắc Ninh), tại Khu Công nghiệp Đô thị và Dịch vụ VSIP Bắc Ninh, xã Phù Chẩn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)
在此情况下,据估计,正在中国设厂的至少30%-40%的美国企业可能将一部分经营活动撤出中国。新冠疫情暴露出各国企业和政府在各行各业过度依赖中国的问题。据日本经济新闻亚洲评论(Nikkei Asian Review)的报道,由于遭受新冠肺炎疫情的影响,谷歌、微软和苹果等世界各大集团拟将新型手机、个人计算机和其他设备的生产线从中国转移到东南亚地区,如越南和泰国。谷歌计划与越南各伙伴合作生产最新款的廉价智能手机,同时制定在东南亚各国生产下一代智能手机的生产计划。
Phú Quốc (Kiên Giang) được mệnh danh là “Đảo ngọc” – điểm đến có sức hấp dẫn đặc biệt đối với rất nhiều du khách, được định vị rõ nét trên bản đồ du lịch không chỉ của Việt Nam mà cả thế giới.
Với diện tích 589,27km2, Phú Quốc là hòn đảo lớn nhất của nước ta với đường bờ biển trải dài, nhiều bãi biển cát trắng mịn và những ngọn núi, cánh rừng nguyên sinh… tạo nên cho đảo bức tranh “sơn thủy hữu tình” không nơi nào có được.
Phát huy hiệu quả các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng gắn với tài nguyên biển đảo, hệ sinh thái rừng nguyên sinh để nhanh chóng phục hồi “ngành công nghiệp không khói” sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19; đồng thời có định hướng, chiến lược gắn phát triển du lịch với bảo tồn tài nguyên sinh thái rừng và biển là những giải pháp đồng bộ đang được chính quyền, ngành chức năng của tỉnh Kiên Giang nói chung, huyện đảo Phú Quốc nói riêng chú trọng thực hiện.
Phóng viên TTXVN phản ánh nội dung này qua chùm 3 bài viết với chủ đề “Du lịch Phú Quốc: Khẳng định thương hiệu, nâng tầm điểm đến”./.
Sự trở lại ấn tượng
Cùng với nhiều địa phương trong cả nước, từ cuối tháng 4 đến nay, các doanh nghiệp lĩnh vực du lịch tại Phú Quốc đã hoạt động trở lại sau thời gian tạm dừng đón khách để phòng, chống dịch COVID-19.
Du lịch Phú Quốc đang đón nhận nhiều tín hiệu tích cực, góp phần tạo nên những “làn sóng” du lịch nghỉ dưỡng, trải nghiệm biển đảo, thu hút lượng lớn du khách đến với đảo ngọc phía Tây Nam Tổ quốc.
Trở lại hoạt động trong trạng thái trạng thái bình thường mới, trước mắt là tập trung kích cầu du lịch nội địa, sẵn sàng các điều kiện đón khách quốc tế trở lại khi được phép, du lịch Phú Quốc đang đón nhận nhiều tín hiệu tích cực, góp phần tạo nên những “làn sóng” du lịch nghỉ dưỡng, trải nghiệm biển đảo, thu hút lượng lớn du khách đến với đảo ngọc phía Tây Nam Tổ quốc.
Phục hồi nhanh chóng
Cảm nhận đầu tiên của chúng tôi khi đến Phú Quốc vào những ngày đầu tháng 6 này là không khí tấp nập tại Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc, nhiều chuyến bay cất, hạ cánh, du khách đến từ các tỉnh, thành phố của cả ba miền Bắc-Trung-Nam đều háo hức, phấn khích với chuyến du lịch biển đảo.
Điều này phần nào cho thấy du lịch Phú Quốc đang nhanh chóng phục hồi ấn tượng, hứa hẹn sự “bùng nổ” tiếp theo trong thời gian tới.
Toàn cảnh thị trấn Dương Đông (huyện Phú Quốc). (Ảnh: Bùi Trường Giang/TTXVN)
Ông Huỳnh Quang Hưng, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Phú Quốc khẳng định Phú Quốc đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt là trung tâm du lịch của quốc gia.
Hoạt động du lịch tại huyện đảo trong những năm gần đây hết sức sôi động. Nhưng do ảnh hưởng của dịch COVID-19, trong quý 1 và đầu quý 2 năm nay, du lịch Phú Quốc coi như “tê liệt.”
Từ đầu tháng 5, đặc biệt là những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6, dù mới chỉ đón du khách trong nước song du lịch ở huyện đảo đã thể hiện sự phục hồi rất nhanh chóng. Tần suất các chuyến bay từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh… đến Phú Quốc tăng dần trở lại.
Hiện bình quân mỗi ngày có khoảng 60-70 lượt máy bay hạ, cất cánh tại Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc và khoảng 7.000-8.000 du khách trong nước đến Phú Quốc.
Khu vực nuôi ngọc trai tại vùng biển An Thới, Khu bảo tồn biển Phú Quốc. (Ảnh: Lê Huy Hải/TTXVN)
Thời điểm từ giữa tháng 6 và tháng 7 lượng khách dự kiến sẽ tăng lên dần khoảng 10.000-12.000 khách mỗi ngày. Như vậy, trong năm nay, Phú Quốc sẽ đón khoảng hơn 3 triệu du khách, trong đó chủ yếu là du khách trong nước.
Cũng theo ông Huỳnh Quang Hưng, để nhanh chóng phục hồi hoạt động du lịch sau khi dịch COVID-19 được kiểm soát tốt, lãnh đạo huyện đã có kế hoạch cùng Sở Du lịch tỉnh Kiên Giang, Hội Đầu tư phát triển du lịch Phú Quốc bàn thảo, xây dựng các giải pháp kích cầu du lịch, tạo điều kiện cho cơ sở dịch vụ du lịch, vui chơi giải trí đón khách trở lại sau khi đã đảm bảo các biện pháp phòng dịch, tạo sự an toàn, tin tưởng cho du khách.
Lãnh đạo huyện Phú Quốc cũng đã trao đổi với đại diện nhiều tập đoàn đang đầu tư, khai thác những khu dịch vụ du lịch lớn, chất lượng cao như Vingroup, Sun group… có chính sách kích cầu bằng cách giảm giá, gia tăng giá trị sản phẩm hoặc giới thiệu sản phẩm mới tạo sức hấp dẫn, thu hút du khách trở lại nhanh chóng.
Cơ hội để nhiều du khách đến với Đảo Ngọc
Giá nhiều tour du lịch đến Phú Quốc chưa bao giờ rẻ như hiện nay là khẳng định của đại diện nhiều doanh nghiệp lữ hành lớn trong nước.
Theo thông tin từ Công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist – một trong những doanh nghiệp đang thực hiện chương trình kích cầu du lịch nội địa nhằm tạo cơ hội cho nhiều du khách đi du lịch vào dịp cao điểm mùa Hè năm nay, doanh nghiệp này đã thiết kế nhiều tour phù hợp, trong đó có nhiều điểm đến là những thành phố biển, huyện đảo khí hậu trong lành, mát mẻ, phong cảnh hữu tình.
Khách tham quan du lịch tại cảng biển quốc tế An Thới-Phú Quốc. (Ảnh: Lê Sen/TTXVN)
Tiếp theo gần 200 sản phẩm du lịch kích cầu đang được triển khai đến du khách từ đầu tháng 5, trong đó có nhiều tour khởi hành từ Thành phố Hồ Chí Minh hoặc Hà Nội đi Phú Quốc với giá ưu đãi, Công ty dịch vụ lữ hành Saigontourist vừa có thêm chùm Combo (gói dịch vụ) nghỉ dưỡng tại các khách sạn, resort cao cấp đưa du khách đến Phú Quốc, Nha Trang… với mức giá rất ưu đãi.
Các gói du lịch kết hợp sinh hoạt tập thể, du lịch kết hợp khen thưởng, tri ân, hội nghị… tại nhiều điểm đến hấp dẫn mà một trong những điểm nhấn chính là đảo ngọc Phú Quốc, cũng được đưa ra.
Từ góc độ doanh nghiệp trực tiếp thiết kế, khai thác nhiều sản phẩm du lịch mang tính đặc thù vùng biển đảo, ông Hồ Văn Hưng, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển Namaste Phú Quốc chia sẻ dù chưa hết những khó khăn do mới chỉ có khách du lịch nội địa, song chắc chắn thời gian tới sẽ ngày càng nhiều du khách lựa chọn Phú Quốc cho chuyến du lịch bởi nhiều ưu điểm như an toàn dịch bệnh, cảnh đẹp hiếm có, khí hậu trong lành và đang có nhiều chương trình giảm giá dịch vụ, gia tăng các giá trị trải nghiệm…
Từ đầu tháng 5 đến nay, mỗi ngày đã có khoảng 100-150 du khách trải nghiệm hoạt động đi bộ dưới đáy biển, ngắm san hô, cá biển và đều có cảm nhận hết sức hài lòng, thú vị.
Chị Nguyễn Thị Liên Hương, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, gia đình chị có trẻ nhỏ nên sau 3 tháng nghỉ ở nhà gia đình rất muốn cho các con đi du lịch, tham quan giải trí để được thay đổi không khí, tạo tâm lý thoải mái.
Vé máy bay, các dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng đều giảm trong khi vẫn đảm bảo chất lượng các dịch vụ, biển đảo phong cảnh tuyệt đẹp, khí hậu mát mẻ là lý do khiến gia đình chị chọn điểm đến là Phú Quốc.
Đến tham quan Công viên bảo tồn và chăm sóc động vật bán hoang dã Vinpearl Safari Phú Quốc – nơi có khu bảo tồn động vật hoang dã lớn nhất Việt Nam với trên 2.000 cá thể và 1.200 loài thực vật, được trải nghiệm theo hình thức “thả thú nhốt người,” các thành viên trong gia đình chị Liên Hương, nhất là các cháu nhỏ cảm thấy hết sức thích thú khi lần đầu tiên được nhìn thấy hổ, gấu, sư tử, hươu cao cổ… ở cự ly rất gần song vẫn đảm bảo sự an toàn cần thiết./.
Khách du lịch tham quan gành đá Dinh Cậu, thị trấn Dương Đông, huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang). (Ảnh: Lê Huy Hải/TTXVN)
Hoàn thiện nhiều sản phẩm du lịch đẳng cấp
Thời điểm này, dù mới chỉ đón du khách nội địa trở lại, song du lịch Phú Quốc đã khá sôi động. Đón nhận những tín hiệu vui, tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm du lịch, nhất là các sản phẩm chất lượng cao để cạnh tranh sòng phẳng với nhiều điểm đến nổi tiếng trên thế giới, đang tiếp tục được các doanh nghiệp du lịch ở Phú Quốc đẩy mạnh thực hiện, góp phần khẳng định nơi đây luôn xứng tầm một thiên đường du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí đẳng cấp quốc tế.
Trung tâm du lịch nghỉ dưỡng, giải trí đẳng cấp quốc tế
Tỉnh Kiên Giang đã xác định trong thời gian tới phát triển ngành Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương, trong đó xây dựng đảo Phú Quốc trở thành trung tâm dịch vụ du lịch giao thương quốc tế hiện đại, chất lượng cao trong khu vực.
Tếp tục hoàn thiện các sản phẩm du lịch, nhất là các sản phẩm chất lượng cao đang được các doanh nghiệp du lịch ở Phú Quốc đẩy mạnh thực hiện nhằm đưa địa điểm này xứng tầm một thiên đường du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí đẳng cấp quốc tế.
Theo thông tin từ Sở Du lịch tỉnh Kiên Giang, Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang vừa có văn bản giao Sở Du lịch tỉnh chủ trì, phối hợp với các ngành, đơn vị, địa phương liên quan tham mưu Ủy ban Nhân dân tỉnh triển khai Quyết định số 147/QĐ-TTg ngày 22/01/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030.
Tuyến cáp treo từ thị trấn An Thới qua Hòn Thơm, huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang). (Nguồn: TTXVN)
Theo đó, Kiên Giang xác định tăng cường thu hút đầu tư lĩnh vực du lịch sau dịch COVID-19 là yếu tố quan trọng góp phần phát triển du lịch đồng bộ với định hướng xúc tiến thu hút đầu tư lĩnh vực du lịch.
Theo đó, tỉnh xây dựng đảo Phú Quốc trở thành trung tâm dịch vụ du lịch giao thương quốc tế hiện đại, chất lượng cao trong khu vực; đầu tư phát triển các sản phẩm dịch vụ như mua sắm, vui chơi giải trí, thể dục thể thao… chất lượng cao phục vụ du lịch tại Phú Quốc.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Phú Quốc Huỳnh Quang Hưng cho biết: Thời gian qua, Phú Quốc đã tập trung xây dựng quy hoạch, đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng các cơ sở lưu trú, tăng cường phát triển các phương tiện vận tải… góp phần phát triển du lịch của huyện đảo.
Nhờ đẩy mạnh thu hút đầu tư, nhiều dự án dịch vụ du lịch được xây dựng đưa vào khai thác, sử dụng, nhiều khu vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng hiện đại, đạt tiêu chuẩn quốc tế đã được đưa vào phục vụ du khách như khu Vinpearl Phú Quốc – hệ thống phức hợp khu vui chơi-giải trí với khu tổ hợp khách sạn, resort sang trọng và hiện đại, Vinpearl Safari Phú Quốc, cáp treo An Thới-Hòn Thơm…
Hệ thống nhà hàng, khách sạn đầy đủ từ bình dân đến sang trọng cao cấp đã đáp ứng tốt nhu cầu nghỉ ngơi và ẩm thực của khách du lịch đến đảo ngọc.
Hiện nay rất nhiều thương hiệu khách sạn danh tiếng quốc tế đều đã có mặt ở đảo ngọc, như JW Marriott, Hyatt, InterContinental, Regent, Best Western, Novotel…
Du khách tham quan dưới đáy biển ngắm san hô tại vùng biển Phú Quốc. (Nguồn: TTXVN)
Du khách đến Phú Quốc không chỉ được ngắm những bãi biển cát trắng nắng vàng tuyệt đẹp, mà còn có cơ hội thưởng thức nhiều sản phẩm độc đáo, đẳng cấp, tạo sự khác biệt, thu hút rất nhiều du khách cả trong và ngoài nước.
Các doanh nghiệp du lịch, khai thác dịch vụ nghỉ dưỡng, giải trí, trải nghiệm tại Phú Quốc liên tục có sự đầu tư, đổi mới, hoàn thiện sản phẩm phù hợp với nhiều phân khúc thị trường du khách khác nhau.
Theo ông Hồ Văn Hưng, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển Namaste Phú Quốc, đi bộ dưới đáy biển, ngắm công viên san hô là sản phẩm chính được doanh nghiệp đầu tư và ngày càng có sự hoàn thiện tạo sự hấp dẫn, bất ngờ, đảm bảo tuyệt đối an toàn hoạt động trải nghiệm cho du khách.
Với diện tích hơn 10.000m2, có trên 200 loài san hô và 100 loài cá sắc màu, vào đầu năm 2020, điểm đến đã được tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác nhận là Công viên san hô đầu tiên ở Việt Nam.
Hiện sản phẩm du lịch này được coi là một trong những điểm nhấn phù hợp với du khách trong nước và quốc tế yêu thích du lịch khám phá, tìm hiểu sự huyền bí, kỳ diệu của đại dương bao la. Trải nghiệm hoạt động này, du khách được chiêm ngưỡng vẻ đẹp bí ẩn của đại dương mà không cần phải biết bơi, cả người lớn cũng như trẻ em đều có thể xuống biển trải nghiệm hoạt động thú vị này với sự trợ giúp của đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp, tạo sự an toàn, thoải mái và tin cậy trong từng bước đi dưới đáy đại dương cho du khách.
Không những vậy, du khách còn có thể đến tham quan những hòn đảo nhỏ thuộc huyện đảo Phú Quốc, với những cái tên rất ấn tượng như hòn Móng Tay, hòn Mây Rút Trong, hòn Mây Rút Ngoài, hòn Gầm Gì, được thiết kế trong cùng một hành trình tour với sản phẩm đi bộ dưới đáy biển.
Cũng tại Phú Quốc, vào đầu tháng 6/2020, công viên chủ đề lớn nhất Việt Nam, hàng đầu châu Á mang tên VinWonders Phú Quốc đã được khai trương, góp phần làm đa dạng sản phẩm du lịch, đáp ứng nhu cầu của nhiều phân khúc thị trường du khách, mang lại cho du khách những trải nghiệm, vui chơi, giải trí và cả mua sắm, thưởng thức ẩm thực trong một tổ hợp hoàn chỉnh, trọn vẹn và hấp dẫn.
Còn nguyên cảm giác sảng khoái, thú vị sau buổi tham quan, trải nghiệm tại Công viên chủ đề VinWonders Phú Quốc, anh Trần Long – du khách đến từ quận Đống Đa, Hà Nội, hào hứng chia sẻ anh chọn Phú Quốc là điểm đến cho chuyến du lịch đầu tiên trong mùa Hè năm nay vì nhận thấy đây là điểm đến phù hợp với tất cả các thành viên trong gia đình.
Đến Phú Quốc vào đúng dịp công viên chuyên đề vừa khai trương giai đoạn 1, anh Long rất ngỡ ngàng và thích thú vì với một chuyến du lịch trong nước, không cần ra nước ngoài anh đã có cơ hội khám phá khu Đại lộ châu Âu với những con phố dáng vẻ cổ kính, những căn nhà mái nhọn đúc gạch mang đến cảm giác như đang được du lịch ở châu Âu, quay ngược thời gian đến với một châu Âu thời trung cổ, hay khu Thế giới lốc xoáy để được hòa mình vào những trò chơi mang cảm giác mạnh được đặt tên là sóng thần Oahu, cuồng phong thịnh nộ, nọc độc mãng xà, cơn mưa nhiệt đới, truy tìm kho báu…
Đẩy mạnh kinh tế đêm, phát triển làng nghề truyền thống
Đối với hoạt động du lịch, một trong những vấn đề nhiều địa phương đang gặp phải chính là bài toán sản phẩm du lịch, đặc biệt là các hoạt động trải nghiệm, giải trí vào ban đêm.
Bởi lẽ, theo nhiều chuyên gia du lịch, các hoạt động trải nghiệm về đêm tại những điểm đến, nếu được khai thác phù hợp, đúng hướng sẽ góp phần đáng kể vào việc thu hút du khách, “giữ chân” du khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn, qua đó tăng doanh thu từ hoạt động du lịch.
Phú Quốc là một trong những địa phương bước đầu đã có được sản phẩm du lịch đêm, tạo cơ hội cho du khách tối ưu hóa lịch trình, tăng thời gian trải nghiệm, tham quan trong mỗi chuyến đi.
Khách du lịch tham quan chợ đêm Phú Quốc, thị trấn Dương Đông, huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang). (Ảnh: Lê Huy Hải/TTXVN)
Sau một thời gian đầu tư phát triển sản phẩm du lịch chợ đêm Phú Quốc khá hiệu quả, ông Huỳnh Văn Sơn, Giám đốc Công ty du lịch Ngôi sao biển Sài Gòn cho rằng chợ đêm là một trong những mô hình rất phù hợp để thu hút du khách, góp phần tăng sự trải nghiệm, thu hút du khách ở lâu hơn khi đến Phú Quốc.
Hầu hết du khách cả trong nước và quốc tế đến đảo ngọc Phú Quốc đều không thể bỏ qua địa chỉ này trong hành trình của mình. Du khách đến chợ đêm Phú Quốc có thể thưởng thức nhiều đặc sản mang hương vị đặc trưng của biển khơi, chọn mua các đặc sản ẩm thực dân dã như nước mắm, hạt tiêu, rượu sim, cá khô, đậu phộng chou chou với hàng chục vị khác nhau, bánh thốt nốt, kẹo chỉ Phú Quốc… hay những món quà lưu niệm như đồ trang sức từ ngọc trai, ốc biển, các sản phẩm thời trang cao cấp. Mô hình chợ đêm Phú Quốc hoạt động hiệu quả đã tạo ra thu nhập ổn định cho khoảng 300 hộ kinh doanh trực tiếp tại chợ và tạo điều kiện cho khá nhiều hộ có nhà ở quanh khu vực chợ, những người làm dịch vụ lái xe… có thêm thu nhập đáng kể hàng đêm từ các dịch vụ cho thuê nhà, thuê chỗ để xe bán hàng, dịch vụ taxi.
Khẳng định chủ trương khai thác hết tiềm năng, lợi thế phát triển du lịch cả trong khung thời gian ngày và đêm, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Phú Quốc Huỳnh Quang Hưng cho biết huyện luôn tạo thuận lợi hết sức cho các nhà đầu tư phát triển kinh tế đêm.
Đối với sản phẩm kinh tế đêm, huyện đang tập trung phát triển, khai thác chợ đêm Phú Quốc. Thời gian tới, Phú Quốc tiếp tục mở thêm các chợ đêm như ở thị trấn An Thới, các xã Gành Dầu, Dương Tơ, Cửa Dương.
Hiện nay, một số khu nghỉ dưỡng, các nhà đầu tư cũng đã có những mô hình chợ đêm ngay trong khu resort, gắn các hoạt động văn hóa với các hoạt động ẩm thực, tạo điều kiện cho du khách tận dụng tối đa thời gian để khám phá, vui chơi khi đến du lịch Đảo ngọc.
Bên cạnh quan tâm phát triển mô hình chợ đêm, nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch, Phú Quốc còn đẩy mạnh hoạt động của các làng nghề truyền thống.
Theo lãnh đạo Ủy ban Nhân dân huyện Phú Quốc, đặc sản nước mắm Phú Quốc chính là sản phẩm đầu tiên của Việt Nam đạt chỉ dẫn địa lý được Liên minh châu Âu (EU) công nhận.
Thời gian tới, Ủy ban Nhân dân huyện Phú Quốc sẽ quy hoạch làng nghề sản xuất nước mắm vào một khu nhất định để tạo thuận lợi cho du khách đến tham quan mô hình sản xuất truyền thống, hiểu hơn về mặt hàng truyền thống, đặc sản của một làng nghề sản xuất có từ hàng trăm năm nay.
Huyện cũng quan tâm duy trì làng chài Bãi Thơm, làng chài Hàm Ninh, tạo sản phẩm du lịch đặc thù, có sức cạnh tranh cao của Phú Quốc. Đến những ngôi làng này, du khách sẽ hiểu hơn về những nét văn hóa đặc sắc của người dân vùng biển, thưởng thức những món ăn đặc sản gắn với nguồn hải sản từ biển khơi./.
Khách du lịch tham quan khu sản xuất nước mắm tại Nhà thùng nước mắm Khải Hoàn trên đảo Phú Quốc (Kiên Giang). (Ảnh: Lê Huy Hải/TTXVN)
Phát triển du lịch bền vững gắn với bảo vệ môi trường sinh thái
Sở hữu nguồn tài nguyên quý giá từ chính hệ sinh thái biển-đảo, núi-rừng nguyên sinh, thời gian qua Phú Quốc đã phát triển mạnh nhiều loại hình, sản phẩm du lịch phù hợp như du lịch biển đảo, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch khám phá.
Nhận thức rõ việc bảo vệ môi trường, gìn giữ bầu không khí trong lành là giải pháp quan trọng góp phần phát triển du lịch bền vững, Sở Du lịch Kiên Giang, Ủy ban Nhân dân huyện Phú Quốc đã sớm xây dựng Bộ tiêu chí du lịch xanh Phú Quốc.
Để phát triển du lịch bền vững, gắn phát triển với bảo tồn, phục hồi nguồn tài nguyên, qua đó vừa tạo sự bứt phá cho kinh tế du lịch, đảm bảo sinh kế người dân vừa giữ được vẻ đẹp tự nhiên, cảnh quan môi trường đảo ngọc là việc làm hết sức cần thiết.
Làm được như vậy, Phú Quốc chắc chắn sẽ luôn là điểm đến có sức thu hút đặc biệt đối với khách du lịch cả trong nước và quốc tế.
Bảo tồn hệ sinh thái biển đảo, núi rừng nguyên sinh
Theo thông tin từ Khu Bảo tồn biển Phú Quốc, Vườn Quốc gia Phú Quốc, huyện đảo này có hệ sinh thái biển đảo vô cùng phong phú với đường bờ biển bao quanh đảo, có nhiều bãi biển đẹp, hoang sơ như bãi Giếng, bãi Khem, bãi Sao, bãi Vòng, bãi Thơm, bãi Dinh Cậu…
Các biệt thự nghỉ dưỡng được xây trên các đảo nhỏ thuộc huyện đảo Phú Quốc. (Ảnh: Ngọc Hà/TTXVN)
Đây là những bãi tắm lý tưởng có bờ cát vàng trải dài với nước biển trong xanh, êm đềm, cùng nhiều loài tảo biển mang màu sắc hấp dẫn.
Bên cạnh đó, vùng biển Phú Quốc ấm, là môi trường thuận lợi cho các loài hải sản sinh sôi, phát triển nên sản vật biển của Phú Quốc rất phong phú; trong vùng biển quanh đảo Phú Quốc có nhiều rạn san hô.
Đặc biệt đây cũng là một trong hai vùng biển ở Việt Nam hiện còn tồn tại loài bò biển (Dugon) thu hút được sự quan tâm đặc biệt của khách du lịch và các nhà khoa học.
Không chỉ có hệ sinh thái biển đảo, hệ sinh thái núi rừng nguyên sinh ở Phú Quốc gồm nhiều dãy núi; hệ thực vật, động vật phong phú và đa dạng, trong đó có nhiều loài quý hiếm có tên trong sách Đỏ.
Rừng Phú Quốc có nhiều loại gỗ quý như sao đen, dầu rái, kim giao, cẩm lai, nhiều loài dược liệu; trong đó rừng nguyên sinh Phú Quốc còn có cây dó bầu bên trong có lõi trầm hương rất quý.
Ngoài hệ sinh thái tự nhiên, hệ sinh thái nông nghiệp ở Phú Quốc với loại cây trồng chủ yếu là hồ tiêu, dừa, điều cũng là một dạng tài nguyên du lịch tự nhiên đặc biệt, được nhiều doanh nghiệp lữ hành đưa vào khai thác trong các hành trình tour.
Loài bò biển. (Nguồn: glogster.com)
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Phú Quốc Huỳnh Quang Hưng, huyện xác định rừng có ý nghĩa sống còn đối với chiến lược phát triển dịch vụ du lịch cũng như phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
Huyện đảo đặc biệt coi trọng công tác bảo vệ, phòng chống cháy rừng, chống chặt phá rừng. Huyện cũng đã có kế hoạch trồng rừng thay thế để đảm bảo độ che phủ rừng ở địa phương.
Tuy nhiên, thời gian qua dù các cấp, ngành, các xã, thị trấn của huyện đã rất nỗ lực song tình trạng bao chiếm, lấn chiếm đất rừng thực tế vẫn xảy ra.
Hiện nay, các cấp chính quyền ở Phú Quốc cùng các lực lượng chức năng đang kiên quyết xử lý những trường hợp lấn chiếm, xây dựng trái phép, bao chiếm đất rừng để bảo vệ rừng, tài nguyên rừng. Phú Quốc cũng sẽ kiến nghị, đề xuất Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang, các bộ, ngành Trung ương để có kế hoạch, mở loại hình du lịch dưới tán rừng, tạo điều kiện để du khách khám phá, trải nghiệm được nhiều hơn, qua đó nâng cao ý thức chung tay bảo vệ tài nguyên sinh thái, bảo vệ môi trường đến cộng đồng.
Đối với việc bảo tồn hệ sinh thái biển-đảo, bên cạnh nhiều hoạt động quy hoạch, nghiên cứu bảo tồn được duy trì trong thời gian qua, mới đây vào giữa tháng 5/2020, Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang đã phê duyệt dự án điều tra, khảo sát hiện trạng đa dạng sinh học, điều chỉnh phạm vi diện tích các phân khu trong Khu bảo tồn biển Phú Quốc.
Đây là yêu cầu cấp bách từ thực tiễn ở Phú Quốc, đảm bảo duy trì các quá trình sinh lý và sinh thái của các hệ sinh thái, bảo tồn các quần xã sinh vật đặc trưng liên quan đến các hệ sinh thái đặc thù cũng như các khía cạnh về sinh học, sinh thái và kinh tế-xã hội.
Theo đó, tỉnh sẽ tạo điều kiện cho cộng đồng dân cư duy trì sinh kế hiện tại và có cơ hội phát triển kinh tế liên quan đến nuôi trồng hải sản, hình thành các vùng có khả năng tái tạo phục hồi sinh thái cũng như phát triển du lịch.
Tỉnh cũng tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia bảo tồn, phục hồi và sử dụng hợp lý tài nguyên để phát triển du lịch, các hoạt động nghiên cứu khoa học và giám sát môi trường biển.
Chung tay gìn giữ môi trường Đảo ngọc
Nhận thức rõ việc bảo vệ môi trường, gìn giữ bầu không khí trong lành là giải pháp quan trọng góp phần phát triển du lịch bền vững cho đảo ngọc, thời gian qua, Sở Du lịch Kiên Giang, Ủy ban Nhân dân huyện Phú Quốc đã sớm xây dựng Bộ tiêu chí du lịch xanh Phú Quốc.
Canô và du thuyền đưa khách du lịch tham quan vùng biển An Thới, huyện đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang. (Ảnh: Lê Huy Hải/TTXVN)
Các tiêu chí được đưa ra là phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn; hỗ trợ năng lực cạnh tranh với phát triển bền vững; nâng cao nhận thức, thực hành về du lịch xanh; đầu tư nguồn nhân lực; bảo tồn, nâng cao các nguồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa.
Giám đốc Sở Du lịch Kiên Giang Trần Chí Dũng khẳng định giải pháp quan trọng hàng đầu của ngành Du lịch Kiên Giang là phát triển các sản phẩm du lịch thân thiện, giảm thiểu tác động đến môi trường.
Những sản phẩm chất lượng, đặc sắc, đa dạng, đồng bộ có giá trị cao được xây dựng đáp ứng nhu cầu của du khách. Kiên Giang tập trung ưu tiên phát triển sản phẩm du lịch biển đảo, du lịch văn hóa và sinh thái, chú trọng những sản phẩm du lịch xanh tôn trọng yếu tố tự nhiên và văn hóa địa phương.
Tỉnh xây dựng nhãn du lịch xanh cấp cho các khách sạn, nhà hàng, doanh nghiệp lữ hành… đạt tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Theo đại diện Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Quốc, tháng 11/2019, lãnh đạo huyện Phú Quốc đã chính thức ký cam kết tham gia thực hiện chương trình hành động Đô thị giảm nhựa-một chương trình được thực hiện xuất phát từ sáng kiến của Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF) nhằm kết nối các thành phố và các điểm đến du lịch cùng hành động chống lại ô nhiễm nhựa.
Phú Quốc là một trong ba địa phương đầu tiên của Đông Nam Á, cùng với thành phố Patong (Thái Lan) và Donsol (Philippines) cam kết loại bỏ ô nhiễm nhựa bằng cách xây dựng một kế hoạch hành động cụ thể và thử nghiệm các giải pháp sáng tạo.
Bà Nguyễn Thị Mỹ Quỳnh, Quản lý Dự án Phú Quốc hướng tới hòn đảo không còn rác thải nhựa (Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên) cho biết thực hiện hiệu quả các nội dung đã cam kết, nhiều chủ cơ sở lưu trú, khu nghỉ dưỡng ở Phú Quốc đã có các hoạt động thiết thực như giảm việc sử dụng chai nhựa, ống hút nhựa, trang bị túi thân thiện môi trường cho du khách nghỉ tại khách sạn, resort của mình khi đi chợ đêm…
Đặc biệt, từ tháng 6/2019 đến nay, Phú Quốc đã duy trì hoạt động rất ý nghĩa là chọn ngày thứ Bảy tuần đầu tiên của mỗi tháng thực hiện “Ngày vì môi trường Phú Quốc” với phương châm “Mỗi tổ chức, cá nhân một hành động vì môi trường đảo ngọc Phú Quốc thêm xanh, sạch, đẹp và an toàn, thân thiện.”
Trong ngày này, chính quyền, người dân và cả du khách cùng tham gia làm vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, làm sạch bờ biển… góp phần gìn giữ môi trường đảo ngọc xanh, sạch, đẹp, tạo ấn tượng đẹp trong lòng khách du lịch trong và ngoài nước./.
Tuyến cáp treo từ thị trấn An Thới qua Hòn Thơm, huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang). (Nguồn: TTXVN)
Bất chấp nguy cơ bạo lực và bất ổn có thể leo thang, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn đang xúc tiến đẩy nhanh kế hoạch sáp nhập.
Trung Đông, khu vực vốn luôn tồn tại những mâu thuẫn và xung đột dai dẳng, nay lại đang sôi sục khi “quả bom hẹn giờ” – kế hoạch của Israel sáp nhập các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây, sắp tiến sát tới thời điểm chính thức thực hiện, dự kiến vào đầu tháng 7.
Bất chấp nguy cơ bạo lực và bất ổn có thể leo thang trong khu vực và cả những chỉ trích từ cả trong nước lẫn cộng đồng quốc tế, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn đang xúc tiến đẩy nhanh kế hoạch sáp nhập và áp đặt chủ quyền tới vùng lãnh thổ chiếm đóng của Palestine.
Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu được cho sẽ bằng mọi cách tranh thủ sự ủng hộ của Tổng thống Mỹ Donald Trump khi ông còn đang nắm quyền, bởi kế hoạch sáp nhập này cũng là một nội dung quan trọng trong bản kế hoạch hòa bình mang tên “Thỏa thuận thế kỷ” do Washington khởi xướng.
Với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, việc Mỹ “bật đèn xanh” được xem như “cơ hội lịch sử” để hoàn thành kế hoạch sáp nhập hơn 30% diện tích chiếm đóng ở Bờ Tây, cụ thể là các khu định cư Do Thái và Thung lũng Jorrdan, mà ông coi là ưu tiên tranh cử.
Với cách tiếp cận của chính phủ mới ở Israel trong vấn đề này và lộ trình sáp nhập tới nay hầu như không có gì thay đổi, quan hệ giữa Israel và Palestine được dự báo sẽ đặc biệt căng thẳng, thậm chí có nguy cơ đẩy cả khu vực vào vòng xoáy của cuộc khủng hoảng mới, khiến tiến trình hòa bình Trung Đông càng lâm vào ngõ cụt.
Kế hoạch của Israel sẽ triệt tiêu giải pháp hai nhà nước vốn được cộng đồng quốc tế ủng hộ, phá hỏng các nỗ lực thúc đẩy tiến trình hòa bình và gây bất ổn an ninh ở khu vực.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (thứ 2, phải) trong chuyến thị sát khu định cư Alon Shvut ở Bờ Tây ngày 19/11/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Đáp trả kế hoạch của Israel sáp nhập khu vực Bờ Tây chiếm đóng, bên cạnh việc kịch liệt lên án, Chính quyền Palestine (PA) đã có một loạt phản ứng cứng rắn, từ tuyên bố không tiếp tục tuân thủ Hiệp ước hòa bình Oslo với Israel, chấm dứt mọi thỏa thuận sơ bộ cũng như chính thức với chính quyền Israel và Mỹ, tới cảnh báo sẽ ngừng công nhận Israel.
Chính quyền Palestine ngày 9/6 cũng khẳng định sẽ tuyên bố thành lập Nhà nước Palestine với các đường biên giới được quốc tế công nhận năm 1967 nếu Israel thực hiện kế hoạch sáp nhập các khu vực thuộc Bờ Tây.
Palestine cũng nỗ lực vận động cộng đồng quốc tế ngăn chặn Israel sáp nhập Bờ Tây, và mới nhất là đưa ra đề xuất được coi như “đối trọng” với kế hoạch hòa bình Trung Đông của Mỹ.
Đề xuất của Palestine bao gồm việc thành lập một “Nhà nước Palestine có chủ quyền, độc lập và phi quân sự” với “những thay đổi nhỏ về đường biên giới”. Từ đề xuất này có thể tiến tới một số thỏa thuận hoán đổi đất đai giữa hai nhà nước trong tương lai trên cơ sở cả hai bên cùng đồng thuận.
Tuy nhiên, đề xuất mới của phía Palestine được cho thiếu “sức nặng” cần thiết, dù rằng nó đã phần nào cho thấy sự chủ động “vào cuộc” của Palestine, cũng như thiện chí giải quyết những vấn đề còn tồn tại với phía Israel thông qua thương lượng.
Sau khi Tổng thống Trump đưa ra “Thỏa thuận thế kỷ” với nhiều điều khoản có lợi cho Israel, Palestine không còn coi Mỹ là trung gian hòa giải.
Hiện cả thế và lực của Palestine đều yếu và khó có khả năng tạo ra đối trọng thực sự với Israel hay Mỹ. Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng giới lãnh đạo Palestine chỉ đưa ra những giải pháp tình thế để đối phó với Israel chứ chưa có được một kế hoạch tổng thể và toàn diện hay một chiến lược rõ ràng để ngăn chặn hành động Israel.
Nếu muốn thay đổi tình thế hiện nay, Palestine không thể “đơn thương, độc mã” trong vấn đề này. Giới chuyên gia nhận định Palestine thực sự cần một nhà trung gian đáng tin cậy để dàn xếp các cuộc đàm phán với phía Israel.
Sau khi Tổng thống Donald Trump đưa ra “Thỏa thuận thế kỷ” với nhiều điều khoản có lợi cho Israel, Palestine không còn coi Mỹ là trung gian hòa giải trong việc giải quyết cuộc xung đột Trung Đông. Liên minh châu Âu (EU) cũng khó đảm đương vai trò này, và có vẻ như Nga – một thành viên trong nhóm Bộ Tứ về hòa bình Trung Đông – đang nổi lên như là một “ứng cử viên” sáng giá.
Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas từng gửi thư cho Tổng thống Nga Vladimir Putin bày tỏ mong muốn Moskva đứng ra làm trung gian hòa giải. Moskva cũng tỏ ra sẵn sàng. Moskva đang được coi là một địa điểm lý tưởng cho các cuộc đàm phán hòa bình Trung Đông khi cả Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đều coi trọng Nga.
Tổng thống Mahmoud Abbas phát biểu tại cuộc họp ở thành phố Ramallah, Bờ Tây ngày 19/5/2020. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Tuy nhiên, đây cũng chỉ là một giả thuyết, bởi cho tới nay Israel tỏ ra đang hành xử theo kiểu “kẻ mạnh” và muốn áp đặt cuộc chơi, trong khi phía Palestine không thể nhân nhượng thêm nữa.
Với những nỗ lực ngoại giao, Palestine hy vọng Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sẽ tổ chức một phiên họp đặc biệt cấp bộ trưởng vào cuối tháng này để bàn thảo về kế hoạch sáp nhập của Israel. Song khả năng cơ quan này thông qua một nghị quyết phản đối rất khó xảy ra khi Washington dường như chắc chắn sẽ phủ quyết.
Lúc này, Palestine chỉ có thể trông cậy vào sự ủng hộ của các nước Arab và cộng đồng quốc tế. Nhưng, khi cả thế giới đang “gồng mình” chống chọi với đại dịch COVID-19, các nước ủng hộ truyền thống của Palestine và cả EU, đều đang bận tâm và tập trung mọi nguồn lực để lo khắc phục những hậu quả do COVID-19 gây ra. Thực tế này cũng chính là bất lợi đối với Palestine khi gần như phải đơn độc đối phó với những động thái sắp tới của Israel.
Nếu như Israel vẫn xúc tiến kế hoạch sáp nhập, khả năng bạo lực leo thang ở khu vực Trung Đông hầu như khó tránh khỏi. Hiện PA đã tuyên bố chấm dứt mọi cam kết hợp tác an ninh với Israel để phản đối kế hoạch sáp nhập.
Nhiều nhóm vũ trang Palestine ở Bờ Tây và Dải Gaza, đứng đầu là phong trào Hồi giáo Hamas và nhóm thánh chiến Hồi giáo Jihad, đều đã đưa ra những tuyên bố cứng rắn, khẳng định sẵn sàng “làm tất cả” để ngăn chặn kế hoạch của Israel.
Nếu như Israel vẫn xúc tiến kế hoạch sáp nhập, khả năng bạo lực leo thang ở khu vực Trung Đông hầu như khó tránh khỏi.
Một số nguồn tin từ khu vực cho rằng nhiều nhóm vũ trang ở Liban, Syria, Iraq… cũng bày tỏ ủng hộ cuộc đấu tranh của người Palestine, khẳng định sẵn sàng hỗ trợ và sát cánh cùng các lực lượng Palestine chống lại Israel. Thủ lĩnh tối cao, Đại giáo chủ Iran Ali Khamenei tuyên bố rằng Tehran sẽ “hỗ trợ và giúp đỡ bất kỳ quốc gia, bất kỳ tổ chức nào ở bất cứ đâu” chống lại Israel.
Những cuộc biểu tình diễn ra ở Israel phản đối kế hoạch sáp nhập cũng cho thấy mối lo ngại của chính người dân nước này. Hành động của Chính phủ Israel sẽ kích động làn sóng bài Do Thái trong khu vực, làm gia tăng thêm sự ác cảm vốn đã ăn sâu trong tâm trí của nhiều người Arab Hồi giáo.
Tham vọng sáp nhập Bờ Tây mà Chính phủ Israel đang theo đuổi tiềm ẩn quá nhiều nguy cơ khôn lường, với những hậu quả nặng nề cho cả hai bên cũng như toàn khu vực.
Việc Tòa án Tối cao Israel ngày 9/6 hủy bỏ luật về định cư cho phép Israel chiếm hữu đất đai của người Palestine ở vùng Bờ Tây, trong khi lãnh đạo đảng Xanh-Trắng, đối tác trong liên minh cầm quyền mới của ông Netanyahu, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Benny Gantz, cho rằng luật trên “vi hiến và có vấn đề”, có thể là những yếu tố tạm thời “cản đường” Thủ tướng Benjamin Netanyahu thực hiện kế hoạch.
Tuy nhiên, về lâu dài, cộng đồng quốc tế sẽ phải “tăng tốc” những nỗ lực và tìm ra giải pháp cụ thể để ngăn “quả bom hẹn giờ” này phát nổ.
Người dân tham gia biểu tình phản đối kế hoạch sáp nhập khu Bờ Tây, tại quảng trường Rabin ở Tel Aviv, Israel, ngày 6/6/2020. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Nghề làm gốm truyền thống của người Chăm có một vai trò to lớn trong đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội. Sản phẩm gốm không thể thiếu trong đời sống, sinh hoạt hằng ngày của mỗi gia đình và trong văn hóa tín ngưỡng của cộng đồng người Chăm.
Gốm Chăm – Sản phẩm thủ công độc đáo và tinh túy
Gốm Chăm hiện nay còn hiện diện chủ yếu ở hai làng là Ligok (Trì Đức, tỉnh Bình Thuận) và Hamu Crok (Bàu Trúc, tỉnh Ninh Thuận). Trong số đó, tồn tại từ khoảng cuối thế kỷ 12 đến nay, Bàu Trúc được xem là một trong số rất ít những làng gốm cổ ở Đông Nam Á còn giữ lại cách sản xuất thô sơ từ ngàn xưa.
Toàn bộ quy trình làm gốm của đồng bào Chăm toát lên một giá trị nghệ thuật đặc trưng. Chính nhờ vậy, dù trải qua bao thăng trầm trong tiến trình phát triển, nhưng gốm truyền thống của người Chăm vẫn tồn tại với thời gian, giữ được hồn tinh túy và giữ được vẻ đẹp hoang sơ của gốm cổ cách đây hàng trăm năm. Đó là giá trị độc đáo và trường tồn của gốm Chăm.
Tồn tại từ khoảng cuối thế kỷ 12 đến nay, Bàu Trúc được xem là một trong số rất ít những làng gốm cổ ở Đông Nam Á còn giữ lại cách sản xuất thô sơ từ ngàn xưa.
Hiện nay người Chăm làm gốm với kỹ thuật và quy trình thủ công truyền thống được các gia đình người Chăm nơi đây duy trì qua nhiều đời.
Nghệ nhân gốm Bàu Trúc. Làng gốm Chăm Bàu Trúc, thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận là làng nghề sản xuất gốm có truyền thống lâu đời và tiêu biểu không chỉ ở Việt Nam mà ở khu vực Đông Nam Á. Quy trình làm gốm Chăm Bàu Trúc làm toát lên giá trị nghệ thuật đặc trưng, dù trải qua bao thăng trầm trong tiến trình phát triển của mình. (Ảnh: Thanh Hà/TTXVN)
Quy trình làm gốm truyền thống của người Chăm bao gồm nhiều khâu công việc, nhiều công đoạn kết nối với nhau. Đầu tiên là việc chọn đất và lấy đất. Việc xử lý đất trước khi làm gốm quyết định đến chất lượng và hiệu suất sản phẩm sau khi nung.
Sau khi lấy đất về, người ta đập nhỏ thành từng mảnh để lọc bỏ phần đất tạp, chỉ lấy đất sét vàng rồi đem ủ để giữ độ mềm.
Lấy một khối đất vừa đủ, người phụ nữ Chăm uyển chuyển nhào nặn cho đất dẻo ra, sau đó đặt lên một chiếc chum to để tạo khối.
Sản phẩm gốm được chế tác hoàn toàn bằng thủ công “Nắn bằng tay, không bàn xoay.” Nghệ nhân tự đi giật lùi quanh bàn chế tác tạo hình gốm. Do đi quanh chế tác nên cách vuốt gốm của nghệ nhân Chăm là vuốt thẳng, khác với cách vuốt ngang ở các làng gốm có sử dụng bàn xoay.
Với sự khéo léo và kỹ thuật điêu luyện, chỉ cần vài vòng, người thợ đã tạo xong khối cho sản phẩm. Hình dáng sản phẩm sẽ được quyết định bởi việc di chuyển lùi xung quanh của người thợ.
Những sản phẩm gốm Bàu Trúc (Ninh Thuận) được các nghệ nhân nhào nặn ra bằng những đôi tay khéo léo mà không cần phải dùng bàn xoay để tạo hình, người nghệ nhân sẽ đi vòng quanh rất nhiều lần để tạo ra một sản phẩm gốm. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)
Sau đó, họ dùng “vòng quơ” chải quanh thân gốm rồi lấy vải cuộn thấm nước quấn vào tay, chà cho mặt ngoài của gốm bóng láng. Tiếp đó là công đoạn trang trí hoa văn.
Những bàn tay thoăn thoắt khắc lên thân gốm những hoa văn mang chủ đề sông nước, các loài thực vật hay hình ảnh thiên nhiên, đất trời và các vị thần trong tín ngưỡng tâm linh của người Chăm…
Sau khi tạo hình, người ta để sản phẩm trong bóng mát đủ 24 tiếng đồng hồ rồi chà mỏng và tiếp tục phơi thêm 7 ngày cho khô hoàn toàn, sau đó mới đem nung. Nhờ vậy, sản phẩm sẽ “chín” kỹ và không bị nứt.
Sản phẩm sau khi chế tác được nung lộ thiên. Điểm khác biệt của gốm Chăm là các sản phẩm được nung lộ thiên hoàn toàn. Tùy theo điều kiện nắng gió cộng với quá trình và kỹ thuật phun màu (chiết xuất từ dầu hạt điều, cây dông…) sẽ cho ra các sản phẩm có màu sắc đặc trưng như vàng đỏ, đỏ hồng, đen xám, vệt nâu lạ và đẹp mắt, thể hiện rõ nét văn hóa Chăm cổ xưa.
Chính bởi được làm hoàn toàn theo phương pháp thủ công như vậy nên những sản phẩm gốm Chăm không chiếc nào giống chiếc nào. Mỗi sản phẩm đều thể hiện phong cách, tay nghề, sự khéo léo và cả tình cảm, tâm trạng của người thợ trong quá trình chế tác sản phẩm.”
Nhiều làng gốm cổ trên thế giới đã mất thế nhưng gốm Chăm Việt Nam vẫn còn tồn tại, giữ được hồn tinh túy và giữ được vẻ đẹp hoang sơ của gốm cổ cách đây hàng trăm năm. Đó là giá trị độc đáo và trường tồn của gốm Chăm, xứng đáng được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể của nhân loại. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)
Thời gian để nung chín toàn bộ sản phẩm gốm nhanh hay chậm tùy thuộc vào số lượng gốm nhiều hay ít. Với một số sản phẩm mỹ nghệ, nghệ nhân còn sử dụng một số cách tạo màu tự nhiên như rưới, phun nước hạt điều, nước cây thị – trong khi loại tượng nghệ thuật lại có thể được om trấu hoặc củi để tạo những vết loang đen do khói lửa.
Đặc biệt, một đặc trưng quan trọng của gốm Chăm là thế giới tâm linh tín ngưỡng, phong tục, văn hóa Chăm thể hiện qua gốm. Ở Bàu Trúc, chúng ta dễ dàng bắt gặp dáng hình và điệu múa mềm mại của nàng Apsara, vũ điệu thần Shiva qua tượng hoặc phù điêu, các kiểu sinh thực khí linga-yoni, cặp bình đực-cái, điệu múa Chăm, nghệ nhân chơi kèn saranai… cùng những tác phẩm mô phỏng đời sống văn hóa tâm linh khác.
Nghệ thuật gốm – Nét đặc trưng trong văn hóa Chăm
Nói đến nghề thủ công truyền thống của người Chăm thì không thể không nói đến nghề làm gốm hay nói đúng hơn là nghệ thuật làm gốm của họ, bởi đó là một phần tất yếu tạo nên tổng thể văn hóa Chăm.
Các sản phẩm gốm Bàu Trúc đa dạng về mẫu mã và chủng loại. (Ảnh: Nguyễn Thành/TTXVN)
Với các nhà nghiên cứu, người Chăm và các di sản văn hóa mà họ để lại luôn bí ẩn và độc đáo đối với hậu thế.
Phó giáo sư-tiến sỹ Shimoka Sakaya, đại diện nhóm nghiên cứu Nhật Bản cho biết, “gốm Chăm và gốm Churu là tương đối giống nhau, ngoài những đặc điểm riêng mang tính địa phương còn có đặc trưng của gốm cổ Sa Huỳnh và gốm cổ khác ở Đông Nam Á. Đó là gốm làm bằng tay không có bàn xoay, có sử dụng bàn đạp bằng tay, hòn kê, kỹ thuật chải, miết láng và nung ngoài trời. Điều đặc biệt, nhiều làng gốm cổ trên thế giới đã mất thế nhưng gốm Chăm Việt Nam vẫn còn tồn tại, giữ được hồn tinh túy và giữ được vẻ đẹp hoang sơ của gốm cổ cách đây hàng trăm năm. Đó là giá trị độc đáo và trường tồn của gốm Chăm, xứng đáng được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Hy vọng một lần nữa gốm Chăm lại hồi sinh và tiếp tục lan tỏa.”
Nói đến nghề thủ công truyền thống của người Chăm thì không thể không nói đến nghề làm gốm hay nói đúng hơn là nghệ thuật làm gốm của họ, bởi đó là một phần tất yếu tạo nên tổng thể văn hóa Chăm.
Giáo sư Leedom Lefferts (Mỹ), người có hơn 20 năm qua điền dã tìm hiểu gốm Chăm, đánh giá cao nghệ thuật làm gốm của phụ nữ Chăm. Nung ngoài trời, không bàn xoay, nặn bằng tay, mỗi sản phẩm là một tác phẩm độc lập, không cái nào giống cái nào, đó là sự khác biệt giữa gốm Chăm với các dòng gốm khác.
Nghệ nhân gốm Bàu Trúc (Ninh Thuận). Làng gốm Chăm Bàu Trúc là làng nghề sản xuất gốm có truyền thống lâu đời và tiêu biểu không chỉ ở Việt Nam mà ở khu vực Đông Nam Á. (Ảnh: Thanh Hà/TTXVN)
Tiến sỹ khảo cổ học Đoàn Ngọc Khôi thì cho rằng, có sự tiếp biến trong dòng chảy văn hóa từ văn hóa Sa Huỳnh sang văn hóa Chăm, nhưng sự độc đáo trong nghề làm gốm của người Chăm còn thể hiện ở chỗ, 300 người ở Bàu Trúc cùng làm một sản phẩm, nhưng nếu đem trộn lẫn vào nhau, sau đó mỗi người vẫn nhận ra “đứa con” của mình. Dấu ấn để lại trong từng sản phẩm của mỗi người luôn hiện hữu.
Còn theo tiến sỹ Atthasit Sukkham (Thái Lan), ông đã bắt gặp trong các đền đài ở vùng đông bắc Thái Lanhàng loạt sản phẩm bằng gốm Chăm. Việc xuất hiện ở những nơi linh thiêng ấy chứng tỏ sự lôi cuốn của các loại gốm người Chăm trong thế giới tâm linh không chỉ ở Thái Lan mà cả vùng Đông Nam Á.
Giáo sư-tiến sỹ Lâm Thị Mỹ Dung, Viện Văn hóa quốc gia khẳng định, trong hành trình tìm kiếm về văn hóa Chăm, đồ gốm sẽ là “chìa khóa” tiếp cận đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Chăm. Trong mỗi giai đoạn nhất định, họ tiếp thu thành tựu, kinh nghiệm của giai đoạn trước, trong quá trình giao lưu văn hóa với cộng đồng người xung quanh… gốm Bàu Trúc ngoài đặc điểm riêng mang tính địa phương thì đều mang đặc tính chung của gốm trong khu vực.
Bảo tồn gốm Chăm – Những hướng đi mới
Bàu Trúc (thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận) được đánh giá là một trong những làng gốm cổ nhất Đông Nam Á. Xuất hiện cách đây khoảng 8 thế kỷ, gốm Bàu Trúc đã tồn tại, phát triển và gắn bó chặt chẽ với cuộc sống của người Chăm sinh sống tại Ninh Thuận và các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ.
Gốm Chăm là di sản quý giá và đã có một thời kỳ phát triển rực rỡ ở vùng Đông Nam Á, tuy nhiên đến nay gốm Chăm chỉ còn tồn tại ở làng Bàu Trúc (tỉnh Ninh Thuận) và làng gốm Bình Đức (tỉnh Bình Thuận). Bên cạnh hai làng gốm này còn làng gốm Karango- Chu ru (Lâm Đồng) có ảnh hưởng và đồng dạng với gốm Chăm. Trong quá trình hội nhập nghệ thuật làm gốm truyền thống ở ba ngôi làng này có hiện tượng bị mai một. (Ảnh: Thanh Hà/TTXVN)
Suốt nhiều thế kỷ qua, người Chăm ở làng Bàu Trúc vẫn giữ gìn nguyên vẹn nghề truyền thống của cha ông với những kỹ năng, bí quyết nghề được trao truyền từ thế hệ này sang thế khác. Vì thế, nơi đây được các nhà nghiên cứu, du khách trong và ngoài nước ưu ái gọi là “bảo tàng sống” của gốm Chăm.
Tuy nhiên, nghề gốm Chăm Bàu Trúc cũng đang đứng trước nguy cơ mai một, bởi tác động của nền sản xuất công nghiệp, các sản phẩm gia dụng (đồ đựng, đồ nấu…) hiện đại với vật liệu mới dần thay thế sản phẩm gốm truyền thống.
Để cạnh tranh tồn tại, khi người tiêu dùng có yêu cầu thẩm mỹ cao, làng gốm Bàu Trúc đã phải tìm hướng đổi mới và phát triển.
Làng nghề gốm Chăm này đã tiên phong tìm hướng đổi mới dòng sản phẩm gốm dân dụng, kết hợp phát triển dòng gốm trang trí nhằm tạo sức hút từ thị trường.
Với suy nghĩ phát triển dựa trên nền tảng văn hóa Chăm để giữ nét đặc sắc riêng đồng thời không bó hẹp trong đó, các nghệ nhân gốm Chăm đã phát triển các sản phẩm mới kết hợp các yếu tố văn hóa phương Tây, văn hóa Việt vào trong sản phẩm gốm Bàu Trúc.
Gốm Chăm và gốm Churu là tương đối giống nhau, ngoài những đặc điểm riêng mang tính địa phương còn có đặc trưng của gốm cổ Sa Huỳnh và gốm cổ khác ở Đông Nam Á. Đó là gốm làm bằng tay không có bàn xoay, có sử dụng bàn đạp bằng tay, hòn kê, kỹ thuật chải, miết láng và nung ngoài trời. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)
Muốn phát triển các sản phẩm gốm không thể bó hẹp mãi trong văn hóa Chăm. Tuy nhiên, việc phát triển phải dựa trên nền tảng văn hóa Chăm để giữ được dáng vẻ và nét đặc sắc riêng. Có như vậy, gốm Chăm Bàu Trúc mới có chỗ đứng vững trên thị trường.
Cùng với việc thay đổi mẫu mã, cải tiến sản phẩm gốm dân dụng, làm gốm Bàu Trúc cũng đẩy mạnh phát triển dòng gốm trang trí, gốm mỹ nghệ, gốm lưu niệm có hàm lượng thẩm mỹ, cho giá trị kinh tế cao như đèn gốm trang trí, đèn ngủ, lọ hoa, bình nước, bình trà, lục bình, tháp nước, các biểu tượng văn hóa phương Tây, văn hóa phương Đông, văn hóa Chăm.
Làng gốm Bàu Trúc hiện có 975 hộ; trong đó, có 300 hộ làm gốm. Nghề làm gốm đang ngày càng phát triển, trong làng có 1 hợp tác xã, 2 công ty và 60 cơ sở sản xuất gốm hoạt động thường xuyên, tạo ra nhiều dòng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu sử dụng gốm trang trí nhà vườn của các gia đình, khách sạn, resort trên toàn quốc.
Không chỉ đổi mới sản xuất, làng gốm Chăm Bàu Trúc còn tìm ra một hướng đi mới nhằm quảng bá sản phẩm – phát triển du lịch cộng đồng.
Trong khuôn khổ dự án Phát triển du lịch cộng đồng dựa vào di sản tại làng Bàu Trúc, do Hội đồng Anh phối hợp với Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Ninh Thuận và địa phương phối hợp triển khai, người dân trong làng đã được hướng dẫn, đào tạo đón tiếp khách du lịch, tiếp thị sản phẩm, dạy khách cách làm bánh và các món ăn truyền thống của người Chăm. Nhờ vậy, thu nhập của người dân có sự cải thiện đáng kể bên cạnh nguồn thu từ các sản phẩm gốm.
Du lịch cộng đồng không chỉ mang lại sinh kế cho người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường, cảnh quan và những giá trị văn hóa bản địa cho làng Bàu Trúc, cũng như bảo vệ nghề truyền thống của đồng bào Chăm ở nơi đây khỏi nguy cơ mai một.
Trải qua nhiều thăng trầm, nghề gốm ở Bàu Trúc tưởng có lúc bị mai một nhưng nay đã khởi sắc với nhiều tín hiệu đáng mừng. Hiện nay, làng gốm Bàu Trúc đang là một trong những điểm đến tham quan nổi tiếng của Ninh Thuận.
Nghệ thuật làm gốm truyền thống của người Chăm làng Bàu Trúc cũng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, đồng thời trình hồ sơ lên UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp./.
Làng gốm Bàu Trúc ở thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, Ninh Thuận đang tìm hướng đổi mới dòng sản phẩm gốm dân dụng, kết hợp phát triển dòng gốm trang trí. Trong ảnh: Đèn gốm trang trí của hợp tác xã gốm Chăm Bàu Trúc. (Ảnh: Nguyễn Thành/TTXVN)
Đại dịch COVID-19 đã khiến nhiều chuỗi cung ứng toàn cầu bị phá vỡ và dự báo sẽ tạo ra nhiều sự thay đổi nhanh chóng trong thời gian tới. Sau đại dịch, nhiều chuyên gia cho rằng sẽ có làn sóng dịch chuyển đầu tư và thiết lập các chuỗi cung ứng mới vào khu vực Đông Nam Á; trong đó có Việt Nam.
Những chuyển động mới trong đầu tư và thiết lập các chuỗi cung ứng toàn cầu là cơ hội chia đều cho nhiều khu vực khác nhau.
Cơ hội để Việt Nam đón nhận đầu tư cũng như tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng là rất lớn.
Do đó, để trở thành điểm đến đầu tư và một phần trong mạng lưới cung ứng, Việt Nam phải nhanh chóng chuẩn bị các điều kiện cần và đủ mới có thể tiếp nhận hiệu quả.
Chùm bài “Tiếp cận đầu tư và chuỗi cung ứng hậu COVID-19”đã đưa ra dự báo, nhận định về làn sóng dịch chuyển đầu tư cũng như những giải pháp để Việt Nam có thể đón đầu làn sóng này một cách chất lượng, hiệu quả.
Làn sóng dịch chuyển đầu tư
Cùng với việc tìm kiếm giải pháp kiểm soát dịch COVID-19, các nền kinh tế lớn như: Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc… đã chuẩn bị cho việc thay đổi chiến lược đầu tư kinh doanh nhằm phục hồi nền kinh tế, tái cấu trúc chuỗi cung ứng và giảm nguy cơ lặp lại những thiệt hại tương tự trong tương lai.
Đẩy nhanh quá trình dịch chuyển đầu tư
Theo ông Trần Quốc Phương, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trước dịch COVID-19, Trung Quốc chính là trung tâm thu hút đầu tư và là công xưởng sản xuất nguyên phụ liệu của thế giới. Hầu hết các doanh nghiệp lớn, tập đoàn đa quốc gia đều đầu tư, đặt nhà máy sản xuất tại đây.
Việt Nam có cơ hội trở thành địa điểm đầu tư mới nhờ sự ổn định về chính trị-xã hội, khả năng khống chế dịch COVID-19 hiệu quả và những tín hiệu tích cực trong tăng trưởng kinh tế nhiều năm qua.
Tuy nhiên, khi dịch COVID-19 bùng phát tại Trung Quốc và lan rộng khiến nước này phải đóng cửa hàng loạt nhà máy đã tạo nên hiệu ứng gợn sóng làm thiếu hụt nguồn nguyên liệu đầu vào cho nhiều ngành sản xuất ở nhiều quốc gia khác nhau, gây thiệt hại nặng nề đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Sản xuất sản phẩm may mặc tại Công ty cổ phần may và dịch vụ Hưng Long (huyện Mỹ Hào, Hưng Yên). (Nguồn: TTXVN)
Theo ông Trần Quốc Phương, mặc dù chưa thể thống kê nguồn vốn sẽ dịch chuyển nhưng chắc chắn dịch COVID-19 đang tác động trực tiếp đến quyết định của các tập đoàn, nhà đầu tư lớn trong việc lựa chọn địa điểm và phương thức hợp tác, đầu tư trong thời gian tới.
Trong sự thay đổi đó, Việt Nam có cơ hội trở thành địa điểm đầu tư mới nhờ sự ổn định về chính trị-xã hội, khả năng khống chế dịch COVID-19 hiệu quả và những tín hiệu tích cực trong tăng trưởng kinh tế nhiều năm qua.
Cùng nhận định, tiến sỹ Lê Xuân Sang, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, trước khi xảy ra dịch COVID-19, nhiều quốc gia ở khu vực Đông Bắc Á như Hàn Quốc, Nhật Bản đã có xu hướng dịch chuyển đầu tư xuống phía Nam để đa dạng hóa nguồn cung và giảm sự phụ thuộc vào một nhà cung ứng lớn.
Những năm gần đây, vốn đầu tư trực tiếp từ Nhật Bản, Hàn Quốc vào Việt Nam và một số nước Đông Nam Á khác đều có xu hướng tăng lên. Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư Mỹ và châu Âu cũng từng bước dịch chuyển sang các khu vực khác do chi phí nhân công của Trung Quốc liên tục tăng, cộng với áp lực về thuế mà Mỹ đánh vào hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc khi căng thẳng thương mại Mỹ-Trung liên tục leo thang.
Mặc dù vậy, phải đến khi dịch COVID-19 khởi phát tại Trung Quốc mới tạo ra “cú đấm” mạnh khiến nhiều doanh nghiệp và cả chính phủ nhiều quốc gia nhận ra sự phụ thuộc quá sâu vào Trung Quốc chính là nguy cơ rủi ro cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại của họ.
Từ đó, kế hoạch kéo các doanh nghiệp ra khỏi Trung Quốc và dịch chuyển đầu tư xuống phía Nam diễn ra nhanh hơn và mạnh hơn.
Cụ thể nhất, đầu tháng 5/2020 Nhật Bản đã công bố chương trình hỗ trợ trị giá 2,2 tỷ USD khuyến khích các doanh nghiệp Nhật Bản đang đầu tư tại Trung Quốc dịch chuyển chuỗi sản xuất về nước hoặc sang các nước Đông Nam Á.
Cùng đó, chính phủ nhiều nước cũng khuyến khích doanh nghiệp của họ di chuyển một phần hoặc toàn bộ các nhà máy ra khỏi Trung Quốc để đến các địa điểm khác có lợi thế nổi trội và an toàn hơn.
Cùng với việc dịch chuyển đầu tư, các chuyên gia cho rằng, sau dịch COVID-19 nhiều chuỗi cung ứng mới sẽ được thiết lập để thay thế cho các chuỗi cung ứng đã bị đứt gãy trong đại dịch. Đây là cơ hội tốt để đón đầu làn sóng đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng cho nước đang phát triển; trong đó có Việt Nam.
Cơ hội lớn cho Việt Nam
Làn sóng đầu tư và thiết lập chuỗi cung ứng hậu COVID-19 mới đã bắt đầu chuyển động nhưng Việt Nam liệu có trở thành điểm đến và mắt xích mới hay không và ngành nghề nào sẽ được hưởng lợi là vấn đề đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm trong thời gian gần đây.
Ông Lương Văn Tự, nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại phân tích, kinh tế Việt Nam duy trì tăng trưởng liên tục ở mức cao 6-7%/năm trong nhiều năm đã gây sự chú ý không nhỏ đối với và các nhà đầu tư nước ngoài.
Việc Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) đi vào thực thi trong thời điểm có sự dịch chuyển đầu tư và thiết lập các chuỗi cung ứng mới sau COVID-19 sẽ là một lợi thế.
Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển đa dạng thành phần kinh tế cũng đã giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước lớn mạnh hơn, một số đã vươn lên tầm cỡ khu vực và thế giới.
Càphê là mặt hàng xuất khẩu chủ lực sang thị trường EU, mỗi năm Việt Nam xuất khẩu đạt kim ngạch hàng tỷ USD. (Nguồn: TTXVN)
Điểm sáng của Việt Nam là hội nhập rất nhanh thông qua các Hiệp định thương mại tự do (FTA) với hầu hết các khu vực thị trường lớn của thế giới.
Việc Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) đi vào thực thi trong thời điểm có sự dịch chuyển đầu tư và thiết lập các chuỗi cung ứng mới sau COVID-19 sẽ là một lợi thế.
Đây cũng là bước tiến của Việt Nam ra thị trường toàn cầu, giảm phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống, nhờ đó giảm rủi ro trong hoạt động thương mại.
Đối với chuỗi cung ứng, các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng chịu thiệt hại nặng nề sau dịch COVID-19 do phụ thuộc vào nguồn cung nguyên liệu từ Trung Quốc và sự gián đoạn trong hoạt động thương mại trên quy mô lớn. Do đó, đây sẽ là những ngành hàng tiên phong trong làn sóng dịch chuyển ra khỏi Trung Quốc và tìm kiếm đối tác để đa dạng hóa nguồn cung, thiết lập các chuỗi cung ứng mới.
Việt Nam đang là nước có lợi thế lớn trong sản xuất hàng tiêu dùng, đặc biệt là hàng dệt may, da giày, lương thực, thực phẩm…, ông Lương Văn Tự chia sẻ.
Chia sẻ về cơ hội trong xu hướng dịch chuyển mới, ông Chu Tiến Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, thế và lực của doanh nghiệp Việt Nam hiện đã được cải thiện nhiều so với trước khi hội nhập.
Việt Nam không chỉ là nơi gia công hàng tiêu dùng nhờ chi phí lao động, đất đai giá rẻ mà đã từng bước khẳng định được chỗ đứng của mình trong ngành sản xuất hàng tiêu dùng nhờ trình độ tay nghề và chất lượng sản phẩm.
Bên cạnh đó, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa cũng đã tạo những nền tảng cơ bản để Việt Nam từng bước xây dựng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và thu hút được nhiều tập đoàn lớn đến đầu tư.
Thời gian tới, dòng chảy trong ngành công nghiệp chế tạo như ôtô, xe máy, điện tử hoặc chế biến sâu sẽ là cơ hội tốt cho doanh nghiệp Việt Nam đặc biệt là doanh nghiệp trong ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển. Khi các doanh nghiệp chế biến, chế tạo lớn đầu tư vào Việt Nam thì nhu cầu cung ứng linh kiện, thiết bị sẽ tăng theo.
Các nhà đầu tư luôn muốn tìm kiếm nguồn cung nội địa để giảm chi phí và thời gian vận chuyển. Đó chính là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam, kể cả doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào chuỗi cung ứng ngành công nghiệp.
Một lĩnh vực khác cũng được nhiều chuyên gia nhấn mạnh sẽ có cơ hội đón nhận đầu tư là chế biến nông sản, lương thực, thực phẩm. Ông Trần Việt Tiến, Trưởng ban Truyền thông Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết so với các nước khác, ngành chế biến đồ gỗ Việt Nam vẫn duy trì sản xuất tốt do có nhiều lợi thế so sánh về nguồn nguyên liệu, trình độ tay nghề.
Sau đại dịch, xu hướng chọn mua hàng ngoài Trung Quốc sẽ gia tăng do các chuỗi cung ứng sẽ được cơ cấu lại. Các quốc gia Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam đang có lợi thế nhất định. Do đó, sau dịch bệnh, Việt Nam sẽ là một trong những ứng viên cung ứng đồ gỗ chế biến sáng giá ở thị trường toàn cầu.
Sau dịch COVID-19, các nước đều quan tâm đến vấn đề đảm bảo nguồn cung lương thực, thực phẩm, đặc biệt là thực phẩm chế biến, đóng gói tiện dụng và có thể bảo quản, dự trữ.
Trong khi đó, Việt Nam có lợi thế về sản xuất nông nghiệp với chủng loại nông sản đa dạng từ lúa gạo, tiêu, điều, đến trái cây, rau củ; chất lượng nông sản cũng được cải thiện nhanh chóng, có thể đáp ứng các tiêu chuẩn phục vụ công nghiệp chế biến thực phẩm./.
Bốc xếp gạo xuất khẩu sang tại cảng Sài Gòn. (Nguồn: TTXVN)
Vượt thách thức để đón đầu cơ hội
Những chuyển động mới trong đầu tư và thiết lập các chuỗi cung ứng toàn cầu là cơ hội chia đều cho nhiều khu vực khác nhau. Do đó, để trở thành điểm đến đầu tư và một phần trong mạng lưới cung ứng, Việt Nam phải nhanh chóng chuẩn bị các điều kiện cần và đủ mới có thể tiếp nhận hiệu quả.
Rào cản không nhỏ
Cơ hội không chỉ dành riêng cho Việt Nam mà có sự cạnh tranh rất lớn từ các quốc gia có điều kiện tương tự khác trong khu vực Đông Nam Á cũng như Mỹ Latin. Trong khi đó, bên cạnh những lợi thế, Việt Nam còn nhiều thách thức phải đối mặt.
Quan điểm của Chính phủ là chủ động thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, theo đó Việt Nam sẽ ưu tiên những dự án lớn, mang lại hiệu quả kinh tế-xã hội cao và thân thiện, an toàn với môi trường, ứng dụng công nghệ cao, sử dụng ít năng lượng.
Ông Chu Tiến Dũng – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh nêu vấn đề, lĩnh vực sản xuất hàng tiêu dùng được dự báo sẽ mở đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư do việc di chuyển nhà máy dễ dàng hơn các ngành chế biến, chế tạo.
Công nhân làm việc tại nhà máy sợi Huế thuộc Công ty Cổ phần Dệt may Huế (Thừa Thiên-Huế). (Nguồn: TTXVN)
Việt Nam cũng đang có lợi thế, kinh nghiệm trong các ngành da giày, dệt may nhưng điểm yếu là hạn chế về nguồn cung nguyên liệu. Hiện khoảng 60-70% nguyên, phụ liệu phục vụ sản xuất xuất khẩu vẫn phải nhập khẩu từ nước ngoài.
Đó chính là lý do mà hai ngành này gặp khó khăn đầu tiên khi dịch COVID-19 bùng phát bởi nguồn cung nguyên liệu bị gián đoạn.
Tương tự, với ngành công nghiệp chế tạo, tỷ lệ cung ứng linh kiện nội địa được cải thiện trong những năm gần đây nhưng vẫn chưa đạt như mong muốn của các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.
Đối với nguyên liệu chế biến lương thực thực phẩm, sản lượng nông sản của Việt Nam không ngừng tăng lên nhưng về cơ bản vẫn chưa hình thành được vùng nguyên liệu tập trung đủ sức cung ứng cho nhà máy chế biến quy mô lớn.
Mặc dù cải cách về thể chế, thủ tục hành chính đã đạt được bước tiến dài trong nhưng vẫn chưa đủ làm hài lòng đối cộng đồng doanh nghiệp cũng như nhà đầu tư.
Nhận định về môi trường đầu tư kinh doanh, ông Lương Văn Tự, nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại cho rằng, yếu tố quan trọng đầu tiên trong thu hút đầu tư là thủ tục hành chính phải nhanh, rõ ràng, minh bạch.
Hiện vẫn có những giấy phép xây dựng bị “ngâm” đến 2 năm khiến nhà đầu đầu tư tốn rất nhiều chi phí phát sinh. Những chính sách ưu đãi thu hút đầu tư như giảm tiền thuê đất, ưu đãi thuế như hiện nay chưa đủ khi Việt Nam đang phải cạnh tranh với nhiều đối thủ khác trong khu vực.
Trong bối cảnh hiện nay, giá thuê đất rẻ không quan trọng bằng cung cấp “đất sạch” có đầy đủ pháp lý, hạ tầng để doanh nghiệp đặt nhà máy ngay. Giá thuê đất tại Singapore không thể cạnh tranh với giá đất tại Việt Nam và một số quốc gia khác trong khu vực nhưng quốc gia này có thể cấp giấy phép xây dựng trong vòng 1 ngày nên vẫn thu hút đầu tư rất tốt – ông Lương Văn Tự dẫn chứng.
Khi làn sóng dịch chuyển đầu tư và chuỗi cung ứng diễn ra thì hạ tầng các khu công nghiệp và logistics đóng vai trò rất quan trọng. Ông Trần Chí Dũng – Trưởng ban cố vấn chuyên môn Trường Hàng không và Logistics Việt Nam nêu hiện trạng, hầu hết các khu công nghiệp Việt Nam đang phát triển theo cách truyền thống là xin giấy phép, san lấp mặt bằng và chào bán như kiểu phân lô bán đất nền nên tỷ lệ lấp đầy không cao.
Trong khi rất nhiều nhà đầu tư không thể tìm được mặt bằng đủ lớn, đảm bảo tiện ích đi kèm để có thể xây dựng nhà máy ngay. Nói cách khác, khả năng kết nối giữa nhà đầu tư với nhà cung ứng hạ tầng tại Việt Nam đang rất yếu.
Nếu hạ tầng công nghiệp là nền móng thì hạ tầng logistics chính là huyết mạch của ngành sản xuất, duy trì vòng tuần hoàn đưa nguyên liệu đến nhà máy và đưa sản phẩm từ nơi sản xuất ra thị trường.
Tuy nhiên, quy hoạch về logistics của Việt Nam chưa được triển khai một cách đồng bộ và thiếu kết nối về mặt thông tin, dẫn đến tình trạng ách tắc ở nhiều khu vực khiến chi phí logistics cao hơn nhiều nước khác. Việt Nam cần giải tỏa nhanh vẫn đề này nếu muốn cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thu hút các dự án quy mô lớn – ông Trần Chí Dũng nhận xét.
Chọn lọc, thu hút đầu tư chất lượng cao
Ông Chu Tiến Dũng nhấn mạnh, cơ hội càng lớn thì các điều kiện đi kèm cũng khắt khe hơn. Việt Nam có lợi thế nhân lực dồi dào nhưng chất lượng chư đạt được như kỳ vọng. Trong khi đó, việc hấp thụ được công nghệ mới chuyển giao từ nước ngoài hay tham gia vào các ngành kinh tế có hàm lượng khoa học cao đều phải thông qua con người.
Do đó, Chính phủ, ngành Giáo dục và cả doanh nghiệp đều phải có kế hoạch, chiến lược đầu tư phát triển nguồn nhân lực, không chỉ nâng cao tay nghề công nhân mà phải nâng cấp năng lực cho cả đội ngũ quản lý và người đứng đầu doanh nghiệp.
Sản xuất linh kiện điện tử. (Nguồn: TTXVN)
Để thu hút đầu tư, đặc biệt là vào lĩnh vực chế biến, chế tạo, Việt Nam phải thực hiện tốt việc cung ứng các hạ tầng đất đai, vận tải và dịch vụ hỗ trợ cho nhà đầu tư. Theo đó, những người xây dựng quy hoạch, người đầu tư hạ tầng, người thiết kế dự án và người tìm kiến hạ tầng sản xuất kinh doanh phải cùng ngồi lại với nhau để chia sẻ thông tin về nhu cầu của nhau mới có thể triển khai các dự án nhanh chóng và tránh lãng phí nguồn lực, thời gian.
Các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đều khẳng định, thu hút đầu tư nước ngoài là nguồn lực quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực phục hồi kinh tế hậu COVID-19. Tuy nhiên việc tiếp nhận đầu tư cần được chọn lọc để đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất và hạn chế các hệ lụy lâu dài.
Ông Trần Quốc Phương – Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư chia sẻ, quan điểm của Chính phủ là chủ động thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, theo đó Việt Nam sẽ ưu tiên những dự án lớn, mang lại hiệu quả kinh tế-xã hội cao và thân thiện, an toàn với môi trường, ứng dụng công nghệ cao, sử dụng ít năng lượng.
Thu hút đầu tư nước ngoài phải gắn với phát triển doanh nghiệp trong nước, liên kết xây dựng thành chuỗi sản xuất-tiêu thụ. Nếu chỉ tập trung thu hút đầu tư nước ngoài mà không phát triển doanh nghiệp trong nước thì dễ dẫn đến nguy cơ nền kinh tế phụ thuộc quá nhiều vào doanh nghiệp FDI, khi điều kiện đầu tư thay đổi họ rút đi chúng ta mất nguồn lực để phát triển.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng, hiện các quốc gia không còn cạnh tranh về hàng hóa giá rẻ mà đang trên đường đua khoa học công nghệ thì Việt Nam không thể chọn những nhà đầu tư đến với mục đích thâm dụng lao động, đất đai và tài nguyên…
Ông Trần Việt Tiến – Trưởng ban Truyền thông Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, nên chọn những doanh nghiệp mang đến công nghệ mới và sẵn sàng hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam để đồng hành xây dựng chuỗi liên kết. Điều đó quan trọng hơn số vốn đầu tư.
Với những ngành nghề Việt Nam đang có lợi thế về sản xuất như ngành gỗ, cần ưu tiên nhà đầu tư có thế mạnh về thương mại và sáng tạo, thiết kế sản phẩm để tạo nên chuỗi giá trị hoàn thiện.
Tương tự, với ngành dệt may, nên tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư vào nâng cao khả năng cung ứng nguyên phụ liệu và phát triển các giá trị gia tăng cho sản phẩm. Trong khi đó, điều kiện đi kèm cho các nhà đầu tư chế biến, chế tạo là phải tham gia phát triển chuỗi cung ứng tại chỗ, ưu tiên sử dụng linh kiện, phụ kiện sản xuất tại Việt Nam.
Các chuyên gia kinh tế khuyến nghị, để thu hút đầu tư nước ngoài hỗ trợ hiệu quả cho phát triển doanh nghiệp trong nước, hợp tác liên kết thành chuỗi cung ứng thì bản thân các doanh nghiệp nội cũng phải cố gắng đổi mới phương thức hoạt động, công nghệ sản xuất để cho ra những sản phẩm chất lượng, phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp nước ngoài.
Ngược lại trong quá trình phê duyệt đầu tư, Nhà nước cần tác động với doanh nghiệp nước ngoài trong liên kết, sử dụng sản phẩm nội địa cũng như hợp tác chuyển giao khoa học công nghệ. Như vậy, mới phát huy hiệu quả của nguồn vốn đầu tư nước ngoài trong việc tạo nền tảng phát triển kinh tế bền vững./.